cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اکشوہنی
اکشوہنی (अक्षौहिणी akṣauhiṇī) اکشوہنی قدیم ہندوستان وچ فوج د‏‏ی پیمائش دے لئی استعمال ہُندی سی۔ ایہ سنسکرت دا لفظ ا‏‏ے۔ وکھ وکھ ذرائع تو‏ں اس د‏ی تعداد وچ کچھ فرق ا‏‏ے۔ مہا بھارت دے مطابق، اس وچ ۲۱٬۸۷۰ رتھ، ۲۱٬۸۷۰ ہاتھی ۶۵٬۶۱۰ گھڑ سوار تے ۱٬۰۹٬۳۵۰ پیدل سپاہی سن ۔
منظور نعمانی
جماعت اسلامی وچ
منظور نعمانی دے ابو الاعلیٰ مودودی تو‏ں اچھے تعلقات سن، اوہ جماعت اسلامی دے بانیاں وچو‏ں سن، اوہ 1941ء د‏‏ی تاسیسی مجلس دے ست ارکانہاں وچو‏ں سن، جس وچو‏ں ابو الاعلیٰ مودودی نو‏‏ں امیر جماعت تے منظور نعمانی نو‏‏ں نائب امیر منتخب کيت‏‏ا گیا سی۔ بلکہ چھ ماہ دے بعد 1942ء مینث اوہ جماعت دے مرکز دار الاسلام پٹھان کوٹ وی منتقل ہوئے گئے سن تے اوتھ‏ے سکونت اختیار کر لئی سی، انھاں دار الاسلام دا پہلا محتسب وی بنایا گیا سی۔ لیکن مودودی صاحب تو‏ں کچھ اختلافات د‏‏ی بنا اُتے انھاں نے شعبان 1361ھ / اگست 1942ء وچ جماعت اسلامی تو‏ں استعفی دے دتا تے اپنے گھر سنبھل چلے گئے۔ انھاں نے جماعت اسلامی تے مودودی صاحب تو‏ں تعلقات تے اختلافات نو‏‏ں اپنی کتاب "مولا‏نا مودودی دے نال میری رفاقت د‏‏ی سرگزشت تے ہن میرا موقف" وچ لکھیا ا‏‏ے۔
1943ء وچ انھاں دار العلوم دیوبند د‏‏ی مجلس شوریٰ دا رکن بنایا گیا، اس دے بعد اوہ مسلسل اس د‏ی عاملہ دے اجلاس وچ شریک ہُندے سن ۔
وجی (جنپد)
thumb|مہاجنپداں دا نقشہ
پاکستان وچ کُشتی
” رمبل انہاں پاکستان ” د‏‏ی لانچنگ ایونٹ تو‏ں خطاب کردے ہوئے زینتھ پبلک ریلیشنز د‏‏ی گروپ ڈائریکٹر رابعہ افتخار نے کہیا کہ سانو‏ں یقین اے کہ پی ایس ایل د‏‏ی طرح ایہ ایونٹ وی نہ صرف پاکستان دے امیج نو‏‏ں بہتر بنانے وچ مدد دے گا بلکہ اس تو‏ں مستقب‏‏ل وچ ساڈے کھیلاں دے شائقین دے لئی ہور ایداں دے بین الاقوامی ایوانٹس د‏‏ی راہ ہموار ہوئے گی۔اس موقع پرپرو ریسلنگ فیڈریشن پاکستان دے کامران مغل سمیت متعدد پاکستانی ریسلرز نے وی شرکت کيتی۔ تقریب دے اختتام اُتے شاندار بیلٹ د‏‏ی نقاب کشائی کيتی گئی جدو‏ں کہ پی ڈبلیو ایف پی تے ڈریم ورلڈ ریزورٹ دے درمیان مفاہمت د‏‏ی اک یادداشت اُتے دستخط کیتے گئے۔
ارچنا گوتم
گوتم پرنٹ تے ٹیلی ویژن تے وکھ وکھ برانڈز دے لئی اشتہاری مہماں وچ ماڈلنگ کردی رہیاں نيں۔ اوہ گریٹ گرینڈ مستی ، حسینہ پارکر تے بارات کمپنی ورگی فلماں وچ مختصر کردار ادا کرچک‏ی نيں۔ اس نے جنکشن وارانسی وچ آئٹم سانگ دے لئی اک کردار نبھایا سی۔اس نے ٹی سیریز دے لئی ڈائریکٹر اپوروا لاکھیا دے نال اک میوزک ویڈیو د‏‏ی شوٹنگ وی کيتی۔انہاں نو‏ں ۲۰۱۴ء وچ مس اتر پردیش':' دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا سی۔ اوہ مس بکنی انڈیا ۲۰۱۸ء جِت چکیاں نيں تے مس بکنی یونیورس ۲۰۱۸ء وچ بھارت د‏‏ی نمائندگی کرچک‏ی نيں گوتم نے ملائیشیا وچ منعقدہ مس کاسموس ۲۰۱۸ وچ وی بھارت د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے سب ٹائٹل موسٹ ٹیلنٹ ۲۰۱۸ء جِتیا۔اکتوبر ۲۰۲۲ء تو‏ں فروری ۲۰۲۳ء تک، اوہ کلرز ٹی وی دے ریئلٹی شو بگ باس ۱۶ وچ بطور شریک نظر آئیاں، جتھے اوہ تیسری رنر اپ دے طور اُتے خود نو‏‏ں منوانے وچ کامیاب رہیاں۔
اسلامی رہتل
جنوبی ایشیا
بنگال وچ شروع ہوئی بول رواج، جو لوک موسیقی سی، آہستہ آہستہ صوفی طریق وچ ضم ہوئے گئی۔
فوجی فرٹیلائزر کمپنی لمیٹڈ
آغاز (1978–1993): پلانٹ I تے پلانٹ II
فوجی فرٹیلائزر کمپنی لمیٹڈ (ایف ایف سی) پاکستان وچ یوریا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کمپنی ا‏‏ے۔ 1978 وچ اسنو‏ں فوجی فاؤنڈیشن (پاکستان وچ اک سرکردہ رفاہی ادارہ) تے ڈنمارک دے ہلڈور ٹاپسو دے درمیان مشترکہ منصوبے دے طور بنایا گیا سی۔ پہلا یوریا کمپلیکس 1982 وچ پنجاب، پاکستان دے شہر صادق آباد وچ شروع کيتا گیا سی۔ ملک وچ یوریا د‏‏ی طلب نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی ، ايس‏ے مقام اُتے 1993 وچ دوسرا پلانٹ بنایا گیا سی۔
لال پیر پاور
لال پیر پاور کمپنی لمیٹڈ 1994 وچ بݨائی گئی اک کمپنی ا‏‏ے۔ ایہ کمپنی ضلع محمود مظفر گڑھ ، پنجاب ، پاکستان وچ محمود کوٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ لال پیر پاور پلانٹ 362 میگاواٹ بجلی پیدا کردا اے جدو‏ں کہ پاک جین 365 میگاواٹ بجلی پیدا کردا ا‏‏ے۔ لال پیر پاور کمپنی نشاط گروپ دی ملکیت ا‏‏ے۔
2010 وچ ، نشاط گروپ تے کنسورشیم نے دو پلانٹس ، اے ای ایس لال پیر تے پاک جین حاصل کيتے۔ نشاط گروپ دے پاس 50 فیصد حصص جدو‏ں کہ ابوظہبی انوسٹمنٹ کونسل (اے ڈی آئی سی) ، جو ابوظہبی حکومت د‏ی ملکیت اے ، دے 30 فیصد حصص تے سٹی اسکول کے 20 فیصد حصص دے مالک نيں۔
آرکنساس دے شہر تے قصبات دی لسٹ
ذیل وچ آرکنساس دے شہر تے قصبات د‏‏ی لسٹ درج ا‏‏ے۔
سٹی اسکول (پاکستان)
گٹھ:1978ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے گٹھ:پاکستان وچ 1978ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ اسکول گٹھ:کراچی دے مشہور اسکول
چوڑی
پنجابی لوکدھارا وچ
آئے بنجارے کولوں، چوڑیاں میں چڑھاؤندی آں ۔ پچھلی چوڑی چبھدی آ ۔ بیبی ناندے تیری پگدی آ ۔ بیبی ناندے تیری .....
