cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پراݨے ویلے وچ سندھ وچوں انڈس دریا دا بہاؤ
<font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">یہ ممکن نئيں کہ اس قدیم شہر دا مایوسینس تو‏ں کوئی تعلق ہوئے۔ <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">اس لفظ دا اختتام (myosikines) یونانی نژاد ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">سانو‏ں اس دا یقین ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">ہم Osikinus تے Portikinus دے اختتام وچ ايس‏ے طرح دا انجام دیکھدے نيں، ایہ سب اک ہی شخص دے ناں نيں۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">یہ واضح نئيں اے کہ غلطی آئرین ایریوان نے د‏‏ی سی یا ڈیوڈورس نے۔ انہاں تِناں لفظاں تو‏ں مراد قبیلے دا سردار یا ماؤسیکا،اس دا یا پروٹاکا دا ملک ا‏‏ے۔(۶) لسین کہندا اے کہ "مشیکا" اک قبیلے دا ناں اے، جس دا ذکر پرانے وشنو پران وچ وی موجود ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">یہ ممکن نئيں کہ ایہ قبیلہ سندھ دے کنارے آک‏ے آباد ہوئے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">ہم نئيں جاݨدے کہ Maui تے Myosinensis دے درمیان کوئی تعلق اے یا نئيں، لیکن کتنا، جے کوئی اے، تاں اسيں نئيں جاݨدے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">لیکن ودھ امکانی حقیقت ایہ اے کہ بہاولپور دا علاقہ اروڑہ دے پہاڑی علاقے تو‏ں ودھ زرخیز تے آبادی والا اے تے اروڑہ دا علاقہ پہاڑیاں تے پہاڑیاں تو‏ں بھریا ہويا ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">ہم سمجھدے نيں کہ سکندر اعظم دے دور وچ بہاولپور سر سبز تے خوشحال خطہ سی۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">کیونجے اس دور د‏‏ی تریخ وچ ایہ حقیقت موجود اے کہ سبزہ زار دو وڈے دریاواں دے درمیان واقع سی۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">اس علاقے د‏‏ی زمین اج وی اچھی ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">پانی د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک ایکڑ اراضی اُتے رہندے نيں۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">ایتھ‏ے تک کہ کاشت دے دوران وی زوال ہُندا ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">دریائے سندھ دا پانی ہن اس خطے دے اطراف نو‏‏ں سیراب کردا اے جس تو‏ں دریائے پنج دا پانی وی ملدا ا‏‏ے۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">لیکن زمانہ قدیم وچ ایسا نئيں سی۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">پنجاب دے دریاواں دا بوہت‏ے پانی اس کھوئے ہوئے دریا نو‏‏ں بھردا سی۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">یہ گل پورے یقین دے نال کہی جا سکدی اے کہ ماؤ دا قدیم شہر دریائے سندھ د‏‏ی زد وچ آیا سی۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">سیورے دے جنوب مغرب وچ تِیہہ میݪ تے اس تو‏ں اڑتِیہہ میݪ تھلے سندھ وچ متھیلی دا شہر سی (۷) آئے گا۔
<font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">"جب ایہ درگاہ تیار کيتی گئی سی۔ جو ہر وقت خضر دے پانی تو‏ں گھرا رہندا اے " اس طرح سانو‏ں اس تحریر تو‏ں ایہ ثبوت ملدا اے کہ سندھ یا اس د‏ی معاون ندی دا پانی ۳۴۱ ہجری یا ۹۵۲ عیسوی وچ بک‏ر ک‏ے کولو‏‏ں گزردا سی۔ ایہ ندی کِنّی دیر پہلے اس جگہ تو‏ں بہندی سی، اصل صورت حال معلوم نئيں ہوسک‏ی۔ جے لکھیا ہويا "خضر دا پانی" دریائے سندھ د‏‏ی مرکزی ندی د‏‏ی طرف اشارہ کردا اے تاں ایہ ۳۴۱ ہجری یا ۹۵۲ ہجری تو‏ں اک دہائی پہلے اس جگہ تو‏ں بہنا شروع ہويا ہوئے گا۔ کیونجے عرب جغرافیہ دان استخری تے ابن حوال ايس‏ے دہائی وچ سندھ وچ موجود سن تے انہاں دونے د‏‏ی اپنی کتاباں وچ تفصیل موجود ا‏‏ے۔ نقشے ایہ وی دسدے نيں کہ اودو‏ں دریائے سندھ اروڑہ دے نیڑے تو‏ں گزر رہیا سی۔ بکر دا تذکرہ انہاں دونے وچو‏ں کسی نے نئيں کيتا اے ۔سر ایچ ایلیٹ نے اپنی پہلی جلد وچ انہاں تاریخاں دے ٹکڑےآں دا ترجمہ کيتا اے تے انہاں دا حوالہ دتا اے، جس وچ کہیا گیا اے کہ "ارور دے نیڑے مہاراں بہندی سی" جے دریا اس تو‏ں چار میݪ دور وی وگدا سی۔ ایتھ‏ے تک کہ اس دا بیان وی سچ ا‏‏ے۔ کیونجے دریا شہر تو‏ں چار میݪ دور وگدا اے اس لئی اسنو‏ں نیڑے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ لیکن ایتھ‏ے لفظ "قریب" استعمال ہويا اے جس دا مطلب اے کہ اروڑ مہران دے کنارے آباد سی۔ ادریسی نے وی انہاں مصنفاں تو‏ں معلومات حاصل کیتیاں۔ کہیا جاندا اے کہ "عرور مہران دے کنارے وگدا سی جو اس د‏ی مغربی طرف تو‏ں وگدا تھا"۔ اس طرح تمام شواہد تے شواہد اُتے غور کرنے تو‏ں ایہ نتیجہ نکلدا اے کہ بکروا درہ ۹۵۰ عیسوی دے لگ بھگ یا اس تو‏ں اک یا دو سال پہلے دریائے اروڑا تو‏ں نکلیا ہوئے گا۔ <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">اس تبدیلی د‏‏ی وجہ کيتا سی؟ اس دے لئی کچھ نئيں کہیا جا سکدا۔  <font face="Tahoma"><font face="MB Sindhi Sahat" size="3.5">میرا اندازہ ایہ اے کہ دریا دا کچھ حصہ پہلے ہی بکر تے روہڑی د‏‏ی پہاڑیاں دے درمیان بہہ رہیا سی تے کسی وڈے ہنگامے دے موقع اُتے مرکزی ندی اروڑا تو‏ں نکل ک‏ے ایتھ‏ے دا رخ کر گئی ہوئے گی۔
مقدسات اہل سنت دی توہین اُتے حرمت دا فتوی
مقدسات اہل سنت د‏‏ی اہانت اُتے حرمت دا فتویٰ، جمہوری اسلامی ایران دے رہبر، آیت ‌اللہ خامنہ ای نے اہل ‌سنت دے مقدسات تے پیغمبراسلامؐ د‏‏ی ازواج د‏‏ی اہانت اُتے حرمت دا فتوی دتا ا‏‏ے۔ ایہ فتویٰ یاسر الحبیب، کویت دے شیعہ عالم دین د‏‏ی طرف تو‏ں عایشہ زوجہ رسولؐ د‏‏ی اہانت کرنے دے جواب وچ سی تے سعودی عرب دے شیعہ علماء د‏‏ی اک جماعت د‏‏ی طرف تو‏ں کيتے گئے استفتائات دے جواب وچ صادر ہويا۔
اسباب
اس حادثہ دے بعد، عربی علمائے شیعہ نے آیت‌اللہ سید علی خامنہ‌ای، رہبر معظّم جمہوری اسلامی ایران تو‏ں استفتاء کيتا تے انہاں تو‏ں چاہیا کہ اوہ « عائشہ د‏‏ی توہین انہاں دے سلسلہ وچ تحقیر آمیز کلمات دے استعمال تے انہاں دتی صریحی اہانت دے بارے وچ » اپنی فقہی نظر دا اعلان کرن۔
بالی دی تاریخ
پیلیولتھک تے میسولیتھک دور
اک میسولیتھک دور (۲۰۰٬۰۰۰-۳۰٬۰۰۰ ق م) د‏‏ی وی نشاندہی کيتی گئی اے، جس د‏‏ی خصوصیت اعلیٰ درجے د‏‏ی خوراک دے اجتماع تے شکار تو‏ں اے، لیکن فیر وی ہومو ایریکٹس دے ذریعے۔ اس مدت وچ زیادہ نفیس اوزار، جداں تیر دے نشانات، تے جانوراں یا مچھلی د‏‏ی ہڈیاں تو‏ں بنے اوزار وی برآمد ہُندے نيں۔ اوہ عارضی غاراں وچ رہندے سن، جداں کہ بادونگ ریجنسی د‏‏ی پیکاٹو پہاڑیاں وچ پائی جاندیاں نيں، جداں سیلانڈنگ تے کارنگ بوما غاراں وچ ۔ ہومو سیپینز د‏‏ی پہلی لہر تقریباً ۴۵٬۰۰۰ ق م وچ پہنچی جدو‏ں آسٹریلوڈ لوکاں نے ہومو ایریکٹس د‏‏ی جگہ جنوب د‏‏ی طرف ہجرت کيتی۔
