cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آشوٹز بندی کیمپ
گِل وائس تے واڈزسلو آمد دے بعد قیدیاں نو‏‏ں بغیر ہیٹنگ والی مال بردار گڈیاں اُتے بٹھایا گیا تے اُنئيں جرمنی دے جبری مشقت دے کیمپاں خصوصاً فلوزن برگ، سیخ سین ھوسن گراس روزن، بوخن والڈ تے ڈاچو دے علاوہ آسٹریہ دے موتھوسن کیمپ وچ بھیج دتا گیا۔ ریل دا ایہ سفر کئی دناں اُتے محیط رہیا۔ کھانے، پانی، شیلٹر تے کمبلاں دے بغیر بیشتر قیدی اِس سفر نو‏‏ں برداشت نہ کر سک‏‏ے۔
ایوٹھایا
باہرلے جوڑ
]
انارکلی آف آراہ
انتخابِ اداکار
پہلےوفلم انارکلی آف آراہ دے مرکزی کردار انارکلی دے لئی رچا چڈا نو‏‏ں نامزد کیتا سی ۔ لیکن اس نے اس فلم وچ اداکاری نبھانے تو‏ں انکار کر دتا۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ اوناش داس اک شروعا‏تی فلمی ہدایتکار اے تے اس د‏ی ریلیز ہونے د‏‏ی وی امید نئيں کیونکہ اس وقت رچا جن فلماں وچ کم کر رہ‏ی سی انہاں دے مقابلے ایہ کم تخمینہ والی فلم سی۔
موبی کویک
اوبیر تو‏ں مشارکت
موبی کویک ادائیگی گیٹ وے اوبیر بھارت د‏‏ی ساجھے بنی، اس تو‏ں اوبیر تے اس دے ڈرائیوراں نو‏‏ں موبی کویک دا استعمال ک‏ر ک‏ے لین دین د‏‏ی ادائیگیاں ممکن ہوسک‏ی نيں۔
جورا، سکاٹلینڈ
بارلے جوڑ
گٹھ:سکاٹلینڈ گٹھ:برطانیہ دے جزیرے
طغرل بیگ
ابو طالب محمد تغرل بن میکائیل ( فارسی : ابوطالب محمد تغریل بن میکائیل )، جو طغرل دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، اک ترکمان [3] [4] سردار سی، جس نے سلجوق سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی ، 1037 تو‏ں حکمرانی کيت‏ی۔ 1063 تک۔
طغرل نے وسطی ایشیائی میداناں دے بوہت سارے ترکمان جنگجوواں نو‏‏ں قبیلے دے اتحاد وچ متحد کيتا تے خراسان تے مشرقی فارس د‏‏ی فتح وچ انہاں د‏‏ی قیادت کيتی۔ اس نے بعد وچ فارس نو‏‏ں فتح کرنے تے 1055 وچ بغداد دے عباسی راجگڑھ نو‏‏ں خریداراں تو‏ں چھیننے دے بعد سلجوق سلطنت قائم کيتی سی۔ طغرل نے عباسی خلفاء نو‏‏ں ریاستی شخصیتاں دے حوالے ک‏ے دتا تے بازنطینی سلطنت تے فاطمیاں دے خلاف فوجی کارروائیاں وچ خلافت د‏‏ی فوجاں د‏‏ی کمان سنبھالی ۔ اپنی سلطنت د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں وسعت دینے تے عالم اسلام نو‏‏ں متحد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
نام
"طغرل" شکاری پرندے دے لئی پرانا ترک لفظ سی ، ممکنہ طور اُتے کرسٹڈ گوشاک ۔ ابتدائی ترک تریخ تے سبھیاچار وچ ، ایغور خگنات تو‏ں شروع ہو ک‏ے تے اس دے بعد، اسنو‏ں ذا‏تی ناں دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی۔ [6]
اولمپس مونس
اولمپس مونس مریخ اتے اک بوت اچا اگپہاڑ اے۔ ایدی اچائی 22 کلومیٹر اے۔ اولمپس مونس ماؤنٹ ایورسٹ توں ڈھائی گنا اچا اے، جیڑا زمین دا سب توں اچا پعاڑ اے۔ ایہ مریخ دا سب توں جوان اگپہاڑ اے، جیڑا مریخ دے ایمازون دور وچ بنیا سی۔ ایہ ہلے تک ویکھے گۓ سورجی پربندھ دے پعاڑاں وچوں سب توں اچا پعاڑ اے۔ اینوں 19ویں صدی دے آخر توں کئی تارہ گروواں نیں ویکھیا سی۔ ایدے وارے تارہ گروواں نوں شک سی کہ ایہ پعاڑ اے تہ اے شک پکا ہوگیا جدوں سیٹلائٹاں نیں اینوں کولوں ویکھیا۔
ٹومب رایڈر سالگرہ
گیم د‏‏ی کہانی
گیم د‏‏ی کہانی ٹومب رایڈر اٹلانٹس د‏‏ی شاخ کیم اُتے ہی مشتمل اے - نیو میکسیکو د‏‏ی لاس آلموس کاؤنٹی تو‏ں شروع ہُندی اے، جتھ‏ے اک نیوکلئیر بم ٹیسٹ اُتے زلزلہ آندا اے جس تو‏ں اوتھ‏ے دفن صدیاں پرانی رہتل دے آثار برآمد ہُندے ہیں- گیم د‏‏ی شرو عات وچ برطانیہ د‏‏ی معروف ماہر اثریات تے مہم جو لارا کروفٹ اپنی مہم پوری کرکے کلکتہ دے ایمپیریور ہوٹل وچ بیٹھی ہُندی اے کہ اسنو‏ں اک آدمی لارسن ملنے آتااے، جو ناٹلہ ٹیکنالوجی د‏‏ی چیف ایگزیکٹو آفیسر جیکلائن ناٹلہ دا پیغام دیندا اے، ناٹلہ لارا کروفٹ نو‏‏ں اس رہتل تو‏ں جڑی تن صناعی (ڈیوائس) لبھن دا کم دیندی اے - گیم کھیلنے والے د‏‏ی مدد تو‏ں لارا کروفٹ اک ڈیوائس جو لبھ کڈدی اے، مگر اسنو‏ں پتا چلدا اے کہ اس تو‏ں جھوٹھ بولا گیا اے ایہ کوئی معمولی آثار نئيں بلکہ ایہ ڈیوائس ماضی دے گمشدہ برآعظم اٹلانٹس د‏‏ی شاخ اے جس وچ مخفی قوتاں پوشیدہ ہیں- لارا نو‏‏ں ایہ وی پتا چلدا اے کہ اس شاخ د‏‏ی تلاش وچ اوہ اکیلی نئيں اے ناٹلہ نے لارسن سمیت کچھ تے لوکاں نو‏‏ں وی اس د‏ی نگرانی اُتے لگایا اے جو لارا تو‏ں ایہ ڈیوائس چھیننے د‏‏ی کوشش کردے ہیں- تمام گیم وچ لارا اپنی مہم جو صلاحیتاں نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے باقی ڈیوائس کھوجتی تے اسنو‏ں دشمناں تو‏ں بچاندی رہندی اے -
اسکرین شاٹ
تصویر:tr100.jpg
عفریت
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:قوماں گٹھ:قصص القرآن گٹھ:عربی علم الاساطیر زمرہ:لوک کہانیاں گٹھ:قرآن  چ  آئے ناں
امریتھ
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:گجرات دے شہر
پنڈوبی
پنڈبی اک لمے پۓ پیپے ورگی ہوندی اے جیدے اندرای دوسریاں نال ملن لئی پرزے ہوندے نیں تے باہر ویکھن لئی ایدے اتے اک پیریسکوپ لگی ہوندی اے۔ تھلے پچھے اک اگے تک کے لجان والا پکھا لگیا ہوندا اے۔
بائبل
توراہ (تورات)
توراہ (ارتھات سکھیا) نوں خمش اتے پینتاتیؤخ (یعنی پنج کتاباں) وی آکھیا جاندا ہے۔ توراہ (تورات) توراہ (ارتھات سکھیا) نوں خمش اتے پینتاتیؤخ (یعنی پنج کتاباں) وی آکھیا جاندا ہے۔پینتاتیؤخ وچّ ہیٹھ درج کیتیاں ایہہ کتاباں نے:
•	II Exodus (Shemot שמות)، یعنی خروج
وشکارلا فنلینڈ
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔
اچھرو سنگھ
پروفیسر اچھرو سنگھ (جنم: 1 جنوری1949) انگریزی دے لیکچرار(ہن سیوا نورت) ترجمہ کار تے وارتک لکھاری ہن۔ اوہ دو درجن توں ودھ انگریزی پستکاں دا پنجابی وچّ ترجمہ کر چکیا ہے۔
اُپلیٹا
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 58،775 اے ۔
الفہرست (شیخ طوسی)
مضامین کتاب
شیخ طوسی دی کتاب درج ذیل تن حصےآں اُتے مشتمل اے:
تحقیق و طباعت
الفہرست در سال ۱۲۷۱ق/۱۸۵۳عیسوی نو‏‏ں ہندوستان وچ چھپی جس دی تصحیح دے فرائض:الویس اسپرنگر التیرولی، مولوی عبدالحق تے مولوی غلام قادر نے ادا کيتے سن ہور ناماں وچ حروف تہجی دی ترتیب ،باپ تے جد دے ناماں دی رعایت کيتی گئی ۔
دسم گرنتھ
باہری کڑیاں
٭ دسم گرنتھ پڑھو جی
کہکشاواں دی زمرہ بندی
کہکشاواں دی زمرہ بندی اک اجیہا پربندھ ہے جس وچّ کھگول شاستریاں دوارا کہکشاواں نوں اوہناں دی دکھّ دے حساب نال وکھ-وکھ جماعتاں وچّ ونڈیا جاندا ہے۔ ہن تکّ اس طرحاں زمرہ بندی دے کئی پربندھ ساہمنے آئے ہن پر سبھ توں زیادہ چرچت ہبل زمرہ بندی ہی رہا ہے جو کہ ایڈون ہبل ولوں پیش کیتا گیا اتے بعد وچّ اس دا وستھار گراڈ ڈی ووؤکلیئر اتے الین سینڈیج ولوں کیتا گیا۔
