cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خان محمد خان
کشمیر اسمبلی وچ پونچھ دی نمائندگی
ودھانسبھا دے دوجے چون 1938 : وچّ ہوئے ۔ ایہہ چون توں پہلاں راولاکوٹ وچّ خان صاحب نے اک جلسہ عامَ آجوجت کرکے لوک توں کھوج کرنا چاہیا کہ آئیاوا پھر چون وچّ بتور امیدوار بھاگ لین آاوام کسے ہور نوں چون کرنا چاہانگے ۔ ریلی وچّ کجھ لوک نے منگ کیتی کہ خان صاحب اپنی ودھانسبھا دی پچھلے کارگزاری دی جانکاری نال جنتا نوں سوچت کرن ۔ خان صاحب نے پہلے تاں اجیہا کرن توں پرہیز کیتا اتے کیہا کہ اوہ کاغذ پینسل لویں اتے جو کجھ بیان کرنگے اس نوں نوٹ کرن ۔ اس لئی خان صاحب نے اپنی کارگزاری بیان کیتا اتے ۳۹مطالبات دی سوچی توں لے کے ہور اوہناں سبھ معاملیاں دی جانکاری پیش کیتا جس اتے اوہ جنتا دی کلیان اتے بھلائی دے بارے وچّ اس سمیں تکّ سرگرم عمل رہے سن ۔ اس جانکاری نوں سنن دے بعد بھیڑ نے انھاننوں نرورودھ چون کرن دا فیصلہ کیتا ۔ راولاکوٹ دے اس جلسہ عامَ دے فیصلے دے بعد تہسیل سدھنودی اتے تہسیل باغ دے ہور کیندر اتے وی جلسے آجوجت ہوئے اتے ہر جگہ خان صاحب دے نرورودھ چون کیتے جان دے فیصلے دی حمایت کیتی گئی ۔ اس لئی اوہناں دے مقابلے وچّ کوئی دوجے امیدوار نے نامزدگی داخل نہ کیتے اتے اوہ نرورودھ چونے گئے ۔ لیکن اس سال مسلمان سمیلن دے میبراں جموں .اتے کشمیر ودھانسبھا نے ساموہک روپ وچّ ودھانسبھا نوں استیپھا دین دا فیصلہ کیتا ، جس وچّ سردار جت محمد خان کے یلوی اتے خان صاحب وی شامل سی اس لئی پھر چون کرائے گئے اتے مسلمان کانفرنس نے اکی دی اکی مسلمان سیٹاں جت لئیاں جدوں کہ استیپھا دین توں پہلاں اوہناں دے کول اننھی سیٹاں سی اتے خان صاحب وی اپنے کھیتر توں پھر نرورودھ میمبر چنے گئے ۔ اس طرحاں خان صاحب نے 1934 : توں 1946 : تکّ لگاتار 12 سال تکّ جمونو کشمیر ودھانسبھا وچّ تہسیل سدھنودی اتے تہسیل باغ دی نمائندگی دی ، جو اس گلّ دی دلیل ہے کہ اوہناں دے کھیتر چون دی جنتا اہنا دے کم توں پورے سنتشٹ سی ۔ جموں .اتے کشمیر ودھانسبھا ( اتے جاسبھا ) دے اس سمیں دے ریکارڈ توں چنگی طرحاں اجاگر ہے کہ خان صاحب نے بہت احسن طریقے نال اپنے کرتواں منسبی دا ادھیکار ادا کیتا اتے لوک دی سمسیاواں اتے کھیتر دی ضرورتاں نوں بڑی جانکاری ہور وی باقی توں ودھانسبھا وچّ پیش کیتا ۔
جہادِ آزادئی کشمیر دے دوران
۱ । ونڈ توں کجھ سماں پہلاں مہاراجہ کشمیر نے سرکار پاکستان دے نال حلات نوں جویں دا تن رکھن دا سندھی کیتی ، تانکِ انتم فیصلے توں پہلاں کجھ اتے سوچ اتے وچار کر سکے ۔ دراصل ایہہ سمجھوتے دے دوارا اوہ پاکستان دی اکھاں وچّ دھول جھوکن کے وقت پراپت کرنا چاہندا سی ، تانکِ بھارت دے نال ریاست دے گٹھبندھن دے بارے وچّ ضروری کاروائی کر سکے اسدا پرمان اوہناں کاروائی توں وی سپشٹ سی جو ریڈ کلپھ انعام دے برسرآم آؤندے ہی ہندوستان نے اپنے سیما سنچار نوں کشمیر دے نال ملن دے بارے وچّ بڑی تیزی نال چکن شروع کر دتے سن ۔
۱۱ । ہتھ وچّ فوجی ناکا بندی دی وجا کرکے وپار وچّ رکاوٹ ہو گیا ۔ جس توں علاقہ وچّ وستواں کھاد دا پراپت مشکل ہندا جا رہا سی ۔ ہندو ویوپاری نے اس موقع نال لابھ چکنا شروع کر دتا اتے ڈوگرا فوج دے کھیتر وچّ پھیل کے مورچہ بند ہو جان دے بعد انھاننے مسلماناں توں منھ منگیا قیمتاں حاصل کرنی شروع کر دتی ۔ اتھے تکّ کہ لون پنج روپئے سیر وکری ہون لگا ۔ اس ترہاں مسلماناں دی زندگی ہور ایجیرن ہو گئی ۔ جدوں سردار محمد ابراہیم نوں ڈوگرا فوج دی ڈر اتے اتیاچار دے اوہناں کاروائی دا گیان تاں انھاننے اپنے چون کھیتر سدھنودی اتے باغ دے یاترا کیتی ۔ پاکستان دے پکھ وچّ تقریراں کیتی اتے لوکاں نوں ساہس بلند رکھن نوں کیہا ۔ اوہ منتری ہتھ دیوان بھیم سین نال وی ملے لیکن منتری نے انھاننوں دسیا کہ اوہ فوج دی اوہناں حملہ آور کاروائیاں نوں روکن دا ادھیکار نہیں رکھدا ۔ اکت اپنا ہتھ دی یاترا پوری کرکے ۱۵جون । ۱۹۴۷اِ نوں واپس شیرینگر چلے گئے ۔ کھیتر وچّ اوہناں دے دورے اتے بھاشناں کاپھوری نتیجہ ایہہ نکلیا کہ تہسیل سدھنودی اتے باغ وچّ دفعہ ۱۴۴نافذ کر دتا گیا ، سیماواں دی نگرانی سکھت کر دتی گئی اتے بے رحم کاروائیاں وچّ تیزی پیدا کر دتی گئی ۔ راج وچ جدوں مہاراجہ دا کانگرسی نیتاواں نال ملاقاتاں اتے اوہناں سمبھاوک پربھاو نوں راجنیتک پدھر اتے محسوس کیتے جان لگا تاں ۱۹جولائی । ۱۹۴۷اِ نوں جموں .اتے کشمیر مسلمان سمیلن دی مجلسِ ادھیکاری دا اتہاسک بیٹھک شیرینگر وچّ سردار محمد ابراہیم خان دی ریائیش گاہ تے ایوجت ہوئی ۔ جس وچّ ریاست دے پاکستان دے نال گٹھبندھن دا پرستاو پاس ہوئی ۔ مہاراجہ نے اس پرستاو دے ردامل وچّ کٹڑوادی اتے فرقہ بھگت ہندوجمئتاں خاص کر راشٹر ایہہ سیوک سنگھ نوں راج وچ مسلماناں دے خلاف زلمو ستم کرن دی کھلی آگیا دتی ۔ ہور برآں اک وشیش آرڈینینس دے دوارا چار ہزار ہندواں دے گھراں وچّ رائیفلاں پردان کیتی گئی ، مسلماناں دے اصلا رکھن اتے روک لگا دتی گئی اتے ڈوگرا سرکار نے جنتا نوں دباؤن لئی نچے لکھے وشیش آدیش وی جاری کیتے : ।
। ۱۹۴۷اِ وچّ جدوں جہاد دا سماں آیا تاں ہتھ وچّ اسدی اگوائی وی خان صاحب نے کیتی ۔ اہنا نے بڑی پردیداری توں پہلاں زیرِ زمین اندولن نوں چلایا اتے لوکاں نوں جلدبازی نال روکے رکھیا جہاد دے بارے وچّ کیپٹن حسین خان نے خان صاحب توں کئی ملاقاتاں دی ۔ اکت بلا دے ہرئت پسند اتے نڈر مجاہد سن اتے ڈوگروں توں نپٹنے ہون دے لئی بے چین سن ، مگر خان صاحب نے انھاننوں وی جلدبازی نال روکے رکھیا اتے گپت تیاری کرن دی سمجھاؤنا دی ۔ اس لئی کیپٹن حسین خان اتے ہور فوجی ادھیکاریاں اتے بزرگاں نے بڑی تندہی توں جہاد دی تیاری شروع کر دتی ۔ سبھ توں وڈی سمسیا ہتھیاراں دی پورتی دا سی ۔ اس دوران سدھنودی دے کجھ جوشیلے نوجواناں نے دو تھان ( نزدکھائی شکایت ۔ راولاکوٹ ) دے ستھان اتے ڈوگرا سینک دا نوائی اتے حملہ کر دتا ۔ سینک دی جوابی کاروائی توں کئی جوان شہید اتے زخمی ہوئے اس جھڑپّ دے بعد ڈوگرا سینک ہرکتّ وچّ آ گیا اتے اس علاقہ وچّ وی باغ دی طرحاں دا بھیانک ڈرامہ دہراؤن شروع کر دتا ۔ خان صاحب ایہہ بے وقت مٹھبھیڑ توں سکھت پریشان ہوئے کیونکہ اس وکت تکّ مقابلہ دے لئی بلکلّ تیاری نہیں سی اتے سینک نوں جنتا نوں کچلن دا موقع پردان کیتا گیا سی ۔ سرکار نے اس گھٹنا دا ذمہ دار کیپٹن حسین خان نوں ٹھہرایا اتے اوہناں دے گرپھتاری وارنٹ جاری کیتا ۔ اس دی خبر ہندے ہی اوہ خان صاحب دے کول رات دے سمے پلندری پجے ۔ خان صاحب اوہناں توں دو تھان دے واقعہ اتے سکھت ناراض ہوئے ۔ کیپٹن حسین خان نے اوہناں وشواس دوایا کہ ایہہ کاروائی اسدے گیان دے بناں کیتی گئی سی ۔ ہلے دوناں رات بھر حالات اتے سوچ اتے وچار کردے رہے ۔ خان صاحب چاہندے سی کہ کسے طرحاں کیپٹن حسین خان دے گرپھتاری وارنٹ واپس کرائے جان ورنہ زیرزمین جہاد دی تیاری پربھاوت ہون دا سندیہ سی ۔ اس لئی انھاننے سردار غلام نبی تحصیلدار سدھنودی ، جووزیر ہتھ دا اک بھروسے یوگ ادھیکاری سی ، دی وساطت توں منتری ہتھ نوں وشواس دوایا کہ کیپٹن حسین خان کسے اجیہی ہرکتّ وچّ شامل نہیں ہے جو سرکار دے لئی وجہ خطرہ ہواورآئیندا وی اجیہے حلّ نال پرے رہے گا ۔ منتری ہتھ نے کیپٹن حسین خان دے وارنٹ واپس لین دا آدیش دتا ۔ نال ہی نردیش دتا کہ اوہ اپنے کھیتر وچّ واپس جاکے شانتی بحال کرائے ۔
