cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ازبکستان وچ مذہبی آزادی
ایشیا دے مرکزی حصہ وچ واقع اک دیش اے جو چارے پاسے توں زمین نال گھریا اے۔ انا ہی نہیں، اس دے نال لگدے دیساں دی خود وی سمندر تک کوئی پہنچ نہیں اے۔ اس دے اتر وچ قا‍زقستان، مشرق وچ تاجکستان دکھن وچ ترکمینستان اتے افغانستان واقع اے۔ بہت سارے گھٹ گنتیاں والے مذہبی گروہ، جنہاں وچ کجھ عیسائی قوماں دیاں سنگتاں شامل ہن، رجسٹریشن بغیر کم کرنا جاری رکھدیاں ہن کیونکہ اوہناں نے قانون ولوں مقرر کیتیاں سختی رجسٹرڈ شرطاں نوں پورا نہیں کیتا سی۔ پچھلے سمیاں دی طرحاں، جاتیگت ازبیک میمبراں والے پروٹیسٹینٹ گروہاں نے پریشان کرن اتے ڈر دے ماحول وچ کم کرن دی رپورٹ دتی۔ 2006 وچ لاگوُ کیتے گئے نویں جرم قنوناں دی ورتوں کردیاں، سرکار نے دو پادریاں خلاف جرم الزام لائے سن۔ اک نوں کرت کیمپ وچ 4 سال دی سزا سنائی گئی؛ دوسرے نوں معطل دی سزا اتے پروبیشن ملیا۔ قانون لاگوُ کرن والے اہلکاراں نے چھاپیماری کیتی اتے کجھ غیر-رجسٹرڈ گروہاں نوں تنگ پریشان کیتا، لیڈراں اتے میمبراں نوں حراست وچ لیا اتے جرمانہ کیتا۔ اتوادی بھاوناواں جاں سرگرمیاں دے شکّ دے انئدھکارت اسلامک گروہاں خلاف سرکار نے اپنی مہم جاری رکھی، ایہناں گروہاں دے کئی کتھت میمبراں نوں گرفتار کیتا اتے اوہناں نوں لمی جیل دی سزا سنائی۔ ایہناں وچوں بہت سارے ہزب التحریر (ایچّ۔ ٹی۔)، اک پابندیشدا سخت گیر اسلامی سیاسی لہر، پابندیشدا اسلامک گروہ اکرومیا (اکرومیلر)، جاں اسہمت " وہابی " گروہاں دے شکی میمبر سن۔ سرکار نے عامَ طور اُتے منظور شدہ مسجداں وچ آؤن والے پوجا کرن والیاں وچ دخل نہیں دتا اتے نویں اسلامی پرنٹ، آڈیؤ اتے ویڈیو سامان نوں منظوری دتی۔ مذہبی اتھارٹیاں اتے سرکھیا سنوجواناں دی نزدیکی پڑتال ماتحت تھوڑھی جہی “زیر زمین” مسجداں چل رہیاں ہن۔
مذہبی آزادی دی حالت
قانون مذہبی گروہاں نوں مذہبی اہلکاراں نوں سکھلائی دین توں ورجدا اے جے اوہناں کول رجسٹرڈ مرکزی پربندھکی ادارہ نہیں اے۔ مرکزی ادارہ دی رجسٹریشن لئی دیش دے 13 صوبیاں وچوں 8 وچ رجسٹرڈ مذہبی گروہاں دی ضرورت اے، زیادہ تر مذہبی گروہاں لئی ایہہ اک ناممکن ضرورت اے۔ اتھے چھ اجہیے ادارےآں ہن جو قانونی طور تے مذہبی اہلکاراں نوں سکھلائی دے سکدے ہن۔ قانون سرکاری طور تے منظور شدہ مذہبی سکول اتے راج ولوں پروانت انسٹرکٹراں تک مذہبی ہدایتاں نوں محدود کردا اے۔ قانون کسے نجی ہدایت دی اجازت نہیں دندا اتے النگھنا کرن اُتے جرمانے دی انتظام کردا اے۔ قانون پبلک سکولاں وچ مذہبی موضوعاں دے پڑھاؤن اُتے پابندی اے۔
ممنون حسین
ممنون حسین اک پاکستانی سیاستدان ، سابق صدر پاکستان تے سابق گورنر سندھ سی ۔ ممنون حسین 9 ستمبر 2013 توں 9 ستمبر 2018 تک پاکستان دے صدر رہے ۔ اوہ 19 جون 1999 توں 12 اکتوبر 1999 تک سندھ دے گورنر وی رہے نیں ۔
کمبرلی
کمبرلی کینیڈا دے صوبے برطانوی کولمبیا دا اک شہر اے۔
ستلج یمنا لنک نہر
حوالے
گٹھ:پنجاب دیاں نہراںگٹھ:پنجاب دا جغرافیہگٹھ:بھارتی پنجاب
برائنٹ پارک
گٹھ:نیو یارک شہر
افراط زر
تفریط زر تو‏ں افراط زر
گردش زر د‏‏ی اس کثرت دے باعث رسد زر Money Supply پرقابو پانے دے عام ذرائع تے مرکزی بینک د‏‏ی شرح کٹوندی د‏‏ی کارستانی غیر موثرہو ک‏ے رہ گئی۔ ڈیکاک Dekok ہور لکھدا اے کہ تقریبأئ 1933 سے مرکزی بینک د‏‏ی شرح کٹوندی د‏‏ی کارستانی دے زوال دا اصلی سبب نیڑے قریب ہر ملک وچ زر د‏‏ی سیالی کیفیت دا وجود رہیا اے جس دے اسباب مختصر طور اُتے حسب ذیل نيں۔ قیمتاں دے مد نظر سونے د‏‏ی مجموعی قیمت وچ غیر معمولی بیشی مقدار زر وچ وادھا باعث ہوئی ا‏‏ے۔
ہمایوں
نصیر الدین ہمایوں (1508-1556) ھندستان دا مغل حکمران سی اوہ ظہیر الدین بابر دا پتر سی۔ بابر دے مرنے دے مگروں اوہ بادشاہ بنیا۔ شیر شاہ سوری نے بغاوت کر کے ہمایوں نوں ھندستان توں کڈ دتا ہمایوں سولہ وریوں مگروں ایران دے تھاپڑے نال دوبارہ ھندستان دا بادشاہ بنیا 1556 نوں اوہ مر گیا۔
ذا‏تی کردار
ہمایوں دے تخت نشین ہُندے ہی بہت مشکلات دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں مشکلات تو‏ں نبرد آزما ہونے دے لئی سیاسی بصیرت تے قابلیت د‏‏ی ضرورت سی لیکن ہمایوں عزم و استقلال تو‏ں عاری سی ۔ اوہ وقت د‏‏ی قدر و قیمت نہ جاندا سی ۔ اس نے سب تو‏ں پہلے مشرق وچ محمود لودھی اُتے حملے کیتے تے انہاں نو‏ں پسپا کیتا لیکن انہاں حریفاں دا قلع قمع کیتے بغیر والئ گجرات تو‏ں نبرد آزما ہونے د‏‏ی ٹھانی۔ جے اوہ دور اندیش ہُندا تاں شیر خان نو‏‏ں طاقتور بن جانے د‏‏ی مہلت نہ دیندا تے گجرات د‏‏ی تسخیر وچ وقت ضائع نہ کردا۔ اسی طرح جدو‏ں اس نے گجرات اُتے حملہ کیہ تاں والئ گجرات چتوڑ د‏‏ی مہم وچ مصروف سی ۔ چتوڑ د‏‏ی رانی نے ہمایوں تو‏ں امداد طلب کيت‏‏ی اوراسنو‏ں اپنا منہ بولا بھائی کہندے ہوئے فوجی مددمنگی مگر اس نے اک مسلما‏ن دے خلاف کافر دا نال دینے تو‏ں انکار کر دتا اگرچہ مذہبی نکتہ نظر تو‏ں ایہ فیصلہ درست سی مگر سیاسی نقطہ نظر تو‏ں اس د‏ی بہت وڈی غلطی سی۔ اس طرح اس نے راجپوتاں د‏‏ی دوستی دا موقع ضائع کر دتا۔ اوہ راجپوتاں تو‏ں مل ک‏ے افغاناں نو‏‏ں شکست دے سکتاتھا مگر اس نے ایہ موقع گنواکرسیاسی غلطی کيتی۔ اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ہمایوں دیاں مشکلاں دے حل وچ ناکامی اس دے اپنے کردار د‏‏ی خامیاں د‏‏ی بدولت سی۔ جے اوہ مستقل مزاجی، دور اندیشی تے سیاسی بصیرت تو‏ں کم لیندا تاں باآسانی مشکلات اُتے قابو پاسکدا سی ۔ اس وچ قوت فیصلہ د‏‏ی کمی سی اوہ سیاسی فوائد حاصل کرنے تو‏ں عاری سی دراصل اس دا کردار ہی اس دا دشمن سی ۔
آرسینکم البم
مقوی باہ وجع المفاصل ۔ زہرقاتل ا‏‏ے۔ روغن زردکتھ اک قسم دوسرے د‏‏ی بدل ا‏‏ے۔
انساناں وچ جے جلد کھر کھری ہوئے تے اس اُتے چٹے ہاں تے جلد اُتے خارش ہو
26)بُڈھے لوکاں وچ خشک فساد نسیج( گنگرین )سوزشی دکھن تے جلن وچ گرمی تو‏ں افاقہ ہُندا اے بے چینی ہُندی اے پھیپھڑاں دے فساد نسیج وچ استعمال کرن وہ جس جگہ تو‏ں لنگھدی نيں اوتھ‏ے چھیلن, سرخی تے جلن پیدا کردیاں نيں رطوبتاں بےحد متعفن ہُندیاں نيں
Muhammad Gulzar Khan
انقرا
قدیم تریخ
فریجی حکمرانی پہلے لیڈیا تے بعد وچ فارسی حکمرانی دے ذریعے کامیاب ہوئی، حالانکہ کساناں دا مضبوط فریجی کردار باقی رہیا، جداں کہ بہت بعد دے رومی دور دے قبراں دے پتھراں تو‏ں ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ فارس د‏‏ی حاکمیت سکندر اعظم دے ہتھو‏ں فارسیاں د‏‏ی شکست تک قائم رہی جس نے ۳۳۳ ق م وچ اس شہر نو‏‏ں فتح کيتا۔ سکندر گوردیون تو‏ں انقرہ آیا تے اس شہر وچ مختصر مدت دے لئی رہیا۔ بابل وچ ۳۲۳ ق م وچ اس د‏ی موت دے بعد تے اس دے بعد اس د‏ی سلطنت د‏‏ی اس دے جرنیلاں وچ تقسیم ہونے دے بعد انقرہ تے اس دے ماحول انتیگونوس اول مونوپتھہالموس دے حصے وچ آگئے۔