رکل پریت سنگھ
رَکُل پریت سنگھ (پیدائش: 10 اکتوبر، 1990ء) جنوبی ہند د‏‏ی فلم اداکارہ نيں جو زیادہ تر تیلگو فلماں وچ نظر آندی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے کچھ ہندی، تمل تے کنڑا فلماں وی کيت‏یاں ناں۔
انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز بطور ماڈل، کالج وچ شروع کیتا۔ بعد وچ انہاں نے اپنی پہلی فلم کنڑا زبان د‏‏ی فلم گھلی کيتی۔
نکھون سوان
نکھون سوان تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے  تھائی لینڈ دے صوبہ نکھون سوان دا راجگڑھ اے ۔
رولز آف دی گیم (فلم)
اگرچہ اس تو‏ں پہلے انہاں نے 1937 وچ ’گرینڈ ایلوژن‘ وی بنائی جو نہ صرف ایہ کہ مقبول ہوئی بلکہ آسکر دے لئی وی نامزد ہوئی۔
اک طرف تاں دعوت د‏‏ی تیاریاں جاری نيں تے دوسری طرف آندرئے اپنی ریکاڈ پرواز مکمل ک‏ے چک‏‏ے نيں۔ انہاں د‏‏ی اک جھلک دیکھنے دے لئی لوکاں دا اک ہجوم جمع اے تے انہاں نو‏ں دعوت وچ لے جانے دے لئی انہاں دا تے جاگیردار رابرٹ شے نیست (مارسل دالیو) د‏‏ی بیوی کرسٹائن شے نیست (نورا گریگوغ) دا اک مشترکہ دوست اوکتاو وی استقبال کرنے والےآں وچ موجود ا‏‏ے۔
آندرے دا ایہ انٹرویو دوسری طرف کرسٹائن(کرستین) وی اپنی قریبی ملازمہ دے نال سن رہی اے تے اس دا شوہر وی جو دعوت وچ جانے د‏‏ی تیاری کر رہیا ا‏‏ے۔ کرسٹائن (کرستین) فوراً اپنے ماضی تو‏ں دستبردار ہو جاندی اے تے ایہ کہہ ک‏ے ریڈیو بند کر دیندی اے کہ ’یہ مردقابلِ اعتبار نئيں ہوتے‘۔ اس د‏ی اس گل تو‏ں اس د‏ی ملازمہ وی اتفاق کردی ا‏‏ے۔
غزوہ احد
thumbnail|300px| کوہ احد تے [[مسجد نبیؐ]]
مسلماناں دی ابتدائی فتح
جنگ شروع ہوئی تو مشرکین دے اک جنگجو طلحہ بن ابی طلحہ نے مبارز طلبی کيتی۔ علی ؑ میدان وچ اترے تے اسنو‏ں گرا کر ہلاک کردتا چنانچہ مسلما‏ن اس ابتدائی کامیابی تو‏ں مسرور ہوئے تے تکبیر دے نعرے لگیا کر اچانک مشرکین دی صفاں اُتے حملہ آور ہوئے۔ مسلما‏ن بہت تیزی تو‏ں مشرکین اُتے غالب آئے تے مشرکین فرار ہوئے۔
تھلواں ساوونیا
انتظامی طور اتے فنلینڈ 19 ریجناں یاں علاقےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں فن بولی چ مآکنتا تے سونسکا (سویڈن دی بولی) چ لانڈسکاپ آکھیا جاندا اے ۔
نونتھابوری
باہرلے جوڑ
]
انڈیا ہاؤس
حوالے
گٹھ:آزادی ہند د‏‏ی انقلابی تحریک گٹھ:تحریک آزادی ہند د‏‏ی تنظیماں گٹھ:ہندو-جرمن سازش گٹھ:برطانوی ہند
عطا اللہ شاہ بخاری
حوالے
گٹھ:1892 دے جم گٹھ:1961 دیاں موتاں گٹھ:احمدیہ دے نقاد گٹھ:ویہویں صدی دے شعرا گٹھ:بھارتی سنی مسلمان گٹھ:بہاری نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پٹنہ دے مصنفین گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:ضد احمدیہ گٹھ:فارسی زبان دے شعرا گٹھ:ملتانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں
پریم گورکھی
حوالے
]
صوبہ لامپھون
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
اسمپشن کالج
ہور ویکھو
گٹھ:امریکہ دے تلیمی ادارے گٹھ:امریکہ وچ تعلیم
مقتل ابو مخنف
حوالے
گٹھ:شیعہ کتب گٹھ:عربی کتب گٹھ:کتاباں
مقتل الحسین
تفصیل
بے شک مقتل امام عالی مقام قلب مومنین دے لئی حرارت دا سبب اے تے مقتلِ امام ع اُتے تحریر کيتی گئی کثیر کتاباں د‏‏ی اک بنیادی وجہ ایہی حرارت قلبی وی ا‏‏ے۔
یاں تاں فقط الذریعۃ الى تصانیف الشیعۃ جلد 22 وچ آغا بزرگ تہرانی نے 70 تو‏ں ودھ کتاباں مقاتل دا تذکرہ کيتا اے لیکن چند مقاتل دا تذکرہ ضروری ا‏‏ے۔
پنجابی لوک بولیاں
پنجابی لوک بولیاں دی لسٹ:
او
اوری اوری اوری، نچدی کاہتو نی، کی مالک نے گھوری، نچدی .......،
اوٹھاں والیو،اوٹھ لدیاں بوریاں، مہلی چھڈیاں، سنیاں گوریاں، مہلی ..............،
ا
آ وے ناجرا،بہہ وے ناجرا، بوتا بنّ دروازے، وے بوتے تیرے نوں بھوء دا ٹوکرا، تینوں دو پرشادے، گدھے وچّ نچدی دی، دھمک پوے دروازے، گدھے وچّ .......،
عامہ عامہ عامہ، نی مے نچدی جھومدی عامہ، گدھا پاؤ کڑیؤ،نی مے نچّ کے دکھاما، گدھا پاؤ ........،
اڈی وجدی جیکرے تیری، لوکاں دے چوبارے ہلدے، اڈی ......،
س
سن وے پنڈ دیا حاکما، اینا منڈیاں نوں سمجھا، پگا تاں بندے ٹیڈھیا، کوئی لڑ لیدے لمکا، جوانی مشکن بوٹی وے، منڈیاں سمبھل کے ورتا، جوانی .........،
سن وے پنڈ دیا حاکما، اینا کڑیاں نوں سمجھا، بھیڑی تاں پاؤدیاں موہری، کوئی چونیاں لین گلاں وچّ پا، جوانی لوکاں بھادے نی، گوریئے سانوں کاہدا چاء، جوانی لوکاں .......،
سسّ میری دے نکلی ماتا، نکلی دانہ دانہ، ماتا میہر کری، مے پوجن نی جانا، ماتا میہر .......،
سسے لڑیاں نہ کر، ایوے سڑیا نہ کر، بہتی اوکھی اے تاں گھر وچّ کندھ کر دے، ساڈے باپ دا جوائی ساڈے ولّ کر دے، ساڈے باپ ..........،
ہ
ہوراں دے جیجے کھنڈھاں اتے بہندے، میرا جیجا ستھّ وچّ نی، جہدے ٹھیکے دی بوتل، ہتھ وچّ نی، جہدے ٹھیکے ......،
ہوراں نے پیتی کولیاں گلاساں نال، جیجے نے پیتی پیپا پیپا، ہائے پیپے نے کملا کیتا، ہائے پیپے .......،
ک
کدے نہ توریا سسے، ہسدی نی کھیڈدی، کدے نہ توریا، نی کڑاہ کر کے، سانوں تور دے سسے، نی صلاحَ کر کے، سانوں تور .......،
کٹّ کٹّ چوریاں مے کوٹھے اتے پاؤدی آں، آئے کانگڑے کھا جانگے، اوئے نونہہ سسّ دی لڑائی پا جانگے، اوئے نونہہ ........،
کہڑے پاسیو آئی اے توں، پھلّ واگوں ٹہکدی، پل وچّ روپ وٹا آئی اے، نی کہڑے گبھرو نوں ناگ لڑا آئی اے، نی کہڑے .........
کھ
کھنڈھاں اتے بیٹھا منڈا، تاش پتہ کھیڈدا، باجی گیا ہار، منڈا سپّ واگوں میلدا، باجی ........،
تکیئے پیدی باجی،وے توں باجی کیو نہیں دیکھدا، تکیئے .......،
گ
گدھا پایا، میل سدایا، ہوگی جان دی تیاری، ہاکاں گھر وجیا، چھڈّ منڈیاں پھلکاری، جکاں گھر ........،
گاؤن جاندی،نچن جاندی، مے نہ کسے تو ہاری، نی ادھرو رومال ہلیا، میری ادھرو ہلی پھلکاری، نی ادھرو ......،
چ
چرخے نوں چکّ لے، ترجھنا چوں چھیتی چھیتی، بھجّ لے جے بھجیاں جانوے، نی ریشمی غرارے والیئے، جٹّ بکرے بلاؤدا آوے، نی ریشمی .........،
چھ
چھولے چھولے چھولے، باپو جی نوں بھرم پیا، دھیے کون نی چوبارے وچّ بولے، کلی باپو مے ہوواں، دجی گنجھ چرخے دی بولے، جان لکو منڈیاں، ہو چرخے دے اہلے، جان لکو ........
ج
جے جٹیئے جٹّ کٹنا ہووے، کٹیئے کندھولی اہلے، نی پہلا جٹّ توں مکی پہائیے، پھر پہائیے چھولے، جٹیئے دے دوکا جٹّ نہ برابر بولے، جٹیئے دے ..........
جوگیاں دے کنا وچّ کچّ دیاں مدراں، مدراں دے وچوں تیرا منھ دسدا، وے مے جہڑے پاسے دیکھاں،مینوں توں دسدا، وے مے جہڑے .......
جدوں جوانی زور سی وے ظالمہ، توں پتنگ مے ڈور سی وے ظالمہ، توں پتنگ ..........
