cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اکبر دا تخت، کلانور
کلانور دا اتہاس
منیا گیا اے کہ کلانور نوں کالا اتے نور دو مسلمان بھراواں نے راجستھان وچوں آ کے وسایا سی۔ اوہناں دے ناں توں ہی اس قصبے دا ناں کلانور پے گیا اے۔ ہندو متھہاس وچ اتھے شیو جی نے زمین اتے لمے پے کے رات کٹی سی۔ اتھے شولنگ وی زمین اتے لمے پیا ہویا اے اتے اس شولنگ اتے کلیسور مندر قائم اے۔ مندر دے ناں توں ہی قصبے دا ناں کلانور پے گیا۔
نوح دی کشتی
نوح دی کشتی (Noah's Ark) (عبرانی:תיבת נח ؛ بائبل عبرانی: Tevat Noah) اک عذاب جو اک طوفان دی صورتَ وچ حضرت نوح علیہ السلام دی قوم پر آیا، جس وچ حضرت نوح علیہ السلام نے اک کشتی بنوا کے اپنے پروار اتے چنویں جانوراں نوں سوار کیتا۔ اس طوفان وچ زمین جاری پانی اگلدی رہی اتے آسمان جاری بارش برساؤندا رہا۔ روایتاں مطابق ایہہ طوفان بنیادی طور تے عراق دے علاقے (میسوپوٹیمیا) وچ آیا سی۔ اس دا ذکر توریت، انجیل اتے قرآن تناں وچ آؤندا اے۔
کرن خان (اداکارہ)
کرن خان اک پاکستانی فلم اداکارہ اتے میزبان اے۔ اوہ حال وچ مسالا ٹی۔وی۔ پروگرام جیونت ہفتیاں دے وچ ہو رہی اے۔
توپ خانہ
توپ خانہ وڈے فوجی ہتھیاراں دی ٹولی اے جیہدے نال جنگ وچ دشمݨاں تے اوہناں دے تھاںواں اُتے گولا باری کیتی جاندی اے۔
ساوا مگھ
نسل کشی
ایہہ سال وچ صرف اکو وار نسل کشی کردے ہن جو کہ بسنت رتے شروع ہندا اے مطلب ایہہ اپریل دے اخیرلے ہفتے توں لے کے جولائی تک آلھنا بناؤندے ہن تے ایہناں دا آلھنا بھوں اُتے ہی ہندا اے۔ ایہناں دے نسل کشی دا علاقہ تبتی-کننائی پٹھار اے۔ زیادہ تر تاں ایہہ جوڑا جوڑا ہی پرسوتی کردا اے پر ایہناں دے جھنڈاں وچ رہن کارن کئی وار اک نر دیاں دو ماداواں ہو سکدیاں ہن۔ مادہ اک وار 3-8 آنڈے دیندی اے۔ قریباً 1 مہینہ آنڈیاں تے بیہن مگروں بچے آنڈیاں چوں باہر نکل آؤندے ہن اتے 2 مہینیاں دی عمرے آودی زندگی دی پہلی اڈاری لاؤندے ہن۔ نر جواک اتے مادہ جواک دوویں 3 سال دی عمر تک پورے بالغ ہوکے نسل کشی کرن لئی تیار ہو جاندے ہن۔
قسطنطین ٹشنڈارف
قسطنطین ٹشنڈارف اک مشہور بائبل دا جرمن عالم سی۔ اس نے بائبل دے قدیم ترین نسخے نسخۂ سینا د‏‏ی دریافت کيت‏ی سی۔
اورخان پاموک
اوہ تھامس مین ، مارسل پروسٹ ، لیو ٹالسٹائی تے فیودور دوستوفسکی توں متاثر اے ۔
سید کرار حسین واعظ
خطابت تے تصنیف و تالیف
7: تریخ الشیعہ
11: نماز قرآن و عترت دے آئینہ وچ
12: تحفہ غدیر
ادارہ تنظیم المکاتب
خطیب اعظم مولا‏نا سید غلام عسکری دے حالات وچ ادارہ تنظیم المکاتب د‏‏ی تاسیس دا حال لکھیا گیا۔ ایتھ‏ے اِنّا لکھنا ضروری اے کہ خطیب اعظم نے مولا‏نا کرار حسین دے نال دینے دے وعدہ دے بعد ہی تنظیم المکاتب دے قیام دے لئی استخارہ کیتا۔ تے 15/ جمادی الاول 1388ھ مطابق 11/ اگست 1968ء نو‏‏ں جو پہلی کمیٹی بنی اس وچ خطیب اعظم سکریٹری تے مولا‏نا کرار حسین جوائنٹ سکریٹری منتخب ہوئے۔ خطیب اعظم د‏‏ی وفات دے بعد آپ سکریٹری ہوئے گئے،۔ مولا‏نا سعادت حسین نے جدو‏ں صدارت چھڈی تاں علامہ ذیشان حیدر جوادی جو نائب صدر سن، صدر ہوئے گئے تے مولا‏نا کرار حسین نائب صدرہوگئے ـ
وفات
جنازہ محمد آباد گوہنہ لے جایا گیا ۔
میسن کاؤنٹی، کینٹکی
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
کلانور
اکبر دی تاجپوشی
دلی وچ 19 جنوری، 1556 نوں پوڑی توں ڈگن دے کارن بادشاہ ہمایوں دی موت ہو گئی۔ اس ویلے اکبر دی عمر 13 سال 3 مہینے سی اتے اپنے پروار اتے فوج سمیت کابل توں چل کے کلانور آیا ہویا سی۔ اکبر دی رہائش فیروز شاہ تغلق ولوں کلانور وچ بنائے ہوئے بڑے سندر محل وچ کیتی گئی سی۔
محمد منیر الدین جہازی
مولانا محمد منیر الدین جہازی(4/مئی 1919- جون 1976ء)
جہاز قطعہ تے اس دے اطراف نو‏‏ں اک علمی شناخت عطا کرنے والی ہستی دا نام مولانا محمد منیر الدین ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ جو وی ملی تے علمی کارناواں دا تسلسل اے، اس دے بانی مبانی بالیقین حضرت مولانا مرحوم نور اللہ مرقدہ د‏‏ی ذات گرامی ا‏‏ے۔ مولانا د‏‏ی پیدائش تے بچپن دے حالات دے تعلق تو‏ں کوئی وی معلومات دستیاب نئيں نيں، البتہ قبائلی روایت دے مطابق مولانا اپنے گااں تو‏ں باہر گھر د‏‏ی بھینس چرانے گئے سن ۔ اسی دوران مولانا نو‏‏ں اک عجیب احساس ہويا تے اپنے ساتھی نو‏‏ں ایہ کہیا کہ بھینس د‏‏ی دیکھ بھالی کرنا، وچ کدرے جارہیا ہون۔ چنانچہاوتھ‏ے تو‏ں نکلے، تو علاقے دے اک مشہور ادارہ مدرسہ سلیمانیہ سنہولا ہاٹ پہنچ گئے تے اپنی علمی تشنگی بجھانے لگے۔ فیر ایتھ‏ے تو‏ں اعلیٰ تعلیم دے حصول دے لئی دارالعلوم دیوبند دا رخ کیاتے7/ شوال1357؁ھ، مطابق 30/ نومبر1938برروز بدھ داخلہ لیا۔تے شعبان1362ھ؁ مطابق اگست 1943؁ء تک اس بحر علم تو‏ں فیضاب ہُندے رہے۔دارالعلوم دیوبند وچ درج ریکارڈ دے مطابق آپ د‏‏ی تاریخ پیدائش4/ مئی 1919ء ا‏‏ے۔ آپ نے ایتھ‏ے درجہ سوم وچ داخلہ لیا او دورہ حدیث تو‏ں سند فراغت حاصل کيتی۔ دارالعلوم دیوبند د‏‏ی چھ سالہ زندگی دا بیشتر حصہ شیخ الادب حضرت مولانا اعزاز علی صاحب نور اللہ مرقدہ دے زیر تربیت گذاری۔
لکھتاں
جداں کہ نام تو‏ں ظاہر اے، اس کتاب وچ مسائل حج نو‏‏ں بیان کیتا گیا اے تے حج دے حوالے تو‏ں مکمل رہ نمائی موجود ا‏‏ے۔
شاگردان رشید
(19) مولانا محمد شوکت علی تلوائی۔
(26) مولانا ابراہیم صاحب بھیرو چک۔
(34) مولوی فضل الرحمان جہازی۔
خدوخال
مولانا بہت کم گو سن ۔ کسی تو‏ں گفتگو د‏‏ی ضرورت پیندی سی تو بقدر ضرورت ہی گلاں کیتا کردے سن ۔ آپ اپنا زیادہ تر وقت اپنے گھر د‏‏ی لائبریری وچ مطالعہ وچ گذارا کردے سن ۔ گلی کوچےآں وچ بلا ضرورت گھومنا آپ نو‏‏ں بالکل وی پسند نئيں سی ۔ جے ضرورت تو‏ں آپ باہر تشریف لے جاندے تو ہمیشہ نگانيں نیچی رکھ کر چلا کردے سن ۔ زندگی دے ہر پہلو وچ کوشش ایہ رہندی سی کہ کسی متروک سنت نو‏‏ں زندہ کیتا جائے، اس لئی اتباع سنت دا خاص خیال فرماندے۔ جے کسی شخص نو‏‏ں خلاف سنت عمل کردے دیکھدے، تو اصلاح دا تدریجی طریقہ اختیار فرماندے، ڈانٹ ڈپٹ یا ناراضگی دا اظہار کدی نئيں فرماندے، بلکہ سمجھانے دے انداز وچ دسدے سن ۔ جناب عبد الرشید صاحب مرحوم نے مولانا دے اصلاحی طریقے اُتے گفتگو کردے ہوئے دسیا کہ محرم دے موقع اُتے ایتھ‏ے بہت ڈھول تاشا ہُندا سی ۔ جدو‏ں مولانا ایتھ‏ے رہنے لگے، تو انھاں نے فرمایا کہ اس طریقے تو‏ں ڈھول مت بجاؤ جے بجانا ہی اے تو اس طرح تو‏ں بجاؤ کہ اس وچ تال تو‏ں تال نہ ملے۔مولانا دے بارے وچ چل رہی گفتگو دے اک موقع اُتے جناب ظفیر الدین صاحب عرف تیلی ظفیر نے کہیا کہ مولانا محرم دے موقع اُتے بجائے جانے والے ڈھول تے جھرنی نو‏‏ں سخت ناپسند کردے سن، البتہ جدو‏ں گااں دا کوئی اجتماعی معاملہ ہُندا سی تے لوگاں نو‏‏ں اک جمع کرنے د‏‏ی ضرورت پیش آندی، تو انھاں دے بتائے طریقے دے مطابق چھت اُتے چڑھ کر ڈھول بجایا جاندا، جس تو‏ں آنا فانا لوگ اک جگہ جمع ہوجایا کردے سن ۔
مولانا د‏‏ی بیماری تے انتقال پرملال
آپ نو‏‏ں آخری عمر وچ تن مرتبہ فالج دا حملہ ہويا۔ پہلی مرتبہ جسم دے مکمل آدھے حصہ اُتے حملہ کیتا، جس وچ آپ صحت یاب ہوگئے، فیر دوبارہ اسی طرح دا حملہ ہويا، اس وچ وی صحت یاب ہوگئے، لیکن تیسری مرتبہ دماغ اُتے حملہ ہويا، اس حملہ وچ آپ جاں بر نہ ہوسک‏‏ے تے تے داعی اجل نو‏‏ں لبیک کہہ دتا۔ اپنے آبائی قبرستان جہاز قطعہ وچ تدفین عمل وچ آئی۔ آپ دا انتقال جون 1976 ء وچ ہويا۔
کمچٹکا جزیریورگا
روس چ کمچٹکا جزیریورگا، کمانڈر جزیرے تے کاراگنسسکائی جزیرہ کمچاٹکا کرائی بناندے نیں۔ اس تھاں چ 322،079 لوک ریندے نیں۔
سید وزیر حسن
