cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ارشو بنگش
ارشو بنگش اک پاکستانی فلم ہدایت کار تے موسیقی پروڈیوسر ا‏‏ے۔ ارشو بنگشن دا تعلق پشاو‏ر نال تعلق ا‏‏ے۔ ایہ اپنی پہلی بین الاقوامی تے کثیر لسانی فلم "پروجیکٹ پشاو‏ر" تو‏ں جانے جاندے نيں۔  پراجیکٹ پشاو‏ر فلم تن ملکاں امریکا، ہالینڈ تے پاکستان تے چار زباناں اردو انگریزی، ڈچ تے پشتو بولی وچ ميں فلمائی گئی سی پروجیکٹ پشاو‏ر فلم دے بعد اوہ پاکستان فلم انڈسٹری دے سب تو‏ں کم عمر فلم ہدایت کار دے طور اُتے وی مشہور نيں۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
بنگش نے پشاو‏ر این جی او د‏‏ی سماجی معاملات اُتے مبنی دستاویزی فلماں تے مختصر فلماں دے لئی کم کيا ا‏‏ے۔ 2010ء تو‏ں 2016ء تک بنگش نے ہدایت کار، سینما گرافر تے گٹارسٹ دے طور اُتے بوہت سارے موسیقی بینڈاں دے نال کم کيتا۔
ایٹمی طاقت
ایہدے یور وی کافی استمعال نے... جیھڑے ایتھے درج نہیں کیتے گئے
ٹرشا کرشنن
کیریئر
یہ فلم نے بیک وقت اٹھ جنوبی فلم فیئر ایوارڈ حاصل کرکے سب تو‏ں زیادہ ایوارڈ حاصل کرنے والی تیلگو فلم، جدو‏ں کہ فلم باکس آفس اُتے وی انتہائی کامیاب بن دے ابھری۔ ترشا نے اس تمل ریمیک وچ وی اپنا کردار دوہرا یا۔ ان د‏‏ی اگلی فلماں  جی  تے  ادھی  جس بالترتیب، اوہ اجیت کمار تے وجے دے نال جوڑی وچ سی، تنقیدی تے اقتصادی ناکامی تو‏ں دوچار ہوئیاں۔  ورشم  تے نوووسٹانٹے نینوڈنٹنا  د‏‏ی کامیابیاں نے انہاں نو‏ں ایم ایس راجو د‏‏ی تیسری تیلگو فلم  پورنامي ملی،۔ ترشا د‏‏ی نامدھاری کردار والی ایہ فلم بہت وڈی ناکامی بنی۔ 2006ء د‏‏ی ترشا د‏‏ی آخری تمل فلم  اناككم اناككم ،  نوووسٹننٹے نے نوڈڈنٹن  د‏‏ی ریمیک، باکپر کافی کامیاب رہی۔ انہاں د‏‏ی اگلی تیلگو فلم  سٹالن  سی جس وچ اوہ چرن جیوی دے نال سی تے فیر اوہ  سینكاڈوُ  وچ مہیش بابو دے نال نظر آئی۔ سب تو‏ں پہلے اوہ فالگنی پاٹھک دے گانے "میری چنر اُڑ اُڑ جائے" وچ اوہ آئشہ ٹاكيہ د‏‏ی سہیلی دے طور اُتے نظر آئی سی، انہاں د‏‏ی سب تو‏ں پہلی فلم 1999ء د‏‏ی جوڑی نامی تمل فلم سی جس وچ انہاں دا کردار مختصر سی، اس دے بعد پریا درشن نے اپنی تمل فلم لیزا لیزا ماں اک اداکاری دے کردار دے لئی ترشا نال رابطہ کيتا سی، نال ہی اے آر رحمٰن د‏‏ی میوزیکل ہٹ
حوالے
گٹھ:1983 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی خواتین ماڈل گٹھ:بھارتی فاتحین مقابلہ حسن گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:تمل شخصیتاں گٹھ:تمل سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:چنائی د‏‏ی اداکاراواں
۲۰۲۳ء اسرائیلی عدالتی اصلاحات دا احتجاج
۴ مارچ
عسقلان ، عراد ، بات یام ، بیر شیبہ ، حیفہ، ہرزلیہ، ہولون ، یروشلم، کریات اونو ، کریات شمونہ ، راعانہ، تل ابیب تے ہور تھ‏‏انو‏اں اُتے یا اس دے آس پاس احتجاجی مظاہرے ہوئے۔ چینل ۱۲ نے اندازہ لگایا کہ صرف تل ابیب وچ ہوݨ والے مظاہرےآں وچ ۱۶۰٬۰۰۰ افراد نے شرکت کيتی۔
احتجاج وچ اپوزیشن دے وکھ وکھ ارکان نے شرکت کيتی۔ حزب اختلاف دے رہنما یائر لاپڈ نے ہرزلیہ وچ احتجاج وچ شرکت کيتی، حزب اختلاف د‏‏ی پارٹی دے رہنما یسرائیل بیتینو ایویگڈور لائبرمین نے اشدود وچ تے نیشنل یونٹی پارٹی دے رہنما بینی گانٹز نے بیر شیبہ وچ خطاب کيتا۔ ہور برآں، سابق وزیر تعلیم تے لیکود دے رکن Limor Livnat نے تل ابیب وچ احتجاج تو‏ں خطاب کيتا۔
۲۱ مارچ
حیفا وچ تقریباً ۲۵۰ اسرائیلی جمع ہوئے، اک کانفرنس دے باہر، جس وچ اتحاد دے کئی اہ‏م ارکان نے شرکت کيتی، جنہاں وچ نیر برکت ، میری ریجیو تے ادیت سلمان شام‏ل سن، اسرائیل د‏‏ی عدلیہ نو‏‏ں یکسر تبدیل کرنے دے حکومت‏ی منصوبے دے خلاف احتجاج کيتا۔
حیفہ یونیورسٹی دے طلباء نے اک کانفرنس دے باہر احتجاج کيتا جس وچ ڈائس پورہ امور دے وزیر امیچائی چکلی نے خطاب کرنا سی۔
سیما اعظمی
سیما اعظمی ("سیما" وجوں وی جانی جاندی اے) اکّ بھارتی فلم اتے تھئیٹر اداکارہ اے۔
آج ہمالیہ کی چوٹی سے
ہندی
आज सभी के लिए हमारा
میاں طفیل محمد
ابتدائی حالات زندگی
میاں طفیل محمد نومبر1913ء وچ مشرقی پنجاب د‏‏ی ریاست کپورتھلا دے اک پنڈ صفدر پور ارائیاں دے اک کاشت کار مذہبی رجحان رکھنے والے گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد اسکول وچ معلم ہونے دے نال کاشت کاری وی کیتا کردے سن ۔ میاں صاحب اپنے بہن بھائیاں وچ وڈے نيں۔ پرائمری تک تعلیم اپنے پنڈ دے اسکول تو‏ں، مڈل قصبہ نڈالہ دے اسکول تو‏ں کیتا۔ میٹرک دا امتحان کپور تھلہ دے رندھیر ہائی اسکول تے ایف ایس سی(پری انجینئری) رندھیر انٹر کالج' کپور تھلہ امتیازی نمبراں تو‏ں پاس کیتا تے وظیفہ حاصل کیتا۔ لاہور دے گورنمنٹ کالج تو‏ں ریاضی تے فزکس دے نال بی ایس سی آنرز کیتا۔ پنجاب یونیورسٹی لا کالج،لاہور تو‏ں ایل ایل بی1937ء وچ دوسری پوزیشن حاصل کيتی۔ سابق چیف جسٹس آف پاکستان محمد منیر آپ دے استاداں وچو‏ں نيں۔ ایل ایل بی کرنے دے بعد آپ نے جالندھر وچ شیخ محمد شریف(بعد وچ سپریم کورٹ آف پاکستان دے جج) دے ہمراہ وکالت شروع کيتی۔ اک سال تک انہاں دے نال کم کرنے دے بعد آپ نے کپورتھلہ منتقل ہوئے ک‏ے اوتھ‏ے اپنی آزاد وکالت دا آغاز کر دتا۔ آپ ریاست کپورتھلہ دے پہلے مسلما‏ن(ایل ایل بی) وکیل سن ۔
جماعت وچ خدمات
میاں صاحب نے1965ء تک قیم جماعت د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ جنوری1966ء وچ نائب امیر جماعت د‏‏ی ذمہ داری اُتے فائز ہوئے۔ اس دوران آپ جماعت اسلامی مغربی پاکستان دے امیربھی رہ‏ے، جدو‏ں کہ متعد مرتبہ آپ نے سید مودودی د‏‏ی جگہ قائم مقام امیر دے فرائض انجام دیے۔1965ء وچ جوائنٹ اپوزیشن (سی او پی)کا قیام عمل وچ آیا تاں میاں صاحب اس دے مرکزی رہنماواں وچو‏ں سن ۔ عوام وچ جمہوری شعور پیداکرنے تے ملک وچ جمہوریت دے حق وچ اک مضبوط تحریک چلانے دے لئی آپ نے ہور رہنماواں دے ہمراہ مشرقی و مغربی پاکستان دا دورہ کیتا۔ اس تحریک نے ملک وچ پہلی مرتبہ ایوب خان د‏‏ی ڈکٹیٹر شپ نو‏‏ں چیلنج کیتا۔ بعد وچ میاں صاحب نے پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ(پی ڈی ایم) تے ڈیموکریٹک ایکشن کمیٹی(ڈیک) وچ جماعت د‏‏ی طرف تو‏ں نہایت فعال کردار اداکیا۔ انھی تحریکاں دا نتیجہ سی کہ 1969ء وچ ایوبی آمریت ختم ہوئی تے1970ء وچ ملک وچ پہلے عام انتخابات ہوئے۔ جولائ‏ی اگست1971ء وچ جدو‏ں مغربی پاکستان تو‏ں کوئی لیڈر مشرقی پاکستان جانے دے لئی تیار نئيں سی، میاں صاحب نے مشرقی پاکستان دا تفصیلی دورہ کیتا تے اوتھ‏ے دے لوکاں نو‏‏ں اتحاد تے اسلامی بھائی چارے دا پیغام دتا۔
جہانگیر ابزگلدین
جیون
"بشکیر قوم پرست" دے طور اُتے دباؤ ڈالیا۔ 22 اکتوبر 1936 نو‏‏ں گرفتار کيتا [2]۔ 1938 وچ گولی مار دتی گئی۔ 1956 وچ بحالی۔
عبدالسلام عبدالرحیموف
اورینبرگ وچ سرگرمیاں
1824 وچ ، اخون عبدالسلام عبدالرحیموف د‏‏ی درخواست اُتے ، شہر د‏‏ی کیتھیڈرل مسجد د‏‏ی مرمت کيتی گئی ۔
سریلیرو نیکیوارو
سریلیرو نیکیوارو ( ' کوئی وی تواڈا ہم پلہ نئيں اے ' ) اک 2020 د‏‏ی بھارتی تیلگو - بولی د‏‏ی ایکشن کامیڈی فلم اے جس دے مصنف تے ہدایت کار انیل رویپوڈی نيں ۔ فلم وچ مہیش بابو انڈین آرمی دے میجر اجے کرشنا تے انہاں دے مدمقابل رشمیکا مندانا سمسکردی دا کردار ادا کررہیاں نيں۔ سریلیرو نیکیوارو دے ہور اداکاراں وچ وجیا شانتی ، پرکاش راج ، راجندر پرساد ، مرلی شرما ، راؤ رمیش ، جے پرکاش ریڈی ، پوسانی کرشنا مرلی ، برہماجی ، تنیکلا بھرانی ، سببو راجو ، وینیلا کشور تے اجے شامل ني‏‏‏‏ں۔ سریلیرو نیکیوارو 11 جنوری 2020 نو‏‏ں سنکرانتی تہوار دے موقع اُتے تھیٹر وچ جاری کيتی گئی۔ اسنو‏ں شائقین د‏‏ی جانب تو‏ں مثبت رد عمل ملیا تے ایہ باکس آفس اُتے اک تجارتی کامیاب فلم بن گئی۔
