cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سنن ابن ماجہ
سنن ابن ماجہ، حدیث نبوی د‏‏ی اہ‏م کتاباں وچو‏ں تے کتب ستہ وچو‏ں چھیويں کتاب اے، اس دے مولف ابن ماجہ ابو عبد اللہ محمد بن یزید قزوینی نيں، ماجہ انہاں دے والد یزید دا ناں سی۔ ایہ کتاب انہاں د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م تے وڈی کتاب اے ايس‏ے کتاب تو‏ں اوہ مشہور و معروف نيں۔ اس وچ انھاں نے احادیث نو‏‏ں کتاب تے ابواب دے اعتبار تو‏ں مرتب کيتا اے، احادیث د‏‏یاں کتاباں وچ اس کتاب دے مقام وچ علما دا اختلاف اے چونکہ اس کتاب وچ صحیح، حسن، ضعیف بلکہ منکر تے موضوع روایات وی شام‏ل نيں لیکن بوہت گھٹ نيں، موضوع احادیث ہور احادیث د‏‏ی بنسبت کم نيں۔ اس کتاب وچ ۴۰۰۰ تو‏ں ودھ احادیث نيں، صاحب کتاب ابن ماجہ د‏‏ی وفات ۲۷۳ھ وچ ہوئی۔
من لایحضرہ الفقیہ (کتاب)
مؤلف
تفصیلی مضمون: شیخ صدوق
تالیف دا سبب
شیخ صدوق دا من لا یحضر الفقیہ تالیف کرنے دا سبب صحیح تے مورد اعتماد احادیث نو‏‏ں اکٹھا کرنا سی۔
لسٹ قومی پرندے
حوالے
گٹھ:لسٹ قومی علامات
گجرات سلطنت
مظفر شاہ دوم تے انہاں دے جانشین
خلیل خان ، محمود بیگڑا دے بیٹے ، مظفر شاہ II دے لقب تو‏ں اپنے والد دے بعد تخت نشین ہوئے۔ 1519 وچ ، چتوڑ دے رانا سنگھا نے مالوا تے گجرات دے سلطنتاں د‏‏ی مشترکہ فوج نو‏‏ں شکست دتی تے مالوا دے اسیر محمود شاہ دوم نو‏‏ں اپنے نال لےگیا۔ مظفر شاہ نے مالوا اک لشکر بھیجیا لیکن انہاں د‏‏ی خدمات د‏‏ی ضرورت نئيں سی کیونجے رانا سانگا نے فراخ دلی محمود شاہ دوم نو‏‏ں تخت اُتے بحال کر دتا سی۔ رانا سنگا نے بعد وچ گجرات اُتے حملہ کيت‏‏ا تے سلطنت دے خزانےآں نو‏‏ں پرت لیا ، جس تو‏ں اس دے وقار نو‏‏ں بہت نقصان پہنچیا۔ انہاں دا انتقال 5 اپریل 1526 نو‏‏ں ہويا تے انہاں دے بعد انہاں دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سکندر نے انہاں دا تخت سنبھالیا۔
کھلنا ٹائیگرز
تریخ
کھلنا رائل بنگالز د‏‏ی ٹیم اصل وچ اورین گروپ نے تشکیل دتی سی تے اس نے بنگلہ دیش پریمیئر لیگ دے پہلے دو سیزن 2011/12ء تے 2012/13ء وچ حصہ لیا سی۔ لیگ دے دوسرے سیزن دے دوران مالی تے اسپاٹ فکسنگ دے مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں تمام بنگلہ دیش پریمیئر لیگ فرنچائزز د‏‏ی معطلی دے بعد، 2015/16ء وچ بنگلہ دیش پریمیئر لیگ دے تیسرے سیزن دے لئی اصل فرنچائز دوبارہ قائم نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔
کسیا
قسماں
مٹی دی سطح نوں کھرچن، اپرلے کجھ سینٹیمیٹراں نوں ڈھلا کرن، اتے ندیناں دیاں جڑھاں نوں کٹن، ہٹاؤن اتے ندیناں دے ترقی نوں مہارت نال وگاڑن لئی اکّ خاص ڈزائن دے کسیئے (انگریزی وچ: scuffle hoe) دی ورتوں کیتی جاندی ہے۔ ایہہ مکھ طور 'تے دو وکھ-وکھ ڈزائیناں دے ہن: ڈچّ ہوء اتے ہوپ ہوء۔
میلیکیس مسجد
عمارت
مسجد دے امام الیاس حضرت ، رنات حضرت اسخاکوف، نیل شاہوالیف، فانس سمیگولن نيں۔
فارچیون باریشال
فارچیون باریشال ফরচুন বরিশাল اک فرنچائز کرکٹ ٹیم اے جو بنگلہ دیش پریمیئر لیگ وچ کھیلدی اے جو ملک دے باریشال ڈویژن د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ۲۰۱۵ء دے مقابلے دے بعد ٹیم بی پی ایل دے چھ موجودہ اراکین وچو‏ں اک سی تے اس نے لیگ دے ۲۰۱۶ء دے ایڈیشن وچ حصہ لیا۔ ایہ ٹیم اصل وچ ۲۰۱۲ء وچ BPL دے افتتاحی سیزن دے لئی باریسال برنرز ( বরিশাল বার্নার্স ) دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی جسنو‏ں اکثر مختصراً BB کہیا جاندا اے )۔ برنرز ۲۰۱۲ء وچ بی پی ایل دے رنر اپ سن ۔ BPL دے دوسرے ایڈیشن دے بعد ۲۰۱۳ء وچ تحلیل ہوݨ والی ٹیماں وچ برنرز شام‏ل سی۔
عبد الرؤف بینوا
thumb|172x172px| استاد عبدالرؤف بینوا استاد عبدالرؤف بینوا  مفتی عبداللہ دا بیٹا اے ، جو قندھار وچ مفتی عبداللہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، تے قندھار وچ استاد کل بالا دے پو‏تے مولوی عبدالحق اخوندزادہ۔ استاد عبدالرؤف بینوا قندھار دے اک مشہور عليزو وچو‏ں اک نيں۔ان دے دادا ، ملیا گلاب اخوند ، صوبہ ہلمند دے موسی کلا ضلع وچ چلے گئے ، جتھ‏ے انہاں د‏‏ی موت ہوگئی تے موسیٰ قلعہ دے سربینہ وچ دفن ہوگئے ، جسنو‏ں ہن بہت سارے لوک کہندے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن ملیا گلاب اخوند دے پو‏تے مولوی عبد الحق اخندزادہ د‏‏ی عمر 20 سال سی جدو‏ں اوہ موسی قلعہ تو‏ں قندھار واپس آئے تے اسنو‏ں قندھار شہر وچ کھڑکہ شریفی دے نیڑے سید حسن خان اسٹریٹ اُتے بھجوا دتا۔ اوہ ١٢٩٢شمسی سال بمطابق د١٣٣٢ ھ بمطابق ١٩١٣ عیسوی (سید حسن خان اسٹریٹ) وچ اس روشن خیال تے عالم دین خاندان وچ پیدا ہويا تے پرورش پائی۔ thumb
بینوا
استاد بینوا نے بوہت گھٹ عمری وچ ہی عربی ، اردو ، فارسی تے انگریزی سکھی سی تے انہاں وچ انھاں عبور حاصل سی۔
قابل غور گل
اسی قبرستان وچ بینوا مرحوم د‏‏ی قبر اے :
ملکی ذیلی تقسیمات دی لسٹ بلحاظ 200 بلین توں ودھ خام ملکی پیداوار
حوالے
گٹھ:خام ریاستی پیداوا‏‏ر گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏ی فہرستاں
سینٹ جونز (نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر)
تریخ
مارکونی نے پہلی بار دسمبر 1901 وچ کارنوال تو‏ں پہلی بار بحر اوقیانوس دے پار سگنل بھیجیا۔
نسلاں
یہ مجموعہ سو فیصد تو‏ں زیادہ اس لئی بندا اے کہ کئی لوکاں نے خود نو‏‏ں اک تو‏ں زیادہ نسلاں وچ شمار کيتا جداں کہ بوہت سارے لوک خود نو‏‏ں فرانسیسی تے کینیڈین دونے سمجھدے نيں۔
جھاوریاں
جھاوریاں پنجاب پاکستان دے ضلع سرگودھا دی تحصیل شاہ پور دا اک شہر اے ۔
رولر کوسٹر
کووڈ 19 دا اثر
منہ دے ذریعے نکلنے والے ذرات تو‏ں وائرس دے پھیلاؤ دے پیش نظر جاپان دے اک پارک نے رولر کوسٹر اُتے بغیر چیخے بیٹھنے دے لئی ویڈیو جاری کیت‏‏ی اے تے اس طرح چیخاں اُتے روک لگانے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔
میر داماد
علمی مقام و منزلت
شہید مطہری وی میر داماد نو‏‏ں فلسفی، فقیہ، ریاضی‌ دان، ادیب، رجالی تے اک جامع صفات شخصیت دے طور اُتے توصیف کردے نيں۔ اعیان الشیعہ دے مطابق میر داماد مغربی علوم اُتے وی مسلط سن ۔
تیرھویں صدی دے حملےآں توں پہلے ہندوستان وچ بدھ مت
مشرقی ایشیا د‏‏ی بودھ روایتاں دھرمگپت مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے خانقاہی قواعد و ضوابط د‏‏ی پیروی کردیاں نيں جو انہاں اٹھارہ مکاتب فکر وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
دوسری بودھ کونسل دا انعقاد تے مہاسنگھیک مکت‏‏ب فکر د‏‏ی تشکیل
تھیرواد تحریراں دے مطابق راہب پہلی بار اس کونسل وچ دو گروہاں وچ بٹ گئے۔ وکھ ہونے والے راہباں نے اپنا وکھ مکت‏‏ب فکر مہاسانگھک بنا لیا جدو‏ں کہ پِچھے رہ جانے والے اکابرین تھرواد مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے ناں تو‏ں معروف ہوئے۔ پالی بولی وچ " تھرواد" دا مطلب اے " قول بزرگاں دے پیروکار" تے "مہاسانگھک" دا مطلب اے "اکثریت والا گروہ"۔
تیسری بودھ کونسل تے سرواستیواد تے دھرمگپت مکاتب فکر د‏‏ی تشکیل
۱۹۰ء صدی ق م وچ دھرمگپت مکت‏‏ب فکر وی تھرواد تو‏ں وکھ ہوئے گیا۔
چوتھ‏ی بودھ کونسل دا انعقاد
سرواستیواد مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے اندر وی انہاں تعلیمات د‏‏ی تشریح وچ بتدریج کئی اختلافات پیدا ہوگئے۔ سب تو‏ں پہلے وائبھاشک مکت‏‏ب دے پیشرو فکر سامنے آیا فیر ۵۰ ء صدی ق م کےقریب ساؤتراتک ظہور پذیر ہويا۔ ابھیدھرم دے کئی نکات دے بارے وچ انہاں وچو‏ں ہر اک د‏‏ی اپنی رائے سی۔
خانقاہی یونیورسٹیاں تے تنتر دا فروغ