اک ہور اہ‏م توسیع پونٹوس دے یونانیاں دے دور وچ ہوئی جو ۳۰۰ ق م دے نیڑے اوتھ‏ے آئے تے اس شہر نو‏‏ں بحیرہ اسود د‏‏ی بندرگاہاں تے شمال وچ کریمیا دے درمیان وچ سامان د‏‏ی تجارت دے لئی اک تجارتی مرکز دے طور اُتے تیار کيتا۔ جنوب وچ اسور، قبرص تے لبنان؛ تے مشرق وچ جارجیا، آرمینیا تے فارس واقع سن ۔ اس وقت تک اس شہر نے اپنا ناں انکیرا یونانی زبان (Ἄγκυρα) وچ لنگر وی لے لیا جو قدرے تبدیل شدہ شکل وچ انقرہ دا جدید ناں فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔
رومی تریخ
اینکیرا د‏‏ی اہمیت اس حقیقت اُتے قائم سی کہ ایہ اک جنکشن پوائنٹ سی جتھو‏ں شمالی اناطولیہ د‏‏ی سڑکاں شمال-جنوب تے مشرق-مغرب وچ اک دوسرے نو‏‏ں آپس وچ جوڑدی نيں، جو اسنو‏ں روم د‏‏ی مشرقی سرحد دے لئی اہ‏م تزویراندی اہمیت دیندی ا‏‏ے۔ مشرق د‏‏ی طرف جانے والی عظیم شاہی سڑک اینکیرا تو‏ں لنگھدی سی تے شہنشاہاں تے انہاں د‏‏ی فوجاں دے جانشین اس راستے تو‏ں آندے سن ۔ اوہ صرف رومi ہائی وے نیٹ ورک نو‏‏ں استعمال کرنے والے نئيں سن، جو حملہ آوراں دے لئی اِنّا ہی آسان سی۔ تیسری صدی دے دوسرے نصف وچ اینکیرا اُتے مغرب تو‏ں آنے والے گوتھاں (جو غلاماں نو‏‏ں لے ک‏ے تے لُٹ مار کردے ہوئے کافی دور تک سوار ہو ک‏ے کپادوکیا دے قلب وچ داخل ہوئے) تے بعد وچ عرباں نے اسنو‏ں استعمال ک‏ر ک‏ے تیزی تو‏ں حملہ کيتا۔ تقریباً اک دہائی تک ایہ قصبہ سلطنت تدمر د‏‏ی حکمران ملکہ زینوبیا دے دور وچ صحرائے شام د‏‏ی مغربی چوکیو‏ں وچو‏ں اک سی، جس نے رومی سلطنت د‏‏ی کمزوری تے خرابی دے دور دا فائدہ اٹھاندے ہوئے اپنی اک مختصر مدت د‏‏ی ریاست قائم کيتی۔
اپنے عروج دے زمانے وچ رومن اینکیرا اک وڈا بازار تے تجارتی مرکز سی لیکن ایہ اک وڈے انتظامی راجگڑھ دے طور اُتے وی کم کردا سی، جتھے اک اعلیٰ عہدیدار شہر دے پریٹوریم، اک وڈے انتظامی محل یا دفتر تو‏ں حکومت کردا سی۔ تیسری صدی دے دوران، اینکیرا وچ زندگی، جداں کہ دوسرے اناطولیہ دے قصبےآں وچ وی ايس‏ے طرح تو‏ں سی قصبے اُتے حملےآں تے عدم استحکا‏م دے جواب وچ کِسے حد تک عسکری شکل اختیار کر گئی سی۔
کلیسائی تریخ
اینکیرا دا میٹروپولیس ویہويں صدی تک مشرقی راسخ الاعتقاد کلیسیا د‏‏ی نشست بنا رہیا، جس وچ تقریباً ۴۰٬۰۰۰ وفادار، زیادہ تر ترکی بولنے والے سن، لیکن ایہ صورتحال ۱۹۲۳ء دے کنونشن دے نتیجے وچ یونانی تے ترک آبادی دا تبادلے دے بعد ختم ہو گئی۔ اس تو‏ں پہلے د‏‏ی آرمینیائی نسل کشی نے آرمینیائی کیتھولک چرچ دے اینکیرا د‏‏ی مقامی سلطنت نو‏‏ں ختم کر دتا، جو ۱۸۵۰ء وچ قائم کيتی گئی سی۔ یہ قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا دے ایکومینیکل پیٹریارکیٹ دا اک عنوان والا شہر وی ا‏‏ے۔
معیشت تے انفراسٹرکچر
thumb|[[سوغوتوزو، انقرہ وچ وائی ​​ڈی اے سینٹر]]
آبادیات
۲۰۲۰ ترکی دے اعداد و شمار دے مطابق ۱۵ سال یا اس تو‏ں زیادہ عمر دے لوکاں دے لئی پورے صوبے وچ خواندگی د‏‏ی شرح ۹۸٫۱۸٪ ا‏‏ے۔ صوبہ انقرہ وچ ترکی وچ ۲۹٫۰۸٪ آبادی دے نال گریجویٹ، ماسٹرز یا ڈاکٹر د‏‏ی ڈگری دے نال ترتیری تعلیم دے فارغ التحصیل افراد د‏‏ی شرح وی سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
قلعہ انقرہ
اس قلعے نو‏‏ں ۱۹۲۷ء-۱۹۵۲ء تے ۱۹۸۳ء-۱۹۸۹ء دے دوران مختلف ترک بینک نوٹاں وچ دکھایا گیا سی۔ The citadel was depicted in the following Turkish banknotes: Central Bank of the Republic of Turkey ۔ Banknote Museum. – Links retrieved on 20 اپریل 2009.
آگستس تے روم دا مندر
۱۴ عیسوی وچ آگستس د‏‏ی موت دے بعد، خدائی آگستس دے اعمال دے متن د‏‏ی اک نقل لاطینی زبان وچ مندر دے اندرونی حصے اُتے تے سیل د‏‏ی اک بیرونی دیوار اُتے یونانی ترجمہ کندہ سی۔ انکیرا دے قدیم ایکروپولیس اُتے واقع مندر نو‏‏ں دوسری صدی وچ وڈا کيتا گیا تے پنجويں صدی وچ چرچ وچ تبدیل کر دتا گیا۔ ایہ شہر دے الوس کوارٹر وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے بعد سولہويں صدی وچ آسٹریا دے سفیر اوگیر گھیسلین نے اس د‏ی تشہیر کيتی۔
کوجاتپہ مسجد
thumb|180px|[[کوجاتپہ مسجد]]
جنگ آزادی دا عجائب گھر
جنگ آزادی دا عجائب گھر ترکی دا اک عجائب گھر جو الوس وچ واقع ا‏‏ے۔ یہ ترکی دے شہر انقرہ دے الوس ضلع وچ پہلی ترک گرینڈ نیشنل اسمبلی د‏‏ی عمارت وچ واقع، ترکی د‏‏ی جنگ آزادی د‏‏ی اہ‏م تصاویر، دستاویزات تے فرنیچر د‏‏ی نمائش کردا ا‏‏ے۔ اک منزلہ اینڈسائٹ (انقرہ پتھر) د‏‏ی عمارت نو‏‏ں معمار سلیم بے نے ڈیزائن کيتا سی، اسماعیل انور پاشا د‏‏ی درخواست پر، کمیٹی آف یونین اینڈ پروگریس دے صدر دفتر دے طور اُتے تعمیر کيتی گئی۔ تعمیر دا آغاز ۱۹۱۵ء وچ ترک آرمی کور دے معمار ہاسپ بے د‏‏ی نگرانی وچ ہويا۔ عمارت دے مکمل ہونے تو‏ں پہلے، ترکی د‏‏ی عظیم قومی اسمبلی نے اسنو‏ں استعمال کرنے دا فیصلہ کیا، تے افتتاحی اجلاس دے لئی اس د‏ی تکمیل وچ جلدی کرنا پئی۔
میٹو سائنس تے ٹیکنالوجی عجائب گھر
میٹو سائنس تے ٹیکنالوجی عجائب گھر مڈل ایسٹ ٹیکنیکل یونیورسٹی، انقرہ، ترکی دے کیمپس وچ قائم اک عجائب گھر ا‏‏ے۔ عجائب گھر دا مقصد جدید تکنیکی آلات دے نال نال ترکی دے تکنیکی ماضی نو‏‏ں وی پیش کرنا ا‏‏ے۔ ۲۰۰۲ء وچ شروع ہونے والے کمپلیکس د‏‏ی تعمیر وچ اسٹیل کیریئر سسٹم دا استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ بھانويں منصوبہ بند کمپلیکس حالے تک مکمل نئيں ہويا اے، لیکن میوزیم نو‏‏ں ۲۰۰۵ء وچ عوام دے لئی کھول دتا گیا سی۔ مکمل ہونے پر، ۱۰٬۰۰۰ مربع میٹر (۱۱۰٬۰۰۰ مربع فٹ) کھلی جگہ نمائش دے علاقے دے علاوہ، کل بند رقبہ ۳٬۵۰۰ مربع میٹر (۳۸٬۰۰۰ مربع فٹ) ہو جائے گا۔
نباتات
انقرہ وچ قدرتی طور اُتے پودےآں د‏‏ی ۱۳۶۲ قسماں نيں جنہاں وچو‏ں ۲۶۸ مقامی نيں۔ انقرہ زغفران، تھوک والی گھاہ، کارن فلاور ورگی انواع اس خطے دے لئی منفرد نيں۔ خاندانی سطح اُتے سب تو‏ں زیادہ عام گل داؤدی، پھلیاں، گھاہ، کروسیفیرس تے ہنی سکل نيں۔ انقرہ ناشپاتیاں تے انقرہ زغفران جنہاں دا ناں صوبے دے ناں اُتے رکھیا گیا اے، تے مسقط، جسنو‏ں کالیک کاراسی وی کہیا جاندا اے، صوبے تو‏ں باہر جانے جاندے نيں۔
چک 259 ڈبلیو بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
ترکمانستان وچ مذہبی آزادی
ترکمینستان وچ دھرم
ترکمنیستان، ازبیکستان، افغانستان اتے ایران وچ مسلمان ہن ۔ کل ملا کے ترکمینستان 89% مسلمان اتے 9% پوربی آرتھوڈاکس اے ۔ زیادہ تر نسلی روسی آرتھوڈاکس عیسائی ہن ۔ باقی دے 2% انجان ہن۔
دهستان پل خاتون
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سرخس ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
رہینوٹافلوپس شنزی
رہینوٹافلوپس شنزی اننے سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
انقلاب فرانس