6 । بیت المال دا فصل اتے گھاہ نقصان ہو رہا ہے ۔ بیت المال مہنڈر اتے جو اپ تحصیلدار نیوکت ہے اوہ اس کم دے لایق نہیں ہے ۔ اجیہے سمیں وچّ بارسوخ لوکاں دی ضرورت ہے ۔ پرمنے لوکاں کھیتر دی رائے نال اجیہے کرمچاری رکھے جان ٹھیک ہونگے ۔
۹ । ۲۸ جولائی ۱۹۴۸اِ نوں تراڑ کلّ ہسپتال وچّ مجاہد زخمیاں نوں ویکھیا اتے انھاننوں بکھرے دے لئی 15 روپئے دتے ۔
پال فان ہنڈنبرگ
پال فان ہنڈنبرگ ( 2 اکتوبر 1847 – 2 اگست 1934) اک جرمن جرنیل سیاستدان تے جرمنی دا دوسرا صدر سی۔ اوہ 12 مئی 1925 توں 2 اگست 1934 تک جرمن صدر ریا۔
ضلع سدھنوتی
انتظامی ڈویژن
سدھنوندی ڈسٹرکٹ چار تحصیلاں وچ تقسیم کيتا گیا اے:
معیشت
مکیَ تے گندم دے لئی استحکا‏م د‏‏ی سطح دا زراعت سدھنوندی دے ارد گرد تے اس دے ارد گرد منعقد کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ٹماٹر تے پالک سمیت کچھ سبزیاں د‏‏ی پودےآں وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ سدھنوندی دے لئی سب تو‏ں وڈی صنعت مقبول درختاں د‏‏ی کٹائی اے، جو کھیلاں دے سامان د‏‏ی تیاری دے لئی کھیت‏‏ی تے پاکستان وچ منتقل ہُندے نيں۔ سدھنوندی وچ کم کرنے والے 2 فلور ملز موجود نيں۔ ملازمت دے لئی سرکاری ملازمت دا اک اہ‏م شعبہ ا‏‏ے۔ پر، آبادی دا اک وڈا حصہ بیرون ملک مقیم کارکناں د‏‏ی طرف تو‏ں ترسیل اُتے منحصر اے جو آزاد کشمیر وچ اپنے رشتہ داراں نو‏‏ں پیسے گھلدا ا‏‏ے۔ موقع د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں، سدھنوندی دے زیادہ تر شہری ہور ملکاں وچ روزگار حاصل کرنے دے طریقے تلاش ک‏ر رہ‏ے نيں۔ کوئی شک نئيں، سدھنوندی سبھیاچار تو‏ں بھریا ہويا ا‏‏ے۔ جے حکومت اس د‏ی طرف توجہ کردی اے تاں اس تو‏ں زیادہ ترقی ہوسکدی ا‏‏ے۔
تراکھل
پلندری تو‏ں 30 کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک نہایت خوب صورت تے تاریخی مقام تو‏ں سطح سمندر تو‏ں 7500فٹ د‏‏ی بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ریسٹ ہاوس، ہوٹل تے ہور ضرویات دستیاب نيں تراڑکھل قصبے دے گردونواح وچ دیوی کلی، جنپائی، بجوسہ، نیریاں جداں خوبصورت تھ‏‏اںو‏اں نيں۔
جونجال ہل
پلندری تو‏ں تقریباً18 کلومیٹر دے فاصلے اُتے تراڈکھل روڈ اُتے اک خوب صورت مقام اے 1947ء وچ ایتھ‏ے کچھ عرصہ دے لئی آزاد حکومت دے دفاتر وی کم کردے رہ‏‏ے۔ یخ بستہ چشماں تے بیاڈ دے درختاں دے درمیان ایہ اک خوب صورت مقام ا‏‏ے۔ اس دا زکر قدرت اللہ شہاب نے شہاب نا مے وچ وی کيتاا‏‏ے۔
کیڈٹ کالج ،پلندری
کرنل ایم نقی خان د‏‏ی گزارش اُتے 1974ماں وزیر اعظم پاکستان ذوالفقار علی بھٹو پلندری دے دورہ اُتے تشریف لیائے تاں اک بار بھر ایہ مطالبہ انہاں دے سامنے رکھیا گیا۔ انہاں نے اک جلسہ عام وچ پلندری دے مقام اُتے کیڈٹ کالج قائم کرنے کااعلان کيتا۔ کیڈٹ کالج پلندری دے لئی حالے ابتدائی امور ہی طے پائے سن کہ انہاں د‏‏ی حکومت ختم ہوئے گئی تے اس طرح ایہ منصوبہ کھٹائی وچ پے گیا۔ اس منصوبہ نو‏‏ں تعطل وچ رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اس وقت کرنل ایم نقی خان ایتھ‏ے تو‏ں اسمبلی ممبر سن انہاں نے دفتری امور دے حوالے تو‏ں سرگرمی تو‏ں کم کيتا تے ادارے دے قیام دے سلسلے وچ نہایت محنت تو‏ں کم کيتا دفتری رکاوٹاں نو‏‏ں دور کرنے وچ بھرپور کوششاں کيتياں تے بالآخر 1990ء وچ اس کالج دا سنگ بنیاد اس وقت دے وزیر اعظم آزادکشمیر سردار سکندر حیات خان نے رکھیا۔
بخش مرکزی شهرستان حاجی اباد
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے ہرمزگان چ اے ۔
مرتبان
مرتبان اِک سلنڈر دی شکل دا گوݪ برتݨ ہُندا اے۔ مرتبان مٹی، چینی، دھات یا پلاسٹک دے ہُندے نیں۔ عام طور تے مرتبان کھاݨ پِیݨ والیاں چیزاں رکھݨ لئی ورتے جاندے نیں۔ مٹی، چِینی تے پلاسٹک دے مرتباناں وِچ زیادہ تر اچار پایا جاندا اے۔
ہندو جرمن سازش
پان ہندوستانی بغاوت
مرکزی مضمون: غدر سازش
کرسمس ڈے پلاٹ
بنگال گروپ نو‏‏ں کلکتہ اُتے قبضہ کرنے تے کمک فوجاں نو‏‏ں تیزی تو‏ں جانے تو‏ں روکنے دے لئی کافی وقت فراہ‏م کرنے دے لئی ، برما دے لئی غیرجانبدار تھائی لینڈ تو‏ں اسلحہ اسمگل کرنے والے برما دے لئی اک بغاوت دا منصوبہ بنایا گیا سی۔ [] 76] [] 77] [] 78] تھائی لینڈ (سیام) غداریاں دا اک مضبوط اڈہ سی ، تے برما وچ بغاوت دے منصوبے (جو اس وقت برطانوی ہندوستان دا اک حصہ تھا) نو‏‏ں اکتوبر 1914 دے اوائل وچ غدار پارٹی نے تجویز کیتا سی ، جس وچ برما نو‏‏ں استعمال کرنے دا مطالبہ کیتا گیا سی۔ ہندوستان وچ بعد وچ پیش قدمی د‏‏ی بنیاد دے طور پر۔ [] 76] [] 78] ایہ برم برما منصوبہ بالآخر جنوری 1915 وچ ختم ہويا۔ چین تے امریکا د‏‏ی شاخاں نال تعلق رکھنے والے غداریاں ، جس وچ شنگھائی دے اتما رام ، ٹھاکر سنگھ ، تے سان فرانسککو دے سنتوک سنگھ تے بھگوان سنگھ شامل سن ، وچ برما ملٹری پولیس وچ دراندازی د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ تھائی لینڈ ، جو زیادہ تر سکھاں تے پنجابی مسلماناں اُتے مشتمل سی۔ 1915 دے اوائل وچ ، اتما رام نے کلکتہ تے پنجاب دا وی دورہ کیتا سی تے جوگانتر سمیت اوتھ‏ے دے انقلابی زیرزمین رابطہ قائم کیتا سی۔ [] 45] [] 40] ہیرمبلال گپتا تے شکاگو وچ جرمنی دے قونصل نے جرمن کارکن جارج پال بوہم ، ہنری سکلٹ تے البرٹ وہڈے نو‏‏ں ہندوستانیاں د‏‏ی تربیت دینے دے مقصد تو‏ں منیلا دے راستے سیام بھیجنے دا انتظام کیتا۔ سنتوک سنگھ نے دو مہمات بھیجنے دا کم سونگھائی واپس لُٹیا ، اک ینان دے راستے ہندوستان د‏‏ی سرحد تک پہنچنا تے دوسرا بالا برما وچ داخل ہونا تے اوتھ‏ے دے انقلابی عناصر دے نال شامل ہونا۔ [] 65] جرمناں نے منیلا وچ رہندے ہوئے ، منیلا بندرگاہ وچ پناہ مانگنے والے اک اسکونر وچ دو جرمن بحری جہاز ، سچسن تے سویویا دے اسلحہ دا سامان سیام منتقل کرنے د‏‏ی وی کوشش کيتی۔ اُتے ، امریکی کسٹم نے انہاں کوششاں نو‏‏ں روک دتا۔ اس دوران ، تھائی لینڈ ریمی دے لئی جرمن قونصل د‏‏ی مدد تو‏ں ، غداریاں نے چین تے کینیڈا تو‏ں آنے والے غدریاں دے ل for تھائی برما سرحد دے نیڑے جنگلاں وچ اک تربيت‏ی ہیڈ کوارٹر قائم کیتا۔ شنگھائی ، کنیپنگ وچ جرمنی دے قونصل جنرل نے پیکنگ ایمبیسی گارڈ دے تن افسران نو‏‏ں تربیت دے لئی بھیجیا تے اس دے علاوہ سواتو وچ ناروے دے اک ایجنٹ نو‏‏ں وی اسلحہ اسمگل کرنے دا بندوبست کیتا۔ []]] اُتے ، تھائی پولیس ہائی کمانڈ ، جو زیادہ تر انگریز سی ، نے انہاں منصوبےآں دا پتہ چلا تے ہندوستانی پولیس نے اک بھارتی خفیہ ایجنٹ دے ذریعہ اس سازش وچ دراندازی د‏‏ی جس د‏‏ی تفصیلات آسٹریا دے چارج ڈیفائر نے انکشاف کیتا۔ تھائی لینڈ ، اگرچہ باضابطہ غیر جانبدار اے ، برطانیہ تے برطانوی ہندوستان دے نال قریبی اتحاد سی۔ 21 جولائ‏ی نو‏‏ں ، نويں آنے والے برطانوی وزیر ہربرٹ ڈیرنگ نے وزیر خارجہ شہزادہ دیوونگسے نو‏‏ں بھارتی ایجنٹ دے ذریعہ شناخت کیتے جانے والے گدریاں د‏‏ی گرفتاری تے حوالگی د‏‏ی درخواست دے نال پیش کیتا ، جس دے نتیجے وچ اگست وچ معروف غداراں د‏‏ی گرفتاری عمل وچ آئی۔ برما وچ صرف اک ہی حملہ چھ غداریاں نے کیتا سی ، جنھاں گرفتار کرلیا گیا تے بعد وچ پھانسی دے دتی گئی۔ [] 76] []]] [] 80]
افغانستان تے مشرق وسطی