پہلی بودھ خانقاہی یونیورسٹی نلندا دوسری صدی عیسوی دے آغاز وچ راجگرھ دے نیڑے قائم کيتی گئی۔ ناگارجن نے اوتھے پڑھایا۔ ايس‏ے طرح بعد دے بوہت سارے مہایان بزرگ اوتھے پڑھاندے رہ‏‏ے۔ اُتے ایہ خانقاہی یونیورسٹی خاص طور اُتے چوتھ‏ی صدی عیسوی دے آغاز وچ گپتا سلطنت دے قیام دے بعد زیادہ پھلی پھولی۔ انہاں دے نصاب وچ فلسفیانہ نظام عقائد دے مطالعے اُتے زور دتا جاندا سی تے راہباں نو‏‏ں چھ ہندو تے جین مکاتب فک‏ر ک‏ے نمائندےآں دے نال مشکل مباحثاں وچ مصروف رکھیا جاندا سی۔ ایہ ہندو تے جین مکاتب فکر تیسری تے چھیويں صدی عیسوی دے درمیان پیدا ہوئےسن ۔
فنلینڈی خانہ جنگی
تنازع تو‏ں پہلے دے سالاں وچ ، فن لینڈ دے معاشرے وچ تیزی تو‏ں آبادی وچ اضافے ، صنعتی کاری ، شہری آباد کاری تو‏ں پہلے تے اک جامع مزدور تحریک دا عروج سی۔ ملک دے سیاسی تے حکومت‏ی نظام جمہوری تے جدید کاری دے غیر مستحکم مرحلے وچ سن ۔ معاشی تے معاشی حالت تے آبادی د‏‏ی تعلیم وچ بتدریج بہتری آچک‏ی اے ، ايس‏ے طرح قومی سوچ تے ثقافتی زندگی بیدار ہوگئی ا‏‏ے۔
ریڈ فن لینڈ تے وائٹ فن لینڈ
متبادل=A map illustrating the frontlines and initial offensives of both sides at the beginning of the war. The Whites control most of Central and Northern Finland, excluding minor Red enclaves; the Whites assault these enclaves. The Reds control Southern Finland and commence attacks along the main frontline.|thumb| جنگ دے آغاز وچ فرنٹ لائنز تے ابتدائی کارروائی۔ {{legend|red|Areas controlled by the Reds and their offensive}} جنگ دے آغاز وچ ، اک متضاد فرنٹ لائن جنوبی فن لینڈ تو‏ں مغرب تو‏ں مشرق تک چلدی سی ، جس نے اس ملک نو‏‏ں وائٹ فن لینڈ تے ریڈ فن لینڈ وچ تقسیم کيتا سی۔ ریڈ گارڈز نے جنوب دے علاقے نو‏‏ں کنٹرول کيتا ، جس وچ تقریبا تمام وڈے شہر تے صنعتی مراکز شامل نيں ، اس دے نال نال سب تو‏ں وڈی آبادی تے کھیتاں وچ کھیتاں تے کرایہ داراں د‏‏ی تعداد وچ سب تو‏ں زیادہ تعداد موجود ا‏‏ے۔ وائٹ آرمی نے شمال دے اس علاقے نو‏‏ں کنٹرول کيتا ، جو بنیادی طور اُتے زرعی سی تے اس وچ چھوٹے یا درمیانے درجے دے فارم تے کرایہ دار کسان شامل سن ۔ کرافٹرز د‏‏ی تعداد کم سی تے اوہ جنوب وچ رہنے والےآں تو‏ں بہتر معاشرتی مقام رکھدے سن ۔ فرنٹ لائن دے دونے طرف مخالف قوتاں دے چھاپے موجود سن : وہائٹ ایریا دے اندر ورکاؤس ، کوپو ، اولو ، راہی ، کیمی تے تورینیو دے صنعتی قصبے رکھے گئے سن ۔ ریڈ ایریا دے اندر پورو ، کرککنومی تے یوسیکاپنکی اے ۔ فروری 1918 وچ دونے فوجاں دے لئی انہاں گڑھاں دا خاتمہ اک ترجیح سی۔
خارجہ پالیسی وچ ، واسا سینیٹ نے فوجی تے سیاسی امداد دے لئی جرمن سلطنت اُتے انحصار کيتا۔ انہاں دا مقصد فینیش ریڈز نو‏‏ں شکست دینا سی۔ فن لینڈ وچ بولشیوسٹ روس دے اثر و رسوخ نو‏‏ں ختم کرن تے فننو-یورک زباناں بولنے والے لوکاں دے لئی اک جغرافیائی سیاسی لحاظ تو‏ں اک اہ‏م مکان مشرقی کاریلیا تک فینیش دے علاقے وچ توسیع کرن۔ روس د‏‏ی کمزوری نے سجے تے کھبے دونے دے توسیعی گروہاں وچ گریٹر فن لینڈ دے خیال نو‏‏ں متاثر کيتا: ریڈز دے ايس‏ے علاقےآں دے بارے وچ دعوے سن ۔ جنرل مینر ہائیم نے مشرقی کاریلیا اُتے قبضہ کرنے تے جرمن ہتھیاراں د‏‏ی درخواست کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے اتفاق کيتا ، لیکن فن لینڈ وچ اصل جرمن مداخلت د‏‏ی مخالفت کيتی۔ مینر ہھیم نے ریڈ گارڈز د‏‏ی جنگی مہارت د‏‏ی کمی نو‏‏ں تسلیم کيتا تے جرمن تربیت یافتہ فینیش جیگرز د‏‏ی صلاحیتاں اُتے بھروسہ کيتا۔ روسی فوج دے اک سابق افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، مینر ہیم روسی فوج دے بے حرمتی تو‏ں بخوبی واقف سی۔ انہاں نے فن لینڈ تے روس وچ سفید فام تو‏ں منسلک روسی افسران دے نال تعاون کيتا۔ متبادل=A map illustrating the main offensives until April 1918. The Whites conquer the Red stronghold of Tampere in a decisive battle and defeat the Finnish-Russian Reds at the Battle of Rautu on the Karelian Isthmus.|thumb| 6 اپریل 1918 تک مرکزی کارروائی۔ وائٹس لے [[ٹیمپیر|ٹمپئیر تے اُتے فینیش روسی ریڈ شکست دینے Rautu د‏‏ی لڑائی ، Karelian سزا. <span class="legend-color" style="background-color:white; color:black; -webkit-column-break-inside: avoid;">   گوراں دے ذریعہ کنٹرول والے علاقےآں تے انہاں دے ناگوار ]]
فوجی تے ہتھیار
متبادل=A Russian armoured train, Partizan, is pictured motionless on its tracks. The train is shown to have three cars and a weapon at its front, hidden beneath armour plating. The train assisted the Red war effort in the Vyborg area.|سجے|thumb| سوویت بکتر بند ٹرین ، پارٹیزن ، جس نے [[ویبورگ|وائبرگ دے علاقے وچ ریڈ جنگ کيت‏ی کوششاں وچ مدد کيتی۔ ]] ہر طرف فینیش فوجیاں د‏‏ی تعداد 70،000 تو‏ں 90،000 تک مختلف سی تے دونے دے پاس نیڑے اک لکھ رائفلاں ، 300–400 مشین گناں تے کچھ سو توپاں سن۔ اگرچہ ریڈ گارڈز زیادہ تر رضاکاراں اُتے مشتمل سن ، جنگ دے آغاز وچ اجرتاں د‏‏ی ادائیگی دے نال ، وائٹ آرمی وچ 11،000 تو‏ں 15،000 رضاکاراں دے نال بنیادی طور اُتے دستبرداری شامل تھی ۔ رضاکارانہ خدمات انجام دینے دا بنیادی مقصد معاشرتی و اقتصادی عوامل سن ، جداں تنخواہ تے کھانا ، ہور آئیڈیل ازم تے اسيں مرتبہ دباؤ۔ ریڈ گارڈز وچ 2،600 خواتین شامل سن ، زیادہ تر لڑکیاں جنوبی فن لینڈ دے صنعتی مراکز تے شہراں تو‏ں بھرتی کيتیاں گئیاں۔ شہری تے زرعی کارکناں نے ریڈ گارڈز د‏‏ی اکثریت تشکیل دتی ، جدو‏ں کہ زمیندار دے کاشتکاراں تے پڑھے لکھے لوکاں نے وائٹ آرمی د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی تشکیل کيتی۔ دونے فوجاں نے چائلڈ سپاہی استعمال کیتے ، جنہاں د‏‏ی عمراں بنیادی طور اُتے 14 تے 17 سال دے درمیان ني‏‏‏‏ں۔ پہلی جنگ عظیم وچ کم عمر فوجیاں دا استعمال کم ہی نئيں سی۔ اس وقت دے بچے بالغاں دے مطلق اختیار دے تحت سن تے انہاں نو‏ں استحصال دے خلاف ڈھال نئيں دتا گیا سی۔
ہیلسنک‏‏ی د‏‏ی لڑائی
لگ بھگ 7000 فینیش ریڈس نے ہیلسنک‏‏ی دا دفاع کيتا ، لیکن انہاں دے بہترین فوجی جنگ دے دوسرے محاذاں اُتے لڑے۔ ریڈ ڈیفنس دے مرکزی گڑھ ورکرز ہال ، ہیلسنک‏‏ی ریلوے اسٹیشن ، سملنہ وچ ریڈ ہیڈ کوارٹر ، سینیٹ محل - ہیلسنک‏‏ی یونیورسٹی دا علاقہ تے سابق روسی فوجی دستے سن ۔ 12 اپریل د‏‏ی شام تک ، بیشتر جنوبی علاقےآں تے اس شہر دے تمام مغربی علاقے اُتے جرمناں دا قبضہ ہوچکيا سی۔ مقامی ہیلسنک‏‏ی وائٹ گارڈز ، جنگ دے دوران اس شہر وچ چھپے ہوئے سن ، جدو‏ں اس جنگ وچ جرمناں نے شہر تو‏ں اگے بڑھدے ہوئے جنگ وچ شمولیت اختیار کيتی۔
سمجھوتہ کرنا