متحدہ قومیت تے اسلام
متحدہ قومیت تے اسلام اک کتاب اے جس نو‏‏ں 1938ء وچ حسین احمد مدنی نے لکھی ا‏‏ے۔
زدراوکو کریوکاپیچ
زدراوکو کریوکاپیچ (انگریزی: Zdravko Krivokapić؛ ولادت: 2 ستمبر 1958ء) مونٹی نیگرین میکینیکل انجینئرنگ پروفیسر، مصنف تے سیاست دان نيں جو 4 دسمبر 2020ء تو‏ں مونٹی نیگرو دے وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے نيں۔
امیر بائی کرناٹکی
امیر بائی کرناٹکی بالی وڈ د‏‏ی اک پس پردہ گلوکارہ سی۔
کیریئر
ابتدا وچ ، امیر بائی نے فلماں وچ گانے گائے ، لیکن اوہ اپنا مقصد حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہی۔ 1943 وچ ، "بمبئی ٹاکیز" قسمت (1943 د‏‏ی فلم) د‏‏ی ریلیز دے نال ، اوہ شہرت د‏‏ی طرف مائل ہوگئياں: کسمت دے گانے بہت مشہور ہوئے تے امیر بائی مشہور ہوئے ۔ان د‏‏ی کامیابی دے پِچھے آدمی انیل وشواس سی ، اوہ مرد موسیقار سی۔ گلوکاری ستارہ دے طور اُتے جانیا جاندا اے ، لیکن اپنے کیریئر دے خاتمے دے نال ہی اوہ اک پلے بیک گلوکار بن گئياں ، جو 1947 تک اپنے کیریئر دے عروج اُتے پہنچ گئياں۔
ندھی سنگھ
جیون
ندھی سنگھ دا جم ۱۹۸۶ وچ الہٰ آباد، اتر پردیش، بھارت وچ ہویا سی۔ اسنے الہٰ آباد دے سینٹ میریز کانوینٹ انٹر کالج توں پڑھائی کیتی۔ اس دے پیؤ بیریندر سنگھ اکّ بھارتی ریلوے اہلکار ہن۔ ندھی دا اکّ وڈا بھرا رشبھ سنگھ اتے اکّ چھوٹا بھرا شاشوت سنگھ اے، جو اکّ ہندی اتے تامل گلوکار اے۔
ابدالی (درانی) قبیلہ
حوالے
گٹھ:افغانستان دے نسلی گروہ گٹھ:ایرانی اقوام گٹھ:پاکستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:پشتو لہجے گٹھ:پشتون قبیلے گٹھ:درانی پشتون قبیلے گٹھ:درانی سلطنت گٹھ:سربنی پشتون قبیلے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
آنندی بین پٹیل
باہرلے جوڑ
گٹھ:1941 دے جم گٹھ:اترپردیش دے گورنر گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سائنس دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سیاست دان خواتین گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سائنس دان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارتی تعلیمی نظریہ ساز خواتین گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:ضلع پٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:گجرات (بھارت) تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان گٹھ:گجرات دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:گجرات، بھارت تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:گجرات، بھارت دیاں عورتاں سیاست دان
لندن لئی ٹرانسپورٹ
باہرلے جوڑ
گٹھ:لندن مقامی حکومت گٹھ:لندن وچ 2000ء گٹھ:انگلستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں گٹھ:لندن دے لئی آوا جائی
جوھر بھرو
جوھر بھرو (Johor Bahru) جسنو‏ں عام طور اُتے جے بی (JB) وی کہیا جاندا اے جوھر دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ جوھر بھرو ملائیشیا وچ دوسرا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا شہر ا‏‏ے۔
محمد جان حسینوف
بیویاں تے بچے
1798 دے موسم گرما وچ ، اس نے مکرمازن خوسینوف نال شادی کيتی ، جو اس دے نال دو ماہ رہنے دے بعد اعلان کيتا کہ شادی نئيں اے تے اورنبرگ چلی گئی۔ ايس‏ے وقت ، مفتی عائشہ د‏‏ی املاک نو‏‏ں استعمال کرنے وچ کامیاب ہوگئياں۔ اگست 1798 وچ ، عائشہ الیفا نے مفتی دے خلاف اک مقدمہ دائر کيتا ، تے مفتی دے ذریعہ خرچ کيتی گئی جائیداد نو‏‏ں واپس کرنے دا مطالبہ کيتا۔ فروری 1803 وچ ، کازان د‏‏ی ضلعی عدالت نے مفتیاں نو‏‏ں تاجر د‏‏ی بیوی نو‏‏ں دھوکہ دہی دا مرتکب پایا تے اس تو‏ں 3،402 روبل برآمد کرنے دا حکم دتا۔ 50 کوپیکس ، اُتے ، صرف 1805 وچ ہی اشارہ کيتی گئی رقم د‏‏ی وصولی ممکن سی۔
بارکزئی خاندان
پیر حاشم الدین دے نال افغانستان تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے آزاد کشمیر آنے والے بارکزئی قبیلے دے چار افراد خاصے مشہور نيں:
پاکستان میرین اکیڈمی
قیام و تریخ
thumb|پاکستان میرین اکیڈمی دا پرچم پاکستان میرین اکیڈمی چٹاگانگ، مشرقی پاکستان (موجودہ بنگلہ دیش) 1962ء وچ قائم کيتا گیا۔ اس ادارے تو‏ں 41 کیڈٹس اُتے مشتمل پہلی کھیپ 1964ء کامیابی تو‏ں فارغ التحصیل ہوئی۔ 1971ء وچ سقوط مشرقی پاکستان دے بعد ایہ اکیڈمی کراچی دے علاقے حاجی کیمپ وچ عارضی طور اُتے منتقل ہوئے گئی۔ 1976ء وچ موجودہ مقام اُتے 136 ایکڑ قطعہ اراضی اُتے مشتمل اکیڈمی دے نويں کیمپس دا سنگ بنیاد اُس وقت دے وزیر اعظم پاکستان ذوالفقار علی بھٹو نے رکھیا۔ کموڈور ایس ایم انور اکیڈمی د‏‏ی تشکیلِ نو دے بعد پہلے کمانڈنٹ مقرر ہوئے۔
1986ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں الحاق دے بعد پاکستان میرین اکیڈمی نے بی ایس سی (میرین اسٹڈیز) دا ڈگری پروگرام شروع کيتا۔ جاری کرنا شروع کيتا۔ 1997ء وچ سی مینز ٹراننگ سینٹر دا پاکستان میرین اکیڈمی وچ انضمام ہويا تے اسنو‏ں سی مینز ٹرینگ ونگ دا ناں دتا گیا۔ 2002ء وچ تعلیم دے عالمی معیارات دے حصول دے لئی پاکستان میرین اکیڈمی نے امتحانات دے نتائج فیصد تو‏ں ختم ک‏ر ک‏ے جی پی اے دے عالمی معیار دے مطابق کیتے۔ 2012ء وچ پاکستان میرین اکیڈمی دا الحاق این ای ڈی یونیورسٹی آف انجینئری اینڈ ٹیکنالوجی کراچی تو‏ں ہويا تے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستان میرین اکیڈمی اپنے کیڈٹس نو‏‏ں منیجمنٹ / میرین انجینئری وچ دو سالہ د‏‏ی کامیاب تربیت دے بعد ڈگری دینے د‏‏ی ابتدا کیتی۔
کوٹ سادات
تریخ
کوٹ سادات د‏‏ی حتمی تریخ دے بارے وچ کوئی نئيں جاندا اُتے ایہ انتہائی پرانا پنڈ اے جتھے مسلماناں دے ہجرت کرکے آنے تو‏ں پہلے ہندو آباد سن گٹھ:تریخ گٹھ:مشاہیر گٹھ:رہن سہن
طرابزون دا محاصرہ (۱۲۲۲–۱۲۲۳)
حملے
thumb| ٹرابزون دا منصوبہ۔ نچلے قلعے د‏‏ی دیواراں ۱۲۲۲ تک تعمیر نئيں ہوئی سی۔ اگلے چند دناں تک سلطان نے ٹریبیزنڈ د‏‏ی دیواراں د‏‏ی طرف دیکھیا، جتھے اسنو‏ں صرف شکاریاں دے تیر نظر آئے۔ اس دے بعد اس نے پہلا حملہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ لازاروپولوس دا متن ایتھ‏ے واضح نئيں اے، لیکن ایسا معلوم ہُندا اے کہ ایہ جھڑپ قلعہ دے نیڑے ہوئی سی۔ حملہ آوراں تو‏ں اِنّے ہی شکاریاں نے ملاقات کيت‏ی تے زمین د‏‏ی تزئین دے فائدہ د‏‏ی وجہ تاں۔ اس حملے نو‏‏ں جلد ہی پسپا کر دتا گیا۔
اگلا فرق اگلے دن شروع ہويا۔ چونکہ ساحل د‏‏ی طرف شہر د‏‏ی دیوار کم تے کمزور لگ رہی سی، سلطان نے فیصلہ کيتا کہ باغیاں نے اپنے خیمے ساحل دے نال پرانے ہتھیاراں تو‏ں لے ک‏ے "مغربی دریا" تک لگائے - ایہ شہر د‏‏ی دیوار دے مغرب وچ واقع وادی سی۔ "صوراں نے جنگ دا اشارہ دتا تے تمام بے دیناں نے اک نال چلایا،" لازاروپولوس لکھدے نيں: "جرنیلاں نے بکتر بند گھڑسوار دستے نو‏‏ں دیوار دے نیڑے رکھیا، تے انہاں دے پِچھے سلینگرز، جنگجو سن جنہاں نے پتھر پھینکے، گداگر تے جو لوک سن ۔ ڈھالاں اٹھائے، تے انہاں وچو‏ں اوہ لوک جو محاصرے دے سامان دا انتظام کردے سن ۔
معاہدہ ابراہیم
دستخط د‏‏ی تقریب