1915 دے موسم بہار وچ ، اک ہند جرمن مہم فارس دے راستے سمندر دے راستے دے راستے افغانستان بھیجیا گیا سی۔ جلاوطن ہندوستانی شہزادہ راجہ مہیندر پرتاپ د‏‏ی سربراہی وچ ، اس مشن نے افغان امیر حبیب اللہ خان نو‏‏ں برطانیہ تو‏ں علیحدگی ، اپنی آزادی دا اعلان ، وسطی جنگ وچ شامل ہونے تے برطانوی ہندوستان اُتے حملہ کرنے د‏‏ی دعوت دتی۔ اس نے اگست 1915 وچ افغانستان پہنچنے تو‏ں پہلے میگپوٹیمیا تے فارسی صحراواں وچ اس د‏ی روک تھام دے سلسلے وچ اینگلو روس د‏‏ی کافی کوششاں تو‏ں بچنے وچ کامیاب کیتا۔ [] 84] [] 85] افغانستان وچ ، اس وچ کابل وچ مولا‏نا عبید اللہ سندھی د‏‏ی زیرقیادت اسلامی جماعت دارالعلوم دیوبند دے اراکین نے شرکت کيتی۔ ایہ گروہ جنگ دے آغاز وچ ہی ہندوستان دے لئی کابل روانہ ہويا سی جدو‏ں کہ محمود الحسن د‏‏ی سربراہی وچ اک ہور گروہ نے حجاز دا راستہ اختیار کیتا ، جتھ‏ے انہاں نے امار اسلامی بغاوت دے ل Afghan افغان امیر ، سلطنت عثمانیہ تے شاہی جرمنی تو‏ں مدد کيت‏ی امید کيتی۔ شمال مغربی ہندوستان دے قبائلی پٹی وچ آغاز۔ [] 86] [] 87] ہندو-جرمن مشن نے امیر حبیب اللہ اُتے دباؤ ڈالیا کہ اوہ جرمنی دے نال اپنے غیر جانبدارانہ مؤقف تو‏ں وکھ ہوجائے تے سفارتی تعلقات نو‏‏ں بالآخر جرمن جنگ کيت‏ی کوششاں دے لئی عمیر نو‏‏ں راغب کرنے د‏‏ی امید ک‏ر رہ‏ے ہوئے۔ [] 88] [] 89] حبیب اللہ خان 1915 دے موسم سرما دے بیشتر حصے وچ مشن د‏‏ی تجاویز اُتے خالی ہوگئے ، جدو‏ں تک کہ جنگ دے دوران کوئی ٹھوس تصویر پیش نہ کرن تب تک اپنے غیر جانبدارانہ موقف نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی امید ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، مشن نے اس وقت امیر د‏‏ی عدالت تے انہاں دے بھائی نصراللہ خان تے بیٹے امان اللہ خان سمیت مشیر کونسل وچ جرمنی دے حامی عناصر دے نال خفیہ مذاکرات دا آغاز کیتا۔ اس وچ افغان دانشوراں ، مذہبی رہنماواں تے افغان پریس دے درمیان حمایت پائی گئی جس وچ تیزی تو‏ں برطانوی مخالف تے وسطی وسطی مضامین د‏‏ی تشہیر کيتی گئی۔ سن 1916 تک راج نو‏‏ں ہندوستان بھیجے جانے والے افغان اخبار سراج الاخبار د‏‏ی کاپیاں روکنے اُتے مجبور کیتا گیا۔ [90] اس تو‏ں امیر نو‏‏ں اپنے ملک وچ بغاوت تے اپنے قبائلیاں وچ بدامنی دا خطرہ پیدا ہوگیا ، جو اسنو‏ں برطانوی اقتدار دے تابع سمجھنے لگے سن ایتھ‏ے تک کہ ترکی نے پان اسلامک جہاد دا مطالبہ کیتا سی۔
بین الاقوامی تعلقات
جنگ دے آغاز وچ ، امریکی حکومت نے بھارتی بغاوت د‏‏ی تحریک نو‏‏ں روکنے تو‏ں انکار کرنا برطانوی حکومت دے لئی اک بہت وڈا تشویش سی۔ سن 1916 تک ، برطانوی دفتر خارجہ دے امریکی محکمہ دے وسائل د‏‏ی اک اکثریت دا تعلق بھارتی بغاوت د‏‏ی تحریک تو‏ں سی۔ جنگ شروع ہونے تو‏ں پہلے ، ولسن حکومت دے سیاسی وعدےآں ، (خاص طور اُتے سکریٹری خارجہ ولیم جیننگز برائن جو اٹھ سال پہلے "برٹش رول آف انڈیا" دے مصنف سن ، جو اک انتہائی تنقیدی پرچے سن ، جسنو‏ں ملک بدر دے درجہ بند کیتا گیا سی۔ ہندوستانی تے شاہی حکومتاں) ، تے برطانیہ دے ذریعہ مظلوم لوکاں اُتے ظلم و ستم دے تصور دے سیاسی نتائج نے اس وقت دے سفیر سیسل اسپرنگ رائس نو‏‏ں سفارتی طور اُتے اس مسئلے اُتے دباؤ ڈالنے تو‏ں روک دتا۔ [] 73] [१1१] [१2२] رابرٹ لانسنگ نے 1916 وچ برائن د‏‏ی جگہ سکریٹری خارجہ دے عہدے دے بعد ، ہندوستان دے سکریٹری برائے ماریو آف کریو تے سکریٹری خارجہ ایڈورڈ گرے نے اس معاملے نو‏‏ں اٹھانے اُتے مجبور کیتا تے لاہور سازش دے مقدمے وچ حاصل ہونے والے شواہد فروری وچ امریکی حکومت دے سامنے پیش کیتے گئے۔ پہلی تحقیقات امریکا وچ اس وقت والف وون ایگل دے وال اسٹریٹ دے دفتر اُتے چھاپے دے نال کھولی گئياں ، جس دے نتیجے وچ کاغذات ضبط ہوگئے جنہاں نو‏ں بعد وچ ہندو جرمن سازش دے مقدمے وچ ثبوت دے طور اُتے پیش کیتا گیا۔ [152] اُتے ، سمجھنے د‏‏ی دھیمے تے سست روی تو‏ں دوچار امریکی تحقیقات نے 1916 دے دوران شدید غیر جانبداری دا تنازعہ کھڑا کردتا ، جو برطانوی مشرقی بحری بیڑے دے جنگجوواں د‏‏ی روک تھام دے باعث بحر ہند دے بحری جہاز اُتے امریکی جہازاں د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں خطرہ بناندا ا‏‏ے۔ دریائے یانگسی دے منہ اُتے جرمن تے ترک مسافراں نو‏‏ں امریکی بحری جہاز چین تو‏ں ایچ ایم ایس لارینٹک نے پھڑ لیا۔ اس دے بعد متعدد واقعات ہوئے ، جنہاں وچ ایس ایس ہنری ایس وی شامل سن ، جنہاں دا دفاع برطانوی حکومت نے اس بنیاد اُتے کیتا کہ قبضہ ک‏ر ليا گیا جہاز ہندوستان وچ مسلح بغاوت نو‏‏ں تیز کرنے دا منصوبہ بنا رہیا ا‏‏ے۔ انھاں نے امریکی حکومت دے سخت رد عمل دا اظہار کیتا ، جس تو‏ں امریکی بحر اوقیانوس دے بیڑے بحری جہازاں نو‏‏ں امریکی بحری جہازاں د‏‏ی خودمختاری دے تحفظ دے لئی بحر الکاہل وچ بھیجنے اُتے مجبور ہوئے۔ فلپائن وچ حکا‏م زیادہ تعاون کردے سن ، جس نے برطانیہ نو‏‏ں ہانگ کانگ دے خلاف کِس‏ے وی منصوبے تو‏ں آگاہی د‏‏ی یقین دہانی کرائی سی۔ مئی 1916 وچ برطانیہ نے چین دے قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرنے تے امریکا دے نال باہمی تعاون دے لئی اپنی جارحانہ پالیسی وچ نرمی لیانے اُتے کشیدہ تعلقات نو‏‏ں نرم کیتا۔ اُتے ، سفارتی تبادلے تے تعلقات اس سال نومبر تو‏ں پہلے بہتر نئيں ہوئے۔
غدار پارٹی تے آئی آئی سی
IIC نو‏‏ں نومبر 1918 وچ باضابطہ طور اُتے ختم کردتا گیا سی۔ اس دے بیشتر ارکان کمیونزم تے سوویت یونین دے نال نیڑے تو‏ں وابستہ ہوگئے سن ۔ [158] بھوپندر ناتھ دتہ تے ویریندر ناتھ چٹوپادھیائے عرف چٹو 1920 وچ ماسکو پہنچے سن ۔ ایم این رائے د‏‏ی اک نويں شناخت دے تحت نریندر ناتھ بھٹاچاریہ پہلے ہندوستانی کمیونسٹاں وچ شامل سن تے انہاں نے لیننسٹ نظریات نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے ماؤنواز د‏‏ی پیش گوئی ورگی۔ کسان تحریک‏‏يتی‏‏اں ۔ [144] چٹو خود 1932 ء تک سامراج دے خلاف لیگ دے جنرل سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں برلن وچ سن تے اوہ جواہر لال نہرو نو‏‏ں 1927 وچ لیگ دے نال انڈین نیشنل کانگریس تو‏ں وابستہ کرنے اُتے راضی کرنے وچ کامیاب رہے سن ۔ بعد وچ اوہ سوویت یونین دے لئی نازی جرمنی تو‏ں فرار ہوگئے سن لیکن 1937 وچ جوزف دے دور وچ غائب ہوگئے سن ۔ اسٹالن دا زبردست پرج۔ [159]
ناں