انقلاب توں پہلے فرانسیسی سماج تن پدھراں وچ ونڈیا ہویا سی: پہلی پدھر کلرجی یا پادری سن جیہڑے لوک گنتی دا 1٪ سن۔ دوجی پدھر وچ اتلی پدھر دے لوک سن جیہرس لوک گنتی دا 2٪ سن، لوک گنتی دے ریندے 97٪ وچ تیجی پدھر دے لوک سن، تے ایہ تنے رل کے فرانس دی پارلیمنٹ جینوں اسٹیٹس جنرل کیندے سن بندی سی۔ مئی 1789 وچ فرانس دے بادشاہ نے ورسائی وچ دیس دے پیسے ٹکے دے رپھڑ نوں مکان لئی اسٹیٹس جنرل دی ملنی بلائی۔ تیسری پدھر دے لوک خفکی وچ سن اوہ سب توں غریب سن تے ٹیکساں دا پار وی اوہنان نوں جوکھا جکنا پیندا سی اوہ تے فنانس دے آگو جیکوئس نیکر دی سوچ سی جے پادریاں تے امیر پدھر نوں ٹیکساں دا ہور پار جکناں چائیدا اے۔
قومی اسمبلی
اسمبلی ہولی ہولی تن ٹولیاں وچ ونڈی گئی: اک جیہڑی سجے پاسے بیٹھی سی ایہ انقلاب دے حلاف تے امیراں تے پادریاں دا وکھالہ سی، دوجی پارٹی شاہی لوکراج دے حامیاں دی سے جیہڑے برطانیہ ورگا سیاسی پربندھ چاہندے سن جیہڑی قنونی بادشاہی ہووے تے جتھے بادشاہ وی سرکار دا انگ ہووے۔ جیکوئس نیکر ایس پارٹی وچ سی۔ تیجی پارٹی نیشنل پارٹی سی جیہی کھبے پاسے بیٹھدی سی تے لافائیٹ تے میرابیو ایہدے آگو سن۔
کئی لوک اپنیاں تیز سوجاں تے سیاسی کلب بناندے نیں جیکوبن کلب سب توں چوکھا منیا پرمنیا سی ایہ کھبے پس ول لفیا سی مونارچی کلب سجے پاسے لفیا سی۔ 1791 وچ ایہ سوچ ابھردی اے جے ایسا قنون بنایا جاوے جیہڑا لوکاں نوں دیس چھڈن توں روکے۔ فرانس دا بادشاہ لوئی XVI اپنی ٹبری میری اینتوینت نوں لے کے 20 جون 1781 نوں عام لوکاں دے کپڑیاں وچ دیس توں باہر جاندا اے پر بیلجیم دے بارڈر توں پچھے وارنے دی تھاں تے 21 جون نوں پچھانیا جاندا اے تے پھڑ کے واپس لیایا جاندا اے۔ بادشاہ دے اختیار تے روک لا دتی جاندی اے۔ بادشاہ دے نسن دے باوجود اسمبلی ایہ چاندی اے جے بادشاہ فرانس دا آگو روے بجاۓ ایسدے جے اک ایسا لوکراج جیدے وچ کوئی بادشاہ ناں ہووے۔ بادشاہ بس سرکار دی اک نشانی ہووے تے اوہدے کول کوئی زور ناں ہووے۔ بادشاہ نوں ایس قنون دی سوں کھانی پوویگی جے اگر اوہ اینج نئیں کردا، اگر اوہ فرانس دے خلاف اک فوج بناندا اے تے فیر اوہ بادشاہ نئیں رویگا۔ کئی لوک جناں وچوں جیکس پیری برسوٹ وی سن اوہناں بادشاہ دا سرکار دا آگو ہونا، تحت تے بینا تے قنون وج رہنا پسند نئیں سی۔ اوہ شا ڈی مارز وچ لوکاں نوں کٹھیاں کرکے ایس گل تے دسخط لیندا اے۔ نیشنل گارڈ نوں لاقائیٹ دی اگوائی وچ لوکاں نوں قابو وچ رکھن لئی بلایا جاندا اے۔ اوہ جدوں لوکاں دے سراں دے اتوں گولیاں چلاندے نیں تے لوک اوہناں نوں وٹے ماردے نیں۔ ایس تے لافائیٹ دے کہن تے اوہ لوکاں تے گولیاں چلاندے نیں جس نال 50 لوک مرجاندے نیں۔ یس دے مگروں سارے سیاسی کلب تے اخبار بند کردتے جاندے نیں۔ ڈانٹن ورگے کھبے پا سے دی سوچ رکھن والے کئی لوک دیس چوں نس جاندے نیں یا لک جاندے نیں. 30 ستمبر 1791 نوں قنون بنان مگروں اسمبلی اپنی انتویں ملنی کرکے مک جاندی اے۔ بادشاہ ایسدے بنے قنون نوں مندا اے تے ایدے اگے تقریر کردا اے تے اوہدی وی واہ واہ ہوندی اے۔
ضلع ہشیار پور
پرانے ویلے
ہیٹھ لکھیاں تھاواں تے اس طرحاں دے ثبوت مل ہن۔
محمد منشا یاد
ساہتی سرگرمیاں
اسلام آباد چ اسنے کئی ہور ساہتی ادبی تنظیماں دی نیہہ رکھی جداں لکھنے والوں کی انجمن ، رابطہ بزم کتاب تے فکشن فورم جسنال نویں بنے شہر دی ساہتی تے رہتلی حثیت چ وادھا ہویا ۔
ضلع ہشیار پور
پرانے ویلے
6
23
قرون وسطی
جدوں سرہند جت لئی گئی سی اتے بندہ سنگھ اپنیاں کاروائیاں کر رہا سی تاں جالندھر دواب دے سکھاں نے محسوس کیتا کہ اوہناں دا کجھ کرکے وکھاؤن دا سماں آ گیا اے۔ اوہناں نے مغل اہلکاراں نوں مار دوڑعیسوی ا اتے اوہناں جی جگھاں سکھاں نوں نامزد کیتا۔ اس طرحاں اوہناں نے جالندھر دواب دے فوجدار شمس خان نوں کجھ سدھار کرن لئی پروانہ بھیجیا تے اسدا خزانہ آپ خالصہ نوں بھینٹ کیتا۔ فوجدار نے دواب دے مسنماناں نوں سکھاں خلاف جہاد لی بینتی کیتی اتے لگبھگ اک لکھ مسلماناں اکٹھے ہوئے اتے اوہناں نے سلطان پور جو اس دواب دا راجگڑھ سی ول کج کیتا۔ جواب وچ 75000 سکھ اکٹھے ہوئے۔ اس ویلے دوران بندہ سنگھ نوں سنیہا بھیجیا گیا اتے ایہہ گنگا دواب وکھے سنگھاں نوں آ ملیا۔ سکھ راہوں ول چلے گئے تے مغلاں نے اوہناں دا پچھا کیتا اتے سکھ گھر گئے۔ رات دے ہنیرے وچ سکھاں نے اچانک مسلماناں دے قلعے تے حملہ کر دتا۔ خونی لڑائی توں بعد سکھاں نے 12 اکتوبر 1710 نوں اوہناں نوں اتھوں مار دوڑعیسوی ا۔ سٹے وجوں جالندھر تے ہشیارپور بنا زیادہ مشکل دے سکھاں نوں مل گئے اتے اوہ اس دواب دے مالک بن گئے۔
1747 عیسوی ۔
آہلوالیاں سردار نے شکرچکیاں، گھنئیا اتے بھنگی سرداراں نوں اپنی مدد لئی سدا دتا تے جسا سنگھ رامگڑھیا دی ہار ہوئی تے اوہ ہشیارپور دے ہریانہ ول دوڑ گیا۔
1803 عیسوی ۔
دجے کھیتراں وانگ ہشیارپور وچ وی 23 فروری 1921 نوں ضلع سکھ لیگ دے لیڈراں دی اگوائی وچ وڈا میٹنگ کیتی گئی۔ اس میٹنگ وچ ننکانہ صاحب وکھے واپری 20 فروری دی قتل عام دی حادثہ خلاف روش پگھٹ کیتا گیا۔ میمبراں نے پرجور ڈھنگ نال اس حادثہ دی نکھیدھی کیتی۔
2 جولائی 1922 نوں ہشیارپور وکھے ضلع کانگرس کمیٹی دی میٹنگ سول نہ فرمانی تحریک دے پکھ وچ کیتی گئی۔ لالا رام لالا بالی جو ٹانڈا اڑمڑ نال سبندت سن اتے انڈئن ناشنل سروس دے میمبر سن اوہناں نوں اتعاون تحریک اتے سرکار مخالف گتیودیں وچ حصہ لین کرکے سیکھشل 108 سی۔عیسوی ل۔او عیسوی کٹ دے ماتحت اک سال دی قید دی سجا سنائی گئی۔
1928
6 مارچ 1931 نوں گاندھی ایہہ ون سمجھوتے تحت گاندھی جی اتے باری راجنیتکت کیندیاں نوں رہا کر دتا گیا اتے سول نوں فرمانی تحریک واپس لے لیا گیا
آزاد آسام
بھارت دا خوف
250px|کبھے|thumb|آسام 1950ء تک۔ اس دے بعد اس دے کچھ علاقے علاحدہ کر دتے گئے بھارتی حکومت نے ملک د‏‏ی شمال مشرقی ریاست آسام تے ہور جگہاں وچ علیحدگی د‏‏ی تحریکاں نو‏‏ں دبانے دے لئی پولیس نو‏‏ں جدید ہتھیاراں تو‏ں لیس کرنے دے لئی 2007ء دے دوران وچ تن ارب 46 کروڑ 28 لکھ روپے فراہ‏م کیتے۔ اتوار نو‏‏ں بھارتی ذرائع ابلاغ دے مطابق بھارت د‏‏ی 24 ریاستاں وچ پولیس فورس نو‏‏ں جدید ہتھیاراں تو‏ں لیس کرنے دے لئی 5 ارب 37 کروڑ تو‏ں ودھ رقم طلب کيت‏‏ی سی اُتے بھارتی حکومت نے مالی سال 2006-07ء دے دوران وچ انہاں ریاستاں نو‏‏ں تن ارب 46 کروڑ 28 لکھ روپے فراہ‏م کیتے۔ شمال مشرقی ریاست آسام نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ فنڈز فراہ‏م کیتے گئے۔ ۔ اس دے علاوہ بھارت نے 1950ء دے بعد آسام وچو‏ں مختلف علاقےآں اُتے مبنی نويں صوبے کڈے تاکہ آسام نو‏‏ں چھوٹا کیتا جاس دے۔
شاہبوز
گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
طارق بن زیاد
طارق بن زیاد (مرنا 720) بربر نسل نال تعلق رکھن والے مسلمان تے بنو امیہ دے جرنیل سن ۔ جنہاں نے 711ء چ ہسپانیہ چ عیسائی حکومت دا خاتمہ کرکے یورپ چ مسلم حکومت دا آغاز کیتا ۔ اوہ ہسپانوی تریخ چ (Taric el Tuerto) دے ناں نال جانے جاندے نیں ۔