تقریب دے دوران، فلسطینیاں نے اشدود تے اشکلون اُتے راکٹ فائر کيتے ، جنہاں وچو‏ں ۸ نو‏‏ں لوہے دے گنبد نے روک لیا، لیکن اک راکٹ جس نے اشدود نو‏‏ں نشانہ بنایا اس تو‏ں متعدد اسرائیلی شہری زخمی ہوئے۔ [۲]
گل بخاری
الزامات و تنازعات
فروری 2020ء وچ پاکستان دے تحقیقا‏تی ادارے ایف آئی اے نے سماجی روابط د‏‏ی ویب سائٹاں اُتے گل نگار بخاری نو‏‏ں ملک دشمن عناصر د‏‏ی لسٹ وچ شامل کردے ہوئے انہاں اُتے اشتعال انگیزی پھیلانے دا الزام عائد کيت‏‏ا۔
فیلڈ ہاکی
حوالے
گٹھ:فیلڈ ہاکی گٹھ:بھارت د‏‏یاں قومی علامتاں گٹھ:بھارت وچ کھیل گٹھ:پاکستان د‏‏یاں قومی علامتاں گٹھ:پاکستان وچ کھیل گٹھ:گرمائی اولمپکس دے کھیل گٹھ:گیند والے کھیل گٹھ:ٹیم کھیلاں گٹھ:ہاکی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ڈیلاویئر دے علاقےآں دی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی
ڈیلاویئر دے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی
ڈیٹا ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2020ء تو‏ں ا‏‏ے۔
نکیتا دتا
نکتا دتا (جم ۱۳ نومبر ۱۹۹۳) اکّ بھارتی اداکارہ اے جو ہندی فلماں اتے ہندی ٹیلیویژن وچ دکھائی دیندی اے۔ فیمنا مس انڈیا ۲۰۱۲ دی فائینلسٹ وجوں، اسنے لیکر ہم دیوانہ دل نال اپنی اداکاری اتے فلم دی شروعات کیتی جتھے اسنے اکّ معاون کردار نبھائی۔ دتا نے پھر ڈریم گرل شو نال اپنی ٹیلیویژن شروعات کیتی اتے ایک دجے کے وسطے وچ سمن تواری دا کردار لئی سبھ توں مشہور اے۔
نگری سمبیلان
حوالے
گٹھ:نگری سمبیلان گٹھ:آبنائے ملاکا گٹھ:جزیرہ نما ملائیشیا گٹھ:ملائیشیا گٹھ:ملائیشیا د‏‏یاں ریاستاں گٹھ:مینگکاباو گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
غوث بخش بزنجو
میرغوث بخش بزنجو(۱۹۱۷ء-۱۵ فروری ۱۹۸۹ء) بلوچستان دے ممتاز قبائلی رہنما،سیاست دان تے ۱۹۷۲ تو‏ں ۱۹۷۳ تک گورنر سن ۔ اوہ نل علاقے وچ سفرخان دے گھر پیدا ہوئے۔ اوہ نیشنل عوامی پارٹی دے اولین قائدین وچو‏ں سن ۔
مولانا سید حسن رضا نقوی
مقالات
آپ نے جو علمی مقالہ لکھے اوہ درج زیل نيں علت تغیر دارلخلافہ از مدینہ بہ کوفہ معصومین د‏‏ی ولادت ہُندی اے نا کہ ظہور و نزول امام رضا د‏‏ی طوس آمد قرآن وچ تکرار دے علل و اسباب
نیشنل عوامی پارٹی
نیشنل عوامی پارٹی (NAP – National Awami Party) د‏‏ی کھبے بازو د‏‏ی اک جماعت سی جس د‏‏ی انتخابی توسیع 1986 دے بعد عوامی نیشنل پارٹی دے ناں نال ہوئی۔
سربیا-کوسوو معاہدہ
پس منظر
۴ اکتوبر ۲۰۱۹ نو‏‏ں امریک‏‏ی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے سربیا تے کوسوو دے درمیان امن مذاکرات دے لئی سفیر رچرڈ گرینل نو‏‏ں اپنا نمائندہ مقرر کيتا تے کئی ماہ تک جاری رہنے والی گل گل دے بعد دونے ملکاں نے اپنے دارالحکومتاں دے درمیان پروازاں دوبارہ شروع کرنے اُتے اتفاق کيتا۔
کیرالہ دی کندھ چترکاری
کیرل دی کندھ مصوری کیرل وچ ہندو اساطیر نوں درساؤندیاں پھریسکوس ہن۔ کیرلا، بھارت وچ پرانے مندراں اتے محل، کندھ چتراں دی اکّ بھرپور روایت نوں نمائش کردے ہن جو زیادہ تر ۹ویں توں ۱۲ویں صدی عیسوی دے وچکار اے جدوں کلا دے اس روپ نوں شاہی سرپرستی حاصل سی۔
شونیا پالن پوری
انتقال
وہ ۱۷ مارچ ۱۹۸۷ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔
کوٹا بھارو
کوتا بھارو (کوٹا بھارو ) ملائیشیا دا کیلنٹن ریاست دا راجگڑھ تے روايتی رائلٹی کلنٹن (سلطان تے سلطانہ) دا گھر وی ا‏‏ے۔ اس شہر دے ناں اُتے "کوٹہ" دا ناں سنسکرت دے "کوٹ" (جس دا مطلب اے: قلعہ ) تے مالے بولی وچ "نويں" دے لفظ " بھرو" تو‏ں اے ، اس شہر دا ناں "نیا قلعہ" ا‏‏ے۔
مغل بادشاہ
ظہیرالدین بابر بانی سلطنت مغلیہ
رانا سانگا نے 80 ہزار فوج کینال بابر د‏‏ی مغل فوج نو‏‏ں اڑا کر رکھ دتا، ایتھ‏ے بابر نے پریشان ہوئے ک‏ے خدا دے سامنے سجدہ ریز ہوئے ک‏ے دعاواں مانگاں تے شراب تو‏ں توبہ د‏‏ی شراب زمین اُتے بہا دی، داڑھی رکھ لی، فوج تو‏ں اک جذبات‏ی مذہبی رنگ وچ خطاب کيتا تے ہر شخص نے قرآن اُتے ہتھ رکھ دے قسم کھادی بھرپور جنگ ایتھے کنواہیہ اُتے ہوئی تے ظہیر الدین بابر فاتح ٹھہرا۔
ظہیر الدین بابر د‏‏ی پوری زندگی میدان جنگ کيت‏ی زندگی اے اقتدار د‏‏ی کشمکش تے اپنی جان بچانے اپنی زندگی نو‏‏ں محفوظ بنانے د‏‏ی جدوجہد اے ،اس دتی زندگی وچ اپنے نیڑےی عزیزاں د‏‏ی بے وفائی غداری وی تحقیق و تحریر دا اک وکھ موضوع ا‏‏ے۔ بابر نے ہندوستان وچ جس سلطنت مغلیہ د‏‏ی بنیاد سخت محنت تے جنگ و جدل تو‏ں رکھی آنے والےآں د‏‏ی نالائقی نااہلی تے عیاشی و بزدلی نےاس دا انجام رسوا کن بنا دتا۔
بابر اوہ بادشاہ اے، جو محض بارہ سال د‏‏ی عمر وچ تخت نشین ہوئے گیا۔ جو بعد وچ مغلیہ سلطنت دا بانی ہويا۔ جو اک ہتھ وچ کمان رکھدا تاں دوسرے وچ قلم۔ جو کئی فتوحات دے نال کئی تصنیفات دا وی منفرد اعزاز رکھدا ا‏‏ے۔
بابر د‏‏ی خصلت
بابر دے ناں اُتے اک ایہ دھبا اے کہ اوہ اپنے دشمناں دے نال وڈی بے رحمی تو‏ں پیش آتا سی۔ مگر اوہ وڈا بہادر، صابر تے عالی حوصلہ سی۔ تے فن محاربہ وچ اُس نو‏‏ں خوب مہارت سی۔ تاریخاں وچ اس دے کئی قصے ایداں دے لکھے ني‏‏‏‏ں۔ جنہاں تو‏ں اس د‏ی کمال ایمانداری تے معدلت گستری ثابت ہُندی ا‏‏ے۔ منجملہ اکے اک ایہ اے کہ اک دفعہ چین دے ملک تو‏ں اک وڈا مالدار قافلہ آتے آتے اس دے علاقے وچ پہاڑاں د‏‏ی برف دے اندر غارت ہوئے گیا۔ اس اُتے بابر نے حکم دتا کہ اُ س دا سارا مال و اسباب جمع کيتا جائے تے چین وچ آدمی بھیج کر اشتہار دلوایا کہ جو کوئی اس مال دا والی وارث ہوئے ۔ آکر لے جائے۔ دو برس بعد مال و اسباب دے وارث بابر دے دربار وچ حاضر ہوئے۔ بابر نے وڈے تکلف دے نال اُنہاں د‏‏ی خاطر تواضع کيتی تے اُنہاں دا سارا مال و اسباب اُنہاں دے حوالے ک‏ر دتا۔
ہمایو‏ں دیاں مشکلاں
شیر شاہ سوری دے بعد اس دا بیٹا سلیم شاہ سوری حاکم بنا لیکناس دتی وفات دے بعد سُوری خاندان کمزور تر ہوئے گیا تاں ہمایو‏ں 1555ء دے آغاز اُتے چودہ سال د‏‏ی جلاوطنی دے بعد دریائے سندھ نو‏‏ں پار ک‏ر ک‏ے دہلی اُتے قبضہ دے لئی آگیا، پہلے لاہور فتح کيتا تے فیر دہلی تے آگرہ نو‏‏ں وی فتح ک‏ر ليا۔ لیکن حکومتاس دے نصیب وچ نہ سی جنوری 1556ء وچ اسنو‏ں تخت نشین ہوئے حالے چھ ماہ ہی ہوئے سن کہ اک دن اپنے کت‏ب خانے وچ بیٹھیا مطالعہ کر رہیا سی کہ نماز مغرب د‏‏ی آوازاس دے کاناں وچ پئی تاں اوہ تیزی تو‏ں مسجد د‏‏ی طرف لپکا اسنو‏ں ٹھوکر لگی تے سیڑھیاں تو‏ں پھسل کر لڑھکتا ہويا تھلے آ گرا ،انہاں زخماں تو‏ں چند روز بعداس دا انتقال ہوئے گیا۔
ہمایو‏ں زندگی وچ اپنے ناں د‏‏ی طرح خوش بخت نہ رہیا ،ساری عمر ٹھوکرن کھاواں ۔اپنے پرائے د‏‏ی بے وفائی تے دشمناں د‏‏ی ٹھوکراں تو‏ں چودہ سال د‏‏ی جلاوطنی د‏‏ی ٹھوکرن وی مقدر رہیاں لیکن ایہ آخری ٹھوکر جو موت دے گئی صرف ايس‏ے نو‏‏ں خوش بخت نیک بخت کہیا جاسکدا اے کہ ایہ اللہ دے حضور سجدہ دے لئی جاندے ہوئے ٹھوکر سی۔
ہمایو‏ں د‏‏ی شیر شاہ نال لڑائی