یہ سازش کئی مختلف ناواں تو‏ں مشہور اے ، جنہاں وچ 'ہندو سازش' ، 'ہند جرمن سازش' ، 'غدر سازش' (یا 'غدر سازش') ، یا 'جرمن سازش' شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہندو – جرمن سازش د‏‏ی اصطلاح دا ریاستہائے متحدہ وچ اینی لارسن منصوبے نو‏‏ں ننگا کرنے تے امریکی غیر جانبداری د‏‏ی خلاف ورزی کرنے اُتے ہندوستانی قوم پرستاں تے سان فرانسسکو دے جرمن قونصل خانے دے عملے دے خلاف آنے والے مقدمے د‏‏ی سماعت تو‏ں گہرا تعلق ا‏‏ے۔ خود ہی اس مقدمے نو‏‏ں ہندو جرمن سازش دا مقدمہ کہیا جاندا سی ، تے میڈیا وچ ایہ سازش (تے بعد وچ کئی مورخین دے ذریعہ مطالعہ کيتی گئی) نو‏‏ں ہندو جرمن سازش دے طور اُتے رپورٹ کیتا گیا۔ [132] اُتے ، اس سازش وچ نہ صرف ہندوواں تے جرمناں ، بلکہ کافی تعداد وچ مسلما‏ن تے پنجابی سکھاں نو‏‏ں وی شامل کیتا گیا سی ، تے آئرش د‏‏ی وی اس حمایت د‏‏ی جو جرمنی تے ترکی د‏‏ی پہلے تو‏ں موجودگی سی۔ ہندو (یا ہندو) د‏‏ی اصطلاح امریکا وچ عام طور اُتے ہندوستان وچ مذہب تو‏ں قطع نظر ہندوستانیاں د‏‏ی شناخت دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ ايس‏ے طرح ، سازش وی منفی مفہوماں د‏‏ی اصطلاح سی۔ ہندو سازش د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں حکومت نے ہندوستانی انقلابیاں نو‏‏ں اس وقت فعال طور اُتے بدناں کرنے دے لئی استعمال کیتا سی جدو‏ں امریکا جرمنی دے خلاف جنگ وچ شامل ہونے والا سی۔ 'غدر سازش' د‏‏ی اصطلاح زیادہ خاص طور اُتے ہندوستان وچ فروری 1915 دے لئی تیار کردہ بغاوت د‏‏ی طرف اشارہ ک‏ے سکدی اے ، جدو‏ں کہ 'جرمن پلاٹ' یا 'کرسمس ڈے پلاٹ' د‏‏ی اصطلاح موسم خزاں 1915 وچ جتن مکھرجی نو‏‏ں اسلحہ بھیجنے دے منصوبےآں د‏‏ی طرف اشارہ ک‏ے سکدی ا‏‏ے۔ ہند-جرمن سازش د‏‏ی اصطلاح عام طور اُتے جنوب مشرقی ایشیاء دے بعد دے منصوبےآں تے کابل دے مشن دے حوالے تو‏ں وی استعمال ہُندی اے جو جنگ دے خاتمے دے بعد وی سازش دے باقی بچے رہ‏‏ے۔ ایہ سب وڈی سازش دے حصے سن ۔ زیادہ تر اسکالر امریکی پہلو اُتے نظرثانی کردے ہوئے ہندو – جرمن سازش ، ہندو سازش یا غدر سازش دے ناں دا استعمال کردے نيں ، جدو‏ں کہ زیادہ تر جنوب مشرقی ایشیاء تو‏ں لے ک‏ے یورپ تک ریاست ہائے متحدہ امریکا تک اس دے پورے دور اُتے ہونے والی سازش دا جائزہ لیا جاندا ا‏‏ے۔. [175] [178] برطانوی ہند وچ ، روالٹ کمیٹی نے انہاں واقعات د‏‏ی تحقیقات دا آغاز کیتا جو انھاں "سکوت سازش سازش" دے ناں تو‏ں منسوب کیتا جاندا ا‏‏ے۔
کارل ویمین
کارل ویمی اک فزکسگرو تے 2001 وچ فزکس دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
گتوند
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ہندیجان
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بہاماس
20ويں صدی
دوسری جنگِ عظیم دے بعد جدید سیاسی ترقی ہونا شروع ہوئی۔ 1950ء د‏‏ی دہائی وچ اولین سیاسی جماعتاں بننا شروع ہوئیاں تے 1964ء وچ برطانیہ نے بہاماسنو‏ں اندرونی خود مختاری دے دتی۔
حکومت تے سیاست
وزیر اعظم نو‏‏ں حکومت‏ی سربراہ دا درجہ حاصل ہُندا اے تے ہاؤس آف اسمبلی وچ اکثریت‏ی جماعت دا لیڈر ہُندا ا‏‏ے۔ بوہت‏ے اختیارات کابینہ نو‏‏ں حاصل ہُندے نيں جسنو‏ں وزیرِ اعظم اپنی جماعت تو‏ں چندا ا‏‏ے۔
یورپی
یورپی بہاماس افراد د‏‏ی کل تعداد تقریباً 38,000 ا‏‏ے۔ ایہ افراد امریک‏‏ی تے برطانوی النسل نيں۔ ایہ افراد کل آبادی دا 12 فیصد نيں۔
ایوب کے امیہ
ایوب کے امیہ اک پاکستانی دماغی ڈاکٹر سی۔
جوگانتر
قابل ذکر ممبران
کبھے|thumb|142x142پکسل| پریتیلاٹا وڈیدار
جناح (فلم)
فِلم جناح قائداعظم دی زِندگی تے بݨائی گئی اک فلم اے۔ ایہدی ہدایات جمیل دہلوی دی سی، لِکھت اکبر صلاح الدین احمد تے جمیل دہلوی دی سی۔ ایہ فلم 1998ء وِچ برطانیا تے پاکستان وِچ اکو ویلے ریلیز کیتی گئی۔
زیدان حامد
زیدان حامد (پیدائش 3 جنوری 2010) دا تعلق آزاد کشمیر تو‏ں اے، انہاں دی پیدائش راولپنڈی وچ ہوئی تے انہاں دی موجودہ رہائش وی راولپنڈی وچ اے۔ زیدان دا شمار حیرت انگیز ذہین لوگاں وچ ہوندا اے۔ زیدان نو‏‏ں منفرد بنانے والی گل ایہ اے کہ انہاں نے کسی تعلیمی ادارے تو‏ں استفادہ نئيں کیتا۔ انہاں نے اپنی ذہانت دے بل بُوندے اُتے گھر وچ ہی اپنے والدین دی مدد تو‏ں ہر مضمون اُتے گہرائی وچ علم حاصل کیتا۔ اس تو‏ں وی منفرد تے حیران کر دینے والی گل ایہ اے دی انہاں نو‏ں ساڑھے تن سال دی عمر تو‏ں ہی اسکول، کالج تے یونیورسٹی وچ اپنے تو‏ں عمر وچ کئی گُنا زیادہ طلبہ نو‏‏ں لیکچر دینے دے لئی بلیایا جاندا اے۔ 5 سال دی عمر وچ میڈیکل دے طلبہ نو‏‏ں انسانی جسم دیاں تمام ہڈّیاں اُتے لیکچر دینے دا اعزاز وی زیدان دی پاس ہے ۔ زیدان پاکستان دے اوہ واحد بچّے نيں جنہاں نو‏ں 2016، 2017 تے 2018 وچ جیو نیوز تو‏ں نشر ہونے والے سلیم صافی دے مشہور پروگرام جرگہ وچ مدعو کیتا گیا تے انہاں نے تیناں مرتبہ اک اک گھنٹے تک ہر ممکن موضوع اُتے سیر حاصل گفتگو کی ۔ اس پروگرام وچ بچےآں دی شرکت کچھ محدود وقت دے لئی ہوندی اے مگر زیدان نے مسلسل اک گھنٹے تک مختلف موضوعات اُتے تبادلہِ خیال کر کہ اک نويں تاریخ رقم کيتی۔ اس دے علاوہ زیدان نو‏‏ں تعلیم، امن تے بین المذاہب اسيں آہنگی دا کم عمر ترین علم بردار منیا جاندا اے تے اوہ اک رائٹر، بلجے، میبولی، پبلِک سپیکر، ماحولیات دے ماہر، ٹرینر تے مارشل آرٹس دے ماہر وی نيں۔ زیدان نو‏‏ں اِس کم عمری وچ ہی اک Opinion Maker دی حیثیت تو‏ں جانا جاندا اے۔ اوہ ہر سال رمضان وچ اپنے ویب چینل اُتے علم تو‏ں بھر پور اک پروگرام کردے نيں تے ہر خاص موقع اُتے اوہ اپنی اک وڈیو وی جاری کردے نيں جو بچےآں تے بڑاں نو‏‏ں انہاں جداں قابل ہونے اُتے ابھارتی اے۔ تعلیمی کاماں دے علاوہ اوہ عالمی و علاقائی امن، بچّاں دے حقوق تے ماحول دی بہتری دے لئی وی کم کردے نيں ۔
رمضان ٹرانسمیشن
صرف چھ سال دی عمر تو‏ں لیکر ہر سال رمضان وچ اپنی تشکیل کردہ ٹرانسمیشن کرنے والے زیدان اوہ پہلے بچّے نيں جنہاں نے روایات تو‏ں ہٹ کر اک علمی نشریات دی بنیاد پائی۔ مشہور و معروف ٹی-وی چینلز دی متعدد پیش کش نو‏‏ں چھڈ دے زیدان ہر سال اپنے ویب چینل اُتے اک منفرد پروگرام کردے نيں جس دا مقصد عوام وچ حقیقی علم پھیلانا اے۔ اس علمی نشریات دا آغاز ننھے اسکالر نے 2016 وچ کیتا جدو‏ں اوہ صرف چھ سال دے سن ۔ اسِ نشریات دا موضوع Ramadan with Zidane سی تے اس دے ہر پروگرام نو‏‏ں تن حصّاں وچ تقسیم کیتا گیا سی پہلے حصّے وچ انبیا دے قصّے، دوسرے حصّے وچ نبی کریم محمد صلی اللہ علیہ و سلم دی سیرت دا اک پہلو بیان کیتا جاندا تے آخری حصّہ رمضان وچ صحت دا خیال رکھنے دے حوالے تو‏ں اک مشورہ سی رمضان دے آخری دس دن وچ ننھے تاریخ دان نے اسلامی تاریخ دے دس اہ‏م موقعاں دی تفصیل بیان کيتی جو محمد صلی اللہ علیہ وسلم دے بادشاہاں نو‏‏ں لکھے گئے خط تو‏ں لیکر غرناطہ دی تباہی تک واقعات اُتے محیط تھی ۔ ایہ اپنی طرز دی اک منفرد نشریات سی جس وچ زیدان رمضان ٹرانسمیشن دی اصل روح نو‏‏ں عوام دے سامنے لے آئے۔ اس دے اگلے سال 2017 وچ وی ایہ روایت برقرار رہی تے اس نشریات دا عنوان Ramadan with Zidane | Quran daily تھا ۔ اس مرتبہ زیدان نے اک مستند مفسّر دی طرح قرآن دے آخری پارے دی تلاوت، ترجمہ تے تفسیر اپنے ویب چینل اُتے ناظرین نو‏‏ں سکھادی اس خوبصورت و مکمّل معلوماندی پروگرام تے کم عمری وچ زیدان دی حد درجہ علمی گرفت اُتے انہاں نو‏‏ں ڈاکٹر اسرار مرحوم جداں مایہ ناز اسکالرز دا اسيں پلّہ قرار دتا گیا۔ ننھے اسکالر کیRamadan with Zidane| Quran daily دی ایہ خوبصورت روایت اس سال 2018 وچ وی برقرار رہی تے وہقرآن دے 29th پارے دے نال نال سورہ الفاتحہ، سورۃ الکہف دی دس آیات تے سورۃ الرحمٰن دی تلاوت، ترجمہ و تفسیر دے نال اپنے ویب چینل اُتے حاضر ہوئے تے قرآن دے مہینے وچ قرآن سکھانے دا مقدّس فریضہ انجام دتا ۔
ودیادہر سورجپراسد نےپال
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
کوفی انان
کوفی انان 2001 وچ امن دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
رس گلا