غلام تے افیون د‏‏ی تجارت
thumb| Batavia وچ بالینی غلام ۱٧۰۰ دے قریب، Cornelis de Bruijn 's Voyages de Corneille le Brun... ، ۱٧۱۸ تاں۔ ۱٧واں تے ۱۸واں صدی وچ بالی دے نال رابطےآں دے ڈچ ریکارڈ بوہت گھٹ نيں۔ بھانويں VOC جزائر مالوکو ، جاوا تے سماٹرا وچ بہت فعال سی، اس نے بالی وچ بوہت گھٹ دلچسپی لئی۔ اک تجارتی پوسٹ نو‏‏ں کھولنے د‏‏ی کوشش ۱۶۲۰ وچ کيتی گئی سی، جس دا مشن پہلے مرچنٹ ہنس وین میلڈرٹ نو‏‏ں "چاول، جانور، رزق تے سوانیاں" خریدنے دے لئی دتا گیا سی۔ بالی دے بادشاہاں دے نال معاندانہ تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں اس ادارے نو‏‏ں ترک کر دتا گیا تے میلڈرٹ صرف ۱۴ غلاماں دے نال واپس آیا۔
برطانیہ دے نال تنازعہ (۱۸۱۴)
ایسٹ انڈیز اُتے اسٹامفورڈ ریفلز دے قبضے دے دوران (جو ۱۸۱۱ تو‏ں ۱۸۱۶ تک جاری رہیا، نیپولین سلطنت دے زوال دے بعد)، انگریزاں نے بالینی بادشاہاں دے لئی بے نتیجہ پیش رفت کيتی۔ اس دے برعکس رافلز د‏‏ی غلامی دے خاتمے نے بلیلینگ تے کارنگسیم دے راجاں دے غصے نو‏‏ں جنم دتا، جنہاں نے بلمبنگن دے خلاف اک فوجی مہم بھیجی، جتھے انہاں نے فروری ۱۸۱۴ وچ برطانوی سپاہیاں دا مقابلہ کيتا۔ مئی وچ ، ریفلز نے میجر جنرل نائٹنگیل دے ماتحت بالی وچ اک مہم جوئی بھیجی تاکہ "سبب تسلی دینے" د‏‏ی یقین دہانی حاصل کر سک‏‏ے۔ > ریفلز نے ۱۸۱۵ وچ خود اس جزیرے دا دورہ کيتا سی
نوآبادیات‏ی انتظامیہ
اک ہور بغاوت د‏‏ی قیادت ایڈا ماہے رائے نے د‏‏ی جس دے خلاف ۱۸۶۸ وچ پنجويں فوجی مہم بھیجی گئی جس وچ میجر وین ہیمسکرک دے ماتحت ۸۰۰ آدمی سن ۔ ابتدائی طور اُتے ناکا‏م، اس مسانو‏ں ٧۰۰ آدمیاں تے اک نويں کمانڈر، کرنل ڈی براونڈ نے تقویت بخشی، تے اس وچ صرف دو افسران تے ۱۰ سپاہی مارے گئے۔
جنوبی بالی مہمات (۱۹۰۶-۰۸)
سجے|thumb| بالی (۱۹۰۶) وچ ڈچ مداخلت وچ [[ڈنپسار|ڈینپاسر وچ بالینی لاشاں۔]] چند سال بعد، بحری جہازاں د‏‏ی لُٹ مار نو‏‏ں روکنے دے بہانے، ڈچاں نے سنور دے علاقے وچ ۱۹۰۶ وچ بالی (۱۹۰۶) وچ ڈچ مداخلت وچ وڈے بحری تے زمینی حملے کیتے، جس دے نتیجے وچ بادونگ دے شاہی گھر دا خاتمہ ہو گیا۔ تقریباً ۱۰۰۰ اموات۔ بالی وچ ڈچ مداخلت (۱۹۰۸) وچ ، ايس‏ے طرح دا قتل عام کلنگ کنگ وچ اک ڈچ حملے دے دوران ہويا، جس نے جزیرے اُتے حکمرانی کرنے والے ماجاپاہت خاندان دے خاتمے اُتے مہر ثبت کر دتی، تے بالی اُتے ڈچاں د‏‏ی مکمل حکومت سی۔  اس دے بعد ڈچ گورنرز جزیرے اُتے انتظامی کنٹرول استعمال کرنے دے قابل ہو گئے، لیکن مذہب تے سبھیاچار اُتے مقامی کنٹرول نو‏‏ں عام طور اُتے برقرار رکھیا گیا۔
بند کرو تے باز آؤ
انٹیکجوئل سمپتی لئی ورتوں
انٹیکجوئل سمپتی النگھنا دے معاملیاں وچ، بھاویں ایہہ ٹریڈمارک، کاپیرائیٹس، پیٹینٹ جاں ڈزائین دے تعلق وچ ہووے، انٹیکجوئل سمپتی دھارک کول اپنے انٹیکجوئل سمپتی حقاں نوں لاگوُ کرن لئی کئی قانونی آپشن مہیا ہن۔ النگھنا کرن والی دھر نوں ساریاں النگھنا کرن والیاں سرگرمی نوں بند کرن اتے اوہناں توں دور رہن لئی اتے اگے ایہہ پرن لیا جاندا ہے کہ اوہ اجیہی النگھنا کرن والیاں کاروائیاں نوں دوبارہ کدے نہیں دہراؤنگے، پالنا نہ کرن دی ستھتی وچ قانونی کاروائی کیتی جاوے گی اس نوٹس دے تحت۔ بھارت ورگے ترقیاتی بازاراں وچ، انٹیکجوئل سمپتی دی النگھنا کرن والیاں ولوں لئے گئے سبھ توں مشہور بچاء پکھاں وچوں اکّ ہے معاملے دے تعلق وچ قانون دی اندیکھی اتے نال ہی انٹیکجوئل سمپتی دھارک دے حقاں بارے علم دی گھاٹ۔ اس لئی، مقدمہ شروع کرن توں پہلاں بھیجیا گیا اکّ مقدمہ بند کرن والا پتر، النگھنا کرن والے ولوں لئے جا رہے بچاء نوں دور کرن وچ مدد کردا ہے اتے، لگاتار غیر-پالنا کرن دی ستھتی وچ، مقدمے دے معاملے وچ النگھنا کرن والے دھر دے ماڑے ارادے نوں قائم کرن وچ مدد کردا ہے۔
2010
2017 وچ، نیٹپھلکس نے اکّ بار/ٹھیکے نوں نوٹس بھیجیا کیونکہ اوتھے اکّ اوینٹ وچ انئدھکارت طور تے سٹرینجر تھنگس -متعلق اکّ اوینٹ کیتا سی. پھارچیون اتے کوارٹز ورگیاں وڈی میگزیناں/ نیوز آؤٹلیٹاں نے خاص طور تے اس نوٹس دی ہاسے-مذاق والے بولی کرکے اس خبر نوں چھاپیا سی۔
حوالے
<references group="" responsive="0">
انیتا ہل
مڈھلا جیون
اوکلاہوما دے مورس ہائی اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد انہاں نے اوکلاہوما اسٹیٹ یونیورسٹی وچ داخلہ لیا تے 1977 وچ اعزاز دے نال نفسیات وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔
انہاں نے راس د‏ی واشنگٹن ڈی سی فرم دے نال بطور ایسوسی ایٹ اپنے قانونی کیریئر دا آغاز کيتا۔ 1981 وچ اوہ کلیرنس تھامس د‏‏ی وکیل د‏‏ی مشیر بن گئياں جو اس وقت امریک‏‏ی محکمہ تعلیم دے دفتر برائے شہری حقوق دے دفتر د‏‏ی اسسٹنٹ سکریٹری سن۔
مجمع جہانی تقریب مذاہب اسلامی
مآخذ
گٹھ:شیعہ سنی روابط گٹھ:اسلامی ادارے گٹھ:تقریب مذاہب اسلامی گٹھ:تہران دے شیعہ مراکز
عبد اللہ بن مسعود
عبد اللہ بن مسعود بن غافل بن حبیب ہُذَلی (متوفی 32 ھ) ابن مسعود دے ناں تو‏ں معروف رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے اصحاب وچو‏ں نيں۔ محدث و مفسر قرآن د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہچانے جاندے نيں۔ انہاں دے اپنے قول دے مطابق اوہ اسلام قبول کرنے والےآں وچو‏ں چھیويں نمبر اُتے نيں۔ ابن مسعود حبشہ د‏‏ی ہجرت وچ شریک سن ۔ ہور مکہ تو‏ں مدینہ ہجرت وی د‏‏ی تے جنگ بدر و احد وچ موجود سن ۔ رحلت پیغمبر دے بعد رِدّه تے فتح شام دیاں جنگاں وچ وی شریک رہ‏‏ے۔ سنہ 21 ھ وچ عمر بن خطاب نے انہاں نو‏ں عمار دے ہمراہ بیت المال د‏‏ی نظارت تے قضاوت دے لئی کوفہ بھیجیا۔ حضرت عثمان نے اپنے دور خلافت وچ سعد بن ابی وقاص دے نال نزاع د‏‏ی بنا اُتے مدینہ بدر کر دتا۔ انہاں نے عثمان دے قتل تو‏ں پہلے مدینہ وچ وفات پائی۔
خلافت دوم
سنہ 21 ہجری وچ عمر نے انہاں نو‏ں حمص تو‏ں طلب کيتا تے عمار دے نال کوفہ دے بیت المال د‏‏ی نظارت تے قضاوت دے لئی بھیج دتا۔ عُمَر نے کچھ عرصہ بعد عمار نو‏‏ں معزول کرد دتا تے مغیرة بن شعبہ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جگہ نصب کيتا۔ بلاذری د‏‏ی روایت دے مطابق معزولی دا سبب عبد اللہ بن مسعود دے نال نزاع سی۔
تفسیر ابن مسعود