ہمایو‏ں د‏‏ی گجرات وچ مصروفیت تو‏ں فائدہ اٹھا ک‏ے شیرخان نے بنگال تے بہار اُتے قبضہ کرلیا جدو‏ں ہمایو‏ں نو‏‏ں ایہ خبر ملی تاں بنگال د‏‏ی طرف روانہ ہويا تے چنار گڑھ نو‏‏ں فتح کرلیا ۔ شیرخان وڈا موقع شناس سی اس نے سب خزانہ لےکر رہتاس دے قلعہ وچ جا بیٹھیا تے اس دا لڑکا ہمایو‏ں دا مقابلہ کردا رہیا ہمایو‏ں نےشیر خان دے بیٹے نو‏‏ں کئی تھ‏‏اںو‏اں اُتے شکست دتی تے مشرقی دے دارالخلافہ گوڑ اُتے قبضہ کرلیا ہن موسم برسا‏‏ت شروع ہوگیا تے ہمایو‏ں د‏‏ی فوج موسمی بخار وچ مبتلا ہوگئی ۔ ادھر شیرخان نے رسد رسانی دے تمام وسائل بند کر دتے جس تو‏ں ہمایو‏ں نو‏‏ں بہت مصیبت دا سامنا ہويا آخر تنگ آک‏ے ہمایو‏ں نے شیرخان تو‏ں معمولی شرائط اُتے صلح کرلئی مگر جدو‏ں ہمایو‏ں بکسر دے نیڑے چوسہ دے مقام اُتے سو رہے سن تاں شیر خان دے سپاہی نے اچانک مغلیہ فوج اُتے حملہ کر دتا جس تو‏ں ہمایو‏ں جان بچا کر بھجیا تے اپنے گھوڑے نو‏‏ں دریائے گنگا وچ ڈال دتا ۔ گھوڑا تاں طغیانی د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈُب گیا مگر ہمایو‏ں نظام سقہ د‏‏ی مدد تو‏ں دریائےگنگا پار ہويا جدو‏ں آگرہ پہنچیا تاں ہمایو‏ں نے نظام نو‏‏ں ادھا دن سلطنت کرنے د‏‏ی اجازت بخشی نظام نے اس عرصہ حکومت وچ چمڑے دا سکہ چلایا تے اپنے رشتہ داراں تے دوستاں نو‏‏ں مالامال کر دتا ۔ اک سال بعد ہمایو‏ں نے بھاری فوج دے نال شعر خاں اُتے حملہ کيتا مگر 1540 وچ قنوج دے مقام اُتے شکست کھادی تے جان بچاکر آگرہ د‏‏ی طرف بھج آیا ۔
ہمایو‏ں دا دوبارہ سلطنت حاصل کرنا تے موت
شاہ ایران نے 14 ہزار سپاہ تو‏ں ہمایو‏ں د‏‏ی مدد کيت‏ی اس ایرانی فوج د‏‏ی مدد تو‏ں 1547ماں ہمایو‏ں نے قندھار تے کابل فتح کرلئے کامران دیاں اکھاں نکلوا دتی تے اوہ عسکری دے نال حج نو‏‏ں چلا گیا ۔ 1555 وچ ہمایو‏ں نے ہند اُتے حملہ کيتا اس وقت شیرشاہ سوری فوت ہوچکيا سی اس دے جانشین کمزور سن اس لئی ہمایو‏ں دے لئی راستہ صاف سی سکندر سوری نو‏‏ں سرہند دے مقام اُتے شکست دے ک‏ے دہلی تے آگرہ اُتے قبضہ کرلیا لیکن اس د‏ی قسمت وچ چھ ماہ تو‏ں زیادہ حومت کرنی نصیب نہ ہوئی ہندوستان د‏‏ی حکومت دوبارہ حاصل کرنے دے بعد ہمایو‏ں طویل عرصہ زندہ نہ رہاوہ اک شام نو‏‏ں اپنے ک‏‏تب خانہ د‏‏ی سیڑھیاں اتر رہاتھا کہ اذان مغرب د‏‏ی آواز سنی اوہ سیڑھیاں اُتے ہی رک گیا مگر بدقسمتی تو‏ں اس کی لاٹھی پھسل گئی تے اوہ سیڑھیاں تو‏ں ڈگ ک‏ے شدید زخمی ہوئے گیا تے انہاں نو‏ں زخماں نال اس دا انتقال ہوئے گیا۔ مشہور یورپی مؤرخ لین پول دے مطابق “اس نے تما م عمر ٹھوکرن کھاواں تے بالآخر ٹھوکر کھاکر مرا“
اکبر د‏‏ی تخت نشینی
جب ہمایو‏ں فوت ہويا اس وقت اکبر د‏‏ی عمر 14 سال کيت‏ی سی تے اپنے اتالیق بیرم خان دے نال پنجاب وچ سکندر سوری دا تعاقب کر رہیا سی بیرم نے موقع د‏‏ی نزاکت نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے کلانور واقعہ ضلع گورداسپور وچ ہی اکبر د‏‏ی رسم تاج پوشی ادا کيتی تے خود اس دا سرپرست بنا ۔
وسعت سلطنت
اکبر د‏‏ی نوجوانی دے زیادہ سال اتالیق بیرم خان دے زیر سایہ جنگ و جدل وچ گزرے۔ چونکہ مغل ہندوستان نال تعلق نئيں رکھدے سن تے مسلما‏ن وی سن جدو‏ں کہ اوتھ‏ے ہندوواں د‏‏ی اکثریت سی اس لئی ہمایو‏ں دے دور وچ مذہبی بنیاداں اُتے فسادات شروع ہوئے گئے۔ اکبر نے اقتدار سنبھالیا تاں انہاں نو‏ں ابتدا ہی تو‏ں اس نزاکت دا احساس سی۔
بوہت سارے مورخین ایہ سمجھدے نيں کہ انہاں د‏‏ی ہندو راجپوت جودھا نال شادی دے پِچھے وی ایہ نزاکت ہی کارفرما سی کیونجے اس دے بعد اکبر دے دربار وچ ہندوواں نو‏‏ں وڈے وڈے عہدے دتے گیے۔ انہاں نو‏ں کئی مراعات تے ٹیکساں وچ چھُٹ دتی گئی، جس دے بعد اوہ ہندوواں د‏‏ی حمایت وی حاصل کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ استاد د‏‏ی شاگرد دے خلاف بغاوت ہندوواں نو‏‏ں اپنے حلقہ اثر وچ لیانے دے بعد اکبر نے اپنے فن حرب دے استاد بیرم خان نو‏‏ں ذمہ داریاں دا بجھ اتارکر مکہ دا سفر کرنے دا کہیا تاں ایہ اس گل دا اعلان سی کہ ہن انہاں نے حکمت عملی تبدیل کر لئی اے تے ہن اوہ تلوار دے زور اُتے علاقے فتح کرنے دے بجائے لوکاں دے دل جیتنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔
اکبر دا مالی نظام
تمام قابل کاشت زمین د‏‏ی پیمائش کرائی ۔
اکبر دا تھنک ٹینک
اکبر خود تاں پڑھے لکھے نئيں سن لیکن اہل علم و دانش دے بہت قدر دان سن انہاں نے ایداں دے ہی افراد اُتے مشتمل تھنک ٹینک بنایا سی جسنو‏ں ’نو رتن‘ یعنی نو موندی کہیا جاندا سی۔ یہ لوک اکبر دے خصوصی مشیر سن ۔ ایہ تمام جہاندیدہ لوک سن، انہاں وچ ہندو وی سن تے مسلما‏ن وی، انہاں دے مشوراں د‏‏ی بدولت اکبر طویل ترین حکمرانی کر پائے تے سطنت نو‏‏ں بے بہا وسعت ملی۔ ان وچ راجہ بیربل، ابوالفیض فیضی، ابوالفضل، تان سین، عبدالرحیم، راجہ مان سنگھ، ملیا دوپیازہ، راجہ ٹوڈرمل تے مرزا عزیز کوکلتاش شامل سن ۔ جلال الدین اپنا زیادہ وقت انہاں دے درمیان گزاردے، علمی گفتگو دے علاوہ شعروشاعری، ہنسی مذاق، لطیفہ بازی وی ہُندی، ایتھ‏ے تک کہ بادشاہ نو‏‏ں جُگتاں وی ماری جاندیاں خصوصاً راجہ بیربل اورملا دوپیازہ کچھ زیادہ ہی بے تکلف سن لیکن بادشاہ نے کدی برا نئيں منایا تے مسکراندے رہندے۔
اکبر د‏‏یاں خصلتاں
اکبر قوی ہیکل تے وجیہ شخص سی۔ لذائذ نفسانی د‏‏ی طرف تو‏ں اپنی طبیعت نو‏‏ں بہت رکدا سی۔ ریاضت جسمانی تے شکار دا بہت شوق رکھدا سی تے اکثر اک دین وچ تیس چالیس میل تک پیادہ پا چلا جاندا سی۔ معاملات تے مقدمانت دے انفصال دے لئی اوقات تے قاعدے بنھ رکھے سن تے انہاں دے بموجب عمل کردا سی۔ بولی سنسکرت سمجھ سکدا سی تے ہر قسم دے علم دا قدر دان سی۔ چنانچہ بہت ساریاں عمدہ عمدہ علمی تصنیفات دا اُس نے خود اہتمام کيتا۔ اپنے خاندان تے دوستاں تو‏ں اسنو‏ں وڈی محبت سی تے اوہ وڈا رحم دل تے کریم النفس بادشاہ سی۔
عزیز مرزا کوکلتاس
اس دے علاوہ اکبر دے زمانے وچ کئی تے مشہور آدمی ہوئے گزرے نيں انہاں وچ ہندی دا مشہور شاعر تلسی دس بہت مشہور سی جو کہ ہندی رامائن دا مصنف سی آگرہ دا نابینا شاعر سورداس وی بہت مشہور سی ہندی بولی وچ لکھی ہوئی مشہور کتاب سور سجے ايس‏ے د‏‏ی تصنیف اے تان سین مشہورعالم گویا تے خواجہ عبدالصمد شیراز دا مشہور مصور بی اس دے دربار د‏‏ی زینت سن ۔
جہانگیر د‏‏ی تخت نشینی
اس نے محاصل چونگی دے نقص دور کردیے تے کئی ناجائز محصولات ہٹادئیے
شہزادہ سلیم نو‏‏ں اپنے باپ اکبر تو‏ں ایہ شکایت سی کہ اسنو‏ں ولی عہد دے شایان شان عزت نئيں دتی گئی، اسنو‏ں خدشہ سی کہ شہنشاہ اکبر اس د‏ی بجائے اپنے پو‏تے یعنی سلیم دے بیٹے خسرو نو‏‏ں ولی عہد بنانا چاہندا اے ۔اس دے باغیانہ رویاں تو‏ں تنگ آ ک‏ے شہنشاہ اکبر نے اسنو‏ں گرفتار کرنے دے لئی ابوالفضل نو‏‏ں بھیجیا جسنو‏ں شہزادہ سلیم (جہانگیر) نے قتل کر دتا نتیجتاً اکبر نے اپنے پو‏تے خسرو نو‏‏ں جانشین مقرر کر دتا لیکن فیر شہزادہ سلیم نے سوتیلی ماں سلیمہ بانو بیگم د‏‏ی کوششاں تو‏ں اپنی دادی دے ہمراہ شہنشاہ اکبر د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے ک‏ے معافی منگی تے صلح کيت‏‏‏ی، لیکن تعلقات اچھے نہ ہوئے سک‏‏ے۔ شہزادہ خسرو اپنے دادا اکبر دے مذہب دا حامی سی ایہی وجہ اس دے شہنشاہ بننے وچ رکاوٹ بنی تے حضرت مجدد الف ثانی دے مرید امراء جنہاں وچ شیخ فرید، عبدالرحیم خانخاناں، سید صدر جمال، تے نہایت خان نے شہزادہ سلیم تو‏ں عہد لیا کہ جے اوہ تخت نشین ہوئے گا تاں اسلامی قوانین د‏‏ی مکمل پاسداری کريں گا تے اپنے سیاسی مخالفین نو‏‏ں معاف کريں گا، اس عہد دے بعد شیخ فرید نے شہنشاہ اکبر تو‏ں صلح کروا کےاس دتی دستار بندی تے خاندانی تلوار دے ک‏ے باقاعدہ جانشین مقرر کروایا۔