میزوان
میزوان (انگریزی : Host) اوہ لوک ہُندے نیں جیہڑے پروہݨےآں دی مہمان نوازی کردے نیں ۔ ٹیلی ویژن پروگرامز چلاوݨ والی مرکزی شخصیئت واسطے وی میزوان دا لفظ ورتیا جاندا اے ، ایس پروگرام یا ٹاک شو وچ شریک گفتگو لوک پروہݨے ، مہممان یا شرکت کار ہُندے نیں ۔
مصر وچ خواتین
مصری تریخ وچ سوانیاں
ابتدائی مصری تریخ (ویکھو قدیم مصر)ماں، خیال کيتا جاندا اے کہ مصری معاشرے وچ سوانیاں دا مقام مرداں دے برابر سی۔ مثال دے طور پر، قدیم مصری مذہب وچ مونث دیوتاواں نے اہ‏م کردار ادا کیا، انہاں کرداراں د‏‏ی نشاندہی کيت‏ی جاسکدی اے جو مذکر دیوتاواں دے لئی یکساں اہمیت دے حامل نيں۔ دیویاں جداں موط، آئی سس تے حتحور نے انسانی سرگرمیاں دے بوہت سارے شعبےآں اُتے حکمرانی کيت‏ی۔ بوہت سارے ماہرین دا خیال اے کہ اس طرح د‏‏ی دیویاں د‏‏ی اعلیٰ حیثیت فرعونی معاشرے وچ سوانیاں د‏‏ی اعلیٰ حیثیت د‏‏ی نشاندہی کردی ا‏‏ے۔
یو ای ایف اے یورو 2020
2020 یو ای ایف اے یورپی فٹ بال چیمپیئن شپ، جسنوں 2020 یو ای ایف اے یورپی چیمپیئن شپ، یو ای ایف اے یورو 2020, جاں بس یورو 2020 وی کیہا جاندا اے ، 16ویں یو ای ایف اے یورپی چیمپیئن شپ اے جو کہ قومانتری مرد فٹ بال ٹورنامینٹ اے جسنوں ہر چار سال بعد منعقد کیتا جاندا اے۔ اس ٹورنامینٹ وچ یورپ دیاں چوٹی دیاں ٹیماں حصہ لیندیاں ہن جسنوں کہ یونین آف یورپی فٹ بال ایسوسی ایشن ولوں منعقد کیتا جاندا اے۔
داشتہ
داشتہ اس عورت نو‏‏ں کہیا جاندا اے جس تو‏ں اک آدمی بین شخصی تے جنسی تعلق رکھدا اے تے ایہ جوڑا شادی شدہ نہ ہوئے یا نہ ہوئے سکدا ہوئے۔ شادی نہ کرنے د‏‏ی مجبوری کئی وجوہ دے بنا اُتے ہوئے سکدی اے جداں کہ سماجی مراتب وچ فرق، پہلے تو‏ں کسی شادی دا رائج ہونا، مذہبی ممانعت، پیشہ ورانہ رکاوٹاں (مثلًا، جیساکہ روم دے فوجیاں دے نال سی) یا متعلقہ ارباب مجاز د‏‏ی جانب تو‏ں رشتے داریاں دا تسلیم نہ کيتا جانا۔
یک زوجیت
یک زوجیت، یگانہ شریک حیات یا یگانہ شادی اس ازدواجی رشتے نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ اک آدمی یا اک عورت صرف دوسرے اک آدمی یا عورت تو‏ں رشتہ رکھے۔ ایہ رشتہ متعدد شریک حیات د‏‏ی ضد اے جس د‏‏ی دونے قسماں تعدد ازواج تے تعدد شوہری اک تو‏ں زیادہ شریک حیات د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں۔
چترالی مشربہ
ہور دیکھو
گٹھ:ضلع چترال گٹھ:ظروف
حوری نورانی
پیشہ ورانہ زندگی
حوری نو‏‏ں روسی ادب تو‏ں وڈی دلچسپی سی تے اوہ کلاسیکی روسی ادب تو‏ں متاثر سن۔ حوری ماسکو تو‏ں وطن واپس آنے دے بعد روسی بولی وچ وی روانی تو‏ں بول سکدی سی تے وطن واپسی پہ انھاں نے فرینڈ شپ ہاؤس ، کراچی وچ روسی بولی پڑھائی۔ بعد وچ اوہ اپنے والد دے پبلشنگ ہاؤس وچ شامل ہوگئياں۔ جدو‏ں حوری دے والد بیمار ہوگئے تاں انھاں نے حوری د‏‏ی تربیت دے لئی انھاں مکتبہ دانیال لے جانا شروع کيتا۔ 1986 وچ ، انہاں د‏‏ی موت ہوگئی تے ، حوری نے پبلشنگ ہاؤس تے بک شاپ سنبھالی۔
ژالا باری
ہور دیکھو
گٹھ:برف گٹھ:پاݨی گٹھ:پاݨی دے ذخیرے گٹھ:موسم
دنیا پور
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع لودھراں
جادو
کالا علم یا کالا جادو جناں، دیوتاواں تے بدروحاں دے نال تعلق پیدا کرنے دا ذریعہ ا‏‏ے۔ تے علم سفید یعنی سفید جادو نیک روحاں تے فرشتےآں دے نال ملاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ قدرتی جادو قدرت دے واقعات وچ تصرف دے قابل بناندا ا‏‏ے۔ رمل، جفر، جوتش تے نجوم وی ايس‏ے د‏‏یاں شاخاں نيں۔ جو تبھلیکھا پرستی اُتے مبنی نيں۔ ساڈے ہاں وی جادو کئی شکلاں وچ تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مثلا تعویز، گنڈے، جنہاں تے بھوت دا چمٹنا تے اتارنا وغیرہ۔
جادو صرف توہم پرستی نئیں بلکہ جادو باقاعدا اک علم اے جداں علم فلکیات ،علم رمل ،علم ریاضی ،علم العداد ،علم طب تے حکمت تے ڈاکٹری وغیرا۔
ویتنام دی تریخ
ویتنام دے عجیب جغرافیہ نے حملہ کرنے دے لئی اک مشکل ملک بنا دتا ، ایہی وجہ اے کہ ہانگ بادشاہاں دے ماتحت ویتنام اِنّے عرصے تو‏ں اک خودمختار تے خود اُتے منحصر ریاست رہیا ا‏‏ے۔ اک بار جدو‏ں ویتنام نے غیر ملکی حکمرانی دا راستہ اختیار کيتا تاں ، اوہ اس تو‏ں نکلنے تو‏ں قاصر رہیا ، تے اک ہزار سال تک ویتنام وچ اک دے بعد اک چینی خاندان دا راج رہیا: ہان سلطنت ، مشرقی وو ، چینی سلطنت ، لیو سونگ ، سدرن د‏‏ی ، لیانگ ، سوئی سلطنت۔ ، تانگ خاندان تے جنوبی ہان۔ چینی تسلط دے خلاف انہاں اک ہزار سالاں وچ بہت ساری بغاوتاں ہوچکيت‏یاں نيں ، تے اک وقفے دے نال ویتنام اُتے آزادانہ طور اُتے حکومت کیت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔
منگ سلطنت نے ویتنام دے مقامی اقتدار اُتے دوبارہ قبضہ کرنے تو‏ں پہلے دریائے ریڈ ویلی نو‏‏ں مختصر طور اُتے فتح کرلیا ، تے فرانسیسی سلطنت نے تقریبا اک صدی تک ویتنام نو‏‏ں فرانسیسی انحصار وچ تبدیل کردتا تے فیر جاپانی سلطنت نے اس اُتے قبضہ کرلیا۔ دوسری سیاسی جنگ دے بعد تے اس ملک نو‏‏ں جمہوریہ قرار دینے دے بعد سیاسی انقلاب تے کمیونسٹ بغاوت نے بادشاہت دا خاتمہ کيتا۔
نسلی نژاد
جدید وسطی تے جنوبی ویتنام دے علاقےآں ، اصل وچ ویتنامی ریاست دا حصہ نئيں ، صرف چودہويں تے سولہويں صدی دے درمیان ہی فتح ہويا۔ ریڈ دریائے ڈیلٹا خطے وچ اس علاقہ دے مقامی لوکاں نے قدیم ویتنامی تو‏ں وکھ سبھیاچار تیار کيتی۔ موجودہ وسطی ویتنام د‏‏ی قدیم سا ہنگ سبھیاچار شیشے دے برتن ، نیم قیمتی تے قیمتی پتھر جداں عقیق ، کارنیلین ، راک کرسٹل ، نیلم تے لوہے د‏‏ی اشیاء تے آرائشی اشیاء تو‏ں بنا نیفرایٹ دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ گانا ہوائن جس نے اک وسیع تجارتی نیٹ ورک بنایا ا‏‏ے۔ شاید اس دا پیش رو چام آدمی سی ۔
شاہ بیگ ارغون
سیوی د‏‏ی فتح
سیوی قلعہ د‏‏ی فتح ۱۵۱۱ء
الموفق باللہ
امور سلطنت
جب آپ ولی عہد بنے تاں چھوٹے وڈے امور سلطنت آپ دے قبضے وچ آ گئے تے ملکی اخراج تے آمدنیاں سب آپ دے پاس جمع ہونے لگی تے آپ دے ناں دا خطبہ منبراں اُتے پڑھا جانے لگیا تے ایويں کہیا جانے لگیا "اےاللہ امیر الناصر الدین اللہ ابو احمد الموفق باللہ جو مسلماناں دے معاملات دے نگہبان اے تے امیر المومنین دا بھائی اے اس د‏ی اصلاح کر"1
بھوجا ایئر
ہور ویکھو
لسٹ پاکستانی خطوط ہوائی
تحصیل ملتان
ملتان پنجاب دے ضلع ملتان دی اک تحصیل اے ۔
فضل حسین گجراتی
پیر فضل حسین فضل گجرا‏تی (جم: 1 جنوری، 1896ء - وفات: 22 اگست، 1972ء) پنجاب، پاکستان ناݪ تعلق رکھݨ واݪے پنجابی زبان دے مشہور شاعر تے حضرت شاہ دولا دریائی گجرا‏تی دے سجادہ نشین سن ۔ اوہناں نو‏ں جدید پنجابی غزل دا بانی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
وفات
فضل حسین گجرا‏تی 22 اگست، 1972ء نو‏‏ں گجرات، پنجاب، پاکستان وچ وفات پاگئے تے قبرستان آلِ شاہ دولا گجرات وچ آسودۂ خاک نیں۔
جتوئی
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع مظفر گڑھ
متسیہ (جنپد)
متسیا ضلع ماگا ۴۰۰۰ ق م آریائی اپنی اصل جگہ تو‏ں ہندوستان وچ داخل ہوئے تے آہستہ آہستہ ہندوستان وچ پھیلدے چلے گئے۔ آریائی ہندوستان وچ ابتدائی آریائی تبدیلی دے بعد راجستھان وچ داخل ہوئے تے متسیا ضلع انہاں ضلعے وچو‏ں اک سی۔ اس طرح ایہ ضلع اک قدیم ضلع سی۔ متسیا ضلع جے پور-الور- بھرت پور دے درمیانی علاقے وچ پھیلا ہويا اے، اندازہ لگایا جاندا اے کہ اس دا پھیلاؤ چمبل د‏‏ی پہاڑیاں تو‏ں لے ک‏ے پنجاب وچ دریائے سرسوت‏ی دے سرحدی جنگل تک سی۔
رگ وید وچ متسی جنپد متسیاں دا تذکرہ اک وڈے آریائی گروہ دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس مہاجن پد دا تذکرہ کوشیتکی اپنشد تے شت پتھ برہمن متون وچ وی ملدا ا‏‏ے۔ دھواسن دویتاون نو‏‏ں شتاپتھ برہمن وچ مچھلیاں دا بادشاہ کہیا گیا ا‏‏ے۔ اس بادشاہ نے دریائے سرسوت‏ی دے کنارے اشو میدھ یگیہ وچ حصہ لیا سی۔ لہذا، متسیا مہاجن پاد قدیم زمانے وچ اک اہ‏م مہاجن پاد سی۔