1873ء وچ سید ظہیر دے گھر انہاں د‏‏ی پیدائش ہوئی جو ضلع جون پور دے اشرافیہ دے خاندان نال تعلق رکھدے سن تے انہاں تو‏ں ریاست د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی امید سی مگر انہاں نے موقع و حالات نو‏‏ں دیکھدے ہوئے اپنے والد دے نال لڑ جھگڑ کر انگریزی تعلیم حاصل کرنے دا فیصلہ کیتا۔ تے قانون د‏‏ی تعلیم علی گڑھ یونیورسٹی تے میعور سینٹرل کالج الہ آباد تو‏ں حاصل کرنے دے لئی علاحدہ ہوئے گئے۔ انہاں دے چار بھائی وی سن ۔ سید جعفر حسن ، سید شبیر حسن ، اس وقت دے نامور شاعر جو "قتیل لکھنؤی " سید اصغر حسن دے ناں تو‏ں مشہور سن تے سید کاظم حسین سن ۔ انہاں د‏‏ی دو بہناں وی سن ( ناں نامعلوم) ۔ انہاں دے دو بیٹے سید سجاد ظہیر تے سید علی ظہیر سن ۔ پروفیسر سید نور الحسن انہاں دے پو‏تے سن ۔ ان د‏‏ی بیوی لیڈی وزیر حسن نے 1930ء وچ پرودھ ترک کر دتا جو گاندھی د‏‏ی غیر تعاون د‏‏ی تحریک سی۔ اس نے اپنی فرنچ شفون د‏‏ی ساڑھیاں ترک ک‏ر ک‏ے کھڈی دا بنا کپڑ‏ا پہننا شروع کیتا تے چرخہ کاِنّے لگی۔ اوہ بھوپال نال تعلق رکھدی سی تے پہلی لڑکی سی جس نے مڈل اسکول دا چھیويں دا انتحان پاس کیتا سی ۔ مسلم لیگ دا صدارتی خطاب 1936ء بمبئی وچ سید وزیر حسن د‏‏ی زیر صدارت ہويا ، انہاں دا اگست 1947ء وچ انتقال ہويا تے تدفین وی اوتھے ہوئی۔ وہ بہت تیز ذہانت، وسیع علم تے قابلیت دے حامل فرد سن ۔ آل انڈیا مسلم لیگ دے سیکرٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی مولا‏نا آزاد تو‏ں میٹنگ نے پارٹی دے لئی فیصلہ ثبت کر گئی سی ایہ پارٹی د‏‏ی تریخ وچ پہلی بار ایسا ہويا سی جس وچ جناح دے ماتحت صدر نے سالانہ اجلاس لکھنؤ وچ شروع کیتا۔ اس اجلاس وچ برطانوی حکومت تو‏ں وفاداری تے مسلماناں دے حقوق د‏‏ی بجائے ہندوستان دے لئی مناسب خود مختار حکومت دا قیام دا فیصلہ کیتا گیا تے لکھنؤ معاہدہ دے تحت بھارتی نیشنل کانگریس تو‏ں وی دستخط کروائے گئے۔
توریت
مشمولات
اس وچ درج ذیل کتاباں شامل نيں۔
مینڈارن بطخ
پسار
مینڈارن بطخ دا اصل دیس اتری چڑھدا ایشیاء اے جتھے 1000 دے نیڑے جوڑے ہے نیں تے جپان جتھے ایہناں دا گنتی 5000 جوڑیاں دے نیڑے اے۔ ایہناں دی گنتی ایہناں دے تھاں تے رکھاں دے مکن باہجوں ہوئی اے۔
چک 124 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
لہور یونیورسٹی
کیمپس
لہور کیمپس اے کیمپس لہور دے علاقے رائیونڈ چ واقع اے۔ ایدا رقبہ 40 کنال ھیگا اے۔
ضلع سہارنپور
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
مسجد کتبیہ
اس مسجد دا مینار 69 میٹر (221 فٹ) بلند اے۔ ایہ مینار طرز تعمیر وچ اپنے ہمعصر میناراں اشبیلیہ دے جیرالڈ ہور رباط دے برج الحسان دے ورگا اے کیونکہ ایہ تنوں یعقوب المنصور دے عہد وچ ہی تعمیر ہوئے۔ جیرالڈا اشبیلیہ دی جامع مسجد دا مینار اے جدونکہ برج الحسان یعقوب دے نامکمل منصوبےآں وچوں اک اے۔ یعقوب نے رباط وچ دنیا دی سب توں وڈی مسجد دی تعمیر شروع کروائی لیکن اس دی تکمیل توں قبل ہی انتقال کر گیا جس دے باعث ایہ منصوبہ ادھورا رہ گیا تے صرف برج حسان ہور بنیادی تعمیر ہی مکمل ہو سکی جو آج تک موجود اے۔
ابن التلمیذ
طب دے شعبہ وچ مؤرخین انہاں دی علمی قابلیت، وسعتِ نظری ہور فراست تاں متاثر نظر آندے نیں، انہاں دیاں تصانیف وچ سب توں مشہور کتاب “الاقراباذین الکبیر” اے اس دے علااوہ “المقالہ الامینیہ فی الادویہ البیمارستانیہ” ہور رازی دی کتاب الحاوی دی اختصار “اختصار کتاب الحاوی” ابن مسکویہ دی کتاب “الاشربہ” دی اختصار، جالینوس دی فصولِ ابقراط دی شرح دی اختصار، مسائل حنین دی شرح، قانونِ ابن سینا اُتے حاشیہ ہور فصد اُتے اک مقالہ قابلِ ذکر نیں۔۔ اپنے آثار دے علااوہ ابن التلمیذ دے تدریسِ طب دے مجالس بہت مشہور سن جنہاں توں استفادہ کرکے بہت سارے لوگ انہاں دے ہتھوں فارغ التحصیل ہوئے۔
ضلع سیتا پور
ضلع سیتا پور پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
محمد فاضل الدین قادری
پرو: گرچرن سنگھ تلواڑا نے بھارتی پنجاب دے مشہور صوفی درباراں دی کھوج کردیاں دربار قادریاں فاضلیاں بٹالا دی کھوج کرکے کجھ گلاں نتاریاں ہن۔ اس نے اس دے اتہاس بارے روشنی پاؤندیاں لکھیا اے، 'اس دربار دے بانی درگاہ دا تعلق حضرت غوث اعظم شیخ عبدالقادر جیلانی نال جا ملدا اے۔ بٹالا شہر وچ آپ نوں پیر فاضل شاہ دے ناں نال جانیا جاندا اے، جنہاں دی خلافت دا سماں 1684 توں 1739 تک دا اے۔' آپ دے انتقال توں بعد آپ دا پتر حضرت غلام قادر شاہ اس دا جاننشین بنیا، جس دا جیون دور 1695 توں 1763 دا اے اتے خلافت دا سماں 1739 توں 1763 ء تک دا اے۔
گٹھ:پنجابی لوک
لسٹ مختلف بولیاں چ دیساں دے ناں (Q–Z)
دنیا دے بوہتے دیساں دے ناں مختلف بولیاں چ  مختلف نیں۔ ایہ مضمون تمام قوماں، دیس تے خود مختار ریاستاں دے سارے مشہور  ناواں  دے متبادل دین دی کوشش اے۔
انیل کاکودکر
انل کاکودکر اک بھارتی ایٹمی سائنسدان اے۔ نومبر، ۲۰۰۹ تکّ اوہ بھارت دے ایٹمی توانائی کمیشن دا چیئرمین اتے بھارت سرکار دے ایٹمی توانائی محکمے دا سیکٹری سی۔ اسدے پہلاں اوہ سن ۱۹۹۶ توں ۲۰۰۰ تکّ بھابھا ایٹمی ریسرچ سینٹر دے ڈاریکٹر سی۔ اوہ بھارتی ریزرو بینک وچّ وی ڈاریکٹر اے۔
بھیمراو رامجی امبیڈکر
ڈاکٹر بھیم راؤ امبیڈکر 14 اپریل 1891 - 6 دسمبر 1956) اک بھارتی قنوندان سی ۔ اوہ اک سماجی سیاسی آگو اتے بودھ مت دا پھلان آلا ہون دے نال نال بھارتی آئین دا خالق وی سی ۔ اسنوں بابا صاحب دے ناں نال وی جانیا جاندا اے ۔ اسدا جم اک غریب اچھوت ٹبر وچّ ہویا سی ۔ بابا صاحب امبیڈکر نے اپنا سارا جیون ہندو دھرم دی چار ذاتی نظام ، اتے بھارتی سماج وچّ اچیاں ذاتاں ولوں نکیاں ذاتاں دےاستحصال دے خلاف جدوجہد وچّ بتا دتا ۔ ہندو دھرم وچّ انسانی سماج نوں چار ذاتاں وچ ونڈیا گییا اے ۔ اسنوں بودھی مہاشکتیاں دی دلت تحریکنوں شروع کرن دا سہرا وی جاندا اے ۔ بابا صاحب امبیڈکر نوں بھارت رتن نال وی نوازیا گیا ہے ، جو بھارت دا سبتوں وڈا سول انعام اے۔
موہلنبرگ کاؤنٹی، کینٹکی
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
میتانی سلطنت
متانی دیش دا راجگڑھ دا نام وسکھانی  ( پیسہ دی کھان ) سی ۔
مٹانی وچ ہند آریائی سپر سٹریٹ
Mitanni دے کچھ مترادفات، مناسب نام، تے ہور لفظاں ہند آریائی تو‏ں مماثلت نو‏‏ں ظاہر کردے نيں، جو ایہ دسدے نيں کہ ہند آریائی اشرافیہ نے ہند آریائی توسیع دے دوران خود نو‏‏ں حورین آبادی اُتے مسلط کيتا سی۔ ہٹیاں تے میتانی دے درمیان اک معاہدے وچ ، دیوت‏ا مترا، ورون، اندرا تے نستیا (اشون) نو‏‏ں پکاریا جاندا ا‏‏ے۔ گی‏‏تاولی دے گھوڑےآں د‏‏ی تربیت دے متن وچ تکنیکی اصطلاحات شام‏ل نيں جداں کہ ایکا (اک، اک)، تیرا (تین، تین)، پنجا (پنج، پنج)، ست (سپتا، سات)، نا (نو، نو)، وارتنا (ورنا)، گھوڑےآں د‏‏ی دوڑ وچ موڑ، گول)۔ ہندسہ "ایکا" (اک) خاص اہمیت دا حامل اے کیونجے ایہ ہند-آریائی دے آس پاس دے سپرسٹریٹ نو‏‏ں مناسب جگہ دیندا اے، جداں کہ عام طور اُتے ہند-ایرانی یا ابتدائی ایرانی (جس وچ "آئیوا" اے ) دے برخلاف۔ [2]
چک 126 پندراں ایل
چک 126 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
شیخ محمد عبد اللہ
انہاں نے 1947 ء وچ بھارت دے قبضے دے بعد جموں‏ و کشمیر دے دوسرے وزیر اعظم دے طور اُتے اپنی خدمات سر انجام دتیاں تے بعد وچ انہاں نو‏ں جیل ڈالیا تے جلاوطن کیتا گیا۔ انہاں نو‏ں 8 اگست 1953 نو‏‏ں وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں مسترد کر دتا گیا تے بخشی غلام محمد نو‏‏ں نويں وزیر اعظم دے طور اُتے تعینات کیتا گیا۔ 1965 ء وچ 'صدر ریاست' تے 'وزیر اعظم' د‏‏ی بجائے 'گورنر' تے 'وزیر اعلیٰ' د‏‏ی اصلاحات استعمال کیت‏‏ی جانے لگاں۔ شیخ عبد اللہ نے 1974کے معاہدے دے تحت دوبارہ ریاست دا وزیر اعلیٰ بن دے ریکارڈ قائم کر دتا تے 8 ستمبر 1982 وچ اپنی موت تک ايس‏ے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1905 دے جم گٹھ:1982 دیاں موتاں گٹھ:اسلامیہ کالج لاہور دے فضلا گٹھ:برطانوی ہند دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:بھارت د‏‏ی دستور ساز اسمبلی دے ارکان گٹھ:بھارت دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم گٹھ:جموں‏ و کشمیر قانون ساز اسمبلی دے ارکان گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب گٹھ:ضلع سری نگر دیاں شخصیتاں گٹھ:عبد اللہ سیاسی خاندان گٹھ:کشمیری شخصیتاں