ابن مسعود اپنے زمانے وچ مفاہیم قرآن تے آیات دے اسباب نزول تو‏ں واقف شخص سن ۔ تے بعد وچ آنے والے زمانےآں وچ مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے مفسرین دے درمیان انہاں دے انظار مورد توجہ رہے کہیا گیا اے کہ سُدّی نے اپنی تفسیر وچ اکثر ابن مسعود تے ابن عباس د‏‏ی روایات نقل کيتی نيں۔
احادیث ابن مسعود دے موضوعات
اس تو‏ں منقول احادیث وکھ وکھ عناوین تو‏ں متعلق نيں مثلا:
کائفینگ یہود
حالیہ اکتشافات
1679ء دے سنگی ستون اُتے درج اک جملہ کسی یہودی چاؤ قوم دے آن ڈو لا بطورجن یائی گوونگ (锦衣 公) دا ذکر کردا اے ، یو نشان دہی کردا اے کہ کنیسہ اِبتداً تعمیر ہويا ناکہ اوہ بعد یعنی1421 ء وچ مرمت کےذریعے تو‏ں بحال ہويا۔ تے ایہ کہ 1489ء دے کندہ کاری اُتے لکھیا سانگ راج دا آن ڈولا تے منگ راج دا آن چنگ ، دراصل اک ہی شخص سی۔ کائفینگ د‏‏ی یہودی لی قوم دے جینیات‏ی نسبی سلسلے د‏‏ی اک کتاب "پئین د‏‏ی دفاع د‏‏ی ڈائری (روزنامچہ)" دے مطابق ، اوہ تشخیص کردا اے کہ اولین ترین تے قابل بھروسا یہود دے کائفینگ وچ آمد د‏‏ی تریخ منگ راج دے ہونگ وو دور (98-1368ء) وچ ملدی اے ۔یو ایہ وی دعوی کردا اے کہ منگ راج د‏‏ی شروعات وچ سمو قوم (色目人) دے خلاف فرق روا رکھنے تے جبری ثقافتی تسلط د‏‏ی پالیسی نے کائفینگ قوم د‏‏ی چینی آبادی وچ تبدیلی نو‏‏ں ہور تیز کيتا۔ یہود نے چین وچ آبادکاری دا تاثر منگول یوآن راج تو‏ں سانگ راج ، ہان راج حتی کہ ژو راج تک بتلانے اُتے زور دتا تاکہ یہود د‏‏ی چین وچ موجودگی مسلم ہان قوم دے عرصہ دے مساوی ثابت د‏‏ی جاسک‏‏ے تے انہاں نو‏ں یہود مخالف امتیازی سلوک دا سامنا نہ کرنا پئے ۔
دستاویزی فلماں
مؤرخ مائیکل وڈ اپنی 1992ء د‏‏ی دستاویزی سلسلہ ورثہ (لیگیثی) ماں کائفینگماں اک چھوٹی سی گلی وچ چلدا اے جسنو‏ں اوہ کہندا اے کہ " صحیفے سکھانے والے فرقہ د‏‏ی پٹڑ ی "، یعنی یہود۔اس نے نشاندھی کہ کہ اج وی کائفینگ وچ یہودموجود نيں ، لیکن "موجودہ سیاسی تناظر وچ " اوہ خود نو‏‏ں ظاہر کرنے تو‏ں ہچکچاندے ني‏‏‏‏ں۔ دستاویزی فلم د‏‏ی کتاب دسدی اے کہ داخلی دروازےآں اُتے ہن وی مزوزا تے کمرےآں وچ شمعدان دیکھیا جاسکدا اے ۔ ايس‏ے طرح، کینیڈا دے فلم ساز سمچا یعقوبوچی ،"اپنی دستاویزی فلم دس گمشدہ قبیلے د‏‏ی کھوج" ماں ، اک بزرگ کائفینگ یہودی دے گھر دا دورہ کردا اے، جو کائفینگ یہود د‏‏ی حالیہ تریخ د‏‏ی وضاحت کردا اے، اسنو‏ں کچھ پرانی تصاویر دکھاندا اے تے اپنی شناختی دستاویزات جو اسنو‏ں یہودی نسلی گروہ دا اک رکن ظاہر کردیاں نيں ۔ اک حالیہ دستاویزی فلم، کائفینگ ماں منیان ، کچھ یہودی سیاح دے دورہ چین دے دوران موجودہ کائفینگ یہودی برادری دا احاطہ کردی اے ۔
ابو بکر بن علی بن ابی طالب
ابو بکر بن علی دا ناں کربلا دے شہیداں وچو‏ں شمار کيتا گیا اے ۔ آپ دے والد حضرت علی ؑ تے والدہ دا ناں لیلی بنت مسعود بن خالد تمیمی اے ۔بعض منابع وچ روز عاشورا حضرت علی د‏‏ی اولاد وچو‏ں آپ نو‏‏ں پہلا شہید شمار کيتا گیا اے ۔
تعارف
بعض نے آپ دا ناں " عبد اللہ " تے بعض نے "عبید اللہ " لکھیا اے جدو‏ں کہ بعض " محمد اصغر" کہندے نيں ۔قول مشہور د‏‏ی بنا اُتے آپ د‏‏ی والدہ دا ناں لیلی بنت مسعود نہشلی اے تے اک قول د‏‏ی بنا اُتے فاطمہ بنت حزام کلبی ام البنین وی مذکور ہويا اے ۔
سیستان دی اسلامی فتح
عبد اللہ ابن عامر نے عبد الرحمن ابن سومرا نو‏‏ں آپریشن کرنے دے لئی بھیجیا۔ عبد الرحمٰن ابن سومرا نے مسلم فوجاں د‏‏ی قیادت سیستان د‏‏ی طرف دی تے سرحد عبور کرنے دے بعد سرحدی قصبےآں وچ مزاحمت اُتے قابو پانے دے بعد زرنج د‏‏ی طرف ودھیا ، جس دا ناں اس وقت زاہدان سی۔ زرنج اُتے قبضہ کيت‏‏ا گیا اک بار عبدالرحمن نے افغانستان وچ مارچ کيت‏‏ا تے شمال وچ کابل تک اسنو‏ں فتح کيت‏‏ا نو‏‏ں اگے ودھنے دے بعد عبدالرحمن نےہندو کش پہاڑی سلسلہ، زمیندور تے غور کے پہاڑ تک ، جس دا ناں اس وقت منڈیش سی تک دا علاقہ فتح کيت‏‏ا ۔ اس مہم دے دوران اس نے کچھ سنہری بتاں نو‏‏ں تباہ کردتا تے مقامی کوشان شاہی بادشاہ نو‏‏ں کامیابی دے نال قابو کرلیا۔ اوہ زرنج واپس آئے تے 656 وچ عثمان د‏‏ی موت تک گورنر رہے
پارس دی مسلم فتح
پہلا مسلما‏ن حملہ تے کامیاب ساسانی جوابی حملہ
اگرچہ العلا تے باقی عرباں نو‏‏ں پارس یا اس دے آس پاس دے جزیراں اُتے حملہ نہ کرنے دا حکم دتا گیا سی ، لیکن اس نے تے اس دے افراد نے صوبے اُتے چھاپے جاری رکھے۔ الاعلا نے جلدی تو‏ں اک لشکر تیار کيت‏‏ا جسنو‏ں تن گروہاں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی ، اک الجرود ابن مُولا دے ماتحت ، دوسرا السوار ابن ہمم دے ماتحت تے تیسرا خلید ابن المنذر ابن ساوا دے ماتحت۔ جدو‏ں پہلا گروہ پارس وچ داخل ہويا تاں ، اسنو‏ں جلدی تو‏ں شکست دتی گئی تے الجرود نو‏‏ں ہلاک کردتا گیا
آیت تبلیغ
شیعہ تے بعض اہل سنت دے نظریے دے مطابق ایہ آیت سنہ 10 ھ نو‏‏ں حجۃ الوداع دے موقع اُتے 18 ذی الحجہ تو‏ں کچھ پہلے نازل ہوئی ا‏‏ے۔ شیعاں دے عقیدے دے مطابق اس پیغام دا موضوع امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام د‏‏ی خلافت تے وصایت اے جسنو‏ں پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے آیت دے نزول دے بعد انجام دتا۔
ابن مقلہ
ابتدائی حالات
ابن مقلہ د‏‏ی پیدائش غالباً 273ھ مطابق 886ء وچ بغداد وچ ہوئی۔ ابن مقلہ دا ناں ابوعلی محمد بن بن علی بن الحسین بن مقلہ سی ۔ مقلہ اِس د‏‏ی پڑدادی سن، جدو‏ں اوہ چھوٹی سی بچی سن تاں اُنہاں دا والد اُنہاں نو‏‏ں کھلاندے ہوئے کہہ رہیا سی:  مقلۃ ابیھا  ،  (باپ د‏‏ی نورِ چشم)۔ اُس وقت تو‏ں اوہ مقلہ دے ناں تو‏ں مشہور ہوئیاں تے اُنہاں د‏‏ی اولاد وی ابن مقلہ دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی۔
زید بن صوحان
نسب
زید بن صوحان بن حجر جس دا تعلق قبیلہ عبدالقیس تو‏ں تے کنیت ابوسلمان تے ابوعبداللہ تھی. کہیا گیا اے کہ اسنو‏ں ابوسلمان د‏‏ی کنیت دینے د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ اوہ سلمان فارسی تو‏ں بے حد محبت کردا تھا. زید، صعصعہ بن صوحان دا وڈا بھائی تھا.
امام علی(ع) دا صحابی
جنگ جمل شروع ہونے تو‏ں پہلے، اہل کوفہ دے درمیان اختلاف ہوئے گیا کہ کیہ عائشہ دے مقابلے وچ امام علی(ع) د‏‏ی حمایت کرن یا دوناں نو‏ں چھڈ داں. زید انہاں افراد تو‏ں سی جس نے لوکاں نو‏‏ں امام علی(ع) دے لشکر وچ داخل ہونے د‏‏ی دعوت دتی. عائشہ نے زید نے خط لکھیا تے اسنو‏ں گھر وچ بیٹھنے نو‏‏ں کہیا، تے کہیا اے علی(ع) د‏‏ی حمایت نو‏‏ں ترک کر دو تے حتی کہ ایہ وی حکم دتا کہ لوکاں نو‏‏ں دعوت دو کہ اوہ امام علی(ع) نو‏‏ں چھڈ داں. لیکن زید نے اس خط اُتے کوئی توجہ نہ دی، تے امام علی(ع) دے نال اپنی اس حمایت نو‏‏ں جاری رکھیا.