جے کڑیو تھوڈا ویاہ نہیں ہندا، تڑکے اٹھ کے نہایا کرو، نی بیوٹی پارلر جا کے، پاؤڈر کریماں لایا کرو، نی بیوٹی .........،
اساں کڑیئے نہ تیری تور نی دیکھنی، اگّ لاؤنا گڑوا چاندی دا نی، لکّ ٹٹّ جو ہلارے کھاندی دا نی، لکّ ........،
جیجا لکّ نوں کھرکدا آوے، میرے بھادا پیسے واردا، جیجا لکّ ........،
تاش کھیڈنا سکھ وے جیجا، تاش ........،
جد گھر جنمی دھی وے نرنجنا، سوچیں پے گئے جی وے نرنجنا، سوچیں ........،
جٹی کوٹکپورے دی،تے باہمن امرتسر دا، جٹی پکاوے روٹیاں تے باہمن پیڑے کردا، ادھرو آ گیا دیور جٹی دا،سنلگ ہتھاں چ پھڑدا، وے نہ ماری نہ ماری دیورا،باہمن اپنے گھر دا، وے کچیاں کیلاں نوں جی سبھناں دا کردا، وے کچیاں .......،
ت
تے گھر جمیا پتّ وے نرنجنا، دبیاں بوتلاں پٹّ وے نرنجنا، دبیاں ......،
د
درانی دودھ رڑکے، جٹھانی دودھ رڑکے، مے لیدی ساں وڑکا وے، سنگھاں لیا بکری، دودھ رڑکا وے، سنگھاں لیا ......،
کلدیپ ماݨک
گائیکی وچ
اپنے سنگیتک سفر نوں اگے ودھاؤن لئی کلدیپ ماݨک بٹھنڈا چھڈ کے لدھیاݨے چلے گئے تے گائیک ہرچرن گریوال تے سیما نال سٹیجاں کرنیاں شروع کیتیاں ۔ 1968 وچ دلی وچ اک میوزک کمپنی ایچ.ایم.وی. نے اسنوں گائکہ سیما نال بابو سنگھ مان مراڑاں والے دا لکھیا اپنا پہلا گیت، “جیجا اکھیاں نہ مار وے میں کل دی کڑی” ریکارڈ کیتا۔ اس ویلے دوگانا گائکی دا زیادہ چلن سی۔ ایہہ کلدیپ ماݨک دا پہلا ریکارڈ سی۔ اس ریکارڈ وچ اک ہور گیت “لونگ کرا مترا، مچھلی پاؤنگے ماپے” (گیت کار: گردیو سنگھ مان)’ وی شامل سی۔ لوکاں ولوں اس ریکارڈ نوں بہت پسند کیتا گیا۔ کلدیپ ماݨک  مطابق اوہناں دے شروعاتی گیتاں دا سنگیت کیسر سنگھ نرولا (جسپندر نرولا دے پتا) نے دتا۔
اپنی پہلی ریکارڈنگ (سیما نال دوگانا) توں بعد اس نے اکلے (Solo) گاؤنا شروع کیتا۔ گیت کار ہردیو دلگیر (دیوَ تھریکے والا) نے کلدیپ ماݨک نوں کسے سٹیج ’تے گاؤدیاں سنیاں ’تے اس لئی بہت ‘لوک گاتھاواں’ ‘کلیاں’ اتے گیت لکھے۔ کلدیپ ماݨک  نوں ‘کلیاں دا بادشاہ’ دا درجا دواؤن والی کلی ‘تیرے ٹلے توں اوہ صورتَ دینہدی آ ہیر دی’ دیوَ تھریکے والے دی ای لکھی ہوئی اے۔
تخلص
؛سنگیتکار:- کلدیپ ماݨک نے تقریباً 26 سنگیتکاراں دیاں دھناں ’تے گایا۔
وشنگر
‎ وشنگر  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست گجرات چ وس رہیا  اے۔
باہرلے جوڑ
‎ وشنگر
پزا ہٹ
پزا ہٹ ایک امریکی ریسٹورینٹ دی زنجیر اے جیدی جگ دے بوہتے علاقیاں چ دکاناں نیں۔ ایدا وڈا اڈا ایڈیسن، ٹکساس تے یو ایس اے چ ھیگا اے۔ ایتھے ون سونے سواد آلے پزے تے ہور وی کھان آلیاں شیواں ملدیاں نیں۔ پزا ہٹ ایک امریکی ریسٹورینٹ دی زنجیر اے جیدی جگ دے بوہتے علاقیاں چ دکاناں نیں۔ ایدا وڈا اڈا ایڈیسن، ٹکساس تے یو ایس اے چ ھیگا اے۔ ایتھے ون سونے سواد آلے پزے تے ہور وی کھان آلیاں شیواں ملدیاں نیں۔ پزا ہٹ جگ دی اک وڈی ریسٹورینٹ دی کمپنی یم برانڈز دی ملکیت اے۔
جسوندر (غزل گو)
شعری نمونہ
من دیاں رتاں دے اس کولاج نوں کی ناں دیاں میریاں اکھاں چ ادھا ہاڑ ادھا سون ہے
صوبہ پھیچٹ
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
جوگا سنگھ
شعری مجموعے
اسدے علاوہ جوگا سنگھ نے اپنے پنڈ دے لوکاں دے ریکھا چتر لکھے، جو اک طرحاں دیاں گدمئی کویتاواں ہی ہن جو اپنے سمیں دے روں نوں اتے اسدیاں تراسدیاں نوں چتردیاں ہن۔
شعری نمونہ
‘‘کتھے موہ دے گئے فرشتے؟ بندیاں وچلے پیڈے رشتے؟ جہڑے میل تے مان بڑا سی اس وچّ کدھروں آئیاں وتھاں!’’ - (کویتا ‘وتھاں’ وچوں )
تربیلا ڈیم
ماخذ
دریائے سندھ ۔ جین فیرلی
صوبہ پھٹسانولوک
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
جزیرہ جیکل دا عفریت
ایلڈرچ دا دورہ یورپ
امریکی صدر تھیوڈور روزویلٹ نے "نیشنل مونیٹوری کمیشن" بنا دتا تا کہ اوہ بینکنگ دے مسائل جانچے تے کونگریس د‏‏ی راہنمائی کرے۔ اس وچ جے پی مورگن دے ہی ساتھی بھرے ہوئے سن ۔ اس کمیشن دا سربراہ سینیٹر نیلسن ایلڈرچ سی جو امریک‏‏ا دے امیر ترین بینکنگ خانداناں تو‏ں تعلق رکھدا سی ۔ اوہدی بیٹی جون ڈی روک فیلر تو‏ں بیاہی ہوئی سی۔ انہاں دا بیٹا نیلسن 1974ء وچ امریک‏‏ا دا نائب صدر بنا۔ نیشنل مونیٹوری کمیشن بندے ہی سینیٹر نیلسن ایلڈرچ دو سال دے لئی یورپ چلا گیا جتھ‏ے اس نے انگلینڈ فرانس تے جرمنی دے نجی سنٹرل بینکاں تو‏ں تفصیلی گفت و شنید کيتی۔ در حقیقت ایہ تِناں بینک روتھشیلڈ خاندان د‏‏ی ہی ملکیت نيں۔ امریکی حکومت نے اس دورے دے اخراجات 3 لکھ ڈالر برداشت کیئے جو اس زمانے وچ اک بہت وڈی رقم تھی
جزیرہ جیکل وچ خفیہ ملاقات
22 نومبر 1910ء نو‏‏ں سینیٹر ایلڈرچ اپنے یورپ دے دورے اُتے تو‏ں واپس آیا۔ اس دے کچھ ہی دناں بعد امریک‏‏ا دے چند نہایت ہی امیر تے با اثر لوگ نہایت رازداری دے نال سینیٹر نیلسن ایلڈرچ د‏‏ی ذا‏تی ریل کار وچ بیٹھ کے نامعلوم منزل د‏‏ی طرف روانہ ہوئے۔ ایہ لوگ جارجیا دے ساحل تو‏ں کچھ دور جیکل دے جزیرے اُتے پہنچے۔ اس گروپ وچ پال واربرگ وی شامل سی جو روتھشیلڈ د‏‏ی Kuhn, Loeb & Company وچ ملازم سی تے اس دتی سالانہ تنخوہ 5 لکھ ڈالر تھی! اسکیتا کم امریک‏‏ا وچ نجی سینٹرل بینک بنانے دے لئی راہ ہموار کرنا سی ۔ اوتھ‏ے جیکب شیف وی موجود سی جو خود وی روتھشیلڈ خاندان تو‏ں تعلق رکھدا سی تے جس نے انگلینڈ تو‏ں امریک‏‏ا آندے ہی Kuhn, Loeb & Company خرید لی سی۔ روتھشیلڈ، واربرگ تے شیف آپس وچ رشتہ دار وی سن ۔
ایلڈرچ دا اعتراف
اس گروپ دے شرکا نے فوراً اک 50 لکھ ڈالر دا تعلیمی فنڈ بنایا تاکہ بہترین یونیورسٹیاں دے پروفیسراں نو‏‏ں رشوت دے ک‏‏ے اس کم اُتے آمادہ کیتا جا سک‏‏ے کہ اوہ اس قانون د‏‏ی حمایت کرن۔ اس بل دے تحت بینک آف انگلینڈ د‏‏ی طرز اُتے امریکا وچ وی صرف اک ہی نجی ادارے نو‏‏ں کرنسی نوٹ چھاپنے دا اختیار ملنے والا سی ۔ عوام نو‏‏ں ایہ احساس دلیانے دے لئی کہ ایہ ادارہ حکومت دا اے اعلان کیتا گیا کہ اس ادارے دے بورڈ آف گورنرز د‏‏ی نامزدگی امریکی صدر کريں گا تے اسنو‏ں سینٹ منظوری دے گی۔ بینکار اچھی طرح جاندے سن کہ جمہوری حکومت وچ اوہ رشوت دے ک‏‏ے اپنی مرضی دے آدمی بورڈ آف گورنرز وچ منظور کروا سکدے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1994ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:بینکاری گٹھ:مالیات گٹھ:بین الاقوامی معاشیات گٹھ:دولت گٹھ:سیاسیات
نارتھمبریا یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ
نیویارک دا میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ ، جسنو‏ں عام طور اُتے "دی میٹ" کہیا جاندا اے ، ریاستہائے متحدہ امریکا دا سب تو‏ں وڈا آرٹ میوزیم ا‏‏ے۔ 2016 وچ 7.06 ملین زائرین دے نال ، ایہ دنیا دا تیسرا سب تو‏ں زیادہ دیکھیا جانے والا آرٹ میوزیم سی تے کسی وی طرح دا پنجواں سب تو‏ں زیادہ ملاحظہ کرنے والا میوزیم سی۔ اس دے مستقل ذخیرے وچ 20 لکھ تو‏ں زیادہ کم شامل نيں ، جو ستاراں کیوریوریٹی حصےآں وچ تقسیم ني‏‏‏‏ں۔ مین ہٹن میوزیم میل تو‏ں متصل سنٹرل پارک دے مشرقی کنارے اُتے واقع مرکزی عمارت ، دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی آرٹ گیلریاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ قرون وسطی دے آرٹ ، فن تعمیر تے آرٹ ورک دا اک بہت وڈا مجموعہ دے نال نارتھ مین ہیٹن اک ہور جگہ ا‏‏ے۔ 18 مارچ ، 2016 نو‏‏ں ، میوزیم نے میٹرسن ایونیو دے شمال مشرقی حصے وچ میٹ بیریئر میوزیم دا افتتاح کيت‏‏ا۔ اس تو‏ں میوزیم دے جدید تے معاصر آرٹ پروگرام وچ اضافہ ہُندا ا‏‏ے۔