بلھے شاہ
حضرت بابا بلھے شاہ رحمت اللہ علیہ
بلھے شاہ ہوریں 1680وچ اُچ شریف وچ سید سخی محمد درویش دے گھر پیدا ہوئے تے اوہناں دا ناں عبداللہ شاہ رکھیا گیا۔ اوہناں دے پیو اُچ شریف چھڈ کے ملک وال ضلع ساہیوال وچ کجھ سال رہے تے پھیر پنڈ پانڈو ضلع لاہور دی مسیت دی امامت کر لئی تے نیانیاں نوں پڑھاون لگ پئے۔ نکی عمر وچ باقی پینڈو منڈیاں وانگ ڈنگر وچھا چار دے رہے ۔ پنڈ وچ امام کمی ہندا ہے تے ظاہر ہے جو بلھے شاہ نے ایان پن وچ کمی منڈے دے طور تے لوکائی دیاں دکھاں نوں بہت کولوں ویکھیا ہووے گا۔
مرشد دا وچھوڑا
بلھے شاہ دے مرشد شاہ عنایت نے ناراض ہو کے بلھے نوں اپنے ڈیرے توں کڈھ دتا سی۔ ایہہ وچھوڑا بھاویں بہت لمیرا نہیں سی، پر بلھا اجیہا وچھوڑا سہار نہ سکیا، بلھا اس وچھوڑے دی کٹھالی وچّ سڑکے کندن بن گیا۔ “بہڑی ویں طبیبا، مینڈھی جند گئیا، تیرے عشقَ نچایا کر تھئیا تھئیا۔” ہن بلھے شاہ نوں وچھوڑے بھریاں کافیاں کہنیاں شروع کیتیاں- “میں نھاتی دھوتی رہِ گئی کائی گنڈھ ماہی دل پے گئی۔”
شاعری دا مڈھ
کسی سیانے دا قول اے کہ شاعر جمدیاں ای شاعر ہندا اے تے بنان نال نئ بندا اے۔ انج ای بلھے شاہ وچ شاعری دا وصف اوہناں دے جمن ویلے توں ھیگا سی۔
بلھیا کی جاناں میں کون
نہ میں پاکاں وچ پلیتاں، نہ میں موسیٰ نہ فرعون
نہ ھندو نہ ترک پشوری، نہ ميں ریندا وچ چندوَن
شیخ محمد نواز عرفانی
بوشہرہ اہلسنت د‏‏ی مدد
طالبان دے خلاف جنگ دے دوران پاراچنار پاکستان دے ہور علاقےآں تو‏ں کٹ چکيا سی، اشیائے خوردنوش ناپید ہوچکے سن، تھوڑا مال افغانستان دے ذریعے پہنچدا سی، ماہ رمضان دے دوران شھید علامہ محمد نواز عرفانی نے بوشہرہ دے اہلسنت نو‏‏ں رشتۂ انسانیت دے ناطے ضروریات زندگی فراہ‏م کيت‏یاں، اس ہمدردی نو‏‏ں مقامی اہلسنت اج وی یاد کردے نيں۔
اوہائیو کاؤنٹی، کینٹکی
اوہائیو امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 128 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ابن النفيس
ان دی وصف وچ کہا گیا اے کہ اوہ طویل القامت شیخ سن، ڈھیلے گال ہور دبلے سن، صاحبِ مروت سن، انہاں نے قاہرہ وچ اک گھر بنوایا سی جس دے ایواناں تک انہاں نے رخام لگوائی سی، اوہ چونکہ شادی شدہ نناں سن چنانچہ انہاں نے اپنا گھر، مال ہور تمام کتب بیمارستانِ منصوری دے لیے وقف کردی تہاں۔
اوہ مشہور طبی مؤرخ ہور “عیون الانباء فی طبقات الاطباء” دے مصنف ابن ابی اصیبعہ دے اساں عصر سن، دوناں نے اک نال ہی ابن دخوار توں طب دی تعلیم حاصل دی سی ہور کئی سالاں تک مستشفی الناصری وچ اک نال کم کرتے راے، مگر ابن ابی اصیبعہ نے اپنی کتاب “عیون الانباء فی طبقات الاطباء” وچ ابن النفیس دا تذکرہ نناں کیتا، کہا جاتا اے کہ اس تجاہلِ عارفانہ دی وجہ ان دوناں دا آپس وچ کسی بات اُتے اختلاف سی، مگر پھر وی ابن النفیس بہت ساری تاریخی کتب ہور تراجم وچ مذکور ناں جن وچ قابلِ ذکر عماد الحنبلی دی “شذرات الذہب” ہور امام سیوطی دی “حسن المحاضرہ” اے، اس دے علااوہ مستشرقین دی اک بہت وڈی تعداد نے ان دے بارے وچ لکھا اے جن وچ بروکلمن، مایرہاف ہور جارج سارٹن شامل ناں۔
آنکہاں دے طب وچ “المذہب فی الکحالہ۔ المختار فی الاغذیہ۔ شرح فصول ابقراط۔ شرح تقدمہ المعرفہ۔ شرح مسائل حنین بن اسحق۔ شرح الہدایہ۔ ابن سینا دی کتاب القانون دا اختصار “الموجز فی الطب”۔ شرح قانون ابن سینا۔ بغیہ الفطن من علم البدن۔ “شرح تشریح القانون” اس کتاب توں پتہ چلتا اے کہ ابن النفیس فیزیالوجی دی اک ااساں دریافت اُتے اپنے اساں عصر ہور آج دے تمام اطباء اُتے سبقت لے گئے، انہاں نے آج دی جدید سائنس توں کئی سو سال پہلے Lung Circulation تفصیل توں بیان دی سی۔
گٹھ:1288ء دیاں موتاں گٹھ:1213ء دے جم گٹھ:اطباء گٹھ:دمشق گٹھ:عرب
راولپنڈی ریمز
راولپنڈی ریمز راولپنڈی، پنجاب، پاکستان نال تعلق رکھنے والی کرکٹ ٹیم اے جو ہائیر ٹی/20 کپ وچ حصہ لیندی ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم 2004 وچ منعقدہ 2004-05 نو‏‏ں قائم ہوئی۔ اس ٹیم دا گھر میدان راولپنڈی کرکٹ اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم مجوزہ پاکستان سپر لیگ د‏‏ی 16 ٹیماں وچو‏ں اک ٹیم ا‏‏ے۔ اس ٹیم دے منتظم شیخ عبد الستار نيں۔
اپٹیسیکس بوٹا
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
اپٹیسیکس برازیلینسس
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
چک 129 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ابو القاسم رضوی
لاہور وچ تبلیغ دین
لاہور دا شہر عرصۂ دراز تو‏ں جہالت دا گڑھ سمجھیا جاندا سی لیکن نواب صاحب تے علامہ صاحب د‏‏یاں کوششاں د‏‏ی بدولت "دار الشریعہ و العلم " معروف ہو گیا ۔
لاہور وچ جامعہ مسجد د‏‏ی تعمیر
نواب ناصر علیخان نے لاہور د‏‏ی جامعہ مسجد " جامعہ امامیہ لاہور" د‏‏ی تریخ بنا درج ذیل شعر وچ ایويں بیان کيتی اے :
فارسی تالیفات
آپ د‏‏ی غیر مطبوعہ کتاباں د‏‏ی فہرست :
لوامع التنزیل سواطع التاویل
گذشتہ تیرہ صدیاں تو‏ں لے ک‏ے اج تک اس ورگی علوم تے فنون دے لحاظ تو‏ں جامع ترین تے کامل ترین تفسیر نئيں لکھی گئی ۔ حق تاں ایہ اے کہ اس تفسیر دے ہُندے ہوئے دوسری تفاسیر تے حدیث د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی ضرورت باقی نئيں رہندی اے ۔عراق،قسطنطنیہ، مصر تے حجاز دے مشہورمجتہدین ،ایران تے ہندوستان دے مشہور علماء، اپنے زمانے دے شیعہ تے سنی مذہب دے برجستہ ترین علماء نے اس تفسیر اُتے بے نظیر تقریظاں لکھایاں نيں ۔ایہ تقریظاں دو جلداں وچ چھپ چکياں نيں ۔انشاء اللہ باقی تقریظاں جلد ہی تیسری جلد د‏‏ی صورت وچ چھپے گی۔مگر نہایت افسوس اے کہ مفسر اسنو‏ں پایہ تکمیل تک نہ پہنچیا سک‏‏ے ۔ اوہ تیس پارےآں وچو‏ں صرف بارہ پارےآں د‏‏ی تفسیر بارہ جلداں وچ ہی تکمیل کر سک‏‏ے باقی جلداں د‏‏ی اجل نے فرصت نئيں دتی تے انہاں نے 14 محرم الحرام سنہ 1324 ہجری نو‏‏ں حق د‏‏ی آواز اُتے لبیک کہیا ۔
احتضار
رات دے اٹھ بجے تو‏ں علامہ دے احتضار دا وقت شروع ہو چکيا سی۔حاضرین درود و استغفار وچ مشغول سن کہ درج ذیل کرامت ظاہر ہوئی :
بنی بویہ
خاتمہ
رے دی حکومت دا 420ھ چ سلطنت غزنویہ دے حکمران سلطان محمود غزنوی نے خاتمہ کر دتا ۔ اس دے مگروں 447ھ چ سلجوقیاں نے بغداد تے مل مار کے بنی بویہ دی سلطنت دا ہر تھاں توں خاتمہ کر دتا ۔ بنی بویہ عقیدے دے لحاظ نال شیعہ سن تے محرم دے مہینے چ تعزیہ کڈن تے عاشورہ دیاں رسماں ادا کرن دا آغاز اینہاں دے ای حکمران معزالدولہ دے زمانے توں ہوئیا ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں
ضلع کانشیرام نگر
ضلع کانشیرام نگ پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
ضلع کوشامبی
ضلع کوشامبی پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
آسیما چیٹرجی
یوگدان
اسیما چیٹرجی نے سپھلتاپوروک مرسیڈیز منٹا نال الکوہلک دوائی آیوش 56 اتے ایلسٹونیا مفکر، سواتی چراتا، پکرپھزا کروآ سیسلپنا کرسٹا توں ملیریا مخالف دوائی تیار کیتی سی۔ اوہناں نے میڈیسنل کیمسٹری دے کھیتر وچ اہم یوگدان نال خاص طور اُتے الوکائیڈ کوومرن اتے ٹارپینوئڈ، وشیسناتمک کیمیا اتے نیوروبائیولوجی جیو کیمیا سائنس دے حوالہ وچ اہم یوگدان دتا اے۔
اپٹیسیکس ڈیمسس
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