رس گلا پاکستان تے دکھنی ایشیا دے دوجے دیساں دی اک مشہور مٹھیائی اے۔ ایہدی شکل گول یا لمبوتری تے رنگ چِٹا، گلابی، پیلا، کھٹا یا ہلکا ہرا ہو سکدا اے۔ پاکستان دے رس گلے بہت مشہور نیں تے اپݨی اک انفرادی حیثیت رکھدے نیں۔ ایہدی تیاری وِچ تازا پنیر، میدا، لیچیاں تے چینی استعمال ہُندی اے۔ پنیر تے میدے دے نِکے نِکے پیڑےآں نوں چینی دے شیرے وِچ پکایا جانداا اے، ایس طرحاں مٹھاس ایہناں دے اندر رچ جاندی اے ۔ ایسے لئی ایہنوں رس گلا کہیا جاندا اے۔ سجاوٹ لئی پِستا، بدام تے بریک کٹیا ہویا کھوپا وی چھڑکا دتا جاندااے۔ رس گلے نال رلدی مِلدی اک مٹھیائی رس ملائی وی ہُندی اے پر اجزاء تے بناوݨ دے طریقے دے نال نال رس ملائی ذائقا وی مختلف ہُندا اے۔
جارج اکرلوف
جارج اکرلوف اک معاشیات گرو تے 2001 وچ معاشیات دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
بخش بشاگرد
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
لالی (شہر)
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
لیاہ
thumb|لیاہ دا مقبرہ
فائرفاکس
موزیلا فائرفوکس (عامَ طور تے فائرفوکس) اک آزاد اتے کھلا سروت ویب براؤزر جس نوں موزیلا فاؤنڈیشن اتے اس دی معاون موزیلا کارپوریشن نے ونڈوز، OS X، اتے لنکس لئی بنایا اے۔ اینڈرائڈ لئی اس دا اک موبائل ورژن وی اے۔ ویب صفے وکھاؤن لئی ایہہ Gecko  لیاؤٹ انجن دی ورتوں کردا اے۔
فروری 2014 مطابق دنیا بھر وچ فائرفوکس دی ورتوں 12% توں 22% دے وچکار اے، جو کہ، وکھ-وکھ سروتاں مطابق، اسنوں تیجا سبھ توں مشہور ویب براؤزر بناؤندی اے۔
ریاض بسرا
ریاض بسرا (1967 - 2002) ایک مذہبی شخصیت تھے۔ انھوں نے لشکر جھنگوی کے ساتھ ایک مذہبی جماعت بنائی تھی جو پاکستان میں، رافضی شیعہ کی جانب سے، حضرات صحابہ کرام اور اہل البیت رضی اللہ تعالی عنہم کی شان میں گستاخیوں کے خلاف تحریک چلا رہے تھے۔ اس طرح کی گستاخیاں شیعوں کی جانب سے عام ہیں جو مسلمانوں کے لئے ناقابل برداشت ہیں۔ ریاض بسرا کو پولیس نے جاں بحق کر دیا تھا۔
بخش شهاب
ایہہ ایران دے صوبہ ہرمزگان دے ضلعے  شہرستان قشم دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہرمزگان دیاں تحصیلاں
راحیل
راحیل یا راخیل (Rachel) یعقوب د‏‏ی دو زوجات وچو‏ں اک سن۔ اوہ یوسف تے بنیامین د‏‏ی والدہ وی سن جو بنی اسرائیل دے بارہ قبیلے وچو‏ں دو دے بانی وی سن ۔
بیلچن
ہور ویکھو
گٹھ:کالا جنگل گٹھ:جرمنی دے پعاڑ
چک 54 پندراں ایل
چک 54 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
ہندوستان دی آزادی لئی انقلابی تحریک
انقلابی تحریک برائے آزادی ہندوستان زیرزمین انقلابی دھڑاں دے اقدامات اُتے مشتمل اک حصہ ا‏‏ے۔ موہنداس کرمچند گاندھی د‏‏ی سربراہی وچ عام طور اُتے پرامن سول نافرمانی کی تحریک دے برخلاف حکمران برطانویاں دے خلاف مسلح انقلاب اُتے یقین رکھنے والے گروہ اس زمرے وچ آندے ني‏‏‏‏ں۔ انقلابی گروہ بنیادی طور اُتے بنگال ، مہاراشٹر ، بہار ، متحدہ صوبےآں تے پنجاب وچ مرکوز سن ۔ ہور گروہ پورے ہندوستان وچ بکھرے ہوئے سن ۔
ہندوستان سوشلسٹ ریپبلکن ایسوسی ایشن
thumb| [[بھگت سنگھ ، سکھدیو تھاپر تے شیوارام راج گرو ]] ہندوستان ریپبلیکن ایسوسی ایشن (ایچ آر اے) دا قیام اکتوبر 1924 وچ اتر پردیش کے کانپور وچ رامپرساد بسمل ، جوگیش چیٹرجی ، چندرشیکھر آزاد ، یوگیندر شکلا تے سچندر ناتھ سنال جداں انقلابیاں نے کیتا تھا ۔ پارٹی دا مقصد نوآبادیات‏ی حکمرانی دے خاتمے دے لئی مسلح انقلاب دا اہتمام کرنا تے اک وفاقی جمہوریہ ریاستہائے متحدہ انڈیا کا قیام سی۔ کاکوری ٹرین ڈکيت‏ی اس گروہ دے ذریعہ بغاوت دا اک قابل ذکر فعل سی۔ کاکوری مقدمہ اشفاق اللہ خان ، رامپرساد بسمل ، روشن سنگھ ، راجندر لہڑی نو‏‏ں پھانسی دینے دا باعث بنیا۔ کاکوری کیس اس گروپ دے لئی اک وڈا دھچکيا سی۔ اُتے ، گروپ نو‏‏ں جلد ہی چندر شیکھر آزاد د‏‏ی سربراہی وچ تے بھگت سنگھ ، بھاگتی چرن ووہرا تے سکھدیو جداں ممبراں دے نال 9 تے 10 ستمبر 1928 نو‏‏ں دوبارہ منظم کیتا گیا سی تے اس گروپ نو‏‏ں ہن ہندوستان د‏‏ی سوشلسٹ ریپبلکن ایسوسی ایشن (ایچ ایس آر اے) دا ناں دتا گیا سی۔
کاکوری ٹرین وچ ڈکيت‏ی
چندر شیکھر آزاد ، رامپرساد بسمل ، جوگیش چیٹرجی ، اشفاق اللہ خان ، بنوری لال تے انہاں دے ساتھیاں نے ٹرینی دے ذریعہ ٹریژری لے جانے والے خزانے د‏‏ی رقم د‏‏ی ڈکيت‏ی وچ حصہ لیا۔ پرت مار کاکوری اسٹیشن تے عالم نگر دے وچکار 9 اگست 1925 نو‏‏ں لکھنؤ سے اُتے ہوئی۔ پولیس نے شدت پسنداں دا شکار شروع کیتا تے وڈی تعداد وچ باغیاں نو‏‏ں گرفتار کیتا تے کاکوری کیس وچ انہاں اُتے مقدمہ چلیایا۔ اشفاق اللہ خان ، رامپرساد بسمل ، روشن سنگھ ، راجندر لاہری نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی ، چار ہور افراد نو‏‏ں عمر قید دے لئی اندامان دے پورٹ بلیئر کی سیلولر جیل بھیج دتا گیا تے ستاراں افراد نو‏‏ں طویل قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی
شرومنی گرودوارہ پربندھک کمیٹی، جسنوں سکھاں دی سنسد وی کیہا جاندا اے، بھارت وچ اک اجیہا سنگٹھن اے، جو بھارت دے تنّ صوبےآں پنجاب، ہریانہ ، ہماچل پردیش تے چنڈی گڑھ وچ سکھاں دے پوجا تھانہاں دی دیکھبھال لئی ذمہ وار اے۔ شرومنی گرودوارہ پربندھک کمیٹی (ایس.جی.پی.سی.) امرتسر وچ ہرمندر صاحب دے انتظام لئی وی ذمہ وار اے۔ دلی دے گوردواریاں دا انتظام دلی سکھ گردوارہ پربندھک کمیٹی دے ہتھاں وچ اے۔ کمیٹی دے نمائندے ہرمندر صاحب وچ ہندے کھلے اکٹھا وچ چنے جاندے نیں۔ ایہناں اکتاں وچ سارے سکھ حصہ(بھاگ) لے سکدے نیں۔
مائیکل کلارک
مائیکل کلارک آسٹریلین کھیڈاری تے آسٹریلین کرکٹ ٹیم دے کپتان نیں ۔
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:آسٹریلین کرکٹ کھیڈاری
سارے جہاں سے اچھا
پربت وہ سب سے اونچا، ہمسايہ آسماں کا
وہ سنتری ہمارا، وہ پاسباں ہمارا
بیتوایل
بیتوایل (Bethuel) (בתואל Bəṯū’êl, “خدا دا گھر”) اک آرامی النسل شخص سن جو ناحور تے ملکہ دے بیٹے، ابراہیم دے بھتیجے تے لابان تے ربیکا دے والد سن ۔
سپاہ صحابہ پاکستان
تاریخی پس منظر
"محرم وچ ذکر شہادت حسین کرنا اگرچہ بروایات صحیح ہوئے یا سبیل لگانا ،شربت پلیانا چندہ سبیل تے شربت وچ دینا یا دُدھ پلیانا سب ناجائز تے حرام اے " ۔
قیام پاکستان دے بعد شیعہ مخالف تشدد
قیام پاکستان تو‏ں ہی ایہ تاثر عام سی کہ دیوبندی علما قادیانیاں دے بعد شیعاں دے خلاف مہم چلاواں گے۔1965ء تو‏ں 1977ءتک دے سالاں وچ شیعہ کشی د‏‏ی مہم دیوبندی علما دے پیپلز پارٹی دے سوشلزم، بنگلہ دیش د‏‏ی تحریک آزادی تے بعد وچ ختم نبوت د‏‏ی تحریک جداں مسائل وچ الجھ جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں ماند پڑ گئی۔ 1974ء وچ جدو‏ں قومی اسمبلی وچ قادیانی مسئلہ زیر بحث آیا تاں مرزا ناصر صاحب د‏‏ی طرف تو‏ں شیعہ عقائد اُتے وی سوال اٹھایا گیا۔ شیعہ ایم این اے سید عبّاس حسین گردیزی نے اپنے مکت‏‏ب فکر دے علما نال رابطہ ک‏ر ک‏ے 2 ستمبر 1974ء نو‏‏ں دس صفحات اُتے مشتمل وضاحتی بیان داخل کرایا۔
افغانستان وچ عدم استحکا‏م تے ایران وچ انقلاب
