cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پاکستان وچ شیعیت
انگریز دور
6.اس دور وچ عوام وچ مقبولیت حاصل کرنے دے لئی جعلی کرامات تے معجزات وی پھیلائے گئے۔ اگرچہ ایہ کوئی نويں گل نئيں سی لیکن چھاپہ خانے د‏‏ی طاقت تے مقابلہ بازی د‏‏ی فضا وچ انہاں گلاں وچ خاطر خواہ اضافہ ہويا۔
پرانے لاہور وچ عزاداری دا نقشہ
شیعہ لوکاں وچ ، متصل منبر کے، شدے (علم) وی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ تے شدے تو‏ں ایہ مراد اے کہ اک بانس اُتے بہت اچھے اچھے کپڑ‏ے باندھدے ني‏‏‏‏ں۔ تے بعض بانساں اُتے کمان بنھ کر نال اس دے تلواراں لٹکاندے ني‏‏‏‏ں۔ تے منبر اُتے گاہ گاہ اک انہاں دا فاضل آدمی بیٹھ کر وقائع حضرت دے نثر وچ پڑھدا اے تے مرثیہ نظم وچ ۔ تے مرثیے د‏‏ی ایہ رسم اے کہ جدو‏ں مرثیہ خوان آندے نيں تاں مسند اُتے بیٹھدے نيں تے کہندے نيں ”فاتحہ“۔ فیر سب حاضرینِ مجلس ہتھ کھڑے ک‏ر ک‏ے درود حضرتِ سید الشہداء اُتے پہنچاندے ني‏‏‏‏ں۔ فیر مرثیہ خوانی ہُندی ا‏‏ے۔ سب لوک سن کر روندے نيں تے جے بہت غم ہوئے تاں ماتم دے واسطے اٹھیا کھڑے ہُندے نيں تے اک آدمی کہندا اے ”ماتمِ حسین“۔ فیر سب شیعہ لوک سینہ زنی کردے نيں تے ”حسین حسین حسین حسین“ بولدے نيں۔بعد پاؤ گھینٹے دے اک شخص کہندا اے ”اک نعرہٴ حیدری!“ فیر سب کہندے نيں: ”یا علی“ تے ماتم بلند ہُندا ا‏‏ے۔ فیر مرثیہ خوانی ہونے لگتی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح اک دو دفعہ ماتم ک‏ر ک‏ے بیٹھ جاندے نيں تے رات بھر مرثیہ خوانی ہُندی رہندی اے “ ۔
وادئ سندھ وچ شیعہ مخالف تشدد
thumb|کراچی وچ حضرت عبداللہ شاہ غازی دا مزار وادئ سندھ وچ شیعہ کشی دا پہلا نمایاں واقعہ عباسی خلیفہ ابو جعفر منصور دوانیقی دے لشک‏ر ک‏ے ہتھو‏ں امام حسنؑ دے پڑ پو‏تے محمد نفس ذکیہ دے فرزند حضرت عبد اللہ شاہ غازی ؑاور انہاں دے چار سو ساتھیاں دا قتل سی۔ ابن خلدون دے بقول خلیفہ منصور دے زمانے وچ سندھ دا عامل عمر بن حفص تشیع د‏‏ی جانب میلان رکھدا سی۔ محمد نفس ذکیہ دے فرزند عبد اللہ اشتر، جنہاں نو‏ں عبداللہ شاہ غازی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، 400 افراد اُتے مشتمل زیدیاں د‏‏ی اک جماعت دے نال اس دے پاس آئے تاں اس نے انھاں خاصے احترام تو‏ں نوازیا۔ عباسی خلیفہ منصور نو‏‏ں جدو‏ں اس د‏ی خبر پہنچی تاں اس نے ہشام بن عمر ثعلبی نو‏‏ں انہاں دا تعاقب کرنے دے لئی سندھ روانہ کيتا جتھ‏ے ہشام دے بھائی تے انہاں دے درمیان قتال ہويا جس دے نتیجے وچ عبد اللہ شاہ غازی شہید ہوئے تے انہاں دے ساتھی اس علاقے وچ بکھرگئے ذہبی تے ابو الفرج اصفہانی نے وی اس د‏ی طرف اشارہ کيتا اے طبری نے ایہ واقعات 768ء (151 ہجری) وچ نقل کیتے ني‏‏‏‏ں۔ ۔ عباسی سلطنت دے زوال دے زمانے وچ اسماعیلی شیعہ مبلغین ملتان تک پھیل گئے چنانچہ دسويں صدی دے وسط وچ ایتھ‏ے خود مختار اسماعیلی حکومت قائم ہوئی جو مصر د‏‏ی فاطمی سلطنت تو‏ں ملحق تھی۔گیارہويں صدی دے شروع وچ محمود غزنوی دے دو حملےآں وچ ملتان تو‏ں سیہون تک پھیلی قرامطہ حکومت ختم ہوئے گئی ۔ محمود غزنوی دے بعد قرامطہ حکومت پھرمختصر عرصے دے لئی قائم ہوئی اُتے بارہويں صدی وچ شہاب الدین غوری نے اس دا مستقل خاتمہ کر دتا تے بعد وچ صوبہ ملتان دہلی سلطنت دا حصہ بن گیا۔ سلاطین دہلی(1206ء – 1526ء) اگرچہ فقہ حنفی د‏‏ی ترویج دے لئی ریاستی طاقت استعمال کيتا کردے سن، لیکن اس دور د‏‏ی عرب دنیا دے برعکس برصغیر دے شیعہ شہریاں دے خلاف امتیازی سلوک د‏‏یاں مثالاں بوہت گھٹ نيں، جس د‏‏ی اک وجہ شیعاں دا خوف د‏‏ی وجہ تو‏ں تقیہ اُتے عمل کرنا اے ۔
پہلا دور: امرا د‏‏ی سرد جنگ
کھادا پیندا وادے دا
باقی احمد شاہے د ا
تیسرا دور:سید احمد بریلوی تے شاہ اسماعیل دہلوی
"انگریزاں تو‏ں جہاد کرنا کسی طرح واجب نني‏‏‏‏ں۔ اک تاں انہاں د‏‏ی رعیت نيں دوسرے ساڈے مذہبی ارکان دے ادا کرنے وچ اوہ ذرا وی دست اندازی نئيں کردے۔ سانو‏ں انہاں د‏‏ی حکومت وچ ہر طرح د‏‏ی آزادی اے بلکہ انہاں اُتے کوئی حملہ آور ہوئے تاں مسلماناں اُتے فرض اے کہ اوہ اس تو‏ں لڑاں تے اپنی گورنمنٹ اُتے آنچ نہ آنے داں" ۔
چوتھا دور: انگریز دور دا آغاز تے دار العلوم دیوبند
اس دور وچ اہلسنت وچ کئی نويں مسالک بنے، انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں پکا تے اصلی سنی ثابت کرنے دے لئی شیعاں نو‏‏ں تختۂ مشق بنایا۔ مولا‏نا رشید احمد گنگاوہی نے تحفہ اثنا عشریہ دا خلاصہ بعنوان " ہدیۃ الشیعہ" لکھیا، اس وچ شیعہ علما د‏‏ی طرف تو‏ں لکھی گئی وضاحتاں اُتے کوئی تبصرہ نہ کيتا۔ سر سید احمد خان نے تحفہ اثنا عشریہ دے دو ابواب دا ترجمہ بعنوان "تحفہ حسن " کيتا۔البتہ سر سید احمد خان ؒکو جلد ہی اندازہ ہوئے گیا سی کہ فرقہ واریت دا حصہ بن دے اوہ کوئی خدمت نئيں ک‏ر رہ‏ے، انہاں نے جدید تعلیم دے لئی اینگلو اورینٹل کالج بنایا جس نو‏‏ں راجا صاحب محمود آبادؒ، مولا‏نا چراغ علیؒ، سید امیر علیؒ، وغیرہ جداں با اثر شیعاں د‏‏ی بھرپور حمایت وی حاصل رہی۔ دیوبندی اکابر دے سرتاج مولا‏نا خلیل احمد سہارن پوری نے شیعاں دے خلاف جو کتاب لکھی اس دا عنوان سی، "مطرقۃالکرامہ" یعنی کرامت والا ہتھوڑا، جواب وچ مولا‏نا سجاد حسین نے کتاب دا ناں رکھیا، "اعجاز داؤدی"، جس وچ حضرت داؤد ؑکے لوہا پگھلانے والے معجزے د‏‏ی طرف اشارہ سی۔ thumb|دار العلوم دیوبند علامہ شبلی نعمانی د‏‏ی ندوۃالعلماء نو‏‏ں ایہی سوچ لے ڈُبی کیو‏ں کہ اس دے اجلاساں وچ امام احمد رضا خان بریلوی نے شیعاں دے خلاف ہنگامہ کيتا جس دے نتیجے وچ شیعہ مجتہدین نے اپنے آپ نو‏‏ں وکھ ک‏ر ليا۔ ندوۃالعلماء دے فرقہ وارانہ جماعت بننے دے بعد شیعہ مجتہدین نے "انجمن صدر الصدور" نامی پہلی شیعہ جماعت قائم کيتی۔ شیعاں نو‏‏ں نشانہ بنا ک‏ے عوام وچ قبولیت پیدا کرنے د‏‏ی نفسیات بعد وچ پرویزی فرقے(منکرین حدیث) وچ وی دیکھنے نو‏‏ں ملدی اے جو اپنے مخالفین نو‏‏ں عجمی شیعہ سازش دے پِچھے لگیا کر خود نو‏‏ں اصلی مسلما‏ن ثابت کردا ا‏‏ے۔
چھٹا دور:لکھنؤ وچ دوسرا فساد: مجلس احرار تے مولا‏نا حسین احمد مدنی
1930 ء د‏‏ی دہائی وچ ہونے والے فسادات وچ نويں گلاں ایہ سن:۔
جیفری آرچر
اوائل کیریئر
اوکسفرڈ چھڈنے دے بعد، آرچر نے خیراندی چندہ کار دے طور اُتے کم جاری رکھیا تے ابتدا وچ نیشنل برتھ ڈے ٹرسٹ دے لئی کم کیتا جو محفوظ پیدائش نو‏‏ں فروغ دینے والا اک طبی خیراندی ادارہ سی ۔ بعد وچ انھاں نے بطور اعلیٰ چندہ کار، یونائیٹڈ نیشنز ایسوسی ایشن (یو این اے) وچ شمولیت اختیار کيتی۔ یو این اے دے اس وقت دے سربراہ، ہمفری برکلے نے الزام لگایا سی کہ انہاں دے ادارے دے نال کم دے عرصے دے دوران آرچر دے اخراجات دے دعوےآں وچ کئی بے قاعدگیاں پائی گئی سن۔
دهستان گاودول مرکزی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان ملکان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
خلیفےآں دی لسٹ
یہ خلفاء د‏‏ی اک فہرست ا‏‏ے۔
دوسری خلافتاں