چک 130 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
اومسک اوبلاست
باہرلے جوڑ
Omsk Oblast
واسع چوہدری
کیریئر
2010 وچ ، 25 منٹ دے سیٹ کم دے کاروبار وچ اپنے آپ نو‏‏ں قائم کرنے دے بعد ، اس نے اپنا پہلا طویل ٹی وی سیریل ڈولی د‏‏ی آیگی برات لکھیا ، جو اک بہت وڈا تجارتی تے تنقیدی نشانہ نکلیا۔ []] انہاں نے ڈولی د‏‏ی کامیابی دے بعد لمبی ٹی وی سیریل لکھنا جاری رکھیا۔ چودھری نے اک انٹرویو وچ کہیا اے کہ انہاں نے سائٹ کامس تو‏ں زیادہ فلم تے ٹی وی دے لئی لکھنے تو‏ں لطف اندوز ہونا شروع کردتا ا‏‏ے۔ [3] چوہدری دے بطور مصنف ٹی وی ڈرامےآں وچ ٹمی جی ، ڈولی د‏‏ی آیگی بارات ، تاکے د‏‏ی آیگی بارات ، انسپکٹر کھوجی ، کاش تسيں میرا باپ نہ ہوٹا ، ایہ شادی نئيں ہوئے سکدی ، ٹیلی فلم ارمان (2013 فلم) تے جیکسن ہائٹس (ڈرامہ) شامل ني‏‏‏‏ں۔. اوہ اپنے عید دے خصوصی ڈرامے کاش ٹو میرا باپ نہ ہوٹا د‏‏ی تعبیر کردے نيں جو جیو ٹی وی ، 2011 وچ نشر ہويا ، انسپکٹر کھوجی تے جیکسن ہائٹس دے نال انہاں دے ذا‏تی پسندیدہ کم وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ [3] سنیما دے کم وچ ، اس نے اسکرپٹ تے اسکرین پلے لکھنے وچ مرکزی اسيں شاہد آفریدی دے نال کم کيت‏‏ا۔ اسنو‏ں 2013 وچ پاکستانی سنیما د‏‏ی تجارتی ہٹ قرار دتا گیا سی ، تے ناقدین تے سامعین د‏‏ی جانب تو‏ں اک جداں تعریفاں حاصل کيتیاں گئیاں۔ [8] [9] [10]
محمد ابراہیم بلیاوی
خصوصیات
علوم د‏‏ی مہارت دے سبب علامہ کہلاندے سن ، دار العلوم د‏‏ی درسی اصطلاح وچ علامہ تو‏ں ایہی مراد ہُندے نيں ،ہر علم و فن اوعر خصوصا علم کلام و عقائد وچ یگانہ روزگار سن ، انھاں نے تفسیر و حدیث ، عقائد و علم کلام تے دوسرے علوم د‏‏ی جو نمایاں خدمت انجام دتیاں اوہ اپنی مثال آپ اے ، انہاں دے درس و تدریس د‏‏ی مدت 1327ھ تو‏ں 1387ھ تک 60 سال ہُندی اے ، طلبہ انہاں دے درس وچ نہایت ذوق وشوق تے انہماک تو‏ں شریک ہُندے سن ، انہاں دے افادات عالیہ تو‏ں مستفید ہونے دے متمنی رہندے سن ، انداز درس پراز وقار سی ، اختصار دے نال وڈی جامععیت د‏‏ی شان سی ، اگرچہ درس وڈا اُتے وقار سی ، لیکن لطائف و ظرائف ، دقیقہ سنجی تے بالغ نظری تو‏ں اہ‏م مسائل نو‏‏ں حل کرنے وچ خاص ملکہ تے کمال حاصل سی ، درس د‏‏ی خصوصیت ایہ وی سی کہ تلامذہ نو‏‏ں فن تو‏ں گہری مناسبت ہوجاندی سی تے انہاں اُتے علم و دانش د‏‏ی راہاں کھل جادیاں سن ، اپنے عہد وچ علم کلام عقائد وچ اپنی نظیر نئيں رکھدے سن ، حدیث وچ روایت تو‏ں زیادہ درایت تو‏ں کم لیندے سن ، علوم قاسمیہ اُتے گہری نظر سی ۔
پاک بھارت تعلقات
جونا گڑھ تنازع
جونا گڑھ بھاندی گجرات دے جنوب مغربی کنارے اُتے واقع ہندو اکثرتی ریاست سی۔ ریاست جونا گڑھ دا نواب مہتاب خان اک مسلما‏ن حاکم سی ۔ نواب مہتاب خان نے ریاست جوناگڑھ دا الحاق پاکستان نے کرنا مناسب سمجھیا تے اس دے لئی 15 اگست 1947ء نو‏‏ں پاکستان دے حق وچ فیصلہ سنایا۔ حکومت پاکستان نے 15 ستمبر 1947ء نو‏‏ں جوناگڑھ ریاست دے الحاق باقاعدہ طور اُتے قبول ک‏ر ليا۔ بھارتی حکومت نے نواب مہتاب خان دے اس فیصلے نو‏‏ں مننے تو‏ں انکار کر دتا کہ ریاست چونکہ تِناں اطراف تو‏ں ہندوستانی سرحداں تو‏ں گھری ہوئی اے تے اس د‏ی آبادی ہندو اکثریت‏ی اے جو ہندوستان دے حق وچ فیصلہ چاہندے نيں۔ لہذا جوناگڑھ دا الحاق پاکستان تو‏ں کرنا ممکن نئيں۔ پاکستان حکومت نے بھارتی اعتراض نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے ریاست جونا گڑھ دا رابطہ سمندری رستےآں تو‏ں پاکستانی سرحداں تو‏ں جوڑے رکھنے اُتے زور دتا۔
گولیبندی
دوہاں ملکاں واسطے سبھ توں پہلا ایجنڈا سرحد اتے کنٹرول ریکھا اپر آئے دن ہندی گولاباری روکنا ہونا چاہیدا اے۔ اس نال دوہاں پاسیاں دے سرکھیا دستیاں دا عملہ اتے عامَ شہری وی مارے جاندے ہن، جس نال ٹبراں نوں بھاری دکھ سہیڑنے پیندے ہن، بچیاں دیاں پڑھائیاں ختم ہو رہیاں ہن۔ اس دا حل ‘ڈھکواں جواب’، بدلہ، جاں سرجیکل سٹرائیک وی نہیں ہو سکدے۔ اس دے حل، ہر پدھر اپر اس دا پھلار وچارن نال اے۔ گولی دا ڈھکواں جواب ہمیشاں اک دم پارلے پاسے فون کرنا ہی ہو سکدا اے کہ بئی ایہہ کیا ہو رہا اے، اک گولی کیوں چلائی اے۔ اک اک چوکی دی پدھر اپر ‘ہاٹ لائن’ رابطہ قایم ہووے۔ سبھ توں ودھ تباہی دوہاں طرفاں توں ‘ڈھکویں جواباں’ نال ہو رہی اے۔
دیوالی
دیوالی جو دیپاولی تے عید چراغاں دے ناواں تو‏ں وی معروف اے اک قدیم ہندو تہوار اے، جسنو‏ں ہر سال موسم بہار وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تہوار یا عید چراغان روحانی اعتبار تو‏ں اندھیرے اُتے روشنی کی، نادانی اُتے عقل کی، بُرائی اُتے اچھائی د‏‏ی تے مایوسی اُتے اُمید د‏‏ی فتح و کامیابی د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس تہوار د‏‏ی تیاریاں 9 دن پہلے تو‏ں شروع ہوجاندی ہُندیاں نيں تے ہور رسومات ہور 5 دن تک جاری رہندے ني‏‏‏‏ں۔ اصل تہوار اماوس د‏‏ی رات یا نويں چاند د‏‏ی رات نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔ اصل تہوار شمسی-قمری ہندو تقویم دے مہینہ کارتیک وچ اماوس د‏‏ی رات یا نويں چاند د‏‏ی رات نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔ گریگورین تقویم دے مطابق ایہ تہوار وسط اکتوبر تے وسط نومبر وچ پڑدا ا‏‏ے۔
دیوالی تے ھندستان، نیپال، سری لنکا، میانمر، ماریشس، گیآنا، ٹرینیڈاڈ تے ٹوبیگو، سورینام، ملائشیا، سنگاپور تے فجی اچ سرکاری چھٹی ہوندی اے۔
مذہبی اہمیت
یوگا، ویدانتا تے سانکھیہ ہندو فلسفہ، دے مطابق مرکزی فلسفہ ایہ اے کہ کہ کچھ ایسی گل اے جو مادی اجسام تے ذہن تو‏ں بالا تر اے، جو خالص، لامتناہی، لافانی جسنو‏ں آتماں کہندے ني‏‏‏‏ں۔ دیوالی دا منانا گویا کہ برائی اُتے اچھائی د‏‏ی جیت تصور کيتا جاتاا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح روشنی نو‏‏ں تاریکی اُتے فتح تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ دیولی روحانی تاریکی اُتے داخلی روشنی دا غلبہ تصور کيتا جاندا اے، جہالت اُتے علم و فراست د‏‏ی جیت، کذابت اُتے صداقت د‏‏ی جیت تے برائی اُتے اچھائی د‏‏ی جیت تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔
سکھ مت وچ مذہبی اہمیت
سکھ پیروکاراں دے لئی دیوالی، بندی چھور دیوس اے، جدو‏ں گروہر گووند سنگھ نے اپنے ساتھیاں نو‏‏ں تے چند ہندو راجاواں نو‏‏ں نورالدین جہانگیر د‏‏ی قید تو‏ں گوالیئر قلعے تو‏ں آزاد کروایا تے امرتسر آئے، اس موقع نو‏‏ں سکھ قوم دے چند گروہ “بندی چھور دیوس“ دے ناں تو‏ں منا‏ندے ني‏‏‏‏ں۔
بھارت دے مختلف علاقےآں وچ
thumb|دیوالی دے موقع اُتے گھراں وچ تیارکردہ، پکوان، تحفے تے کپڑ‏ے۔
آسٹریلیا
thumb|ملبورن وچ دیوالی دا تہوار۔ آسٹریلیا وچ رہنے والے ہندو پیروکار اس دیوالی نو‏‏ں وڈے ہی جوش تو‏ں منا‏ندے نيں شہر جداں ملبورن وچ دیوالی د‏‏ی اک اچھی خاصی پہچان ا‏‏ے۔
بلغراد یونیورسٹی
20 واں صدی
1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ملک وچ سیاسی عدم استحکا‏م تے اس دے نتیجے وچ یوگوسلاویہ دیاں جنگاں دے نتیجے وچ یونیورسٹیاں دے پروگراماں دا معیار خراب ہويا۔ مالی وسائل د‏‏ی کمی سی تے معیار وچ نمایاں کمی واقع ہوئی سی۔ سربیا وچ میلوسویچ حکومت دے دوران ، یونیورسٹی نو‏‏ں بیرونی سیاسی دباؤ تے تعلیمی تے انتظامی خودمختاری د‏‏ی کمی دا سامنا کرنا پيا۔
اکیڈمکس
بلغراد میڈیکل اسکول 1920 وچ قائم کيتا گیا سی تے اس ادارے تو‏ں 30،000 تو‏ں ودھ طلباء گریجویشن کرچکے نيں ، جس وچ تقریبا 850 بین الاقوامی طلباء وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ اسکول آف میڈیسن 40 محکمےآں اُتے مشتمل اے جس وچ 200 تو‏ں زیادہ پروفیسرزشپ ني‏‏‏‏ں۔ اسکول وچ متعدد تعلیمی نصاب پیش کیتے جاندے نيں ، جنہاں وچ اسپتالاں ، انسٹی ٹیوٹ تے میڈیکل کلینک دے نیٹ ورک دے اندر مہارت د‏‏ی پریکٹس وی شامل ا‏‏ے۔
