بھوریاں_والے_راجے
1803 وچ انگریزاں اتے مرہٹیاں درمیان لڑائی دی نوبت آئی تاں انگریزاں نے یمنا توں پچھم ولّ رنجیت سنگھ سمیت سارے سکھ راجیاں اتے ملکھ مالکاں دی سہائتا دی لوڑ محسوس کردیاں اوہناں نال سمپرک بنایا اتے بھروسہ دتا کہ دلی دی جت پچھوں انگریز سرکار ولوں اوہناں نوں سرکھیا تاں دتی ہی جاوے گی سگوں اوہناں پاسوں نذرانہ وغیرہ وی نہیں لیا جاوے گا۔ انگریزاں دا یتن سی کہ جے مرہٹیاں خلاف سکھ راجیاں دی مدد نہ وی ملے تاں گھٹو-گھٹّ اوہناں نوں نرپکھّ ہی رکھیا جا سکے۔ اتر وچ مرہٹیاں دے ورتاؤ توں دکھی ہوئے سکھ راجیاں نے انگریزی سینا دا ساتھ دین دا وعدہ تاں کیتا پر کیول کیتھل دا راجا بھائی لال سنگھ اتے جیند دا راجا بھاگ سنگھ کھل کے انگریزاں دی مدد اتے آئے۔ مرہٹیاں نوں ہراؤن پچھوں انگریزاں نے اپنی مدد کرن والے راجا بھاگ سنگھ جیند نوں 26 ستمبر 1803 نوں کھرکھودک ملکھ اتے 7 مارچ 1804 نوں فریدپور؉ ، گوہانا اتے برست دا پرگنا سونپیا۔ پچھلیریاں وچ بھائی لال سنگھ نوں وی حصےدار رکھیا گیا سی۔ ستلج توں پورب ولّ دے سکھ راجیاں اتے سرداراں وچوں گردتّ سنگھ لاڈوا، مہتاب سنگھ تھانیسر اتے کجھ چھوٹے سردار-شیر سنگھ بوڑیا، رائِ سنگھ جگادھری، جودھ سنگھ کلسیا اتے کرم سنگھ شہید-سن جو مرہٹیاں دی سینا وچ شامل ہو کے انگریزاں دے ورودھ لڑے سن۔ ایہناں نے لڑائی ختم ہون پچھوں وی انگریزی علاقے وچ لٹّ کھوہ دیاں وارداتاں کرنیاں جاری رکھیاں۔ انگریزاں نے اوہناں دیاں کاروائیاں نوں ٹھلھ پاؤن واسطے سکھ راجیاں خاص کر کے راجا بھاگ سنگھ جیند اتے بھائی لال سنگھ کیتھل دی مدد چاہی، پر ایہناں دوواں نے مدد کرن توں پہلاں نویں علاقے لین بارے اپنیاں منگاں اتے زور دتا۔ اوہناں نوں دلی ستھت انگریز ریزیڈینٹ مسٹر ڈیوڈ آکٹرکونی پاسوں اپنیاں منگاں بارے کوئی بھروسہ لین وچ سال دا سماں گزر گیا۔ جد تکّ اوہ انگریزی سینا دی مدد لئی تیار ہوئے ادوں تکّ اس دی لوڑ نہیں سی رہی۔ مرہٹیاں دی مدد کرن والے سکھ سردار لیفٹینینٹ کرنل برن توں ہار کھان پچھوں کرنال، جو گردتّ سنگھ لاڈوا دی ملکیت سی، آ گئے۔ اوہناں دا پچھا کردا ہویا برن وی کرنال پہنچ گیا۔ اوہ اجے قلعے نوں گھیرن دی تیاری ہی کر رہا سی کہ گردتّ سنگھ لاڈوا دے دوت نے آ کے اس پاسوں راضی نامے دیاں شرطاں دی جانکاری منگی۔ برن دا کہنا سی کہ اوہ سردار دے آتم سمرپن توں پچھوں ہی کجھ کہیگا۔ موقع پا کے گردتّ سنگھ لاڈوا گھیرے وچوں نکل گیا پر رائِ سنگھ جگادھری، بھنگا سنگھ تھانیسر اتے بھاگ سنگھ چھچھرولی پھڑے گئے۔ جد گردتّ سنگھ لاڈوا نے وی محسوس کیتا کہ اس دی ضد دا کوئی سٹہ نہیں نکلیگا تاں اس نے وی رازینامیں واسطے مسٹر برن کول کرنال بھیجے اپنے دوت راہیں کرنال اتے جنجناں دی مالکی چھڈّ کے سمجھوتہ کرن دی پیش کش کیتی۔ لیفٹینینٹ کرنل برن نے ساری ستھتی دلی ستھت انگریز ریزیڈینٹ ڈیوڈ آکٹرلونی دے دھیان وچ لیا کے کیتی جان والی کاروائی بارے اگوائی منگی۔ ریزیڈینٹ خود ایہہ فیصلہ لین دا ادھیکاری نہیں سی اس لئی اس نے سارا ویروا گورنر جنرل نوں لکھ بھیجیا۔ قصورواراں نوں سزا دین بارے اس نے دو سجھاء دتے۔ پہلا ایہہ کہ ستلج تکّ دا سارا علاقہ مغل بادشاہ دے ناؤں ہیٹھ اپنے راج وچ ملا لیا جاوے۔ اس دا دوجا سجھاء ایہہ سی کہ ایہہ سارا علاقہ اس کھیتر دے شکتی شالی پٹیالہ، نابھہ جیند اتے کیتھل دے راجیاں وچ ونڈ دتا جاوے اتے بدلے وچ اوہناں پاسوں اوہ ہی نذرانہ لیا جاوے جو مرہٹیاں ویلے اوہناں کولوں لیا جاندا سی۔ 1805 وچ ویلزلے دی تھاں کارنوالس گورنر جنرل نیوکت ہو کے ہندوستان آیا۔ جے ویلزلے گورنر جنرل بنیا رہندا تاں سنبھوَ ہے، اپروکت سجھاواں وچوں کسے اک نوں پروان کر لیا جاندا، پر کارنوالس دی نیتی ستھانک حاکماں دی ہوند بنائی رکھدیاں اوہناں نوں انگریزی سرپرستی ہیٹھ لے کے سرکار دی اچھا انوسار کم کرواؤن دی سی۔ اس لئی گورنر جنرل دے پدھر اتے ریزیڈینٹ ولوں دتے دوویں سجھاء نہ منن یوگ سمجھے گئے۔ پہلے سجھاء انوسار کیتی جان والی کاروائی نوں بے انصافی اتے انیتیپورن منیا گیا اتے دوجے سجھاء نوں، نذرانہ اگراہن واسطے کیتے جان والے مہنگے بندوبست کارن نہ-املیوگ۔ اس لئی فیصلہ ہویا کہ ستھتی نوں جیوں دی تیوں ہی رہن دتا جاوے۔ انجھ وی کمپنی سرکار چاہندی سی کہ اس دے راج اتے رنجیت سنگھ دے راج وچکار اس طرحاں دے چھوٹے راج ہون۔