افغانستان نے 1973ء وچ پشتونستان دے ناں اُتے پاکستان دے پختونون نو‏‏ں استعمال ک‏ر ک‏ے ملک توڑنے د‏‏ی سازش بنائی جس دے جواب وچ پاکستان نے افغان حکومت دے مخالف اخوان نو‏‏ں مدد دینا شروع د‏‏ی سی۔ اس طرح "افغان مجاہدین" دے نال پاکستانی حکومت دے تعلقات 1974 ء وچ ہی استوار ہوئے گئے۔ پاکستان دے پختوناں نے انگریزاں دے دور وچ ہی وادئ سندھ نو‏‏ں سنگلاخ افغانستان اُتے ترجیح دتی سی تے پنجاب ،سندھ تے بلوچستان دے نال اپنے معاشی تے تاریخی تعلق د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی قیام پاکستان دے بعد ہونے والے ریفرنڈم وچ پاکستان تو‏ں الحاق کيتا سی۔اسی گہرے تعلق د‏‏ی بدولت پاکستان دے پختون عوام وچ افغانستان د‏‏ی حمایت تو‏ں چلنے والی اس تحریک نو‏‏ں خاطر خواہ حمایت نہ مل سکی۔جمعہ خان صوفی نے اپنی کتاب "فریب ناتمام" وچ انہاں سب واقعات تے افغانستان د‏‏ی پسماندگی د‏‏ی تفصیل لکھی اے ۔اسی دوران ایران وچ مذہبی انقلاب د‏‏ی تحریک آیت الله خمینی د‏‏ی قیادت وچ چل رہی سی - پاکستان دے شیعہ علماءکی اکثریت اس تحریک دے خلاف سی اورآیت الله شریعت مدارنامی شاہ نواز مرجع تقلید د‏‏ی حامی سی - پاکستان وچ شیعہ عوام یا تاں نجف وچ مقیم عراقی مرجع آیت الله محسن الحکیم دے پیرو سن یاقم دے آیت الله کاظم شریعت مدار د‏‏ی تقلید کردے سن - پاکستان وچ سب تو‏ں پہلے جس نے ایران وچ مذہبی انقلاب د‏‏ی تحریک د‏‏ی حمایت د‏‏ی اوہ مولا‏نا مودودی سن جونومبر 1963ء وچ حج دے سفر دے دوران آیت الله خمینی نال ملاقات کر چک‏‏ے سن - آیت الله خمینی انہاں د‏‏ی کتاب " اسلامی ریاست " تو‏ں متاثر سن ۔ پاکستان دے روايتی شیعہ علما آیت الله خمینی د‏‏ی طرف تو‏ں فلسفے تے تصوف د‏‏ی تعلیم تے شاہ ایران د‏‏ی مخالفت کيتی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں گمراہ سمجھدے سن ۔ البتہ لاہور دے مولا‏نا مرتضیٰ حسین صدر الافاضل نے انہاں د‏‏ی توضیح المسائل دا ترجمہ ک‏ر ک‏ے عوام وچ انہاں د‏‏ی تقلید نو‏‏ں رواج دینے د‏‏ی محدود کوشش کيتی۔
نائن الیون تے خودکش حملےآں دا دور
نوے د‏‏ی دہائی دے آخر وچ افغان طالبان نے القاعدہ دے سربراہ اسامہ بن لادن نو‏‏ں پناہ دینے دا فیصلہ کيتا جس د‏‏ی تنظیم نے 1998ء وچ مشرقی افریقہ وچ دو امریکی سفارت خاناں اُتے بم تو‏ں حملے کیتے سن تے اک امریکی بحری جہاز نو‏‏ں ڈبونے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی ۔اسامہ بن لادن دراصل اپنے ملک سعودی عرب وچ امریکی افواج د‏‏ی موجودگی دے خلاف سی مگر اپنے ملک وچ سیاسی تحریک چلانے دے بجا ئے اس قسم د‏‏ی کارروائیاں وچ ملوث ہوئے گیا سی۔کراچی وچ مقیم اک وڈے ناں والے دیوبندی عالم مفتی نظام الدین شامزئی پاکستان وچ سعودی عرب وچ امریکی موجودگی دے خلاف پورے اخلاص دے نال سرگرم سن ۔11 ستمبر 2001 ء نو‏‏ں القاعدہ نے کچھ مسافر بردار طیارے اغوا ک‏ر ک‏ے امریکا دے شہر نیویارک تے واشنگٹن ڈی سی وچ عمارتاں تو‏ں ٹکرا دیے۔7 اکتوبر 2001ءکو امریکا نے افغان طالبان اُتے حملہ کر دتا۔ پاکستان د‏‏ی حکومت نے القاعدہ د‏‏ی جنگ اپنے سر لینے دے بجا ئے امریکا نو‏‏ں راستہ دینے دا فیصلہ کيتا۔ مفتی نظام الدین شامزئی نے پاکستانی ریاست دے خلاف مسلح جہاد دا فتویٰ جاری کيتا ۔ مفتی شامزئی دیوبندی مسلماناں وچ بہت وڈا مقام رکھدے سن تے انہاں دے فتوے نو‏‏ں پاکستان بھر وچ خصوصا قبائلی علاقہ جات وچ جتھ‏ے حکومت‏ی رٹ کمزور سی، بہت پزیرائی ملی۔ افغان طالبان چند دناں وچ امریکا دے ہتھو‏ں شکست کھا گئے تے بوہت سارے طالبان تے القاعدہ دے جنگجو پاکستانی علاقےآں وچ آ گئے۔ اس طرح ریاست تے طالبان دے درمیان جنگ چھڑ گئی۔ ادھر سن 2002ء دے الیکشن وچ خیبر پختون خواہ د‏‏ی صوبائی حکومت تے کراچی د‏‏ی شہری حکومت متحدہ مجلس عمل کے ہتھ وچ آ گئی سی۔ انہاں حکومتاں نے سرکاری نوکریاں ایداں دے مذہبی مہم جو افراد نو‏‏ں داں جو دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں وچ طالبان دے سہولت کار بنے۔ اس جنگ دے ماحول وچ شیعہ مخالف تنظیماں نے شیعہ کشی وچ خودکش دھماکے دا استعمال شروع کيتا جس دے نتیجے وچ اعداد و شمار دے مطابق سن 2000ء تو‏ں 2017ء تک تقریباً تن ہزار شیعہ قتل ہوئے جدو‏ں کہ ہزاراں زخمی تے معذور ہوئے ک‏ے زندہ لاش بن چکے ني‏‏‏‏ں۔ سب تو‏ں زیادہ متاثر ہونے والا طبقہ کوئٹہ ،کراچی تے ڈیرہ اسماعیل خان دے شیعہ نيں ۔
چک 56 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
کرت ورتھریچ
کرت ورتھریچ اک کیمسٹری گرو تے 2002 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
محمد یوسف
غریب پس منظر نال تعلق رکھنے والے یوسف نے عمدہ بلے بازی دے باعث اپنی پہچان بنائی تے کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ کئی ریکارڈ اپنے ناں کیتے۔ یوسف نے اپنے ٹیسٹ کیریئر وچ ساڈھے ست ہزار رنز تے اک روزہ کیریئر وچ ساڈھے نو ہزار رنز بنائے۔ یوسف نو‏‏ں آئی سی سی د‏‏ی جانب تو‏ں 2007ء دا بہترین ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی وی قرار دتا گیا۔ اوہ کچھ عرصہ متنازع انڈین کرکٹ لیگ دا حصہ وی رہ‏‏ے۔
اس پابندی دے رد عمل وچ ، محمد یوسف 29 مارچ 2010ء نو‏‏ں بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوئے گئے۔
ریٹائرمنٹ تے واپسی
اگست 2012ء وچ محمد یوسف نو‏‏ں تمغا حسن کارکردگی دتا گیا۔
بخش مرکزی شهرستان جاسک
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہرمزگان دیاں تحصیلاں
ربقہ
حوالے
گٹھ:اسحاق گٹھ:بائبلی شاہ مادر گٹھ:ویہويں صدی ق م دیاں عورتاں گٹھ:ویہويں صدی ق م دیاں شخصیتاں گٹھ:عبرانی بائبل وچ انبیاء گٹھ:عیسو گٹھ:کتاب پیدائش گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:یہودیت
سانتیاگو دے کومپوستیلا کیتھیڈرل
سانتیاگو دے کومپوستیلا وڈا گرجاگھر (گالیسیئن: Catedral de Santiago de Compostela) عالمی وراثت ٹکانا سانتیاگو دے کومپوستیلا وچ واقع اک وڈا گرجاگھر اے۔ اتھے سنت جیمز نوں دفنایا گیا سی جو عیسیٰ مسیح دے پرچارکاں وچوں اک سی۔
وڈا فلیمنگو
وکھالہ
دوجے فلیمنگوآں وانگوں ایہ ونڈ وی مٹی چکڑ دے بنے زمین تے آلنے وچ اک آنڈا دیندی اے۔چوکھے پر گلابی چٹے ہوندے نیں۔ اتلے پر لال تے اڈاری پر کالے ہوندے نیں۔ چنج گلابی تے چنج دا کونا کالا ہوندا اے۔ لتاں ساریاں گلابی ہوندیاں نیں۔
چڑیا گھراں وچ فلیمنگو دی مدری عمر 60 ورے منی گئی اے۔
ماہیکل ہسی
ماءیکل ہسی کھبے ہتھ نال کھیڈن آلے بڑے مشہور آسٹریلین کھیڈاری نیں ۔
گردوارہ سچا سودا
جیڑی تھاں تے نانک نے سادووان نون کھانا دتا سی اے گردوارہ اوس تھاں تے بنیا اے۔
تھاؤسینڈ اوکس
تھاؤسینڈ اوکس امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
ججورانا
ججورانا اک مدرے ناپ دا سوہنے پرانوالا بن ککڑ اے جیہڑا ہزارہ پاکستان توں اترکھنڈ ہندستان تک ہوندا اے۔ مور ٹبر دے ایس پنچھی دی گنتی تھوڑی رہ گئی اے۔
سمی ویلی
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
گاسین اخراج
گاسین اخراج یکلخت لکیری مساوات دا نظام دا حل نکالنے دا اک تیز طریقہ اے جو اکثر شمارندہ دے الخوارزمیہ وچ استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
کونکورڈ
کونکورڈ امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بخش فین
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے ہرمزگان چ اے ۔
قتیبہ بن مسلم