اسٹیمیٹولوجی د‏‏ی فیکلٹی (بیلگرڈ ڈینٹل اسکول) 1948 وچ قائم کيتا گیا سی۔ اس وقت نو قائم شدہ استاداں دے پہلے سربراہ ڈاکٹر الیگزینڈر جورجیوچ سن ، جو اس وقت طب د‏‏ی فیکلٹی دے پروفیسر سن ۔ اس دے قیام دے بعد دندان سازی دے طلباء نو‏‏ں منظم تے تعلیم دینے وچ تے اس دے بہت بعد وچ ، دواسازی تے ویٹرنری میڈیسن تے فارمیسی د‏‏ی فیکلٹی دے بوہت سارے استاداں نے بہت تعاون کيتا ا‏‏ے۔ اسٹوماٹولوجی د‏‏ی فیکلٹی 8 تدریسی تے سائنسی تے صحت تو‏ں متعلق تنظیمی اکائیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
اپٹیسیکس گوبینسس
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
البرز
البرز ایران دے اتر چ اک پربت دھار اے جیڑا آرمینیا توں لے کے کیسپین سمندر دے اتر چ ترکمانستان تے افغانستان دے باڈر تک پھلیا ہویا اے۔ دماوند ایدا سب توں اچا پعاڑ اے۔ اے 60 توں لے کے 130 کلومیٹر تک چوڑا اے۔
آرمینی قتل عام
ارمینی نسل کشی  (Հայոց ցեղասպանություն Hayots tseghaspanutyun)،جس نوں ارمینی ہالوکاسٹ، ارمینی گھلوگھارا اتے، ارمینی روایت مطابق Medz Yeghern (Armenian: Մեծ Եղեռն، "عظیم آفت")، وی کہندے ہن، پہلی عالمی جنگ دے دوران سلطنت عثمانیہ ولوں ارمینی آبادی دے منصوبہ بند قتلام نوں کیہا جاندا اے۔ اس دوران 10 لکھ توں 15 لکھ لوکاں دی قتل دا اندازا اے۔ ایہہ جنسنہار 24 اپریل 1915 نوں شروع ہویا جدوں اتھوں دی سرکار نے حکم دتا کہ 250 آرمینی بدھیجیویاں نوں، دراصل کستنتنیا دے سارے ودوان اتے رسوخ والے آرمینی بدھیجیویاں نوں گرفتار کر کے وچ بندی بنا لیا جاوے اتے قتل کیتا جاوے۔ اس دے بعد پہلی جنگ عظیم دوران اتے اس دے بعد تک ایہہ قتلام جاری رہا۔ اسنوں دو پڑاواں وچ لاگوُ کیتا گیا: مرداں دیاں ہتیاواں، فوج ولوں جبراً غلامی اتے عورتاں، بچیاں اتے بڈھیاں نوں سیریا دے ریگستان وچ موت دی پدسفر (ڈیتھ مارچ) اتے بھیجنا۔ ترکی دے فوجیاں ولوں کھدیڑے جا رہے ایہناں لوکاں دے نال وار وار لٹ-کھسٹّ، بھکھے رکھے جان، بلاتکار، مار کٹّ اتے قتل دیاں واقعے ہوئیاں۔
پرناب مکھرجی
سیاست وچ ابتدائی قدم
صدارتی محل ملک دا سب تو‏ں اہ‏م پتہ اے جو بھارت دے پہلے شہری دے ناں دے نال جڑا ہُندا ا‏‏ے۔ ملک دے جس عالیشان عمارت وچ رہنے دا اعزاز پہلے شہری نو‏‏ں ملدا اے اس د‏ی شوقت دا اندازہ ايس‏ے گل تو‏ں لگایا جا سکدا اے کہ چار منزلہ اس عمارت وچ 340 کمرے نيں تے تمام کمرےآں دا استعمال کسی نہ کسی شکل وچ کیہ جا رہیا ا‏‏ے۔
جمہوریہ دن (بھارت)
پہلا جمہوریہ دن
برطانوی راج توں بعد، جدوں آزاد ہوئے بھارت نے 26 جنوری نوں ‘‘پربھوستا سمپنّ، جمہوری لوکراج’’ دا نام اختیار کیتا سی، تاں اک وائسرائے دے نام تے بنے اک سٹیڈیم وچ ایہہ جشن ہوئے سن تے ادوں ہی دیس دا پہلا صدر بنیا سی۔ بھارت دی آزادی دی لہر مگروں آزاد ملک وجوں قائم ہون بارے واقعے دی لڑی بڑی ہی دلچسپ اے۔ جمعرات، 26 جنوری 1950 نوں گورنمینٹ ہاؤس دے روشنی نال چمچماؤندے گمبداں والے دربار ہال وچ 10 وجع کے 18 منٹ تے بھارت نوں پربھوستا سمپنّ جمہوری لوکراج ایلانیا گیا۔ چھ منٹ مگروں ڈاکٹر۔ راجندر پرساد نے صدر وجوں سونہہ چکی۔ اس حصےآں بھرے موقعے تے 10:30 وجے توں تھوڑھے کو ویلے مگروں 31 توپاں دی سلامی نال ایہہ اعلان کیتا گیا۔ اک بے حدّ بااثر سونہہ چکّ رسم موقعے ریٹائرڈ ہو رہے گورنر-جنرل سی راجاگوپال نے رپبلک آف انڈیا- بھارت دا اعلانناما پڑھیا۔ پھر صدر نے سہں چکی تے اپنا مختصر جیہا بھاشن پہلاں ہندی بولی وچ تے پھر انگریزی بولی وچ دتا۔
پرناب مکھرجی
سیاسی کریئر
ان دا پارلیمانی کیریئر تقریباً پنج دہائیاں پرانا اے، جو 1969 وچ کانگریس پارٹی دے راجیہ سبھا رکن دے طور اُتے شروع ہويا تے اوہ 1975، 1981، 1993 تے 1999 وچ فیر تو‏ں منتخب ہوئے۔ 1973 وچ اوہ صنعتی ترقی محکمہ دے مرکزی نائب وزیر دے طور اُتے کابینہ وچ شامل ہوئے۔ وہ سن 1982 تو‏ں 1984 تک کئی کابینہ عہدےآں دے لئی منتخب کیتے جاندے رہے تے اور سن 1984 وچ بھارت دے وزیر خزانہ بنے۔ سن 1984 وچ انہاں نے آئی ایم ایف تے عالمی بینک تو‏ں منسلک گروپ 24 دے اجلاس د‏ی صدارت کیتی۔ مئی تے نومبر 1995 دے درمیان وچ انہاں نے سارک وزیر کونسل کانفرنس د‏‏ی صدارت کیتی۔24 اکتوبر 2006 نو‏‏ں انہاں نو‏ں بھارت دا وزیر خارجہ مقرر کيتا گیا۔ منموہن سنگھ د‏‏ی دوسری حکومت وچ انہاں بھارت دے وزیر خزانہ بنے، جس عہدہ اُتے اوہ پہلے 1980 د‏‏ی دہائی وچ کم کر چک‏‏ے سن ۔ 6 جولائ‏ی، 2009 نو‏‏ں انہاں نے حکومت دا سالانہ بجٹ پیش کيتا۔ اس وچ انہاں نے فرنج بینیفٹ ٹیکس تے کموڈٹیز ٹرانسکشن کر نو‏‏ں ہٹانے سمیت کئی طرح دے ٹیکس اصلاحات دا اعلان کيتا۔ سن 1980–1985 دے دوران وچ وزیر اعظم د‏‏ی غیر موجودگی وچ انہاں نے مرکزی کابینہ د‏‏ی میٹنگاں د‏‏ی صدارت کیتی۔
شاہ محمد
شاہ محمد (1780-1862) مہاراجہ رنجیت سنگھ دے ویلے پنجابی دا شاعر سی۔ جنگ نامہ اودی شاعری جیدے چ اونے مہاراجہ رنجیت سنگھ دی موت دے بعد پہلی انگریز سکھ لڑائی دی کہانی لکھی اے۔
جنگ نامہ
جنک نامہ شاہ محمد دی شعراں چ پہلی انگریز سکھ لڑائی دی کہانی اے تے اینج لگدا اے جے اے جنگ نامہ 1946 چ لخیا گیا۔اس لکھت دے لکھن دے انداز توں اینج جاپدا اے جویں اکھ ویکھیا ہوئے ۔
جیون
شاہ محمد دا جم پنڈ وڈالا ویرام ضلع امرتسر وچّ 1780 وچّ ہویا۔ کئی ودوان جویں ڈاکٹر سریندر سنگھ کوہلی، ڈاکٹر. ہرچرن سنگھ اتے پرِوفیسر سنت سنگھ سیکھوں اس دا جم تھان بٹالا ضلع گورداسپور نوں مندے نیں۔ پنجاب وچّ وٹالا /وڈالا/بٹالا ناں دے کئیں پنڈ/نگر نیں۔اس لئی اس دے جم تھان سنبندھی ودواناں وچّ متبھید ہونا سبھاوی اے ۔ شاہ محمد جات دا قریشی مسلمان سی۔ اس دے دو پتر سن: اک محمد بخش تے دوسرا ہاشم شاہ ۔شاہ محمد اک پڑھیا لکھیا ویکتی(بندہ) سی اتے منیا پرمنیا شاعر ۔ اس دی تعلیم بارے سیتا رام کوہلی دے ایہہ وچار ویکھن یوگ نیں کہ کوی شاہ محمد دی تعلیم بارے وی اسیں اس دی رچنا توں بہت انومان(اندازہ) لگا سکدے آں ۔ اس دی بولی دی ترتیب اتے دو چار تھاواں تے دتیاں پرانیاں اتہاسی روایتاں اتے گوہ کرن نال اسیں اس سٹے تے سہجے ہی اپڑ سکدے آں کہ شاہ محمد ان پڑھ بندیاں وچوں نہیں سی سگوں مڈھلی عمر وچّ ہی کسے پاٹھشالا(مدرسے) وچوں تعلیم حاصل کیتی ہوئی سی ۔
رچناواں
ہن تکّ ہوئی کھوج انوسار(مطابق) شاہ محمد دیاں صرف دو ہی رچناواں دستیاب نیں ۔ 1.جنگ سنگھاں تے انگریزاں 2.سسی پنوں سسی پنوں دے قصے دے بند پورے نہیں سگوں کجھ کو بند ہی سانوں حاصل ہو سکے نیں۔ شاہ محمد قصہ “جنگ سنگھاں تے انگریزاں” اوہناں نے اپنی بڈھی عمر وچّ لکھیا۔ اسنے اخیرلے بند وچّ ایہہ دسیا ہے کہ 1902 بکرمی دے شروع وچّ فرنگیاں دی جنگ ہوئی ۔ پروفیسر سیتا رام کوہلی دے وچار مطابقجون سنّ 1846 اتے نومبر 1846 دے وچکار کسے ویلے لکھی گئی ۔
اہل قرآن شیعہ
قرآن فہمی تے تدبر قرآن
اہل قرآن شیعہ جس موضوع اُتے سب تو‏ں زیادہ زور دیندے نيں انہاں دے ہاں اوہ قرآن فہمی اے کہ قرآن نو‏‏ں سمجھ کر پڑنيں تے اس اُتے تدبروغور کریئے تے اپنے عقائد دی بنیاد قرآن نو‏‏ں بنائاں .تے کوئی عقیدہ نظریہ روایت قرآن دے خلاف نظر آئے تو اس کورد کر دتا جائے خواہ کتنی ہی صحیح السند روایت کیو‏ں نہ ہو اوہ زخرف یعنی لغو اے۔
رسول اللہ ص دی بیٹیاں
اہل قرآن شیعہ رسول ص دی چار حقیقی/سگی بیٹیاں دے قائل نيں۔تے قل لازواجک وبناتک وچ چاراں بیٹیاں نو‏‏ں بنات دی مصداق قرار دیندے نيں۔ہور حضرت عثمان بن عفان نو‏‏ں حقیقی داماد رسول ص تے ذوالنورین سمجھدے نيں تے "تمھاں رسول ص دی دامادی دا شرف حاصل ہواجو انہاں دونے(حضرت ابوبکروعمر) کونہین ملیا" نھج البلاغہ وچ اسی شرف دامادی دی طرف اشارہ سمجھدے نيں.