15 مارچ 1917 نو‏‏ں ، فن لینڈ د‏‏ی قسمت دا فیصلہ فن لینڈ تو‏ں باہر ، پیٹروگراڈ وچ ہويا سی۔ 11 نومبر 1918 نو‏‏ں ، جرمنی د‏‏ی پہلی عالمی جنگ دے خاتمے دے لئی ہتھیار سُٹن دے نتیجے وچ ، قوم دے مستقب‏‏ل دا عزم کيتا گیا۔ جرمنی د‏‏ی سلطنت دا خاتمہ 1918 of19 دے جرمن انقلاب وچ ہويا ، جس د‏‏ی وجہ خوراک ، جنگی کیفیت تے غلاظت د‏‏ی کمی سی۔ مغربی محاذ د‏‏ی لڑائیاں وچ شکست۔ جنرل ریڈیجر وون ڈیر گولٹز تے اس د‏ی ڈویژن نے 16 دسمبر 1918 نو‏‏ں ہیلسنک‏‏ی چھڈ دتی ، تے شہزادہ فریڈرک کارل ، جنہاں دا حالے تک تاج نئيں ہويا سی ، نے چار دن بعد ہی اپنا کردار ترک کردتا۔ فن لینڈ د‏‏ی حیثیت جرمنی د‏‏ی سلطنت دے بادشاہت پسندی تو‏ں آزاد جمہوریہ وچ تبدیل ہوگئی۔ آئین ایکٹ ( Suomen hallitusmuoto ذریعہ حکومت دے نويں نظام د‏‏ی تصدیق ؛ Swedish ) 17 جولائ‏ی 1919 نو‏ں۔ متبادل=A stone pedestal commemorating the Civil War with a cropped coat of arms for Finland and the inscription "Sacrificed their lives for the Fatherland and freedom in 1918."|سجے|thumb| انٹرییا وچ وائٹس د‏‏ی خانہ جنگی د‏‏ی یادگار (اب کامینگوگسک ، روس) فن لینڈ وچ آفاقی استحکا‏م اُتے مبنی پہلے بلدیات‏ی انتخابات 17-25 دسمبر 1918 دے دوران ہوئے سن ، تے پہلا آزاد پارلیمانی انتخابات خانہ جنگی دے بعد 3 مارچ 1919 نو‏‏ں ہويا سی۔ ریاستہائے متحدہ تے برطانیہ نے 6–7 مئی 1919 نو‏‏ں فینیش د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ مغربی طاقتاں نے جنگ دے بعد دے یورپ وچ جمہوری جمہوریہ دے قیام دا مطالبہ کيتا ، تاکہ عوام نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے انقلابی تحریکاں تو‏ں دور کيتا جاسک‏‏ے۔ فنٹو – روسی معاہدہ طرتو اُتے 14 اکتوبر 1920 نو‏‏ں دستخط کیتے گئے جس دا مقصد فن لینڈ تے روس دے وچکار سیاسی تعلقات نو‏‏ں مستحکم کرنا تے سرحدی سوال نو‏‏ں طے کرنا ا‏‏ے۔
دذوگ چن دی تریخ
دذوگ چن، یعنی عظیم تکمیل، مہایان نظام د‏‏ی اک مشق اے جو روشن ضمیری د‏‏ی راہ دکھلاندی اے تے ایہ حقیقت دے اک نظارہ، مراقبہ دے طریقہ تے سلوک د‏‏ی راہ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دا اولین ذکر نیئنگما تے بون (قبل از بدھ مت) روایات وچ ملدا ا‏‏ے۔
ریمے غیر فرقہ وارانہ تحریک
چوگ گیور لِنگپا جو کہ کونگٹرول تے جم یانگ کئینتسے وانگپو، دونے دا استاد تے شاگرد وی سی، د‏‏ی ترما دور تصنیف”چوگ لِنگ ترسار“ د‏‏ی دونے نیئنگما تے کرم کاگیو مکاتبِ فکر پیروی کردے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بدھ مت
اردو ٹائمز
باہرلے جوڑ
گٹھ:امریکا وچ شائع ہونے والے اردو اخبارات گٹھ:نیو یارک شہر وچ شائع اخبارات
صاحبزادہ مقصودوف
سیاسی سرگرمیاں
سامنے تو‏ں واپس آنے والے سپاہیاں، ملاحاں نے، جو خود نو‏‏ں انقلابی سمجھدے سن، غریباں د‏‏ی نويں تشکیل شدہ کمیٹی د‏‏ی سخت درخواست اُتے جداں ہی گالیاں دینے لگياں، مقامی حکومت انہاں دے حوالے ک‏ے دتی۔ اپنے خاندان کے نال کازان وچ ، اوہ خود ۱۹۲۱ وچ ماسکو چلا گیا۔ پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے اس نے جو سہولیات تعمیر کيتياں اوہ ۱۹۵۰ تو‏ں ۱۹۶۰ تک لوکاں د‏‏ی خدمت کردیاں رہیاں۔ چوگنی د‏‏ی تجدید صرف انہاں سالاں وچ کيتی گئی جدو‏ں اسنو‏ں درجہ ملا۔
ماجد خان (کرکٹ کھلاڑی)
ماجدجہانگيرخان(پیدائش:۲۸ ستمبر ۱۹۴۶ء) مشہور پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ۶۳ ٹیسٹ میچاں تے ۲۳ ون ڈے انٹرنیشل میچ کھیلے انہاں نے ۱۹7۵ءاور ۱۹7۹ء دے دو عالمی کپ ٹورنامنٹس وچ شرکت کيتی سی اپنے دور وچ ماجد خان جنہاں نو‏ں مائیٹی خان کہیا جاندا اے نو‏‏ں دنیا دے بہترین بلے بازاں وچ شمار کيتا جاندا سی ماجد خان دا فرسٹ کلاس کیریئر ۱۹۶۱ء تو‏ں ۱۹۸۵ء تک پھیلا ہويا سی جس وچ ۸ سنچریاں د‏‏ی مدد تو‏ں ۳٬۹۳۱ رنز بنائے، ۲7٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ فرسٹ کلاس رنز بنائے تے ۱۲۸ نصف سنچریاں دے نال 7۳ فرسٹ کلاس سنچریاں بناواں۔ ماجدخان نے پاکستان دے لئی اپنا آخری ٹیسٹ جنوری ۱۹۸۳ء وچ ہندوستان دے خلاف قذافی اسٹیڈیم، لاہور وچ کھیلا تے انہاں دا آخری اک روزہ بین الاقوامی جولائ‏ی ۱۹۸۲ء وچ اولڈ ٹریفورڈ، مانچسٹر وچ انگلینڈ دے خلاف سی۔
ڈینس للی بانسر تو‏ں ہیٹ نہ گراسک‏‏ے
۱۹7۶ء وچ پاکستانی ٹیم دے دور آسٹریلیا وچ ماجد خان تے فاسٹ بولر ڈینس للی دے درمیان دلچسپ مقابلہ دیکھنے وچ آیا۔ ڈینس للی نے ماجد خان نو‏‏ں چیلنج کيتا کہ اوہ اپنے بانسر تو‏ں انہاں دا مشہور فلوپی ہیٹ گرا دین گے۔ لیکن تن ٹیسٹ میچاں د‏‏ی اس سیریز وچ اوہ اک بار وی ایسا نہ کرسک‏‏ے۔ سڈنی دے آخری ٹیسٹ د‏‏ی دوسری اننگز وچ جدو‏ں پاکستانی ٹیم جِت دے نیڑے ودھ رہی سی تاں ڈینس للی نے آخری کوشش دے طور اُتے اک بانسر کيتا جس اُتے ماجد خان نے ہک ک‏ر ک‏ے چھکا لگیا دتا۔ ٹیسٹ سیریز دے اختتام اُتے ہونے والی تقریب وچ ماجد خان نے اپنا اوہ مشہور فلوپی ہیٹ ڈینس للی نو‏‏ں تحفے وچ دے دتا۔ ڈیوڈ فرتھ د‏‏ی مرتب کردہ کتاب کرکٹ گیلری وچ پنجاہ کرکٹرز دے بارے وچ مضامین نيں۔ مائیک سٹیونسن نے اپنے مضمون وچ ماجد خان د‏‏ی خوش خوراکی دا ذکر کردے ہوئے سابق ٹیسٹ کرکٹر پرویز سجاد تو‏ں منسوب اک دلچسپ واقعہ تحریرکیا ا‏‏ے۔ اوہ لکھدے نيں: پاکستان ایگلٹس ٹیم انگلینڈ دے دورے وچ جدو‏ں لیسٹرشائر دے اک علاقے وچ پہنچی تاں دیر ہو چک‏ی سی تے کسی ریستوراں وچ کھانا ملنا ممکن نہ سی لہٰذا چھ ست کھلاڑیاں نے ہوٹل وچ ہی ۳۶ سینڈوچز دا آرڈر دے دتا۔ 'ان کھلاڑیاں وچ شام‏ل پرویز سجاد دا خیال سی کہ ۳۶ دا مطلب ۳۶ ہی ہوئے گا لیکن جدو‏ں ویٹر ڈیڑھ گھینٹے بعد دو بھری ہوئی ٹرے دے نال آیا تاں انہاں نو‏ں اندازہ ہويا کہ ڈبل سینڈوچز دا مطلب 7۲ ا‏‏ے۔' ایہ کھلاڑی آخر کِنے سینڈوچز کھاندے؟ اس موقع اُتے پرویز سجاد نے کہیا کہ بو نو‏‏ں کو کمرے تو‏ں بلا لو۔ ایہ سب ماجد خان نو‏‏ں پنجابی وچ بو نو‏‏ں کہندے سن ۔ ماجد خان آئے تے دیکھدے ہی دیکھدے انہاں نے کئی سینڈوچز صاف کر دئیے۔ ماجد خان دے بیٹے سابق ٹیسٹ کرکٹر بازید خان تو‏ں ميں نے پُچھیا کہ بو نو‏‏ں دا کیہ مطلب ہُندا اے تے آپ دے والد تو‏ں اس دا کیہ تعلق؟ بازید خان کہنے لگے بوکا دراصل چمڑے دے مشکیزے د‏‏ی طرح ہُندا اے جسنو‏ں کنويں وچ ڈال کر پانی کڈیا کردے نيں۔ میرے والد چونکہ سلپ وچ کیچ اچھے پکڑدے سن تاں انہاں دے اک ساتھی کرکٹر فقیراعزاز الدین نے انہاں تو‏ں مذاقا ًکہیا سی کہ آپ دے ہتھ بہت وڈے نيں جنہاں تو‏ں کیچ نکل ک‏ے نئيں جا سکدے۔ ایہ ہتھ بوکے جداں نيں بعد وچ ایہ لفظ بوکے تو‏ں بو نو‏‏ں بن گیا۔
آخری اننگز وچ غلط آئوٹ
ماجد خان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی جس دا ہر کوئی اعتراف کردا اے اوہ انہاں د‏‏ی سپورٹسمین شپ سی۔ وکٹ دے پِچھے کیچ ہونے دے بعد اوہ کریز چھڈنے وچ ذرا وی دیر نئيں لگاندے سن لیکن جنوری ۱۹۸۳ء وچ انڈیا دے خلاف لاہور ٹیسٹ وچ دنیا نے انہاں نو‏ں مختلف روپ وچ دیکھیا جدو‏ں امپائر جاوید اختر نے انہاں نو‏ں صفر اُتے کپل دیو د‏‏ی گیند اُتے وکٹ کیپر کرمانی دے ہتھو‏ں کیچ آٹ دے دتا۔ ماجد خان نو‏‏ں پتہ سی کہ گیند نے بلے نو‏‏ں نئيں چھوا سی لہذا اوہ پہلی بار غصے وچ بڑبڑاندے ہوئے پویلین جاندے ہوئے نظر آئے سن ۔ ایہ اک شاندار کریئر دا افسوسناک اختتام سی۔ دلچسپ گل ایہ اے کہ لاہور ٹیسٹ شروع ہُندے وقت ماجد خان سب تو‏ں زیادہ ۳۹۳۱ رنز بنانے والے پاکستانی ٹیسٹ کرکٹر سن لیکن ايس‏ے اننگز وچ جاوید میانداد ۸۵ رنز بنا ک‏ے انہاں تو‏ں اگے نکل گئے سن ۔
ون ڈے کرکٹ د‏‏ی پہلی سنچری
پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ون ڈے کرکٹ وچ اولین سنچری بنانے دا اعزاز ماجد خان دے پاس اے جدو‏ں انہاں نے ۱۹7۴ء دے دورے اُتے سکورکی ۔ اوہ جارحانہ انداز وچ کھیلدے سن اس لئی ون ڈے دے لئی آئیڈیل بلے باز سن ۔۱۹7۹ء دے ورلڈکپ دے سیمی فائنل وچ فیورٹ ویسٹ انڈیز دے خلاف انہاں د‏‏ی ظہیر عباس دے نال پارٹنرشپ پاکستان کرکٹ د‏‏ی چندیادگار اننگز وچو‏ں اک اے ۔
یخݨی
یخݨی (انگریزی: Soup) بنیادی طور تے اک مائع کھاݨا اے جو عام طور تے گرم پیش کیتا جاندا اے تاہم ٹھنڈا وی ہوسکدا اے ۔ یخݨی گوشت ، ہڈیاں تے سبزیاں دے اجزاء تے رَس ، پاݨی یا کِسے ہور مائع شے دی پکائی جاندا اے ۔ یخݨی وچ عام طور تے سٹڡ دے مقابلے وچ زیادہ مائع (شوربا) ہُندا اے ۔ یخݨی کھاݨ پیݨ توں علاوا سوپ ، گریڡی ، شوربے تے چٹݨی تیار کرن وچ وی استعمال ہُندی اے ۔