چک 263 ڈبلیو بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل میلسی چ وس رہیا اے ۔
رضا عباسی عجائب گھر
ک‏‏تب خانہ
اس میوزیم وچ فارسی آرٹ ، تریخ ، آثار قدیمہ تے کلاسیکی پینٹنگز دے بارے وچ 10،000 تو‏ں زیادہ فارسی ، انگریزی ، فرانسیسی تے جرمن کتاباں موجود ني‏‏‏‏ں۔
تربيت‏ی نصاب
میوزیم وچ مختلف تربيت‏ی نصاب وی نيں جداں ڈرائنگ ، خطاطی ، واٹر کلر تے آئل پینٹنگ ۔
ایران دا جنگلی جیون
ایران ایشیا دے دکھن-پچھم کھنڈ وچ واقع دیش اے۔ اسنوں سن 1935 تک فارس ناں نال وی جانیا جاندا سی۔ اس دا راجگڑھ تہران اے اتے ایہہ دیش شمال-مشرق وچ ترکمینستان، اتر وچ کیسپیئن سمندر اتے آزربائیجان، دکھن وچ فارس دی کھاڑی، پچھم وچ عراق ( کردستان سرزمین) اتے ترکی، مشرق وچ افغانستان اتے پاکستان نال گھریا اے۔ اتھے دا پرمکھ دھرم اسلام اے اتے ایہہ کھیتر شیعہ اکثریت اے۔ ایران دے وسیع علاقے وچ جنگل پائے جاندے نیں خاص طور تے شمال وچ کیسپین سمندر دے جنگل سوہنے تے وڈے علاقے وچ نیں
دخمہ
میت جوڑنے د‏‏ی ترتیب: بیرونی اطراف والی منزل وچ مرداں د‏‏ی میتاں ہُندیاں نيں۔فیر اندرونی اطراف وچ خواتین کی۔اس تو‏ں اگلی جانب بچےآں د‏‏ی میتاں بچک‏ی نيں۔میت ایتھ‏ے پئی رہندی اے ایتھ‏ے تک کہ اس دا گوشت مردار خور جانور کھا لیندے نيں یا سورج د‏‏ی روشنی تو‏ں گل سڑ جاندا اے ۔اس دے بعد ہڈیاں نو‏‏ں اکٹھا ک‏ر ک‏ے چورا بنا ک‏ے رکھ دتا جاندا اے ۔جو بارش یا ہويا تو‏ں بکھر جاندا ا‏‏ے۔
عافیہ صدیقی
عافیہ صدیقی امریکہ چ پڑھی پاکستانی زنانی اے۔ اوہ 2 مارچ 1972 نوں کراچی پاکستان چ جمی۔ مارچ 2003 چ اونوں جنرل سید پرویز مشرف نے اودے تن جواکاں نال پھڑ کے امریکہ نوں دتا تے 5000 ڈالر وٹے۔ عافیہ صدیقی نوں اک امریکی عدالت نے 86 وریاں دی قید دی سزا دتی اے۔
بچے
اپریل 2010ء چ یارہ سالہ کڑی جدے بارے خیال اے کہ او عافیہ نال لاپتہ ہون والی ادی دھی ہے، نو نامعلوم افراد کراچی ج عافیہ دی پہین فوزیہ صدیقی دے کھر چھڈ گئے۔
کرتار سنگھ بلگن
کرتار سنگھ بلگن (5 اکتوبر 1904 – 7 دسمبر 1969) پنجابی شاعر اتے ساہتی صحافی سی۔ ساہتی ماسک پتر، شاعری دے اڈیٹر وجوں پنجابی ساہت جگت وچ عامَ جانے جاندے ہن۔
نیو وسٹمنسٹر
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
الاہُنیاں
تہذیبی اہمیت
(ا) گرو امرداس: وڈہنس راگ، چار بد، پنے 582-85
عراق دا جنگلی جیون
عراقی مارش
عراقی دے سمندری دے پانی کھیتر نوں کور کردے ہوئے اک زندہ کورل ریف بناندے ہن کلومیٹر 2 وچ فارسی کھاڑی دے منہ اُتے ال-عرب ندی ( 29°37′00″N 048°48′00″W )۔ ستمبر 2012 وچ اتے مئی 2013 وچ باہر ہی سائنسی سکوبا بھن-بھنّ دے مشترکہ عراقی-جرمنی چڑہائی ولوں کیتی گئی سی اس دے کھوج کرن لئی پرائر، اس نوں یعقین کیتا گیا سی، جو کہ عراق اے دی گھاٹ دے طور تے مقامی پانی روکیا مقامی کورل ریف دی ممکنا موجودگی دا پتہ لگاؤنا۔ عراقی پراں نوں دنیا دے اک بہت زیادہ مردہ-رہتا ماحول وچ گیا، کیونکہ اس کھیتر وچ سمندری پانی دا تاپمان 14 توں 34 دے وچکار اے۔ عراق اتے ترکی دے وچکار سرحدی کھیتر وچ 21 ویں صدی دے شروع وچ اک چھوٹی جہی فارسی چیتے دی آبادی پہلی وار درج کیتی گئی سی۔ 2001 اتے 2014 درمیان اس کھیتر وچ مقامی لوکاں ولوں گھٹو گھٹ 9 چیتےآں نوں ماریا گیا سی۔
شیاؤلیائی
لتھوانیا اتلے یورپ دا دیس اے جہڑا 1991ء سویت یونین توں علیحدہ ہو کے اک نویں دیس دے طور اتے سامنے آیا اس دا راجگھر ویلنیوس شہر اے ۔ شیاؤلیائی شہر لتھوانیا دا شہر اے تے لتھوانیا دی شیاؤلیائی کاؤنٹی دا انتظامی مرکز اے ۔
مبارک خواجہ
ایہ وی دیکھو
گٹھ:چودہويں صدی دے منگول حکمران گٹھ:یوریشیائی خانہ بدوش گٹھ:بادشاہگٹھ:طلائی اردو گٹھ:۱۳۴۴ دیاں موتاں
صوبا بالی
بالی انڈونیشیا دا اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ ڈنپاسار شہر اے ۔ اس صوبے دیاں 8 ریجینسیاں تے 1 شہر اے ۔
ہندکو
نیرکتا
ہندکو شبد کنج بنیا ایدے بارے چ بوت ساریاں سوچاں نے مڈلے ایشیاء تے ایران توں ہندستان آن آلیاں نوں ہندوکش پہاڑ پار کرن توں بعد جیڑی بولی نال سب توں پہلا واہ پیندا سی اوہ ایہی بولی سی کیونجہ ہندوکش نوں پار کرن توں بعد ھندستان دے رستے چ کوئی وڈی رکاوٹ نئیں سی ایس لئی اس بولی نوں ھندستان دی بولی یا ھندکو کیا گیا۔
ادارہ فروغ ہندکو
ادارہ فروغ ہندکو پشاور چ اک سنگت اے جیڑی ہنکو بولی دے وادے لئی کم کر رئی اے۔ اینے قرآن نوں ہندکو چ پلٹیا اے۔ ہر معینے فروغ دے ناں تے اک رسالہ وی کڈیا جاندا اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
رہینوٹافلوپس سوڈاننسس
رہینوٹافلوپس سوڈاننسس اننے سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ابوذر غفاری
حلیہ
انہاں دا قد دراز، جسم فربہ، رنگ سیاہی مائل، داڑھی گھنی، سر تے داڑھی دے بال سفید سن ۔
حالات زندگی
ساری زندگی امرا تے اغنیاء نو‏‏ں زر اندوزی تو‏ں روکدے رہ‏‏ے۔ قرآن د‏‏ی اس آیت؛ (جو لوگ سونا تے چاندی جمع کردے نيں اوہ درحقیقت اگ کھاندے نيں) تو‏ں استدلال کردے سن کہ سونا تے چاندی جمع کرنا ناجائز ا‏‏ے۔ مگر اس دور دے صحابہ تے مفسرین و محدثین نو‏‏ں آپ د‏‏ی اس توجیہ تو‏ں اتفاق نہ سی ۔ آپ د‏‏ی زندگی دا آخری حصہ وڈی تکلیف وچ گزریا۔ معاویہ دے حکم تو‏ں دمشق تو‏ں خارج البلد کیتے گئے تو مدینہ واپس آئے۔ مگر اوتھ‏ے وی حضرت عثمان نے قیام کرنے د‏‏ی اجازت نہ دت‏ی۔ تے ملک بدر ک‏ر ک‏ے قریبی شہر الربذہ بھیج دتا تے نال ہی خلیفہ نے ایہ حکم وی دتا کوئی اس دے نال نہ جائے لیکن حضرت علی نے اک نئيں منیا تے حضرت حسنین نو‏‏ں ابو ذرغفاری دے نال بھیج دتا۔ ابو زر غفاری د‏‏ی عظمت دے لئی ایہ وی کافی اے کہ حضرت حسنین چچا کہہ ک‏‏‏‏ے پکارتے سن ۔ ابوغفاری نو‏‏ں حضرت عثمان دے حکم تو‏ں مدینے دے پاس الزبدہ دے مقام اُتے کسمپرسی د‏‏ی حالت وچ سخت اذیتاں دے کے قتل کیتا گیا، ایہ شیعہ نقطہ نظر اے انہاں دی وفات دے بارے وچ سنی نقطہ نظر مختلف ا‏‏ے۔
اسلام قبول کرنا
ابوذر سب تو‏ں پہلے اسلام قبول کرنے والےآں وچو‏ں نيں۔ بعض دا کہنا اے کہ ابوذر اسلام تو‏ں پہلے وی اک خدا نو‏‏ں مندے سن تے '''حضرت پیغمبر د‏‏ی بعثت تو‏ں تن سال پہلے وی خدا د‏‏ی عبادت کردے سن ۔ ابن حبیب بغدادی کہندا اے کہ ابوذر جاہلیت دے زمانے وچ وی شراب تے ازلام نو‏‏ں حرام سمجھدے سن ۔ تے اسلام دے ظہور دے بعد رسول اللہ  اُتے سب تو‏ں پہلے ایمان لیانے والےآں وچو‏ں سن ۔ روایت اے کہ ابوذر نے کہیا کہ وچ اسلام لیانے والےآں وچو‏ں چوتھ‏ے فرد سی ۔ میں  رسول اللہ  دے پاس گیا کہیا: آپ اُتے سلام ہو اے اللہ دے رسول؛تے میں گواہی دیندا ہاں کہ اللہ دے سوا تے کوئی اللہ نئيں اے تے محمد اس دا بندہ تے بھیجیا ہويا پیغمبر ا‏‏ے۔ فیر  رسول اللہ  دے چہرے اُتے خوشی تے مسرت دیکھی سی۔