اپٹیسیکس ہوٹنٹوٹس
اپٹیسیکس ہوٹنٹوٹس پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
پنجابی پڑبولیاں
پنجابی دیاں وکھو وکھ پڑبولیاں نیں جیہڑیاں پنجابدے وکھ وکھ تھاں واں تے تھوڑے تھوڑے فرق نال بولیاں جاندیاں نیں ۔ ایہناں نوں سُݨ کے ایہناں دے بولݨ والے دا پتا لگ جاندا اے کہ ایہ کیہڑے تھاں دی پنجابی پڑبولی اے ۔ پنجابی یونیورسٹی پٹیالا نے پنجابی دیاں پڑبولیاں دے ایہ ناں دسے نیں: ماجھی پوٹھواری ہندکو ملتانی دوآبی پوادھی مالوی گوجری ڈوگری
چھاچھی
چھاچھی پنجابی دی اک بولی اے جیڑی پنجاب دے ضلعے اٹک دے اتر چ چھچھ وچ بولی جاندی اے۔ اٹک دے نال اے اتلے پاسے ہزارہ وچ وی کج تھاواں تے بولی جاندی اے۔
ڈیری
ڈیرہوالی یا ڈیری پنجابی دی اک بولی اے جیہڑی ڈیرہ اسماعیل خان ڈیرہ غازی خان تے راجنپور دیاں ضلعیاں چ بولی جاندی اے۔
ملوئی
ملوئی شبد مالو توں بنیا اے۔ مالو آریہ لوکاں دی اک پراچین جاتی سی۔ مہامبھارت وچّ مالو گنراج دا ذکر ہویا اے۔ ملوئی بولی وچّ پرانی ویدک بولی دے کئی شبد ملدے ہن۔ بواے جاں دروازے دے ارتھاں والا 'بار' اک اجیہا شبد اے، جو کہ ویدک دور وچّ حاصل اے۔ کجھ ہور شبد وی ہن، جویں کہ: 'پرارِ' اتے 'سماں'۔ 'پر-پرار' اتے 'اینتکی سماں (ورھا) لگّ گیا' ملوئی وچّ عامَ بولے جاندے ہن۔ ایہناں شبداں دے مطلب رگوید وچّ ملدے ہن۔
ملوئی دیاں بھاشائی خاصیتاں
٭ کریا روپی شبد جویں کہ جاؤں، کھاؤں، کروں وغیرہ وی ٹکسالی پنجابی توں وکھرے ہن۔ ملوئی کرمنی واچ وی لیہندی نال کافی ملدا اے۔ جویں: 'اےداں نہیں کریدا -کھائیدا جاں پڑھیدا وغیرہ۔
ضلع سون بھدر
ضلع سون بھدر پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
اپٹیسیکس اناوکسیس
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
دیگ و تیغ و فتح
دیگ و تیغ و فتح سکھاں دے قومی ترانے دے پہلے بول نیں۔ بندہ سنگھ بہادر نیں ایناں بولاں نوں اپنی مہر دی مورت دتی تے جسا سنگھ اہلوالیہ نے 1765 ج افغانیاں نال اک نتارہ کرن والی لڑائی دے جتن مگروں اے بول اپنے سکیاں تے لخواۓ۔ اے لخوان دا رواج مہاراجہ رنجیت سنگھ دے ویلے تک ریا۔ اینوں سکھ مسلاں وی ورتدیاں سن۔ پٹیالہ ریاست دا وی اے قومی ترانہ سی۔
ضلع سنت روی داس نگر
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
آرام جان بیگم
ایک دفعہ جہانگیر ایک شہزادے کے ساتھ شطر نج کھیل رہا تھا اور باہم یہ شرط بر بازی مقرر ہو چکی تھی کہ ان دونوں میں سے جو شخص مات کھاجائے گا وہ حسب شرط طے شدہ کے مقابلے میں اپنی خاتون ہار جائے گا۔ اب اتفاق ایسا ہوا کہ اُس مقابل شہزادے کی بازی بڑھتی ہی چلی جارہی تھی اور جہانگیر کی آنکھوں میں شکست کی ڈراونی تصویر سامنے آگئی۔ وہ اس سے بہت خوفزدہ ہوا اور اُٹھ کر محل کی طرف چلا گیا۔ وہ سب سے پہلے اپنی چہیتی بیوی نور جہاں بیگم کی طرف آیا۔ نورجہاں بیگم نہایت ہی ذکی الطبع عورت تھی اس نے تمام باتیں سن کر عرض کیا، ظل سبحانی؛
لیکن اگر اس سے بھی جہانگیر مطمئن نہ ہوا اور اسی فکر کے عالم میں اپنی تیسری بیگم جس کا شاعرانہ تخلص فنا تھا، کے پاس کیا۔ اس نے بھی واقعہ ؁ کر کچھ دیر سوچ و بچار کے بعد ایک معقول شعر جواب میں کہا۔
انا منی
کیریئر
انھا منی نے بھارت نوں موسم دے زریعاں اُتے انحصار بناؤن دی کامنا کیتی۔ اس نے 100 وکھ-وکھ موسم ینتراں دے چتراں دا مانکیکرن کیتا۔ 1957–58 تک، اس نے سور ریڈیئیشن ماپن لئی سٹیشناں دا اکّ نیٹورک قائم کیتا۔ بنگلور وچ، اس نے اکّ چھوٹی ورکشاپ قائم کیتی جو ہوا دی رفتار اتے سورجی توانائی نوں ماپن دے مقصد نال آلہ تیار کردی سی۔ اس نے اوزون نوں ماپن لئی اکّ آلہ دے ترقی اتے کم کیتا۔ اس نوں قومانتری اوزون ایسوسی ایشن دی ممبر بنایا گیا سی۔ اس نے تھمبا راکیٹ لانچنگ سہولت وکھے اکّ موسم سائنس نگران اتے اکّ آلہ ٹاور قائم کیتا۔
اپٹیسیکس کوبیاشی
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
سید کلب عابد نقوی
تعلیم
آپ دے اساتذہ وچ مولانا الطاف حیدر، مولانا عبدالحسین، مولانا ابن حسن، مولانا سید محمد تے مولانا سید حسین دے ناں نمایاں نيں ـ
سماجی تے قومی ادارےآں نال رابطہ
ان تمام اوصاف دے نال نال واقعات دا اک ایسا سلسلہ اے کہ جے انہاں دا ذکر کیتا جائے تواک تریخ بن جائے،۔ جس دا ایتھ‏ے موقع نئيں اے ـ
براہمݨی اِلھ
دکھاݪا
آواز کیؤ۔
قفقاز
کوہ قاف دے پربت دھارا دی سب توں اچی چوٹی کوہ البرز اے ، جہڑی 5642 میٹر اچی اے ۔ ایہہ حالے تیکر پکی گل نیں جے کوہ قاف ایشیاء چ اے یا یورپ چ اے ، اس لئی ایہہ وی پکی گل نئیں کہ یورپ دا سب توں اچا پہاڑ البرس اے یا الپس دے پربت دھارا دا ماؤنٹ بلانک اے جس دی اچائی 4806 میٹر اے ۔ کوہ قاف دے رہن والے زیادہ تر قبیلے مسلمان نیں۔
پانی سار کرسٹل
خاصیتاں تے حالتاں
جیڑے مالیکیول پانی سار کرسٹل بناندے نیں اوہ لمبے راڈاں دی شکل دے ہوندے نیں۔ جدوں اوہ عام پانی سار دی حالت چ ہوندے نیں اوہ اوناں چ کوئی ترتیب نئیں ہوندی پر جدوں اوہ پانی سار کرسٹل بنندے نیں اے راڈاں دی طرح دے مالیکیول کسے خاص ترتیب چ آجاندے نیں۔ اوناں دی ترتیب دے حوالے نال پانی سار کرسٹلاں دیاں تین ونڈاں ہوندیاں نیں:
ضلع باراں
ضلع بارن پعارت دے صوبے راجستھان دا اک ضلع اے۔
ٹرگ کاؤنٹی
ٹرگ امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع اودے پور
ضلع اودے پور پعارت دے صوبے راجستھان دا اک ضلع اے۔
عربی بولی تے ساہت
فینیقی
(۱)مسند (۲) آرامی یا نبطی
جاہلی زمانے د‏‏ی شاعری
معلّقات نو‏‏ں چوتھا مشہور شاعر عمر و بن کلثوم ا‏‏ے۔ اسنو‏ں فخر و مباہات وچ امتیازی شان حاصل سی۔ عزت نفس، خودی و خود داری وچ اس دا جواب نئيں اس نے اپنے علاقہ دے بادشاہ عمرو بن ہند نو‏‏ں صرف اس وجہ تو‏ں بھری محفل وچ قتل کر دتا کہ عمرو د‏‏ی ماں نے شاعر د‏‏ی ماں تو‏ں اک دعوت وچ پلیٹ اٹھا ک‏ے دینے نو‏‏ں کہیا سی۔ اس واقعہ دے بعد اس نے اپنا معلقہ کہاجس وچ اپنی تے اپنے قبیلہ تے خاندان د‏‏ی ایسی تعریف و توصیف د‏‏ی اے جس دا جواب پوری عربی شاعری وچ نئيں ملدا۔
نشاۃ ثانیہ دا پہلا دور (1805–1919)
مصر وچ شاعر ۱۔ السید اسماعیل الخشاب (م ۱۸۱۵ء) (۲) الشیخ حسن العطار (م ۱۸۳۴ء) (۳) ابراہیم بک مرزوق (م ۱۸۶۶ء) (۴) الشیخ علی ابو النصر (م۱۸۸۰ء) (۵) عبد اللہ پاشا فکری (م ۱۸۸۹ء) (۶) محمد شہاب الدین (م۱۸۵۷ء) (۷) عبد القادر الجزائری(م۱۸۸۸ء) (۸) الشیخ علی اللیثی (م۱۸۹۶ء) (۹) محمود سامی البارودی (م۱۹۰۲ء) (۱۰) اسماعیل صبری پاشا (م۱۹۲۳ء)۔ ادبا تے مصنفاں ۱۔ رفاعہ بک رافع (م۱۸۷۳ء) ۲۔ الشیخ حسین المرصفی (م ۱۸۸۹ء) ۳۔ علی مبارک پاشا (م۱۸۹۳ء) ۴۔ امین فکری پاشا (م۱۸۹۹ء) ۵۔ محمود پاشا الفلکی (م۱۹۰۳ء) ۶۔ الشیخ محمد عبدہ (م ۱۹۰۵ء) ۷۔ ابراہیم بک المویلحی (م ۱۹۰۶ء) ۸۔ قاسم بک امین (م۱۹۰۸ء) ۹۔ جرجی زیدان (م۱۹۱۴ء) ۱۰۔ احمد فتحی زغلول (م ۱۹۱۴ء) ۱۱۔ حمرہ فتح الہ (م۱۹۱۸ء)۔ ۱۲ ملک حفنی ناصف (م ۱۹۱۸ء)۔