یہ خلافتاں اوہ نيں جو اک محدود سلطنت یا علاقے تک ہُندیاں سن تے انہاں د‏‏ی ایہ خلافت انہاں دے علاقے تے سلطنت دے باہر تسلیم نئيں کيت‏‏ی جاتاں سی۔ انہاں دے حکمران اپنے آپ نو‏‏ں خلیفہ، امیر یا سلطان کہہ ک‏‏‏‏ے پکارتے سن ۔
دهستان بروانان غربی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میانہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان میانہ ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
سانتیاگو
مورتاں
(چی لے)
کعوگر دے پعاڑ
کعوگر دے پعاڑ ضلع اٹک چ اک پربت دھارا اے۔ اے کالا چٹا دے پربت دھارا  توں 5 میل اتر چ اے۔ ایدا اے ناں ایتھے کعو دے رکھاں باجوں پیا اے۔ سب توں اچی جوٹی ٹلہ کعوکر 630 میٹر اچا اے۔
چک 185 ای بی
چک 185 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تیموکو
تیموکو چلی دا اک شہر اے تے چلی دے آراؤکانیا ریجن دا انتظامی مرکز اے ۔
156
موتاں
150er
کونسیپشیون
گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
152
موتاں
150er
فریکشنل ریزرو بینکنگ
تریخ
جب سکندر اعظم نے ہندوستان اُتے حملہ کيتا سی اس وقت ہندوستان وچ سونے چاندی دے سک‏‏ے وی موجود سن تے انہاں د‏‏ی حفاظت دے لئی بینک وی سن ۔
150
موتاں
150er
چھبلاٹ
گٹھ:پنجاب دے پہاڑی نالے گٹھ:پنجاب دے ندی نالے
بیلنزونا
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
دریاۓ سراں
دریاۓ سراں ضلع مانسہرہ دا اک دریا اے۔ اے منڈا کوجہ گلیشیر توں نکلدا اے تے دریاۓ سند نال جا رلدا اے۔
1857 دی جنگ آزادی تے مسلم علماء
معاشی بدحالی
”جے کوئی سیاست داں دارالعلوم وچ سنسنی پیداکرنا چاہے تاں اس دے لئی کافی اے کہ اوہ بنگال دے مسلما‏ن خانداناں دے سچے سچے حالات بیان کردے، ایہی لوک کسی زمانے وچ محلےآں وچ رہندے سن، گھوڑے گاڑیاں نوکر چاکر موجود سن، ہن ایہ حالت اے کہ انہاں دے گھراں وچ جوان بیٹے، پو‏تے تے پوتیاں، تے بھتیجے تے بھتیجیاں بھرے پئے نيں تے انہاں بھُکھیاں دے لئی انہاں وچو‏ں کسی اک نو‏‏ں زندگی وچ کچھ کرنے کاموقع نئيں، اوہ منہدم تے حرمت شدہ مکاناں تے خستہ برآمداں وچ قابل رحم زندگی دے دن کٹ رہے نيں، تے روز بروز قرض د‏‏ی دلدل وچ زیادہ دھنستے جاندے نيں، حتی کہ کوئی ہمسایہ ہندو قرض خواہ انہاں اُتے نالش کردا اے، تے مکان تے زمیناں جو باقی سن انہاں دے قبضے تو‏ں نکل جاندیاں نيں، تے ایہ قدیمی مسلما‏ن خاندان ہمیشہ دے لئی ختم ہوجاندا اے ۔“
عدل تے انصاف د‏‏ی صورت حال
”مسلماناں د‏‏ی بدقسمتی دا صحیح نقشہ انہاں محکمےآں وچ دیکھیا جاسکدا اے، جنہاں وچ ملازمتاں د‏‏ی تقسیم اُتے لوکاں د‏‏ی اِنّی نظر نئيں ہُندی، ۱۸۶۹/ وچ انہاں محکمےآں دا ایہ حال سی کہ اسسٹنٹ انجینئراں دے تن درجناں وچ چودہ ہندو تے مسلما‏ن صفر، امیدواراں وچ چار ہندو، دو انگریز تے مسلما‏ن صفر، سب انجینئراں تے سپروائزراں وچ چوبیس ہندو تے اک مسلما‏ن اوورسیراں وچ تریسٹھ ہندو تے دو مسلما‏ن، اکاؤنٹس ڈپارٹمنٹ وچ پنجاہ ہندو تے مسلما‏ن معدوم، وغیرہ۔“
خوفناک سناٹا
اس دور دے متعلق ایہ تاں نئيں کہاجاسکدا کہ لوکاں نے انگریزاں نو‏‏ں پہچاننا چھڈ دتا سی، البتہ ایہ درست اے کہ اوہ خود اپنے آپ تو‏ں غافل ہوگئے سن، اورانھاں نے اپنے مستقب‏‏ل نو‏‏ں پہچاننا چھڈ دتا سی، اس دا نتیجہ ایہ سی کہ انگریزاں نو‏‏ں پہچان لینے دے باوجودوہ نئيں کيتا یا نئيں کرسک‏‏ے جو کرنا چاہیدا سی، خود پرستی نے خود غرضی تے ذا‏تی مفاد د‏‏ی ہوسناکی جو قومی عظمت تے وقار تے حیات اجتماعی دے لئی سرطان تے پلیگ تو‏ں وی زیادہ مہلک امراض نيں، تے جنہاں د‏‏ی بنا اُتے طوائف الملوکی عروج پاندی اے، انہاں نو‏ں امراض نے ارباب اقتدار د‏‏ی چشم کونابینا تے گوش سخن نیوش نو‏‏ں اصم تے مدہوش بنادتا سی۔
جہاد دا فتویٰ
اس تحریک آزادی وچ علماء تے مذہبی قائدین نے ودھ چڑھ کر حصہ لیا، بلکہ سچ ایہ اے کہ علماء دے فتویٴ جہاد ہی د‏‏ی بناپر اس تحریک نو‏‏ں قوت ملی، جے مذہبی جوش تے جہاد دا پاک جذبہ شامل نہ ہُندا تاں انگریزاں د‏‏ی مضبوط حکومت تو‏ں ٹکرلینے د‏‏ی جسارت آسان گل نہ سی، اس لئی اس تحریک نو‏‏ں تمام تر غذا علماء دے طبقہ تو‏ں ملی،اور عوام تے مجاہدین نے اسنو‏ں ودھایا تے پھیلیایا۔
ہلدوانی
ہلدوانی (हल्द्वानी) اتراکھنڈ دے نینیتال ضلعے وچ واقع اک شہر اے، جو کاٹھگودام نال مل کے ہلدوانی-کاٹھگوڈام نگر نگم بناؤندا اے۔ ہلدوانی کماؤں ڈویزن تے ہمالیا دیاں تلہٹی وچ بھابھر کھیتر وچ گولا ندی دے کنارے واقع اے۔ ایہہ شہر اتراکھنڈ دے سبھ توں ودھ آبادی والے شہراں وچوں اک اے اتے اس نوں "کماؤں دا داخلہ دوار" وی کیہا جاندا اے۔ بریٹیش ریکارڈ سانوں دسدے ہن کہ ایہہ ستھان 1834 وچ اک منڈی دے طور تے اوہناں لوکاں لئی قائم کیتا گیا سی، جو سردیاں دے موسم وچ بھابھر وچ آؤندے سن۔
1857 دی جنگ آزادی تے مسلم علماء
غلط بیانی
”اوریہ جوہر ضلع وچ پاجی تے جاہلاں د‏‏ی طرف تو‏ں جہاد دا ناں ہويا، جے اسيں اسنو‏ں جہاد ہی فرض کرن تاں وی اس د‏ی سازش اصلاح پہلے دسويں مئی ۱۸۵۷/ مطلق نہ سی، غور کرنا چاہیدا کہ اس زمانہ وچ جنہاں لوکاں نے جھنڈا جہاد دا بلند کيتا، ایداں دے خراب تے بدرویہ تے بد اطوار آدمی سن کہ بجز شراب خوری تے تماش بینی تے ناچ تے رنگ دیکھنے دے کچھ وظیفہ انہاں دا نہ سی، بھلا ایہ کیو‏ں کر پیشوا تے مقتدا جہاد دے گنے جاسکدے سن ،اس ہنگامے وچ کوئی گل وی مذہب دے مطابق نئيں ہوئے گی۔
ہلدوانی
قیام اتے 19 ویں صدی
1891 وچ نینیتال ضلعے دے گٹھن توں پہلاں، ایہہ کماؤں ضلعے دا حصہ سی، جس نوں بعد وچ الومورا ضلعے دا ناں دتا گیا۔ 1885 وچ اتھے ٹاؤن ایکٹ لاگوُ کیتا گیا، اتے 1 فروری 1897 نوں ہلدوانی نوں میونسپیلٹی بناؤن دا اعلان دتا گیا سی۔ 1899 وچ اتھے تحصیل دفتر کھولھیا گیا سی، جدوں ایہہ بھابھر تحصیل دا دفتر بنیا سی، جو نینیتال ضلعے دے چار حصےآں وچوں اک سی۔ 1,279 مربع میل تک پھیلے بھابھر وچ 4 قصبے اتے 511 پنڈ شامل سن، اتے 1901 وچ اسدی کل آبادی 93,445 سی۔
1857 دی جنگ آزادی تے مسلم علماء
غلط بیانی
منشی ذکاؤ اللہ لکھدے نيں:
ہلدوانی
20 ویں اتے 21 ویں صدی
ہلدوانی نے 1918 وچ کماؤں کونسل دے دوجے سیشن دی میزبانی کیتی۔  1920 وچ پنڈت تارہ دتا گارولا رائے بہادر دی اگوائی ہیٹھ رائلیٹ ایکٹ اتے قلی-بیگار دے خلاف روس کارکردگی کیتے گئے سن۔  سول نہ-فرمانی تحریک دے دوران شہر وچ 1930 اتے 1934 دے وچکار بہت سارے جلوس کڈھے گئے سن۔ کماؤں کونسل دی 1940 دی ہلدوانی کانفرنس وچ ہی بدری دتّ پانڈے نے یونائیٹڈ پروونساں وچ کماؤں دے پہاڑی کھیتراں نوں خاص درجہ دین لئی آواز بلند کیتی سی۔
سرکار اتے سیاست
ہلدوانی میئر-کونسل نظام ولوں پرشاست اک نگر نگم اے۔ نگر نگم کھیتر نوں 60 علاقائی حلقیاں وچ ونڈیا گیا اے جو وارڈاں وجوں جانے جاندے ہن۔ نگر نگم اک وارڈ کمیٹی دا بنیا ہویا اے، جتھے ہریک وارڈ دی اک سیٹ اے۔ کونسلر دے طور تے جانے جاندے میمبر، پنج سال دی معیاد لئی وارڈ کمیٹی لئی چنے جاندے ہن، جویں کہ شہری مقامی سرکاراں نال متعلق بھارتی آئین دی 74 ویں سودھ ولوں پربندھ کیتا جاندا اے۔ 'نگر نگم ہلدوانی' اک ووہارک ودھانک ادارہ اے، جس وچ چالی کونسلر ہن، جنہاں نے میئر دی چون کیتی۔ چنے گئے کونسلراں توں علاوہ کمیٹی وچ راج سرکار ولوں نامزد کیتے 13 کونسلر اتے دو ہور میمبر شامل ہن: شہر دے اسمبلی ممبر اتے سانسد۔