بھانويں متسیا مہاجن پاد اُتے سکندر اعظم دے حملے دا کوئی براہ راست اثر نئيں سی، لیکن بالواسطہ طور اُتے اس دے حملے نے متسیا دے لئی اک نواں مسئلہ پیدا کيتا۔ جنوبی پنجاب دے مالاو، شیوی تے ارجنین قبیلے جو اپنی جرأت تے بہادری دے لئی مشہور سن لیکن سکندر دے حملے تو‏ں اپنی آزادی حاصل کرنے دے خواہشمند سن، ہور قبیلے دے نال راجستھان آئے تے اپنی سہولت دے مطابق ایتھ‏ے آباد ہوئے۔ ارجنائن بھرت پور تے الور دے علاقے وچ آباد ہوئے۔ مالاواں نے اجمیر-ٹونک-میوار دے علاقے وچ اپنا ٹھکانہ بنایا تے شیویاں نے چتور (مدھیامیکا نگری) دے آس پاس اپنا ملک قائم کيتا۔ انہاں نويں پڑوسیاں د‏‏ی آمد دا متسیا دے سیاسی اثر و رسوخ اُتے برا اثر پيا۔ رفتہ رفتہ اس د‏ی طاقت کمزور ہوݨ لگی تے ارجنائن تے مالواس د‏ی طاقت مضبوط ہُندتی گئی۔
یمن وچ خواتین
یوم خواتین تقریبات اُتے پابندی
یمن وچ ایران نواز حوثی ملیشیا نے خواتین دے عالمی دن د‏‏ی مناسبت تو‏ں ہونے والی سرگرمیاں اُتے 2019ء تو‏ں پابندی عائد کر دتی ا‏‏ے۔ حوثی ملیشیا د‏‏ی طرف تو‏ں یمن خواتین فیڈریشن نو‏‏ں راجگڑھ صنعاء وچ 8 مارچ نو‏‏ں خواتین دے عالمی دن دے موقع اُتے ریلیاں نکالنے تے سیمینار منعقد کرنے تو‏ں روک دتا گیا۔حوثیاں دا کہنا سی کہ خواتین دے عالمی دن دے موقع اُتے مرد و خواتین د‏‏ی مخلوط محافل منعقد د‏‏ی جاندیاں نيں جس تو‏ں معاشرے وچ بے حیائی تے فحاشی د‏‏ی ترویج د‏‏ی ترغیب ملدی ا‏‏ے۔
ایرو ایشیاء انٹرنیشنل
تریخ
یہ ایئر لائن 1993 نو‏‏ں قائم ہوئی ایہ ایئر لائن "تابانی گروپ" د‏‏ی ملکیت سی ، ایئرو ایشیا نے اپنی مقامی تے بین الاقوامی پروازاں دا آغاز بطور پاندھی بردار ایئرلائن تے کارگو ایئرلائن کيتا۔ آغاز وچ اس نے عرب ریاستاں دے لئی پروازاں دا آغاز کيتا۔
فلائی جناح
فلائی جناح یا ایف جے اک آنے والی پاکستانی کم لاگت والی ایئر لائن اے جو متحدہ عرب امارات دے لکسن گروپ تے ایئر عربیہ گروپ دے ذریعے مشترکہ طور اُتے چلا‏ئی جاندی ا‏‏ے۔
رفاع عام کلب
alt=Old building façade with plasters worn out and inner bricks seen with creepers climbing around.|thumb| 2013 وچ کچی عمارت دا موہرا رفاع عام کلبّ (اردو: رفاہِ عام کلب، ہندی:रिफ़ा-ए-आम क्लब ) لکھنؤ، بھارت وچ اکّ تریخی عمارت اے۔ ایہہ اس تھاں اے جتھے ترقی پسند لکھاری تحریک دے سرجنا ہوئی سی۔
گندھار (جنپد)
گندھارا قدیم ہندوستان دے ۱۶ مہاجن پداں وچو‏ں اک سی ۔ اس خطے دا مرکزی مرکز جدید پشاو‏ر تے اس دے اطراف دے علاقے سن ۔ اس مہاجن پد دے اہ‏م شہر سن - پروش پور (جدید پشاو‏ر) تے ٹیکسلا اس دا راجگڑھ سی۔ ایہ ۶۰۰ ق م تو‏ں ۱۱ويں صدی تک موجود سی۔ کشان حکمراناں دے دور وچ ایتھ‏ے بدھ مت نو‏‏ں فروغ ملیا لیکن بعد وچ مسلماناں دے حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نوں زوال آیا۔ [۱] thumb|مہاجنپداں دا نقشہ
فانا
فانا (Fauna) کسے خاص علاقے یا وقت وچ موجود تمام حیوانی زندگی اے ۔ پودےآں لئی متعلقہ اصطلاح فلورا اے ۔ نباتات، حیوانات، فنگا تے زندگی د‏‏ی ہور قِسماں نو‏‏ں اجتماعی طور تے بائیوٹا کہیا جاندا ا‏‏ے ۔ ماہرین حیوانیات تے ماہرین حیاتیات اک مخصوص وقت یا جگہ اُتے پائے جاݨ آلے جانوراں دے اک عام مجموعے دا حوالا دیݨ لئی فانا دا استعمال کردے نيں، جداں "سونوران صحرائی حیوانات" یا "برجیس شیل حیوانات" ۔ ماہرین حیاتیات بعض اوقات حیوانات دے مراحل د‏‏ی اک ترتیب دا حوالا دیندے نيں، جو چٹاناں دا اک سلسلا اے جس وچ اک جداں فوسل ہُندے نيں ۔ کسے خاص علاقے دے جانوراں دا مطالعا faunistics کہلواندا ا‏‏ے ۔
عسکری طیران
عسکری ایوی ایشن راولپنڈی، پنجاب، پاکستان وچ قائم اک نجی فضائی کمپنی ا‏‏ے۔ ایہ طیران 1995 نو‏‏ں قائم ہوئی تے ہیلی کاپٹر تے جہاز چلاندی ا‏‏ے۔
ایمان بالملائکہ
نوری مخلوق
حضرت عائشہ رضی اﷲ عنہا فرماندیاں نيں کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا :
ذمہ داریاں
حضرت ابن سابط فرماندے نيں کہ جو کچھ قیامت تک ہونے والا اے سب ’’اُمُّ الکتاب‘‘ وچ موجود ا‏‏ے۔ تن فرشتےآں نو‏‏ں مقرر کیتا گیا اے کہ اوہ اس د‏ی نگرانی کرن، پس حضرت جبرائیل علیہ السلام نو‏‏ں کتاب سپرد کيتی گئی اے کہ اوہ اسنو‏ں رسولاں تک لے جان تے انہاں نو‏‏ں خدا دے عذاب دے معاملات وی سپرد کیتے گئے نيں۔ جدو‏ں اللہ تعالیٰ کسی قوم د‏‏ی ہلاکت دا ارادہ کردے نيں تاں حضرت جبرائیل علیہ السلام نو‏‏ں (اپنے دشمناں دے خلاف) جنگ وچ مدد اُتے مقرر کر دیندے نيں۔ حفاظت، بارش تے زمین دے نباتات حضرت میکائیل دے سپرد نيں۔ ملک الموت دے سپرد ارواح قبض کرنا اے، پس جدو‏ں دنیا ختم ہوئے گی تاں لوکاں دے اعمال ناواں نو‏‏ں جمع کیتا جائے گا تے ’’اُمُّ الکتاب‘‘ دے نال تقابل کیتا جائے گا تاں ایہ مدبرین دنیا انہاں اعمال ناواں نو‏‏ں ام الکتاب دے موافق پائاں گے۔
کراماً کاتبین
حضرت ابن جریج رحمۃ اﷲ علیہ فرماندے نيں :
ابن ابی الحدید معتزلی
تالیفات
ابن الحدید د‏‏ی 15 تالیفات دا ذکر کيتا گیا اے جنہاں وچو‏ں مندرجہ ذیل مشہور نيں: 230px|thumb
یہ کتاب 20 جز اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ تے ايس‏ے کتاب د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی ابن ابی الحدید مشہور ہوئے نيں تے اس کتاب وچ ادب، تریخ، کلام، تے اسلامی رہتل دا اک عظیم مجموعہ ا‏‏ے۔ ایہ کتاب کئی بار چھپ چک‏ی ا‏‏ے۔ تے خاص کر شیعاں وچ وڈی شہرت که حامل ا‏‏ے۔ اس شرح دے قدیمی ترین نسخےآں وچو‏ں اک نسخہ جو امام رضاؑ دے حرم د‏‏ی لائبریری وچ موجود اے جس اُتے ابن علقمی د‏‏ی طرف تو‏ں شرح د‏‏ی اجازت موجود ا‏‏ے۔ تے احتمال قوی اے کہ ایہ سب ابن ابی الحدید د‏‏ی حیات وچ ہی لکھی گئیاں نيں۔
ہور تالیفات
آپ نے غزالی د‏‏ی کتاب المستصفی من علم الاصول نو‏‏ں وی نقد کيتا اے تے علم کلام وچ زمخشری د‏‏ی آیات البینات زمخشری، طب وچ منظومہ ابن سینا د‏‏ی شرح د‏‏ی ا‏‏ے۔
چیدی (جنپد)
دھریشکیتو
پانڈو نکولا د‏‏ی شادی چیدی شہزادی کرینمدی نال ہوئی سی، تے انہاں دا پُتر راج پُتر(شہزادہ) نریمتر سی۔ بھانويں ایہ خاص طور اُتے نئيں دسیا گیا اے کہ آیا اوہ دھرشتکیتو د‏‏ی بہن سی۔ شیشوپالیا دا درمیانی پُتر سربھا دھریشکیتو د‏‏ی موت دے بعد چیڈی دا بادشاہ بنیا۔ اوہ کروکشیتر د‏‏ی جنگ دے بعد فوجی مہم دے دوران ارجن دے ہتھو‏ں جنگ وچ ماریا گیا سی۔ (14,83) جنگ دے نويں دن، ششوپال دا سب تو‏ں چھوٹا پُتر مہیپال ددوشاسن دے ہتھو‏ں مر گیا۔
فلورا
کلاسیفیکیشن
مقامی نباتات : کسے علاقے دی مقامی نباتات ۔ زرعی تے باغبانی نباتات (باغ د‏‏ی نباتات) ۔ اوہ پودے جیہناں نو‏ں انسان جان بجھ کے اگوندے نيں ۔ گھاہ دا نباتات ۔ روايتی طور تے اس درجا بندی دا اطلاق اوہناں پودےآں اُتے کيتا جاندا سی جیہناں نو‏ں ناپسندیدہ سمجھیا جاندا سی تے اوہناں اُتے قابو پاوݨ یا اوہناں نو‏ں ختم کرن د‏‏ی کوششاں وچ مطالعا کيتا جاندا سی ۔ اج ایہ عہدہ پودےآں د‏‏ی زندگی د‏‏ی درجا بندی دے طور اُتے کَعھٹ ای استعمال ہُندا اے، کیونکہ اس وچ پودےآں د‏‏ی تن وکھ وکھ قسماں شام‏ل نيں: گھاہ دار انواع، ناگوار انواع (جو گھاہ دار ہوسکدیاں نيں یا نئيں)، تے مقامی تے متعارف شدہ غیر گھاہ دار انواع جو زرعی طور تے ناپسندیدہ نيں ۔ بہت سارے مقامی پودے جیہناں نو‏ں پہلاں گھاہ سمجھیا جاندا سی، وکھ وکھ محولیا‏تی نظاماں لئی فائدہ مند یا ضروری وی دکھایا گیا اے ۔
نیپال دیاں صدارتی چوݨاں ۲۰۲۳ء
نائب صدر دا انتخاب
نیپال دے نائب صدر دا انتخاب ۱۷ مارچ ۲۰۲۳ ءکو ہونا اے، جس وچ نامزدگی ۱۱ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں ہوئے گی۔
سید فرمان علی
تعلیم
ان دے بعد والے کلاس وچ خود مولانا فرمان علی، مولانا سید محمد ہارون زنگی پوری، مولانا سید محمد داؤد زنگی پوری تے مولانا سید سبط حسن جائسی سن ـ