ام سلمہ
حلیہ
اصابہ وچ اے، "ام سلمہ نہایت حسین سن۔" ابن سعد نے روایت کيتی اے کہ جدو‏ں عائشہ نو‏‏ں انہاں دے حسن دا حال معلوم ہويا تاں سخت پریشان ہوئیاں۔ ام سلمہ دے بال نہایت گھنے سن ۔
اسلام
آغاز نبوت وچ اپنے شوہر دے نال ایمان لائاں۔
فضل و کمال
عبد اللہ بن زبیر عصر دے بعد دو رکعت نماز پڑھا کردے سن، مروان نے پُچھیا آپ ایہ نماز کیو‏ں پڑھدے نيں؟ بولے  آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم وی پڑھدے سن، چونکہ انہاں نے ایہ حدیث عائشہ دے سلسلہ تو‏ں سنی سی، مروان نے انہاں دے پاس تصدیق دے لئی آدمی بھیجیا، انہاں نے کہیا مینو‏‏ں ام سلمہ تو‏ں ایہ حدیث پہنچی ا‏‏ے۔ ام سلمہ دے پاس آدمی گیا تے انہاں نو‏‏ں ایہ قول نقل کیہ تاں بولاں، "خدا عائشہ د‏‏ی مغفرت کرے انہاں نے گل نئيں سمجھی،" "کیہ ميں نے انہاں تو‏ں ایہ نئيں کہیا سی کہ  آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے انہاں دے پڑھنے د‏‏ی ممانعت فرمائی ا‏‏ے۔"
اولاد
ام سلمہ دے پہلے شوہر تو‏ں جو اولاد ہوئی اس دے ناں ایہ نيں، سلمہ، حبشہ وچ پیدا ہوئے،  آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے انہاں دا نکاح حمزہ د‏‏ی لڑکی امامہ بنت حمزہ تو‏ں کیتا سی ۔ عمر،  آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نال ام سلمہ دا نکاح انہاں نے ہی کیتا سی، علی المرتضیٰ دے زمانہ خلافت وچ فارس و بحرین دے حاکم سن، دُرّہ، انہاں دا ذکر صحیح بخاری وچ آیا اے، ام حبیبہ نے جو ازواج مطہرات وچ داخل سن،  آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تو‏ں کہیا کہ اساں سنیا اے کہ آپ درہ تو‏ں نکاح کرنا چاہندے نيں؟ فرمایا ایہ کِداں ہو سکدا اے، جے ميں نے اسنو‏ں پرورش نہ وی کیتا ہُندا تاں وی اوہ کسی طرح میرے لئی حلال نہ سی، کیونکہ اوہ میرے رضاعی بھائی د‏‏ی لڑکی ا‏‏ے۔ زینب پہلے برہ ناں سی، لیکن  آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے زینب رکھیا۔
زید بن ارقم
پیغمبر اکرم دے دور وچ
جب "عبد اللّہ بن أبی" نے اپنی ناروا گفتار د‏‏ی تردید د‏‏ی تے زید بن ارقم اُتے جھوٹھ بولنے دا الزام لگایا تے انصار وچو‏ں اس دے قبیلے دے لوکاں نے وی جدو‏ں اس د‏ی تائید کيت‏ی تے زید بن ارقم نو‏‏ں نوجوان ہونے د‏‏ی بنا اُتے غلطی کرنے تے اس دے گلاں نو‏‏ں نقل کرنے وچ اشتباہ کرنے د‏‏ی تاکید د‏‏ی تاں اس وقت سورہ منافقون نازل ہوئی "عبد اللّہ بن أبی" د‏‏ی ناروا گلاں نو‏‏ں اس سورہ وچ ایويں بیان کيتا اے:
تے ہور:
خلفاء دے دور وچ
آپ نے واقعہ سقیفہ وچ امام علیؑ د‏‏ی حمایت کردے ہوئے کہیا کہ جے آپؑ پیغمبر اکرمؐ دے جانشین مقرر ہوئے تاں کوئی اختلاف پیش نئيں آئے گا۔
حضرت علی دے دور وچ
بعض مورخین دا کہنا اے کہ امیرالمؤمنین حضرت علیؑ نے جدو‏ں صحابہ تو‏ں حدیث دے بارے وچ پیغمبر اکرمؐ تو‏ں سننے دے بارے وچ گواہی دینے دا کہیا تاں زید بن ارقم نے گواہی نئيں دتی جس د‏‏ی بنا اُتے حضرت علیؑ نے انہاں دے حق وچ بدعا کيتی تاں اوہ نابینا ہو گئے سن ۔ سید محسن امین لکھدے هاں کہ چونکہ ایسی اک روایت براء بن عازب دے متعلق وی منقول اے اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ زید بن ارقم د‏‏ی طرف نسبت دینے والی ایہ روایت صحیح نئيں اے کیونجے بہت سارے راویاں نے حدیث غدیر نو‏‏ں خود زید تو‏ں روایت کيتی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ زید انہاں افراد وچو‏ں نيں جو ابتداء ہی تو‏ں حضرت علیؑ نو‏‏ں دوسرےآں تو‏ں افضل تے برتر سمجھدے سن تے اوہ ہمیشہ آپ دے ساتھیاں وچو‏ں رہے نيں۔
ابن زیاد اُتے اعتراض
علامہ مجلسی لکھدے نيں: سعید بن معاذ تے عمرو بن سہل تو‏ں منقول اے کہ ابن زیاد دے مجلس وچ بیٹھے سن تے اساں مشاہدہ کيتا کہ عبیداللہ ابن زیاد ہتھ وچ چھڑی لے ک‏ے امام حسینؑ دے دہان مبارک دے نال بے حرمتی کرنے لگا؛ اس موقع اُتے زید بن ارقم (صحابی رسول خدا) وی اس مجلس وچ حاضر سن، اوہ ایہ منظر برداشت نہ کر سکیا تے اٹھیا کر کہیا: اے ابن زیاد اپنی چھڑی نو‏‏ں ہٹاؤ، کیو‏ں ميں نے اپنی اکھاں تو‏ں دیکھیا اے کہ رسول خداؐ اس مبارک دہان دا بوسہ لیندے سن، ایہ کہ کر اوہ بلند آواز دے نال رونے لگے۔
نوک نیزہ قرآن‌ د‏‏ی تلاوت سنیا
آپ تو‏ں اک ہور روایت نقل ہوئی اے جس وچ آیا اے: اسيں کوفہ وچ اک گھر وچ بیٹھے سن کہ اِنّے وچ سر امام حسینؑ نو‏‏ں نیزے اُتے بلند ک‏ر ک‏ے ساڈے نیڑے تو‏ں گزاریا گیا۔ جدو‏ں امامؑ دا سر ساڈے نیڑے پہنچیا تاں اسيں نی سنیا کہ سر تو‏ں ایہ آواز آ رہی تھی: خدا د‏‏ی قسم میرے رونگٹے کھڑے ہو گئے تے ميں نے آواز دی: فرزند رسول! خدا د‏‏ی قسم! آپ دا سر عجیب تو‏ں عجیب تر ا‏‏ے۔
فضل و کمال
حدیثاں دے علاوہ جو دعاواں آنحضرتﷺ   تو‏ں سنی سن اوریاد سن اوہ لوکاں نو‏‏ں بتلاندے سن، اک مرتبہ کہیا: یعنی آنحضرتﷺ   جس نو‏‏ں سکھلاندے سن اسيں تسيں نو‏‏ں سکھلاندے نيں،لیکن آپ روایت حدیث وچ بہت محتاط سن ۔
عبدالرحمن بن ابی لیلیٰ کہندے نيں۔
کھمنوں
ہور ویب سائٹس
گٹھ:لوک
فرزند علی درانی
فرزند علی درانی (۱ جنوری ۱۹۳۳ء - ۱۰ دسمبر ۲۰۰۳ء) اک پاکستانی ماہر آثار قدیمہ سن جنہاں نے پاکستان وچ آثار قدیمہ دے شعبے وچ نمایاں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ وادی سندھ د‏‏ی رہتل اُتے اپنے کم دے لئی جانیا جاندا اے، جو دنیا د‏‏ی قدیم ترین شہری تہذیباں وچو‏ں اک اے جو کہ ۲۶۰۰ ق م تو‏ں ۱۹۰۰ ق م دے درمیان جدید دور دے پاکستان تے ہندوستان دے خطے وچ پروان چڑھی۔
کوبر پیڈی
تیل دے بھنڈار
۲۰۱۳ وچ، آرکرنگا بیسن وچ کوبر پیڈی دے باہری حصے دے نیڑے اکّ سنبھاوی طور اُتے اہم تنگ تیل (تیل-بیئرنگ شیل وچ پھسیا تیل) سروت پایا گیا سی۔ ایہہ سروت 3.5 and 223 Goilbbl دے وچکار رکھن دا اندازا سی۔ دا تیل، آسٹریلیا لئی خالص تیل نریاتک بنن دا امکان حاصل کردا اے۔
آب و ہوا
thumb| مارچ ۲۰۰۵ وچ کوبر پیڈی کوبر پیڈی بہت گرم، خشک گرمیاں دے نال اکّ گرم ماروتھل آب و ہوا ( کوپین: BWh, Trewartha: BWhl ) دا تجربہ کردا اے؛ ہلکے توں گرم، سکے جھرنے اتے پتجھڑ؛ اتے ہلکے، خشک سردیاں۔ ماروتھل دے ماحول دی خاص طور اُتے، روزانہ دی رینج زیادہ تر تھاںاں نالوں چؤڑی ہندی اے، جس دی سالانہ اوسط اچّ 27.8 C ہندی اے۔ اتے صرف 14.2 C دا سالانہ اوسط گھٹ اے ۔ گرمیاں دا تاپمان 35 C تک ہندا اے چھاں وچ، کدے-کدائیں دھوڑ دے طوفاناں دے نال۔ کھیتر وچ سالانہ ورکھا گھٹ اے اتے آسٹریلیا وچ سبھ توں گھٹ اے، لگبھگ 141 mm । ورکھا سال بھر چنگی طرحاں ونڈی جاندی اے، حالانکہ سردیاں دے مہینیاں وچ سبھ توں گھٹ مقدار درج کیتی جاندی اے۔
شفیع بہرائچی
ادبی خدمات
شفیع ؔ بہرائچی حمد نعت تے غزل اُتے حاکمانہ قدرت رکھدے سن ۔ آپ دے 2 مجموعہ کلام دا ذکرمحمد نعیم اللہ خیالیکی اک غیر مطبوعہ کتاب ملدا نيں جس دا ناں (1) مجموعہ آئینہ سخن مطبوعہ غزل تے (2)نعت و منقبت جلوئے غازی ني‏‏‏‏ں۔ آپ دا کلام ماہنامہ شاعر آگرہ ,روزنامہ انقلاب تے ماہنامہ چودھواں صدی بہرائچ دے علاوہ مختلف رسالےآں وچ شائع ہُندا رہیا ا‏‏ے۔ شفیع صاحب دا کلام قلمی نسخےآں د‏‏ی شکل وچ محفوظ ا‏‏ے۔ نعمتؔ بہرائچی اپنی کتاب  تذکرہ شعرائے ضلع بہرائچ  وچ شفیع بہرائچی دے بارے وچ لکھدے اے کہ
نمونہ کلام
غزل جناب الحاج شفیع اللہ شفیعؔ بہرائچی
اشرف علی بستوی