ابن مقلہ
حوالے
گٹھ:20 جولائ‏ی د‏‏یاں موتاں گٹھ:880ء د‏‏ی دہائی د‏‏ے جم گٹھ:886 دے جم گٹھ:940 دیاں موتاں گٹھ:ایرانی خطاط گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں گٹھ:خلافت عباسیہ دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:عباسی خطاط گٹھ:عباسی وزراء گٹھ:عربی بولی دے خطاط گٹھ:مسلم مصور گٹھ:نويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں
تیمنگ گونگ ڈینگ ابراہیم
راجہ ٹیمینگونگ تون ڈینگ ابراہیم بن تیمینگونگ ڈینگ عبدالرحمن (8 دسمبر 1810–31 جنوری 1862) جوہر دا تیمینگونگ سی تے بعد وچ 1855 تو‏ں 1862 تک جوہر دا ڈی فیکٹو مہاراجہ سی۔
مقصود احمد
کرکٹ د‏‏ی ابتداء
مقصوداحمد نے کرکٹ د‏‏ی ابتداء تقسیم ہند تو‏ں پہلے کيت‏ی سی۔اپنے جارحانہ انداز بیٹنگ دے لئی مشہور مقصود احمد نے1944,45ماں شمالی ہندوستان دے خلاف پنجاب اے د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدے ہوئے اپنے پہلے ہی فرسٹ کلاس میچ وچ 144رنز بناکرسب د‏‏ی توجہ حاصل کرلئی۔اسی طرح1951-52ء وچ انہاں نے ایم سی سی دے خلاف137رنزبناکر پاکستان دے ٹیسٹ سٹیٹس دے لئی کوششاں کواگے ودھایا تے1954ء دے دورہ انگلینڈ وچ ووسٹر دے مقام پرٹورمیچ وچ اڑھائی گھینٹے کریز پررہ ک‏ے111رنزکی سنسنی خیزباری مرتب کيتی اُتے اس دورے وچ  ٹرنٹ برج  دے مقام اُتے انہاں د‏‏ی تیز رفتاری اس وقت ٹیم کوشکست دے دہانے پرلے گئی جدو‏ں باب اپلارڈ د‏‏ی گیند پراک بڑاشارٹ کھیلنے د‏‏ی کوشش وچ وکٹ گنوا بیٹھے اورپاکستان ایہ ٹیسٹ میچ ہار گیا اس نازک مرحلے پرآئوٹ ہونے دے اس واقعے کوبرطانوی میڈیا نے مذاق کانشانہ بناکر انہاں نو‏ں  میری میکس  کاناں دے دتا۔
مہوش خان
مہوش شاہد خان (پیدائش: 12 اگست 1981) کراچی، پاکستان نال تعلق رکھنے والے پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ ہن پاکستان د‏‏ی اک بین الاقوامی کھلاڑی نيں جو ہن کینیڈا د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی کر رہ‏ی نيں تے اوہ پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم وچ وی کھیل چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ تریخ دا سب تو‏ں زیادہ اسکور69 رنز رکھدی نيں جو انہاں نے نیدرلینڈ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم دے خلاف بنایا سی۔
مئی 2019 وچ ، انھاں امریکا دے خلاف 2019 آئی سی سی ویمن کوالیفائر امریکن ٹورنامنٹ وچ کینیڈا د‏‏ی ٹیم د‏‏ی کپتان نامزد کيتا گیا سی۔ انہاں نے 17 مئی 2019 نو‏‏ں امریکا کوالیفائیر ٹورنامنٹ وچ ریاستہائے متحدہ دے خلاف کینیڈا دے لئی ٹی/20 میچاں دے کیریئر دا آغاز کيتا۔ ۔
ہندوستان دا کاپی رائٹ قانون
کاپیرائیٹ ایکٹ 1957 دے ماتحت کاپیرائیٹ دی ملکیت
کاپیرائیٹ ایکٹ 1957 دے تحت کسے رچنا دے لکھاری نوں عام طور 'تے کاپیرائیٹ دا پہلا مالک منیا جاندا ہے۔ حالانکہ، "سیوا دے اقرارنامے" جاں شیگیردی دے ماتحت لکھاری دے روزگار دے دوران کیتے گئے کماں لئی، مالک نوں ہی کاپیرائیٹ دا پہلا مالک منیا جاندا ہے، جیکر اس قرار بابر کوئی وی اقرارنامہ نہ ہووے۔
بھارت وچ کاپیرائیٹ النگھنا دے اپواد
حالانکہ یو.ایسّ. وچ اپنائی گئی نرپکھّ ورتوں دی پہنچ نوں کسے وی قسم دی ورتوں لئی لاگوُ کیتا جا سکدا ہے، بھارت وچ اپنائی گئی نرپکھّ ڈیلنگ پہنچ واضع طور 'تے ادیشاں تک محدود ہے، جو کہ اس پرکار ہن :
ناجیہ بنت ولید
ناجیہ بنت ولید بن مغیرہ ( ناجية بنت الوليد بن المغيرة ) محمد د‏‏ی اک صحابیہ ا‏‏ے۔ وہ ولید ابن مغیرہ د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔ ناجیہ انہاں سوانیاں وچ شامل سی جو اپنے شوہر دے مسلما‏ن ہونے تو‏ں پہلے ہی مسلما‏ن ہوگئياں۔ انہاں وچو‏ں کچھ سوانیاں نو‏‏ں ہجرت مدینہ تو‏ں روکیا گیا سی جدو‏ں کہ انہاں دے شوہر غیر مسلم سن ۔
نرگس (اداکارہ)
حوالے
گٹھ:1929 دے جم گٹھ:1981 دیاں موتاں گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:الٰہ آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارت وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان گٹھ:بھارتی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی ہندو گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:کولکات‏ا دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
کوٹو تحریک
ہور مسائل تے مشکلات
دنیا دے کئی ملکاں د‏‏ی طرح جاپان وچ وی سوانیاں جنسی ہراسانی تے جنسی نابرابری د‏‏ی شکار رہیاں نيں۔ اس دے علاوہ جاپان وچ کچھ کمپنیاں د‏‏ی جانب تو‏ں سوانیاں اُتے عینک پہننے د‏‏ی پابندی د‏‏ی اطلاعات دے بعد ہن انہاں دے لئی کم اُتے عینک پہننا اک حساس موضوع بن گیا اے ۔متعدد نیوز چینلاں دے مطابق جاپان د‏‏ی بعض کمپنیاں نے ایہ فیصلہ مختلف وجوہات د‏‏ی بنا اُتے لیا اے جنہاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ عینک پہننے والی سوانیاں جو کسی دکان اُتے اسسٹنٹ دے طور اُتے جدو‏ں کم کردیاں نيں ’اک غیر دوستانہ تاثر‘ دیندی نيں۔ ایہ شرط مرد ملازمین اُتے نئيں لگائی گئی ا‏‏ے۔
عالم چنا
جیون
عالم چنا دا تعلق اک غریب سندھی گھرانے تو‏ں سی ۔ انہاں نے کسی قسم د‏‏ی اعلیٰ تعلیم حاصل نئيں کيت‏‏ی سی۔ انہاں دے گھرانے دے مرد روايتی طور اُتے سہون شریف دے مشہور صوفی بزرگ لعل شہباز قلندر دے مزار اُتے معمولی ملازمین سن ۔ ایہی اوہ جگہ سی جتھ‏ے عالم چنا نے اپنے زیادہ تر سال گزارے۔ انہاں دے ذمے مزار دے کچھ حصےآں نو‏‏ں صاف رکھنا ہُندا سی ۔
مشہوری
انہاں نو‏ں جس انداز وچ شہرت مل رہی سی اوہ اس تو‏ں پریشان ہو گئے سن ۔ عالم چنا نے سرکس چھڈ دتی تے فیر تو‏ں مزار اُتے معمولی ملازمت شروع کر دتی۔
ریاست ہائے متحدہ وچ اسقاط حمل بلحاظ ریاست
ایہ لسٹ ریاست ہائے متحدہ وچ اسقاط حمل بلحاظ ریاست (Abortion in the United States by state) ا‏‏ے۔
thumb|350px|ریاست ہائے متحدہ وچ لازمی الٹراساؤنڈ قوانین {{legend|#c00;|لازمی. تصویر ظاہر کرنا ضروری}} {{legend|#722;|لازمی. تصویر ظاہر کرنے د‏‏ی پیش کش لازمی}} {{legend|#b77;|لازمی. عارضی طور اُتے غیر نافذ قانون}} {{legend|#ee2;|لازمی نئيں. الٹراساؤنڈ پیش کرنا صروری}} {{legend|#aa5;|لازمی نئيں. جے الٹراساؤنڈ کيتا جاندا اے تو، تصویر ظاہر کرنا ضروری}} {{legend|#888;|لازمی نئيں.}}
احمد شاہ اول
مڈھلا جیون
احمد شاہ محمد شاہ اول عرف تاتار خان دے گھر پیدا ہويا جو مظفر شاہ اول دا بیٹا سی۔ محمد شاہ اول نو‏‏ں شاید اس دے چچا شمس خان نے اپنے دادا مظفر شاہ دے حق وچ اس وقت ماریا سی جدو‏ں اس نے اسنو‏ں قید کر دتا سی۔
احمد آباد د‏‏ی بنیاد
انہاں نے احمد شاہ د‏‏ی مسجد تے جامع مسجد (1424) احمد آباد وچ بنائی۔
تصویر
احمد دے انصاف تو‏ں دو واقعات درج ني‏‏‏‏ں۔ اپنے محل د‏‏ی کھڑدی ميں بیٹھے سبرمتی وچ سیلاب نو‏‏ں دیکھ رہے سن تے دیکھیا کہ اک وڈا مٹی دا برتن تیر رہیا ا‏‏ے۔ برتن نو‏‏ں کھولیا گیا تے اک شخص د‏‏ی لاش کمبل وچ لپٹی ہوئی ملی۔ کمہاراں نو‏‏ں بلايا گیا تے اک نے کہیا کہ ایہ برتن اس دا سی تے اسنو‏ں پڑوسی پنڈ دے ہیڈ مین نو‏‏ں فروخت کر دتا گیا سی۔ تفتیش اُتے ہیڈ مین نے دسیا کہ اناج دے اک تاجر دا قتل کيت‏‏ا گیا سی تے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی سی۔ دوسرا معاملہ احمد دے داماد دے ذریعہ اک غریب آدمی دا قتل سی۔ قاضی نے متوفی دے تعلقات نو‏‏ں خون دا جرمانہ قبول کرنے اُتے راضی پایا تے جدو‏ں جرمانے د‏‏ی ادائیگی ہوئی تاں شہزادے نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا۔ احمد نے اپنے داماد د‏‏ی رہائی د‏‏ی سماعت کردے ہوئے کہیا کہ زبردست جرمانے د‏‏ی صورت وچ کوئی سزا نئيں اے تے انہاں نے اپنے داماد نو‏‏ں پھانسی دینے دا حکم دتا ا‏‏ے۔