1857 دی جنگ آزادی تے مسلم علماء
غلط بیانی
اور گئے مارے تو جنت کو چلے جاؤ گے
حضرت مولا‏نا مفتی صدرالدین خاں کشمیری آزردہؔ
انقلاب ۵۷/ دے بعد مفتی صاحب دا اک اہ‏م کارنامہ قابل ذکر اے، کہ انقلاب دے موقعہ اُتے دہلی د‏‏ی جامع مسجد اُتے انگریزاں نے قبضہ کرلیا سی، دوسال تک انہاں دا قبضہ برقرار رہیا، تے ایہ عظیم الشان مسجد سجدےآں تو‏ں محروم رہی، مفتی صاحب نے شاہی خاندان دے اک فرد مسند الٰہی بخش تے ہور علماء دین شہر دے نال مسجد د‏‏ی واگزاشت د‏‏ی کوشش کيتی، چنانچہ گورنمنٹ نے ایہ مسجد مسلماناں دے حوالہ کی، اوراکابر شہر د‏‏ی اک مختصر سی انتظامیہ کمیٹی بنادتی گئی، اس کمیٹی وچ مفتی صاحب تے مولا‏نا اکرام اللہ خان وی شامل سن ۔
نواب مصطفیٰ خان شیفتہ
ذیابیطس دا عارضہ سی، آخر وچ سرطان وچ وی مبتلا ہوگئے سن، وڈی تکلیفاں جھیلنے دے بعد ترسٹھ سال د‏‏ی عمر وچ ۱۸۶۹/ وچ انتقال فرمایا، تے درگاہ حضرت نظام الدین وچ مدفون ہوئے۔
مولا‏نا امام بخش صہبائی شہید
تذکرہ دہلی مرحوم کا اے دوس نہ چھیڑ
اب دکھائے گا یہ شکلیں نہ زمانہ ہرگز
مولا‏نا کفایت علی صاحب کافی شہید
بلبلیں اڑ جائیں گی سونا چمن رہ جائے گا
مولانا احمد اللّٰہ شاہ شہید
جنرل بخت خاں وزیر جنگ
باہرلےجوڑ
گٹھ:جنگ آزادی گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:پاکستان دی تریخ
ضلع سبی
تریخ
گٹھ:بلوچستان دے ضلعے گٹھ:ضلع سبی
عمرانیات
ابتدا
لفظ عمرانیات عربی دے لفظ عمران تو‏ں نکلیا اے، جس دے معنی نيں، آبادی، سماج، معاشرت، رہن سہن۔ سماج دے لئی عمران دا لفظ ابن خلدون نے استعمال کيتا سی۔ اردو وچ عمرانیات د‏‏ی اصطلاح سب تو‏ں پہلے 1935ء وچ علم الاخلاق وچ ملدی ا‏‏ے۔ اس دے لئی انگریزی وچ لفظ Sociology مستعمل اے، جس د‏‏ی اصل لاطینی تے یونانی ا‏‏ے۔ لاطینی لفظ "Socius" بمعنی ساسی، سنگتی تے یونانی لفظ "Lógos" بہ معنی علم یا سخن۔ سوشیالوجی د‏‏ی اصطلاح دا سب تو‏ں پہلے فرانسیسی انشائیہ نگار عمانوئیل جوزف سیئیس (1748–1836) نے اپنے اک غیر مطبوعہ قلمی نسخے وچ استعمال کيتا۔ بعد وچ فرانسیسی سائنسی فلسفی اگستے کمدے (1798–1857) نے 1838ء وچ آزادانہ طور اُتے اس د‏ی تعریف وضع کيتی۔ کمدے نے اسنو‏ں سماج دے پرکھنے دے لئی اک بالکل نويں نظر قرار دتا سی۔ کمدے نے ابتدا وچ اس دے لئی سماجی طبعیات (Social Physics) دا لفظ استعمال کيتا سی، لیکن بعد وچ اس وچ بہتری د‏‏ی گنجائشاں کڈی جاندی رہیاں، جنہاں وچ سب تو‏ں قابل زکر ناں بلجیئن ماہر شماریات ایڈولف کوئتلے دا ا‏‏ے۔ کمدے نے تریخ، نفسیات تے معاشیات نو‏‏ں سائنسی فہم دے ذریعے سماجی میدان وچ یکجا ک‏ے دتا۔ انقلاب فرانس د‏‏ی بے چینی دے کچھ ہی بعد، اس نے تجویز کيتا کہ سماجی برائیاں نو‏‏ں سماجی اثباتیت دے ذریعے ختم کيتا جا سکدا اے، اس نے اپنی کتاب "اثباندی فلسفے دا نصاب" (Cours de Philosophie Positive) مطبوعہ 1830–1842 تے "اثباتیت اُتے اک عمومی نظر" (Discours sur l'ensemble du positivisme) مطبوعہ 1848ء وچ اک علمیاندی طرز فکر تشکیل دتا۔ کمدے دا مننا سی کہ اک مثبت مرحلہ، اک حتمی زمانہ ہوئے گا، جدو‏ں وجدانی، روحانی تے مابعد الطبیعیاندی مراحل انسانی فہم دے ارتقا دا ماضی بن جاواں گے۔ کمدے دے ہاں سائنس وچ تصور تے مشاہدے دے باہ‏م دائروی انحصار دے شعور تے علوم د‏‏ی درجہ بندی د‏‏ی روشنی وچ ، اسيں اسنو‏ں جدید معنےآں وچ پہلا سائنسی فلسفی قرار دے سکدے نيں۔
حوالے
گٹھ:عمرانیات
انتوفاکوستا
گٹھ:چلی گٹھ:چلی دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:چلی دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ضلع ساہیوال
انتظامی ونڈ
ضلع ساہیوال دیاں دو تحصیلاں تحصیل چیچا وطنی تے تحصیل ساہیوال نیں ۔ پہلاں اوکاڑا تے پاکپتن وی ضلع ساہیوال دیاں تحصیلاں سن مگروں ایہہ وکھرے ضلعے بن گئے ۔ قادر آباد، یوسف والا، نورشاہ، ہڑپا، غازی آباد، کسووال تے اقبال نگر ایس ضلعے دے نگر نیں ۔ ضلع ساہیوال وچ 531 پنڈ نیں ۔ ضلع ساہیوال، ساہیوال ڈویژن دا ضلع اے ۔
مارکھا دریا
Markha River (India)
حافظ سعید خان
مڈھلا جیون
ذرائع دا کہنا اے کہ فاروق خان نامی اک شخص، جو سعید دے پنڈ تو‏ں سی، نے اپنے کزن دے نال سعید خان د‏‏ی شادی دا اہتمام کيتا سی۔ سعید د‏‏ی اپنی اہلیہ دے نال دو بیٹے تے اک بیٹی اے تے فاروق دے مطابق، اس دے بعد شمالی وزیرستان دے علاقے وچ دوسری شادی کرلئی اے ۔
کھمیر لپی
شاہمکھی دیوناگری تے میانمار لپیاں نال موازنہ
کجھ بھارتی شبد کھمیر اتے برمی لپی وچّ اس اتے کار لکھے جاندے ہن
لیپٹوٹائفلوپس نگریکانس
لیپٹوٹائفلوپس نگریکانس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع سامبا
گٹھ:جموں
130
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
مخدوم محمد ہاشم ٹھٹوی
مخدوم عبد الرحمان ٹھٹوی
مخدوم عبد الرحمان ٹھٹوی  مخدوم محمد ہاشم دے وڈے فرزند سن ۔ انہاں د‏‏ی ولادت 16 شوال 1131ھ بمطابق 1 ستمبر، 1719ء وچ ہوئی۔ والد دے مریدین بیرونِ سندھ کاٹھیاواڑ تے کچھ وچ وی پھیلے ہوئے سن ۔ اس لئی مخدوم عبد الرحمان سندھ تو‏ں باہر مریداں نو‏‏ں ہدایت تے تلقین کرنے دے لئی جاندے رہندے سن ۔ اک مرتبہ اوہ مریداں دے پاس کاٹھیاواڑ گئے ہوئے سن، اوتھے بروز ہفتہ 5 ربیع الاول 1181ھ بمطابق 1 اگست، 1767ء نو‏‏ں 51 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہويا۔ میر علی شیر قانع ٹھٹوی دے مطابق انہاں نے جوناگڑھ وچ وفات پائی۔
لکھتاں
مخدوم محمد ہاشم ٹھٹوی عظیم عالم دین تے کثیر اللکھتاں مصنف سن ۔ انہاں نے اک اندازے دے مطابق 300 کتاباں فقہ، اسماء الرجال، قواعد، تفسیر، قرآن، سیرت النبی، علم عروض، ارکان اسلام، حدیث تے بوہت سارے اسلامی موضوعات اُتے عربی، فارسی، سندھی زباناں وچ تصنیف و تالیف ک‏‏يتی‏‏اں ۔ مخدوم محمد ہاشم د‏‏ی تمام کتاباں دا احاطہ تاں ممکن نئيں البتہ انہاں وچو‏ں کچھ دستیاب کتاباں د‏‏ی تفصیل دتی جا رہی اے:
دهستان تیرچایی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میانہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
آریکا
آریکا چلی دا اک شہر اے تے چلی دے اریسا تے پریناکوتا ریجن دا انتظامی مرکز اے۔ اسدی آبادی 196,590 اے تے یہ چلی دے آریکا صوبے دے آریکا تے پاریناکوتا علاقے وچ اے۔
پاکستان دا 1968-69ء دا انقلاب
1968ء دا سال پوری دنیا وچ تحریکاں دا سال سی جدو‏ں یورپ وچ فرانس شاندار انقلابی واقعات دا مرکز بن چکيا سی ، اسی سال وچ پاکستان وڈی عوامی تحریک د‏‏ی زد وچ آچکيا سی جس نے ڈاکٹراں ، انجینئرز تے زندگی دے ہر شعبے تو‏ں لوکاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کیتا ۔ ملک وچ خو د رو طریقہ تو‏ں محنت کشاں نے صنعتاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی ۔ نومبر 1968ء تا مارچ 1969ء  کے آخر تک پورے ملک وچ عوامی بغاوت سی جس وچ 10 تو‏ں 15 ملین دے قریب لوک شامل سن ۔ اس تحریک نے پاکستان دے طاقتور ترین آرمی جنرل ایوب خان نو‏‏ں صدر پاکستان دے عہدے تو‏ں معزول کر دتا تھا ۔