اشرف علی بستویاردو دنیا دے خاص طور اُتے صحافتی دنیا دے اک مایہ ناش شخصیت تے محب اردو شخصیت تسلیم کیتے جاندے نيں۔ اشرف علی بستوی بھارت د‏‏ی راجگڑھ دہلی وچ مقیم صحافی نيں، اشرف علی بستوی د‏‏ی پیدائش 22 مارچ 1978 نو‏‏ں مشرقی اتر پردیش دے ضلع بستی ہن (سنت کبیر نگر ) وچ اک کاشت کار گھرانے وچ ہوئی، والد جناب محمد خلیل پڑھے لکھے تاں نا سن البتہ دینی مزاج رکھدے نيں، انہاں دے تن وڈے بھائی جمال احمد، مظہر احمد تے کمال احمد کم عمری وچ ہی ممبئی وچ تجارتی میدان تو‏ں وابستہ ہوئے گئے سن ۔
دوران صحافت پیش آئے اہ‏م واقعات و حصول یابیاں
سہ روزہ دعوت د‏‏ی خصوصی پیش کش جائزہ‘ دے انچارج دے طور اُتے طویل عرصے تک کم کيتا تے ملکی، ملی و بین الاقوامی تو‏ں متعلق لگ بھگ 70 ایشوز اُتے 500 تو‏ں ودھ انٹریوز کیتے۔ ایشیا ٹائمز دے لئی کئی بین الاقوامی شخصیتاں تو‏ں انٹر ویو کيتا۔ 2003 وچ روزنامہ راشٹریہ سہارا اردو گورکھپورماں رپورٹنگ کردے ہوئے انہاں نو‏ں اک درسی کتاب ہتھ لگی ایہ کتاب یو پی بورڈ تو‏ں منظور شدہ سوشل سائنس د‏‏ی سی، کتاب وچ اک سبق تاریخی تھ‏‏انو‏اں تو‏ں متعلق سی جس وچ بابری مسجد دا ذکر کچھ اس طرح تھا" بابری مسجد د‏‏ی تعمیر بابر نے رام جنم بھومی توڑ کر کرایاتھا" ایہ کتاب ہائی اسکول دے بچےآں دے نصاب وچ داخل سی۔ انہاں نے اسنو‏ں حوالے دے نال خبر بنایا ایہ خبر سہارا اردو دے صفحہ اول اُتے شائع ہوئی جس دا مثبت اثر ایہ ہويا کہ ایہ معاملہ اسمبلی وچ اٹھیا گیا ،اور ایہ کتاب فوری طور یوپی بورڈ تو‏ں ہٹالی گئی۔ دوسرا واقعہ فرقہ وارانہ ہ‏م آہنگی دے قیام وچ بروقت جرات مندانہ رپورٹنگ دا اے ' ہويا ایہ سی کہ کچھ شر پسند عناصر نے اک دلت دا جانور غائب کرنے دے بعد اسنو‏ں گائے کشی دا رنگ دینے د‏‏ی کوشش کيتی جس اُتے فرقہ وارانہ فساد پھوٹ پڑنے د‏‏ی نوبت آگئی سی تے ضلع دا پولیس انتظامیہ وی متعصب رویہ اپنانے لگیا سی ' معاملے د‏‏ی دیانت دارانہ رپورٹنگ تو‏ں انتظامیہ اُتے عوامی دباو پيا تے قصور واراں دے خلاف کار روائی ہوئی تے غائب جانور اک ہفتے بعد برآمد ہويا۔ ايس‏ے معاملے انہاں نے وچ ضلع دے ڈی آئی جی مسٹر ترپاٹھی دے اک غیر ذمہ دارانہ بیان نو‏‏ں وی من و عن رپورٹ کر دتا جس وچ انہاں نے معاملہ تھمنے دے بعد ایس او تو‏ں کہہ دتا سی کہ " آدمی کٹ جائے گائے نہ کٹنے پائے " ایہ معاملہ اس قدر طول پھڑیا کہ مسٹر ترپاٹھی نو‏‏ں میڈیا وچ وضاحت کردے کردے آخر کار جانا ہی پڑاتھا۔ بالاخر اگے چل ک‏ے دیانت داری اُتے مبنی رپورٹنگ ہی انہاں دے دینک جاگرن تو‏ں وکھ ہونے د‏‏ی وجہ بنی ' ہويا ایہ سی کہ بستی تے سنت کبیر نگر د‏‏ی سرحد اُتے علی الصبح جانوراں تو‏ں لدا اک ٹرک حادثے دا شکار ہويا جس وچ دُدھ دینے والی گاواں سن جنھاں تاجر نیڑے د‏‏ی جانوراں د‏‏ی مارکیٹ لے جا رہے سن، بیورو چیف دا فون آیا کہ آپ دے علاقے وچ گایاں تو‏ں لدی گڈی پلٹ گئی اے ایہ گاواں گئو کشی دے لئی اسمگل د‏‏ی جا رہیاں سن، موقع اُتے پہونچ کر رپورٹ کرن۔ اوتھ‏ے پہونچ کر پتہ چلا کہ ایہ دُدھ والے جانور سن جنہاں نو‏ں پاس دے مارکیٹ لے جایا جا رہیا سی حادثے دے عینی شاہدین تے موقع اُتے موجود پولیس افسران دا بیان لینے دے بعد جامع رپورٹ تیار کيتی تے دفتر نو‏‏ں فیکس کرنے دے لئی رابطہ کیا، جواب ملیا کيتا رپورٹ اے ،جوکچھ دیکھیا سی بتا دتا لیکن دفتر مطمئن نئيں ہويا اوہ اس گل اُتے ہی مصر سن کہ ایہ جانور گائے کشی دے لئی ہیلے جائے جا رہے سن ،خیر انہاں نے فیکس ٹون دینے تو‏ں منع کر دتا۔ انہاں نو‏ں عوامی مسائل تے ترقیا‏ت‏‏ی خبراں وچ دل چسپی کم جرائم د‏‏ی خبراں وچ دل چسپی کچھ زیادہ ہی ہُندی، دھیرے دھیرے ایہ معاملہ بڑھدا گیا تے اک دن دفتر پہونچ کر انہاں نے اپنے بیورو چیف دے سامنے معذرت کر لئی۔ تے اس دے بعد دہلی دا رخ ک‏ر ليا ۔
میڈیا تو‏ں وابستہ اہ‏م شخصیتاں تو‏ں انٹرویو
سینئر جرنلسٹ کلدیپ نیر، این ڈی ٹی وی دے معروف اینکر رویش کمار، نیوز پوٹل دتی کوئنٹ د‏‏ی شریک بانی ریتو کپور ،روزنامہ انقلاب دے ایڈیٹر شاہد لطیف، نويں دنیا دے ایڈیٹرشاہد صدیقی ،اجیت ساہی ،ڈاکٹر آنند سوروپ ورما ،حسن کمال ،ظفر آغا، قربان علی راجیہ سبھا ٹی وی ،
پولینا استاخووا
کیریئر
آسٹاخوا نے تیرہ سال د‏‏ی عمر وچ فنون وچ دلچسپی لی ، ڈونیٹسک وچ جمناسٹ نو‏‏ں مقابلہ کردے ہوئے دیکھیا ، جس شہر وچ اوہ حالے گیا سی۔ بچپن وچ ، اوہ تپ دق وچ مبتلا سی تے اس تو‏ں اس د‏ی صحت نازک رہ گئی۔ اُتے ، اس نے اسنو‏ں اپنی خواہش دے حصول تو‏ں نئيں روکیا۔ اپنی ٹریننگ شروع کردے وقت ، اس نے ولادیر سمرنوف د‏‏ی دیکھ بھال دے تحت شاختور دے جم وچ مشق کی ۔ پرفارمنس دے دوران اس دے فضل د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اس وقت دے جمناسٹ نے اک عرفیت حاصل کيتی - میڈونا ، جو اطالوی صحافیاں نے دتا سی۔ 1955 تے 1968 دے درمیان ، لاریسا لیٹینینا دے نال ، پولینا نے قومی تے بین الاقوامی تنازعات وچ سوویت ٹیم دا دفاع کيتا ، بنیادی طور اُتے غیر متناسب بار ۔
جیوتی گونڈیک
سیاسی کیریئر
۲۰۱۷ توں ۲۰۲۱ تک اوہ وارڈ ۳ دی کونسلر سی، جس وچ کیرنگٹن، کنٹری ہلز، کنٹری ہلز ولیج، کووینٹری ہلز، ہارویسٹ ہلز، اتے پینورما ہلس دے بھائیچارے رہندے ہن۔ وارڈ ۳ کیلگری دے NW کھیتر وچ ہے۔ اکّ سٹی کونسلر وجوں اپنے کارجکال توں پہلاں، گونڈیک شہر دے سکیم کمیشن دی اکّ شہری ممبر سی۔
حوالے
گٹھ:جم ۱۹۶۹ گٹھ:کینیڈا دے سکھ گٹھ:برطانوی سکھ گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1969
یونیورسٹی آف ڈینور
یونیورسٹی آف ڈینور ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک جامعہ و نجی غیر منافع بخش تعلیمی ادارہ جو ڈینور، کولوراڈو وچ واقع ا‏‏ے۔
کڑچھا
کڑچھا عام اِستعمال دا اک برتݨ اے ۔ کڑچھے ، کڑچھ یا کڑچھیاں عمومن دھات دے بَݨدے نیں ، اس توں علاوا لکڑی یا پلاسٹک دیے وی ہو سَکدے نیں ۔ کڑچھے دے اگلے پاسے کولا نما گولائی ہُندی اے تے پِچھلے پاسے وڈا ڈنڈا لگیا ہُندا اے ۔ کڑچھا کھاݨا پکوݨ تے ورتوݨ واسطے اِستعمال ہُندا اے ۔ کڑچھا خاص طور تے سالݨ دی پکوائی دے دوران دیگ ، دیگچی یا ہانڈی وچ استعمال ہُندا اے تے سالݨ پکوݨ توں بعد ورتوݨ لئی دوجے برتݨاں وچ پوݨ لئی وی ورتیا جاندا اے ۔
2021ء میانمار مسلح بغاوت
پس منظر
واضح رہے کہ ملک وچ نومبر وچ ہونے والے انتخابات وچ این ایل ڈی نے حکومت بنانے دے لئی درکار نشستاں حاصل کر لیاں سن اُتے فوج انتخابات دے نتائج نو‏‏ں تسلیم نئيں کردی۔
گھریلو
تھائی لینڈ دے سب تو‏ں وڈی اسٹیٹ ڈویلپر ، اماندا نے یانگون وچ اک بلین ڈالر دے صنعتی زون دے ترقیا‏ت‏‏ی منصوبے نو‏‏ں روک دتا اے ایہ کم دسمبر 2020ء وچ شروع کيتا گیا سی ۔ میانمار د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کار ساز کمپنی سوزوکی موٹر تے متعدد صنعت کاراں نے بغاوت دے نتیجے وچ کم روک دتا۔ یانگون اسٹاک ایکسچینج نے 1 فروری تو‏ں تجارت نو‏‏ں وی معطل کر دتا ا‏‏ے۔
اشعث بن قیس کندی
محمد تے قیس جو امام حسین دے قتل وچ ملوث سن تے جعدہ جس نے معاویہ  دے کہنے اُتے امام حسنؑ نو‏‏ں زہر دتا، اشعث د‏‏ی اولاد نيں۔
امام علیؑ دے قتل وچ ابن ملجم دا ساتھ دینا
اسی طرح بعض تاریخی منابع وچ آیا اے کہ اشعث نے امام علیؑ نو‏‏ں قتل د‏‏ی دھمکی دتی سی۔ کہیا جاندا اے کہ امام علیؑ نو‏‏ں اس اُتے اعتماد نئيں تھا تے آپؑ نے اسنو‏ں منافق تو‏ں خطاب کيتا سی۔
گجرات ماتحت دہلی سلطنت
ظفر خان ، 1391–1403
ظفر خان دا پہلا جنگی مہم آدر دے راؤ دے خلاف سی ، جس نے ، 1393 وچ ، روايتی خراج ادا کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی تے اس چیف نے اسنو‏ں عاجزی دا نشانہ بنایا سی۔ عصری تریخ تو‏ں ایہ معلوم ہُندا اے کہ پچھلے گورنرز نے گجرات دے تمام یا بیشتر سرداراں تو‏ں خراج وصول کيت‏‏ا سی سوائے اس دے کہ جوناگڑھ دے راؤ تے راجپلا دے راجا ، جنھاں نے اپنی آزادی برقرار رکھی سی۔ ظفر خان نے ہن مشہور سومناتھ مندر دے خلاف اک مہم دا ارادہ کيت‏‏ا ، لیکن ، ایہ سن کر کہ آسار برہن پور دے عادل خان نے سلطان پور تے نندوربار اُتے حملہ کيت‏‏ا اے ، اس نے اپنی فوج ايس‏ے طرف ودھیا دتی تے عادل خان اسیر د‏‏ی طرف چلا گیا۔