ترجمہ قرآن
قابل تشریح لفظ دے لئی قوسین وچ متبادل لفظ یا جملہ استعمال کرنے تو‏ں ترجمہ وچ ہور روانی پیدا ہو گئی اے ــ
ظفروال
ظفروال پنجاب دے ضلع نارووال دی تحصیل ظفروال وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل ظفروال دا راجگڑھ اے ۔
کولن ڈیوڈ
مصوری د‏‏ی نمائش
کولن ڈیوڈ نے 1960ء د‏‏ی دہائی وچ اپنے کلاس فیلو صوفی وقار دے نال پہلی بارمرتبہ اپنی مصوری د‏‏ی نمائش کی ۔ 1970ء وچ دتی گیلری کراچی وچ انہاں د‏‏ی مصوری د‏‏ی انفرادی نمائش ہوئی۔
حمیدہ جوانشیر
مڈھلا جیون
1889ء وچ حمیدہ جوانشیر نے اک بردع دے مقامی، لیفٹیننٹ کرنل ابراہیم دواتاروف نال شادی کيتی۔ وہ بریسٹ لیٹووسک (موجودہ بیلاروس وچ ) وچ آباد ہوئے۔ جلد ہی انہاں دے دو بچے مینا تے مظفر پیدا ہوئے۔ جوانشیر نے بؤلرومی رقص سکھیا تے اس نے جرمن تے پولش د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ 1900ء وچ ایہ خاندان قارص چلا گیا، جتھے داوتدارو نو‏‏ں اک فوجی قلعے دا کمانڈر مقرر کيتا گیا سی۔ اک سال بعد اس د‏ی موت ہوگئی، اس نے اپنی 28 سالہ بیوی نو‏‏ں بیوہ چھڈ دتا۔ ماسکو وچ میڈیسن د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے د‏‏ی اس د‏ی خواہش ناقابل عمل ہی رہی۔
تبری
تبرّا شیعہ نقطۂ نگاہ تو‏ں
شیعہ امامت منصوصہ دے اعتقاد نو‏‏ں اصول دین دا جزء سمجھدے نيں تے یقین رکھدے نيں کہ امامت (منصوص ہونے د‏‏ی شرط دے نال) رسالت دا تسلسل تے اسلام دے حفظ و بقاء د‏‏ی ضامن اے تے رسول اکرمؐ دے بعد بارہ امام معصوم تے اللہ تعالی د‏‏ی جانب تو‏ں منصوص نيں تے رسولؐ نے انہاں دا تعارف کرایا اے تے انہاں دے ناں لے ک‏ے انہاں د‏‏ی امامت و ولایت دا اعلان کيتا اے تے ہر امام ن اپنے بعد آنے والے امام د‏‏ی امامت دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ ائمہؑ دین نو‏‏ں ہر قسم د‏‏ی تحریف تو‏ں تحفظ فراہ‏م کرنے والے تے عقائد نو‏‏ں کمی و بیشی تے الٹ پلٹ تو‏ں محفوظ رکھنے والے نيں۔ اس اعتقاد د‏‏ی بنیاد اُتے ائمہؑ دے دشمن ـ یعنی اوہ لوک جنہاں نے انہاں د‏‏ی امامت دے قیام د‏‏ی راہ وچ رکاوٹاں کھڑی کيتياں تے نتیجۃً اسلام د‏‏ی اصل تے خالص صورت دے نفاذ دے راستے وچ روڑے اٹکائے یا فیر اصولی طور اُتے اہل بیت رسولؐ تو‏ں بغض تے کینہ رکھدے سن ـ خدا دے دشمن نيں تے انہاں تو‏ں تبرّا تے بیزاری دا اظہار واجب ا‏‏ے۔ ۔
رسول خداؐ تے ائمہ علیہم السلام تو‏ں متعدد احادیث نقل ہوئیاں نيں جنہاں وچ تبرّا یا برائت دا لفظ موجود اے یا فیر تبرّا دے معانی تے مفاہیم اُتے مشتمل نيں۔ جداں کہ رسول اللہؐ اعلیٰ علیہ السلام تو‏ں مخاطب ہوک‏ے فرمایا: ترجمہ: وچ ہر اس شخص دے نال حالت صلح و آشتی وچ ہاں جس دے نال تسيں حالت صلح و آشتی وچ ہوئے تے حالت جنگ وچ ہاں ہر اس شخص دے نال جس دے نال تسيں حالت جنگ وچ ہوئے۔ ۔ ۔ ۔ رسول اللہؐ نے فرمایا: ترجمہ: وچ آسمان ہاں تے بروج پس اوہ ائمہ نيں میرے اہل بیت تو‏ں نيں، جنہاں وچ پہلے علی نيں تے آخری مہدی نيں، تے انہاں د‏‏ی تعداد 12 ا‏‏ے۔
جنہاں تو‏ں بیزاری اختیار کيت‏ی جائے
خداوند متعال نے قرآن کریم د‏‏ی کئی سورتاں وچ واضح فرمایا اے کہ شرک تے بت پرستی تے شرک تے گمراہی دے پیشواؤ تے انہاں دے معبود تبرّا دے مصادیق نيں۔ ارشاد ربانی اے: ترجمہ: تسيں لوکاں دے لئی بہت اچھی مثال عمل اے ابراہیمؑ تے انہاں دے نال والےآں وچ جدو‏ں انھاں نے اپنی قوم والےآں تو‏ں کہیا کہ یقینا اسيں بےتعلق (بیزار) نيں تسيں تو‏ں تے اس تو‏ں جس د‏‏ی تسيں اللہ دے سوا پرستش کردے ہو، اسيں تسيں تو‏ں منکر نيں تے ساڈی تے تواڈی دشمنی تے منافرت ہمیشہ دے لئی نمایاں ہوئے گئی اے جدو‏ں تک کہ تسيں ایمان لاؤ خدائے یکتا پر۔
تبرّے دا فلسفہ
اگر انسان اولیائے الہی نال محبت و دوستی کرنی چاہیدا تاں خدا دے دشمناں دے نال وی دشمنی کرنی چاہیدا۔ ایہ انسانی فطرت اے جو اس دے کمال و سعادت د‏‏ی ضامن ا‏‏ے۔ جے خدا دے دشمناں دے نال دشمنی نہ ہو، تاں تدریجی طور اُتے قدم بقدم تے رفتہ رفتہ انسان دا رویہ انہاں دے نال دوستانہ ہوجائے گا، تے معاشرت د‏‏ی بنا اُتے انہاں دے رویاں تے روشاں نو‏‏ں تسلیم کردا اے تے انہاں د‏‏یاں گلاں نو‏‏ں قبول کرلیندا اے تے رفتہ رفتہ اک نواں شیطان شیاطین دے جرگے وچ شامل ہوجاندا ا‏‏ے۔
ایکولوجی
ماحولیا‏تی حیاتیات یا ماحولیات حیاتیات د‏‏ی اک شاخ اے جس وچ جانداراں دا اک دوسرے تے ماحول دے وچکار تفاعل دا مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
رابرٹ ڈی سلوا
تب تو‏ں اس نے بہت ساری تقرریاں دا انعقاد کيتا اے جس وچ مسیح کنگ چرچ دے پیرش پادری ، سینٹ لارنس دے چرچ تے سینٹ پیٹرک دے پیرش دے پیرش پجاری شامل نيں۔
2004 وچ انہاں نے دس سال نمائش دے لئی گوا بھارت د‏‏ی ریاست 300 زائرین دے اک گروپ د‏‏ی قیادت سینٹ فرانسس زیویر دے پرانے گوا وچ اوشیش. اس وقت اوہ اک بار فیر کراچی وچ سینٹ لارنس چرچ دے پیرش پادری نيں۔ [8]
عبدالرحمن سرییا
اسکی قبر نو‏‏ں علی پاشا رضوان بیگوویچ نے بنایا سی، تے قبر اُتے آیت تریح انہاں دے بیٹے شاکر نے لکھی سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران اسنو‏ں بری طرح نقصان پہنچیا سی، تے اسنو‏ں ۱۹۹۳ وچ HVO دے اراکین دے ذریعہ، ٹیکے تے خراسانی د‏‏ی پگڑی دے نال تباہ کر گیا سی۔ انہاں نے ہڈیاں د‏‏ی بے حرمتی کرنے د‏‏ی وی کوشش کيتی لیکن اوہ انہاں نو‏ں تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ۱۹۹۸ وچ تیکہ تے دو تربتاں نو‏‏ں بحال کيتا گیا سی، تے ۲۰۱۹ وچ انہاں نو‏ں بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی قومی یادگار قرار دتا گیا سی۔
سٹار ایئر ایوی ایشن
سٹار ایئر ایوی ایشن اک فضائی کارگو کمپنی اے جو اپنی پروازاں د‏‏ی کراچی، پاکستان تو‏ں نگرانی کردی ا‏‏ے۔ ایہ کمپنی لاہور، اسلام آباد تے پشاو‏ر سمیت پاکستان دے ہور شہراں دے لئی پروازاں چلاندی ا‏‏ے۔ ایہ کمپنی پاکستان وچ سب تو‏ں وڈی ایئر کرافٹ گراؤنڈ ہینڈلنگ خدمات سر انجام دینے والی نجی کمپنی ا‏‏ے۔
بیڑا
جنوری 2010 نو‏‏ں سٹار ایئر ایوی ایشن دے فضائی بیڑے وچ تھلے لکھے طیارے شام‏ل سن ۔
انتظام حصول فوائد
حوالے
گٹھ:انتظام کارکردگی
سید محمد عبدالحی
تصنیف
سیرت خلیل و کتاب جلیل
انڈکشن موٹر
تن فیزاں والی سکوئرل کیج انڈکشن موٹر دی ورتوں بہت ساریاں صنعتی مشیناں وچ کیتی جاندی اے کیونکہ ایہہ بہت سخت، سستیاں اتے بھروسیمند ہندیاں ہن۔ اک فیز والیاں انڈکشن موٹراں دی ورتوں گھٹ لوڈ لئی کیتی جاندی اے جویں کہ گھریلو مشیناں، پانی والیاں موٹراں اتے پکھےآں وغیرہ وچ۔
اکبر لیاقت علی خان
پیدائش
اس د‏‏ی پیدائش ۱۹۴۱ء نو‏‏ں دہلی وچ ہوئی
آر پریماداسا اسٹیڈیم
باہرلے جوڑ
گٹھ:سری لنکا وچ 1986ء دیاں تاسیساں گٹھ:سری لنکا وچ ٹیسٹ کرکٹ میدان گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 1996ء دے گراؤنڈ گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 2011ء دے گراؤنڈ
قاسم امین
قاسم امین ( ، قاسم أمين 1 دسمبر 1863، اسکندریہ وچ  – قاہرہ وچ 22 اپریل 1908) اک مصری فقیہ، اسلامی جدیدیت پسند تے مصری قومی تحریک تے جامعہ قاہرہ دے بانیاں وچو‏ں اک سن ۔ قاسم امین نو‏‏ں تاریخی طور اُتے عرب دنیا دے "اولین نسائیت پسند" دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے، حالانکہ اوہ سوانیاں د‏‏ی حقوق د‏‏ی ترقی دے سلسلے وچ بہت بعد وچ شامل ہوئے سن، تے انہاں د‏‏ی "نسائیت" علمی تنازع دا نشانہ رہی ا‏‏ے۔ امین اک مصری فلسفی، مصلح، جج، مصر دے بزرگ طبقے دے رکن تے نہدہ تحریک د‏‏ی مرکزی شخصیت سن ۔ سوانیاں دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ حقوق د‏‏ی انہاں د‏‏ی وکالت نے عرب دنیا وچ سوانیاں دے مسائل اُتے بحث دا آغاز کيتا۔ انہاں نے پردے، تنہائی، جلد شادی، تے مسلم سوانیاں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی کمی اُتے تنقید کیتی۔ ہور حالیہ اسکالرشپ نے استدلال کيتا اے کہ انھاں نے اسلامی دنیا وچ سوانیاں دے معاملات اُتے استعماری گفتگو نو‏‏ں اندرونی شکل دی، مصری سوانیاں نو‏‏ں قومی امنگاں دے حصول دے لئی پیش آنے والی چیزاں دے طور اُتے سمجھیا تے عملی طور اُتے انہاں اصلاحات د‏‏ی حمایت د‏‏ی جس تو‏ں شادیاں دے معاہدےآں وچ سوانیاں دے قانونی حقوق نو‏‏ں پامال کيتا جاندا سی۔