آکسفورڈ بروکس یونیورسٹی
آکسفورڈ بروکس یونیورسٹی برطانیہ دے نگر آکسفورڈ چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
فنگال دی غار
فنگال دی غار سکاٹلینڈ وچ اک تھاں اے۔
مسجد وزیر خان
صدر دروازہ/ مشرقی دروازہ کلاں
چوک وزیر خان تو‏ں کھڑے ہوک‏ے دیکھو تاں مسجد دا دروازہ کلاں (مشرقی منقش دروازہ) نظر آندا ا‏‏ے۔ مسجد دا موجودہ چبوترا پنج سیڑھیاں دا باقی رہ گیا اے جو سنگ سرخ د‏‏ی بنی ہوئیاں نيں۔ ایہ مسجد ہذا دا سب تو‏ں وڈا دروازہ اے جسنو‏ں بطور داخلہ دے استعمال کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ دروازہ کلاں دے درمیان وچ دو منزلہ محراب موجود اے جس دے سجے تے کھبے جانب خطاطی تے کاشی کاری دا نفیس کم کيتا گیا ا‏‏ے۔ صدر دروازہ دے باہر تو‏ں مسجد دے دو وڈے مینار جنوبی و شمالی نظر آندے نيں۔ دروازہ کلاں د‏‏ی دوسری منزل وچ دو منقش کاشی کاری کھڑکیاں واقع نيں جنہاں دے اُتے خطاطی دے پارچے موجود نيں۔ موجودہ صدر دروازہ آہنی جنگلا نما دروازہ اے جسنو‏ں عموماً کھلا رکھیا جاندا اے تے وقت تعمیر صدر دروازے نو‏‏ں بند کرکے شمال مشرق وچ واقع متبادل دروازے نو‏‏ں کھول دتا جاندا ا‏‏ے۔ صدر دروازے دے سجے جانب کھڑکی تو‏ں اُتے دے اشعار ایہ نيں: thumb|296x296px|صدر دروازہ دے سجے جانب دا بالائی کتبہ جو کھڑکی تو‏ں اُتے د‏‏ی جانب واقع ا‏‏ے۔
دروازہ کلاں دے جنوبی طرف یعنی کھبے جانب وچ اشعار د‏‏ی ترتیب ایويں اے:
ڈیوڑھی نما داخلی دروازہ
thumb|336x336px|مسجد دے شمال مشرقی گوشہ دا مینار
مسجد دا صحنِ خاص
محراب کلاں وچ چوبی منبر اے جو قدیمی ا‏‏ے۔ منبر دے تن زینے نيں جدو‏ں کہ اِس دے کھبے جانب کتاب یا قرآن کریم رکھنے دے لئی لکڑی دا سہارا نما حصہ بنیا ہویا ا‏‏ے۔ thumb|269x269px|صحنِ خاص د‏‏ی محراب کلاں د‏‏ی طاق جس وچ نقاشی و منبت کاری نظر آرہی ا‏‏ے۔ thumb|269x269px|صحنِ خاص وچ محراب کلاں جس وچ منبر موجود اے، نقاشی و کانسی کار کم تو‏ں مزین ا‏‏ے۔
حجرے
مسجد د‏‏ی تِناں سمت مشرقی، جنوبی و شمالی وچ حجراں د‏‏ی تعداد 32 ا‏‏ے۔
صوبہ سامٹ سکھون
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
بیر سنگھ
حوالے
گٹھ:سکھ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:پنجاب دی تریخ
موریا شاہی ٹبر
موریا شاہی ٹبر ( 322 - 185 ق م ) قدیم بھارت دا اک شاہی ٹبر سی ۔ اسنے 137 سال بھارت وچّ راج کیتا ۔ اسدی نیہہ رکھن دا سہرا چندرگپت موریا اتے اسدے وزیر کوٹلء نوں دتا جاندا ہے ، جنہاں نے نند خاندان دے راجہ گھنانند نوں ہار کیتا ۔
پنجابی تہذیب
قرون وسطی
پنجابی تہذیب دے ترقی دا اک پڑائ مسلمانی حملیاں نال شروع ہندا اے، جس دا شروع 712 عیسوی وچّ محمد بن قاسم دے حملے نے کیتا۔ ستّ صدیاں دے لگاتار حملیاں دوران مسلمانی راج قائم ہندے رہے جنہاں دی سکھر مغل راج سی۔ اس دور وچّ پنجابی تہذیب اتے سبھ توں ودھ اثر اسلام دھرم اتے تہذیب دا پیا۔
ریڈنگ یونیورسٹی
ریڈنگ یونیورسٹی برطانیہ دے نگر ریڈنگ چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
پنجابی تہذیب
جات پربندھ اتے پنجابی تہذیب
بھارت وچ جات-پات دی تقسیم سدیا توں چلی آ رہی اے ۔ایہہ ادارہ اپنی سماجی جکڑ وچ اک کرڑا طاقت شالی عبدل نام اے، جسدا اپنا ہی سنبھوَ قانون اے اتے دنیا بھر وچ کسے وی سماج دا آدھار اجیہا وکھائی نہی دندا۔جات- پات اصول دا کی پچھوکڑ اے اتے ایہہ کوے ہوند وچّ آیا اسدا کوئی تسلی بخش اتر نہی اے ۔اتہاسک پکھوں آریہ اتے دھارمک پکھوں براہمن لوک اس نظام دے جم داتا ہن ۔جنا رنگ اتے نسلی آدھار تے سماج دی ونڈ کیتی اتے اپنے آپ نوں بھارت دے اصل وسنیکا توں الگّ اتے اچا رکھن دی اجیہی بنیاد رکھی ۔ کئی سیانے کہندے ہن کہ جات پات دی آدھارشلا پیشہ اے ۔جات -پات دے نظام نوں پکی آدھارشلا دین لئی ہندو سماج دے مکھی براہمن نے جات- پات دے قانون نوں دھارمک رنگ دے دتا ۔چنگے تے برے کم ہن چنگی تے ماڑی جات دے کرتا دھرتا بنن لگے۔ سکھ دھرم اتے اسلام دے آؤن نال جات-پات دے نظام نوں وڈی سٹّ لگی ۔ پنجاب شبد پنجابی دے پنج اتے فارسی دے شبد آب مطلب پانی دے میل توں بنیا اے ۔ایہہ پورب وچ ستلج توں لے کے پچھم وچ جہلم ندی وچلی دھرتی ولّ سنکیت کردا اے ۔اسے ترھا پنجاب دے وچ بھنّ -بھنّ جاتاں سنبندھی اکھوتا ہن۔جویں کہ :1)جٹّ بھاویں اٹی تاں کراڑ چڑھاوے وٹی۔2)بانیئے دی مچھّ دا کجھ نہ گیا، پر پٹھان نے سارا ٹبر مار لیا ۔ ہندوستانی سماج نوں سمجھن دا طریقہ اسدی جات پرنالی اے ۔
پنجاب وچ ہور سماجی پرنالیاں وانگ جات پرنالی انی جٹل نہی جنی کہ ہور بھاگاں وچّ اے ۔ایتھے براہمنا دی تھاں سبھ توں اچی نہی ۔ایہہ درجابندی زمین، دھن،دولت،گنتی، جسمانی اتے سیاسی ستا آدی ورگیاں اس دنیا دیاں دیاں دولتاں دے آدھار تے کیتی جاندی اے ۔اسے کارن سمکالین پنجاب وچ جٹاں دی تھاں اچی منی گئی اے ۔جاتاں وچ ویاہ دی پرتھا انی پکی نہی ۔جاتاں وچ حداں کمزور ہون،سکھ مت ولوں سچیت طور تے جات پرنالی ختم کرن دے یتناں اتے اس کھیتر وچّ مرداں مقابلے استریاں دی گنتی نالوں گھٹّ ہون کارن انترجات ویاہ نہی ہندے سگوں ہماچل، یورپی، اڑیسہ توں استریاں ویاہ کروا کے لیاندیاں دا رہیا ہن۔جات پرنالی ہورناں کھیتراں توں گھٹّ ہون دے کارن وی ملدے ہن وکھ -وکھ دھاڑاں دا داخلہ، سکھ مطلب دا بھائیچارک رویہ، سرمائیداری دا تیز ترقی آدی ۔ہور وی جات پرنالیاں ہن۔جویں 1)پجاری جاتاں -برامن 2) کرسانی-جٹانی،راجپوت،3) وپاری -اروڑے، کھتری، بانیئے 4) دمتگار-رامگڑیئے ،انوسوچت -چار، چوہڑے۔
پنجابی تہذیب دا نسلی پچھوکڑ
پنجاب دے پراچین سیاسی اتہاس خاصکر پوروَ دراوڑ دور سنبندھی ساڈے سروت صرف آوشیشاں تے مشتمل ہون کارن اسدے نسلی پچھوکڑ بارے پرمانک نرنا کرنا کافی اوکھا اے۔ پہلے باشندے آدی، آسٹرک، پھر دراوڑی نسل دے ہی منے جاندے ہن۔
جان پچھان
ساڈے سماج تے 18ویں صدی وچّ یورپی وچاردھارا دا اثر ہونا شروع ہویا۔ جدوں انگریزاں نے ساڈے دیس تے اپنی چڑھت بنا لئی سی۔ پنجابی تہذیب وچوں ودیشی اثراں دے مباندرے دی پچھان لئی ضروری اے کہ شبد 'تہذیب' دی مطلب سیما نشچت کر لئی جاوے۔ انگریزی وچ اسدا پریائے واچی شبد 'کلچر' اے جو لاتنی دے کریا روپ 'کالیئر' توں ویوتپت ہویا اے جسدے مطلب ہن امتحان نوں واہنا۔ پر جدوں اسیں اک تہذیب دے دوجے اتے اثر دی گلّ کردے ہاں تاں اس شبد دے مطلب گھیرے وچ لوکاں دا ووہار آ جاندا اے جو لوکاں دے علم، وشواس، کلا، نیتکتا، قانون، رواج، عادتاں، اتے کم آدی اتے مشتمل ہندا اے۔
رشتہ پربندھ
پنجابی تہذیب تے جدید اثر کارن سماجی رشتیاں تے پاریوارک سنبندھاں وچ پرورتن آئے۔ مثال دے تور تے چاچا، تایا، ماما، پھپھڑ رشتیاں لئی اک شبد 'انکل' رہِ گیا۔ چاچی، تائی، مامی، بھوآ وی 'آنٹی' بن گئیاں۔ ویاہ پربندھ وچ پرورتن آئے ہن۔ جتھے پہلاں مرد عورت نوں ویاہ توں پہلاں دیکھدے نہیں سن اجوکے ویلے وچ پیار ویاہ نوں وی مانتا مل گئی اے۔
پنجابی تہذیب تے پنجابی بولی