نشاۃ ثانیہ دا دوسرا دور (1920 تو‏ں ہن تک)
ویہويں صدی دے شروع وچ عرب دنیا اک ہیجانی کیفیت وچ مبتلا سی۔ اک طرف ترک پوری عثمانی سلطنت نو‏‏ں ترکی دے رنگ وچ رنگنے وچ لگے ہوئے سن تے دوسری طرف عرب انہاں تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنے د‏‏ی دھن وچ سن کہ پہلی جنگ عظیم چھڑ گئی۔ جس وچ ترکی نے جرمناں دا نال دتا تے عرباں نے حلیفاں کا۔ اس امید وچ کہ مغربی طاقتاں انہاں نو‏ں آزادی دلیا ک‏ے انہاں د‏‏ی خود مختار ریاستاں قائم کر دیؤ مگر جنگ دے خاتمہ اُتے ہويا ایہ کہ مغربی طاقتاں نے عرب ریاستاں نو‏‏ں آپس وچ ونڈ لیا تے فلسطین نو‏‏ں یہودیاں دے حوالے ک‏ے دتا۔ عالمِ عرب تڑپ اٹھا تے انقلاب و شورش د‏‏ی اک شدید لہر اٹھیا کھڑی ہوئی۔ اس وقت شدید ضرورت اس کيت‏ی سی کہ سارے عرباں نو‏‏ں متحد تے متفق ک‏ر ک‏ے اک پلیٹ فارم اُتے جمع کر دتا جائے۔ چنانچہ اس مقصد دے حصول دے لئی ادبا شاعر تے اخبار نویساں نے اپنی ساری قوتاں تے ساری فکری ذہنی تے تخلیقی طاقتاں صرف کر دیؤ ايس‏ے لئی اس زمانے دے ادب نو‏‏ں ’’ادب الشورہ و التجمع‘‘ یعنی انقلابی تے اتحادی ادب کہندے نيں۔ اس معرکہ وچ جنہاں ادبا و شاعر نے قلم دے جوہر دکھائے انہاں وچ قابل ذکر عراق دے الرہاوی، الرصافی تے الکاظمی مصر دے بارودی، حافظ ابراہیم شقی، محرم، نسیم تے ادیب اسحٰق، حلب نو‏‏ں الکواکبی، تیونس دے الثعالبی تے محمد بیرم الخامس، الجزائر دے عبدالحمید بن بادیس، لبنان دے بستانی۔ شام دے عبدالقادر مغربی تے ابراہیم یازجی، فرابلس دے نوفل تے مراکش دے سلاوی نيں۔ حالے ایہ کوششاں جاری سن کہ دوسری جنگ عظیم چھڑ گئی اس وچ عرباں نے فیر اتحادیاں دا نال دتا۔ تے آخر اتحادی اس جنگ تو‏ں کامیاب ہوئے ک‏ے نکلے جنگ دے خاتمہ دے بعد جدو‏ں اقوام متحدہ نے آزادی اقوام دا اعلان کيتا تاں عرباں نے اطمینان دا سانس لیا تے ۱۹۵۰ء تو‏ں جدو‏ں کہ ملکاں عریبہ رفتہ رفتہ آزاد و خود مختار ہونے لگے تے قلم و بولی اُتے عاید پابندیاں ہٹنے لگاں تاں عربی ادب وچ وی اک انقلاب آفراں دور شرع ہويا۔ اس دور وچ ادب د‏‏ی مُروّج اصناف وچ عظیم الشان ترقی دے علاوہ چند ایسی اصناف داخل ہوئیاں جنہاں تو‏ں عربی ادب ہن تک نا آشنا سی۔ مصر اپنی دیرینہ روایات تے فطری توانائیاں دے سہارے حسبِ سابق اس زمانہ وچ وی مرکز علم و فن رہیا۔ تے اس سرزمین تو‏ں ایداں دے فن کار تے ادیب اٹھے جنہاں نے عربی ادب نو‏‏ں گلہائے رنگا رنگ تو‏ں سجا ک‏ے اک گلدستہ بنا دتا۔
قاہرہ دے بعد شام و لبنان دا نمبر آندا ا‏‏ے۔ شام علمی تحقیق و تدقیق دے لئی ہمیشہ تو‏ں مشہور رہیا اے اس نے اپنے اس امتیاز نو‏‏ں نہ صرف برقرار رکھیا بلکہ اسنو‏ں بہت ترقی دتی۔ لبنان مین بیروت نو‏‏ں اس سلسلہ وچ وڈی اہمیت حاصل ہوئی۔ ایتھ‏ے نوجوان ادیباں نے ہلکے پھلکے ادب نو‏‏ں وڈا فروغ دتا۔ مختصر افسانہ نویسی، آزاد نظم تے ادبِ لطیف ایتھ‏ے دا خاص رنگ بن گیا۔ عراق نے مختلف خونی ڈرامے دیکھنے دے بعد ہن علم و ادب د‏‏ی محفل فیر تو‏ں سجانی شروع د‏‏ی ا‏‏ے۔ مغرب دے ملکاں وچ وی ادبی و علی سرگرمیاں پوری توانائیاں دے نال جاری نيں۔ نثر خطابت: اس زمانہ وچ خطابت نو‏‏ں وڈی ترقی ہوئی۔ ابتدا وچ السید عبداللہ ندیم الشیخ محمدعبدہ۔ مصطفیٰ کامل نے سیاسی تے دینی خطابت وچ ۔ احمد فتحی زغلول، عبدالخالق ثروت پاشا نے قانونی تے عدالدی تقریراں وچ تے سعد زغلول نے سیاسی تے عام ملکی مسائل وچ خطابت دے جوہر دکھائے۔ پنجويں دہے وچ اربابِ حکومت تے مملکتاں دے صدور وچ وی بعض اچھے مقرر پیدا ہوئے۔ انہاں سب وچ جمال عبدالناصر مرحوم نو‏‏ں امتیاز حاصل ا‏‏ے۔
افسانہ
عربی ادب وچ افسانہ فن د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہلی جنگ عظیم دے بعد وجود وچ آیا۔ اس صنف وچ مصطفیٰ لُطفی متفلوطی تے جبران خلیل جبراننے کچھ طبع زاد تے کچھ ترجمہ شدہ کہانیاں دے ذریعہ پہل کيتی۔ لطفی د‏‏ی مثال کہانیاں ’’العبرات‘‘ تے ’’النظرات‘‘ نيں تے جبران د‏‏ی ’’الارواح المتمروہ‘‘ تے ’’الاجنحہ المتکّسرہ‘‘ وچ ملدی نيں۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد افسانہ نگاری وچ وڈی ترقی ہوئی تے اس دے تن مکتبِ فکر وجود وچ آئے۔ اک رومان پسند مکتبہ فکر جس دے رہبر تے امام لطفی تے جبران سن ۔ دوسرا حقیقت پسند مکت‏‏ب فکر، جس وچ آزمودہ کار، منجھے ہوئے تے نامور ادبا سن جداں افسانہ دے بابا آدم محمود تیمور تے انہاں دے بعد یحییٰ حفی، ڈاکٹر طٰہٰ حسین، ابراہیم المارتی، عباس محمود العقار، میخائیل نعمیہ، توفیق عواد، سید تقی الدین، خوادالشائب وغیرہ۔ تیسرا مکت‏‏ب فکر انہاں نوجوان ادیباں دا اے جنہاں د‏‏ی نگارشات وچ زمانۂ حال دے فنی میلانات تے ترقی پسند خیالات دا عکس نظر آندا اے انہاں دے خاص موضوع سماجی پسماندگی تے مزدور طبقہ دے مسائل تے مشکلات د‏‏ی تصویر کشی ا‏‏ے۔ انہاں وچ قابل ذکر یوسف ادریس، محمود بدوی یوسف السبائی، تے احسان عبدالقدوس وغیرہ نيں۔
چک 136 سولاں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
اپٹیسیکس ٹاڈی
اپٹیسیکس ٹاڈی پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
سید حامد حسین موسوی
علامہ سید حامد حسین موسوی، ہندوستان دے اک مایہ ناز شیعہ عالم دین تے متکلم سن ۔
ولادت
آپ د‏‏ی ولادت 5 محرم سنہ 1246ھ  مطابق 26 جون سنہ 1830ء نو‏‏ں شہر میرٹھ وچ ہوئی۔ اس وقت آپ دے والد علامہ محمد قلی کنتوری میرٹھ وچ سکونت پزیر سن ۔
آپ دے اجداد دا تعلق اصل وچ ایران دے شہر نیشاپور تو‏ں سی ۔
وفات تے مدفن
18 صفر سنہ 1306ھ مطابق 24 اکتوبر سنہ 1888ء نو‏‏ں لکھنؤ وچ آپ د‏‏ی وفات ہوئی تے حسینیہ آیت اللہ غفرانمآب (لکھنؤ) وچ آپ نو‏‏ں دفن کیتا گیا۔
مورمنسک اوبلاست
روس اک وفاق اے تے 1 مارچ 2008ء توں اسدیاں 83 وفاقی اکائیاں نیں ۔ 1993ء چ اسدے وفاقی علاقےآں دی گنتی 89 سی ، پر 2008ء چ ایہہ گھٹ کے 83 ہوگئی ، اسدی وجہ مختلف علاقآں نوں ملا کے نویں علاقے بنانا اے ۔ روس دے صوبےآں نوں اوبلاست آکھیا جاندا اے ، اس ویلے روس دیاں 83 وفاقی اکائیاں چوں 46 اوبلاست نیں ۔ اوبلاست دا گورنر وفاق نامزد کردا اے تے پارلیمنٹ دا انتخاب مقامی طور اتے ہندا اے مورمنسک اوبلاست روس دے 46 اوبلاستاں چوں اک اوبلاست اے ، اسدا راجگڑھ مورمنسک شہر اے ۔
انوپ جلوٹا
مڈھلا جیون تے پس منظر
انوپ جلوٹا اتراکھنڈ دے نینی تالل شہر وچ، بھجن گان والے  اک مشہور ٹبر وچ پیدا ہوئے سن تے انہاں دا تعلق پنجاب دے شام چورسی گھرانہ نال ا‏‏ے۔ انہاں نے لکھنؤ دے بھٹکھنڈے میوزک انسٹی ٹیوٹ وچ تعلیم حاصل کيتی ۔ انہاں دے والد پرشوتھم داس جلوٹا وی بھجن دے اک مشہور گلوکار سن ۔ انہاں دے دو چھوٹے بھائی انیل جلوٹا تے اجے جلوٹا تے دو بہناں انجلی دھیر تے انیندا مہرہ نيں۔ اجے فی الحال کیلیفورنیا وچ رہندے نيں ۔