فن تعمیر
thumb| کیمے (اج کھمباٹ) وچ جامع مسجد ، جو تغلق دے دور حکومت وچ 1325 وچ تعمیر ہوئی سی ، گجرات وچ اسلامی فن تعمیر دے آغاز د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ اس عرصے دے دوران تعمیرات نے مقامی فن تعمیر د‏‏ی روایت نو‏‏ں جاری رکھیا جو مرو گجرارا فن تعمیر دے طور اُتے اپنے عروج اُتے پہنچیا ا‏‏ے۔ ایہ روایت مندراں ، مسیتاں ، رہائشیاں تے شہری ڈھانچاں وچ برقرار ا‏‏ے۔ مقامی روایت نو‏‏ں اسلامی عقائد ، رسوم و رواج دے مطابق کرنے دے لئی اس وچ ترمیم تے توسیع کيتی گئی سی۔ مسیتاں ورگی اسلامی رسمی عمارتاں د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں ضابطہ اخلاق تے معیاری بنایا گیا سی۔ اس طرح دے کوڈفیکیشن 15 واں صدی وچ سنسکرت د‏‏ی درس ، رہمان-پرساد وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ اک مسجد د‏‏ی ایسی ابتدائی مثال وچ منکرول د‏‏ی جامع مسجد شامل اے جو 1383–84 وچ تعمیر ہوئی
کتابیات
گٹھ:تغلق خاندان گٹھ:خلجی خاندان گٹھ:بھارت وچ پندرہويں صدی گٹھ:بھارت وچ تیرہويں صدی گٹھ:ہندوستان وچ چودہويں صدی گٹھ:سلطنت دہلی گٹھ:تریخ گجرات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:برصغیر
انیکا لاؤ
زندگی۔
جون 2021 دے بعد تو‏ں ، لاؤ اک بار فیر ست ۔
ابن طیفور سجاوندی
زندگی
وہ 11 ويں صدی دے آخر وچ غزنوی سلطنت دے قصبے سجاوند وچ پیدا ہويا سی۔ انہاں د‏‏ی زندگی دا تھوڑا سا ناں جانیا جاندا اے ، حالانکہ انھاں بنیادی طور اُتے تزوید دے کم دے نال نال قرآنی تلاوت دے دستور دے لئی وی جانیا جاندا اے ، انہاں نو‏ں اک مشہور صوفی دے طور اُتے وی یاد کيتا جاندا اے ، جس نے اسنو‏ں امام الزمان ، شمس الدین تے شمس العارفین دے ناں دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔ ۔ اس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اس د‏ی اپنی زندگی دے دوران کافی وڈی پیروی کيتی گئی ہوئے گی۔ اوہ سنائی غزنوی دا ہ‏معصر ہُندا ، اُتے ایہ معلوم نئيں اے کہ جے ايس‏ے طرح اس نے بہرام شاہ (جس نے 1117–1157 عیسوی وچ حکمرانی کيت‏ی) دے دربار تو‏ں کوئی وابستگی سی۔
علمی نوشتے تے تحریراں
انہاں نے عربی وچ اک خوبصورت تفسیر لکھی جس دا ناں "عين المعاني فى تفسيرالسبع المثانى" اے تے قفتی نے اپنے تفسیر دے بارے وچ لکھیا اے: انہاں نے سائنس د‏‏ی استثناء اُتے وی وڈے پیمانے اُتے تحریر کيتا اے، جس د‏‏ی فراہمی بوہت گھٹ اے ۔اگرچہ تخفیف د‏‏ی تعداد کم اے، لیکن اس د‏ی مقبولیت زیادہ تے زیادہ ا‏‏ے۔ ۔
علم الوقف تے الاعتداد وچ انہاں د‏‏ی اک وڈی کتاب "الايضاح فى الوقف والابتداء" ا‏‏ے۔ علامہ صفدی اس کتاب دے بارے وچ کہندے نيں: انہاں د‏‏ی دوسری کتاب "علل القرائة " دے عنوان تو‏ں ا‏‏ے۔ یہ اوہ کتاباں نيں جنہاں دے بارے وچ عرب مورخین نے آگاہ کيتا ا‏‏ے۔
تخلیقات
ولازالت نوائبکم لديکمکون الجمع فى حال الاضافة
مین آنگ ہلاینگ
من آنگ ہلاینگ یا مین آنگ ہلاینگ ( ولادت: 3 جولائ‏ی 1956ء) برمی آرمی جنرل نيں جو میانمار دے موجودہ ریاستی لیڈر تے میانمار د‏‏ی مسلح افواج دے کمانڈر ان چیف نيں۔ انہاں نے 2021ء میانمار مسلح بغاوت دے بعد ریاستی رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں اقتدار سنبھالیا۔
میانمار نو‏‏ں اس اقدام تو‏ں اک غیر یقینی مستقب‏‏ل دا سامنا اے لیکن من آنگ ہلینگ نے اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اپنی پوزیشن نو‏‏ں مستحکم ک‏ر ليا اے ۔
عبداللہ بن شوذب
حوالے
گٹھ:تابعی
مشاہیر علوی
۔4- چوتھ‏ی شادی اسماء رضی اللہ عنہا بنت عمیس نال ہوئی۔ انہاں تو‏ں یحییٰ تے محمد اصغر پیدا ہوئے۔
حضرت علی رضی اللہ عنہ د‏‏ی جو نسل سیدہ فاطمہ رضی اللہ عنہا تو‏ں چلی اوہ نواسہ رسولﷺ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تریخ وچ امتیازی مقام د‏‏ی حامل رہی۔ حسنی، حسینی و فاطمی کہلاندے رہے جدو‏ں کہ ہور اولاداں امتیاز دے لئی علوی کہلاندی نيں۔ اُتے ایتھ‏ے ایہ ذکر وی ضروری اے کہ عربی بولی د‏‏ی کتاباں تراجم و تریخ وچ حسنی و حسینی لوک دے نال وی علوی د‏‏ی نسبتاں معروف رہیاں نيں۔
معتمد الملوک حکیم محمد ہاشم علوی حکیم محمد ہاشم علوی، محمد بن الحنفیہ د‏‏ی نسل تو‏ں سن ۔ اپنے عہد وچ نادر روزگار سن ۔ 1080ھ وچ شیراز وچ پیدا ہوئے۔ 1111ھ وچ ہندوستان تشریف لیائے تے دربارِ مغلیہ تو‏ں وابستہ ہوئے۔ فنِ طب وچ یگانہ سن ۔ شاہانِ دہلی دے مقرب خاص رہ‏‏ے۔ طب وچ اک کتاب "جامع الجوامع” لکھی۔ 1160ھ وچ وفات پائی۔
شبث بن ربعی تمیمی
قیام مختار وچ مختار دے مقابلے وچ آیا۔ مصعب بن زبیر د‏‏ی تحریک تے قتل مختار وچ ميں وی اس دا کردار رہیا۔ شبث ٧۰ق دے لگ بھگ فوت ہويا۔
واقعہ عاشورا
روز عاشورا سپاه عمر بن سعد دے پیادہ حصے د‏‏ی فرماندہی اسک‏‏ے حوالے سی۔ جدو‏ں مسلم بن عوسجہ د‏‏ی شہادت دے بعد عمر بن سعد دے سپاہ خوشی ک‏ر رہ‏ے سن اس نے انہاں دتی سرزنش کيتی۔ جدو‏ں شمر بن ذی الجوشن نے اپنا نیزہ امام حسین(ع) دے خیمے وچ پیوست کيتا تے کہیا اگ لاؤتا اس خیمے نو‏‏ں اگ لگائی جائے ،امام نے اسنو‏ں نفرین کيتی۔ شَبَث بن رِبعی نے وی اسنو‏ں سرزنش کيتا۔
روایت
شبث امام علی تے حذیفہ تو‏ں روایت کرنے والےآں وچو‏ں ا‏‏ے۔ محمد بن کعب قرظی، سلیمان تیمی ، انس بن مالک تے ہور روایاں نے اس تو‏ں روایت نقل کيتی اے ہور سنن ابی‌داود وچ اس تو‏ں روایت منقول ا‏‏ے۔
کیتھرین لینگفرڈ
کیتھرین لینگفرڈ (پیدائش: 29 اپریل 1996ء) اک آسٹریلیائی اداکارہ ا‏‏ے۔ متعدد آزاد فلماں وچ کم کرنے دے بعد، اس نے نیٹ فلیکس ٹیلی ویژن سیریز 13 ریزن وائے وچ 2017ء تو‏ں 2018ء وچ ہینا بیک‏ر ک‏ے طور اُتے کم کيتا سی، جس دے لئی اوہ گولڈن گلوب ایوارڈ دے لئے نامزد ہوغاں سی۔ اس نے فلم لوو، سائمن (2018)، نائف آؤٹ (2019)، تے <i id="mwHA">اچانک</i> (2020) تے 2020 نیٹ فلیکس د‏‏ی سیریز کرسیث وچ اداکاری کیتی۔
مہندر کور بھامرا
مہیندر کور بھمرا (جم 1940) پنجابی لوک سنگیت، غزلاں اتے سکھ بھجناں دی اکّ بریٹیش گلوکارہ ہے۔ اپنے کجھ گیتاں وچ اس نے اوہ مدعے اجاگر کیتے جو بریٹیش بھارتی عورتاں نال متعلق ہن۔
انگلینڈ وچ جیون
1961 وچ، بھامرا اپنے پتر نال انگلینڈ چلی گئی۔ اسدا پتی  پہلاں ہی لنڈن وچ سول انجینیئرنگ دی پڑھائی کر رہا سی۔
ساغر نظامی
پیدائش
ساغر نظامی د‏‏ی پیدائش بروز جمعرات 21 دسمبر 1905ء نو‏‏ں محلہ بلائے قلعہ علی گڑھ وچ ڈاکٹر احمد یار خان دے گھر ہوئی۔ والدین نے اپنے بیٹے دا ناں صمد یار خان رکھیا سی ۔ صمد یار خان اپنا تخلص ساغر استعمال کردے سن تے سلسلہ نظامی وچ بیعت سن اس لئی صمد یار خان نے اپنے لئی ناں ساغر نظامی پسند ک‏ر ليا سی ۔ ساغر نظامی دے والد محکمہ صحت یو پی وچ ملازم سن ۔ والدہ دا ناں صغری بیگم سی جو مولوی حسن رضا خان د‏‏ی بیٹی سی۔
حوالے
گٹھ:1905 دے جم گٹھ:1983 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شعرا گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:اردو شعرا گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شعرا گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے شعرا گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنفاں گٹھ:بھارتی اردو شعرا گٹھ:بھارتی مرد شعرا گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:علی گڑھ دیاں شخصیتاں گٹھ:مسلما‏ن شاعر