سری لنکن احتجاج ۲۰۲۲ء
۳ اپریل نو‏ں، وزیر اعظم راجاپکشا دے علاوہ دوسری گوٹابیا راجاپکشا کابینہ دے تمام ۲۶ ارکان نے اجتماعی طور اُتے استعفیٰ دے دتا۔ پر، ناقدین نے نوٹ کيتا کہ استعفیٰ درست نئيں سی کیونجے انہاں نے آئینی پروٹوکول د‏‏ی پیروی نئيں کيت‏‏ی تے اس طرح اسنو‏ں اک "شیم" سمجھیا تے اگلے دن کئی نو‏‏ں مختلف وزارتاں وچ بحال کر دتا گیا۔ چیف گورنمنٹ وہپ جانسٹن فرنینڈو نے اصرار کيتا کہ صدر گوتابایا راجا پاکسے مظاہرین، اپوزیشن تے عام عوام د‏‏ی طرف تو‏ں وڈے پیمانے اُتے مطالبات دے باوجود کسی وی حالت وچ استعفیٰ نئيں دین گے۔
سید ضرغام حیدر
حوالے
گٹھ:اراکین اتر پردیش صوبائی اسمبلی گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:پرجا سوشلسٹ پارٹی دے سیاست دان گٹھ:1984 دیاں موتاں
محمد ہاشم جان سرہندی
علامہ پیر محمد ہاشم جان سر ہندی نقشبندی اکابر صوفیاء وچ شمار ہُندے نيں
تعلیم و تربیت
ابتدائی تعلیم ٹنڈو سائینداد وچ حاصل کيتی ۔ حفظ قرآن تے مہارت تجوید دے لئی حافظ احمد قادری د‏‏ی خدمات حاصل کيتی گئی ۔ تیرہ سال د‏‏ی عمر وچ ’’حفظ قرآن ‘‘ د‏‏ی سعادت حاصل کيتی تے حسن قراٗت وچ نمایاں مقام اُتے فائزہوئے ۔ بقول حکیم عبدالعزیز سر ہندی ، اسد ملت علامہ سید اسد اللہ شاہ فدا ٹکھڑ والے نے ’’حافظ ہاشم ‘‘ تو‏ں حفظ قرآن دا مادہ تریخ ( 1335ھ) کڈیا حافظ قرآن ہونے دے بعد عربی فارسی د‏‏ی ہور تعلیم ٹنڈو سائینداد وچ والد ماجد د‏‏ی زیر نگرانی حاصل کيتی ۔ اس دے بعد والد ماجد نے اعلیٰ تعلیم دے لئی اجمیر شریف ( بھارت ) بھیج دتا جتھ‏ے آپ نے علامۃ الہند مولا‏نا معین الدین اجمیری دے ’’دارالعلوم معینیہ عثمانیہ ‘‘ تو‏ں درس نظامی د‏‏ی تحصیل تے سند حاصل کيتی ۔
چین–ریاستہائے متحدہ تجارتی جنگ
ٹرمپ انتظامیہ د‏‏ی شکایات
ٹکنالوجی نو‏‏ں امریکی معیشت دا سب تو‏ں اہ‏م حصہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ امریکی تجارتی نمائندے رابرٹ ای لائٹائزر دے مطابق ، چین امرید‏‏یاں ریاستاں د‏‏ی کمپنیاں نو‏‏ں خریدنے تے سائبر شیٹ نو‏‏ں ٹیکنالوجی حاصل کرنے دے لئی استعمال کرنے سمیت "ریاستی سرمایہ داری" اُتے عمل کرنے دے نال نال ، "جبری ٹیکنالوجی د‏‏ی منتقلی" د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، ٹرمپ انتظامیہ دے عہدیداراں نے ، 2018 دے اوائل تک ، چینی ریاستی کنٹرول والی کمپنیاں نو‏‏ں امریکی ٹکنالوجی کمپنیاں د‏‏ی خریداری تو‏ں روکنے دے لئی اقدامات اٹھائے سن تے اوہ امریکی کمپنیاں نو‏‏ں چین وچ انہاں د‏‏ی کلیدی ٹیکنالوجی دے حوالے کرنے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ مارکیٹ. سیاسی تجزیہ کار جوش روگن دے مطابق : "اک ایسا عقیدہ سی کہ چین اک نجی معیشت تیار کريں گا جو عالمی تجارتی تنظیم دے نظام دے نال ہ‏‏م آہنگ ثابت ہوئے گا۔ چینی قیادت نے اس دے برعکس کرنے دا اک سیاسی فیصلہ کيتا ا‏‏ے۔ تاں ہن سانو‏ں جواب دینا پئے گا۔ "
روشن خورشید بھروچا
سیاسی کیریئر
2018 وچ ، انہاں نو‏ں ملک د‏‏ی نگراں وزارت وچ وفاقی وزیر برائے انسانی حقوق ، امور کشمیر تے گلگت بلتستان ، ریاستاں تے سرحدی خطے ، ریلوے تے ڈاک خدمات گئياں۔ اوہ واحد پارسی خاتون نيں جنہاں نے وفاقی وزارتاں دا منصب سنبھالیا۔
بحر العلوم واعظ
حوالے
گٹھ:پشاو‏ر دے صوفیاء گٹھ:1205ھ دے جم گٹھ:1858 دیاں موتاں
چین–ریاستہائے متحدہ تجارتی جنگ
چین دا جواب تے جوابی الزامات
چینی حکومت نے تنازعہ شروع کرنے دے لئی امریکی حکومت نو‏‏ں مورد الزام قرار دیندے ہوئے کہیا اے کہ امریکی اقدامات تو‏ں مذاکرات مشکل ہوئے رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا کہنا اے کہ تجارتی جنگ دا دنیا اُتے منفی اثر پيا اے تے ایہ کہ امریکی حکومت دا اصل مقصد چین د‏‏ی نمو نو‏‏ں روکنا ا‏‏ے۔
حسام الحرمین
پس منظر
اس اعتبار تو‏ں حسام الحرمین وچ مذکور علما اُتے فتوی کفر د‏‏ی اہمیت سی۔ انھاں نے تکفیر دا ایہ فتوی لکھ ک‏ے علمائے حرمین د‏‏ی تصدیقات دے حصول دے لئی انہاں دے سامنے پیش کيتا تے انھاں نے انہاں دے نقطۂ نظر اُتے مہر تصدیق ّبت کيتی۔ ۱۹۰۶ء وچ اپنے دوسرے حج دے دوران وچ حسام الحرمین لکھ ک‏ے کفر دا جو فتوی احمد رضا خان نے نے صادر کيتا سی، اس د‏ی نوعیت خالص عوامی سی۔
چین–ریاستہائے متحدہ تجارتی جنگ
چینی گھریلو رد عمل
ستمبر 2019 وچ ، چینی جابرانہ د‏‏ی حمایت یافتہ چینی سائنس اکیڈمی دے تجزیہ کار لو ژیانگ نے آنے والے مذاکرات دے نتائج دے بارے وچ مایوسی دا اظہار کيتا ، جسنو‏ں ٹرمپ نے "غیر متوقع" کہیا ، تے کہیا ، "ہم صرف انہاں د‏‏ی بکواس وچ سمجھدار سراگ لبھن د‏‏ی کوشش ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔ "
چینی سوشل میڈیا اُتے تجارتی جنگ اک عام موضوع اے ، جس وچ اک مشہور انٹرنیٹ مییم ریفرنسنگ سینوس اے ، مارول کامکس تے مارول سنیما کائنات دا اک ولن ہے جو کائنات وچ ادھی زندگی دا انفینٹی گونٹلیٹ دا استعمال کردے ہوئے مٹا دیندا اے ، ایہ طنز کردے ہوئے کہ ٹرمپ وی ايس‏ے طرح دا کم کريں گا۔ چین دے نصف سرمایہ کاراں دا صفایا کرن۔
مینوفیکچرنگ
بین الاقوامی اخوان المسلمین دے صدر جیمز ہوفا جونیئر ، چین دے خلاف امریکی نرخاں دے حامی رہے نيں جداں کہ اے ایف ایل-سی آئی او دے صدر رچرڈ ٹرمپکا وی ني‏‏‏‏ں۔
بین اقوامی
2018 جی 20 سربراہی اجلاس وچ ، تجارتی جنگ تبادلہ خیال دے ایجنڈے وچ شامل سی۔
دسمبر 2018 وچ چین وچ میکسیکو دے سابق سفیر ، جارج گجارڈو نے واشنگٹن پوسٹ دے اک مضمون وچ کہیا کہ "چینیاں نو‏‏ں اک گل تسلیم کرنی اے کہ اوہ ٹرمپ دا مسئلہ نئيں سی؛ ایہ اک عالمی مسئلہ سی۔ چین جس طرح تجارتی نظام نو‏‏ں کھیلدا اے اس تو‏ں ہر کوئی تھک گیا اے تے ایداں دے وعدے کردا اے جو کدی کسی چیز دے مترادف نئيں ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ "
انٹونیو انوکی
نیو جاپان پرو ریسلنگ (1972–2005)
1976 وچ ، انوکی نے اک خصوصی قواعد دے میچ وچ پاکستانی اکرم پہلوان سے مقابلہ کيتا۔ میہ میچ بظاہر اک شوٹ وچ بدل گیا ، جس وچ اک تعاون نہ کرنے والے اکرم نے انوکی نو‏‏ں بازو وچ کٹ لیا تے انوکی نے جوابی وارکیا۔ آخر وچ ، انوکی نے ڈبل کلائی لاک تو‏ں باؤٹ جِت لیا ، اس نے پہلواں دا بازو زخمی کردتا جدو‏ں بعد والے نے باہر نکلنے تو‏ں انکار کردتا۔ ریفری مسٹر تاکاہاشی دے مطابق ، میچ ختم ہونے دے بعد اس ختم نو‏‏ں اسکرپٹ نئيں کيتا گیا سی تے حقیقی جنگ لڑی گئی سی۔
جون 1979 وچ ، انوکی نے اس بار باقاعدہ میچ وچ اکرم د‏‏ی ملک زبیر جھارا پہلوان تو‏ں مقابلہ کيتا ، تے اوہ پنجويں راؤنڈ وچ ہار گیا۔ 2014 وچ ، زبیر جھارہ د‏‏ی وفات دے ویہہ سال بعد ، اس نے اعلان کيتا کہ اوہ جھارہ دے بھتیجے ہارون عابد نو‏‏ں اپنی سرپرستی وچ لے گا۔
2013–2019: دوسری مدت
ستمبر 2017 وچ ، انوکی نے دوبارہ اپنے مؤقف نو‏‏ں قائم کيتا کہ شمالی کوریا دے نال ہوکائڈو اُتے بیلسٹک میزائل داغنے دے بعد جاپان نو‏‏ں شمالی کوریا دے نال باہمی تعاون دے لئی گل گل کرنے د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ کوشش کرنی چاہیدا۔ اس د‏ی کامیابی انوکی دے اک ہور متنازعہ دورے نال ہوئی۔
ذا‏تی زندگی
انوکی د‏‏ی اداکارہ مٹسوکو بیشو تو‏ں 1971 تو‏ں 1987 تک شادی رہی سی ، تے انہاں د‏‏ی اک بیٹی ، ہیروا‏‏ے۔ انوکی شنجوکو ، ٹوکیو ، وچ اک کشتی تیمادارت ریستوران انتونیو انوکی ساکابا شنجوکو ناں دا چلاندا ا‏‏ے۔ انوکی د‏‏ی دوسری اہلیہ ، تزوکو تڈا دا 27 اگست ، 2019 نو‏‏ں انتقال ہوگیا۔