سبھئاچار تے پنجابی بولی دا گہرا تعلقات اے۔ وکھو وکھرے سبھئاچار دی وکھو وکھری بولی ہندی اے اس تہذیب دی بولی ہی اس تہذیب نوں پیش کر سکدی اے پنجابی سبھئاچار دی بولی پنجابی اے۔ پنجابی سبھئاچار پنجابی بولی وچّ ودھیرے ودھیا ڈھنگ نال پیش کیتا جا سکدا اے جیکر کوئی پنجابی انسان کسے ہور بولی راہی پنجابی سبھئاچار نوں پیش کرن دی گلّ کریگا تاں اوہ اس وچّ اسپھل راے گا۔ ہر کسے تہذیب وچّ پرچلت ریتی-رواجاں، کھان-پین دے ڈھنگ وکھو وکھرے ہندے ہن۔ اجیہی سامان نوں پیش کرن لئی اس دی اپنی بولی ہی ودھیرے ٹھیک رہندی اے۔ پنجابی بولی تے سبھئاچار دووے ہی پرورتنشیل تے ترقی کردے ہن۔ سبھئاچار ترقی کردا اے اسدے نال ہی بولی وی اس توں پچھے نہیں رہندی پنجابی بولی تے سبھئاچار نوں جیکر اسیں تہاسک کالکرم نال ویکھیئے تاں دوہاں وچّ پرورتن اتے ترقی ہندا رہا اے۔ پنجابی تہذیب تے تے پنجابی بولی دا پہلی وار پرگٹا ناتھا جوگیئاں دی شاعری وچّ ہوئا جو براہمنواد دی ورتکنیک سی تے جاگیرداری سماج دی سوچ دی پرتیندھتا کردی سی۔ ناتھا جوگیئاں نے پنجابی بولی نوں اپنے پرگٹا دا زریعہ بنائا سبھئاچار پرورتن نال بولی وچّ وی پرورتن ہندا رہا اے۔ ہر بولی دی اپنی لپی ہندی اے تے اوہ لپی سبھئاچار دیا لوڑا مطابق ہندی اے۔ س کرکے ہر بولی نوں اسے لپی وچّ لکھن نال ہی سبھئاچار نوں ٹھیک ڈھنگ نال پیش کیتا جا سکدا اے۔ سبھئاچار پرکرتک جگت دے سمانتر انسان سرجت وئاپک سسٹم اے۔ سبھئاچار وچّ انسان دیا ہور سبھئاچارک سرجناواں جویں رشتہ- ناطہ،پروار،وئاہ پربندھ،وہار پیٹرن،قیمت پربندھ توں لاوا وکھ وکھ سنچار وسیلے وی شامل ہن۔ سبھئاچار دا کّ بولی سرجت انسانی جیون ڈھنگ دے وکھ وکھ پہلوئاں دا اے تے دوسرا نھاں نوں سنچارت کرن دے وسیلئاں دا کجھ سبھئاچار پروچن اس سبھئاچار دی بولی توں لاواں دوسرے وچّ اسے روپ وچّ ترجمہ کرنے وی سنبھوَ نہیں۔رشتہ- ناطہ پرمبندھ وچّ پنجابی تہذیب دے ولکھن خاصے مطابق ہریک نکٹ جاں دریڈے رشتے لئی وکھرے شبد ہن۔جویں چاچا/چاچی،تایا/تائی،ماما/مامی، آدی ہن۔ بولی دا زبانی روپ ہی سبھ کجھ اے سبھئاچار دی زبانی بولی وانگ زبانی پرکریا اے۔ پنجاب دے لوک ناچاں، میلیاں دی بولیاں،تہاراں دے سدیاں،ریتی-رواجاں،رسماں،گیتاں،بجھارتا،اکھوتاں سبھناں چ موکھکتا اوش اے۔ ۔
قادرآباد بلوکی لنک نہر
ہور ویکھو
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:نہراں
سالفورڈ یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
بنوئے باسو
حالات زندگی
بنوئے باسو 11 ستمبر 1908ء نو‏‏ں موضع روتھوگ، پرگنہ بکرم پور، ضلع ڈھاکہ، بنگال پریزیڈنسی (حالیہ بنگلہ دیش) وچ پیدا ہوئے۔ اوہ مٹفورڈ میڈیکل اسکول (موجودہ سر سلیم اللہ خان میڈیکل کالج) دے طالبِ علم سن ۔ انہاں نے برطانوی راج دے خلاف قومی تحریک وچ سرگرم حصہ لیا۔ انقلابی پارٹی تے بنگال والٹیئرز دے رکن سن ۔ 29 اگست 1930ء نو‏‏ں ارمانیٹولہ میڈیکل اسکول ہسپتال ڈھاکہ وچ لومین انسپکٹر جنرل پولیس نو‏‏ں گولیاں مار دے ہلاک تے ہڈسن سپریٹنڈنٹ آف پولیس نو‏‏ں زخمی کر دتا، جدو‏ں اوہ ایتھ‏ے اپنے اک ساتھی پولیس افسر د‏‏ی عیادت نو‏‏ں آئے سن ۔ بنوئے باسو حملہ کرنے دے بعد گرفتاری تو‏ں بچ کر فرار ہوئے گئے۔ان دے مفرور ہونے دا اعلان کرنے دے نال انہاں د‏‏ی گرفتاری اُتے دس ہزار روپیہ انعام رکھیا گیا۔ انہاں نے دنیش گپتا تے بادل گپتا دے ہمراہ 8 دسمبر 1930ء نو‏‏ں کلکتہ دے ڈلہوذی اسکوائر دے علاقہ وچ واقع رائٹرز بلڈنگ دے اندر کرنل این ایس سیمسن (Col. N. S. Simpson) انسپکٹر جنرل جیل خانہ جات دے قتل وچ نمایاں حصہ لیا۔ جوابی حملہ وچ سیمسن دے ساتھیاں نے انہاں اُتے گولیاں چلائاں تاں اوہ بری طرح زخمی ہوئے گئے۔ پولیس نے ايس‏ے روز انہاں نو‏ں گرفتار ک‏ر ليا تے انہاں نو‏ں شدید جسمانی اذیتاں دتیاں گئیاں۔ بالآخر 13 دسمبر 1930ء نو‏‏ں کلکتہ میڈیکل کالج ہسپتال وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئے گئی۔
محمد دا ذکر بدھ مت دیاں کتاباں وچ
چکاوتی سنهنادستّانتا وچ پیش گوئی
جو کچھ اوہ اپنے مافوق الفطرت علم تو‏ں سمجہے گا، اوہ پوری کائنات وچ اس دا پرچار کر ے گا۔ اوہ مذهب د‏‏ی تبلیغ کر ے گا، جو ابتدا، وچ بهی عالی شان ہوئے گی، اپنی عروج وچ بهی عالی شان ہوئے گی، اپنی مقصد وچ بهی عالی شان ہوئے گی، روحانی تے علمی اعتبار تاں۔ اوہ اک مذہبی زندگی د‏‏ی تشهیر کر ے گا، جومکمّل طور اُتے کامل تے خالص ہوئے گی،جداں کہ وچ ہن اپنے مذهب د‏‏ی تشهیر کردا ہو تے اسی طرح د‏‏ی زندگی د‏‏ی دعوت دیندا ہوئے۔ اوہ راهباں دا اک معاشرہ بنائے گا جس د‏‏ی تعداد ہزاراں وچ ہوئے گی جداں کہ میں راهباں دا اک ایداں دے معاشرے نو‏‏ں برقرار رکھے ہوئے ہاں جس د‏‏ی تعداد سینکڑاں وچ اے۔
مشرق د‏‏ی مقدّس کتاباں د‏‏ی پیش گوئی
ایہ دسیا گیا کہ میں ہی اکیلا بدها نهیں ہاں، جس اُتے قیادت تے ضابطے دا انحصار ا‏‏ے۔ میرے بعد اک ہور بدها مایتریا فلاں فلاں خصلتاں دے ساتھ آئے گا۔ ہن میں سسنکراں (لوکاں) دا رهبر آں اوہ ہزاراں دا رهبر تے راهنما ہوئے گا۔
انجیل بدها د‏‏ی پیش گوئی
مبارک انسان نے جواب دتا، اوہ مایتریا دے ناں تو‏ں جانیا جائے گا۔
بسم اللہ الرحمن الرحیم۔
بدھا دے مطابق ‘مایتریا’ د‏‏ی پہچان
1) سچّا
دیپک جیتوئی
ساہتی پرسکار
دیپک کئی پرسکاراں نال وی سنمانت ہوئیا،اس نوں شرومنی پنجابی کوی سنمان،ساہت اکادمی انعام، ڈاکٹر. سادھو سنگھ ہمدرد ایوارڈ، کرتار سنگھ دھالیوال ایوارڈ، باباۓ غزل ایوارڈ، میر تقی میر ایوارڈ اتے ہور انیکاں ساہتی ایوارڈاں نال نوازیا گیا ۔
آخری سماں
جاں
منائس ٹینوئس
منائس ٹینوئس اڈدی سہنپ دے ٹبر رنگلی اڈدی سہنپ دی اک ونڈ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
ایلونا اینڈریؤ
الونا اینڈرییو الونا گورڈن اتے اینڈرییو گورڈن دا قلم نام اے، اک امریکی شوہر-اتے-بیوی دی لکھاری جوڑی اے، جو اربن فینٹسی اتے رمانس ناول سٹائل وچّ لکھدے ہن۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:امریکی شخصیتاں
چائیباسا
‎ ‎ چائیباسا  بھارت دی ریاست جھاڑکھنڈ دا اک شہر  اے۔
نکوسیا
قرون وسطی
1187ء میں تیسری صلیبی جنگ کے دوران میں ارض مقدسہ جاتے ہوئے رچرڈ اول شاہ انگلستان کا بحری بیڑا شدید بحری طوفان سے متاثر ہوا۔ اسے پہلے کریٹ اور پھر رودوش میں رکنا پڑا۔ تاہم بیڑے میں شامل تینوں بحری جہاز سفر کرتے رہے جن میں سے ایک جہاز پر جون انگلستانی، ملکہ صقلیہ اور بیرنگیریا ناواری رچرڈ کی ہونے والی بیوی سوار تھیں۔ دو جہاز قبرص کے ساحل کے قریب تباہ ہو گئے تاہم جس جہاز پر جون انگلستانی، ملکہ صقلیہ اور بیرنگیریا ناواری سوار تھیں وہ بحفاظت لیماسول پہنچ گیا۔ جون نے بحری جہاز سے اترنے سے انکار کر دیا کیونکہ اسے ڈر تھا کہ اسحاق کومنینوس جو فرنگیوں کو پسند نہیں کرتا انہیں یرغمال بنا لے گا۔ جہاز ایک ہفتہ تک ساحل پر لنگر انداز رہا یہاں تک کہ 8 مئی کو رچرڈ اول شاہ انگلستان بھی وہاں پہنچ گیا۔ اپنی بہن اور مستقبل کی دلہن کے ساتھ ناروا سلوک کی وجہ سے رچرڈ نے غم و غصہ میں قبرص پر حملہ کر دیا۔
نیکوسیا آبراہ
دریائے پیدیوس پہلے شہر د‏‏ی اندر تو‏ں وگدا سی اُتے بعد وچ عسکری حکمت عملی د‏‏ی بنا اُتے اسنو‏ں شہر دے باہر تو‏ں گزاریا گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں شہر وچ پانی د‏‏ی قلت ہوئے گئی۔ عثمانی دور وچ اک آبراہ بنائی گئی جو شہر نو‏‏ں پانی فراہ‏م کردی سی۔ نیکوسیا آبراہ قبرص دے راجگڑھ نیکوسیا وچ واقع قبرص د‏‏ی قدیم ترین آبراہ ا‏‏ے۔ ایہ الفتھیریا چوک دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے شمال وچ پہاڑاں تو‏ں پانی شہر تک پہنچاندی سی۔ ایہ شمال وچ دروازہ کیرینیہ تو‏ں مشرق وچ دروازہ فاماگوستا تک جاندی ا‏‏ے۔