بلگورد اوبلاست
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس گٹھ:روس دے علاقے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:روس دی انتظامی ونڈ گٹھ:روس دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:روس دا جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:علاقے
ضلع بیکانیر
ضلع بیکانیر بھارت دے صوبے راجستھان دا اک ضلع اے ۔
کنگکی 100
کنگکی 100 چین دے شھر شینژین وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 441.8 میٹر (1,449 فٹ) اے۔ اے 2011 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 100 منزلاں نیں۔
آل مظفر
علم تے ادب دی سرپرستی۔۔
علی بن مدینی
علم و فضل
ان دے علم و فضل دا ہر کہ دمہ نو‏‏ں اعتراف سی ۔ یحییٰ بن سعید القطان انہاں دے استاداں وچ سن، مگر اوہ کہیا کردے سن کہ علی بن المدینی جِنّا میرے تو‏ں استفادہ کیندا اوہ اس تو‏ں کدرے زیادہ ميں نے انہاں تو‏ں استفادہ کیندا۔ اسی طرح مشہور محدث تے انہاں دے شیخ ابن مہدی کہیا کردے سن کہ ميں نے احادیث نبوی دا اِنّا جاننے والا نئيں دیکھیا۔ سفیان بن عیینہ دے ایہ خاص تے محبوب تلامذہ وچ سن ۔ بعض لوکاں نو‏‏ں ابن المدینی دے نال انہاں د‏‏ی نسبت و محبت ناگوار لنگھدی سی۔ اک مرتبہ انہاں نے فرمایا کہ مینو‏ں لوک علی د‏‏ی محبت اُتے ملامت کردے نيں۔ خدا د‏‏ی قسم! انہاں نے میرے تو‏ں جِنّا کسب فیض کیتا اے، اس تو‏ں کچھ زیادہ ميں نے انہاں تو‏ں استفادہ کیندا ا‏‏ے۔ سفیان بن عیینہ انہاں نو‏‏ں حدیث دا مرجع و ماویٰ کہندے سن ۔ کہندے سن کہ جے ابن المدینی نہ ہُندے تاں وچ درس بند کر دیندا۔ احمد بن حنبل انہاں دا اِنّا احترام کردے سن کہ ادب تو‏ں انہاں دا ناں نئيں لیندے سن، بلکہ ہمیشہ انہاں د‏‏ی کنیت ہی تو‏ں انہاں نو‏‏ں مخاطب کردے سن ۔ محمد بن اسماعیل بخاری انہاں دے تلامذہ وچ نيں۔ انہاں دا قول اے کہ علی بن المدینی دے علاوہ کِس‏ے دے سامنے اپنے نو‏‏ں حقیر نئيں سمجھیا۔ انہاں دے انتقال دے بعد کِس‏ے نے امام بخاری تو‏ں پُچھیا کہ آپ دے دل وچ کوئی خواہش باقی اے ؟ اک خواہش اے، اوہ ایہ اے کہ ابن المدینی زندہ ہُندے تے عراق جا ک‏ے انہاں د‏‏ی صحبت وچ بیٹھدا۔ ابن ماجہ تے نسائی نے انہاں تو‏ں بالواسطہ روایتاں کيت‏یاں ناں۔ امام نسائی کہندے سن کہ اللہ نے انہاں نو‏‏ں علم حدیث ہی دے لئی پیدا کیتا ا‏‏ے۔
چک 1 نو آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
کیروو اوبلاست
روس اک وفاق اے تے 1 مارچ 2008ء توں اسدیاں 83 وفاقی اکائیاں نیں ۔ 1993ء چ اسدے وفاقی علاقےآں دی گنتی 89 سی ، پر 2008ء چ ایہہ گھٹ کے 83 ہوگئی ، اسدی وجہ مختلف علاقآں نوں ملا کے نویں علاقے بنانا اے ۔ روس دے صوبےآں نوں اوبلاست آکھیا جاندا اے ، اس ویلے روس دیاں 83 وفاقی اکائیاں چوں 46 اوبلاست نیں ۔ اوبلاست دا گورنر وفاق نامزد کردا اے تے پارلیمنٹ دا انتخاب مقامی طور اتے ہندا اے کیروو اوبلاست روس دے 46 اوبلاستاں چوں اک اوبلاست اے ، اسدا  راجگڑھ کیروو شہر اے ۔
التتمش
شمس الدین التتمش سلطنت دلی دا تیجا سلطان تے غلام ٹبر دا تیجا سلطان سی ۔ ایہہ قطب الدین ایبک دا غلام سی ۔ ہونہار ویکھ کے بادشاہ نے اسنوں اپنا جوائی بنا لئیا ۔ 1211ء چ قطب الدین ایبک دے نکمے پتر آرام شاہ نوں راج گدی توں لاہ کے آپ آگو بن گئیا، اوس ویلے اوہ بہار دا صوبیدار سی ۔ گدی تے بیٹھدے سار ای اس نے اوہناں صوبیداراں دی سدھیاں کیتا جہڑے خودمختار بن بیٹھے سن ۔ پنجاب تے غزنی چ تاج الدین ، سندھ چ ناصر الدین قباچہ تے بنگال چ خلجیاں نے سر چکئیا، اس نے ساریاں نوں تھلے لایا۔ 1226ء توں 1234ء تک دے وشکارلے ویلے چ راجپوتاں نال لڑائی کر کے رنتھبور ، منڈو ، گوالیار تے اجین تے مل مارے ۔ 1221ء چ منگول سردار چنگیز خان خوارزم شاہی سلطنت دے با دشاہ جلال الدین خوارزم شاہ دا پچھا کر دا ہوئیا دریاۓ سندھ تک آ پہنچئیا پر دریا توں پرے دے علاقے تباہ تے برباد کر کے ای واپس پرت گئیا تے ہندستان ایس خونی مصیبت توں بچ گئيا۔ التتمش نے قطب مینار تے قوت اسلام مسیت نوں ، جنہاں نوں قطب الدین ایبک ادھ وچ چھڈ کے مر گئیا سی، پورا کروائیا۔ التتمش نے اپنی دھی رضیہ سلطانہ نوں اپنا اگلا آنوالہ آگو بنایا سی۔
چک 2 نو آر
چک 2 -9آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 9آر اتے پیندا اے ۔
جن ماؤ ٹاور
بارلے جوڑ
گٹھ:چین گٹھ:چین دیاں عمارتاں
گاندھی ہال، اندور
تریخ
اس عمارت دی اساری انگریز ماہر تعمیرات سٹیوینسن نے کیتی سی ۔ عمارت دے اتے راجپوتانا سٹائل دے گھٹک گمبد اتے میناراں ہن ۔ عمارت سفید سونی اتے پاٹن دے پتھراں نال انڈو - گوتھک سٹائل وچ بنی اے اتے آنترک سجاوٹ پلاسٹر آف پیریس نال کیتی گئی اے ۔ اسدے فرش نوں کالے اتے چٹا سنگمرمر ولوں سسجت کیتا گیا اے اتے اسوچ وچکار دی مینار چوکور بنی اے ۔ اس مینار دے اوپری حصہ وچ چارے پاسے اک اک گھڑی لگی اے ۔ ایہہ گھڑیاں انیاں وڈیاں ہن کہ دوروں ہی وکھائی دندیاں ہن ، اتے اس کارن نال اسنوں گھنٹاگھر وی کیہا جاندا اے ۔ اسدے اساری دے ویلے اسدی لاگت ڈھائی لکھ روپئے سی ۔
قطب الدین ایبک
قطب الدین ایبک (دور حکومت:1206ء-1210ء) برصغیر ہندستان دا پہلا مسلمان بادشاہ سی جس نے دلی چ اسلامی حکومت" سلطنت دلی "دا مڈھ رکھئیا ۔
مارچ 1206 وچ محمد غوری دے قتل دے بعد ، ایبک نے شمال مغربی ہندوستان وچ غوری علاقےآں اُتے کنٹرول دے لئی اک ہور سابق غلام جنرل تاج الدین یلدیز دے نال لڑائی لڑی۔ اس مہم دے دوران ، انہاں نے غزنی تک پیش قدمی د‏‏ی ، حالانکہ بعد وچ اوہ پِچھے ہٹ گئے تے لاہور وچ اپنا راجگڑھ قائم کيتا۔ انہاں نے برائے ناں محمد غوری دے جانشین غیاث الدین محمود د‏‏ی بالادستی نو‏‏ں تسلیم کيتا ، جنہاں نے انہاں نو‏ں سرکاری طور اُتے ہندوستان دا حکمران تسلیم کيتا۔ ایبک دے بعد ارم شاہ تے فیر اس دے سابق غلام تے داماد التتمش نے ہندوستان دے ڈھیلے قبضے والے غوری علاقےآں نو‏‏ں طاقتور دہلی سلطنت وچ تبدیل کر دتا۔ ایبک نو‏‏ں دہلی وچ قطب مینار تے اجمیر وچ ادھی دین دا جھونپرا لگانے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
جاٹوان دے خلاف مہم
ہنری میرس ایلیٹ نے جاٹوان نو‏‏ں جاٹاں دا رہنما سمجھیا ، جس دعوے نو‏‏ں بعد دے مصنفاں نے دہرایا۔  یہ نئيں کہندے نيں ، تے ایلیٹ دا اندازہ "جاٹوان" تے "جاٹ" دے لفظاں تے بغاوت دے علاقے د‏‏ی مماثلت اُتے مبنی معلوم ہُندا اے ، جتھے جاٹ پائے جاندے نيں۔  ایس ایچ ہودیوالا دے مطابق ، "جٹوان" مخطوطے وچ "چاہوان" دا اک متن اے ، تے باغی خبرے پریتھی ورجا دے ماتحت اک چاہمانہ (چوہان یا چوہان) سی۔  ریما ہوجا دے مطابق ، ایہ خبرے "جیترا" ناں د‏‏ی اک بدعنوان شکل ا‏‏ے۔