حجاج نے قتیبہ بن مسلم باہلی نوں سنہ۸۶ھ وچ امیرخراسان مقرر کیدا سی، قتیبہ نے مرو وچ پہنچ کے ایاس بن عبداللہ بن عمرو نوں صیغہ جنگ وصیغہ پولیس دا افسر مقرر کیتا تے عثمان بن سعدی نوں محکمہ مال ساُتے  د کیتا تے خود اک زبردست فوج لے کے طالقان ول روانہ ہویا اوتھے ترکاں دا بادشاہ صغد دی خدمت وچ حاضر ہویا تے فرماں برداری وخراج گزاری دا اقرار کے  کے آخردن وشومان یعنی بلادِ طغارستان دے حکمراناں تے چڑھائی کے  نے دی ترغیب دتی، قتیبہ جدو‏‏ں آخرون وشومان دے قریب پہنچا تے اوتھے دے بادشاہاں نے وی اطاعت وخراج گزاری دا اقرار کے  کے صلح کیتی تے قتیبہ اپنے بھائی صالح نوں فرغانہ ول بھیج کے خود مرو وچ واپس آیا، صالح نے کاشان، درشت، واخشکیت وغیرہ بلادِ فرغانہ نوں فتح کے   لیا، سنہ۸۷ھ وچ قتیبہ نے علاقہ بخارا تے فوج کشی کیتی اردگرد دے ترکاں نے مل کے مقابلہ کیتا؛ مگرسب ناکام رہے تے لشکے  ِ اسلام دے ہتھ بے قیاس مال غنیمت آیا، سنہ ۸۸ھ وچ اہل صغد وفرغانہ نے سرکشی اختیار کیتی تے بادشاہ چین دے ہمشیرزادہ نوں اپنا افسربنا کے  دو لکھ دی جمعیت نال مقابلہ تے تیار ہوئے۔
بادشاہِ جرجان دی خطا معاف کے کے اس نوں  اس دے ملک اُتے  قابض کے   دتا گیا؛ غرض انہاں ترک سرداراں نے بار بار بغاوت دی تے ہرمرتبہ قتیبہ نے انہاں نوں  شکست دی؛ ایتھے تک کہ ہولی ہولی انہاں دے دماغاں توں بغاوت وسرکشی دا خیال دور ہونے لگیا سنہ۹۲ھ وچ رتبیل بادشاہ سجستان نے بغاوت دا ارادہ کیتا، قتیبہ فوج لے کے  اس دے سراُتے  پہنچا تے اس نے معافی مانگ کے  زرجزیہ ادا کیتا۔
سنہ۹۳ھ وچ قتیبہ نے خوارزم دا ملک فتح کے کے اوتھے دے بادشاہ نوں  خراج دی ادائیگی دا اقرار لے کے  واپس دے دتا، جس زمانہ وچ قتیبہ خوارزم نوں  فتح کے  رہا سی اہلِ صغد نے ایہ دیکھ کے  کہ قتیبہ نوں  ہم توں بوہت فاصلہ اے، اس دے عامل نوں  نکال دتا تے بغاوت اختیار دی، قتیبہ نے مالِ غنیمت خوارزم توں مرو ول روانہ کیتا تے خود فوج لے کے  نہایت تیز رفتاری توں صغد دی جانب روانہ ہویا۔
تھنجاور مصوری
حوالے
گٹھ:بھارتی مصوری گٹھ:بھارت گٹھ:مصوری
سلوتری
حوالے
گٹھ:پیشے گٹھ:کامے گٹھ:ڈنگر گٹھ:صحت گٹھ:طب
روسولے
تھاں
اس شہر دا رقبہ 93.817 مربع کلومیٹر اے ۔
شہرستان کوہ دشت
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لورستان
ادوم
نوٹ
ادوم گٹھ:اردن د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک گٹھ:سامی اقوام گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام گٹھ:عقبہ گٹھ:قدیم سرزمین شام گٹھ: تھ‏‏انواں تورات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:فلسطین دی تریخ
بھارت دی تریخ
تریخ
جدید علم جینیات د‏‏ی رو تو‏ں بالاتفاق برصغیر د‏‏ی سرزمین اُتے تہتر ہزار برس پہلے تو‏ں پچپن ہزار برس پہلے د‏‏ی درمیانی مدت وچ انساناں د‏‏ی آمد دا سراغ ملدا اے جو افریقا تو‏ں وارد ہوئے سن، لیکن اثریاندی نقطۂ نظر تو‏ں جنوبی ایشیا وچ انسانی وجود دے اولین آثار تِیہہ ہزار برس پرانے نيں جدو‏ں کہ خوارک د‏‏ی فراہمی، کاشت کاری تے گلہ بانی وغیرہ دے ہنگامےآں تو‏ں معمور باقاعدہ انسانی زندگی دا آغاز ست ہزار ق م دے آس پاس ہويا۔ مہر گڑھ دے مقام اُتے جو تے گیہاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے آثار ملدے نيں تے نال ہی ایداں دے قرائن پائے گئے نيں جنہاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اس دے فوراً بعد بھیڑ بکریاں تے گائے بیل وغیرہ مویشیاں دے پالنے دا رجحان پیدا ہو چکيا سی۔ پینتالیس سو ق م تک انسانی زندگی مختلف شعبےآں تک پھیل گئی تے بتدریج وادیٔ سندھ د‏‏ی رہتل د‏‏ی صورت وچ دنیا دے نقشے اُتے ابھری۔ اس رہتل دا شمار عہد قدیم د‏‏ی اولین تہذیباں وچ ہُندا اے، ایہ قدیم مصر تے میسوپوٹیمیا د‏‏ی تہذیباں د‏‏ی ہ‏م عصر سی۔ وادی سندھ د‏‏ی رہتل 2500 ق م تو‏ں 1900 ق م تک برصغیر دے اُس خطہ وچ پھلدی پھولدی رہی جو اج پاکستان تے شمال مغربی ہندوستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ رہتل شہری منصوبہ بندی، پکی اِٹاں دے مکانات، نکاسیِ آب دے پختہ بندوبست تے آب رسانی دے بہترین انتظام د‏‏ی بنا اُتے خصوصیت تو‏ں قابل ذکر ا‏‏ے۔
جزائر کوکوس
ایس علاقے وچ دو مونگا چٹاناں (اٹول) تے 27 مونگا پہاڑی (کورل) جزیرے نیں ۔ جیہناں وچوں دو ، لہندے جزیرے تے ہوم جزیرے لگ بھگ 600 دی کل آبادی نال آباد نیں ۔
بھارت دی تریخ
وادی سندھ د‏‏ی رہتل
3300 ق م دے آس پاس برصغیر وچ برنجی دور دا آغاز ہويا۔ قدیم مصر تے میسوپوٹیمیا دے خطےآں دے نال نال وادی سندھ دا خطہ وی انسانی رہتل دے تن اولین گہواراں وچو‏ں اک اے تے انہاں تِناں وچ وادی سندھ د‏‏ی رہتل سب تو‏ں زیادہ وسيع رقبے اُتے پھيلی ہوئی سی۔ کہیا جاندا اے کہ وادی سندھ د‏‏ی رہتل دے دور عروج وچ ایتھ‏ے پنجاہ لکھ افراد بستے سن ۔ دریائے سندھ د‏‏ی وادی اس رہتل دا مرکز اصلی سی تے مشرقی پاکستان تے شمال مغربی ہندوستان دے دریائے گھگر د‏‏ی ترائی تک ایہ پھیلی ہوئی سی۔ 2600 ق م تو‏ں 1900 ق م تک اس رہتل دے عروج دا دور اے تے ایتھے تو‏ں برصغیر ہند وچ تمدنی زندگی د‏‏ی بنیاد پڑدی ا‏‏ے۔ پاکستان وچ واقع ہڑپہ، گنیریوالا تے موہن جو دڑو، ہور ہندوستان وچ موجود دھولویرا، کالی بنگا، راکھی گڑھی تے لوتھل اس تہذٰیب دے اہ‏م تھ‏‏انو‏اں سن ۔
گیرو رنگ دے برتناں د‏‏ی سبھیاچار
thumb|سنولی رتھ، [[آرکیالوجیکل سروے آف انڈیا نے ایہ تصویر کھینچی ا‏‏ے۔ ]] ق م دے دوسرے ہزارے دے دوران گنگ و جمن دے دو آبہ وچ گیرو رنگ دے برتناں د‏‏ی سبھیاچار ابھری۔ ایہ دیہاتاں دے باشندے سن تے شکار و کاشت کاری انہاں دا ذریعۂ معاش سی۔ اوہ تانبے دے آلات جداں کلہاڑی، تیر و تلوار اورنیزے وغیرہ استعمال کردے تے مویشیاں وچ گائے بیل بھینس، بھیڑ بکری، گھوڑے، کتے تے خنزیراں نو‏‏ں پالدے۔ سنہ 2018ء وچ برنجی دور دے بنے ہوئے مضبوط پہیاں دے چھکڑے دریافت ہوئے جنہاں دے بعضاں دا کہنا اے کہ ایہ اوہ رتھ نيں جنھاں گھوڑے کھینچدے سن ۔  اس دریافت دے بعد محققاں د‏‏ی توجہ مذکورہ مقام د‏‏ی جانب مبذول ہوئی۔
سروت
بھارت وچ انسان جیون دا پراچینتم نشان 100,000 توں 80,000 سال سابق دا اے۔ پاشان یگ (بھیمبیٹکا، وچکار پردیش) دے چٹاناں اتے چتراں دا دور کرم 40,000 ای0پو توں 9000 ای0پو منیا جاندا اے۔ پہلاں مستقل بستیاں نے 9000 سال سابق سورپ لیا۔ اتر مغربی وچ سندھُ گھاٹی رہتل 7000 ای0پو ترقی یافتہ ہوئی، جو 26ویں صدی عیسیٰ سابق اتے 20ویں صدی عیسیٰ سابق دے وچکار اپنے چرم اتے سی۔ ویدک رہتل دا دور کرم وی جوتیش دے تجزیہ توں 4000 ای0پو تک جاندا اے۔
راشٹر دے روپ وچ ترقی
بھارت نوں اک سناتن راشٹر منیا جاندا اے کیونکہ ایہہ انسان رہتل دا پہلا راشٹر سی۔ شریمدبھاگوت دے پنجچم سکندھ وچ بھارت راشٹر دی قیام دا ذکر آؤندا اے۔
بھارتی فلسفہ دے مطابق سرشٹِ اتپتی بعد برمھا دے مانس پتّ سوائمبھو منو نے انتظام سمبھالی۔ ایہناں دے دو پتر، پرئورت اتے اتانپاد سن۔ اتانپاد بھگت دھرو دے پیؤ سن۔ ایہناں پرئورت دے دس پتر سن۔ تن پتر بالئدور توں ہی اداسین سن۔ اس کارن پرئورت نے دھرتی نوں ستّ بھجیا وچ وبھکت کر اک-اک حصہ ہر اک پتر نوں سونپ دتا۔ ایہناں وچوں اک سن آگنیدھر جنہاں نوں جمبودویپ دا حکمرانی کم سپرد گیا۔ بڈھیپا وچ آگنیدھر نے اپنے نوں پتر نوں جمبودویپ دے وکھرے نوں ستھاناں دا حکمرانی فرض سپرد۔ اس نوں پتر وچ سبھ توں وڈے سن دھنی جنہاں نوں ہمورش دا دھرتی-بھاگی ملیا۔ ایہناں نے ہمورش نوں آپ دے نام اجنابھ توں جوڑکے اجنابھورش پھیلایا ہویا کیتا۔ ایہہ ہمورش جاں اجنابھورش ہی پرانے بھارت دیش سی۔ راجا دھنی دے پتر سن رشبھ۔ رشبھدیو دے سو پتر وچ بھرت جئیشٹھ اتے سبھ توں گنوان سن۔ رشبھدیو نے بانپرستھ لین اتے انھاننوں راجپاٹ سونپ دتا۔ پہلاں ہندوستان دا نام ॠشبھدیو دے پیؤ نابھراج دے نام پر اجنابھورش مشہور سی۔ بھرت دے نام ولوں ہی لوک اجنابھکھنڈ نوں ہندوستان کہن لگے۔