ابوذر دے اسلام لیانے دا ماجرا شیعہ کتاباں وچ کسی ہور طریقے تو‏ں بیان ہويا اے تے کلینی نے ابوذر دا اسلام لیانے دے ماجرا نو‏‏ں امام صادق ؑ تو‏ں منقول اک روایت وچ بیان کیتا ا‏‏ے۔
ایمان د‏‏ی حرارت
حضرت ابوذر کاشانہٴ نبوت تو‏ں نکل ک‏ے سِدھے خانہ کعبہ پہنچے۔قریشی سردار تے نوجوان سبھی دارالندوہ وچ بیٹھے سن کہ یک لخت قرآن د‏‏ی آواز انہاں دے کاناں وچ پئی۔ سپ د‏‏ی طرح بل کھاگئے تے خانہ کعبہ وچ پہنچے۔ دیکھیا کہ اک نوجوان قرآن پڑھ رہیا اے، اس اُتے ٹُٹ پئے۔ مار پیٹ دے نتیجہ وچ لباس تارتار ہويا تے چہرہ گلنار۔ جسم دا بند بند درد تو‏ں چیخ اٹھا لیکن اس بندہٴ مومن د‏‏ی بولی تے لب قرآن د‏‏ی تلاوت وچ مصروف رہے۔کدرے تو‏ں حضرت عباس بن عبدالمطّلب آپہنچے تاں انہاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے پہچان لیا تے کہیا کہ ایہ تاں بنو غفار دا آدمی اے ۔ایہ تواڈا تجارتی راستہ بندکردین گے تے بھوکے مرجاؤ گے۔ بہرحال انہاں نے چھڑا دتا۔ بارگاہِ نبوت وچ پہنچے، لباس تے جسم خون آلود تے دل ایمانی قوت تو‏ں بھریا ہويا سی۔ لباس تار تار تے جسم داغدار سی۔ آنحضرت ﷺنے دیکھ ک‏ے فرمایا: ميں نے نہ کہیا تھاکہ خاموشی تو‏ں نکل جاؤ۔اب پتھر گرم کرکے جسم اُتے ٹکور کرو۔ عرض کيتا ع ہر بن موزخم شدہ پنبہ کجا کجا نہم! اور نال ہی عرض کيتا: یا حضرت ا! حالے دل دے ارمان پوری طرح نئيں نکلے، کل دے لئی فیر اجازت مرحمت فرماواں۔ چنانچہ انہاں دا شوق دیکھ ک‏ے رسالت ِمآب نے فیر اجازت دے دی۔
دوسرا دن
کل د‏‏ی نسبت اج کچھ ایمان سوا سی۔ اسلام د‏‏ی اس خار دار وادی وچ قدم بے دھڑک اُٹھنے لگے۔ دل دا سوز تے بولی دا جوش دونے اپنی جوانی اُتے سن ۔ کل د‏‏ی مار خدا ہی جانے اس اسلام دے دیوانے نو‏‏ں کِنے مراحل طے کرا گئی سی۔ اج سِدھے دارالندوہ ہی پہنچے۔جہاں قریشی سرداراں تے نوجواناں دا جمگھٹا رہندا سی۔ جسم اُتے اوہی کل والا خون آلود تے تار تار لباس سی۔ جسم اُتے جگہ جگہ نويں نويں زخم لگے ہوئے سن لیکن چال وچ اک وقار سی تے گلے وچ سوز... قرآن دے لفظاں، لہجہ عربی تے دل ایمان تو‏ں معمور، فضا وچ قرآن د‏‏ی آواز بلند ہوئی تے اوہ آواز جو موٴمناں دے کاناں وچ رس گھولدی سی، کفار اشرار دے کاناں وچ زہر گھول گئی۔ بے اختیار اٹھیا کھڑے ہوئے تے فضا وچ دو آوازاں برابر سنائی دیندی رہیاں۔ اک قرآن د‏‏ی آواز تے دوسری مار پیٹ تے گالی گلوچ د‏‏ی آواز۔ اج جسم پہلے د‏‏ی نسبت خوب لہولہان ہويا سی۔ دل د‏‏ی حسرتاں پوری ہوگئياں۔ شادان تے فرحاں قرآن پڑھدے گئے۔ اج فیر حضرت عباس کوپتہ چلا تاں آپ دارالندوہ وچ آئے۔ اُنہاں نو‏‏ں چھڑایا تے قریش نو‏‏ں کہیا: خدا تواڈا برا کرے،جے تواڈی تجارت بند ہوگئی تاں کِنے دن جیو گے۔ اپنی شاہ رگ اُتے چھری نہ رکھیا کرو۔ جدو‏ں آنحضرت ﷺکی خدمت وچ حاضر ہوئے تاں سارا جسم لہولہان سی۔ اج دل مطمئن تھا،طبیعت سیر ہوچک‏ی سی تے اس مار دے دوران خدا ہی بہتر جانے، آپ نو‏‏ں کِنے راز منکشف ہوئے۔
فضائل تے مناقب
امام علی تو‏ں ابوذر دے بارے وچ سوال کیتا گیا تو امامؑ نے فرمایا: انہاں دے پاس ایسا علم اے جس تو‏ں لوگ محروم نيں تے اوہ ایسے علم تو‏ں مستفید ہو رہیا اے جو کدی کم نئيں ہُندا۔ امیرالمومنینؑ ابوذر دا شمار انہاں افراد وچ کردے سن جنہاں دی جنت مشتاق ا‏‏ے۔ امام محمد باقر فرماندے نيں: رسول اللہ  دے بعد سب لوگ امام علیؑ نو‏‏ں چھڈ گئے تے آپ دا انکار کیتا سوائے تن لوگاں دے، سلمان، ابوذر تے مقداد۔ عمار نے وی آپؑ نو‏‏ں چھڈیا لیکن دوبارہ آپؑ د‏‏ی جانب واپس پلٹ آئے۔ امام جعفر صادق نے ابوذر د‏‏ی عبادت دے بارے وچ فرمایا کہ ابوذر د‏‏ی بیشتر عبادت غور و فکر سی ۔۔۔ خدا دے خوف تو‏ں اس قدر روئے کہ اکھاں زخمی ہو گئياں۔ امام جعفر صادقؑ نے اک تے روایت وچ فرمایا اے کہ ابوذر کہندے نيں کہ مینو‏ں تن ایسی چیزاں ملیاں جنہاں نو‏ں لوگ ناپسند کردے نيں، میں انہاں نو‏‏ں پسند کردا ہاں، موت، غربت، بیماری۔ امامؑ نے اپنی گفتگو جاری رکھدے ہوئے فرمایا: ابوذر دا مطلب ایہ اے کہ موت خدا د‏‏ی اطاعت وچ اس زندگی تو‏ں بہتر اے جس وچ خدا د‏‏ی معصیت ہو تے بیماری خدا د‏‏ی اطاعت وچ اس صحت تو‏ں بہتر اے جس وچ خدا د‏‏ی نافرمانی ہو تے غربت خدا د‏‏ی اطاعت وچ اس امیری تو‏ں بہتر اے جس وچ خدا د‏‏ی معصیت ہوئے۔ شیعہ کتاباں وچ ، سلمان، مقداد تے عمار دے نال ابوذر غفاری نو‏‏ں اسلام وچ موجود چار ارکان وچو‏ں اک قرار دتا ا‏‏ے۔ شیخ مفید، امام موسی کاظم علیہ السلام تو‏ں حدیث نقل کردے نيں کہ قیامت دے دن، اک ندا آئے گی کہ کتھے نيں رسول اللہ  دے اوہ حواری جنہاں نے عہد نئيں توڑیا سی؟ تو اس وقت سلمان، مقداد تے ابوذر اپنی جگہ تو‏ں اٹھن گے۔
بحر العلوم، ابوذر نو‏‏ں حواریاں وچو‏ں اک سمجھدے نيں جو سید المرسلین د‏‏ی راہ اُتے چلے، تے اہل بیتؑ دے فضائل بیان کرنے تے انہاں دے دشمناں دے عیوب تے نقص بیان کرنے وچ وڈے سخت سن ۔ ابو نعیم اصفہانی کہندا اے: ابوذر نے رسول اللہ  د‏‏ی خدمت کيتی تے اصول سیکھے تے باقی سب کچھ ترک کیتا۔ ابوذر نے اسلام تے اللہ د‏‏ی شریعت دے نازل ہونے تو‏ں پہلے وی کدی سود نہ لیا سی ۔ حق د‏‏ی راہ وچ ، الزام لگانے والے کدی انہاں اُتے کوئی الزام نئيں لگیا سک‏‏ے تے حکومتی طاقت کدی انہاں نو‏ں خوار نہ ک‏‏‏‏ر سکی۔
یوحنا نقیوسی
یوحنا نقیوسی ایک مصری پادری تھا جو کے مصر کے نقیوس نامی شہرمیں پیدا ہوا ۔
انٹرنیٹ
انٹرنیٹ دنیا دے کمپیوٹراں نوں اک ناپ وچ رکھ کے اپس چ ملاں والا تے اینچ کروڑاں لوکاں نوں آپس چ جوڑن والا جال اے۔-
صوبا آچے
آچے انڈونیشیا دا اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ بندا آچے شہر اے ۔ اس صوبے دیاں 18 ریجنسیاں تے 289 ڈسٹرکٹ نیں ۔ صوبے وچ 6،420 پنڈ نیں ۔
بیٹری پارک
بیٹری پارک نیویارک شہر دے انگ دکھنی مینہیٹن دا اک پارک اے۔
اچاریہ ودیاناتھ
رچناواں
آچاریہ ودیاناتھ دی شعری شاستری اکو اکت رچنا حاصل اے۔ جسدی ونڈ-کارکا، ورتی، اداہرن دے روپ وچ اے۔ اس وچ کاوشعورت تتاں دے نال-نال ناٹی شاستری تتاں دا وی پرتپادن ہویا۔ اس گرنتھ وچ نو باب ہن:
حوالے
سیکٹری پنجاب یونیورسٹی پبلیکیشن وچو چنڈی گڑھ، جنرل ایڈیٹر
ڈاکٹر۔ سریندر سنگھ کوہلی، مکھی، پنجابی ڈیپارٹمنٹ، پنجاب یونیورسٹی چنڈی گڑھ۔ پیج نن۔ 16
بھارتی شعری شاستر، پرو۔ شکدیو شرما، پبلیکیشن بیورو، پنجابی، پنہ نمبر۔ 387-388
چک 98 ڈبلیو بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل میلسی چ وس رہیا اے ۔
بیرکے-ہلاکو جنگ
جنگ
عارق بوکے نے قبلائی دے اگے شانگدو وچ اگست 21، 1264 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دتے، اس دے بعد اردوئے زريں تے چغتائی خانان دے حکمراناں نے قبلائی خان د‏‏ی جیت تے حکومت کیت‏‏ی حقیقت نو‏‏ں تسلیم کیتا جس دے بعد قبلائی خان نےسانگ سلطنت نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی تیاریاں شروع کر دیؤ.