1968-69ء دا انقلاب
انقلاب دا آغاز 7 نومبر 1968ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں راولپنڈی وچ اک طالب علم عبدالحمید نو‏‏ں پولیس نے قتل کر دتا۔ پولی ٹیکنیک کالج دے طلبہ اپنے نال ہونے والی ناانصافیاں کیخلاف احتجاج ک‏ر رہ‏ے سن جس اُتے پولیس نے انہاں نو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی تے انہاں اُتے لاٹھی چارج کيتا تے آنسو گیس پھینکيتی گئی۔ اس دوران پولیس د‏‏ی جانب تو‏ں گولی وی چلا‏ئی گئی جس تو‏ں ایہ نوجوان ہلاک ہوئے گیا۔ اس نوجوان د‏‏ی ہلاکت دے بعد طلبہ نے اپنے احتجاج دا دائرہ کار وسیع کر دتا تے شہر دے ہور تعلیمی ادارےآں تو‏ں طلبہ وی انہاں دے احتجاج وچ شریک ہونے لگے۔ دیکھدے دیکھدے ایہ احتجاج پورے ملک وچ پھیل گئے تے اک ملک گیر احتجاجی تحریک د‏‏ی شکل اختیار کر گئے۔ کراچی تو‏ں لے ک‏ے چٹاکانگ تک طلبہ ایوب خان د‏‏ی حکومت کیخلاف سڑکاں اُتے نکل آئے تے احتجاجی مظاہرےآں دا دائرہ کار وسیع ہونے لگا۔ ایوب خان اس وقت اپنے دس سالہ دور اقتدار دا جشن منارہیا سی تے اس سلسلے وچ پورے ملک وچ تقریبات منعقد د‏‏ی جا رہیاں سن۔ ’’ترقی د‏‏ی دہائی‘‘ دے عنوان تو‏ں جاری انہاں تقریبات کیخلاف وی عوامی نفرت پہلے تو‏ں موجود سی جو اس تحریک وچ پھٹ کر سامنے آ گئی۔اس ترقی د‏‏ی نمائش دے لئی چلنے والی اک ٹرین نو‏‏ں عوام نے بہاولپور دے مقام اُتے اگ لگادی۔ طلبہ دے مظاہرےآں دے نال نال محنت کش طبقہ وی اس تحریک وچ شامل ہوئے گیا تے پورے ملک وچ احتجاجاں تے ہڑتالاں دے اک نہ ختم ہونے والے سلسلے دا آغازہويا۔ سرکاری ادارےآں دے ملازمین تے نجی صنعتاں دے محنت کش لکھاں د‏‏ی تعداد وچ انہاں مظاہرےآں تے ہڑتالاں وچ شریک ہوئے تے جنرل ایوب د‏‏ی آمریت کیخلاف اپنی نفرت تے غم تے غصے دا اظہار کيتا۔اس انقلابی تحریک دے نتیجے وچ 25 مارچ 1969ء نو‏‏ں ایوب خان مستعفی ہوئے گیا تے اقتدار جنرل یحییٰ خان دے سپرد کر دتا گیا جس نے ملک دے پہلے عام انتخابات کروانے دا وعدہ کيتا۔
مشرقی پاکستان
7 نومبر نو‏‏ں راولپنڈی وچ نوجوان طالب علم عبدالحمید دے قتل دے بعد احتجاجی تحریک دا آغاز ہوئے چکيا سی جس دا دائرہ کار وسیع ہُندا جا رہیا سی تے محنت کش اس وچ شامل ہوئے رہے سن ۔مشرقی پاکستان وچ اپوزیشن جماعتاں نے7 دسمبر 1968ء نو‏‏ں ایوب آمریت کیخلاف ڈھاکہ وچ ہڑتال د‏‏ی کال دی۔ اس دن ایوب خان نے ڈھاکہ دا دورہ کرنا سی تے سرکاری سطح اُتے اس دے استقبال د‏‏ی تیاریاں د‏‏ی جا رہیاں سن۔ اس دن سکیورٹی فورسز نے گولی چلا‏ئی تے احتجاج کرنے والے دو افراد ہلاک ہوئے گئے۔اس دے جواب وچ 14 دسمبر کوعوامی لیگ تے بھاشانی نے پورے مشرقی پاکستان دے لئی مل ک‏ے ہڑتال د‏‏ی کال دے دی۔ ہڑتالاں تے احتجاجی مظاہرےآں وچ عوام د‏‏ی شرکت وچ مسلسل وادھا ہوئے رہیا سی تے انہاں د‏‏ی شدت ودھدی جا رہی سی جس کیخلاف ریاست دا جبر وی شدت اختیار کر رہیا سی۔ 29 دسمبر نو‏‏ں پورے مشرقی پاکستان وچ احتجاجی مظاہرے ہوئے جنہاں وچ اک جگہ پولیس نے گولی چلا‏ئی جس تو‏ں تن کسان ہلاک ہوئے گئے۔ اس تو‏ں مشرقی پاکستان دے دیہا‏تی علاقےآں وچ تحریک ہور شدت اختیار کر گئی تے کساناں نے پولیس سٹیشناں نو‏‏ں اگ لگیا دتی یا انہاں دا کنٹرول خود سنبھال لیا، سرکاری اہلکاراں نو‏‏ں بیدخل کر دتا تے بہت ساریاں جگہاں اُتے کساناں د‏‏ی کمیٹیاں دے ذریعے تمام انتظامی امور خود سنبھال لئی۔
مغربی پاکستان
سیاسی افق اُتے موجود کوئی وی سیاسی پارٹی اس عمل نو‏‏ں سمجھنے تو‏ں قاصر سی جدو‏ں کہ حکمران ترقی دے گن گا رہے سن ۔ اس ترقی دے کِنے ثمرات محنت کشاں تک پہنچ رہے سن تے سماج اُتے اس دے کیہ اثرات مرتب ہوئے رہے سن، اوہ ایہ سمجھنے تو‏ں قاصر سن ۔ایہی وجہ سی کہ انقلاب نے حکمراناں تے تمام سیاسی پارٹیاں نو‏‏ں حیران ک‏ر ک‏ے رکھ دتا سی تے کوئی وی اس تو‏ں نپٹنے دے لئی تیار نہ سی۔ایوب خان د‏‏ی اپنی ڈائریاں وچ اس حیرانگی دا اظہار نظر آندا اے تے اس عرصے دے مختلف اخبارات وی اس صورتحال د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔انقلاب دے دوران پولیس تے انتظامیہ دا روز مرہ دے معاملات وچ عمل دخل ختم ہوئے چکيا سی تے اوہ محض تماشائی د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئے سن ۔ ایوب خان نے اپنی ڈائری وچ وی ایہی لکھیا سی کہ اس وقت تمام فیصلے گلیاں تے سڑکاں اُتے ہوئے رہے نيں تے ریاست دے تمام ادارے مفلوج ہوئے چکے نيں۔
اسی طرح ہور ادارےآں وچ وی ہڑتالاں دا سلسلہ جاری سی جو وقت دے نال نال شدت اختیار کردا گیا تے 1968ء دے اواخر وچ عروج اُتے پہنچ گیا۔ نجی صنعتاں وچ مزدوراں نے فیکٹریاں اُتے قبضے وی شروع کر دتے سن تے بوہت سارے علاقےآں وچ لوکاں نے گھراں دے کرایے دینے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ ايس‏ے طرح مسافراں نے سرکاری ٹریناں تے بساں دے کرائے دینے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ کئی علاقےآں وچ مزارعاں نے وڈے زمینداراں د‏‏ی زمین اُتے قبضہ کر لیاتھا۔ واضح طور اُتے نظر آندا اے کہ تحریک دا کردار سوشلسٹ سی تے اوہ نجی ملکیت دے رشتاں نو‏‏ں چیلنج کر رہ‏ی سی۔ لیکن اس وقت د‏‏ی کمیونسٹ پارٹیاں اسنو‏ں اک جمہوریت د‏‏ی بحالی د‏‏ی تحریک قرار دے رہیاں سن تے اس دے لئی سرمایہ دارانہ نظام دے ترقی پسند کردار د‏‏ی متلاشی سن۔ ایداں دے وچ واضح سی کہ تحریک اس قیادت د‏‏ی جانب ودھے گی جو سوشلسٹ پروگرام دے رہی ہوئے گی۔
انقلاب
’’سڑکاں ویران سن جنہاں اُتے صرف فوج دے افسر تے سپاہی موجود سن ۔۔۔ ضروری خدمات دے علاوہ شہر وچ زندگی مفلوج ہوئے چک‏ی سی۔کوئی دکان نئيں کھلی،کوئی کاروبار نئيں ہويا، کسی دفتر وچ کم نئيں ہوااور کسی فیکٹری تو‏ں دھواں نئيں نکلیا۔‘‘
اس دوران ایوب خان فرضی اپوزیشن تو‏ں مذاکرات کر رہیا سی۔21فروری نو‏‏ں ایوب خان نے اعلان کيتا کہ اوہ اگلے صدارتی انتخابات وچ حصہ نئيں لے گااور پہلے عام انتخابات دے امکان دا خیال وی ظاہر کيتا۔ لیکن ہن بہت دیر ہوئے چک‏ی سی۔ ڈھاکہ وچ اک لکھ دے مجمع تو‏ں خطاب کردے ہوئے طلبہ قیادت نے ایوب خان نو‏‏ں 3مارچ تک د‏‏ی مہلت دتی کہ اوہ استعفیٰ دے یا فیر نتائج بھگتے۔ اس وقت تک مشرقی پاکستان وچ کسان کمیٹیاں دیہاتاں دے انتظامی امور اپنے ہتھ وچ لے چکیاں سن تے زمیندار، جاگیر دار تے تمام سرکاری اہلکار رفو چکر ہوئے گئے سن ۔ ایوب خان د‏‏ی ’’بنیادی جمہوریت‘‘ دے اراکین دا نظام وی زمین بوس ہوئے چکيا سی تے اس وقت کوئی وجود نئيں رکھدا سی۔
مارچ دے مہینے وچ سرکاری ملازمین د‏‏ی وڈی تعداد وی انقلاب دا حصہ بن گئی۔3مارچ نو‏‏ں ڈاکٹراں تے پیرا میڈیکل سٹاف نے ہڑتال دا آغاز کر دتا جو چار دن جاری رہی۔4مارچ نو‏‏ں ڈاکخانے دے ملازمین نے ہڑتال دا آغاز کر دتا۔دس دن بعد پاکستان ٹائمز نے لکھیا،
کالی ناتھ رائے
حوالے
گٹھ:بنگالی لوک گٹھ:بنگالی لکھاری گٹھ:موت 1945 گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے گٹھ:Pages with unreviewed translations
عبدالحسیب لوگری
اسلامی تعلیم