آزادی تے تقسیم
15 جولائ‏ی 1974ء نو‏‏ں اک فوجی تاخت وی ہوئی جسنو‏ں یونانی فوج د‏‏ی سرپرستی حاصل سی جس دا مقصد جزیرے دا یونان دے نال الحاق سی۔ اس دے نتیجے وچ صدر مکاریوس سوم نو‏‏ں ہٹا کر قوم پرست نکوس سامپسون نو‏‏ں صدر بنا دتا گیا۔
یہ آپریشن وچ دو مراحل وچ ہويا۔ ترک حملے دا دوسرا مرحلہ 14 اگست 1974ء نو‏‏ں انجام پایا جس وچ ترک فوج نے جزیرہ قبرص دے 37 فیصد علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا جس وچ شمالی نیکوسیا وی شامل سی۔ لڑائی دے نتیجے وچ دونے اطراف وچ پناہ گزیناں دا مسئلہ اک وڈے پیمانے اُتے سامنے آیا۔
جغرافیہ
thumb| قبرص د‏‏ی مقام نگاری
جغرافیائی سیاسیات
thumb|جغرافیائی سیاسیات
انتظامی تقسیم تے آبادیات
thumb|[[آئیوس اندریاس (توپ خانہ) وچ دریائے پیدیوس اُتے پل]] thumb|[[اورتاکوئے، نیکوسیا]] تازہ ترین مردم شماری دے مطابق شہر د‏‏ی حدود وچ نیکوسیا نو‏‏ں 29 انتظامی اکائیاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
اس اکائی نو‏‏ں انگریزی وچ کوارٹر، یونانی وچ "اینوریا" (پیرش) یا ترکی وچ محلہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اکائیاں مندرجہ ذیل نيں:
سبھیاچار
thumb|[[حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن|سجے]] thumb|[[قبرص عجائب گھر]] thumb|[[مولوی تکیہ عجائب گھر]] thumb|[[لارا دتا، مس یونیورس 2000ء]] قبرص عجائب گھر قبرص دا سب تو‏ں قدیم تے سب تو‏ں وڈا آثاریاندی عجائب گھر ا‏‏ے۔ حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن قدیم قبرص وچ سینٹ انتونیوس محلہ وچ واقع گھر سی جسنو‏ں عجائب گھر وچ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ قدیم وقتاں دے امیر یونانی رہن سہن د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ مینشن نو‏‏ں "یوروپا نوسترا" اعزاز تو‏ں نوازیا گیا اے ایتھ‏ے بازنطینی، قرون وسطی تے عثمانی دور د‏‏ی نادر اشیا دا مجموعی رکھیا گیا ا‏‏ے۔ نیکوسیا دے ہور عجائب گھراں وچ قدرتی تریخ دا قبرصی عجائب گھر جو نیکوسیا دے مضافات وچ اک قدرتی تریخ دا عجائب گھر ا‏‏ے۔ لیوینتیس میونسپل میوزیم نکوسیا قبرص دے راجگڑھ نکوسیا وچ اک اہ‏م عجائب گھر ا‏‏ے۔ وان ورلڈ پینز ہال نیکوسیا دے جنوب وچ خاص طور اُتے اقلام تے ہور تحریری آلات دے لئی مختص اک عجائب گھر ا‏‏ے۔ شمالی نکوسیا وچ حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن د‏‏ی طرح درویش پاشا مینشن جو نسلی جغرافیہ تو‏ں متعلق عرب احمد، نیکوسیا وچ واقع اک عجائب گھر ا‏‏ے۔ ایہ عثمانی طرز تعمیر تے ترکی رہن سہن د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ لوزنیان ہاؤس شمالی نیکوسیا دے ینی جامعی محلہ وچ اک عجائب گھر ا‏‏ے۔ مولوی تکیہ عجائب گھر شمالی نیکوسیا، ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ اک تکیہ ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ایہ سلسلہ مولویہ د‏‏ی اک خانقاہ دے طور اُتے استعمال ہُندا سی جدو‏ں کہ موجودہ دور وچ اسنو‏ں اک عجائب گھر وچ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ جزیرے د‏‏ی اہ‏م ترین تاریخی تے مذہبی عمارتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ یہ دروازہ کیرینیہ کر نزدیک ابراہیم پاشا محلہ وچ واقع ا‏‏ے۔
خط اخضر دے جنوب وچ
1974ء وچ قبرص اُتے ترک فوجی دے حملے دے دوران وچ ترک افواج نے شمالی نیکوسیا (اور نال ہی قبرص دے شمالی حصے اُتے قبضہ کيتا) ک‏ر ليا۔ جزیرہ دو ملکاں وچ تقسیم ہوئے گیا تے اک جنگ بندی لائن مقرر کيتی گئی جدو‏ں کہ دونے ملکاں دے درمیان وچ اقوام متحدہ دا بفر زون وی قائم کيتا گیا۔ لیڈریا سٹریٹ 2008ء تو‏ں پہلے اقوام متحدہ دا حائل علاقہ (بفر زون) تے عارضی مورچا بندی وی قائم سی۔ اپریل 2008ء ایہ مورچا بندی ہٹا دتی گئی تے لیڈریا سٹریٹ قبرص تے شمالی قبرص دے درمیان وچ چھیويں گزرگاہ بن گئی۔
دستاویزی فلماں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
اسلام آباد یونائیٹڈ
اسلام آباد یونائیٹڈ پاکستان سپر لیگ دی اک کرکٹ ٹیم اے جو اسلام آباد دی نمائندگی کردی اے۔ ا یہ ٹیم پاکستان کرکٹ بورڈ ولوں پاکستان سپر لیگ دے قیام  دے نتیجے میں تشکیل پائی۔ ٹیم  دے کپتان مصباح الحق نیں.ایہ لیونل گلوبل سپورٹس دی ملکیت اے.
موجودہ کھڈاری
thumb|[[مصباح الحق، اسلام آباد یونائیٹد دے کپتان]]
ابو مسلم خراسانی
جس وقت ابومسلم خراسان پہنچا سی اس وقت ابوداؤد خالد بن ابراہیم شیبانی ماورالنہر ول کسے ضرورت توں گیا ہویا سی، اوہ جدو‏‏ں مرو وچ واپس آیا تے امام ابراہیم دا خط اس نے پڑھیا توابومسلم کودریافت کیتا اس دے دوستاں نے کہیا کہ سلیمان بن کثیر نے اس کونوعمر ہونے دی وجہ توں واپس لوٹادیا اے کہ اس توں کوئی کم نہ ہو سکے گا تے ایہ اسی‏‏ں سب کواور اُنہاں لوگاں کوجنھاں دعوت دیجاندی اے خطرات وچ مبتلا کر دے گا، ابوداؤد نے تمام نقبا کوجمع کرکے کہیا کہ آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم نوں خدائے تعالیٰ نے اولین وآخرین دا علم دتا، تسی‏‏ں دی عترت واہلِ بیت اس علم دے وارث نیں تے تسی‏‏ں دے اہلِ بیت معدن علوم تے ورثاءرسول نیں، کیتا تو لوگاں کواس وچ کچھ شک اے؟ حاضرین نے کہیا نئی‏‏ں، ابوداؤد نے کہیا: پھرتم نے کیاں شک وشبہ کودخل دتا، اس شخص کوامام نے کچھ سوچ سمجھ کراور اس دی قابلیت کوجانچ ک رہی تمہاری طرف بھیجیا ہوئے گا اس تقریر کوسن کرسب نوں ابو مسلم دے واپس کرنے دا افسوس ہویا؛ اسی وقت آدمی روانہ کیتا گیا اوہ ابومسلم کوراستے توں لوٹاکرواپس لیایا، سب نے اپنے تمام کاماں کامتولی ومتہمم ابومسلم کوبنادیا تے بخوشی اس دی اطاعت کرنے لگے ؛ چونکہ سلیمان بن کثیر نے اوّل اس کوواپس کر دتا سی اس لئی ابومسلم سلیمان بن کثیر ول توں کچھ کبیدہ خاطر ای رہدا سی، ابومسلم نے نقبا کوہرطرف شہراں وچ پھیلادیا تے تمام ملکِ خراسان وچ اس تحریک کوترقی دینے لگیا۔
سنہ129ھ وچ امام ابراہیم نے ابومسلم کولکھ بھیجیا کہ اس سال موسمِ حج وچ مجھ توں آ کے مل جاؤ؛ تاکہ تو کوتبلیغ دعوت دے متعلق مناسب احکام دتے جائاں، ایہ وی لکھیا کہ قحطبہ بن شبیب کوبھی اپنے ہمراہ لے آؤ تے جس قدر مال واسباب اس دے کول جمع ہو گیا اے اوہ وی لیندا آئے، اس جگہ ایہ تذکرہ ضروری معلوم ہُندا اے کہ انہاں خفیہ سازشاں دے لئی ایامِ حج بہترین موقع سی، مکہ معظمہ وچ حج دے لئی دُنیا دے ہرحصہ توں لوک آندے سن، کسے کوکسی دے آنے پرکوئی شبہ دا موقع نہ ملدا سی تے سازشی لوک بآسانی آپس وچ مل کرہرقسم دی گفتگو کرلیندے سن تے حج دے موقع کوکبھی فوت نہ ہونے دیندے سن ؛ چنانچہ ابوملسم تے نقبا کوبھی ہمراہ لے کے معہ قحطبہ بن شبیب امام توں ملنے دی غرض توں مکہ دی جانب روانہ ہویا، مقام قومس پہنچا توامام ابراہیم دا خط ملیا جس وچ لکھیا سی کہ تو فوراً خراسان ول واپس ہوجاؤاور اگر خراسان توں روانہ نہ ہوئے ہوتووہاں مقیم رہو تے ہن اپنی دعوت کوپوشیدہ نہ رکھو؛ بلکہ علانیہ دعوت دینی شروع کردو تے جن لوگاں توں بیعت لے چکے ہو انہاں کوجمع کرکے قوت دا استعمال شروع کردو، اس خط کوپڑھتے ای ابومسلم تومرو دی جانب لوٹ گیا اوور قحطبہ بن شبیب مال واسباب لئی ہوئے امام ابراہیم دی جانب روانہ ہویا، قحطبہ نے جرجان دا راستہ اختیار کیتا اطراف جرجان وچ پہنچ کرخالد بن برمک تے ابوعون کوطلب کیتا ایہ لوک معہ مال واسباب فوراً حاضر ہوئے قحطبہ اس مال واسباب کوبھی لے کرامام ول چلا۔