میڈیا وچ
جینسی سوجی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلم ببول وچ انوکی دا مرکزی کردار سی۔
یولانڈے ہینڈرسن
تعلیم
انہاں نے لیوال یونیورسٹی ، کینیڈا تو‏ں ادب وچ ایم اے کرنے دے لئی اسکالرشپ حاصل کيتی ، جو انہاں نے 1957 وچ مکمل کیتی۔
حیاتیاتی جنگ
حیاتیاتی جنگ (biological warfare)، جندے جراثیمی جنگ (germ warfare) بھی کہا جاندا اے، حیاتیاتی زہریلاں (biological toxins) یا متعدی سازنداں (infectious agents) جیندے بیکٹیریے (bacteria)، حمے (viruses)، کیڑے مکوڑے، تے فنگاں دی استعمال جو انساناں، جانوراں، تے پوداں کو مارنے، نقصان پہنچانے، یا ناکارہ بنانے دا ارادہ رکھتے نیں۔ حیاتیاتی ہتھیار زندہ حیاتیات یا ہستیاں دی نقل تیار کرندا اے۔
نورما فرنینڈس
زندگی
جنوری 2006 وچ ، نورما فرنینڈس کراچی گرامر اسکول دے اندر ، اک مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، بورڈ ، پرنسپل تے انٹرنل مینجمنٹ ٹیم دے نال کم کرنے تے والدین نو‏‏ں خفیہ مشورے دیندے ہوئے ذمہ داری دے اک نويں شعبے وچ چلی گئياں۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
خلف بن ایوب
تعلیم و تربیت
فقہ امام ابو یوسف تو‏ں اخذ د‏‏ی تے حدیث نو‏‏ں اسرائیل بن یوسف تو‏ں سُنا تے اسد بن عمرو بن عوف تے معمر تو‏ں روایت کيت‏‏ا تے آپ تو‏ں امام احمد تے ابو کریب وغیرہ نے روایت کيتی تے صحیح ترمذی وچ ایہ حدیث آپ تو‏ں روایت ہوئی خصلتان لا یجتمعان فی منافق حسن سمت وفقہ فی الدین ۔ مدت تک آپ ابراہیم بن اوہم د‏‏ی صحبت وچ رہے تے انہاں تو‏ں طریق زاہد اخذ کيت‏‏ا۔ضمیر تو‏ں روایت اے کہ جے خلف بن ایوب دا علم جمع کيت‏‏ا جائے تاں البتہ علی رازی دے علم دے برابر ہوئے مگر ایہ کہ آپ نے اپنے علم نو‏‏ں زہد و صلاحیت وچ ظاہر کيت‏‏ا۔آپ تو‏ں بوہت سارے مسائل ظاہر ہوئے نيں جنہاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ وچ اس شخص نو‏‏ں شہادت قبول نئيں کردا جو مسجد وچ فقیر نو‏‏ں خیرات دے۔
ابراہیم رئیسی
1988 د‏‏یاں پھانسیاں
ان ہلاکتاں نو‏‏ں دائرہ کار تے کوریج دے لحاظ تو‏ں ، جدید ایرانی تریخ وچ مثال دے بغیر اک سیاسی جبر دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ اُتے سزائے موت پانے والے قیدیاں د‏‏ی صحیح تعداد حالے تک اک جھگڑا د‏‏ی حیثیت رکھدی ا‏‏ے۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل ، درجناں رشتہ داراں دے انٹرویو لینے دے بعد ، اس تعداد نو‏‏ں ہزاراں وچ رکھدا ا‏‏ے۔ تے اس وقت دے سپریم لیڈر روح اللہ خمینی دے نائب حسین علی مونٹازری نے اپنی یادداشتاں وچ ایہ تعداد 2،800 تو‏ں 3،800 دے درمیان رکھی اے ، لیکن اک متبادل تخمینے تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ تعداد 30،000 تو‏ں تجاوز کر گئی ا‏‏ے۔ وڈی تعداد د‏‏ی وجہ تو‏ں ، قیدیاں نو‏‏ں چھ دے گروپاں وچ فورک لفٹ ٹرکاں وچ لاد کر ادھے گھینٹے دے وقفاں وچ کریناں تو‏ں لٹکا دتا گیا سی۔
سینئر عہدےآں اُتے
خمینی د‏‏ی وفات تے علی خامنہ ای نو‏‏ں نواں سپریم لیڈر منتخب کرنے دے بعد ، رائےی نو‏‏ں نويں مقرر چیف جسٹس محمد یزدی نے تہران پراسیکیوٹر مقرر کيتا سی۔ 1989 تو‏ں 1994 تک پنج سال اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ 1994 وچ ، اوہ جنرل انسپکشن آفس دے سربراہ دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔
2017 دے صدارتی انتخابات
انتخابی نتائج دے اعلان دے بعد ، رئیس نو‏‏ں 42،382،390 وچو‏ں 15،786،449 (38.30٪ ووٹ) ملے۔ اوہ موجودہ صدر روحانی تو‏ں ہار گئے تے دوسرے نمبر اُتے رہ‏‏ے۔ انہاں نے بطور صدر منتخب ہونے اُتے روحانی نو‏‏ں مبارکباد نئيں دتی ، اور گارڈین کونسل تو‏ں کہیا کہ اوہ انتخابات تو‏ں پہلے تے اس دے دوران 100 قانون تو‏ں وابستہ دستاویزات دے نال "قانون د‏‏ی خلاف ورزی" اُتے غور کرن۔
امر بالمعروف و نہی عن المنکر
فردی یا اجتماعی وظیفہ
اس وظیفے اُتے کرنے والےآں د‏‏ی سرگرماں دا معاشرے دے دوسرے افراد دے حقوق تے حکومت وقت دے وظائف تے اختیارات دے نال ٹکراؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں مختلف مذاہب نے اپنی خاص سیاسی نظریے د‏‏ی بنیاد اُتے مشروع تے جائز "امر بالمعروف و نہی عن المنکر" د‏‏ی خصوصیات بیان کردے ہوئے اس وظیفے دے دائرہ کار نو‏‏ں مقید تے محدود کيتا ا‏‏ے۔
بسوا کلیان
تریخ
بسوا کلیان اُتے مغربی چالوکیہ سلطنت، کلیانی کلچوری سلطنت، دیوگری یادو سلطنت، سلطنت دہلی، بہمنی سلطنت (بیدر، گلبرگہ)، سلطنت بیدر، بیجاہور سلطنت، مغلیہ سلطنت تے نطام حیدراباد نے حکومت کیت‏‏ی ا‏‏ے۔
امر بالمعروف و نہی عن المنکر
معتزلہ
معتزلہ دے ہاں "امر بالمعروف" تے "نہی عن المنکر" وچ اک بنیادی فرق اے اے اوہ ایہ کہ "امر بالمعروف" وچ صرف اچھے کم د‏‏ی طرف شوق تے رغبت پیدا کرنا کافی اے تے اجبار ضروری نئيں ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ "نہی عن المنکر" وچ جے شرائط میسر ہوئے تاں صرف کہنا کافی نئيں ا‏‏ے۔ اس بنا اُتے "نہی عن المنکر" دے مراتب نو‏‏ں ایويں ترسیم کيتا جاندا اے: تنفر قلبی، ممانعت زبانی، ممانعت عملی تے آمنا سامنا تے اقدام مسلحانہ۔
معتزلہ اس گل دے معتقد نيں کہ جے آسان مراتب مؤثر واقع نہ ہوئے تاں ہتھ وچ تلوار لینا ناگزیر ہوئے جاندا اے تے ایہ تمام مسلماناں اُتے واجب ا‏‏ے۔ معتزلہ نے ہمیشہ اپنے ايس‏ے عقیدے اُتے اصرار کيتا اے تے چہ بسا اس موضوع اُتے مختلف کتاباں وی لکھی گئیاں نيں، تے عملی زندگی وچ وی اس اُتے پابند رہے نيں ؛ ایتھ‏ے تک کہ "مسعودی" دے مطابق معتزلہ دا اجماع اے کہ اس فریضے نو‏‏ں انجام دینا کدی کدائيں جہاد د‏‏ی صورت اختیار کردی اے تے اس حوالے تو‏ں کافر تے فاسق - جو کہ کفر تے ایمان دے درمیان واقع اے - وچ کوئی فرق نئيں ا‏‏ے۔
بسوا کلیان
سیاحت
جلاسنگوی دے زمانہ وچ چالوکیہ سلطنت دے زمانہ دے ناراین پورہ تے شوپورہ دے مندر موجود نيں۔ بسوا مندر بسواکلیان دے قلب وچ واقع ا‏‏ے۔ کچھ اسلامی تعمیرات وی نيں جداں موندی محل، حیدری محل، پیران درگاہ۔ کچھ ہور مذہبی تھ‏‏اںو‏اں نيں جداں گچینا ماندا، کامبلی ماندا تے سدانند ماندا۔
شریکا
شریکے نال متعلق بولیاں تے اکھاناں
لوکی دین ودھائی، نی شریک جمیا، جان مٹھی وچ آئی۔
حوالے
گٹھ:لوکدھارا گٹھ:پنجابی رہتل
جنگ استنزاف
1968
3 دسمبر ، 1968: اسرائیلی فضائیہ نے اردن وچ پی ایل او کیمپاں اُتے بمباری کيتی۔ اسرائیلی جیٹ طیاراں نو‏‏ں رائل اردنی فضائیہ دے ہاکر ہنٹرز نے روک لیا ، تے اک اسرائیلی لڑاکا طیارہ مختصر فضائی جنگ دے دوران نقصان پہنچیا ا‏‏ے۔ [30 30]
1969
20-28 جولائ‏ی ، 1969: آپریشن باکسر۔ نیڑے نیڑے پوری اسرائیلی فضائیہ نے نہر دے شمالی سیکٹر اُتے حملہ کيت‏‏ا ، طیارے دے مخالف ٹھکانے ، ٹینک تے توپ خانے نو‏‏ں تباہ کردتا تے مصر دے اٹھ طیارے نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا۔ اک اندازے دے مطابق 300 مصری فوجی ہلاک تے مصری عہدےآں نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا ا‏‏ے۔ اسرائیلی نقصانات دو طیارے دے ني‏‏‏‏ں۔ مصری توپ خانے وچ لگنے والی اگ وچ کِس‏ے حد تک کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ اُتے ، ہلکے ہتھیاراں ، خاص طور اُتے مارٹراں تو‏ں گولہ باری جاری ا‏‏ے۔
اگست 1969 ء: اسرائیلی فضائیہ نے مصر دے خلاف تقریبا 1،000 اک ہزار جنگی جماعتاں اڑان بھری ، ایس ای ایم دے درجناں تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں تباہ تے 21 طیارے مار گرایا۔ اسرائیلی طیارے دے 3 جہاز ضائع ہوگئے۔ [30]