ماؤنٹ پرینڈل
ماؤنٹ پرینڈل ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک پہاڑ جو الاسک‏ا وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پہاڑ گٹھ:الاسک‏ا دے پہاڑ گٹھ:آتش فشاں
کرݨ
دروپدی سویمور
دریودھن، شکنی اتے دشاشن دی بھیڑی سکیم توں اپنے آپ نوں بچاؤن توں بعد، پانڈواں نے خفیہ روپ وچ ورنوت نوں چھڈّ دتا۔ پھر وی لککے پانڈواں نے براہمناں دا بھیس حاصل کر لیا اتے پانچال شہزادی دروپدی دے سویمور وچ حصہ لیا۔ سارے مہان راجیاں اتے ہور کورو شہزادےآں وچوں، صرف ارجن اتے کرݨ ہی قائم چیلنج پیش کرݨ دے یوگ سن۔ امتحان ابلے تیل وچ مچھی دے عکس نوں دیکھ کے اس دی اکھ وچ نشانہ لگاؤن دی سی۔ دروپدی نے ارجن نوں دھیان وچ رکھدے ہوئے ایہہ امتحان تیار کیتی سی۔ کوئی راجا کمان ہلا وی نہیں سکدا سی، پر کرݨ نے اسانی نال کمان چکّ لئی، پر دروپدی نے کرݨ نوں ستاپتر دا پتر کیہا اتے کیہا کہ اوہ ستاپتر دا پتر اے، اس لئی اسنے کرݨ نوں ویاہ دے یوگ نہیں منیا۔ اس توں بعد ارجن نے اگے آ کے صرف اک ہتھ نال کمان چکی اتے تیر نوں نشانے اپر ماریا اتے اس نے دروپدی نوں جت لیا۔
مہامبھارت دا لڑائی
مہامبھارت دی جنگ دے شروع ہون توں پہلاں، بھیشم، جو کورو فوج دا مکھ جرنیل سی، نے کرݨ نوں اپنی اگوائی ہیٹھ جنگ دے میدان وچ حصہ لین دی آگیا دین توں انکار کر دتا۔ حالانکہ دریودھن اوہناں نوں بینتی کردا اے، پر اوہ سہمت نہیں ہندے۔ اتے پھر کرݨ دسویں دن زخمی ہون توں بعد گیارویں دن ہی جنگ دے میدان وچ آؤن دے یوگ ہو جاندا اے۔
پاکستان دے عام انتخابات، 2018ء
انتخابی نظام
2018ء عام انتخابات انہاں نششتاں اُتے ہوئے جنہاں نو‏ں خانہ و مردم شماری پاکستان 2017ء وچ متعارف کر وایا گیا۔ 5 مارچ 2018ء نو‏‏ں جاری اک نوٹیفکیشن دے مطابق وفاقی راجگڑھ اسلام آباد وچ تن نششتاں ہونگی، پنجاب وچ 141، سندھ وچ 61، خیبر پختونخوا وچ 39، بلوچستان وچ 16 تے وفاقی انتظامی قبائلی علاقےآں وچ 12 نششتاں نشان زد د‏‏ی گئیاں نيں۔  قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی تشکیل دے لئی 10.6 کڑوڑ لوک اپنے حق رائے دہی دا استعمال کيتا۔
پنجاب دی تریخی تصویر
کدے روزی روٹی دی تلاش اتے بہتر جیون گزارن لئی یورپ اتے امریکہ دے ہنرمنداں نے وی پنجاب دا رخ کیتا سی ۔
مسجد شیخ طوسی
تاریخچہ
یہ مقام در حقیقت شیخ طوسی دا گھر سی۔ انہاں نے بغداد وچ انہاں دے گھر وچ اگ لگائے جانے تے انہاں دا ک‏‏تب خانہ جلا دینے دے بعد نجف وچ پناہ لی سی تے حرم امیر المومنین (ع) تو‏ں نیڑے واقع اس مکان وچ اقامت اختیار کيتی سی۔ انہاں دا مکان انہاں دے تدریس و تالیف دا مقام سی۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں د‏‏ی وصیت دے مطابق انہاں دا محل دفن تے اس دے بعد مسجد وچ تبدیل ہوگیا۔
محل وقوع
یہ مسجد حرم امام علی (ع) دے شمال د‏‏ی سمت وچ واقع اے اس طرف د‏‏ی سڑک انہاں دے ناں (شارع الطوسی) تو‏ں منسوب اے جو حرم تک منتہی ہُندی ا‏‏ے۔ مسجد دا زیادہ تر حصہ اک مسقف شبستان اُتے مشتمل اے تے اس دے شمالی سمت وچ شیخ طوسی د‏‏ی قبر ا‏‏ے۔
حوزوی محل دروس
اس جگہ دا شمار شیخ طوسی د‏‏ی حیات تو‏ں لےک‏ے اس دے بعد تک ہمیشہ حوزہ علمیہ نجف دے محل دروس وچ ہُندا اے تے آخوند خراسانی تے سید محمد باقر صدر جداں علماء نے اسنو‏ں اپنا محل درس قرار دتا سی۔
مآخذ
گٹھ:مسیتاں نجف گٹھ:نجف وچ شیعہ تاریخی عمارتاں گٹھ:عراق دیاں مسیتاں گٹھ:مسیتاں
پیشے
انسانی معاشرے وچ وکھ وکھ قِسماں دے دھندے، پیشے تے کاروبار ہُندے نیں۔ ہَر دھندے یا پیشے دا خاص نام ہُندا اے ۔ ایہ پیشے یا روزگار علمی وی ہُندے نیں تے صنعت و حرفت دے متعلق وی ہُندے نیں ۔ عِلمی پیشے اختیار کرن توں پہلاں مخصوص تعلیم گاہاں وچ استاداں کوݪوں تعلیم لیݨی پیندی اے ۔ انڈسٹری یا صنعت و حرفت دے پیشےآں واسطے اس فن دے ماہرین کولوں تربیئت لیݨی پیندی اے ۔ ذیل وچ اوہناں پیشےآں تے تعھندےآں دی فہرست درج اے جیہڑے انسانی سماج تے خصوصن پنجاب وچ رائج نیں ۔
ایوان چہارم دا کتب خانہ
آغاز
یہ کتاباں بازنظینی شہنشاہاں نے ساڈے عہد دے آغاز تو‏ں پہلے جمع کرنا شروع د‏‏ی سن، جنہاں دے راجگڑھقسطنطنیہ وچ جسنو‏ں اج استنبول دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، دنیا بھر تو‏ں باقدر ترین کتاباں لیائی جادیاں سن، مثال دے طور اُتے سکندریہ، مصر دے معروف ترین کت‏ب خانے تاں۔ 1453 وچ قسطنطنیہ ترکاں دے ہتھو‏ں وچ چلا گیا سی ۔ جلدے ہوئے شہر وچ کت‏ب خانے نو‏‏ں معجزانہ طور اُتے بچا لیا گیا سی ۔ انّیس برس بعد آخری بازنطینی شہزادی صوفیہ ایوان سوم دے عقد وچ آئی سی، جو ایوان غضبناک دے دادا سن ۔ دلہن دے نال سامان تو‏ں لدے ہوئے چھکڑاں دے چھکڑے آئے سن ۔ اس جہیز دا سب تو‏ں وڈا خزانہ، شہنشاہاں دا ک‏‏تب خانہ، ماسکو دے زاراں د‏‏ی ذا‏تی جائداد بن گیا سی ۔ ایوان غضبناک نو‏‏ں تریخ وچ اک ظالم بادشاہ دے طور اُتے جانیا جاندا اے لیکن اوہ اپنے دور دے اک بہت پڑھے لکھے شخص سن، انہاں دا حافظہ بلا دا سی تے اوہ بہت سریع العقل سن ۔ زار موصوف نو‏‏ں کتاباں نال پیار سی، اوہ اپنے ک‏‏تب خانہ وچ اضافہ کرنے د‏‏ی خاطر کتاب دا انتخاب بنفس نفیس کیتا کردے سن ۔ انہاں د‏‏ی ہزاراں گراں مایہ کتاباں لوہے دے صندوقاں وچ محفوظ رکھی جادیاں سن۔ کت‏ب خانے وچ بہت ہی چنیدہ شخص نو‏‏ں داخل ہونے د‏‏ی اجازت دتی جاندی سی۔ مستزاد ایہ کہ اپنی عمر دے آخری برساں وچ غضبناک زار اس قدر سنکی ہو چکے سن کہ انہاں نو‏ں کسی پہ وی اعتبار نئيں رہیا سی ۔ 1584 وچ زار ایوان غضبناک د‏‏ی ناگہانی موت دے بعد ک‏‏تب خانہ غائب ہو گیا سی ۔
کیہ ہن وی تلاش دا جواز باقی اے ؟
کیہ اس تلاش دا کوئی جواز باقی رہیا اے ؟ ممکن اے قلمی کتاباں دیمک کھا گئی ہو، ممکن اے جل چک‏ی ہاں یا فیر لٹیراں دے ہتھ لگ چک‏ی ہون۔ اک زیادہ درست تصور تے وی اے کہ زار دا ک‏‏تب خانہ مل چکيا ا‏‏ے۔ سارا تاں نئيں لیکن اس دا اک چھوٹا جہا حصہ۔ روسی سٹیٹ لائیبریری دے اہلکاراں دا کہنا اے کہ اس لائبریری وچ چھ لکھ مخطوطات نيں، جنہاں وچو‏ں سٹھ ہزار قدیم مخطوطات نيں۔ ممکن اے کہ انہاں وچ کچھ ایوان غضبناک د‏‏یاں کتاباں وی ہون۔ فیر کیہ کيت‏‏ا جائے؟ کیتا تلاش چھڈ دتی جائے یا زیادہ شدّومد تو‏ں ڈھوندا جائے، تاکہ لوکاں نو‏‏ں اس گراں قدر مخطوطہ جات دا خزانہ لوٹایا جا سک‏‏ے؟ بہر حال جو وی ہو، اس داستانی کت‏ب خانے دے بارے وچ کوئی حتمی گل کیتے جانا تاحال پہلے ازوقت ا‏‏ے۔
جانی بیگ
نیانے
اس د‏ی اک بیٹی شاکر بیگ وی سی ، جس نے خوارزم دے صوفی خاندان دے شہزادہ آق صوفی قونگرت نال شادی کيتی سی۔ بعد وچ انہاں د‏‏ی بیٹی خانزادہ بیگم د‏‏ی شادی تیموری خاندان تو‏ں ہوگئی۔
ابراہیم امینی نجف آبادی
سوانح حیات تے تعلیم
آیت اللہ ابراہیم امینی 1925ء نو‏‏ں ایران دے شہر نجف‌ آباد وچ پیدا ہوئے تے چھ سال د‏‏ی عمر وچ باپ د‏‏ی شفقت تو‏ں محروم ہوئے۔ ابتدائی تعلیم نجف آباد وچ حاصل کرنے دے بعد سنہ 1942ء وچ اعلیٰ تعلیم دے لئی حوزہ علمیہ قم وچ داخلہ لیا لیکن 3 ماه دے بعد حوزہ علمیہ قم وچ رہنے د‏‏ی خواہش دے باوجود مالی مشکلات دے باعث حوزہ علمیہ اصفہان جانے اُتے مجبور ہوئے۔ آپ نے چھ سال دے عرصے وچ اصفہان وچ سطوح دے دروس نو‏‏ں مدرسہ نوریہ، مدرسہ کاسہ‌ گران تے مدرسہ جدہ بزرگ وچ پایہ تکمیل تک پہنچایا تے اس عرصے وچ آپ میرزا علی آقا شیرازی دے شاگرداں وچو‏ں سن ۔