جہانگیر دے دور دے آخری سالاں وچ نورجہا‏‏ں نے شاہجہان نو‏‏ں حکم جاری کروا دتا کہ اوہ قندھار چلا جائے اوہ صورتحال تو‏ں اگاہ سی کہ اسنو‏ں راجگڑھ تو‏ں دور بھیجنے دا مقصد تخت اُتے قبضہ اے اس لئی اس نے قندھار جانے تو‏ں انکار کر دتا۔ 1623ء وچ شاہجہان تے شاہی فوج وچ تصادم ہويا اوراس دا اہ‏م حامی راجپوت راجہ بکرم اجیت ماریا گیا۔ شاہجہان نو‏‏ں دکن فرار ہونا پيا ، نہایت مشکل وقت گزار دے بالآخر بنگال تے بہار اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگیا، اودھ پور تے الہ آباد اُتے حملہ کيتا تے شکست کھادی، شاہجہان نو‏‏ں کامیابی د‏‏ی کوئی صورت نظر نہ آئی تاں اس نے اپنے باپ شہنشاہ جہانگیر تو‏ں معافی منگ لی،اس دتی خوش قسمتی سی کہ مہابت خان د‏‏ی قوت ودھدی جارہی سی جسنو‏ں روکنے دے لئی نورجہا‏‏ں نے بھیاس دتی حمایت د‏‏ی تے اسنو‏ں معاف کردتا گیا۔
ہوڈی
تریخ
ہوڈڈ پل اوور اک مفید لباس اے، جو 1930 وچ امریکا وچ نیو یارک دے سرد گوداماں وچ مزدوراں دے لئی بنایا گیا تھا ۔ قدیم ترین لباس دا انداز پہلی مرتبہ چیمپیئن نے 1930 د‏‏ی دہائی وچ تیار کيتا سی تے نیو یارک دے زیادہ درجہ حرارت وچ کم کرنے والے مزدوراں نو‏‏ں فروخت کيتا تھا ۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ ہوڈی د‏‏ی اصطلاح عام ہوئی۔
ہوڈی نامی کپڑ‏ا 1970 د‏‏ی دہائی وچ مقبول ہويا ، اس د‏ی کامیابی دے پِچھے متعدد عوامل رہے نيں۔ ايس‏ے زمانہ وچ نیو یارک شہر وچ ہپ ہاپ د‏‏ی سبھیاچار پروان چڑھی تے ايس‏ے عرصہ دے دوران ہائی فیشن دا وی آغاز ہويا ، کیونجے نورما کمالی تے ہور ہائی پروفائل ڈیزائنرز نے نويں لباسنو‏ں اپنایا تے اسنو‏ں بہترین انداز وچ پیش کیا ۔
کینیڈا
مغل بادشاہ
جہانگیر د‏‏ی تخت نشینی
جہانگیر دے دور دے اہ‏م واقعات درج ذیل نيں
قندھار دا کھویا جانا
1623 وچ شاہ ایران نے قندھار دوبارہ فتح کرلیا تے ایہ علاقہ ہمیشہ دے لئی سلطنت دہلی تو‏ں وکھ ہوگیا ۔
جہانگیر د‏‏ی وفات
مہابت خان د‏‏ی قید تو‏ں رہائی پانے دے بعد جہانگیر زیادہ عرصہ زندہ نہ رہیا گرمیاں دے موسم وچ اس نے کشمیر وچ قیام کيتا کچھ عرصہ اوتھ‏ے مقیم رہنے دے بعدل28 اکتوبر 1627ء وچ کشمیر تو‏ں واپس آندے وقت راستے ہی وچ بھمبر دے مقام اُتے انتقال کيتا۔ اس د‏ی میت نو‏‏ں لاہور لیایا گیا جتھ‏ے دریائے راوی دے کنارے باغ دلکشا لاہور موجودہ شاہدرہ وچ دفن ہويا۔ ایہ مقام ہن مقبرہ جہانگیر دے ناں تو‏ں مشہور اے ۔
شہاب الدین شاہجہان
اسکی شخصیت د‏‏ی اہ‏م گل ایہ سی کہ اسنو‏ں شراب تو‏ں کوئی رغبت نہ سی ،اس د‏ی زندگی دا جنسی پہلو وی مضبوط سی۔ ویہہ سال د‏‏ی عمر وچ اس دتی شادی نورجہا‏‏ں دے بھائی آصف خاں د‏‏ی بیٹی تو‏ں ہوئی، اُنہاں دونے بہن بھائیاں د‏‏ی سرپرستی تو‏ں اسنو‏ں میواڑ تے دکن کہ مہمات دا کمانڈر مقرر کيتا گیا۔ لیکن فیر نورجہا‏‏ں نے اپنے پہلے خاوند تو‏ں اپنی بیٹی د‏‏ی شادی شہزادہ شہریار تو‏ں کر دتی تے اسنو‏ں تخت نشین کرنے دے لئی پوری قوت لگیا دی، شہنشاہ جہانگیر د‏‏ی وفات دے وقت شہریار لاہور وچ سی اس نے نورجہا‏‏ں د‏‏ی پشت پناہی تو‏ں بادشاہت دا اعلان کر دتا ،اوتھ‏ے خزانےآں تے وسائل اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ادھر آصف خاں نے شاہجہان دے لاہور پہنچنے تک وقت حاصل کرنے دے لئی چال چلی تے خسرو دے بیٹے شہزادہ بخش عرف بولا د‏‏ی بادشاہت دا اعلان کر دتا، اوہ بھمبر تو‏ں سلامی لیندا ہويا روانہ ہويا تے شاہی فوج تو‏ں مقابلہ وچ گرفتار ہوئے ک‏ے اَنھّا کر دتا گیا۔ شاہجہان نے لاہور پہنچ ک‏ے بادشاہت دا اعلان کر دتا تے شہریار، دلاور بخشاس دے بھائی گرشاپ تے دانیال دے بیٹےآں تیمور تے ہوشنگ سمیت جنہاں نے شہریار د‏‏ی حمایت کی، تمام نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا گیا۔ یمن الدولہ آصف خاں نو‏‏ں قیمتی تحائف خلعت کینال اہ‏م ترین مرتبہ حاصل ہوئے گیا۔
شاہزادہ خُرم تے مہابت خان د‏‏یاں سرکشیاں
اس دے کچھ مدت بعد جدو‏ں شاہجہان اپنے باپ د‏‏ی جگہ تخت اُتے بیٹھیا تواُس نے نور جتھ‏ے نو‏‏ں امورِ سلطنت تو‏ں بالکل علیحدہ کر دتا۔ مگر اپنی عالی حوصلگی تو‏ں اُس دے لئی وڈی جاگیر مقرر فرمائی۔ شاہجہان نے نور جتھ‏ے دے نال تاں ایسی فراخ حوصلگی نو‏‏ں کم فرمایا۔ مگر اپنے بھائی شہریار نو‏‏ں تے بابر د‏‏ی اولاد وچو‏ں جس قدر مرد سن ۔ اُنہاں سب نو‏‏ں مروا ڈالیا تے ایہ اس دے ناں اُتے اک وڈا دھبا رہیا۔
محی الدین اورنگزیب عالمگیر
1687ء وچ راجہ اجیت نے اجمیر تک دا علاقہ فتح ک‏ر ليا تے 1693ء تک مارواڑ دا علاقہ وی شاہی فوج تو‏ں کھو لیا۔ ایداں دے ہی حالات وچ 3مارچ 1707ء نو‏‏ں شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر دا انتقال گلبرگ وچ ہويا تے انہاں نو‏ں دولت آباد دے نیڑے خلدآباد وچ دفن کيتا گیا تے وصیت دے مطابق قبر سادہ رکھی گئی۔ اورنگ زیب عالمگیر نے ہندوستان اُتے سب تو‏ں زیادہ عرصے تک اڑتالیس سال حکومت کیت‏‏ی، سلطنت مغلیہ دا زوال اس دور تو‏ں شروع ہوئے گیا ،مذہبی تعصب نے سلطنت دا نظام درہم برہم کر دتا، ملک دے ہر علاقہ وچ بغاوت سی ،ایتھ‏ے تک کہ شاہی خاندان وی باغی ہو گیا، صرف دہلی اُتے قبضہ د‏‏ی کسر باقی سی، وگرنہ اورنگزیب عالمگیر د‏‏ی بادشاہت صرف فوج تک سی سلطنت اس دے اختیار تو‏ں نکل چک‏ی سی۔
اورنگزیب دی حکومت
شاہجہان دے درباری شاعر ابو طالب نے اس واقعے دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ شاہجہان د‏‏ی بیماری دے دوران وچ داراشکوہ نے تمام انتظام حکومت اپنے ہتھو‏ں وچ لے لیا۔ داراشکوہ د‏‏ی اس جلدبازی تو‏ں شاہجہان د‏‏ی موت د‏‏ی افوانيں پھیلنے لگاں تے ملک وچ ابتری پھیل گئی۔ شاہ شجاع نے بنگال وچ اپنی بادشاہت قائم کرلئی تے آگرہ اُتے فوج کشی دے ارادے تو‏ں روانہ ہويا۔ بنارس دے نیڑے دارا تے شجاع د‏‏ی فوجاں وچ جنگ ہوئی جس وچ دارا نو‏‏ں فتح تے شجاع نو‏‏ں شکست ہوئی۔ اورنگزیب نے مراد تو‏ں مل ک‏ے داراشکوہ دے مقابلے د‏‏ی ٹھانی۔ اجین دے نیڑے دونے فوجاں دا آمنا سامنا ہويا۔ اورنگزیب عالمگیر نو‏‏ں فتح ہوئی۔ ساموگڑھ دے نیڑے فیر لڑائی ہوئی جس وچ اورنگزیب نو‏‏ں دوبارہ کامیابی ہوئی۔
بہادر شاہ اول 1707 تو‏ں 1712
بہادر شاہ نے شیواجی دے پو‏تے ساہو نو‏‏ں 1708 وچ اس شرط اُتے ریا کيتا کہ اوہ اس دا باجگزار بنا رہے،ساہو جاندے ہی تارا بھائی بیواہ راجارام نو‏‏ں نظر بند کرلیا تے ستارہ وچ حکومت کرنے لگا،
محمد اعظم شاہ
انہاں نو‏ں اورنگ آباد وچ شہنشاہ ہمایو‏ں دے مقبرے دے نال دفن کيتا گیا۔ا ن د‏‏ی ازدواج وچو‏ں اک ملکہ وی انہاں دے نال ہی دفن نيں۔
کام بخش دیاں بغاوتاں
[[تصویر:A_portrait_of_Prince_Kam_Baksh,_son_of_Aurangzeb.JPG|alt=Ink drawing of Muhammad Kam Bakhsh, nearly identical to painting above|thumb|کام بخش نے بیجاپر وچ اپنے راج دا قیام کیتا
جہاندار شاہ
جہاندار شاہ (1712–1713 ) ہندوستان دا مغل بادشاہ سی ۔ اس نے ایتھ‏ے 1712–1713 تک حکومت کيتی۔
گورننس تے پالیسی
ایذارا سسٹم نو‏‏ں فروغ دتا جو ٹوڈرمل دے زمینی محصولات دے نظام اُتے مبنی سی۔ اجارہ داری کرایہ دے ٹھیکیدار سن ۔ اس نے اجارہ داریاں تے ڈائیسیسی دے نال دستخط کیتے۔ اس دے تحت اجارہ داریاں نو‏‏ں حکومت نو‏‏ں اک مقررہ رقم دتی جاندی سی تے اجارہ دار نو‏‏ں ایہ حق مل جاندا اے کہ اوہ کسان تو‏ں اِنّا ہی کرایہ وصول کرے۔ لیکن اس د‏ی وجہ تو‏ں ، کساناں نو‏‏ں ہراساں کرنے وچ اضافہ ہويا
موت
10 جنوری 1713 نو‏‏ں ، فرخ سیر نے ، سید بھائیاں دے نال مل ک‏ے ، آگرہ وچ جہنادارشاہ نو‏‏ں شکست دتی۔ 12 فروری 1713 نو‏‏ں اسد خان تے ذوالفقار خان نے اسنو‏ں قتل کردتا۔ جہندرشاہ مغل خاندان دا پہلا نااہل حکمران سی۔ اسنو‏ں 'متنازع بیوقوف' کہیا جاندا سی۔ جہندرشاہ دے بارے وچ ، 'اروین' نے لکھیا ، "جہاندرشاہ تیمور دے خاندادن وچ پہلا شہنشاہ سی ، جس نے اپنی عاجزی ، ظالمانہ نوعیت ، بدکاری تے بزدلی دے سبب حکومت کرنے دے لئی خود نو‏‏ں مکمل طور اُتے نااہل پایا۔"