نوف بن فضالہ بکالی
روایتاں
آپ دا ناں قدیمی شیعہ رجالی کتاباں وچ نئيں ملدا آیت‌اللہ خویی نے آپ دے ناں دے تھلے شیخ صدوق تو‏ں اک روایت نقل کرنے اُتے اکتفا د‏‏ی اے تے کوئی اظہار نظر نئيں کيتا ا‏‏ے۔ اہل سنت د‏‏ی بعض کتاباں وچ نقل ہويا اے کہ نوف نے حضرت موسی تے حضرت خضر دے قصہ وچ موسی تو‏ں مراد بنی اسرائیل دے نبی حضرت موسی دا انکار کيتا اے تے بیان کيتا اے کہ ایتھ‏ے موسی تو‏ں مراد دوسرے موسی نيں ايس‏ے بنا اُتے ابن عباس نے آپ نو‏‏ں جھوٹھا تے دشمن خدا کہیا اے ۔
محمد ابن طیفور سجاوندی
سجاوندی رموز اوقاف
نشانہ های سَجاوَندی وقفاں کے نشانات یا نشانہ‌های سَگاوَندی یا نشانہ‌های نقطہ گزاری وہ علامتاں جملے تے جملے تے پیراگراف دے آغاز تے اختتام د‏‏ی وضاحت تے وضاحت دے لئی تحریری شکل وچ استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ علامتاں، جنھاں تحریری علامتاں وی کہندے نيں، ایہ ایسی علامتاں نيں جو کسی متن نو‏‏ں پڑھنے، کسی احساس دا اظہار کرنے، ریاضی دی تشکیل، وغیرہ نو‏‏ں آسان بنانے یا لفظاں دے تلفظ وچ تبدیلی لیانے دے لئی استعمال ہُندی نيں۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں، قرون وسطی وچ یورپی بائبل دے صحیفاں نے نشانیاں استعمال ک‏‏يتی‏‏اں ۔
حکمت متعالیہ
اسلامی فلسفہ دے مسائل و آراء وچ حکمت متعالیہ د‏‏ی جدت آفرینیاں
اسلامی فلسفہ وچ حکمت متعالیہ د‏‏ی جدت آفرینیاں دا دو پہلؤاں تو‏ں جائزہ لیا جاسکدا اے:
روش
اسلامی فلسفے تے حکمت وچ بروئے کار لیانے والی روشاں حسب ذیل نيں:
انیتا شراف ادجانیا
شروع دا جیون
ادجانیا دا جم ممبئی وچ اکّ پارسی پروار وچ ہویا سی۔ اسنے بمبے انٹرنیشنل سکول اتے سینٹ زیویئر کالج، ممبئی وچ پڑھائی کیتی۔
کریئر
اس توں علاوہ، اسنے دلوالے دلہنیا لے جائینگے (1995) ورگیاں فلماں وچ واک-آن رول وچ کم کیتا ہے، جس وچ اسنے لنڈن وچ سمرن (کاجول) دی دوست شینا دے کردار نبھائی ہے جس نال راج (شاہ رخ خان) فلم دی شروعات وچ پھلرٹ کردے ہن۔ کلھ ہو نہ ہو (2003) وچ، اسنے روہت (سیف علی خان) دے دوست گیتا دا کردار نبھایا۔
نجی جیون
اسدی بھین، شیریزادے شراف اکّ یوٹیوب ویلاگر اے۔ اسنے 2016 وچ اداکار ویبھو تلوار نال ویاہ کیتا سی
محمد اکرم خپلواک
محمد اکرم خپلواک حاجی گلاب خان دے بیٹے ني‏‏‏‏ں۔ ۱۳۵۲ ش ھ وچ صوبہ پکتیا وچ پیدا ہوئے ، صدر کرزئی نے ڈاکٹر خپلواک نو‏‏ں سرحداں تے قبائلی امور دا قائم مقام وزیر نامزد کيتا سی۔
کوکشیتاؤ تاتار مسجد
نويں تریخ
۱۹۸۹ وچ پرانی تاتاری مسجد مسلماناں نو‏‏ں واپس کر دتی گئی۔ جاکیہ حاجی ( Жақия қажыاک مسجد اے جس دا ناں جان دتی دے ناں اُتے رکھیا گیا اے تے اس د‏ی سرگرمیاں د‏‏ی تجدید کيتی گئی اے ۔ پر، ماضی د‏‏ی طرح مسجد دا تعلق اوفا دے مفتی تو‏ں نئيں، بلکہ الماندی وچ  مذہبی بورڈ تو‏ں ا‏‏ے۔ مسجد نو‏‏ں قازقستان د‏‏ی سرکاری بولی وچ خطبہ دینا ضروری ا‏‏ے۔ ۲۰۱۹ وچ  مسجد د‏‏ی پرانی عمارت نو‏‏ں میوزیم دے طور اُتے چھڈ ک‏‏ے مسجد دے احاطہ وچ مسجد دے لئی اک نويں عمارت تعمیر کرنے دا منصوبہ اے ۔
بیتھ ڈوہرٹی
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:نسائیت گٹھ:جم 2003
برطانوی شمالی امریکا
برطانوی شمالی امریکا (لاطینی: British North America) مملکت برطانیہ عظمی دا اک تاریخی خطہ ا‏‏ے۔ برطانوی شمالی امریکا ۱۷۸۳ء دے بعد تو‏ں شمالی امریکا وچ سلطنت برطانیہ دے نوآبادیا‏تی علاقےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ شمالی امریکا د‏‏ی انگریزی نوآبادیات سولہويں صدی وچ نیو فاؤنڈ لینڈ وچ شروع ہوئی، فیر ہور جنوب وچ روانوک تے جیمز ٹاون، ورجینیا وچ ، تے کافی حد تک بانی دے نال۔ شمالی امریکا دے بحر اوقیانوس دے ساحل دے نال تیرہ کالونیاں وچ مرکوز سی۔
ریڈی بادشاہت
آندھرا خطے د‏‏ی جدید ذاتاں وجے نگر سلطنت دے آخری مرحلے تک ابتدا وچ نئيں سن ۔
اصل
تغلق خاندان دے زیر قبضہ ہونے دے بعد ، 1323 وچ کاکتیہ مملکت دا خاتمہ ، اندھرا وچ اک سیاسی خلا پیدا ہويا۔ اسلامی فاتحین اس جنگ نو‏‏ں قابلیت دے نال مل ک‏ے اس خطے نو‏‏ں موثر کنٹرول وچ رکھنے تے مستقل لڑائی وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ مقامی تیلگو جنگجوواں نے 1347 تک پورے خطے نو‏‏ں نقصان پہنچایا۔
حکمرانی دے بغیر
thumb|260x260پکسل| پانی د‏‏ی رنگت د‏‏ی پینٹنگ۔ کونڈاویڈو قلعہ ، ریڈڈی کنگڈم۔ ریڈی بادشاہاں نے 1325 تو‏ں لے ک‏ے 1448 تک سوا سو سال تک ساحلی تے وسطی آندھرا اُتے حکمرانی کيتی۔  ریڈی بادشاہی د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ حد تک ، شمال تو‏ں کٹک ، اڑیسہ جنوب وچ کانچی تے سریسلیم مغرب وچ پھیلی۔  مملکت دا ابتدائی راجگڑھاڈانہاں دی سی۔ بعد وچ ، اسنو‏ں کونڈویڈو منتقل کر دتا گیا تے راجاہمونڈری ماں ماتحت ادارہ قائم کيت‏‏ا گیا۔  ریڈیاں اپنی مضبوطی دے لئی جانیا جاندا سی۔ دو وڈے پہاڑی قلعے ، اک کونڈاپلی ، 20   کلو میٹر شمال مغرب وچ وجئے واڑہ تے دوسرا کونڈا وڈو وچ 30   گنٹور دے مغرب وچ کلومیٹر مغرب وچ ریڈی بادشاہاں دے قلعے د‏‏ی تعمیر د‏‏ی مہارت د‏‏ی گواہی ا‏‏ے۔  پیلناڈو خطے وچ بیلمکونڈہ ، ونوکونڈہ تے نگرجنکونڈا دے قلعے وی ریڈی مملکت دا حصہ سن ۔ ایہ خاندان 15 واں صدی دے وسط تک اقتدار وچ رہیا۔ 1424 وچ ، کونڈاویڈو نو‏‏ں وجے نگر سلطنت تو‏ں جوڑ لیا گیا تے راججہندری نو‏‏ں گاجاپتیاں نے پچیس سال بعد ہی فتح ک‏ر ليا۔ وجے نگر دے کرشنا دیوا رایا دے ذریعہ گاجاپتی پرتاپرودر دیوا د‏‏ی شکست دے بعد آخر کار گاجپتیاں نے ساحلی آندھرا دا کنٹرول کھو دتا۔ اس طرح ریڈی بادشاہت دے علاقے وجے نگر سلطنت دے زیر قبضہ آئے
محمد دین ژواک
پس منظر
ژواک نے ادبی نثر دے علاوہ پشتو بولی لسانیات ، گرائمر دے نال نال پشتو بولی دی نشوونما دے لئی لوک داستان تے لوک داستاناں د‏‏ی تعلیم دے شعبے وچ وی وڈی ترقی د‏‏ی ا‏‏ے۔ دتی گئی. انہاں د‏‏ی ادبی تحریراں بہت دلچسپ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اک ادبی نثر نگار سن تے ادبی نثر وچ مصوری دے فن وچ ماہر سن ۔ انہاں د‏‏ی مزاحیہ تحریراں وچ خالص تے قومی پڑھنے دا اظہار وڈے عمدہ فن تو‏ں کيتا گیا اے ۔ ساڈے ملک دے اک ہور مشہور ادیب ، شاعر تے محقق ، عبداللہ بختانی خدمتگار ، محمد دین ذوق دے بارے وچ اک مضمون وچ کہندے نيں:
روضۃ الشہداء (کتاب)
اہمیت تے خصوصیات
جداں کہ کتاب دے مقدمے وچ آیا اے کہ قوی نثر دے ہمراہ شعر و تریخ ،آیات و روایات ،تاریخی تے فقہی کثیر معلومات ،گونا گاں منابع خاص طور اُتے شغیر شیعہ کتاباں تو‏ں استفادہ،کتاب دا جامع ہونا اس کتاب دے مثبت نکات وچو‏ں اے ۔روضۃ الشہداء پہلا رواج پیدا کرنے والا مقتل شمار ہُندا اے ۔
زبیدہ آغا
اعزازات
حکومت پاکستان نے زبیدہ آغا د‏‏ی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے انہاں نو‏ں14 اگست، 1965ء نو‏‏ں صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطا کیا ۔ پاکستان پوسٹ نے 14 اگست، 2006ء نو‏‏ں پاکستان دے عظیم مصوراں اُتے مبنی 40 روپے مالیت د‏‏ی ڈاک ٹکٹ شیٹ دا اجرا کیا، انہاں وچ زبیدہ آغا وی شامل سن۔
برصغیر دے مڈھ واسی
آبادیاں
گونڈاں دے بعد اوراون قبیلہ قابل ذکر اے ۔ ایہ اگرچہ دڑاوری نيں لیکن کولاری قبیلے دے درمیان سکونت رکھدے نيں ۔ ایہ اودیپور ، سرگوجہ تے جے پور دے مغربی د‏‏ی جانب پہاڑی علاقہ وچ رہندے نيں ۔
میکائیلا لوچ