قحطبہ دے ہمراہیاں نے جدو‏‏ں ایہ سُنیا  کہ نباتہ بن حنظلہ عظیم الشان لشکر شام دے نال جرجان وچ پہنچ گیا اے تو اوہ خوف زدہ ہوئے قحطبہ نے انہاں کوایک پرجوش خطبہ دتا او رکہا کہ امام ابراہیم نے پیشین گوئی دی اے کہ تو لوک اک وڈی فوج دا مقابلہ کرکے اس پرفتح پائے گا، اس توں لشکریاں دے دل ودھ گئے، آخر معرکہ کارزار گرم ہویا، نباتہ بن حنظلہ معہ دس ہزار آدمیاں دے مارا گیا، قحطبہ کوفتح عظیم حاصل ہوئی، اس نے نباتہ بن حنظلہ دا سرکاٹ کرابومسلم دے کول بھیج دتا ایہ لڑائی شروع مہینے ذی الحجہ سہ 247ھ وچ ہوئی قحطبہ نے جرجان پرقبضہ کیتا، تیس ہزار اہلِ جرجا کوقتل کرڈالا، شکست جرجان دے بعد نصر بن سیار حرار الرائے ول چلا آیا اوتھے دا امیرابوبکر عقیلی سی، یزید بن عمرہبیرہ کوجب ایہ حالت معلوم ہوئے تواس نے اک بوہت وڈا لشکر ابن غعلیف دی سرداری وچ نصر بن سیار دی امداد دے لئی روانہ کیتا۔
قحطبہ نے جرجان توں اپنے لڑکے حسن بن قحطبہ کوخوارالرائے ول روانہ کیتا تے عقب توں اک لشکر ابوکامل تے ابوالقاسم صحرزبن اباریم تے ابوالعباس مروزی دی سرداری وچ حسن دی امداد دے لئی روانہ کیتا؛ لیکن جس وقت ایہ لوک حسن دے لشکر دے قریب پہنچے توابوکامل اپنے ہمراہیاں توں جدا ہوکر مفر توں جاملا تے اس کوحسن دے لشکر دی نقل وحرکت توں آگاہ کر دتا، آخر لڑائی ہوئی تے حسن بن قحطبہ کوشکست فاش حاصل ہوئی، بنونصر توں مالِ غنیمت تے فتح دا بشارت نامہ یزید بن عمر بن ہبیرہ دے کول روانہ کیتا، ایہ واقعہ محرم سنہ131ھ دا اے، اُدھر توں نصر بن سیار دے قاصد مالِ غنیمت تے فتح دی خوشخبری لئی ہوئے جا رہے سن، اِدھر توں ابن غعلیف فوج لئی ہوئے آ رہیا سی، مقام رے وچ دوناں دی ملاقات ہوئی ابن غعلیف نے خط تے مال غنیمت لے لیا تے رے وچ قیام کر دتا۔ نصر کویہ خبر سن کرسخت ملال ہویا جدو‏‏ں نصر نے خود رے دا قصد کیتا توغطیف معہ فوج ہمدان دی جانب روانہ ہو گیا؛ مگرہمدان کوچھوڑ کراصفہان چلا گیا، نصردوروز تک رے وچ مقیم رہیا، تیسے ر روز بیمار ہُندے ای رے توں کوچ کر دتا، مقام سادہ وچ پہنچا سی کہ 12/ربیع الاوّل سنہ131ھ کوفوت ہو گیا، اس دے ہمراہی اس دی وفات دے بعد ہمدان چلے گئے، رے دا عامل حبیب بن یزید ہنشلی سی، نصر دی وفات دے بعد جدو‏‏ں قحطبہ بن شبیب جرجان توں فوج لے کررے ول آیا توحبیب بن یزید تے اہلِ شام جو اس دے کول موجود سن بلامقابلہ رے کوچھوڑ کرچل دتے، قحطبہ نے رے پرقبضہ کیتا تے اہلِ رے دے اموال واسباب ضبط کیتے رے دے اکثر مفرور ہمدان چلے گئے، حسن نے نہادند پہنچ کرنہایت مضبوطی توں محاصرہ ڈال دتا۔
اورمینوفلبیا سالتوم
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
ابن اسحاق
مدینہ آمد
ان دے داد یسار بن خیار(یسار بن کوتان)مسیحی مذہب دے سن اوہ شاہ ایران دے حکم عین التمر وچ قید سن خالد بن ولید انہاں نو‏ں قیدی بنا کے مدینہ لیائے قیس بن مخرمہ دی تملیک وچ آئے اسی وجہ تو‏ں مطلبی یا مخرمی لقب رکھے نيں۔ یسار اپنے قبیلے دے پہلے شخص سن جو مسلما‏ن ہو ک‏ے آزاد ہوئے۔ انہاں دے تن بیٹے سن جنہاں وچ اک ابن اسحاق سن ۔
صوبا امناٹ چاروئن
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
ایس این 1054
شناخت
ہبل دی کیتی ٹپنی کافی سماں انجان ہی رہی کیونکہ اس دھماکے دے طبعی ورتارے بارے اس سمیں کسے نوں وی پتہ نہیں سی۔ گیاراں سالاں بعد، جدوں والٹر باڈے اتے فرڈز جوکی نے سپرنووے دے ورتارے 'تے چاننا پایا، جوکہ نے اسدے سبھاء بارے کجھ سجھاء وی پیش کیتے، نکولس میئل نے 1054 دے تارے نوں سپرنووا ہون دا وچار پیش کیتا جو کہ اس بدل دے پھیلاء دی رفتار 'تے ادھارت سی۔ اس طرحاں فلکیات داناں نوں اسدا طبعی سائز اتے دوری پتہ کرن دی راہ مل گئیا۔ اسدا سائز ماپن لئی سپیکٹروسکوپی دی مدد لئی گئی تے پتہ لگایا گیا ہے کہ اسدا اندازاً اکار 5000 نوری سال ہے۔ ایہہ نظریہ ہے کہ پھیلاء دی ولاسٹی(velocity) جو کہ دیکھن دی سمت ولّ ہے اتے اسدا لمب،  دونوں اک برابر ہن۔ 1934 وچّ کھوجے دستاویزاں دے حوالے نال ایہہ ثابت ہویا کہ ایہہ چمکیلا تارہ نووا نہیں بلکہ سپرنووا ہے۔
1921 وچّ کنٹ لنڈمارک نے چینی اتہاس وچّ جسے "مہمان تارے" بارے انکڑیاں نوں اکٹھا کرکے لہندے وچّ ایہناں بارے جانکاری پہنچائی۔ اسنے ایہہ انکڑے پرانیاں کھوجاں دے انکڑیاں دی بنیاد اُتے دتے سن۔ اسنے وینشیئن ٹونگکاؤ ورگے سروتاں دا تجزیہ وی کیتا۔ اسدا پہلا مطالعہ 19ویں صدی دے ادھ وچّ جین بیپسٹ بائٹ ولوں کیتا گیا سی۔ لنڈمارک نے 60 پہچانے نوویاں دی لسٹ تیار کیتی اتے پھر اسنوں تارکی دھماکے دی وضاحت دے طور 'تے ورتیا۔ پر ہن ایہناں نوں دو وکھرے ورتارے کیہا جاندا ہے: نووا اتے سپرنووا۔ 1054 دے نووے دا ذکر بائٹ ولوں 1843 وچّ وی، اس لسٹ دے حصے وجوں، کیتا گیا سی۔ اسنے اس لسٹ والے پنے دے ہیٹھلے حصے وچّ "NGC 1952 دے نیڑے" لکھیا ہے۔ ایہہ کریب نیبیؤلے لئی ورتیا جان والا اک وکھرا ناں ہے۔ پر ایہہ ایہناں دوہاں وچکار کوئی کڑی جوڑدا نظر نہیں آ رہا۔
دیوگھر
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 203,116 اے ۔
سیرت ابن ہشام
کتاب دی خصوصیات
ایہ کتاب دراصل سیرت ابن اسحاق دی تلخیص تے تہذیب اے ،مثلاً اصل کتاب دا کچھ حصہ سیرت تو‏ں براہ راست متعلق نہ سی اس لئی ابن ہشام نے اسنو‏ں چھڈ دتا، مشکل الفاظ دے معنی بیان کیتے تے بعض واقعات دا اپنی طرف تو‏ں اضافہ کیتا۔
تراجم و شروحات و تلخیصات
سیرت ابن ہشام دے تراجم دنیا دی مختلف زباناں وچ بالخصوص فارسی، اردو، جرمنی تے انگریزی وچ ہو چکے نيں۔ الغرض سیرت طیبہ دے مآخذ وچ اس کتاب نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ شہرت تے اعتماد حاصل ہی۔
ونچسٹر یونیورسٹی
ونچسٹر یونیورسٹی برطانیہ دے نگر ونچسٹر چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
وارسسٹر یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
سلفائڈ
سلفاڈ دے کمپاؤنڈ کئی تریقیاں نال بناۓ جا سکدے نیں:
یارک سینٹ جان یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
انڈیکیٹر ایکائلس
انڈیکیٹر ایکائلس ماکھیو اگمان ٹبر دا اک پنچھی اے۔
کراچی کنگز
کٹ کا رنگ
کنگز کی کٹ نیلے اور سنہری رنگ کی ہیں۔
گارڈن ٹاؤن
گارڈن ٹاؤن لہور دا اک رہائشی علاقہ اے۔ ایس علاقے دے کل 12 بلاک نیں۔
لندن یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
اختیار معرفۃ الرجال (کتاب)
تعارف
رجال کشی دا کوئی نسخہ ساڈے پاس موجود نئيں اے۔ اس وقت جو موجود اے اوہ شیخ طوسی دا تلخیص شدہ تے منتخب شدہ نسخہ موجود اے ۔ شیخ طوسی (م۴۶۰) نے کتاب فہرست تے رجال، دے بعد جدید تے نويں مطالب نو‏‏ں رجال کشی وچ پایا تو ۴۵۶ ق وچ رجال کشی دی تلخیص تے تہذیب اپنے شاگرد نو‏‏ں املا کروائی ۔اسی مناسبت تو‏ں اس تلخیص و انتخاب دا نام اختیار معرفۃ الرجال اے۔
یہ تالیف علم رجال دی اہ‏م ترین کتاب اے کہ جس وچ ائمہ طاہرین دی زندگی دی وی اہ‏م معلومات مذکور اے۔ البتہ اس کتاب اصلی ہدف راویاں دی جرح و تعدیل بیان کرنا اے خاص طور اُتے کشی نے غیبت دے زمانے وچ زندگی گزارنے دی وجہ تو‏ں تنقیح روایات دی ضرورت نو‏‏ں محسوس کیتا۔
صوبہ کھون کائن