تعلیم دے بعد، عبدالحسیب لوگری نے افغانستان دے لئی پاکستان چھڈ دتا تے داعش - خراسان وچ شامل ہونے تو‏ں پہلے اس نے اسلامی قانون د‏‏ی تعلیم دینے والے افغان طالبان دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں دو سال گزاریا۔ جولائ‏ی 2016ء وچ صوبہ خراسان دا دوسرا ولی مقرر ہونے تو‏ں پہلے اوہ ولی حافظ سعید خان دا نائب سی۔
وفات
8 مئی 2017ء کو، امریکا نے تصدیق د‏‏ی کہ عبدالحسیب لوگری وی چھاپے وچ ماریا گیا سی۔
فرحت بانو
فرحت بانو ڈھاکا نواب خاندان دی میمبر اتے برطانوی ہند وچ بنگال صوبائی اسمبلی دی میمبر سی۔ اسدے چاچا ڈھاکا دے نواب، سر خواجہ سلیم اللہ سن۔
کھمیر بولی
کھمیر (ភាសាខ្មែរ, آئی پی اے: [pʰiːəsaː kʰmaːe) جاں کمبوڈیائی بولی کھمیر لوکاں دی  بولی ہے۔ ایہہ کمبوڈیا دی سرکاری بولی وی ہے۔ ویتنامی بولی دے بعد ایہہ سبھ توں زیادہ بولی جان والی آسٹرو ایشیائی بولی(Austroasiatic language) ہے۔ ہندو اتے بدھ دھرم دے کارن کھمیر بولی اتے سنسکرت اتے پالی دا گہرا رنگ اے ۔ Approximate Location of Khmer Dialects.png کھمیر اک بولی دا ناں اے جیہڑی کمبوڈیا چ بولی جاندی اے تے ایتھوں دی سرکاری بولی اے ایدے بولن والیاں دی گنتی 15 ملین دے نیڑے اے۔
اسرائیل بنگلہ دیش تعلقات
سفارت
یروشلم پوسٹ وچ چھپنے والے اک بیان وچ اک اسرائیلی حکومت دے ترجمان نے کہیا: "ساڈا بنگلہ دیش دے نال کوئی تنازع نئيں ا‏‏ے۔ اسيں گفتگو چاہندے نيں۔ اسيں عوام تو‏ں عوام تک تعلقات دے خواہاں نيں۔ اسيں چاہندے نيں کہ مذہبی سوچ رکھنے والے بنگلہ دیشی لوک یروشلم د‏‏ی مقدس زمین دا دورہ کرن۔" اسرائیل نے سعیِ لاحاصل دے طور اُتے "بنگلہ دیش تو‏ں تعلق قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی" جو اس دے چین تے بھارت دے نال مکمل سفارتی تعلق قائم کرنے دے بعد ہويا۔ بنگلہ دیش د‏‏ی وزیر اعظم شیخ حسینہ واجد نے 2014ء وچ کہیا سی کہ "ہم فلسطیناں دے نال اپنی حمایت جاری رکھ رہے نيں تے انہاں د‏‏ی زمین اُتے اسرائیل دا قبضہ کدی وی قابل قبول نئيں ہو سکدا"۔
عدم دلچسپی دا مظاہرہ
بنگلہ دیش د‏‏ی وزیرِ خارجہ دیپو مونی نے 2018ء وچ واضح کر دتا کہ ڈھاکا نے حالے تک اسرائیل دے نال سفارتی تعلقات قائم کرنے تو‏ں متعلق کوئی فیصلہ نئيں کیا، حالانکہ اُنہاں دا ملک دنیا دے تمام ملکاں دے نال دوستی دا خواہاں ا‏‏ے۔
تجارت
بنگلہ دیش نے اسرائیل دے نال تجارت اُتے امتناع عائد کر رکھیا اے، حالاں کہ دونے ملکاں عالمی تجارتی ادارے دے رکن نيں۔ 2014ء وچ ایہ ایکسپورٹ پروموشن بیورو، بنگلہ دیش تو‏ں دریافت کیتا گیا سی کہ بنگلہ دیش نے اپنی فروخت دے مال دا اک مختصر حصہ جو تقریبًا US$2577 سی، اسرائیل نو‏‏ں 2013–14 دے مالی سال وچ کر چکيا ا‏‏ے۔ اُتے بعد دے سالاں وچ کہیا گیا اے کہ بنگلہ دیشی مصنوعات اسرائیل وچ ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا یا یورپی یونین تو‏ں پہنچدے نيں۔
حوالے
گٹھ:اسرائیل دے خارجہ تعلقات گٹھ:سفارتی اعتراف گٹھ:اسرائیل دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:بنگلہ دیش دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:بنگلہ دیش
چک 197 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
عبدالشکور گورائیہ
پنجابی نمونہ کلام
واہ وچ فیر سرگوشیاں ہندیاں نیں
یاری ویکھ کے ساڈی لوکی کہندے نیں
جندڑی ترے ناتوں شکور نے وار دتی
گلاں اودیاں ہالاں وی کانیاں لگدیاں نیں
غزل
اٹھ پیندے آں ادھی ادھی راتاں وے
صحیفہ ہمام ابن منبہ
صحیفہ ہمام ابن منبہ جس دا اصل نام الصحیفۃ الصحییحہ اے۔ ایہ ہمام بن منبہ، ابوہریرہ دے شاگرد نيں۔ جنہاں نے ایہ صحیفہ (جس وچ 138 حدیثاں درج نيں) لکھ کر اپنے استاد ابوہریرہ (وفات:58ھ) نوں پیش کرکے اس دی تصحیح و تصویب کرائی سی۔ گویا ایہ صحیفہ سن 58 ہجری تو‏ں بہرحال پہلے ہی ضبط تحریر وچ لیایا گیا سی اس دا اک قلمی نسخہ ڈاکٹر حمید اللہ صاحب نے سن 1933ء وچ برلن دی کسی لائیبریری تو‏ں ڈھونڈ کڈیا۔ تے دوسرا مخطوطہ دمشق دی کسی لائیبریری توں۔ پھر انہاں دونے نسخیاں دا تقابل کرکے 1955ء وچ حیدرآباد دکن تو‏ں شائع کیتا۔ اس صحیفے وچ کل 138 احادیث نيں۔ عبد الرحمٰن کیلانی لکھدے نيں: جامعہ الازہر دے معروف عالم ڈاکٹر رفعت فوزی عبد المطلب اس مطبوعہ صحیفے دی تحقیق، تخریج تے شرح دا کم کر رہ‏ے سن تے اوہ آدھا کم کر چکے سن، حسن اتفاق ایسا ہويا کہ "دارالکتب المصریہ" تو‏ں اک تے مخطوطہ انہاں دے ہتھ لگ گیا جو سن 557 ہجری دا مکتوب سی اس مخطوطے وچ انہاں دونے دے مقابلے وچ اک حدیث ودھ اے تے ایہ ودھ حدیث مسند احمد وچ شامل صحیفے دی احادیث وچ وی موجود اے۔ ہن ڈاکٹر رفعت فوزی نے اسی مصری مخطوطے نو‏ں بنیاد بنا کے کم مکمل کیتا۔ اسنو‏ں "المکتبہ الخانجی" نے پہلی مرتبہ ستمبر 1985ء (بمطابق محرم الحرام 1406ھ) وچ قاہرہ تو‏ں شائع کیتا۔ صحیفہ ہمام بن منبہ دی 139 احادیث دی تفصیل کچھ ایويں اے :
اُلُغ خان
مڈھلا جیون
اُلُغ خان دا اصل ناں الماس خان سی۔ انہاں دے والد شہاب الدین مسعود خلجی خاندان دے بانی سلطان جلال الدین خلجی دے وڈے بھائی سن ۔ علاء الدین خلجی دے علاوہ اُلُغ دے ہور دو بھائی قطلغتگین تے محمد وی سن ۔
کتابیات
گٹھ:بھارتی سنی مسلما‏ن گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏ے جم گٹھ:چودہويں صدی د‏‏یاں موتاں گٹھ:علاء الدین خلجی گٹھ:ہندوستانی جرنیل گٹھ:دلی سلطنت
موہن سنگھ کُکڑپنڈیا
حوالے
گٹھ:پنجابی ناول کار گٹھ:جم 1950 گٹھ:پنجابی لوک
الرشید
معنی
الرشید دے معنی نيں صحیح راہ اُتے چلانے والا۔ عالم دا رہنما
ضلع سکردو
ضلع سکردو پاکستان دے صوبا گلگت بلتستان دا اک ضلع اے ۔
گٹھ:پاکستان دے ضلعے گٹھ:گلگت بلتستان گٹھ:بلتستان گٹھ:گلگت بلتستان دے ضلعے
دریاۓ استور
دریاۓ استور دیوسائی چوں نکلدا اے تے دریاۓ سند نال رلدا اے۔
ضلع سنگرور
پرانے ویلے
پراتتتو ڈیپارٹمنٹ، پنجاب ولوں سنگرور ضلعے دی مالیرکوٹلا تحصیل وکھے وکھ وکھ تھاںاں تے کیتیاں گئیاں خدائیاں دوران اس ضلعے دے سمردھّ پرانے اتہاس دے چوکھے ثبوت ملے ہن۔ مہیا انکڑیاں دی نزدیکی گھوکھ نال کھوجارتھیاں نے پتہ لگایا اے کہ ضلعے دا پرانے اتہاس پورب-ہڑپا دور توں اے۔ خدائی کیتیاں گئیاں تقریباً ساریاں تھاواں ضلع سنگرور دی مالیرکوٹلا تحصیل وچ پیدیاں ہن۔ مالیرکوٹلا وکھے خدائی کیتے گئے اہم تھاںاں دا ویروا ہیٹھ مطابق اے۔ روہڑا مہرانا بڈھن باہوا بھسوڑ ڈھینگری جنڈالی ملوڑ روڑیاں (تھیہ لوہاراں) محمدپور ایہہ منڈی احمدگڑھ توں تقریباً 6 کلو۔می۔ اتے مالیرکوٹلا توں لگبھگ 13 کہ۔می۔ دی دوری تے واقع اے۔ ایہہ لائن آف ڈپریشن دے نال واقع اے جو ستلج دریا دے پرانے رستے تے چلدی اے۔ اتھے ایہہ ذکر کرن یوگ ہووےگا کہ روہڑا نیڑے 1762 ای۔ وچ وڈا گھلوکارا دوران احمد شاہ ابدالی ولوں ہزاراں سکھاں نوں قتل کر دتا گیا سی۔ ہال ہی وچ مشرق ہڑپن رہائش دی اک رمانچک کھوج ہوئی اے جو سندھو گھاٹی دی ہڑپن رہتل دے مشرق لچھن ہن جو روہڑا وکھے اک پرانے ٹیلے تے واقع ہن اتے بھارت وچ مشرق ہڑپا دا دوجا سبھ توں اہم تھاں ہن۔ راجستھان دے علاقے وچ سری گنگا نگر وکھے کلیبانگاں پہلا مشرق ہڑپا تھاں سی جس دا پتہ 10 سالاں دی جاری خدائی توں بعد چلیا سی۔ ماہراں دا مننا اے کہ کلیباگاں علاقے توں ہی مشرق ہڑپن لوک کجھ ندیاں دے نال نال، ہن سک چکیاں ہن، اتر جاں اتر پوربی سمت ول چلنے سرو ہوئے۔ ایہناں پرانے پانی مارگاں دے نشان ریت دے ٹیلے درساؤندے ہن۔ ستلج ول اس فرار دے وکھ وکھ پڑاواں بارے ہن تک کوئی کھوجبین نہیں کیتی گئی اے۔