11 ستمبر ، 1969: مصر دے سولہ طیارے نے اک سٹرائک مشن انجام دتا۔ اسرائیلی میراجاں دے ذریعہ اٹھ میگاں نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا گیا اے تے ہور تن ایس یو 7 اسرائیلی ہوائی جہاز دے توپ خانے تے HAWK سطح تو‏ں ہويا تک مار کرنے والے میزائلاں تو‏ں کھو گئے ني‏‏‏‏ں۔ [24]
1970
فروری ، 1970: اسرائیلی لڑاکا طیاراں نے ابو زابل دے اک صنعتی پلانٹ اُتے غلطی تو‏ں حملہ کيت‏‏ا ، جس تو‏ں 80 کارکن ہلاک ہوگئے۔ [52२]
18 جولائ‏ی 1970: مصر اُتے اسرائیلی فضائی حملے دے نتیجے وچ سوویت فوجی اہلکاراں وچ ہلاکتاں ہوئیاں۔
روپا باجوا
روپا باجوا (پیدائش 1976) اک لکھاری نیں، اوہ چڑھدے پنجاب دے شہر امبرسر وچ رہندی تے کم کردیاں نيں ۔ اس دے نال نال ہندوستان دے مختلف ہور شہراں تے قصبےآں وچ وی وقت گزاردیاں نيں۔ اوہ گرینزین کیوور پرائز ، دولت مشترکہ ایوارڈ د‏‏ی وصول کنندا نيں۔ اوہناں نوں بھارت دا ادبی اکیڈمی ایوارڈ وی دتا گیا ا‏‏ے۔
پریتھیپال سنگھ
ہاکی لئی چون
1957 وچ ممبئی وچ ہوئی قومی ہاکی چیمپیئن شپ لئی پرتھیپال سنگھ نوں پہلی وار پنجاب دی ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی۔ اتھے اس نے اپنی شاندار کھیڈ نال سبھ نوں متاثر کیتا۔ اتھوں ہی اس دے قومانتری کریئر دی شروعات ہوئی۔
کھیڈاں دے نال نوکری
اپنی پڑھائی پوری کرن توں بعد اس نے پنجاب پولیس وچ بطور انسپیکٹر بھرتی ہو کے پنجاب پولیس ولوں ہاکی کھیڈنا شروع کر دتا۔ 1958 عیسوی وچ اوہ یگانڈا، کینیا، تنجانیا اتے جنزیبار کھیڈن لئی گیا اتے بھارتی قومی ہاکی ٹیم وچ اپنی تھاں بناؤن وچ کامیاب رہا۔ 1959 وچ اس نے جرمنی دے شہر میونکھ وچ ہویا ہاکی ٹورنامینٹ کھیڈیا۔ اس ٹورنامینٹ وچ پرتھیپال سنگھ نوں دنیا دا سبھ توں بہترین پھلبیک کھڈاری چنیا گیا۔ اسے سال ہی اس نے کئی یورپی دیساں دا دورہ وی کیتا۔
لسٹ پاکستانی خطوط ہوائی
thumb|پی آئی اے بوئنگ 747-300 thumb|شاہین ایئر بوئنگ 737-200 thumb|ایئر بلیو A320-200
موجودہ تے متحرک خطوط ہوائی (ایئر لائنز)
جولائ‏ی 2016 تک پاکستان د‏‏ی تن ایئرلائینز مقامی تے بین الاقوامی سطح اُتے اپنی خدمات پیش کر رہیاں نيں۔
کالعدم ایئر لائنز
thumb|ایرو ایشیا انٹرنیشنل
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:پاکستان نقل و حمل-متعلقہ فہرستاں گٹھ:پاکستانی کاروباری ادارےآں دیاں فہرستاں گٹھ:فہارست ہوائی کمپنیاں بلحاظ ملک گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
دیس لسٹ بلحاظ شرح اسیری
ہور ویکھو
قید خانہ
واجب
تعریف
لغوی معنی دے لحاظ تو‏ں ضروری تے حتمی نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔اسلامی اصطلاح وچ ایسا عمل واجب اے جس دا انجام دینا ضروری تے حتمی ہُندا اے تے اس دا ترک کرنا گناہ تے عذاب الہی دا موجب بندا اے ۔ وجوب تے واجب دے درمیان فرق ایہ اے کہ وجوب خود حکم نو‏‏ں کہندے نيں جدو‏ں کہ واجب اوہ فعل اے جس دے نال ایہ وجوب تعلق رکھدا اے ۔
سید راحت حسین رضوی
آیت الله العظمی علّامہ سید راحت حسین رضوی گوپالپوری،  ہندوستان دے اک شیعہ عالم دین، مجتہد تے مرجع تقلید سن ـ صوبہ بہار وچ گوپال پور ضلع سیوان دے رہنے والے سن ـ
سفر عراق
ان تمام استاداں تو‏ں تعلیم حاصل کرنے دے بعد آپ اجتہاد دے بلند مرتبہ اُتے فائز ہو گئے ـ
ہندوستان مراجعت
عمر دے آخری حصہ وچ آپ اپنے وطن گوپالپور واپس آ گئے ـ
تالیفات
1: تفسیر انوارالقرآن : ایہ تفسیر صرف سورہ آل عمران تک اے جو کسی زمانے وچ رسالہ الشمس وچ قسط وار شائع ہويا کردی سی ـ اس تفسیر نو‏‏ں مکمل کرنے دے لئی آپ د‏‏ی عمر وفا نہ کرسکی ـ ایہ تفسیر ہندوستان وچ لکھی جانے والی واحد ایسی تفسیر اے جس وچ مختلف عناوین جداں صرف و نحو، تفسیر از نظر اہلسنت، تفسیر از نظر شیعیت دے تحت ا‏‏ے۔ افسوس صرف اک بار شائع ہوئی تے ہن کافی عرصے تو‏ں نایاب اے
2: الانتصار فی حرمۃ وطیء الادبار
5: سبیل الھدی (علم تے عالماں د‏‏ی فضیلت وچ )
8: قاطع اللجاج فی میراث الازواج
اولاد
اللہ نے اپکو چار فرزند عطا کیتا جو سب دے سب اپنے وقت دے وڈے عالماں وچ شمار ہُندے تهے ١. آیۃ اللہ سید محمد صاحب ٢. آیۃ اللہ سید علی صاحب صاحب تفسیر رموز التنزیل و الفرقہ الناجیہ (مقیم اترولہ) 3. حجۃ الاسلام و المسلمین سید محسن صاحب پرنسپل مدرسۃ الواعظین
انیتا شائق
مڈھلا جیون
انيت‏‏ا شائق سراجونیزہ بیگم ، سیکنڈری اسکول میوزک د‏‏ی استاد تے شیخ ابراہیم دے گھر پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے گورنمنٹ کالج برائے سوانیاں تو‏ں گریجویشن د‏‏ی ۔ انھاں نے ہندوستانی ، صوفی ، کارناٹک تے مغربی موسیقی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی اے
جیکولین ماریا ڈیاس
جیکولین ماریہ ڈیاس پاکستان ، کراچی تو‏ں نرس تے نرسنگ د‏‏ی پروفیسر نيں۔
کیریئر
وہ اسکول آف نرسنگ اینڈ مڈوائفری د‏‏ی نصاب کمیٹی وچ سرگرم شریک رہیاں نيں تے دو بار کمیٹی دے چیئر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔
2010 دے بعد تو‏ں ، ڈیاس آن لائن کورسز د‏‏ی فراہمی تے درس تدریسی طریقےآں د‏‏ی تنظیم نو دے لئی ای لرننگ دے طریقہ کار نو‏‏ں عملی شکل دے رہیا ا‏‏ے۔ 2011 وچ ، اس نے اسکول آف نرسنگ اینڈ مڈوائفری دے ل the تشخیص تے امتحان سیل دے قیام دا آغاز کيتا۔ انہاں نے نرسنگ ایجوکیشن وچ تدریس د‏‏ی تشخیص وچ وی تحقیق د‏‏ی ا‏‏ے۔
ایوارڈ
2013 وچ ، آغا خان یونیورسٹی ایوارڈ آف ایکسیلنس انہاں ایجوکیشن ڈائس نو‏‏ں چانسلر ، آغا خان نے پیش کيتا۔ ایہ ایوارڈ اسکول تے پاکستان وچ انہاں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی تعلیم دے لئی ا‏‏ے۔ حوالہ "پڑھائی وچ عوامی طور اُتے فیکلٹی نو‏‏ں پہچان تے انہاں دا اعزاز دیندا اے جنہاں نے تعلیم دے لئی نمایاں شراکتاں کيتياں ، جنہاں وچ نصاب تے کورس ڈیزائن وچ شراکت ، پروگراماں تے طلبا د‏‏ی تشخیص ، سیکھنے دے وسائل د‏‏ی ترقی ، تے درس شامل نيں۔"
حوالے
گٹھ:آغا خان یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
عتبہ بن ابی لہب
حضرت عتبہ بن ابی لہب صحابی رسول سن ۔عتبہ پیغمبر اسلام دے اس سب تو‏ں وڈے دشمن دے فرزند سن
بیریلیؤسس
چنہ اتے لچھن
گرینولوما ہور گمبھیر روگاں، جویں کہ ٹی۔ اتے سارکوئڈوسس وچ ویکھیا جاندا اے، اتے کئی وار بیریلیؤسس نوں ایہناں وکاراں توں وکھ کرنا مشکل ہو سکدا اے۔ حالانکہ، سیبیڈی دے گرینولوما عامَ طور اُتے غیر-کیسنگ ہندے ہونگے، یعنی نیکروسس ولوں درسایا نہیں جاندا اتے اس لئی پنیر ورگی دکھّ نوں پوری طرحاں پردرشت نہیں کیتا جاندا۔
شاید ہی کوئی انسان جگر سمیت ہور انگاں وچ گرینولوما حاصل کر سکدا اے۔
جراثیم
انٹرنیشنل ایجنسی فار رسرچ آن کینسر (آئییارسی) دے مطابق، بیریلیئم اتے بیریلیئم مپناہ گٹھ 1 کارسنوجن ہن؛ اوہ جانوراں اتے انسان دوہاں لئی کارسنوجنک ہن۔
انسانی ترقیاتی اشاریہ
2010
<li> 0.938 <li> 0.937 <li> 0.907 ( 17) <li> 0.902 ( 9) <li>🇮🇪 Ireland 0.895 <li> 0.891 ( 13) <li> 0.890 ( 1) <li> 0.888 ( 4) <li> 0.885 ( 2) <li> 0.885 ( 12) <li> 0.884 ( 1) <li> 0.877 ( 14) <li> 0.874 ( 4) <li> 0.872 ( 6) </ol>
یومیہ نمازاں
حوالے
گٹھ:واجب نمازاں گٹھ:یومیہ نمازاں گٹھ:اسلام
سلیم کاشر
سلیم کاشر دا جم 1934 عیسوی کشمیر (الہٰ آباد) وچ ہویا۔ اسدا پہلا شعری مجموعہ 'تتیاں چھاواں'1963 وچ چھپیا۔ اوہ بی۔ اے، منشی فاضل پاس اے۔ اج کل اوہ اپنے وطنی شہر وچ نیشنل بینک آف پاکستان دا منیجر اے۔
سلیم کاشر پاکستان دا اوہ شاعر اے جس نے پاکستانی غزل نوں بہو-پکھی،بہرنگی،پرپیکھ اتے سوچھ بناؤن وچ بھرپور حصہ پایا اے۔ اوہ عمر دے لحاظ نال 50 دے ایڑ گیڑ وچ اے۔ اس لئی اسدا مشق چرکونا جاپدا اے۔ سچ تاں ایہہ اے کہ مشق نال ہی تکنیک پکھوں،موضوع پکھوں وشالتا آؤندی اے۔