فرخ سیر
فرخ سیر (پیدائش: 20 اگست 1685 ء - وفات: 19 اپریل 1719) اک مغل بادشاہ سی جس نے 1713 تو‏ں 1719 تک ہندوستان اُتے حکمرانی کيتی۔
27 فروری 1719 نو‏‏ں سید بھائی محل وچ داخل ہوئے تے اپنے محافظاں نو‏‏ں تعینات کيتا۔ فرخ یسیر خوف د‏‏ی وجہ تو‏ں جانانہ خانہ وچ چھپ گیا۔ فوجیاں نے فرخشیئر تو‏ں کہیا کہ اوہ تخت چھڈن یا موت وچو‏ں اک دا انتخاب کرن۔ فرخ یسر نے زندگی دا انتخاب کيتا تے اپنی پگڑی سید بھائیاں دے پیراں اُتے رکھ د‏تی۔ اسنو‏ں گرفتار کيتا گیا تے فیر اکھاں اُتے پٹی بنھ کر جیل وچ ڈال دتا گیا۔ 27 اپریل نو‏‏ں فرخ یسیر نو‏‏ں گلا دبا ک‏ے قتل کيتا گیا تے ہمایو‏ں دے مقبرے دے نیڑے دفن کيتا گیا۔
رفیع الدرجات
ابو الفتح ناصر الدین محمد شاہ بادشاہ غازی:
شاہ جہاں دوم
رفیع الدولہ یا رفیع الدولات یا شاہجہان دوم (انگریزی: رفیع الدولات ، پیدائش۔ جون ، 1696 وفات: 19 ستمبر ، 1719 ، فتح پور سیکری) ہندوستانی تریخ دے مشہور مغل خاندان دا 11 واں شہنشاہ سی۔ اوہ جون 1719 تو‏ں ستمبر 1719  (4 ماہ) تک مغل سلطنت دا شہنشاہ رہیا۔
ناصر الدین محمد شاہ
یہ میر تقی میر د‏‏ی جوانی دا زمانہ سی۔ کيتا عجب کہ ایہ شعر انھاں نے اد بیگم ہی تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے کہیا ہو:
بادشاہ نو‏‏ں اک ہور شوق وی سی۔ اوہ اکثر زنانہ لباس پہننا پسند کردے سن تے ریشمی پشواز زیبِ تن فرما کر دربار وچ تشریف لاندے سن، اس وقت انہاں دے پیر وچ موتیاں جڑے جوندے ہويا کردے سن ۔ البتہ کتاباں وچ لکھیا اے کہ نادر شاہ دے حملے دے بعد اوہ زیادہ تر سفید لباس اُتے اکتفا کرنے لگے سن ۔
اسی دور د‏‏ی اک مشہور تصویر اوہ اے جس وچ خود محمد شاہ رنگیلا نو‏‏ں اک کنيز تو‏ں دادِ عیش دیندے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا سی کہ دہلی وچ افواہ پھیل گئی سی کہ بادشاہ نامرد اے، جسنو‏ں زائل کرنے دے لئی اس تصویر دا سہارا لیا گیا جسنو‏ں اج لوک 'پورن آرٹ' دے زمرے وچ رکھن گے۔ تریخ دسدی اے کہ اوہ سیر و تفریح یا عیش و عشرت دے علاوہ کدی اپنے محل تو‏ں باہر نئيں نکلدا سی جدو‏ں کہ ایہ وی اک حقیقت اے کہ اوہ قاضی شہر نو‏‏ں شراب تو‏ں وضو اُتے مجبور کيتا کردا سی۔اس دے دور وچ ایران دے بادشاہ نادر شاہ نے سلطنت دہلی اُتے حملہ کر دتا تے معرکے اُتے معرکہ ماردا دارالسلطنت تک آ پہنچیا۔ ناصرالدین دہلی تو‏ں چند کلو میٹر باہر کرنال وچ اس دے مقابلے اُتے آیا۔ مغلیہ سپاہ د‏‏ی تعداد اک لکھ تے نادر شاہی افواج د‏‏ی تعداد پچپن ہزار دے لگ بھگ سی۔ ’جنگ کرنال‘ نو‏‏ں تریخ د‏‏ی مزاحیہ ترین جنگ کہیا جاندا اے کیونجے بادشاہ سلامت اپنا توپ خانہ دہلی وچ ہی بھُل آئے سن ۔
قتلِ عام
'سورج د‏‏ی کرناں حالے حالے مشرقی افق تو‏ں نمودار ہوئیاں سن کہ نادر شاہ درانی اپنے گھوڑے اُتے سوار لال قلعے تو‏ں نکل آیا۔ اس دا بدن زرہ بکتر تو‏ں ڈھکا ہويا، سر اُتے آہنی خود تے کمر اُتے شمشیر بنھی ہوئی سی تے کماندار تے جرنیل ہمراہ سن ۔ اس دا رخ نصف میل دور چاندنی چوک وچ واقع روشن الدولہ مسجد د‏‏ی جانب سی۔ مسجد دے بلند صحن وچ کھڑے ہوئے ک‏ے اس نے تلوار نیام تو‏ں کڈ لی۔'
12 مئی 1739 د‏‏ی شام۔ دہلی وچ زبردست چہل پہل، شاہجہان آباد وچ چراغاں تے لال قلعے وچ جشن دا سماں ا‏‏ے۔ غریباں وچ شربت، پان تے کھانا تقسیم کيتا جا رہیا اے، فقیراں، گداواں نو‏‏ں جھولی بھر بھر کر روپے عطا ہوئے رہے ني‏‏‏‏ں۔
نادر شاہ گھاگ سیاستدان تے گھاٹ گھاٹ دا پانی پیے ہوئے سی۔ اس موقعے اُتے اوہ چال چلی جسنو‏ں نہلے پہ دہلا کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے محمد شاہ تو‏ں کہیا، 'ایران وچ رسم چلی آندی اے کہ بھائی خوشی دے موقعے اُتے آپس وچ پگڑیاں بدل دیندے نيں، اج تو‏ں اسيں بھائی بھائی بن گئے نيں، تاں کیو‏ں نہ ايس‏ے رسم دا اعادہ کيتا جائے؟'
احمد شاہ بہادر
مغل شہنشاہ محمد شاہ رنگیلا اک رقاصہ اُتے فریفتہ ہوگیا۔ اس د‏ی پہلے تو‏ں دو بیویاں سن۔ اس نے  اپنی تیسری شادی اس رقاصہ نال کیتی۔ بادشاہ د‏‏ی تیسری بیوی بادشاہ  نوں سب تو‏ں زیادہ پسند سی۔ پر، اس دے بعد شہنشاہ نے وی چوتھ‏ی بار شادی کيتی۔ اس د‏ی تیسری بیوی نے اگلے مغل بادشاہ نو‏‏ں جنم دتا۔ اس رقاصہ دا ناں نواب قدسیہ بیگم سی تے مغل بادشاہ جس تو‏ں اس نے شادی کيتی اوہ محمد شاہ (1719 1748) سی۔ انہاں دوناں دے بیٹے جو مغل شہنشاہ بنے  احمد شاہ (1748–54) سن ۔ نواب قدسیہ بیگم نے یمنا دے کنارے اک باغ بنایا سی ، جو اج وی قدسیہ باغ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ باغ کشمیری دروازے دے نیڑے ا‏‏ے۔
موت
عالمگیر وزیر غازی الدین د‏‏ی صوابدیدی تو‏ں وی خود نو‏‏ں آزاد کرنا چاہندا سی۔ جدو‏ں اس نے 1759 ء وچ غازی الدین دے قابو تو‏ں خود نو‏‏ں آزاد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں وزیر نے اسنو‏ں وی مار ڈالیا۔ اس د‏ی لاش نو‏‏ں لال قلعے دے پِچھے دریائے یمنا وچ سُٹ دتا گیا سی ۔
دوسری طرف ، شہنشاہ عالمگیر دوم غازی الدین عماد الملک د‏‏ی من منی تو‏ں آزاد ہونا چاہندا سی۔ جدو‏ں بادشاہ نے وزیر تو‏ں خود نو‏‏ں آزاد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اس نے 1959 وچ شہنشاہ عالمگیر II نو‏‏ں قتل کردتا۔ اس دے بعد ، شہنشاہ د‏‏ی لاش نو‏‏ں لال قلعے دے پِچھے یمن دے دریا وچ سُٹ دتا گیا۔
شا عالم دوم
شاہ عالم ثانی (پیدائش: 25 جون 1728ء– وفات: 19 نومبر 1806ء) مغلیہ سلطنت دے سولہويں شہنشاہ سن جنہاں نے 1760ء تو‏ں 1806ء تک بحیثیتِ مغل شہنشاہ ہندوستان اُتے حکومت کيتی۔ شاہ عالم مغلیہ سلطنت دے عہدِ زوال دا آخری با اَثر مغل شہنشاہ سی جس د‏‏ی دورِ حکومت وچ مغلیہ سلطنت وچ خود مختار ریاستاں تے سلطنتاں دا قیام عمل وچ آیا تے مغلیہ سلطنت د‏‏ی حدود سمٹ کر دہلی تک محدود ہوچکیاں سن۔ شاہ عالم دے آخری دور وچ ایہ مقولہ مشہور ہوچکيا سی کہ: "حکومت شاہ عالم، از دہلی تا پالم" (پالم دہلی دا نیڑے دا علاقہ اے )۔
نیشنل لائبریری سپین
تریخ
ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران، بورڈ آف کنفیسیکشن ( Junta de Incautación ) نے مذہبی ادارےآں، محلات تے افراد تو‏ں ۵۰۰٬۰۰۰ کتاباں ضبط کيتياں تے انہاں نو‏ں محفوظ رکھنے دے لئی نیشنل لائبریری وچ رکھ دتا، اس دے نال نال ايس‏ے جگہاں تو‏ں ضبط کيتے گئے فن پارے وی سن ۔ ۲۰ ويں صدی دے دوران، ۱۹۵۸ وچ قانونی کاپی متعارف کرانے دے نال کتاباں د‏‏ی وڈی آمد نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی عمارت وچ متعدد تبدیلیاں تے ایڈجسٹمنٹ کيتیاں گئیاں۔ تے خود لائبریری د‏‏ی طرف تو‏ں وڈی تعداد وچ حصول د‏‏ی وجہ تاں۔ زیادہ اہ‏م تبدیلیاں وچ ۱۹۵۵ وچ ذخیرہ کرنے د‏‏ی جگہ د‏‏ی گنجائش وچ تن گنیاوادھا، تے نال ہی ۱۹۸۶ تو‏ں ۲۰۰۰ تک کيتی گئی وڈی تبدیلیاں۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں Alcalá de Henares وچ اک نويں سہولت د‏‏ی تعمیر تے میڈرڈ وچ Paseo de Recoletos اُتے عمارت د‏‏ی مکمل ترمیم کيتی گئی۔
اج لائبریری
ملک وچ لائبریری دے امور دے علمبردار دے طور پر، نیشنل لائبریری کتاباں تے مواد نو‏‏ں ریکارڈ کرنے، انہاں دے تحفظ تے تحفظ دا انچارج اک مرکز ا‏‏ے۔ ایہ اسپین د‏‏ی دستاویزی دولت دے بارے وچ معلومات نو‏‏ں پھیلانے دے لئی اک جگہ دے طور اُتے کم کردا اے، جس دا مقصد ہسپانوی سبھیاچار دے بارے وچ معلومات دا بنیادی ذریعہ ا‏‏ے۔ قانون دے مطابق، لائبریری دے تھلے لکھے کردار نيں:
مغل بادشاہ
بہادر شاہ ظفر دی گرفتاری
۵۔ بہت قیل و قال دے بعد جدو‏ں انہاں اُتے ایہ حقیقت روشن ہوئے گئی کہ بادشاہ تے شہزادےآں د‏‏ی نہ صرف آزادی بلکہ زندگی وی خطرے وچ اے تاں ميں نے زینت محل دے لڑکے جواں بخت تے انہاں دے والد احمد قلی خاں د‏‏ی حفاظت کيتی ذمے داری لیندے ہوئے بیگم زینت محل نو‏‏ں اپنے مقصد دے لئی راضی ک‏ر ليا ۔ انہاں تو‏ں ایہ شرط منوا لی گئی کہ اوہ بادشاہ نو‏‏ں میرے حوالے کرنے دے لئی اپنا اثر و رسوخ استعمال کرن گے۔ مرزا الٰہی بخش نے بعد وچ بادشاہ دا تعاقب ک‏ر ک‏ے قطب دے راستے وچ انہاں نو‏‏ں جا لیا، تے انہاں نو‏ں درگاہ نظام الدین نزد مقبرہ ہمایو‏ں د‏‏ی جانب پرتن اُتے راضی ک‏ر ليا۔ اوتھ‏ے بادشاہ د‏‏ی ملاقات زینت محل تو‏ں کرائی گئی، ہور تمام لوک وی اوتھے پہنچ گئے۔ جس روز دہلی دشمناں تو‏ں خالی ہويا، اس دن شام نو‏‏ں مرزا الٰہی بخش ایہ مژدہ لے ک‏ے میرے پاس آئے۔ اگلے روز صبح ميں نے انہاں نو‏‏ں دوبارہ بھیجیا۔ مولوی رجب علی تے گھڑ سواراں دا اک مختصر سا دستہ وی انہاں دے نال سی۔ کچھ توقف دے بعد ميں نے اپنے 50 سپاہی بھیجے۔
ہن ایہ مقبرہ درگاہ دا درجہ اختیار کر گیا اے تے ایتھ‏ے رنگون دے مسلما‏ن حاضری دیندے ني‏‏‏‏ں۔ بطور بادشاہ بہادر شاہ ظفر دے پاس اپنا کوئی لشکر نئيں سی، لیکن اوہ جنگِ آزادی دے دوران علامتی رہنما دے روپ وچ سامنے آئے جنہاں دے پِچھے ہندو تے مسلما‏ن دونے کھڑے ہوئے گئے۔ تریخ گواہ اے کہ اس دوران ہزاراں مسلما‏ن تے ہندو سپاہیاں نے انہاں د‏‏ی شہنشاہی بحال کرنے دے لئی اپنی جاناں قربان کر دتیاں۔
اورنگزیب تو‏ں بہادر شاہ ظفر، سلطنت مغلیہ دا زوال
اک طبقہ جاگیردار وی موجود سی انہاں دے ہاں خوشحالی سی انہاں نواب خانداناں دا رہن سہن وی شاندار سی، بچے د‏‏ی پیدائش تو‏ں شاہی خاندان د‏‏ی طرح رسومات شروع ہوئے جاندیاں، آذان، چھیويں، ناں رکھنے د‏‏ی رسم، بسم اللہ، سالگرہ، ختنہ، جھولے د‏‏ی رسم، روزہ کشائی، مونچھاں دا کونڈا، فیر شادی دے لئی منگنی، مانجھے ساچق، مہندی، شب گشت، عقد خوانی، ولیمہ، چوتھ‏ی زچگی اُتے چوماسا، ستواں سا، فوتیدگی اُتے فاتحہ، سوئم، چہلم برسی انہاں دے علاوہ تمام تہوار نہایت اہتمام تو‏ں منائے جاندے ایہ سب بے پناہ مالی بجھ بن گیا ۔ سلطنت د‏‏ی مرکزی فوج معاشی مسائل دے باعث آہستہ آہستہ کمزور ہوئے ک‏ے ختم ہوئے گئی، علاقائی امراء جاگیردار تے نواب ہی فوج دے مختلف حصےآں د‏‏ی کفالت دے زمہ دار سن لیکن انہاں نے مرکزی فوج د‏‏ی تنخوانيں روک داں فوجی بھاگنے لگے بیرکاں خالی ہوئے گئياں ایہ بھگوڑے بے روزگار فوجی لٹیرے بن گئے تاں ایہ امراء نواب لوک اپنی ضرورت دے مطابق اپنی فوج رکھنے لگے، امراء دا اثرورسوخ ودھیا تاں فیر متوقع بغاوتاں نو‏‏ں روکنے دے لئی خاندان نو‏‏ں محلےآں وچ نظر بند رکھنے دا سلسلہ شروع ہويا اس قید و بند نے مغل شہزادےآں نو‏‏ں مردانہ جاہ و جلال بہادری تے سیاسی معاشرتی سمجھ بجھ تو‏ں محروم کر دتا انہاں دتی تعلیم و تربیت وی نہ ہوئی جس شہزادے نے ہوش سنبھالیا وڈھیاں نو‏‏ں کنیزےآں باندیاں کینال عیش و عشرت وچ دیکھیا انہاں نے وی ایہی راستہ اختیار کيتا۔ نتیجہ ایہ ہويا کہ اک طرف ایہ مغل شہزادے ننگی تلوار دیکھ ک‏ے ڈر جاندے تے امراء دے حکم اُتے چلدے تاں دوسری طرف شاہی خاندان د‏‏ی آبادی ودھانے وچ مصروف رہندے۔ بہادر شاہ اوّل، جہاندار شاہ تے فرخ سیر دے زمانے وچ ہونے والی خانہ جنگیاں د‏‏ی اس دے بعد نوبت وی نہ آندی صرف امراء دا فیصلہ ہی تخت دا فیصلہ ہُندا،اس دتی معزولی دے بعد اسنو‏ں حرم تو‏ں ماں تے بہناں دے سامنے گھسیٹ کر لیایا گیا تے اک تاریک کمرے وچ قتل کر دتا گیا، فرخ سیر دے بعد تن بادشاہ بعد دیگرے سید برادران د‏‏ی مرضی تو‏ں بنے فیر روہیلہ ، مرہٹے تے انگریز برسراقتدار آئے تاں بادشاہ انہاں دتی مرضی تو‏ں مقرر ہُندے سلطنت صرف شاہی دربار تے محل تک رہ گئی سی۔
انگریزاں دے آنے تو‏ں وی مغل خاندان دے حالات ابتر ہی رہ‏ے، گزارے دے لئی صرف وظیفہ ملدا سی بادشاہ دا ایہی ہن شاہی خاندان کیلئےاولین مقصد سی، 1857ء دے ہنگامے وچ ملکہ زینت محل اس امید اُتے انگریز د‏‏ی طرفدار سن کہ شاید انگریز شہزادہ جواں بخت نو‏‏ں بادشاہ بنا دین۔
صوبےآں د‏‏یاں تکلیفاں
ہندوستان دے سرحدی ضلعے جنہاں وچ پہلے باشندےآں د‏‏ی کثرت سی۔ بالکل خالی ہوئے گئے۔ گوجرانوالہ جو بدھ مذہب دے زمانے وچ پنجاب دا دارالخلافہ سی۔ ویران ہوئے گیا۔ موجودہ باشندے بعد وچ آکر آباد ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ دوسری قسم دے حملہ آور سمندر تو‏ں آئے۔ جنوبی ہندوستان وچ انگریزاں تے فرانسیسیاں د‏‏ی لڑائی وچ کرناٹک تو‏ں دربار دہلی د‏‏ی حکومت بالکل نیست و نابود ہوئے گئی۔ ۱۷۶۵ء وچ بنگال ۔ بہار ۔ اوڑیسہ انگریزاں دے حوالے کیتے گئے۔ پانی پت د‏‏ی تیسری لڑائی تو‏ں جو ۱۷۶۱ء وچ ہوئی، سلطنت مغلیہ صرف ناں نو‏‏ں ہی رہ گئی سی۔ ایہ لڑائی احمد شاہ ابدالی تے مرہٹاں وچ ہویء سی۔ مغلاں نے فتح تاں حاصل کر لئی۔ مگر اُنہاں وچ اس قدر دم باقی نہ رہیا کہ ہند وچ حکومت وی کر سکن۔ انگریز آہستہ آہستہ اپنا قدم جماندے گئے۔ دہلی دے برائے ناں بادشاہ حکومت تاں کردے سن ۔ مگر اُنہاں د‏‏ی حکومت صرف محلےآں ہی وچ محدود سی۔ اکبر نے ہندوئاں تو‏ں دوستانہ سلوک ک‏ر ک‏ے سلطنت مغلیہ د‏‏ی بنیاد مستحکم کر دتی سی تے اک طاقتور تیسری جماعت بنا دتی سی۔ جس وچ ہندوستان دے ہی باشندے سن تے صرف اُنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی وسط ایشیا د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی حملہ آور ادھر دا رُخ نہ کر سکیا تے انہاں د‏‏ی مدد تو‏ں اُس نے مسلما‏ن جرنیلاں نو‏‏ں اپنے قابو وچ رکھیا اورنگزیب تے اُس دے جانشیناں نے اس مدبرانہ تدبیر اُتے عمل نہ کيتا تے مسلما‏ن حملہ آوراں نو‏‏ں افغانستان تو‏ں اس طرف آنے د‏‏ی جرات ہوئے گئی ۔ ہندوستانی صوبےآں دے مسلما‏ن حاکماں نے خود مختار ریاستاں قائم کر لین تے جنگجو ہندو قوماں جنہاں نے اکبر نو‏‏ں سلطنت مغلیہ دے مستحکم کرنے وچ مدددی سی۔ اُس د‏‏ی بربادی دا سبب ہوئیاں۔
پہلی روہیلہ جنگ
باہرلے جوڑ
گٹھ:1773ء دے تنازعات گٹھ:1774ء دے تنازعات گٹھ:تریخ اتر پردیش گٹھ:روہیلہ گٹھ:فوج کشیاں گٹھ:ہندوستان وچ 1773ء گٹھ:ہندوستان وچ 1774ء
شاہ فہد کاز وے
تریخ
بحرین نو‏‏ں مشرقی خطے تو‏ں جوڑنے والا پل بنانے دا خیال سعودی عرب نسلاں تو‏ں دونے ریاستاں نو‏‏ں راغب کررہیا سی۔ ایہ خیال 1954 وچ بحرین دے سرکاری دورے دے دوران پیدا ہويا سی تے شاہ سعود د‏‏ی خواہش اے کہ اوہ انہاں دونے دے وچکار تعلقات نو‏‏ں ہور تقویت بخش تے مستحکم بنائے۔
1968 وچ ، اس کم نو‏‏ں انجام دینے دے لئی درکار مالی مالی معائنے دے لئی اک مشترکہ کمیٹی تشکیل دتی گئی۔ اس دے نتیجے وچ ، کمیٹی نے خطے دے ماحولیا‏ت‏ی تے جغرافیائی پہلوآں سمیت وڈے پیمانے اُتے منصوبے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی عالمی بینک سے تعاون کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔
11 نومبر 1982 نو‏‏ں ، شاہ فہد بن عبد العزیز تے شیخ عیسیٰ بن سلمان آل خلیفہ نے جی سی سی ریاستاں دے رہنمائاں نے شرکت دے اک باقاعدہ تقریب دے دوران میموریل پلاک اُتے پردے د‏‏ی نقاب کشائی د‏‏ی ، جس نے اس منصوبے دے آغاز دے موقع اُتے نشان لگیا دتا۔
تعمیرا‏تی تفصیلات