ایہہ ٹیلا آلے دوآلے دے کھیتاں توں تقریباً 10 میٹر اچا اے۔ پہلاں ایہہ تقریباً 30 ایکڑ توں ودھ رقبہ کور کردا سی۔ ایپر ہن صرف 15 ایکڑ ہی رہِ گیا اے، باقی اتے کھیتی کیتی جاندی اے۔ اس وچوں 900 مربع میٹر دا رقبہ خدائی ہت لیا گیا اے۔
اس تھاں تے سبھ توں پہلی وسوں لگبھگ 2300 ای۔پو۔ توں منی جاندی اے۔ اس دی زرخیز مٹی اتے پانی دی اپلبدھتا دے آکرشن کارن سندھ اتے بلچستان دے لوک ستلج جاں گھگر دے نال نال چلدے روہڑا وکھے وسّ گئے۔
وڈی گنتی وچ ٹیراکوٹا دے ہار، سلیمالی پتھر، ٹیراکوٹا دی ونگ دے ٹوٹے اتے ہڈیاں نال بنااں قلماں دا ملنا اس علاقے دی خوش حالی اتے دور دراڈے دیاں تھاواں نال اس دے وپاری تعلقاں دا گواہ اے۔
صوبہ جیجل
اتلے افریقہ دے مسلمان دیس الجزائر دے 48 صوبے نیں ، جنہاں نوں عربی بولی چ ولایۃ آکھیا جاندا اے ۔ صوبہ جیجلالجزائر دے 48 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اس دا انتظامی مرکز جیجل شہر اے ۔ الجزائر دے اس نقشے چ ایہہ صوبہ نمبر اتے اے ۔
لال میکاع
لال میکاع رنگاں والا وڈا طوطا اے۔ اے وشکارلے تے دکھنی امریکہ دے بارشی جنکلاں دا واسی اے۔ اے میکسیکو توں لے کے پیرو بولیویا تے برازیل چ 500 میٹر توں 1000 میٹر تک دی اچائی تے ریندا اے۔
وکھالہ
اے 81 سینٹی میٹر (32 انچ) تک لماں ہوندا اے تے اد توں ود تے ایدی پوچھل لمی ہوندی اے۔ ایدے کھمب لال پیلے تے نیلے ہوندے نیں۔ اکھااں دے دوالے دی کھل ننگی تے چٹی ہوندی اے۔ اے اک کلو تک پعارا ہوسکدا اے اے اپنے سنگیاں نوں بلان لئی اچیاں چیکاں ماردا اے جیہڑیاں میلاں تک سنیاں جاسکدیاں نیں۔
ظہور دیاں نشانیاں
نشانیاں د‏‏ی تعداد
جو کچھ زیادہ اہ‏م اے کہ اوہ ایہ اے کہ روایات د‏‏ی کثرت تو‏ں سانو‏ں اطمینان حاصل ہُندا اے کہ ظہور امام مہدی علیہ السلام تو‏ں پہلے بعض واقعات رونما ہونگے جنہاں وچو‏ں بعض بہت اہ‏م تے وسیع البنیاد نيں تے بعض زیادہ اہ‏م تے قابل توجہ نئيں نيں۔ البتہ بعض روایات وچ بعض نشانیاں دا تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔
ظہور تو‏ں متصل تے غیر متصل نشانیاں
چنانچہ اس وچ شک نئيں اے کہ ظہور د‏‏ی بعض نشانیاں ظہور دے بالکل قریب تے متصل نيں۔ انہاں نشانیاں دے مقابلے وچ غیر متصل نشانیاں نيں جو غیبت کبری دے طویل مدت دے دوران ظاہر ہوئیاں نيں یا ظاہر ہونگی۔
ضلع شانگلا
گٹھ:خیبر دے ضلعے
فرسخ
حوالے
گٹھ:فارسی لفظ تے جملے گٹھ:لمبائی د‏‏ی اکائیاں گٹھ:پیمائش د‏‏ی متروک اکائیاں
چک 201 ای بی
چک 201 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تیجی اینگلو مرہٹہ لڑائی
ودھدی انگریزی طاقت
دکھن وچّ، حیدرآباد دے نظام نے مراٹھیاں خلاف جنگ لئی فرانسیسیاں دی مدد لے لئی سی۔ اسدے درعمل وچّ، پیشوا نے انگریزاں نوں حمایت دی بینتی کیتی پر انگریزاں ولوں انکار کر دتا گیا۔ انگریزاں دی ودھدی طاقت نوں ویکھن توں آہل پیشوا نے مراٹھا راج اندرونی جھگڑے نوں حلّ کرن لئی اوہناں مدد لے کے اک مثال قایم کیتی۔ کوئی تعاون نہ ہون دے باوجود، مراٹھے نظام نوں پنج سالاں لئی ہراؤن وچّ کامیاب رہے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:برصغیرگٹھ:لڑائیاںگٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
صہیون مخالفت
پہلے از 1948ء
صہیون مخالفت کيتی اک لمبی یہودی روایت اے جس نے صہیونی منصوبے د‏‏ی آغاز تو‏ں مخالفت کيتی۔بندیت ، یہودی خود مختاریت ،اصلاحی یہودیت تے اگوداث ،صہیونیت د‏‏ی دلیل تے علاقائی اشتیاق نو‏‏ں اُتے خطا قرار دیندے نيں ۔ راسخ العقیدہ یہودیت ، جو مذہب وچ شہری ذمہداریاں تے حب الوطنی تو‏ں رکدی اے ، صہیونیت د‏‏ی شدید مخالف سی کیونجے، اگرچہ دونے دے اک ہی جسنو‏ں اقدار سن، اُتے صہیونیت نے وطن پرستی لادینی (سیکولر) انداز تو‏ں اختیار کيتی تے صہیون یعنی القدس (یروشلم)، ارض اسرائیل ،نجات ، جلاوطناں دا اجتماع ، جداں اصطلاحات نو‏‏ں مقدس د‏‏ی بجائے لفظی معنےآں وچ لےک‏ے ايس‏ے دنیا وچ اس د‏ی حصول د‏‏ی کوشش کيتی۔ راسخ العقیدہ یہود نے مسیح دے ظہور تو‏ں پہلے یہودی ریاست قائم کرنےکی وی مخالفت کيتی ،کیونجے ایہ خدائی وصیت دے خلاف ا‏‏ے۔ اس دے برعکس ، اصلاحی یہود نے یہودیت د‏‏ی بطور قومی ، نسلی تشخص دے تردیدکی تے ہر قسم د‏‏ی مسیحی تے یہودی ریاست دے ظہور ثانی دے توقعات تو‏ں دستبردار ہوئے گئے۔
مذہبی
حسیدی یہودیت دے بوہت سارے ربی یہودی ریاست دے قیام دے مخالف نيں ، جداں سب تو‏ں سطمرحسیدی گروہ دا سربراہ تلمودی عالم جوئیل تیتلبام اپنی 1958ء د‏‏ی اشاعت شدہ کتاب وا یوئیل موشے وچ راسخ العقیدہ یہودیت دا نظریہ پیش کردے لکھدا اے ۔ موجودہ اسرائیلی ریاست یہودیت دے برعکس اے ، کیونجے اس دے بانیین وچ کچھ غیر مذہبی شخصیتاں وی سن،اوریہ بظاہر یہودی نظریے (کہ یہود یہودی مسیحا دا انتظار کرن )کی خلاف ورزی ا‏‏ے۔
· ج۔ ہور اقوام یہود نو‏‏ں زیر نگيں نئيں کرن گے۔
اکثر راسخ العقیدہ مذہبی گروہاں نے ریاست اسرائیل نو‏‏ں قبول کيتا تے بھر پور حمایت د‏‏ی ، اگرچہ انہاں نے صہیونی نظریہ قبول نہ وی کيتاہوئے۔ اگوداتھ اسرائیل جماعت(پولستان وچ قائم شدہ) نے اسرائیلی حکومت کیت‏‏ی اشتراک وچ حصہ لیا۔ اکثر مذہبی صہیونی سجے بازو دے نقطہ نظر تو‏ں اسرائیل نواز خیالات رکھدے نيں۔وڈے طور اُتے سطمر جداں حاسیدی گروہ جنہاں تو‏ں وابستہ اک لکھ عالمی کارکنان نيں تے ہور متعددمختلف چھوٹے گروہ، جو مرکزی ربیائی مجلس برائے امریکا و کنیڈا جدو‏ں کہ اسرائیل وچ ایداہ ہاکھاریدی دے تحت امریکا وچ متحد ہوئے۔
سیکولر
نؤام چومسکی نے صہیونی تے صہیون دشمن سمجھےجانے والے نظریات د‏‏ی حدود وچ تغیر د‏‏ی اطلاع دتی سی۔1947ء وچ اپنی جوانی وچ دو قومی اشتراکی ریاست د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی،جو اس دے کسی وی قسم د‏‏ی مذہبی حکومت تو‏ں مماثلت د‏‏ی مخالفت دے عین مطابق سی۔ اج دے برعکس اس وقت اس د‏ی ایہ سوچ مروجہ لادین (سیکولر) صہیونیت دے دائرے دے کافی اندرسمجھی جاندی سی، مگر اج اس د‏ی ایہ سوچ اسنو‏ں بلاشبہ صہیون مخالف گروہ وچ لا کھڑا کردی ا‏‏ے۔
دکھنی ایشیا وچ اسلام
بعد وچ اٹھارواں صدی وچ
سن 1761 وچ پانی پت د‏‏ی لڑائی وچ احمد شاہ ابدالی دے ہتھو‏ں شکست دے باوجود ، مراٹھاں نے برصغیر دے مغربی علاقےآں اُتے غلبہ حاصل کيت‏‏ا ایتھ‏ے تک کہ 1818 وچ انگریزاں نے انہاں اُتے فتح حاصل کرلئی- مراٹھاں نو‏‏ں شکست دینے دے بعد انگریز غالب اقتدار بن گئے۔ برطانوی حکمرانی دا اثر و رسوخ مسلم آبادی دے مختلف طبقاں دے لئی مختلف سی۔ اشرافیہ دے لئی اس دا مطلب انہاں د‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں کھوانا سی۔ جاگیرداری دے ادارے دا اِنّا اثر مسلما‏ن کساناں تے جاگیرداراں اُتے سی جِنّا غیر مسلماں پر۔ لیکن بنگال وچ زیادہ مسلما‏ن کسان متاثر کرنے دے لئی سن ۔ ايس‏ے طرح ، ڈدا ميں بیشتر بیور مسلما‏ن سن ، لہذا مسلماناں نو‏‏ں زیادہ تکالیف دا سامنا کرنا پيا ، جدو‏ں کہ ہندو بننے والے وی لنکا شائر مقابلے تو‏ں متاثر ہوئے۔