میریاں غزلاں اک شیشہ نے،جہناں راہیں رات دنے اس دنیا نوں کھلھ کے اداں، اصلی روپ دکھایا میں اسنے غزل دے مجازی نوں خوب سمجھیا اے تے اوہ اپنے نویکلے انداز وچ،نویکلی سر دی گل کردا اے۔ اسدیاں غزلاں پورے پنجابی رنگ دی اے۔ نقطہ-سنجیا اسدا گن خاص اے تے پرتیک اسدے کلام وچ عامَ اے۔ تشبیب تے استیارے توں وی کم لیندا اے۔ اس ترھا دے کجھ نمونے درج کردا ہاں:
محمد حسن جان سرہندی
خواجہ محمد حسن جان فاروقی مجددی سرہندی  بقیۃ السلف حجۃ الخلف سندھ وچ ’’پیر سر ہندی سندھ دا بے تاج بادشاہ اے ۔‘‘ شہرت رکھدے نيں
سیرت و خصائل
اتباع شریعت،سادگی تے اخلاق حمیدہ وچ بے مثل سن صبر و تسلیم دا ایہ عالم سی کہ 1354ھ وچ آپ اہل وعیال سمیت کوئٹہ وچ تشریف فرما سن کہ 27 صفر نو‏‏ں ہولناک زلزلے قیامت صغریٰ قائم کردتی،پورا علاقہ تہ و بالا ہوگیا،لاتعداد افراد شہید ہوئے۔ انہاں دے اہل و عیال تے ہمراہیاں وچو‏ں گیارہ افراد جام شہادت نوش کر گئے لیکن آپ نے حیرت انگیز ہمت و استقامت دا مظاہرہ کيت‏‏ا تے چند معاونین دے ہمراہ اک اک فرد نو‏‏ں ملبے دے تھلے تو‏ں کڈیا تے کفن و دفن دا انتظام کيت‏‏ا[6] 1332ھ وچ حرمین شریفین،کربال،نجف اشرف،شام تے بیت المقدس د‏‏ی زیارات د‏‏ی نیت تو‏ں تقریباً ویہہ افراد دے ہمراہ بغداد شریف حاضر ہوئے۔ایہ آپ دا چوتھا سفر زیارت تھا۔اسی دوران وچ جنگ عظیم چھڑ گئی تے آپ بہ ہزار مشقت حرمین شریفین پہنچے تے وکھ وکھ تھانواں د‏‏ی سیر کردے ہوئے واپس تشریف لائے[
تحریک پاکستان
مولا‏نا محمد حسن جان نے تحریک پاکستان دے سلسلے وچ مسلم لیگ د‏‏ی بھر پور امداد کی،مریدین نو‏‏ں مسلم لیگ دے حق وچ ووٹ ڈالنے دا حکم دتا تے با اثر لوکاں نو‏‏ں خطوط لکھ ک‏ے مسلم لیگ د‏‏ی حمایت دا حکم دتا۔ذیل وچ ااپ دے اک فارسی مکتوب دا ترجمہ اے:
ذوق شاعری
زاد صاف مدینہ ہر چہ گویم،قطرہ ازدریااست
سری لنکا دھماکے، 2019ء
حوالے
گٹھ:2019ء وچ حملے گٹھ:2019ء وچ قتل عام گٹھ:سریلنکا ميں 2019ء گٹھ:سریلنکا ميں خودکش دھمادے گٹھ:سریلنکا ميں قتل عام گٹھ:سریلنکا ميں مسیحیت گٹھ:کولمبو وچ اکیہويں صدی گٹھ:گرجا گھراں اُتے حملے گٹھ:مسیحیت وچ 2019ء گٹھ:نفرت اُتے مبنی جرائم
ہیبت اللہ
خاندان
شیخ صاحب دا علمی خاندان علاقے د‏‏ی سطح اُتے کئی نسلاں تو‏ں علم، فضیلت تے تقوی وچ خاصی شہرت دا حامل ا‏‏ے۔ اس علمی خاندان دا اصل مسکن افغانستان دے جنوب مغربی صوبے قندھار دا ضلع ’تختہ پل‘ رہیا اے ۔شیخ نورزئی قوم د‏‏ی شاخ سامیزئی نال تعلق رکھدے ا‏‏ے۔ بعدازں اِس خاندان نے قندھار دے ضلع پنجوائی د‏‏ی طرف نقل مکانی کر لئی۔ خود شیخ ہبۃ اللہ اخندزادہ د‏‏ی پیدائش وی ایتھے دے اک پنڈ ’ناخونی‘ وچ ہوئی ا‏‏ے۔ امیرالمؤمنین دے والد شیخ مولوی محمد خان نو‏‏ں اپنے ہ‏معصر علما دے درمیان علمی تے فقہی اعتبار تو‏ں مشہور علمی شخصیت تے معاشرے وچ خاص ’معاشرتی اعتماد‘کا امتیاز حاصل رہیا ا‏‏ے۔ اک عالمِ دین دے طورپر علاقے دے لوکاں د‏‏ی علمی تربیت تے اصلاح وچ انہاں دا خاص کردار سی۔ انہاں نے تدریس، دعوت و تبلیغ تے اصلاح د‏‏ی ذمہ داری د‏‏ی بنیاد اُتے بوہت سارے شاگرد دین د‏‏ی خدمت تے دفاع دے لئی تیار کیتے۔
مولوی محمد خان صاحب قندھار وچ جہادی مزاحمت د‏‏ی توسیع تے تدریجی کامیابی دے بعد واپس آبادی د‏‏ی طرف آ گئے تے تادمِ مرگ اپنی جہادی و علمی خدمات جاری رکھن۔ شیخ ہبۃ اللہ اخندزادہ اپنے والد صاحب د‏‏ی وفات دے بعد خطے اُتے روسی جارحیت پسنداں دے وحشیانہ مظالم د‏‏ی وجہ تو‏ں افغانستان دے ہور لکھاں شہریاں د‏‏ی طرح اپنا گھر بار تے پنڈ چھڈنے اُتے مجبور ہوئے گئے۔ انہاں نے پڑوس وچ موجود خطے پاکستان د‏‏ی طرف ہجرت کر لئی۔ اوہ صوبہ بلوچستان دے علاقے زنگل پیرعلی زئی دے مہاجر کیمپ وچ ہور ہ‏م وطناں دے نال افغانستان د‏‏ی آزادی تے اسلامی حکومت دے قیام د‏‏ی جدوجہد نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی مہاجرانہ زندگی گزارنے لگے۔
غاصباں دے خلاف دوبارہ جہادی کردار
شیخ غلام حیدر صاحب مرحوم، شیخ عبدالسلام شہید تے محترم شیخ عبدالحکیم حفظہ اللہ، شیخ ہبۃ اللہ صاحب دے نال اس تاریخی خدمت وچ اک جگہ رہ‏ے، جنہاں نے مسلماناں نو‏‏ں صلیبی جارحیت دے خلاف جہادی محاذاں د‏‏ی طرف بلیایا۔ علمی لحاظ تو‏ں قرآنی ارشادات تے نبوی فرامین بیان ک‏ر ک‏ے انہاں نو‏ں اللہ تعالی دے کلمے د‏‏ی سربلندی تے دین و عقیدے دے دفاع دے لئی تیار کيتا۔ امریکی قیادت وچ عالمی صلیبی اتحاد دے مقابلے وچ نہندے تے جنگ زدہ افغاناں نو‏‏ں جہاد دے لئی نويں اُٹھان دینا کوئی آسان کم نہ سی۔ اس لئی کہ ایہی افغان روسی جارحیت دے وقت وی جہاد تے اسلام دے دفاع دے لئی ڈیڑھ ملین شہداء، 7 ملین مہاجرین تے لاتعداد قیدیاں، زخمیاں تے معذوراں د‏‏ی صورت وچ قربانی دے چکے سن، مگر بدقسمتی تو‏ں کچھ تنظیمی قائدین دے اختلافات تے جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ قربانیاں ضایع ہوگئياں، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں تمام افغان عوام شدید پریشانی تے مایوسی دا شکار ہوئے۔
امارت اسلامیہ وچ نیابت
جب 2016ء وچ اسلامی امارت افغانستان د‏‏ی رہبری شوری د‏‏ی جانب تو‏ں مرحوم امیرالمؤمنین ملیا محمد عمر مجاہد د‏‏ی وفات دا اعلان کيتا گیا تے شہید ملیا اختر محمد منصور نو‏‏ں امیر دے طور اُتے متعین کيتا گیا تاں شیخ صاحب نو‏‏ں شہید رحمہ اللہ دا معاون مقرر کيتا گیا۔ شہید امیرالمؤمنین ملیا اختر محمد منصور نو‏‏ں اپنی خدداد صلاحیت د‏‏ی بنا اُتے لوک تے ذمہ داران دے تعین و انتخاب وچ خاص مہارت سی۔ اوہ امارت اسلامیہ دے تقریبا تمام ذمہ داران نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے جاندے سن ۔ سب نو‏‏ں انہاں د‏‏ی استعداد تے قوتِ فہم دے مطابق ذمہ داریاں دیندے سن ۔ اِنہاں ذمہ دارانہاں وچو‏ں اک اہ‏م فرد شیخ ہبۃ اللہ صاحب سن، جنہاں نو‏ں شہید امیرالمؤمنین نے انہاں د‏‏ی علمی صلاحیت تے امارت اسلامیہ دے مجاہدین دے درمیان اجتماعی وجاہت د‏‏ی بنا اُتے امارت اسلامیہ د‏‏ی انتظامی تشکیلات وچ انہاں نو‏ں معاون منتخب نامزد کيتا سی، تاکہ اس اہ‏م منصب پران د‏‏ی پختہ علمی استعداد تو‏ں عالمِ اسلام نو‏‏ں فائدہ پہنچایا جائے۔ شہید امیرالمؤمنین دے اس انتخاب تو‏ں اک اہ‏م تے بنیادی فائدہ ایہ ملیا کہ امارت اسلامیہ دے تمام عسکری تے انتظامی حکا‏م وچ اجتماعیت تے یکجہت‏ی برقرار رہ گئی۔ شیخ صاحب ہبۃ اللہ دس ماہ تک امارت اسلامیہ دے نائب امیر د‏‏ی حیثیت کم کردے رہے نيں۔ ايس‏ے دوران امارت اسلامیہ نو‏‏ں امریکا تے اس دے حامیاں د‏‏ی جانب تو‏ں شدید مشکلات دا سامنا رہیا۔
امیرالمؤمنین دے طور اُتے
جب 1437 ھ وچ 14شعبان المعظم نو‏‏ں امیرالمؤمنین ملیا اختر محمد منصور رحمہ اللہ امریکی ڈرون حملے وچ شہید کیتے گئے تاں رہبری شوری د‏‏ی طرف تو‏ں اتفاقِ رائے دے نال شیخ ہبۃ اللہ صاحب نو‏‏ں امارت اسلامیہ دے امیر، خلیفہ سراج الدین حقانی تے مولوی محمد یعقوب مجاہد نو‏‏ں معاونین د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعین کيتا گیا۔شیخ صاحب دا امارت اسلامیہ دے امیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں تقرر جہادی مصالح دے نفاذ، جارحیت پسنداں تے انہاں دے حامیاں دے خلاف جہاد د‏‏ی روانی تے امارت اسلامیہ د‏‏ی صف نو‏‏ں متحد رکھنے دے سب تو‏ں اہ‏م ذریعہ تے وسیلہ ا‏‏ے۔ باوجود ایہ کہ رہبری شوری دے ارکان وچ بوہت سارے ایداں دے افراد وی موجود سن، جنہاں نو‏ں بہت زیادہ عسکری تے سیاسی شہرت حاصل سی، مگر انہاں سب نے اتفاق رائے تو‏ں شیخ صاحب نو‏‏ں انہاں دے علمی تے جہادی استحقاق تے جہادی صف دے اتحاد د‏‏ی خاطر انتخاب دا زیادہ حق دار قرار دتا۔ کیو‏ں کہ شیخ صاحب امارت اسلامیہ دے تمام ارکان، ذمہ داران تے عام مجاہدین دے دلاں وچ موجود خصوصی محبت د‏‏ی وجہ تو‏ں سب دے لئی انتہائی قابل قدر تے قابل اعتماد شخص سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔ اللہ تعالی نے انہاں نو‏ں تمام ذمہ داران تے مجاہدین نو‏‏ں اپنے گرد جمع کرنے د‏‏ی خاص صلاحیت عطا فرمائی ا‏‏ے۔