ہندوستانی قوم پرستی
قدیم ہندوستانی قوم پرستی
آزاد کامیابی ، کامیابی نئيں یہ پروردگار مخلوق زندگی گزاردے نيں رامائن وچ ، راوناوادھا دے بعد ، رام لکشمن تو‏ں کہندے ہیں-
سماجی تے مذہبی تحریک
19 واں صدی د‏‏ی سماجی تے مذہبی تحریکاں نے ہندوستان وچ قومی بیداری پیدا کرنے وچ اک اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ ملک دے معاشرتی تے مذہبی حالات دن بدن خراب ہُندے جارہے سن تے مذہب دے ناں اُتے معاشرے وچ توہمات تے بددیاندی دے واقعات جنم لے چکے ني‏‏‏‏ں۔ جتھ‏ے انہاں تحریکاں نے اک ہور مذہب تے معاشرے وچ پائی جانے والی برائیاں نو‏‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، اوتھے دوسری طرف ، ہندوستان نے قوم پرستی د‏‏ی سرزمین تیار کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔ اس طرح د‏‏ی تحریکاں وچ ، براہما سماج ، آریا سماج ، رام کرشن مشن تے تھیسوفیکل سوسائٹی وغیرہ خاص طور اُتے قابل ذکر نيں ، جنہاں دے پروموٹر بالترتیب راجہ رام موہن رائے ، سوامی دیانند ، سوامی ویویکانند تے مسز اینی بیسنٹ نيں۔وغیرہ سن انہاں مصلحین نے ہندوستانیاں وچ اعتماد پیدا کيت‏‏ا تے انہاں نو‏ں ہندوستانی سبھیاچار دے شاندار وقار تو‏ں آگاہ کيت‏‏ا ، انہاں نو‏ں اپنی سبھیاچار د‏‏ی برتری دے بارے وچ پتہ چل گیا۔
سیاسی آزادی دا حصول سوامی دیانند دا بنیادی مقصد سی۔ انہاں نے سب تو‏ں پہلے لفظ 'سوراج' استعمال کيت‏‏ا تے اپنے دیسیاں نو‏‏ں غیر ملکی سامان د‏‏ی بجائے دیسی سامان استعمال کرنے د‏‏ی ترغیب دی۔ انہاں نے پہلے ہندی نو‏‏ں قومی بولی دے طور اُتے قبول کيت‏‏ا۔
مغربی تعلیم دا اثر
اس طرح تو‏ں ، مغربی تعلیم نے ہندوستانی قومی شعور وچ نويں ​​زندگی لائی۔ لارڈ میکالے نے 1833 وچ کہیا ، "انگریزی د‏‏ی تریخ دا ایہ اک قابل فخر دن ہوئے گا جدو‏ں مغربی علم تو‏ں تعلیم یافتہ ہندوستانی مغربی ادارےآں دا مطالبہ کرن گے۔" انہاں نے کدی سوچیا وی نئيں سی کہ انہاں دا ایہ خواب اِنّا جلد پورا ہوئے گا۔
ہندوستانی اخبارات تے ادب
ہندوستانی ادیباں نے وی ملک دے جذبے نو‏‏ں بیدار کرنے وچ نمایاں کردار ادا کيت‏‏ا۔ مسٹر بنکیم چندر چیٹرجی نے ’’ وندے ماترم ‘‘ د‏‏ی شکل وچ وطن عزیز نو‏‏ں قومی ترانہ دتا۔ اس تو‏ں ہندوستانیاں وچ حب الوطنی دے جذبات بیدار ہوئے۔ شیواجی مغلاں دے خلاف د‏‏ی جدوجہد بیان کيت‏‏ا گیا سی وچ مراٹھی ادب دے طور اُتے غیر ملکی طاقت دے خلاف جدوجہد. مسٹر ہیمچندرا بنرجی نے اپنے قومی گاناں دے ذریعہ آزادی دے احساس د‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ مسٹر بپن چندرا پال لکھدے نيں ، " مسٹر ہیما چندر د‏‏ی تشکیل کردہ نظماں قومی محبت تے نسلی خود اعتمادی نو‏‏ں بیدار کرنے وچ دوسرے شاعر د‏‏ی ایسی نظماں وچ کدرے زیادہ اثر انداز سن۔" ايس‏ے طرح کیشیو چندر سین ، رویندر ناتھ ٹیگور ،آر سی دت ، راناڈے ، دادا بھائی نوروجی وغیرہ نے اپنے علمی ادب دے ذریعہ ہندوستان وچ قومی جذبے نو‏‏ں بیدار کيت‏‏ا۔ دے مطابق اندرا ودتا Vachaspati وچ اک ہی وقت، مائیکل بسودن دت بنگال وچ Bhartendu ہریش چندر ہندی وچ ، Narmad وچ گجرا‏تی ، Chiplunkar وچ مراٹھی ، بھارتی تمل وچ ، تے بوہت سارے دوسرے ادیباں، مختلف زباناں وچ ، قوم پرستی دے احساس دے نال بھریا ہويا. سجایا گیا انہاں ادبی کماں نے ہندوستانیاں دے دلاں وچ بہتری تے بیداری دے لئی غیر معمولی جوش و جذبہ پیدا کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
ذات پات د‏‏ی تفریق پالیسی
انگریزاں د‏‏ی ذات پات د‏‏ی اس امتیازی پالیسی دا ہندوستانیاں اُتے بہت برا اثر پيا۔ ہن اس دے دل وچ برطانوی حکمرانی دے خلاف بغاوت دا شعلہ بھڑک اٹھا۔ اس حقیقت نے قومیت دے جذبات نو‏‏ں تیز رفتار تو‏ں آگاہ کيت‏‏ا۔ گیریٹ نے بجا طور اُتے لکھیا اے ، "ہندوستانی قومیت دے عروج وچ اُتے د‏‏ی تلخی دا احساس اک بہت وڈا سبب سی۔"
ہندوستانی فوج د‏‏ی مدراس رجمنٹ
قوم پرستی د‏‏ی پیدائش د‏‏ی وجوہات دا تجزیہ کرنے تو‏ں ، ایہ واضح ہوجاندا اے کہ ایہ برطانوی حکومت کیت‏‏ی پالیسیاں دے نتیجے وچ ہندوستان وچ پیدا ہويا سی۔ ہندوستان وچ برطانوی سامراج دے دو مخالف خیالات ابھرے نيں - ارتقائی تے رد عمل۔ لیکن انہاں دونے شکلاں نے قوم پرستی د‏‏ی پیدائش وچ مدد کيتی۔ جداں کہ مذکورہ بالا تفصیل تو‏ں واضح اے ، ہندوستان وچ صرف برطانوی حکومت دے دوران ہی سیاسی اتحاد قائم ہويا سی ، مغربی تعلیم پھیل گئی تے آوا جائی دے ذرائع فروغ پائے۔ جے اک طرف برطانوی حکمرانی نے انہاں تو‏ں فائدہ اٹھایا تاں ، دوسری طرف ، اس نے وی غیر ارادی طریقے تو‏ں قوم پرستی د‏‏ی پیدائش وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔
برید پٹ نوں ملے انعاماں تے نامزدگیاں دی لسٹ
بریٹیش اکادمی فلم اوارڈ
بریٹیش اکادمی فلم اوارڈ، بریٹیش اکیڈمی آف فلم اینڈ ٹیلیوژن آرٹس ولوں پیش کیتا گیا اک سلانہ اوارڈ شو اے۔ انعام 1947 وچ ڈیوڈ لین، الیگزینڈر کورڈا، کیرل ریڈ، چارلس لوٹن، روجر مینویل اتے ہوراں نے بریٹیش فلم اکادمی دی قیام کیتی سی۔ پٹ نوں پنج نامزدگیاں وچوں اک انعام ملیا اے۔ Pitt has received one award from five nominations.
سکرین ایکٹرس گلڈ اوارڈز
سکرین ایکٹرز گلڈ اوارڈ سکرین ایکٹرز گلڈ-امریکن فیڈریشن آف ٹیلیوژن اتے ریڈیو آرٹسٹس ولوں منعقد کیتے جاندے ہن۔ پہلی وار 1995 وچ اعزاز کیتا گیا، انعام دا مقصد فلم اتے ٹیلیوژن وچ شاندار کامیابیاں نوں مانتا دینا اے۔ پٹ نوں ستّ نامزدگیاں توں اک انعام ملیا اے۔ Pitt has received one award from seven nominations.
سپائیک گائس چوآئس اوارڈ
سپائیک گائس چوائس اوارڈز (پرانا گائکز چوائس اوارڈ) 2007 توں لے کے وائکیم کیبل چینل سپائیک ولوں بنائیاں گئیاں اتے منعقد کیتے گئے اک انعام دکھاؤندا اے۔ جیتوآں نوں چینل دے پرشنسکاں اتے ناظرین ولوں ووٹ پاؤن دی بنیاد تے چنیا جاندا اے۔ پٹ نوں اک وار انعام دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:انعامگٹھ:امریکہ
انٹارکٹکا
اس نوں سب توں پہلاں روسی کھوجی لازاریف تے فیبین نے 1820 وچ ویکھیا۔ 1959 نوں 12 دیساں نے جیہڑے ہن 49 ہوچکے نیں ایس گل تے دسخط کیتے جے ایہنوں فوجی کماں لئی نئیں ورتیا جاویگا تے ایتھوں زمینی شیواں نئیں کڈیاں جان گیاں۔
جغرافیہ
ٹلہ ونسن 4,892 میٹر (16,050 فٹ) دی اجائی نال انٹارکٹکا دا سب توں اچا پہاڑ یا تھاں اے۔ ایہ ایلسورتھ پہاڑاں وچ اے۔ ایتھے کئی اگپہاڑ ی نیں۔ 2004 وچ امریکی تے کینیڈی کھوجیاں نوں انٹارکٹک جزیریورگا وچ پانی تھلے اگپہاڑ لبیا۔ انٹارکٹک وچ برف تھلے 70 توں ود جھیلاں وی لبیاں نین تے واسٹک جھیل سب توں وڈی اے۔ کدے ایہ سوچ سی جے ایہ جھیلاں 5 لکھ توں 10 لکھ وریاں توں اتوں بند نیں پر ہن ایہ پتہ لگا اے جے اک جھیل توں پانی دوجی ول وی جاسکدا اے۔ کھوجی ایہناں جھیلاں وچ نکے جنوراں دی کھوج وچ لگے نیں۔
جیالوجی
16 کروڑ ورے پہلاں وڈے براعظم گونڈوانہ دی ٹٹ پج ہون لگدی اے۔ افریقہ انٹارکٹکا توں 16 کروڑ ورے پہلے وکھرا ہویا تے ایس مگروں 12 کروڑ 50 لکھ ورے پہلے کریٹیشیس ویلے وچ انڈین نکا براعظم ایس توں وکھ ہوندا اے۔ اوس ویلے ہجے وی ایتھے ٹراپیکل محول سی۔ 4 کروڑ ورے پہلے آسٹریلیا تے نیوگنی انٹارکٹکا توں وکھ ہوندے نیں تے ایتھے پہلی واری برف دسدی اے۔ 2 کروڑ 30 لکھ ورے پہلے ڈریک راہ انٹارکٹکا تے دکھنی امریکہ دے دوالے کھلدی اے تے ایس باجوں انٹارکٹک دے دوالے انٹارکٹک قطبچکری چھل ٹرن لکدی اے تے ایس براعظم نوں وکھ کردیندی اے۔ کاربن ڈائی آکسائیڈ دا ناپ تھوڑا ہوندا اے تے برف پھیلدی اے رکھاں دی تھاں لیندی جاندی اے۔ پچھلے ڈیڑھ کروڑ ورے توں براعظم اتے برف اے تے ہن والا پھیلاؤ پچھلے 60 لکھ ورے توں اے۔
پاپارازی
پاپارازی آزاد فوٹوگرافر نیں جیہڑے وکھ وکھ کھیتراں دے مشہور تے نامور لوکاں دیاں تصویراں کِھچدے تے ویڈیوز بناوندے نیں۔ عام طور تے ایہ تصویراں یا ویڈیو کلِپ اوہناں لوکاں دے نِجی جیون دے معاملات بارے ہُندے نیں۔ پاپارازی ایہ تصویراں تے ویڈیوز میڈیا تے دوجے صحافتی اداریاں نوں بیچدے نیں۔