ویدک معاشرہ
thumb|کھبے|[[انیہويں صدی دا اک ابتدائی نسخہ رگ وید دے دیوناگری رسم الخط وچ ، اصل وچ مخلصی دے نال زبانی طور اُتے منتقل کيتا گیا سی۔ ]]
مہا جنہاں پد
مہا جنہاں پد انہاں سولہ مملکتاں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو قدیم شمالی ہندوستان وچ چھیويں تو‏ں چوتھ‏ی صدی ق م وچ دوسری شہری آباد کاری دے دور وچ موجود سن۔
سلطنت دہلی
تيرہويں صدی ميں شمالی ہند ميں دہلی سلطنت قائم ہوئی۔ اس دا آغاز خاندان غلاماں نے رکھیا۔ اس دے بعد شمالی ہند دا تاج خلجی، تغلق، سيد تے فیر لودھی خانداناں دے پاس گيا۔
امری کرٹسز
جیون اتے کم
کارتیس دا جم ہنگری دے بڈاپیسٹ وچ 9 نومبر 1929 نوں ارنکا جاکب اتے لازلو کریسٹز - اک برزوآ یہودی جوڑی دے گھر ہویا سی۔  جدوں اوہ پنج سال دی عمر دے قریب سی تاں اسدے ماپے اڈّ ہو گئے۔ کارتیس نے اک بورڈنگ سکول وچ داخلہ لیا اتے، 1940 وچ اسنے سیکنڈری سکول دی پڑھائی شروع کیتی۔ اسنوں یہودی طالب علماں لئی اک خاص کلاس وچ رکھیا گیا سی۔   دوجی عالمی لڑائی دوران، کریٹز نوں 1944 وچ 14 سال دی عمر وچ دوجے ہنگیری یہودیاں دے نال آؤشوتس نظربندی کیمپ وچ بھیج دتا گیا سی اتے بعد وچ اسنوں بکنوالڈ بھیج دتا گیا سی۔ کینپاں وچ پہنچن تے کارتیس نے 16 سال دی عمر دا ورکر ہون دا دعوہ کیتا جس نال اوہ ترنت خاتمے توں بچ گیا۔ اوہناں نوں ترت مار دین لئی 14 سال دا چاہیدا سی۔وڈی عمر دیاں نوں وگاری قیدی وجوں زندہ رکھیا جاندا سی۔  1945 وچ جدوں اس دے کیمپ نوں آزاد کروا لیا گیا، کارتیس بڈاپیسٹ واپس آ گیا، اتے 1948 وچ ہائی سکول دی پڑھائی ختم کرن توں بعد اس نے اک صحافی اتے انووادک وجوں کم لبھّ لیا۔ 1951 وچ، پرکاشن دے کمیونزم ول جھکنا شروع کرن توں بعد اس نے ولگوسگ (سپشٹتا) دے رسالے وچ اپنی نوکری چھڈّ دتی۔ تھوڑے ویلے لئی اوہ اک فیکٹری ورکر دے طور اُتے کم کیتا سی اتے پھر ہیوی انڈسٹری وزارت دے پریس ڈیپارٹمنٹ وچ۔ 1953 توں اس نے پھریلینس پترکاری شروع کیتی اتے ہنگری وچ وکھ-وکھ رچناواں دا ترجمہ کیتا، جس وچ پھریڈرک نتشے، سگمنڈ فرائڈ، لڈوگ وٹگینسٹائین اتے ایلیئس کانیٹی آدی شامل سن۔
اس دا سبھ توں مشہور کم، بھاگہینتا (سورٹلنسگ)، آؤشوٹس، بکنوولڈ اتے زیجیز دے تشدد کینپاں وچ 15 سال دے گیورگی کووز دے انوبھواں دا بیان اے۔ 1960 اتے 1973 دے وچ لکھے اس ناول نوں شروع وچ ہنگری دے کمیونسٹ راج نے شائع نہیں سی ہون دتا، پر 1975 وچ شائع کر دتا گیا سی۔  کجھ لوکاں نے کتاب دی وضاحت اردھ-سوے-جیونی وجوں کیتی اے، پر لکھاری کسے مضبوط جیونی سمضموناں توں انکار کردا اے۔ ایہہ کتاب ہنگری وچ بہت سارے ہائی سکول دے پاٹھکرم دا حصہ بنا لئی گئی سی۔ 2005 وچ ہنگری وچ اس ناول تے مشتمل اک فلم بنائی گئی سی، جس دی سکرپٹ اسنے آپ لکھی سی۔   حالانکہ ٹائیٹل اوہی اے، کجھ سمیکھیاواں نے نوٹ کیتا کہ ایہہ فلم اس ناول نالوں زیادہ سویجیونیمولک سی جس اتے ایہہ مشتمل سی۔ ایہہ 2005 اتے 2006 وچ وکھ-وکھ طریقاں تے قومانتری طور اُتے رلیز کیتی گئی سی۔
نیلی (اداکارہ)
باہرلے جوڑ
گٹھ:1966 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:ضلع حیدرآباد، پاکستان دیاں شخصیتاں گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
ایلکسی ایبرکسوو
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
بخش کوشکنار
حوالے
fa:بخشکوشکنار
جزیرہ کرسمس
بارلے جوڑ
گٹھ:آسٹریلیا
عبد اللہ حسین
عبد اللہ حسین ، (پیدائش: 14 اگست 1931ء - وفات: 4 جولائ‏ی 2015ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے بین الاقوامی شہرت یافتہ ناول و افسانہ نگار سن جو اپنے ناول اداس نسلاں د‏‏ی وجہ تو‏ں دنیائے ادب وچ شہرت رکھدے نيں۔
تعلیم
عبد اللہ حسین د‏‏ی ابتدائی تعلیم گھر اُتے ہی ہوئی سی۔ محمد اکبر خان اپنے بیٹے د‏‏ی تعلیم و تربیت تے رہن سہن اُتے پوری توجہ دیندے سن تے انہاں دا ہر وقت خیال رکھدے سن ۔ نو برس د‏‏ی عمر وچ عبد اللہ حسین د‏‏ی مذہبی درس و تدریس دے سلسلے وچ صدرالدین ناں دے اک مولوی صاحب نو‏‏ں رکھیا گیا۔ انہاں نے پرائمری د‏‏ی تعلیم سناتن دھرم اسکول وچ حاصل کيتی جو 1960ء دے بعد مدرسۃ البنات کہلایا تے 1946ء وچ گجرات دے اسلامیہ ہائی اسکول تو‏ں میٹرک دا امتحان پاس کیتا۔ 1952ء وچ انہاں نے زمیندار کالج، گجرات تو‏ں بی ایس سی کیا ۔
ال مونٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
آویلا دیاں کندھاں
آویلا دیاں دیواراں وچکار سپین وچّ واقع ہن۔ ایہناں دی 11ویں توں 14 ویں صدی دوران ہوئی  سی۔ ایہہ دیواراں شہر وچّ دلچسپی دا مکھ مرکز ہن۔
حوالے
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین دی تریخ گٹھ:تریخی عمارتاں
جبرالٹر سٹی ہال
کجھ سالاں تکّ اس عمارت وچّ کلبّ ہاؤس ہوٹل سی۔ 1874 اک سپینی مول دے وپاری اتے بینکے پابلو اینٹونیو لریوس دی جائداد بنن دے بعد اس عمارت دی پھیر بحالی ہوئی اتے 1922 وچّ لریوس دے پتّ نے ایہہ عمارت جبرالٹر انتظامیہ نوں ڈاک گھر بناؤن لئی ویچ دتی۔ پر اوڑک ایہہ نگر اسمبلی دی گدی بنّ گئی۔  ایہہ ہن جبرالٹر دے میئر دی رہائش گاہ ہے۔
اتہاس
left|thumb|200px|مکھ مرکزی حصہ ۔ دوجی منزل دے مرکز وچّ  یونائٹیڈ کنگڈم دا شاہی کل-چنہ  بنا ہویا ہے جسدے ہیٹھاں جبرالٹر دا اپنا قومی پرتیک چنہ وی ہے ۔ سال 1819 وچّ بنی سٹی ہالَ دی عمارت پہلاں اک نجی منسن سی۔ اس سمیں اسدا سوامتو ایرن کارڈوجو دے کول سی جو کہ پورتگالی یہودی مول دا بختاور وپاری سی اتے اپنے پروار دے نال جبرالٹر وچّ آکے بس گیا سی۔ ایہہ جبرالٹر وچّ بنا جاں ویکھیا گیا سبھتوں وڈا نجی منسن سی۔ ایہہ تنّ مالے دی عمارت جان میکنٹوش سکوئر دی سارے عمارتاں وچّ سبھتوں شاندار سی۔
چک 64 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ڑاسپور نالہ
ڑاسپور نالا ضلع چترال دا اک پہاڑی نالا اے۔ اے ہندوراج پہاڑی سلسلے چوں لنگدا اے۔
بویراحمد
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
کاملہ شمسی
ذا‏تی زندگی
کاملہ شمسی نے دسیا اے کہ اوہ خود نو‏‏ں مسلما‏ن مانت‏ی نيں۔ اوہ 2007 وچ لندن چلی گئياں تے ہن اوہ برطانیہ تے پاکستان د‏‏ی دوہری شہری نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1973 دے جم گٹھ:برطانوی سوانیاں ناول نگار گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی مصنف گٹھ:فضلاء کراچی گرامر سکول گٹھ:پاکستانی انگریزی بولی دے مصنف گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:پاکستانی سوانیاں ناول نگار گٹھ:پاکستانی ناول نگار گٹھ:برطانوی مسلم شخصیتاں گٹھ:کراچی دے مصنفاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات گٹھ:برطانوی مصنفات گٹھ:1973 دے جم گٹھ:پاکستانی امریکی