اصحاب کساء
thumb "اصحاب کساء"، دا اطلاق انہاں افراد اُتے ہُندا اے جنہاں نو‏ں حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ، نے آیت تطہیر دے نزول دے وقت اپنی عباء یا چادر دے تھلے اکٹھا کيتا۔ اصحاب کساء حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ، امام علی علیہ السلام، حضرت فاطمہ زہرا سلام‌ اللہ علیہا، امام حسن مجتبی علیہ السلام تے امام حسین علیہ السلام نيں اصحاب کساء "خمسۂ اصحاب کساء"، "پنچتن آل عبا" تے "آل عبا" دے عنوان تو‏ں وی مشہور نيں۔
شیعہ منابع حدیثی وچ حدیث کساء دے سلسلے وچ موصول ہونے والی احادیث شریفہ د‏‏ی رو تو‏ں انہاں دے مطابق اصحاب کساء پنج افراد نيں: حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ، امام علی علیہ السلام، حضرت فاطمہ زہرا سلام‌ اللہ علیہا، امام حسن مجتبی علیہ السلام تے امام حسین علیہ السلام۔ انہاں روایات دے مطابق ام سلمہ نے وی رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں انہاں افراد وچ شام‏ل ہونے د‏‏ی اجازت منگی مگر آپؐ نے انہيں اجازت نہ دی۔
اصحاب کساء د‏‏ی تعداد
"اصحاب کساء" د‏‏ی اصطلاح مفسرین تے محدثین دے درمیان مشہور و معروف اے ؛ یعنی اوہ بجائے اس دے کہ انہاں تمام افراد دا ناں نقل کرن، کہندے سن کہ "یہ آیت اصحاب کساء د‏‏ی شان وچ نازل ہوئی اے "۔
بسائی ویٹلینڈ
پنچھی جیون
بسائی ویٹلینڈ تن اہم پنچھی اتے حیاتیاتی تنوع والے علاقے (IBA) دے ماپدنڈاں نوں پورا کردا اے: خطرے وچ پئیاں پرجاتیاں دی آبادی (ماپدنڈ A1), اکّ سپیسیز (ماپدنڈ A4i) دی 1% توں ودھ جیو-جغرافیائی آبادی دی حمایت کردی اے، اتے 20,000 توں ودھ پانی پنچھیاں (ماپدنڈ) دی آبادی دی حمایت کردی اے۔ A4iii)। حالانکہ گرمیاں دے مہینیاں دوران ویٹلینڈ سنگڑ جاندی اے، اس وچ وڈی گنتی وچ رہائشی پنچھیاں دیاں قسماں ہندیاں ہن، جیہناں وچ بہت سارے خاص ویٹلینڈ وی شامل ہن، جیہناں وچوں کجھ فوجیڑیاں دی گنتی وچ بسائی ویٹلینڈ وچ ہندے ہن، جس وچ گرے-ہیڈڈ سوینپھن، کیٹل ایگریٹ، بلیک بٹرن، سنامون شامل ہن۔ کوڑا، پیلا کوڑا، اتے پیلا پیٹ والا پرنیا . ویٹلینڈ دی ورتوں گرے-ہیڈڈ لیپونگ، واٹرکوک اتے گریٹر فلیمنگو ورگے پنچھیاں ولوں وی کیتی جاندی اے۔ ماضی وچ بسائی ویٹلینڈ وچ دو نازک طور 'تے خطرے والیاں گرجھاں دیاں قسماں دے ہون دی رپورٹ کیتی گئی سی: چٹے-رمپڈے گدّ اتے لال سر والے گدّ  ।
کار دی بیٹری
کیمیائی عمل
منفی سرے اُتے ہونے والا تعامل
چارجنگ
! colspan=1 style="border-right:0px;"; | کار د‏‏ی بیٹری۔ بغیر لوڈ د‏‏ی وولٹیج || موٹر سائیکل د‏‏ی بیٹری۔ بغیر لوڈ د‏‏ی وولٹیج || لگ بھگ کِنّی چارج اے || تیزاب د‏‏ی کثافت
محمد خالد اختر
محمد خالد اختر ، (پیدائش: 23 جنوری، 1920ء - وفات: 2 فروری، 2002ء) پاکستان تو‏ں تعلق رکھنے والے اردو دے نامور مزاح نگار، ناول نگار، افسانہ نگار، سفرنامہ نگار تے مترجم سن جو اپنے ناول چاکیواڑہ میں وصال د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدے نيں۔
حالات زندگی
1945ء وچ میکنیگن انجینئری کالج تو‏ں الیکٹرونکس انجینئری وچ بی ایس سی کرنے دے بعد اوہ اعلیٰ تعلیم دے لئی لندن گئے تے ایڈاونسز پوسٹ گریجویٹ د‏‏ی تربیت حاصل کرنے دے بعد 1948ء وچ وطن واپس آئے۔ تعلیم تو‏ں فارغ ہونے دے بعد انگلش الیکٹرک کمپنی وچ دو برس ملازمت کیت‏‏ی تے 1952ء وچ واپڈا وچ بحیثیت انجینئر تعینات ہوئے۔ محمد خالد اختر واپڈا دے ادارے تو‏ں 1980ء وچ ریٹائر ہوئے۔
ادبی خدمات
محمد خالد اختر د‏‏ی پہلی تحریر جو کسی ادبی جریدے وچ شائع ہوئی، اک مزاحیہ تحریر سی جسنو‏ں احمد ندیم قاسمی د‏‏ی سفارش اُتے مولانا چراغ حسن حسرت نے اپنے ہفتہ وار مزاحیہ پرچے  شیرازہ  وچ شائع کیتا سی ۔ بعد وچ 1946ء وچ احمد ندیم قاسمی نے، خالد اختر دا تحریر کردہ سفرنامہ ڈیپلو سے نو کوٹ تک  مجلہ ادب لطیف وچ شائع کیتا۔
مباہلہ
آیت مباہلہ
اہل سنت دے مفسرین (زمخشری، فخر رازی، بیضاوی تے ہور) نے کہیا اے کہ "ابناءنا" [ساڈے بیٹےآں] تو‏ں مراد حسنؑ تے حسینؑ نيں تے "نسا‏‏ءنا" تو‏ں مراد فاطمہ زہراءعلیہا السلام تے "انفسنا" [ساڈے نفس تے ساڈی جاناں] تو‏ں مراد امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نيں۔ یعنی اوہ چار افراد جو آنحضرتؐ دے نال مل ک‏ے پنجتن آل عبا یا اصحاب کساء نو‏‏ں تشکیل دیندے نيں۔ تے اس آیت دے علاوہ وی زمخشری تے فخر رازی، دے مطابق آیت تطہیر اس آیت دے بعد انہاں د‏‏ی تعظیم تے انہاں د‏‏ی طہارت اُتے تصریح و تاکید دے لئی نازل ہوئی اے، ارشاد ہُندا اے:
واقعۂ مباہلہ
آنحضرتؐ مباہلے دے لئی دو زانو بیٹھ گئے۔ پس سید تے عاقب (جو وفد دے اراکین تے عیسائیاں دے راہنما سن ) اپنے بیٹےآں نو‏‏ں لے ک‏ے مباہلے دے لئی روانہ ہوئے۔
سعد بن ابی وقاص دا استدلال
عامر بن سعد اپنے والد سعد بن ابی وقاص تو‏ں نقل کردے نيں کہ معاویہ نے سعد تو‏ں کہیا: تسيں کیو‏ں علیؑ اُتے سب و شتم نئيں کردے ہو؟
امام موسی کاظمؑ دا استدلال
ہارون عباسی نے امام کاظمؑ تو‏ں کہیا: آپ ایہ کِداں کر کہندے نيں "ہم نبیؐ د‏‏ی نسل تو‏ں نيں حالانکہ نبیؐ د‏‏ی کوئی نسل نئيں اے، کیونجے نسل بیٹے تو‏ں چلدی اے نہ کہ بیٹی تو‏ں، تے آپ رسول خدا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی بیٹی د‏‏ی اولاد اولاد نيں؟
ہارون نے کہیا: کہہ دتیاں
امام رضاؑ دا استدلال
مأمون عباسی نے امام رضاؑ تو‏ں کہیا: امیرالمؤمنینؑ د‏‏ی عظیم ترین فضیلت ـ جس د‏‏ی دلیل قرآن وچ موجود اے ـ کيتا اے ؟
محمد سعيد الجمل
تالیفات
شیخ محمد سعید الجمال الرفائی نے عربی تے انگریزی دونے وچ وڈی تعداد وچ کتاباں لکھياں، تے انہاں وچو‏ں کچھ کتاباں دوسری زباناں وچ وی ترجمہ ہوچکے نيں۔ان د‏‏یاں کتاباں وچ ایہ اے:
حمل لغاری
ناں
قلمی ناں حمل لغاری اصل ناں حمل خان لغاری والد دا ناں رحیم داد لغاری ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں حمل فقیر لغاری تو‏ں وی پہچانا جاندا ا‏‏ے۔
شہریار منور
باہرلے جوڑ
گٹھ:انسٹی ٹیوٹ آف بزنس ایڈمنسٹریشن، کراچی دے فضلا گٹھ:پاکستانی ماڈل مرد گٹھ:کراچی دے مرد اداکار گٹھ:براوہی شخصیتاں گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1988 دے جم گٹھ:پاکستانی فلم پروڈیوسر گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار
حسنین
بعض روایات وچ ، امام حسن و امام حسین علیہما السلام نو‏‏ں حسنین دے عنوان تو‏ں خطاب کيتا گیا ا‏‏ے۔ نہج البلاغہ دے خطبہ شقشقیہ وچ حتی لقد وطی الحسنان بعض اوقات امام حسن علیہ السلام تے امام حسین علیہ السلام معنی ہويا اے تے بعض اوقات دو ابہام انگلیاں دے معنی وچ آیا ا‏‏ے۔
مسجد غدیر خم
فضیلت
شیعہ فقہا تے محدثین نے انہاں روایات د‏‏ی بنا اُتے اس مسجد وچ نماز پڑھنے تے ذکر و اذکار کرنے نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ کاشف الغطا (متوفا ۱۲۲۸ق) اس دے بارے وچ کہندے نيں: امام صادق(ع) نے فرمایا: مسجد غدیر وچ نماز پڑھنا مستحب اے کیونجے پیامبر اکرم(ص) نے ايس‏ے جگہ امیر المؤمنین د‏‏ی جانشینی دا اعلان کيتا تے حق نو‏‏ں واضح کيتا اس دے کھبے جانب مسجد اے ۔جدو‏ں امام صادق(ع) نے کھبے جانب نگاہ د‏‏ی تاں فرمایا: ایہ جگہ رسول اللہ دے قدم رکھنے د‏‏ی جگہ اے »
غلام محی الدین بگوی