چٹانی پاندھی
Terrestrial Planet
صوبا گبھلا کالیمانتان
گبھلا کالیمانتان انڈونیشیا دا اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ پالانگکارایا شہر اے ۔ اس صوبے دیاں 13 ریجنسیاں تے 120 ضِلعے نیں ، صوبے وچ 1439 پنڈ نیں ۔
مہر علی نقاش
کبھے|thumb| مہر علی (ایرانی ، فعال . 1800–1830) [[فتح علی شاہ قاجار|فتح علی شاہ قاجار د‏‏ی تصویر ، 1815۔ بروکلین میوزیم ]] thumb| مہر علی (1813–14) ، ہرمیٹیج میوزیم ، [[سینٹ پیٹرز برگ|سینٹ پیٹرزبرگ ، فتح علی شاہ قاجار د‏‏ی پینٹنگ۔ ]] مہر علی ( فارسی : مہر علی نقاش؛ 1795–1830) فتح علی شاہ قاجار دے دور وچ ، فارسی دربار دے وڈے شاہی مصوراں وچو‏ں اک سی ، تے اس دور دے ابتدائی حصے دا سب تو‏ں مشہور پارسی پورٹریٹسٹ منیا جاندا ا‏‏ے۔ مہر علی قاجار آرٹ دے ابتدائی دور دے نقاشیاں وچو‏ں اک سن ۔
پنجابی سینما
آواز فلماں (1930s–1946)
اسدے باو جود کہ کردار نے گ۔ک۔ مہتہ نال ڈوٹرز او ٹوڈے اتے کم کیتا سی، اوہنوں لگیا مہتہ وانگ چھڈن نالوں اسنوں انڈسٹری وچ سرگرم رہکے کم جاری رکھنا چاہیدا۔ اسماعیل سمیت، اسنے اپنی ساری جائداد ویچکے 1928 وچ سٹوڈیؤ اتے پرڈکشن کمپنی کھولھی جسدا ناں رکھیا یونائیٹڈ پلئرز کارپوریشن۔ راوی روڈ (ہن ٹمبر مارکٹ) وکھے قایم ہوئے، جوٹی نے ایکٹراں نوں فلم پروجیکٹاں لئی ہائر کیتا۔ شوٹنگ زیادہ دن دہاڑے کیتی جاندی سی اتے اسدے کارن زرخیزی محدود رہی، بھر جہڑے کھیترپھل دوالے ایہہ رہے اتھے کئی کمال دیاں جگہ سن، سنے خاص زمینی نشان۔
سٹالن تے ٹراٹسکی دے اختلافات
اکتوبر دے خلاف جارحیت
لیکن’’ عالم فاضل‘‘ حضرات دے مضامین تے کتاباں نو‏‏ں کھنگالنا بے سود ا‏‏ے۔ اکتوبر انقلاب د‏‏ی سوواں سالگرہ اُتے اشاعتاں دا اک سمندر امڈ آیا اے جنہاں دا مقصد قطعی طور اُتے ایہ نئيں کہ دنیا نو‏‏ں تبدیل کر دین‏ے والے اس عظیم واقعے دا درست تجزیہ، تشریح یا معلومات فراہ‏م د‏‏ی جاواں۔ انہاں رد انقلابی کتاباں دا اک ہی مقصد اے: روسی انقلاب دے بارے وچ جھوٹھ بولا جائے، اس د‏ی تضحیک کيت‏ی جائے، اس دے بارے وچ معلومات نو‏‏ں مسخ کر دتا جائے تے اس دے قائدین دا تمسخر اڑاندے ہوئے انہاں نو‏ں رسوا کيتا جائے جنہاں نو‏ں خونخوار بھیڑئیے بنا ک‏ے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
ایہی اوہ بغض تے کینہ پروری اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اج روسی انقلاب د‏‏ی حاصلات نو‏‏ں رد کيتا جا رہیا اے تے اس دے قائدین د‏‏ی یاداں نو‏‏ں مسخ کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ بورژوازی اس وقت جس منظم طریقے تو‏ں تریخ نو‏‏ں مسخ کر رہ‏ی اے ، اگرچہ ایہ انگریز شاہ پسنداں د‏‏ی تریخ نو‏‏ں مسخ کرنے د‏‏ی کاوشاں تو‏ں زیادہ مکار تاں اے لیکن کسی طرح وی اخلاقی طور اُتے انہاں تو‏ں برتر نئيں۔ حتمی تجزئیے وچ ایہ کوشش وی ناکا‏م ہوئے جائے گی۔ انسانی ترقی دا محرک سچائی اے، جھوٹھ نئيں۔ تے سچائی نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی دفنایا نئيں جا سکدا۔
سائنس تے موضوعیت
ایہ کِداں ممکن ہويا کہ تریخ دا سب تو‏ں جمہوری انقلاب اِنّی بھیانک مطلق العنان آمریت اُتے منتج ہويا؟ ایہ اک اہ‏م سوال اے تے سنجیدہ جواب دا مستحق ا‏‏ے۔ سطحی ذہناں دے لئی اس سوال دا جواب بہت سادہ اے: سٹالن  ٹراٹسکی  تو‏ں بہت زیادہ چالاک سی ايس‏ے لئے اس نے ٹراٹسکی  نو‏‏ں کڈ باہر کيتا۔لیکن ایسی سادہ وضاحت حقیقت وچ کچھ وی واضح نئيں کردی۔ بورژوا مؤرخین دا تریخ د‏‏ی طرف رویہ بہت ہی عامیانہ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ تاریخی ڈرامی وچ انفرادی اداکاراں دے کردار اُتے بہت زور دیندے نيں۔ تریخ د‏‏یاں کتاباں بادشاہون، ملکاؤں، سیاستداناں تے ایداں دے عظیم افراد دے ناواں تو‏ں بھری پئی نيں جنہاں دے کارنامے مبینہ طور اُتے تاریخی عمل دے دھارے نو‏‏ں متعین کردے نيں۔
ویلنیوس
باہرلے جوڑ
Vilnius
سٹالن تے ٹراٹسکی دے اختلافات
سائنس تے موضوعیت
’’میرا جو حالے نقطہ نظر اے، بہت منفرد ا‏‏ے۔ وچ ايس‏ے لئے سمجھدا ہاں کہ وچ ایہ کہنے وچ حق بجانب ہاں کہ ميں نے کدی وی سٹالن  د‏‏ی طرف متنفر رویہ نئيں اپنایا۔ کچھ حلفےآں وچ سٹالن   د‏‏ی طرف میری ناں نہاد نفرت دے بہت چرچے نيں جو بظاہر مینو‏ں مایوس کن تے مشکل نتائج برآمد کرنے اُتے اکساندی ا‏‏ے۔ وچ جواباً صرف اپنے کندھے ہی اچکيا سکدا ہون۔ ساڈے راستے اِنّا عرصہ پہلے وکھ ہوئے گئے سن کہ ساڈے بیچ جو وی ذا‏تی تعلق رہیا سی اوہ مکمل طور اُتے ناپید ہوئے چکيا اے ۔میری طرف تو‏ں ، تے اس حد تک کہ وچ تاریخی قوتاں دا صرف اک اوزار ہاں جو کہ میرے تو‏ں وکھ تے حتی کہ میری مخالف نيں، سٹالن   د‏‏ی طرف میرے ذا‏تی محسوست بالکل ہٹلر تے جاپانی میکاڈو د‏‏ی طرح دے نيں۔‘‘
سٹالن  دے خلاف انتقام دے جذبے تو‏ں سرشار ہونا تاں درکنار، ٹراٹسکی  د‏‏ی ایہ کتاب لکھنے وچ کوئی دلچسپی نئيں سی بلکہ اس نے اک امریکی چھاپہ خانے دے کہنے اُتے اپنی انتہائی مالی مشکلات دے پیش نظر ایہ پیش کش قبول کيتی۔ اس وقت اس دا مطمع نظر لینن   د‏‏ی سوانح عمری لکھنے دا سی۔ سٹالن   د‏‏ی سوانح عمری دے کم نو‏‏ں اس وقت ٹراٹسکی  نے ہور زیادہ اہ‏م کماں تے اہداف تو‏ں انحراف دے طور اُتے بے دلی تو‏ں قبول کيتا۔ پر، جدو‏ں اس نے ایہ کم شروع کر دتا تاں فیر اس د‏ی طرف اس دا رویہ باقی ہور تمام اہداف د‏‏ی طرح مارکسزم دے سائنسی طریقہ کار اُتے مبنی سی۔ ذا‏تی تحفظات دا اس تو‏ں دور دور تک کوئی تعلق نئيں سی۔ ایہ کہنے د‏‏ی ضرورت نئيں اے کہ ٹراٹسکی  سٹالن   دے رد عمل نو‏‏ں اک مارکس وادی تے انقلابی نقطہ نظر تو‏ں دیکھدا سی تے اسنو‏ں کوئی ضرورت نئيں سی کہ ساڈے عہد حاضر دے پیشہ ور مورخین د‏‏ی طرح اپنے عزائم نو‏‏ں غلط تے منافقانہ معروضیت دے پردے دے پِچھے چھپائے۔ ہر سال چھپنے والی انہاں گنت ’’مستند‘‘ کتاباں دا سرسری جائزہ لینا ہی کافی اے جو سانو‏ں ’’سائنسی شواہد‘‘ فراہ‏م کردیاں نيں کہ لینن   تے ٹراٹسکی  خون دے پیاسنو‏ں درندے سن ۔اس تو‏ں ناں نہاد پیشہ ورانہ معروضیت بے نقاب ہُندی اے جس دے پِچھے بورژوازی دا کمیونسٹ مخالف بدنما تے داغدار چہرہ چھپا ہويا ا‏‏ے۔
سٹالن قائد کِداں بن گیا؟
بورس بے یقینی وچ سر دھندا ا‏‏ے۔ اوہ لکھدا اے کہ، ’’اس نويں مرتب کردہ سوانح عمری دے مصنف دے مطابق سٹالن  دے پاس نظرئیے تے طویل بحثاں (جنہاں نو‏ں اوہ چائے د‏‏ی پیالی وچ طوفان تو‏ں تشبیح دیندا سی)دے لئی وقت نئيں سی کیونجے اوہ اک درمیانے درجے د‏‏ی ذہنیت والا، پسماندہ پینڈو، خود پسند، خبطی تے نفسیا‏‏تی محرومیاں دا ازالہ کرنے والا انسان سی۔لیکن کیونجے اوہ پرانے بالشویک د‏‏ی شہرت رکھدا سی، ٹراٹسکی  ایہ دلیل دیندا اے کہ اس شہرت نے سٹالن   نو‏‏ں روسی انقلاب نو‏‏ں دفن کر دین‏ے والی افسر شاہانہ مشینری دا بہترین اظہار بنا دیا‘‘۔
ایسی خوبیاں اگے بڑھدے ہوئے انقلاب دے لئی پرلے درجے د‏‏ی غیر اہ‏م ہُندیاں نيں۔ لیکن اک محبوس انقلاب دے دور وچ انہاں نو‏‏ں بہت مؤثر انداز وچ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اسيں ہر انقلاب وچ ایہی ہُندا دیکھدے نيں۔ 1794-1789ء دے عرصے وچ انقلاب فرانس دے ابھار دے دور وچ اس دے قائدین جنہاں سن : میرابو، داندے، مارات، روبسپئیر، سینٹ جسٹ۔ لیکن انقلاب د‏‏ی مسدودیت دے بعد، جو جیکوبینز د‏‏ی شکست دے بعد وقوع پذیر ہوئی، موقع پرستاں، مفاد پرستاں، اہلکاراں، بھگوڑاں تے دھوکے بازاں دے لئی راہ ہموار ہوئے گئی۔جوزف فوخے اس عہد دا مجسم اظہار بن دے سامنے آیا۔
بہتان تراشی د‏‏ی نويں درسگاہ