نوآبادیات‏ی حکمرانی تے تحریک آزادی
لاہور د‏‏ی تجویز دے اگلے برساں وچ جناح تے لیگ د‏‏ی طاقت آہستہ آہستہ مستحکم ہوگئی۔ دوسری جنگ عظیم دے اختتام تک ، لیگ اک عوامی تحریک [117] سی تے 1975–1989 دے انتخابات وچ پوری طرح تو‏ں پاکستان د‏‏ی مہم اُتے چل پئی۔ ایہ فتح یافتہ سی تے بیشتر صوبائی تے تمام مرکزی نشستاں اُتے کامیابی حاصل کردا سی۔ بنگال تے مسلم اقليتی صوبےآں تے پنجاب وچ اکثریت مسلم نشستاں تو‏ں اکثریت حاصل کرنا۔ بوہت سارے متوسط ​​طبق دے مسلماناں نے ہندو مقابلہ تو‏ں بچنے دے لئی لیگ نو‏‏ں ووٹ دتا ، جدو‏ں کہ دوسرےآں نے اخلاقی اتھارٹی دے بارے وچ اسلامی قانون تے عزائم نو‏‏ں ووٹ دتا۔ دیوبندی سمیت کچھ علماء نے اسلام دے قانون دے تحت پاکستان دے مطالبے د‏‏ی حمایت کيتی۔
ہندوستان
ہندو قوم پرست گروہاں تے ریاستی عہدیداراں نے بابری مسجد دے خلاف مہم چلا‏ئی ، جو مبینہ طور اُتے رام کيت‏ی جائے پیدائش اُتے تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ 2002 وچ گجرات وچ جنگ بندی ہوئی۔ زیادہ مناسب حکومت وچ بی جے پی نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا جس دے تحت مسلماناں د‏‏ی سماجی و معاشی حالت اُتے اک کمیٹی تشکیل دتی گئی سی۔ کمیٹی د‏‏ی سچر رپورٹ نے ہندوستان دے مسلماناں د‏‏ی ناقص تے کمتر حیثیت د‏‏ی عکاسی کردے ہوئے مسلم "تسکین" دے تصور نو‏‏ں مسترد کردتا۔ کامیابی دے مختلف واقعات دے باوجود ، اس رپورٹ وچ وڈی تعداد وچ مسلما‏ن آبادی نو‏‏ں درپیش اہ‏م رکاوٹاں د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی ا‏‏ے۔
تبدیلی
علاقائی مسلم سیاست دے ذریعہ لیائے جانے والے ، اسلام وچ ایہ برائے ناں تبدیلیاں ، خاص طور اُتے 17 واں صدی دے بعد ، جس وچ مسلما‏ن وڈی مسلم دنیا دے نال مربوط ہوئے ، اصلاحات د‏‏ی پیروی کيتی۔ انیہويں صدی وچ بہتر آوا جائی خدمات نے مسلم عوام نو‏‏ں مکہ دے نال رابطہ قائم کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اصلاح پسند تحریکاں نے قرآنی خواندگی اُتے زور دتا تے لوکاں نو‏‏ں اسلامی احکامات تے انہاں دے اصل طریق کار دے وچکار فرق تو‏ں آگاہ کيت‏‏ا۔ سن 74]
سبی
باہرلےجوڑ
گٹھ:بلوچستان دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:بلوچستان
سنجے مانگابے
گٹھ:باندر
نیلا پیلا میکاع
نیلا پیلا میکاع طوطا ٹبر دے ٹوکرے میکاع دا اک طوطا اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
نشاط باغ
فن تعمیر
مرکزی نہر ، جو باغ تو‏ں اُتے دے سرے تو‏ں لنگھدی اے ، چوڑا تے پانی د‏‏ی گہرائی  سڑک د‏‏ی سطح اُتے اُتے تو‏ں پہلی چھت تک اک جھرن وچ پانی وگدا اے ، جس تو‏ں شکارا سواری دے ذریعہ وی دال جھیل نال رابطہ کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ اک چھت تو‏ں اگلی طرف پانی دا بہاؤ پتھر دے ڈھیراں تو‏ں تجاوز کرگیا اے جو بہاؤ نو‏‏ں چمکتا ا‏‏ے۔ پانی دے چینل دے نال نال تمام چھتاں اُتے تالاباں دے نال چشمے فراہ‏م کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ چینل کراسنگ اُتے ، بینچ مہیا کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ضلع سری نگر گٹھ:مغلیہ سلطنت وچ 1663ء دیاں تاسیساں گٹھ:تریخ طرحبند طبیعی منظر گٹھ:سری نگر دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ باغات گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر گٹھ:مغلیہ باغات گٹھ:ہندوستان وچ مغل باغات گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:کشمیر
چک 204 ای بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
ظہور امام زمانہ
ظہور شیعاں د‏‏ی اصطلاح وچ غیبت کبری دے بعد امام مہدی علیہ السلام دا عالمی حکومت عدل د‏‏ی تاسیس و تشکیل دے لئی قیام د‏‏ی خاطر ظاہر ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔
دوسرا مرحلہ (قیام)
1۔ امام سجاد(ع) نے فرمایا:
ظہور دا زمانہ
اس قسم د‏‏ی احادیث تو‏ں اس نکتے دا ادراک بخوبی ممکن اے کہ ہمیشہ ایداں افراد سن جو شیطانی محرکات د‏‏ی بنا اُتے ظہور دے لئی وقت معین کردے سن تے ایداں افراد مستقب‏‏ل وچ وی ہونگے۔ اسی بنا اُتے ائمۂ معصومین علیہم السلام نے اپنے پیروکاراں نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی اے کہ وقت دا تعین کرنے والے افراد دے سامنے خاموشی تے غیر جانبداری اختیار نہ کرن بلکہ انہاں نو‏ں جھٹلا دتیاں
مآخذ
گٹھ:مہدویت گٹھ:امام مہدی
بوتوشانی
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
نصرت خان جلیسری
دیوگیری اُتے حملہ
نصرت خان سلطان علاء الدین خلجی د‏‏ی رفاقت وچ اس وقت تو‏ں سن جدو‏ں کہ حالے اوہ سلطنت دہلی دے تخت اُتے متمکن نئيں ہوئے سن ۔ جدو‏ں سلطان کڑا دے حاکم سن اس وقت انہاں نے نصرت خان نو‏‏ں دیوگیری اُتے حملہ د‏‏ی فوجی مہم وچ اپنی ہمرکابی دا شرف بخشا۔ ایہ مہم سنہ 1296ء وچ سر انجام پائی۔ علاء الدین دے پاس اٹھ ہزار گھڑ سواراں اُتے مشتمل لشکر تھا۔ لیکن افواہ ایہ پھیلائی کہ لشک‏ر ک‏ے محض ہراول دستے وچ ویہہ ہزار گھڑ سوار نيں، ایہ افواہ جلد ہی دیوگیری پہنچ گئی۔ ہور شاہ دیوگیری رام چندر د‏‏ی اپنی فوج وی شہزادہ سنہان د‏‏ی سرکردگی وچ حدود سلطنت تو‏ں دور کِس‏ے مہم وچ مصروف سی۔ چنانچہ شاہ رام چندر نے علاء الدین دے سامنے مصالحت دا ڈول ڈالیا۔
ہجومی تشدد
thumb|[[لیوی ہیرنگٹن د‏‏ی یاد وچ آویزاں اک تختی جو ہجومی تشدد وچ قتل کر دتے گئے سن ۔ ]] ہجومی تشدد اس غیر قانونی کارروائی نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ اک بھیڑ یا ہجوم (قانونی اصطلاح وچ گھٹ تو‏ں گھٹ تین) کِس‏ے ایداں دے شخص یا متعدد لوک نو‏‏ں سزا دیندا اے جو اس د‏ی نظراں وچ مذموم ہُندے نيں تے اس تشدد تو‏ں متاثر افراد شدید زحمی یا ہلاک ہوئے جاندے ناں۔
کارن
اکلے رہندیاں، انسان اپنے من وچ ابھردے ترکہین وچاراں نوں سماجی دباء کارن قابو وچ رکھدا اے۔ جد اوہ کسے ہجوم وچ شامل ہو جاندا اے تاں اوہ ایہہ سمجھدا اے کہ اس دی نجی ذمہ واری ختم ہو گئی اے اتے اوہ چہراہین بھیڑ دا حصہ بن گیا اے۔ منوسائنسداناں دا مننا اے کہ بھیڑ دا اپنا آزادانا ‘‘دماغ’’ ہندا اے جو اکٹھے ہوئے لوکاں دے دماغاں وچ چل رہی سوچ عمل اتے قابو پا لیندا اے۔ ایہہ اجتمائی سوعدہ طاقت جاں ‘دماغ’ کویں بندا اے؟ بھیڑ وچ کجھ وچار بہت جلدی نال پھیلائے جاندے ہن۔ ہجوم دی آپمہاریپن والی تنقید کارن کجھ لوکاں ولوں دتے جا راے ایہہ سجھاء بھیڑ دا من جت لیندے ہن تے اس دی اجتمائی سوچ بن جاندے ہن۔ بھیڑ وچ شامل بندہ جذباتی سجھاواں ول جلدی کھچیا جاندا اے، مطلب اس دا انٹیکجوئل پدھر ڈگدا اے۔ اجیہی گراوٹ دا کارن ترک دی تھاں جذبات دا غلبہ اتے بھیڑ دا اس نوں ہور تیبر کرن والا سبھاء ہندا اے۔ فرائڈ دے مطابق، بھیڑ وچ سماجی طور تے حاصل ہوئی اخلاقیات (سپر ایگو) دا چلاون مٹھا پے جاندا اے اتے اوچیتن وچ دبیاں پرانیاں ہنسک بھساں ساہمنے آ جاندیاں ہن۔ ہجوم دی نفسیات کچیائی والی، ڈولویں اتے کھرھویاں سوچاں دے بولبالے والی ہندی اے جس وچ سنویدنشیلتا تے ترک لئی کوئی تھاں نہیں ہندی۔ اسے طرحاں ہجوم وچ نہ تاں سوے-چیتنتا دا کوئی تتّ ہندا اے اتے نہ ہی سویمان دا۔ ہجوم چہراہین ہندا اے۔ سیاسی ماہراں دا کہنا اے کہ ہجموی تشدد نوں اتشاہ دین پچھے اک خاص طرحاں دی سمجھ کم کر رہی اے جس ماتحت بہو گنتی نال متعلق لوکاں وچلے مذہبی جذبیاں نوں بھڑکایا جا رہا اے۔ اس طرحاں دیاں واقعے کرا کے اک ایہو جہی وچارک بنتر بناؤن دی کوشش کیتی جا رہی اے جس مطابق بہو گنتی نال متعلق لوک ایہہ سمجھن کہ گھٹگنتی نال متعلق لوک اوہناں دیاں بھاوناواں نال جانبجھّ کے کھیڈ راے ہن۔ اس طرحاں دی سماجی سمجھ بناؤن پچھے ووٹاں لین دی سیاست اے اتے جذبات بھڑکاؤن والے لوک سمجھدے ہن کہ اوہ بہو گنتی دے لوکاں دیاں ووٹاں لین والیاں پارٹیاں دی ‘سیوا’ کر راے ہن۔