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
پاک بھارت جنگ 1971
تریخ
ایس جنگ دی شروعات 1971 دے عام انتخابات توں ہوئی۔ انتخابات وچ مشرقی پاکستان چ عوامی لیگ سب توں بوہتے ووٹ لے کے جت گئی، دوجے پاسے مغربی پاکستان چ پیپلز پارٹی دی اکثریت سی۔ جدوں عوامی لیگ دے سربراہ شیخ مجیب الرحمن نے پیپلز پارٹی دے اوس ویلے دے سربراہ ذوالفقار علی بھٹو نوں صوبہ بنگال چ اپنی حکومت بنان دا آکھیا تے اوناں انکار کر دتا۔ ایس دے نال ای اوس ویلے دے صدر جنرل یحییٰ خان نے فوج نوں مشرقی پاکستان پیج دتا تا کہ اوتھے ہون آلی بغاوت نوں روکیا جا سکے۔
انڈیا دا کردار
انڈین وزیراعظم اندرا گاندھی نے پاکستان دے خلاف مکتی باہنی دی امداد کرن دا فیصلہ کیتا۔
جنگ دے حالات
16 دسمبر 1971: سقوط ڈھاکہ کے نتیجے میں مشرقی پاکستان علیحدہ ہو کر بنگلہ دیش بن گیا ۔
حوالہ جات
پاک بھارت جنگ 1971ء زمرہ:1971ء کے تنازعات زمرہ:1971ء میں بھارت زمرہ:بنگلہ دیش کی جنگیں زمرہ:بھارت کی جنگیں زمرہ:پاک بھارت جنگیں زمرہ:پاکستان مخالف جذبات زمرہ:پاکستان میں 1971ء زمرہ:پاکستان میں اعتزال زمرہ:پاکستانی شمولیت والی جنگیں زمرہ:تاریخ بنگلہ دیش زمرہ:تاریخ پاکستان زمرہ:تاریخ پاکستان بعد از قیام زمرہ:تحلیل ممالک زمرہ:دسمبر 1971ء کی سرگرمیاں زمرہ:مشرقی پاکستان زمرہ:بنگلہ دیش میں حملے زمرہ:ویکی ڈیٹا سے مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل زمرہ:مشرقی پاکستان کی تاریخ
جوہر ٹاؤن
بازار
لہور دا ایکسپو سینٹر ایس علاقے چ تمیر کیتا جا ریئا اے۔ ایس علاقے دی ابادی دی سہولت لئی کئی دکاناں تے مارکیٹاں بنائیاں گئیاں نیں۔ تے ایتھے ہر قسم دی خریداری کیتی جاندی اے۔
میلیکنیوٹس روبسٹس
میلیکنیوٹس روبسٹس ماکھیو اگمان ٹبر دا اک پنچھی اے۔
جھمری تلئیا
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 87,867 اے ۔
علی ابن حسین
ولادت
ائمہ طاہرین وچو‏ں حضرت علی ع دے نال 2 سال، ، حضرت امام حسن دے نال 10 سال ، یا 12سال ، حضرت امام حسین ع دے نال 10 سال اور 11سال دے نال رہنے د‏‏ی مدت منقول اے ۔اپنے والد د‏‏ی شہادت دے بعد34 یا35 سال زندہ رہے ۔ِآپ دا مقام ولادت اتفاقی طور اُتے مدینہ مذکور اے ۔
والدہ دا ناں
علی بن حسین د‏‏ی والدہ دا ناں سلامہ یا سلافہ اے، جو اس وقت دے شاہ فارس یزدجرد د‏‏ی بیٹی سن، سیدنا عمر فاروق دے زمانہٴ خلافت وچ ایران فتح ہويا تاں ایہ لونڈی بنالی گئی سی۔، ابن سعد نے اس دا ناں ” غزالہ“ نقل کيتا اے بعض حضرات کہندے نيں کہ انہاں د‏‏ی والدہ خلیفہ یزید بن ولید بن عبد الملک د‏‏ی پھوپی سی۔ آپ د‏‏ی والدہ دا ناں شہر بانو سی جو ایران دے بادشاہ یزدگرد سوم د‏‏ی بیٹی سن جو نوشیروان عادل دا پوت‏ا سی۔
ڈور ہولم
ڈور ہولم شٹلینڈ نال اک پینڈا بنیا ہویا جزیرہ اے۔
راجستھان نہر
نہر دی 50 میل لمبائی وچ راجستھان فیڈر اس کھیتر وچوں گزردی سی، جتھے دھرتی ہیٹھلے پانی دی پدھر بہت اچی سی تے اتھے کم کرنا بہت اوکھا سی، خاص کرکے پٹائی اتے ٹائیل لائیننگ دا ۔ پانی دے پدھر نوں نیواں کرن لئی تھاں-تھاں وڈی شکتی والے ٹیوبویلّ لائے گئے، جنہاں نال وڈی مقار وچ پانی پمپ آؤٹ کیتا گیا تاں کہ دھرتی دے پانی دی پدھر نیویں ہو سکے ۔ نہر دے بنن توں مگروں وی کئی علاقےآں خاص کرکے مکتسر اتے ملوٹ دے لاگے-چھاگے اجے وی سیم دی سمسیا بہت اے ۔اتھے راجستھان فیڈر اتے سرہند فیڈر وچوں پانی دے رساؤ نال اتے دھرتی وچ لون ہون کارن پانی دھرتی بہتا نہیں چوسدی اتے سیم پیدا ہو جاندی اے، جس توں کسان لوک بہت تنگ ہن ۔
ہور ویکھو
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:نہراں
امام محمد باقر
علمی مرجعیت
دریا کا پانی بند کے باندھ دیے جانے سے جب کچھ عرصہ کے لیے ٹھہرجائے اور پھر کسی وجہ سے وہ بند ٹوٹے تو پانی بڑی قوت اور جوش وخروش کے ساتھ بہتا ہوا محسوس ہوگا .ائمہ اہل بیت علیہ السّلام میں سے ہر ایک کے سینہ میں ایک ہی دریا تھا, علم کا جو موجزن تھا مگر اکثر اوقات ظلم وتشدد کی وجہ سے اس دریا کو پیاسوں کے سیراب کرنے کے لیے بہنے کا موقع نہیں دیا گیا. امام محمدباقر علیہ السّلام کے زمانہ میں جب تشدد کا شکنجہ ذرا ڈھیلا ہوا توعلوم اہلِبیت علیہ السّلام کا دریا پوری طاقت کے ساتھ امنڈااور ہزاروں پیاسوں کو سیراب کرتا ہوا .»شریعت حقہ« اور احکام الٰہی کے کھیتوں کو سرسبز بناتا ہوا دنیا میں پھیل گیا. اس علمی تبحر اور وسعت معلومات کے مظاہرے کے نتیجے میں آپ کا لقب باقر علیہ السّلام مشہور ہوا. اس لفظ کے معنی ہیں اندرونی باتوں کامظاہرہ کرنے والا چونکہ آپ نے اپنے سے بہت سے پوشیدہ مطالب کو ظاہر کیا اس لیے تمام مسلمان آپ کو باقر علیہ السّلام کے نام سے یاد کرنے لگے. آپ سے علوم اہلبیت علیہ السّلام حاصل کرنے والوں کی تعداد سینکڑوں تک پہنچی ہوئی تھی .بہت سے ایسے افراد بھی جو عقید تاً ائمہ معصومین علیہ السّلام سے وابستہ نہ تھے اور جنھیں جماعت اہلسنت اپنے محدثین میں بلند درجہ سمجھتی ہے وہ بھی علمی فیوض حاصل کرنے امام محمد باقر علیہ السّلام کی ڈیوڑھی پر اتے تھے جیسے زہری امام اوزاعی اور عطاربن جریح، قاضی حفض بن غیاث وغیرہ یہ سب امام محمد باقر علیہ السّلام کے شاگردوں میں محسوب ہیں۔
پنجابی ون ایکٹ دی تریخ
پنجواں دور(1990 توں ہن تکّ(2017) جاری)
اس دور وچّ 21ویں صدی دیاں چنوتیاں دے سنمکھّ پنجابی ناٹ پرمپرا نوں وستھاریاں تے پساریا اے۔ اس دور دیاں ناٹ-رچناواں وچّ تکنیک تے میڈیا دے نال-نال کلونیکل، بین القوامیت، جدیدیت دے نال-نال رشتیاں دی ٹٹ-بھجّ جاے سنکلپاں دی ناٹ-رچناواں وچّ آمد ہوئی۔ اس دور وچّ اکانگی دے ویلے دی لوڑ اتے پاسار نوں مکھ رکھدیاں لگھو ناٹک دا روپ دے دتا۔
ناٹ-رچناکار:اس دور دے ناٹ-رچناواں بہت-پاساری تے بہو-موضوع بھرپور ہن۔ جہناں نے اکانگی نوں وستھار دے کے لگھو-ناٹک بنایا اے، پر اس دور وچّ اکانگی رچنا نہیں ملدی۔ اس دور دے ناٹ-لکھاری ہیٹھ لکھے مطابق ہن، منجیتپال کور، دیوندر کمار، ستیش کمار ورما، ستندر سنگھ نندہ، سوراجبیر، پرسن سردار، نصیب بویجا، کلدیپ سنگھ دیپ، پالی بھپندر، رانا جنگ بہادر، صرف دھالیوال، سومپال ہیرا، کرپال قزاق، صاحب سنگھ، ہنسا سنگھ، جگدیس سچدیوا، ہرکیش چودھری، سربجیت اؤلکھ، بلدیو سنگھ آدی ہن۔
فیروز پور نہر
دنیا دیاں وڈیاں نہراں چوں ایہہ اک وڈی نہر دریا بیاس اتے ستلج دی سانجھی دھارا  چوں ہریکے توں نکلدی اے، جس دا ڈسچارج 18500 کیوسکس اے اتے ایہہ اک پکی نہر اے ۔ اس دی لمبائی ہریکے توں لے کے لگپگ 680 کلومیٹر اے اتے ایہہ راجستھان وچ دور جیسلمیر دے کھیتر تکّ پہنچدی اے ۔ اس دی کھدائی دی مٹی بھاکھڑا نہراں دی پٹائی دی مٹی توں پنج گنا، پنج گنا ہی چمبل نہر اتے 3 گنا نگرجنا ساگر توں زیادہ اے ۔ نہر دی اساری جو مئی 1958 وچ شروع ہوئی، دا نیہہ-پتھر وزیر داخلہ بھارت، پنڈت گوبند ولبھ پنت نے 31 مارچ، 1958 نوں رکھیا سی ۔
ڈاکٹر راجندر پال سنگھ
ڈاکٹر۔ راجندر پال سنگھ براڑ پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ دے پنجابی ڈیپارٹمنٹ وچّ پروفیسر ہن۔ اوہناں نے پنجابی ساہت اکادمی دے پنجابی ساہت دی اتہاسکاری دے پرجیکٹ ماتحت جدید پنجابی شاعری دا اتہاس لکھیا اے۔ ڈاکٹر۔ راجندر پال سنگھ لما سماں ترکشیل سوسائٹی پنجاب نال جڑے رہے ہن۔
کتاباں
9 جدید پنجابی شاعری دا اتہاس، پنجابی اکیڈمی، دلی، 2006