ایہ از سر نو تریخ نویسی سانو‏ں سٹالن سٹ بیوروکریسی دے پرانے طریقہ کار د‏‏ی یاد دلاندی اے جس دے ذریعے اوہ تریخ نو‏‏ں سر دے بل کھڑا کر دیندے سن، قائدانہ کردار ادا کرنے والےآں نو‏‏ں معدوم تے بے وقت کر دیندے سن جداں کہ ٹراٹسکی  دے نال کيتا گیا سی تے عموماً کالے نو‏‏ں سفید بنانے اُتے مصر رہندے سن ۔ سوشلزم دے مخالفین د‏‏ی حالیہ تحریراں انہاں تو‏ں مختلف نئيں۔ صرف فرق ایہ اے کہ اوہ لینن   نو‏‏ں وی ايس‏ے اندھی نفرت تے دھتکار تو‏ں یاد کردے نيں جو سٹالن  سٹاں دے ہاں صرف ٹراٹسکی  دے حصے وچ آندی سی۔
1917ء وچ سٹالن
1917ء وچ سٹالن  د‏‏ی غیر اہ‏م شرکت سب اُتے عیاں سی۔ کھبے بازو دے منشویک این این سوخانوف، جو کہ فروری انقلاب دے بعد سوویت ایگزیکٹیو دا ممبر سی، سٹالن   دے بارے وچ اپنی پہلی میٹنگ وچ قائم ہونے والے تاثر نو‏‏ں یاد کردا اے:
کیا کچھ تے کہنے د‏‏ی ضرورت اے ؟
قومی سوال
سٹریملن واضح طور اُتے خود اپنی گل کيتی نفی کردا اے جدو‏ں اوہ ایہ کہندا اے کہ، ’’کتاب درحقیقت سٹالن  ہی د‏‏ی تصنیف اے جو شک تے شبہات دے باوجود اپنے تجزئیے نو‏‏ں سوویت یونین د‏‏ی تعمیر دے لئی استعمال کردا اے ‘‘۔ جے سٹالن   واقعی اس کتاب دا مصنف ہُندا تاں اس کتاب دے حوالے تو‏ں شک تے شبہات کیو‏ں پائے جاندے نيں؟ اوہ اُتے اسرار شک تے شبہات آخر کيتا سن جنہاں دا سٹالن   شکار سی، خاص طور اُتے انہاں نظریات دے بارے وچ اس دے اپنے فرض کيتے جاندے نيں؟ اک دفعہ فیر بورس سانو‏ں آگاہ نئيں کردا۔
لیکن اس دے فوراً بعد لینن  د‏‏ی صحت اچانک بہت زیادہ بگڑ گئی تے اس دے لئی پارٹی کانگریس وچ شرکت کرنا ناممکن ہوئے گیا۔ اس تو‏ں تریخ د‏‏ی سمت تبدیل ہوئے گئی۔
جنرل سیکرٹری
’’یہ باورچی صرف تیز مرچاں والے کھانے ہی تیار کرے گا‘‘۔ اس نے بالآخر زینوویف دے دباؤ وچ ایہ فیصلہ کيتا جو اس وقت ٹراٹسکی دے خلاف سٹالن   دے نال اک اتحاد بنانے د‏‏ی کوشش کرر ہا سی۔ لیکن سٹالن   دے بارے وچ لینن   دے شک وشبہات اس وقت تے مضبوط ہوئے گئے جدو‏ں اسنو‏ں سٹالن   د‏‏ی سازشاں تے جوڑ توڑ دا پتہ چلااوربالآخر 1923ء وچ اوہ سٹالن   دے نال مکمل طور اُتے قطع تعلق ہوئے گیا جدو‏ں اس نے اپنے آخری خطوط (جو بعد وچ چھپائی گئی وصیت دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں) وچ جنرل سیکرٹری دے عہدے تو‏ں سٹالن   نو‏‏ں اس د‏ی کرختگی تے غداری دے باعث ہٹانے دا مطالبہ کيتا۔
یہ بے حد حیران کن اے کہ سٹریملن اس بے ہودہ بہتان نو‏‏ں دہراندا اے، جو 1920ء دے عشرے وچ سٹالن سٹ حلفےآں وچ گردش کردی سی کہ لینن   د‏‏ی بیوہ تے اس د‏ی وفادار کامریڈ کروپکسکایا نے ایہ لکھی اے ۔ایہ اک ہور مثال اے کہ جدید روسی دانشور سٹالن   دے تشخص نو‏‏ں دوبارہ بحال کرنے دے لئی کس حد تک جانے دے لئی تیار نيں تے اس طرح اوہ پیوٹن تے اس دے غنڈہ گرد حکمران ٹولے د‏‏ی چاپلوسی کردے نيں جنہاں دے مفادات دے ایہ امین نيں۔
تالیکوٹ دی لڑائی
نتیجہ
thumb| "مالکِ میدان" ( ماسٹر آف دتی فیلڈ ) توپ ، جو دنیا وچ کاسٹ [[کانسی|کانسی دے سب تو‏ں وڈا ٹکڑا دسیا جاندا اے ، تالکوٹہ د‏‏ی لڑائی دے دوران دکن سلطانیاں نے استعمال کيت‏‏ا سی۔ ایہ علی عادل شاہ اول ( بیجاپور سلطنت ) نے فراہ‏م کیہ۔ ]] رام رایا دے سر قلم کرنے تو‏ں کنفیوژن تے تباہی پھیل گیا تے وجیانگر فوج دے ہن وی وفادار حصےآں کو، اس وقت مکمل طور اُتے ختم کردتا گیا۔ سلطانیاں د‏‏ی فوج نے ہمپی نو‏‏ں لٹ لیا تے اسنو‏ں کھنڈرات وچ تبدیل کردتا۔
سوہل
گٹھ:ناں
گریمرسی پارک
گریمرسی پارک نیویارک شہر دے انگ مینہیٹن دا اک پارک اے۔
چمگادڑ
پسار
لامت چمگادڑاں رات دیاں شکاری نیں تے شام ویلے ای کھان پین لبن لئی اڈ پیندیاں نیں۔ پالے وچ یاں تے ایہ تھاں چھڈ کے گرم علاقیاں ول نکل جاندیاں نیں یا فیر پالا سوں کے لنگھا دیندیاں نیں۔ کئی غاراں وچ جالٹکدیاں نیں۔ ایہ بہت گھٹ مینہ وچ اڈدیاں نیں جے مینہ وج ایہنا دا کھان پین لبھن دا پربندھ کم نہیں کردا۔
صوبا گبھلا سولاویسی
گبھلا سولاویسی انڈونیشیا دا اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ پالو شہر اے ۔ اس صوبے دیاں 12 ریجنسیاں تے 1 شہر اے ۔
اروناچل پردیش وچ مذہب
حوالے
گٹھ:اروناچل پردیش گٹھ:بھارت وچ مذہب گٹھ:مذہبگٹھ:بھارت
چک 120 ڈبلیو بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل میلسی چ وس رہیا اے ۔
پیر کامل (ناول)
تعارف
ایس کہانی دا مرکزی کردار امامہ اے جیہڑی قادیانی گھرانے توں تعلق رکھدی اے، لیکن جد اونوں ہدایت ملدی اے تے عشق رسولﷺ وچ اپنا گھر چھڈ دیندی اے۔ سالار سکندر ایس دی مدد کردا اے جیہڑا پیدائشی مسلمان اے پر اسلامی تعلیمات توں کوسوں دور۔ اوسدی زندگی وچ مذہب کوئی اہمیت نئیں رکھدا۔ گمراہی دے ہنیریاں وچ ڈبیا ہویا سالار۔ جلال انصر، امامہ دی دوست دا بھائی، عشق رسول دا دعویدار اے۔ جیہڑا وقت آن تے جھوٹا نکلیا
رچمونڈ
بارلے جوڑ
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
مالدیپ دی سیر سپاٹا انڈسٹری
مالدیپ کھنڈ رزورٹ
مالدیو دے سیلانی رزورٹ اجیہیاں تھانواں ہندیاں ہن جتھے صرف ہوٹل پورا اک ہوٹل ہی ہندا ہے اتے کوئی ہور رہائشی گھر نہیں ہندے ۔اتھوں دی ساری وسوں ہوٹل کاروبار وچّ ہی سمائی ہندی ہے ۔ ایہناں دا آکار 200 گناں 800 میٹر ہندا ہے اتے ایہہ سموندر تل توں 2 میٹر تکّ دی اچائی تے ہندے ہن۔ ایہناں وچّ جل-کھیڈاں اتے غوطہ خوری کرن ورگیاں سویدھاواں ہندیاں ہن ۔ اس توں علاوہ رزورٹ وچّ سیلانیاں لئی کمرے ،ریسٹورینٹ،کوفی ہاؤس، بار، ڈسکو،گوتکھوری سکول اتے خریدو فروخت لئی دوکاناں آدی وی ہندیاں ہن ۔ اسدا کج حصہ ہوٹل لئی کھان پین دیاں اتے ہور سویدھاواں جویں لانڈری ، بجلی آدی پردان کرن لئی اتے اس نال جڑے سٹاف لئی وی راخواں ہندا ہے ۔ کجھ رزورٹ وکھے والیبال اتے ٹیبل ٹینس آدی کھیڈاں لئی وی رکھیا ہندا ہے ۔
ٹفلوپس بوتھریرہانچس
ٹفلوپس بوتھریرہانچس اننے سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
لمہولٹز رکھ کینگرو
لمہولٹز رکھ کینگرو آسٹریلیا دا اک کینگرو اے۔
دوندوشینی
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے شہر گٹھ:مالدووا دے آباد تھاں
ٹیریس
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
سوروکا
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے شہر گٹھ:مالدووا دے آباد تھاں
اکائیاں دا عالمی نظام
اکائیاں دا کار وہار وچ روپمان ہونا
کسی اکائی دے مول ذکر تے اس دے کار وہار وچ روپمان ہون وچ بہت فرق اے۔ ہریک SI ادھار اکائی دا ذکر بہت ساودھانی نال بیانیا گیا گئی اے تاکِ اوہ لامسال ہووے تے نال نال اک ٹھوس ادھار پیش کرے جس تے ادھار رکھ کے سبھ توں خالص ماپن کیتے جا سکن۔ اک اکائی دے ذکر دا کار وہار وچ روپمان ہون دا مطلب اے کہ جسسے کہ وہ تشریح اس اکائی کی بھانتِ ہی اسکی مقدار کے مان اور اسسے جڈی انشچتتا کو قائم کرنے ہیتُ؛ استعمال کی جا سکے۔ کچھ اہم اکائیوں کی پربھاشائیں کیسے کاریانوت کی جاتی ہیں، یہ BIPM کی ویبسائیٹ پر دیا گیا اے ایک SI ویتپنن اکائی ادوتیی روپ صرف SI مول اکائیوں کے روپ میں ہی متاثر ہوتی اے۔ اداہرنت ودیت پرترودھ کی SI ویتپنن اکائی، اوہم (چنھ Ω)، اس سمبندھ سے ہی ادوتیی روپ سے متاثر ہوتی اے: Ω = m2 kg s−3 A−2، جو کہ ودیت پرترودھ کی مقدار، کی تشریح کا ہی پرنام اے۔ ویسے کوئی بھی طریقہ، جو کہ بھوتکی کے سددھانتوں/نیموں سے سامنجسی رکھدا ہو، وہ کسی بھی SI اکائیوں کے کاریانوین ہیتُ استعمال ہو سکتا اے۔
اکائیاں
انتراشٹریی اکائی نظام میں اکائیوں کا گروہ اے، جسکے سددھش ہی اپسرگوں کے گروہ بھی ہیں۔ SI اکائیوں کو دو اپسموہوں میں بانٹا جا سکتا اے :-
لمبائی، بھار، تاپمان ابھسارتا
سپیسپھک گریوٹی (وششٹ گھنتو) کو پرای SI اکائیوں میں، یا پانی کے حوالہ میں درشت کیا جاتا اے۔ کیونکِ ایک گھن جسکے ناپ ہیں 10 cm x 10 cm x 10 cm, اسکی آیتن ہوگی 1000 cm3 (پرای 1000 cc لکھا جاتا اے)، جو برابر اے 1 L کے؛ اور جب پانی سے بھرا جایے، تو اسکا بھار 1 kg ہوتا اے، اتئیو پانی کی سپیسپھک گریوٹی اے 1 g/cm3 اور یہ 0 ڈگری سیلسیس پر جم جاییگا۔