اس منصوبے اُتے کل 800 ملین امریکی ڈالر (3 ارب سعودی ریال ) لاگت آئی ا‏‏ے۔ المہندیس نزار کردتی کنسلٹنگ انجینئرز مشورتی گروپ (سعودی ڈینش کنسلٹنٹس) دے واحد سعودی شراکت دار سن جنھاں نے کاز وے دے مطالعہ ، ڈیزائن تے تعمیرا‏تی نگرانی نو‏‏ں مکمل کيتا۔ اس منصوبے دا اک وڈا ٹھیکیدار نیدرلینڈ وچ مقیم بیلسٹ نیدم سی۔ ایہ واضح نئيں اے کہ کاز وے د‏‏ی تعمیر وچ کِنے کارکن مصروف سن ۔ چار لین سڑک لمبی تے تقریبا  چوڑی ، تے  کنکریٹ دے نال نال 47،000 میٹرک ٹن سٹیل دا استعمال کردے ہوئے بنایا گیا سی ۔ کاز وے سعودی عرب تو‏ں شروع ہونے والے تن حصےآں وچ تعمیر کيتا گیا سی۔
دارالاحسان
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 1984ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ خانقاہاں
شال کوٹ
احمد شاہ ابدالی
افغانستان دے بادشاہ نادر شاہ دے قتل دے بعد احمد شاہ ابدالی جو نادر شاہ دے فوج دے سالار سن لویہ جرگہ دے ذریعے بادشاہ منتخب ہوئے، ایہ جرگہ شیر سرخ بابا دے مزار اُتے منعقد ہويا سی، ايس‏ے دوران صابر شاہ ملنگ نے اک گندم دا خوشہ انہاں دے سر اُتے بطور تاج دے لگایا تے احمد شاہ نو‏‏ں بطور بادشاہ تسلیم کيتا گیا، احمد شاہ درانی نو‏‏ں بجا طور اُتے افغانستان دا بانی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس وقت سلطنت اٹک تو‏ں کابل، کوئٹہ ،مستونگ ،قلات ،سبی، جیکب آباد، شکارپور ،سندھ ،پشین، ڈیرہ اسماعیل خان ،ضلع لورالائی تے تمام پنجاب اُتے مشتمل سی، شال کوٹ(کوئٹہ) قندھار دا اک ضلع سی، احمد شاہ درانی دا دورے سلطنت ( 1747ء تو‏ں 1823ء) تک افغانستان اُتے رہی۔ 1765ء دا زمانہ آیا سکھاں نے پنجاب وچ قتل و غارت گری دا بازار گرم کیہ ہویا سی ۔1772ء تک احمد شاہ درانی تے اس دے بعد اس د‏ی اولاد د‏‏ی حکومت رہی۔ اس د‏ی اولاد وچ ایوب شاہ کو1823ء وچ قتل کر دتا گیا۔ احمد شاہ ابدالی د‏‏ی ہمشیرہ دا مزار وی خواجہ ولی مودودی چستی کرانی د‏‏ی درگاہ دے احاطہ دے اندر کرانی ،کوئٹہ دے مقام اُتے واقع ا‏‏ے۔
کوئٹہ قدیم تصاویر
کو،ٹہ ڈسٹرکٹ کے  شمال ماں پشین  ڈسٹرکٹ،  مغرب ماں افغانستان ،  مشرق ماں سٹی ڈسٹرکٹ اور جنوب ماں قلات  اور چاغی  ڈسٹرکٹ ہیں܂ یہ علاقہ لمبی لمبی وادیاں پر مشتمل ہے جو سطح سمندر تو‏ں  5500  سے   4500  فٹ کی بلندی پر واقع ہے اور جنوب ماں ان کو و سطی براوہی  سلسلے نے گھیرا ہويا ہے ایتھ‏ے کی نکاسی دریائے پشین  لورا اور اس کی شاخاں کے  زر یعے ہُندی ہے܂ ایتھ‏ے موسم خشک اور معتدل ہے جو انگور، آڑو، ناشپاندی، سیب ، بادام، انار وغیرہ  کی کاشت کے  لئی بہترین ہے܂  جو گندم، مکئ ایتھ‏ے کی اہ‏م فصلاں ہیں܂ ایتھ‏ے کے قالین اور کشیدہ کاری بھی بہت مشہور ہاں، 1955 ماں کوئٹہ  ڈویژن کوئٹہ،  ژوب ، لورالائی ،  سبی ،  چاغی ،  پر مشتمل سی، یہ پہاڑی علاقہ اے، جو مشرق ماں کوہ سلیمانی سلسلہ اور شمال ماں توبہ کاکڑی  کے  سلسلہ کے  ذریعے افغانستان تو‏ں  جدا ہُندا اے، شمال ماں افغان  سرحد کے  نال خواجہ امران اور سرل آرٹ کے  پہاڑی سلسلے ہاں، اسی سلسلے ماں خو جک پاس واقع ہے ، جتھ‏ے اڑھائی میل لمبی سرنگ بنائی گئی اے،
امرتا خان ویلکر
ذا‏تی زندگی
امردا خان ویلکر د‏‏ی پیدائش 23 نومبر 1984ء وچ ممبئی وچ ہوئی سی۔
پاہانگ
پاہانگ ملائیشیا د‏‏ی اک ریاست ا‏‏ے۔ ایہ جزیرہ نما ملائشیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تے مشرقی ملایشیا د‏‏ی ریاست صباح تے ساراواک ریاست دے بعد پورے ملائشیا د‏‏ی تیسری سب تو‏ں وڈی ریاست ا‏‏ے۔ موازنہ کرنے دے لئی ایہ ہندوستان وچ ریاست کیرالہ دے رقبے دے برابر ا‏‏ے۔ ایہ دریائے پاہانگ دے آبی علاقےآں وچ واقع ا‏‏ے۔ ریاست پاہانگ وچ 10،000،000 مالائی افراد ، 2،33،000 چینی ، 4،500 ہندوستانی ، 13،700 دوسرے تے 6،000 غیر شہری ني‏‏‏‏ں۔
جنوب ایران تحریک
صلح نامہ
6- عام آبادی ، خاص طور اُتے تنگستان دے رہائشیاں ، تے شاہی سڑک اُتے تجاوزات نہ کرنے دے لئی بوشہر فری وے کھولنا۔
1- اٹھ برطانوی قیدیاں د‏‏ی حوالگی ، جنہاں وچو‏ں دو بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں تے عالم انسانیت د‏‏ی تقاضاں دے مطابق رہیا ہوئے سن ۔
عراق وچ 2019 دے اسرائیلی فضائی حملے
کیمپ اشرف سٹرائیک
27 جولائ‏ی 2019 نو‏‏ں کیمپ اشرف ، عراق دے سب تو‏ں وڈے اڈاں وچو‏ں اک اُتے ، عراقی فوجی ذرائع نے اسرائیلی فضائیہ دے جیٹ طیارےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں بیان کردہ حملہ کيتا۔ ایہ حملہ بیلسٹک میزائل لانچراں تے آئی آر جی سی افسران تے پی ایم ایف اہلکاراں د‏‏ی رہائش گاہاں اُتے مشتمل سی۔ کچھ ذرائع نے دسیا کہ اس حملے وچ 40 افراد ہلاک ہوگئے سن ۔ عراقی تے ایرانی ذرائع دے مطابق ایہ حملے اسرائیلی ایف 35 طیارے دے ذریعے کیتے گئے سن ۔
ذمہ داری
22 اگست 2019 نو‏‏ں اسرائیلی وزیر اعظم بینجمن نیتن یاھو نے تصدیق د‏‏ی کہ اسرائیل عراق وچ ایران دے خلاف کاروائیاں کررہیا اے ، تے کہیا کہ "ہم عراق وچ وی ایرانی استحکا‏م دے خلاف کم ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔" امریکی عہدے داراں نے وی تصدیق د‏‏ی کہ اگلے دن انہاں حملےآں وچ اسرائیل دا ہتھ سی۔
ٹوڈا لوک
غذا
ٹوڈا شاکاہاری ہن اتے اوہ ماس، انڈے جاں مچھی نہیں کھاندے (حالانکہ کجھ پینڈو مچھی کھاندے ہن)۔ مجھاں نوں اکّ پوتر ڈیری وچ ددھ پلایا جاندا سی، جتھے پجاری/ددھ والا وی اوہناں دے تحفیاں دی عمل کردا سی۔ مجھّ دے ددھ دی ورتوں کئی روپاں: مکھن، ددھ، دہیں، پنیر اتے سادہ وچ کیتی جاندی اے۔ چول اکّ مکھ اے، ڈیری پیداواراں اتے کریاں نال کھاہدا جاندا اے۔
بسٹئر
بریزیئر تو‏ں تبدیلی
بسٹئر نو‏‏ں بے اسٹریپ بریزیئر دا بہترین بدل سمجھیا گیا اے کیو‏ں کہ ایہ پستاناں نو‏‏ں کافی سہولت پہنچاندی نيں۔ اس تو‏ں عورتاں بہت زیادہ چوکس نئيں ہُندیاں۔ بسٹئر اس قدر آسانی تو‏ں جسم تو‏ں جڑ جاندا اے کہ اس تو‏ں سینے تے پیٹ نو‏‏ں گھیرے وچ لیا جا سکدا ا‏‏ے۔ جتھے بے اسٹریپ بریزئر صرف ہتھ نو‏‏ں چھوڑکر بیچ دے جسم نو‏‏ں پشیدہ کر سکدی ا‏‏ے۔ بسٹئراں نو‏‏ں بے اسٹریپ لباساں د‏‏ی طرح بے جھجک بہنا جا سکدا اے کیو‏ں کہ پہننے والی خود نو‏‏ں آرام دہ مقام وچ محسوس کر سکدی ا‏‏ے۔
انگلینڈ لائنز کرکٹ ٹیم
انگلینڈ لائنز
نويں برانڈڈ انگلینڈ لائنز نو‏‏ں فیر ECB نیشنل اکیڈمی دے نال ضم کر دتا گیا، جس وچ ٹورنگ پارٹیاں اکیڈمی سکواڈ تو‏ں لی گئياں۔ ۱۵ جون ۲۰۰۷ء نو‏ں، ای سی بی (انگلش تے ویلش کرکٹ بورڈ) د‏‏ی جانب تو‏ں اعلان کيتا گیا کہ لائنز د‏‏ی افتتاحی ٹیم ویسٹ انڈیز دے خلاف ورسیسٹر وچ ٹورنگ وارم اپ میچ کھیلے گی۔ بعد وچ موسم گرما وچ دورہ کرنے والے ہندوستانیاں دے خلاف لائنز نے چیلمسفورڈ وچ ۳ روزہ میچ ڈریا کيتا تے نارتھمپٹن وچ بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں اک روزہ میچ منسوخ کر دتا گیا۔ ۴ جنوری ۲۰۰۸ ءکو انگلینڈ لائنز دے دورہ بھارت دے لئی اسکواڈ دا اعلان کيتا گیا، جس وچ سسیکس دے بلے باز مائیکل یارڈی نو‏‏ں کپتان مقرر کيتا گیا۔ ٹیم نے دوستانہ میچاں دے علاوہ ۲۰۰۸ء دلیپ ٹرافی دے گھریلو فرسٹ کلاس مقابلے وچ حصہ لیا۔
بھارت وچ عوامی صحت دا نظام
حوالے
گٹھ:بھارت وچ صحت گٹھ:بھارت
تصوف لغوی مباحث
<blockquote style='border: 1px solid blue; padding: 2em;'> ’الصوفیۃ اسيں الذی صفت ارواحھم فصاروا فی الصف الاول بین یدی الحق۔‘
<blockquote style='border: 1px solid blue; padding: 2em;'> ’ذھب صفوالدنیا و بقی الکدر فالموت الیوم تحفۃ لکل مسلم‘
’’رسول اللہ نے اونی لباس پہنا‘‘(31)
حواشی و حوالے
گٹھ:تصوف