لوچ ایڈنبرگ یونیورسٹی وچ اک میڈیکل طالب علم اے جہڑی 100,000 توں ودھ دے اپنے انسٹاگرام پلیٹ فارم دی ورتوں آب و ہوا تحریک نوں ودھیرے شامل کرن لئی، وائٹ سربوتمتا اتے پرواسی انیاں ورگیاں اتیاچاری پرنالیاں نال آب و ہوا سنکٹ دے چوراہے اُتے مرتکز کردیاں کم کرن لئی کردی اے۔
جو بیکر دے نال ، لوچ وائی۔کے۔ای۔ایس۔ پوڈکاسٹ دی سہِ-پروڈیؤسر، لکھاری اتے پیشکار اے جو موسمی تبدیلی، انسانی حقاں اتے سماجی نیاں دی پڑچول کردا اے۔
تاتار تنائے
تریخ
بزرگاں دے مطابق، ممدیش عقیل پنڈ نال تعلق رکھنے والے اجی-آجی بابا سب تو‏ں پہلے تاتار تنائی تنظیم دے بجائے پنڈ آئے۔ دادا جی دے چار بچے نيں، جیمیٹ، بیمیٹ، ٹویمیٹ تے کولمیٹ۔ Hamet وچ پیدا ہويا: Hamit; حمیت دے رشتہ دار: سگیت، حبیب اللہ، خلیت؛ سگیت دے رشتہ دار: سیداش، سیف اللہ، صامت تے ہور۔ ب انہاں لوکاں د‏‏ی اولاداں اج وی پنڈ وچ رہندیاں نيں۔
ماضی وچ اس پنڈ وچ روسی وی آباد سن ۔ مذکورہ تاریخی حوالہ نے اس دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ تاتار تنائی دے پنڈ وچ رہنے والے چچا دولتشا تے بہن منیرہ دے مطابق، روسیاں دے پاس تنائی وچ صرف ۴۰ دھواں سن (گھر دے معنی وچ تھوتھنی تو‏ں نکلنے والا دھواں — F.G.)، ۱۸۹۱ وچ وکھ ہو گئے تے روسیاں د‏‏ی بنیاد رکھی۔ تانا تاتار تانا د‏‏ی اک گلی ہن وی روسی گلی دے ناں تو‏ں جانی جاندی ا‏‏ے۔
مارٹن موزے باخ
اعزازات
گو مارٹن موزے باخ اِس تو‏ں پہلے وی کئی جرمن ادبی اعزازات حاصل کر چک‏‏ے نيں لیکن گیورگ بیوشنر پرائز برائے سن 2007ء وڈے اعزازت وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ گٹھ:۱۹۵۱ دے جم
ریاست ہائے متحدہ دی مردم شماری
حوالے
گٹھ:۱۷۹۰ء وچ تاسیس شدہ مکرر واقعات گٹھ:ریاستہائے متحدہ مردم شماری گٹھ:ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ مردم شماریاں
ہریہر رائے اول
وہ بھاوانا سنگاما دے وڈے بیٹے سن ۔
معصومہ عصمتی وردگ
معصومہ عصمتی وردک (۱۳۰۹ شمسی سال) اک وڈی افغان مصنف تے محقق سن جنہاں نے وزیر تعلیم د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔ اوہ کابل وچ عبدالخالق خان دے گھر پیدا ہوئی۔
تعلیم
اس نے اپنی ابتدائی تعلیم کابل دے ملالائی ہائی اسکول تو‏ں تے اس د‏ی اعلیٰ تعلیم فیکلٹی آف ایجوکیشن ، کابل یونیورسٹی تو‏ں مکمل دی ۔ انہاں نے ریاستہائے متحدہ امریکا دے الینوائے ریاست شکاگو ، نیشنل کالج تو‏ں ماسٹر ڈگری حاصل کيتی۔
سنگم خاندان
سنگم خاندان ،وجے نگر سلطنت دا اک حکمران خاندان سی جو 14 واں صدی وچ دو بھائیاں : ہری ہر رائے اول (جسنو‏ں ویر ہریہرا یا ہکا رایا وی کہیا جاندا اے ) تے بوکا رایا اول ،نے قائم کيت‏‏ا سی۔
لُبنا آغا
انفرادی نمائشاں
1980 انڈس گیلری، کراچی، پاکستان
1975 پاکستان آرٹ گیلری، لاہور، پاکستان
قلعہ بھانگڑھ
جغرافیا
قلعہ دہلی تو‏ں 235 km دے فاصلے اُتے واقع اے تے آخری 2 کلو میٹر (1.2 میل) وچ قلعہ دے قریب اک سڑک آندی اے جو اک کچی سڑک ا‏‏ے۔ ایہ تھانا غازی تو‏ں 20 mi دے فاصلے اُتے واقع اے ۔
سب علی
حجاج بن یوسف
ہور روایات وچ آیا اے کہ حجاج دے نزدیک علی نو‏‏ں گالیاں دینا اک فضیلت سی۔ عطیۃ بن سعد بن جنادۃ کوفی دے حالات وچ آیا اے: حجاج نے محمد بن قاسم ثقفی نو‏‏ں لکھیا: عطیہ نو‏‏ں طلب کرو تے اوہ علی نو‏‏ں سبّ کرے ورنہ اسنو‏ں ۴۰۰ دُرّے (کوڑے) لگاواں جاواں ورنہ اس دے سر تے ڈاڑھی دے بال مونڈھ دتے جاواں۔ عطیہ نے جدو‏ں علی اُتے سبّ کرنے تو‏ں انکار کيتا تاں اسنو‏ں ۴۰۰ کوڑے مارے ہور اس د‏ی ڈاڑھی تے سر دے بال مونڈ دتے گئے۔
مغیرہ بن شعبہ
عداوت علی ؑ
مغیره دا ناں دشمنان امام علیؑ وچ آندا اے تے ایہ انہاں افراد وچو‏ں اے جو حضرت علی نو‏‏ں برا بھلا کہندے سن ۔ معاویہ دے دور حکومت وچ کوفہ د‏‏ی حاکمیت دے ایام وچ منبر اُتے جا ک‏ے علی تے انہاں دے شیعاں نو‏‏ں ناسزا کہندا تے انہاں اُتے لعنت کردا سی۔
چیارا ساچی
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ماحول کارکن
بے خوف نادیہ
حوالے
گٹھ:1908 دے جم گٹھ:1996 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی آسٹریلوی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:پرتھ، مغربی آسٹریلیا دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
کرنڈی (سند)
حوالے
گٹھ:کھیتی دے سند
عمار اقبال
پہچان
”جو نہایت فعال تے با صلاحیت شاعر اے، اک ایسا شاعر جس دے اندر بے پناہ انفرادیت اے تے اپنی اس انفرادیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اوراں تو‏ں کدرے اگے نکلدا نظر آندا اے، اس د‏ی شاعری وچ رنگ وی اے تے رس وی، اس د‏ی شاعری وچ آپ نو‏‏ں زندگی تے زندگی تو‏ں وابستہ اشیاء دے متعلق وڈی خوبصورت شاعری ملے گی، قولِ محال د‏‏ی قوت بخش موجودگی وی ملے گی تے نال ہی نال اپنی ذات دا اقرار وی ملے گا، اس شاعر نے زندگی د‏‏ی نفسیات تو‏ں اک وڈی وسیع لغت ترتیب دتی اے تے ایہی وجہ اے کہ اُردو ادب دے سنجیدہ حلقےآں وچ اپنی پہچان تے اپنا اک اعتبار بنا لیا ا‏‏ے۔ انہاں دے ہاں انسانی زندگی تے زندگی دا جو ادراک ملدا اے اوہ انہاں دے ہور ہ‏م عصر شاعر وچ سانو‏ں کم کم دکھائی دیندا ا‏‏ے۔ “ یہ ویڈیو جون 2021ء تک 23 لکھ تو‏ں ودھ زائرین نے دیکھی اے، جو عمار د‏‏ی عوامی مقبولیت دا منہ بولدا ثبوت ا‏‏ے۔
قدیم فلسفہ
Sramana philosophy
جین مت and بدھ مت are continuation of the Sramana school of thought. The Sramanas cultivated a pessimistic worldview of the samsara as full of suffering and advocated renunciation and austerities. They laid stress on philosophical concepts like Ahimsa, Karma, Jnana, Samsara and Moksa. Cārvāka (Sanskrit: चार्वाक) (atheist) philosophy, also known as Lokāyata, it is a system of Hindu philosophy that assumes various forms of philosophical skepticism and religious indifference. It is named بعد وچ its founder, Cārvāka, author of the Bārhaspatya-sūtras.
سُر کشیترا
فارمیٹ
مقابلہ کرنے والےآں دا فیصلہ جیوری ممبران انہاں د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی بنیاد اُتے کيتا تے انہاں نو‏ں نمبراں تو‏ں نوازیا گیا جو کہ صفر تو‏ں دس ہُندے نيں۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ جے جیوری نو‏‏ں کارکردگی پسند اے تاں اوہ 10 دین گے ورنہ 0۔ اس دے بعد انفرادی مدمقابل دے نشانات ٹیم دے لحاظ تو‏ں شام‏ل کيتے جاندے نيں تے زیادہ اسکور والی ٹیم جِت جاندی اے تے جیتنے والی ٹیم دے کپتان نو‏‏ں فائنلسٹ کرسیاں دے لئی مقابلہ کرنے دے لئی اک شریک دا انتخاب کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ چار اقساط دے بعد فیس آف ہُندا اے تے فیس آف دے فاتح نو‏‏ں فائنلسٹ کرسی مل جاندی اے جس دا مطلب اے فائنل وچ سیدھا داخلہ، جدو‏ں کہ ہارنے والے کپتان نو‏‏ں اپنے اک مدمقابل نو‏‏ں ختم کرنا ہُندا سی ۔
اختتام
آخر وچ بینچ اُتے چھ فائنلسٹ سن ۔ تن پاکستان تو‏ں تے تن ہندوستان تاں۔ پری فائنل وچ ایہ اعلان کيتا گیا سی کہ کم تو‏ں کم نمبراں والے دو فائنلسٹ نو‏‏ں باہر کر دتا جائے گا تے باقی چار شرکاء گرینڈ فائنلز وچ جاواں گے۔ سارہ رضا خان اپنی صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں آخری دوپہلے از فائنلز وچ حصہ نئيں لے سکی سن اس لئی اوہ بدھا دتیہ دے نال باہر ہو گئياں کیونجے انہاں دے سب تو‏ں کم نمبر سن ۔
سیف اللہ کوراخسکی
سیرت
سلیمان سٹالسکی دے نال ، اوہ انقلابی پری لیزگین ادب وچ غریباں دا نمائندہ سی۔ کہیا جاندا اے کہ اس نے اپنی نظماں چنگور بجاندے ہوئے اپنے ہی گانے وچ گاواں۔ روسی ترجمہ وچ دو نظماں نيں - "زیلمخان" تے "ججز" ۔ 1915 وچ نمونیا تو‏ں مر گیا