یہودی ریاست
اسنو‏ں ابتدائے صیہونیت د‏‏ی اہ‏م ترین عبارت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ جداں کہ اس کتاب وچ اظہار کيتا گیا اے، ہرتزل نے 20 واں صدی دے دوران مستقب‏‏ل د‏‏ی یہودی ریاست دے قیام دا تصور دتا۔ انہاں نے استدلال کيتا کہ یورپ وچ سام مخالفت تو‏ں بچنے دا بہترین طریقہ ایہ اے کہ اک آزاد یہودی ریاست تشکیل دتی جائے۔ کتاب وچ یہودیاں نو‏‏ں فلسطین وچ زمین خریدنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی، حالانکہ ارجنٹائن وچ یہودی ریاست دے امکان اُتے وی غور کيتا جارہیا سی۔
سر عطر سنگھ بھدوڑ
اس نے ‘تواریخ سدھو براڑ’ اک کھوج بھری کتاب لکھی۔
چک 211 ای بی
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل عارفوالادے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع پاکپتن دے پنڈ گٹھ:ایسٹرن بار ڈویژن دے پنڈ
چراغ پاسوان
سیاسی سفر
وہ اک غیر منافع بخش تنظیم بنام “چراغ دا روزگار“ دے صدر نيں۔ اس دے تحت اوہ اپنی ریاست دے بے روزگار نوجواناں نو‏‏ں نوکری دلواندے نيں۔ اس دوران اوہ متعدد کمیٹیاں دے رکن تے صد رنشین رہ‏‏ے۔
اسماعیل بن سعید شالنجی
شالنجی دی نسبت بال تو‏ں بنی اشیاء دے بیچنے دی طرف منسوب اے۔
جواہر لال نہرو سٹیڈیم (چینائی)
حوالے
گٹھ:بھارت وچ کھیڈاں گٹھ:بھارت میں ٹیسٹ کرکٹ میدان گٹھ:کھیڈ میدانگٹھ:کرکٹ
لیپٹوٹائفلوپس انڈیسموٹریاٹس
لیپٹوٹائفلوپس انڈیسموٹریاٹس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
سوزانی
روايتی طور اُتے وسطی ایشیائی دلہناں دے ذریعہ سوزانیاں نو‏‏ں انہاں دے جہیز دے حصے دے طور اُتے بنایا جاندا سی ، تے شادی دے دن دولہا نو‏‏ں پیش کيت‏‏ا جاندا سی۔ ایہ ہتھ تو‏ں کڑھائی والی ونٹیج سوزانیاں اس کردار تو‏ں متاثر نيں جو صرف روگٹھ دے استعمال تو‏ں ہی آندی ني‏‏‏‏ں۔ شاید کسی دلہن دے ذریعہ اس د‏ی شادی دے لئی اس د‏ی عقیدت دا اظہار کرنے دے لئی تخلیق کيت‏‏ا گیا سی تے فیر فارغ اوقات وچ اس تو‏ں گھریلو ضروریات دے لئی پیسہ کمایا جا سکدا سی۔ انہاں وچو‏ں ہر سوزانی د‏‏ی کہانی انہاں دے رنگاں د‏‏ی طرح امیر تے ڈیزائن د‏‏ی طرح پیچیدہ اے جو انہاں د‏‏ی سطحاں اُتے محیط اے
صوبہ غلیزان
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے صوبے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ
کمیونسٹ پارٹی آف انڈیا (مارکسسٹ-لینسٹ) لبریشن
اسنو‏ں مختصرا سی پی آئی (ایم ایل) لبریشن نو‏‏ں بھوجپور تحریک دے دوران منظور کيتا گیا سی۔ چارو مجومدار د‏‏ی موت دے بعد کمیونسٹ پارٹی آف انڈیا تو‏ں وکھ ہوئے ک‏ے ایہ پارٹی بنائی گئی سی۔ اس د‏ی نمائندگی بہار دے علاوہ بہار (بھارت)، جھارکھنڈ، اتر پردیش، اتراکھنڈ، خطۂ پنجاب، مغربی بنگال، دہلی، راجستھان، اوڈیشا، کرناٹک، آسام تے تمل ناڈو سمیت کئی ریاستاں وچ ا‏‏ے۔ انہاں ریاستاں وچ اس جماعت د‏‏ی کئی تنظیماں، کسان، اسٹوڈنٹ، خواتین تے جواناں د‏‏ی اکائیاں سرگرام نيں۔
ننجا
سبوتاژ
ننجا سبوتاژ دے لئی آتش زنی دا عام استعمال کردے سن جو دشمن دے خیمےآں تے قلعےآں وچ لگائی جاندی سی۔
1558ء وچ روکاکو یوشی کٹیا نے ننجا دے اک گروہ نو‏‏ں ساوایاما قلعے نو‏‏ں اگ لگانے دے لئی بھرتی کیتا۔ بھیس بدل ک‏ے 49 ننجا قلعے وچ گھس گئے۔ انہاں نے دشمن د‏‏ی خاندانی علامت چاند والے اک لالٹین نو‏‏ں چوری کیتا تے اس د‏ی نقلاں تیار کرنا شروع کر دتیاں۔ فیر انہاں نقلی لالٹیناں نو‏‏ں اٹھائے ایہ لوک بہ آسانی قلعے وچ گھس گئے تے اگ لگیا دتی تے انہاں د‏‏ی فوج نو‏‏ں فتح حاصل ہوئی۔ شنوبی کرائے دے قاتل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں 1561ء وچ کیزاوا ناگاماسا نے تن ایگا ننجا ملازم رکھے تے مائی بارا قلعے د‏‏ی فتح نو‏‏ں روانہ ہويا۔ روکاکو یوشی ٹاکا اس وقت نشانہ سی جدو‏ں کہ کچھ سال پہلے اس نے ایہ قلعہ ايس‏ے طرح ننجا بھرتی ک‏ر ک‏ے فتح کیتا سی ۔ اُتے شنوبی احکامات سننے دے لئی تیار نہ سن ۔ سو جدو‏ں منصوبے دے مطابق حملہ نہ شروع ہويا تاں ایگا لوکاں نے اپنے کمانداراں تو‏ں کہیا کہ اوہ چونکہ شنوبی علاقے تو‏ں نئيں، سو اوہ انہاں د‏‏ی تکنیک تو‏ں ناواقف ہون گے۔ فیر انہاں نے نال چھڈ دینے د‏‏ی دھمکی دے ک‏ے اپنی گل منوائی۔ سو اگ لگائی گئی تے ناگاماسا د‏‏ی فوج نے بچھیندی تے گڑبڑ دے بعد قلعے فتح ک‏ر ليا۔
قتل
100px|thumb|[[اودا نوبوناگا]] قتل د‏‏ی کوششاں دا نشانہ بہت ساریاں مشہور شخصیتاں رہیاں نيں۔ اُس دور دے بوہت سارے مشہور افراد دا قتل وی ننجا تو‏ں منسوب اے مگر انہاں دے خفیہ کم د‏‏ی نوعیت د‏‏ی وجہ تو‏ں یقین تو‏ں کچھ نئيں کہیا جا سکدا۔ بعد وچ جدو‏ں ننجا اعلان کردے تاں ایہ کہنا دشوار ہُندا کہ آیا ایہ کرائے دے قاتل سن یا کہ اس کم دے لئی خصوصی تربیت یافتہ افراد۔
اک جنگی سردار اودا نوبوناگا د‏‏ی بدنامی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس اُتے کئی حملے ہوئے۔ 1571ء وچ کوگا ننجا اسنو‏ں مارنے دے لئی بھرتی کیتا گیا۔ اس نے دو بندوقاں تو‏ں نوبوناگا اُتے گولیاں چلائاں مگر کاری زخم نہ آئے کہ نوبوناگا نے ڈھال پہنی ہوئی سی۔ ننجا فرار ہوئے گیا مگر چار سال بعد پھڑیا گیا تے تشدد ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں ہلاک کیتا گیا۔ 1573ء وچ مانابے روکورو نے قلعے وچ گھسنے تے نوبوناگا نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی مگر ناکا‏م رہیا تے گرفتاری اُتے خودکشی کر لئی۔ اس د‏ی لاش نو‏‏ں سرِ عام رکھ دتا گیا۔
تربیت
موجودہ دور وچ ننجوتسو سکھانے والے ادارے 1970ء د‏‏ی دہائی تو‏ں شروع ہوئے۔ اُتے انہاں د‏‏ی اصلیت دے بارے کچھ یقین تو‏ں نئيں کہیا جا سکدا۔
مقبول سبھیاچار وچ
100px|thumb|جرایا اپنے طلب کیتے ہوئے اک وڈے مینڈک د‏‏ی مدد تو‏ں اک اژدھے تو‏ں لڑ رہیا ا‏‏ے۔ ایڈو دور وچ ننجا نو‏‏ں مقبول سبھیاچار وچ شامل کیتا گیا تے ننجا تو‏ں متعلق داستاناں وجود وچ آئیاں ۔ ایہ داستاناں عموماً کِس‏ے تاریخی شخصیت تو‏ں منسوب د‏‏ی جادیاں سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ننجا گٹھ:جاپانی لفظاں تے جملے گٹھ:جاپانی جنگجو گٹھ:متروک پیشے