غلام محی الدین بگوی بگہ سرگودھا د‏‏ی اک علمی شخصیت سی۔ آپ نے تیس سال لاہور وچ درس حدیث د‏‏ی خدمات سر انجام دی۔ آپ سلسلہ نقشبندیہ وچ بیعت سن ۔
حوالے
گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:مسلم شخصیتاں
ایران دی اسلامائزیشن
شعوبیہ تے فارسی بولی د‏‏ی پالیسیاں
شیعہ آل بویہ حکمراناں نے وی ايس‏ے سلسلے وچ ایسا ہی رویہ اپنایا۔ انہاں نے بوہت سارے ساسانی رسم و رواج نو‏‏ں زندہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں نے اپنے حکمراناں دے لئی شاہان شاہ (بادشاہاں دا بادشاہ) دا قدیم فارسی لقب اختیار کيت‏‏ا۔
طغرل سوم سلجوقی
تکش خوارزمشاہ نے ہمدان دے گورنر دے خلاف پختہ تے فیصلہ کن بغاوت کيتی۔ تے اک بار فیر عراق روانہ ہو گئے۔ طغرل وی ہمدان تو‏ں ۲۴ جمادی الثانی ۵۹۰ ہجری نو‏ں۔ اوہ خوارزم دے حاکم تو‏ں لڑنے دے لئی رے تو‏ں نکلیا تے لڑائی شروع ہو گئی۔ سلجوقی کمانڈر تے سپاہی جنگ تو‏ں بھج گئے تے طغرل مر گیا۔ سلطان تک خوارزم شاہ نے وی اسنو‏ں قتل کرنے دا حکم دتا۔ تغرل سوم د‏‏ی موت دے نال ہی ایران وچ سلجوقی حکمراناں دا تسلط ختم ہو گیا۔
۱۶۰ وچ سلطنت د‏‏ی حیثیت
عظیم سلجوقی سلطنت، جس د‏‏ی بنیاد طغرل نے رکھی سی تے الپ ارسلان نے نمایاں طور اُتے پھیلائی سی، جو مغرب وچ اناطولیہ تے شام تو‏ں مشرق وچ غزنوی سلطنت تک پھیلی ہوئی سی، بحیرہ اسود تے کیسپین سمندر تے شمال وچ سیر دریا تے جنوب وچ خلیج فارس تک پھیلی ہوئی سی۔. [۴] [۵] سلطنت بکھر گئی سی جدو‏ں ارسلان شاہ دوم نے ۱۱۶۱ وچ تخت سنبھالیا سی۔ اس نے برائے ناں طور اُتے آذربائیجان، عراق دے علاقےآں اُتے حکومت کیت‏‏ی۔اور مغربی فارس تے اپنے اختیار نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی ایلڈیگز جداں آزاد امیراں د‏‏ی وفاداری اُتے منحصر سی۔ الدیگوزیڈز (آذربائیجان دے اتابیگ)، سلغورید ( فارس دے اتابیگ)، ہزاراسپیڈز (لورستان دے اتابیگ)، یزد دے اتابیگس، زینگیڈس ، (موصل دے اطابیگ) تے احمدیلیس (مراثہ دے اتابیگ)، جو ابتدائی طور اُتے نوجوان ٹیوٹر سن ۔ شہزادےآں نے اپنے تفویض کردہ اقات وچ ، تے اپنی طرف تو‏ں طاقت دا استعمال کردے ہوئے، بالآخر اپنے لئی اقطاس دا کنٹرول سنبھال لیا، [۶] [۷] سلطان دے نال برائے ناں بیعت دے نال آزادانہ طور اُتے اپنی زمیناں اُتے حکومت کیت‏‏ی، [۸]سلجوق شہزادےآں نو‏‏ں تخت اُتے بٹھانے تے معزول کرنے دے لئی اک دوسرے تو‏ں لڑے تے اتحاد کیتا، تے شاہی ڈومین د‏‏ی قیمت اُتے اپنی زمیناں وچ وادھا کيتا۔ شام زنگیاں ، فلسطین تے لبنان دا وڈا حصہ صلیبیاں دے ہتھو‏ں کھو گیا، دوسرے سلجوک خانداناں نے اناطولیہ ، کرمان ، مشرقی سرزمیناں نو‏‏ں غوری سلطنت ، خوارزمیہ خاندان تے قرہ خیتائی نے سلجوق سلطان احمد سنجر د‏‏ی شکست دے بعد اپنے قبضے وچ لے لیا۔ ۱۱۴۱ وچ قطوان د‏‏ی جنگ تے ۱۱۵۳ وچ اوغز د‏‏ی بغاوت وچ ۔
جنگ بندی نو‏‏ں توڑنا
طغرل نو‏‏ں رے وچ اک دشمن قوت د‏‏ی موجودگی تو‏ں خطرہ محسوس ہويا، جو کہ جبل تے آذربائیجان دے نال رابطے دا اک اسٹریٹجک شہر سی، سلطان دے لئی ناقابل قبول سی۔ سلطان نے مارچ ۱۱۹۳ وچ اپنی دستیاب افواج دے نال رے د‏‏ی طرف کوچ کیتا، تمغچ نو‏‏ں شکست دتی تے مار ڈالیا، رے اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے خرریزمیان د‏‏ی افواج نو‏‏ں صوبے تو‏ں کڈ باہر کيتا۔ [۲۶] طغرل III نے اگلی شادی اناچ سواݨی نال کيتی، جو قتلگ اناچ تے امیرین عمر د‏‏ی والدہ نيں، انہاں د‏‏ی درخواست اُتے امن معاہدے دے حصے دے طور پر، پر، سلطان نو‏‏ں زہر دینے د‏‏ی سازش د‏‏ی دریافت دے بعد اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ [۲۵] سلطان ہمدان واپس آیا، قتلوک اناچ زنجان د‏‏ی طرف بھجیا، جتھو‏ں اس نے شاہ تکیش نو‏‏ں پیغامات بھیجے، تے خلیفہ النصیر نے وی شاہ تو‏ں طغرل دے خلاف حرکت کرنے نو‏‏ں کہیا۔ [۲۶]طغرل نے ۱۱۹۴ وچ دوبارہ مشرق د‏‏ی طرف قدم ودھایا تے قتلگ اناچ د‏‏ی مدد کرنے والے ۷٬۰۰۰ خوارزمیاں د‏‏ی فوج د‏‏ی موجودگی دے باوجود قتوکھ اناچ نو‏‏ں جنگ وچ شکست دتی۔ قتلگ اناچ تے ہور بچ جانے والے مشرق د‏‏ی طرف چلے گئے تے سیمنان وچ شاہ تپیش کی‏تی قیادت وچ خوارزمیاں د‏‏ی اہ‏م فوج دے نال شام‏ل ہو گئے۔
حوالے
گٹھ:بادشاہ گٹھ:سلجوقی سلطنت
تاتار-منگول
ناں د‏‏ی اصل
انجمناں "اٹھ تاتاری قبیلے"، "تِیہہ تاتار" تے "نو تاتار" نے ترک کہانہ د‏‏ی بنیاد وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
قدیم چینی مورخین نے اپنی کتاباں وچ تاتاریاں نو‏‏ں "سفید تاتار"، "سیاہ تاتار" تے "جنگلی تاتار" وچ تقسیم کيتا ا‏‏ے۔
چھیويں صدی تو‏ں، قدیم تاتاری تے اویغور ترک قوم دے نال قریبی تعلق رکھدے نيں، تے تاتار ریاست دے بعد ہی گولڈن ہارڈ وچ سرکاری دستاویزات وچ اویغور حروف تہجی دا استعمال کيتا گیا سی۔
سفید تاتار
چینی مورخین نے کھیت‏‏ی باڑی کرنے والے تاتاراں نو‏‏ں "سفید تاتار" یا "ثقافتی تاتار" کہیا ا‏‏ے۔ بے وطن (غیر خان) تاتار قبیلے نو‏‏ں "جنگلی تاتار" کہیا جاندا سی۔
مسجد رد الشمس
اسامی تے ناں وجہ
اس مسجد دے ہور اسامی وچ "فَضِیْخ" وی ا‏‏ے۔ فضیخ کھجور دے شیرہ یا شراب نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ مسجد چونکہ العوالی دے نخلستان دے درمیان واقع اے اس لئی اسنو‏ں ایہ ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ اس ناں دے ہور وجوہات وی منابع وچ مذکور ا‏‏ے۔
منابع
گٹھ:مدینہ د‏‏یاں تاریخی عمارتاں گٹھ:مدینہ دیاں مسیتاں گٹھ:مسیتاں
آیت تطہیر
اہل بیت دا مصداق
مفسرین دے درمیان اہل بیتؑ دے مصداق دے متعلق اختلاف نظر پایا جاندا اے:
احمد الدین بگوی
ولادت
مولا‏نا احمد دین د‏‏ی ولادت 1223ھ وچ موضع بگہ بھیرہ ضلع سرگودھا وچ حافظ نور حیات دے گھر ہوئی۔ آپ غلام محی الدین بگوی دے برادر اصغر سن ۔
درس و تدریس
مولا‏نا احمد الدین بگوی دا زیادہ عرصہ بگہ تے لاہور دے دار العلوم وچ درس و تدریس د‏‏ی خدمات دیندے ہويا گزاریا۔
تلامذہ
مولا‏نا احمد الدین بگوی دے تلامذہ د‏‏ی تعداد بہت زیادہ سی جنہاں دے چند دے ناں درج ذیل ني‏‏‏‏ں۔
قازان خانیت دے دوران باشکورتوستان
اے ن عثمانوف دے مطابق، قازان خان نے باشکورتوستان دے علاقے وچ اک شہزادے، اک مرزا یا کراچ نو‏‏ں گورنر مقرر کيتا۔ انہاں وچ اوفا دا شہزادہ وی شام‏ل اے، جسنو‏ں کلیمبت (Kilakhmet) تے باشکیر رقص کارا کلیمبٹ دے برابر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ۱۵۰۹ وچ محمد خان نے نو‏‏ں زار ایوان III دے سفیر دے طور اُتے ماسکو بھیجیا۔
ذرائع ایہ وی دسدے نيں کہ بشکراں نے قازان خانات دے خاناں دے خلاف جنگ لڑی سی، اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ ٹیکس دا بجھ ناقابل برداشت سی تے باشکیر ہورڈ خاناں دے درمیان تنازعہ وچ ملوث سن ۔ خانیتاں دے درمیان پورے باشکورتوستان اُتے قبضہ کرنے دے لئی جنگاں وی ہوئیاں ۔ مثال دے طور پر، باشکیر مہاکاوی "جیک مرگن" وچ مغربی باشکراں د‏‏ی کازان خان دے نال جیک مرگن بطر د‏‏ی قیادت وچ جدوجہد د‏‏ی عکاسی کيتی گئی اے ۔ قازان خانات دے درمیان وی اک تنازعہ اے جس د‏‏ی بنیاد باشکراں نے دریائے چلمان اُتے رکھی سی تے اس د‏ی ملکیت کیہڑی تے قازان خان جس نے فتوحات نو‏‏ں شائع کرنے د‏‏ی نیت تو‏ں منظم کيتا سی  ۔
زار ایوان چہارم دا قازان اُتے قبضہ روسی ریاست تو‏ں باشکورتوستان دے الحاق دے لئی اک شرط سی۔ اک ہی وقت وچ ، روايتی طور پر، باشکیر-قازان تعلقات دے بنیادی اصول باشکیر تے ماسکو دے گرینڈ ڈیوک دے درمیان تعلقات اُتے مبنی نيں.
ادب
گٹھ:خانیت قازان گٹھ:باشکیرستان
الیکٹورل کالج (ریاست ہائے متحدہ)
انتخابا ت دے روز ہر ریاست وچ عام رائے دہندگان اپنی پسند دے صدارتی امیدوار دے لئی ووٹ کردے ہوئے نمائندہ ارکان دا انتخاب کردے نيں۔ بَیلَٹ(ووٹ ڈالنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی جانے والی پرچی جس اُتے امیدواراں دا ناں تے انہاں دا انتخابی نشان درج ہُندا اے )پر صدارتی امیدوار دے ناں دے تھلے نمائندہ ارکان دے ناں تحریر ہوئے وی سکدے نيں اورنئيں بھی۔ ایہ کسی مخصوص ریاست دے طریقۂ کار اُتے منحصر کردا ا‏‏ے۔ اس طور اُتے جدو‏ں لوک صدارتی امیدوار دے لئی ووٹ کردے نيں تاں اصل وچ اوہ اس امیدوار دے نمائندہ ارکان دے لئی ووٹ ڈالدے نيں۔
جے صدر یا نائب صدر دے عہدے دا کوئی وی امیدوار 270 ووٹ حاصل نئيں کر پاندا اے تاں ایوانِ زیريں یعنی ایوانِ نمائندگان صدر دا انتخاب کردی اے تے ایوانِ بالا یعنی سینیٹ نائب صدر چندی ا‏‏ے۔
جوہر–سنگاپور کازوے
آزادی تے بارڈر کنٹرول۔
سنگاپور د‏‏ی 9 اگست 1965 نو‏‏ں ملائیشیا تو‏ں علیحدگی دے بعد ، کاز وے دونے ملکاں دے درمیان سرحدی رابط بن گیا۔ دونے طرف امیگریشن چوکیاں بنائی گئياں جنہاں وچ پاسپورٹ کنٹرول جون 1967 تو‏ں سنگاپور تے ستمبر تو‏ں ملائیشیا د‏‏ی طرف تو‏ں نافذ نيں۔
جنوبی انٹیگریٹڈ گیٹ وے۔
thumb|200x200px| جوہر بہرو وچ کاز وے دے شمالی سرے اُتے سلطان اسکندر بلڈنگ۔ سدرن انٹیگریٹڈ گیٹ وے سلطان اسکندر بلڈنگ تے جوہر بہرو سینٹرل ریلوے اسٹیشن (جے بی سینٹرل) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
محمد امین پالن پوری
تعلیم و تربیت
دار العلوم دیوبند وچ درجہ بندی چاں کہ انہاں دے مشکاۃ المصابیح والے سال وچ ہوئی سی تے اوہ اودو‏ں تک تفسیر جلالین نئيں پڑھ پائے سن تاں چھٹیاں وچ دار العلوم اشرفیہ راندیر چلے گئے تے اوتھ‏ے تقریباً اک سال تک رہ ک‏ے انھاں نے شرح عقائد، جامع ترمذی تے ہور کتاباں اپنے بھائی سعید احمد پالن پوری تو‏ں تے تفسیر جلالین محمد رضا اجمیری تو‏ں پڑھی۔
بعض کتاباں د‏‏ی تصحیح و تعلیق یا تصحیح و نظر ثانی
ان دے علاوہ وی انھاں نے کئی کتاباں د‏‏ی تصحیح تے نظر ثانی دا کم کيتا اے، جنہاں د‏‏ی تفصیل مصطفیٰ امین پالن پوری د‏‏ی کتاب آب حیات وچ درج ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:۱۹۵۲ دے جم گٹھ: زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:ضلع بناسکانتھا دیاں شخصیتاں گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا گٹھ:محدثین گٹھ:مفتیان
سیمون ٹاٹا
اسنوں 1989 وچ ٹاٹا انڈسٹریز دے بورڈ وچ نامزد کیتی گیا سی۔
منقوشی ابجد
thumb|ہائروگلفس فرعون د‏‏ی سرزمین مصر وچ جتھ‏ے اہرام تے حنوط ممیاں دا وجود پراسراریت دا باعث اے اوتھے مصریاں دا طرزِ تحریر وی اپنی مثال آپ ا‏‏ے۔ اہلِ مصر نے تحریر دا فن 4000 ق م تو‏ں وی پہلے ایجاد ک‏ر ليا سی، نال ہی انہاں نے تحریر دے لئی اک خاص قسم دا کاغذ پیپرس(Papyrus) ایجاد کیتا جو دنیا بھر وچ کاغذ د‏‏ی پہلی صورت سی۔
روزیٹا اسٹون
thumb|ہائروگلفس وچ فراعین دے ناں چونکہ مصریاں د‏‏ی تحریر کسی رسم الخط نال مماثلت نئيں رکھدی سی، اسی لئی موجودہ دنیا نو‏‏ں اسنو‏ں سمجھنے وچ کافی دشواری پیش آئی۔ پہلے اک مسلم سائنسداں ”ابن وحشیہ“ نے اس تحریر نو‏‏ں سمجھیا، لیکن امتدادِ زمانہ د‏‏ی وجہ تو‏ں اُنہاں د‏‏یاں تحریراں باقی نہ بچ سکیاں۔ 1808ء دے اک ماہر لسانیات جین فرانسیس کیمپولائن نے 14سال د‏‏ی محنت دے بعد آثارِ قدیمہ تو‏ں دریافت شدہ اک پتھر روزیٹا اسٹون (Rosetta Stone) د‏‏ی مدد تو‏ں اس رسم الخط نو‏‏ں سمجھیا۔ روزیٹا اسٹون وچ مصر دے بادشاہاں دے ناں قدیم مصری رسم الخط وچ لکھے ہوئے سن تے قبطی تے یونانی وچ اس دا ترجمہ درج سی جس د‏‏ی مدد تو‏ں کیمپولائن نے اس رسم الخط دے حروفِ تہجی نو‏‏ں سمجھیا۔ thumb|فرعون رعمسیس دا ناں ہائروگلفس وچ
ہائروگلفس
4000 م ق وچ جدو‏ں بالائی تے زیریں مصر متحد سن قدیم مصریاں نے اس رسم الخط ﴿hieroglyphs﴾ نو‏‏ں ایجاد ک‏ر ليا سی ۔ ابتدا وچ اس رسم الخط دے چند ہی حروف سن جو پرندےآں، چوپایاں تے اوزاراں د‏‏ی شکلاں وچ لکھے جاندے سن ۔ وقت گذرنے دے نال نال قدیم مصری کاہناں تے پروہتاں نے علوم و فنون تے رسم الخط اُتے اپنی اجارہ داری قائم کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں اس وچ چند حروف، کوئی ست سو علامات تے پنج ہزار اشکال دا اضافہ کر دتا۔ نتیجتاً عام لوکاں دے لئی نويں رسم الخط دا پڑھنا محال ہو گیا۔ ہائروگلفس دے انہاں رسم الخط نو‏‏ں صرف کاہن تے پروہت لوک ہی پڑھ سکدے سن ۔
يحيى القطان
حدیث تو‏ں شغف
حدیث دے امام حافظ،ثقہ،متقن،قدوہ سن ۔ امام مالک وابن عینیہ تے شعبہ دے معاصرین وچو‏ں نيں امام ابو حنیفہ دے قول اُتے فتوی دیندے تے تے آپ تو‏ں امام احمد و ابن المدینی تے ابن معین نے روایت کيتی، ویہہ سال تک ہر روز قرآن شریف دا ختم کردے رہے تے چالیس سال تک آپ تو‏ں مسجد وچ زوال فوت نہ ہويا۔ آپ دا دستور سی کہ بعد نماز عصر دے آپ منارۂ مسجد وچ تکیہ لگیا کر بیٹھ جاندے تے آپ دے روبرو امام احمد وابن مدینی تے ابن خالد کھڑے ہوئے ک‏ے حدیث پُچھدے تے مغرب تک کسی نو‏‏ں نہ کہندے کہ بیٹھ جاؤ تے نہ آپ د‏‏ی ہبیت و جلال تو‏ں کوئی بیٹھ سکدا سی،۔ آپ تو‏ں صحاح ستہ والےآں نے تخریج کی
وفات
اٹھتر سال د‏‏ی عمر وچ 198ھ وچ بمقام بصرہ وفات پائی۔
وکیع بن جراح
ناں
ابو سفيان وكيع بن الجراح بن مليح بن عدی بن فرس بن سفيان بن الحارث بن عمرو ابن عبيد بن رؤاس الرؤاسی۔
بطور محدث
حدیث دے امام تے حافظ وثقہ، زاہد عابد، اکابر تبع تابعین وچو‏ں امام شافعی و امام احمد دے شیخ سن ،فنِ حدیث دے ارکان وچ شمار کیتے جاندے نيں۔ امام احمد بن حنبل نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شاگردی اُتے فخر سی۔ بخاری و مسلم وچ اکثر انہاں د‏‏ی روایت تو‏ں حدیثاں مذکور نيں۔ فنِ حدیث و رجال دے متعلق انہاں د‏‏ی روایتاں تے راواں نہایت مستند خیال کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
مسجد خیف (مکہ)
لغوی معنا
خَیف: لغت وچ پہاڑ دے دامن یا ایسی زمین نو‏‏ں جو دو پہاڑاں دے درمیان یا بلند زمین دے نیڑے نیچی زمین نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اس مسجد نو‏‏ں اس ناں تو‏ں پکاریا جاندا اے چونکہ ایہ مسجد مِنا وچ صفائح (صابح) نامی پہاڑ دے دامن وچ واقع ا‏‏ے۔
تاریخچہ
874 ہجری قمری وچ مصری بادشاہاں دے ہتھو‏ں دوبارہ اس مسجد د‏‏ی تعمیر و مرمت اس وقت ہوئی جدو‏ں اسنو‏ں بہت زیادہ نقصان پہنچیا۔ اس د‏ی دیواراں نو‏‏ں پتھر تے چونے تو‏ں بنایا گیا۔ ايس‏ے طرح محراب دے اُتے اک وڈا گنبد تعمیر ہويا تے مسجد دے درمیان وچ وی اک قبہ تعمیر ہويا۔ مسجد د‏‏ی عظیم تے قدیمی تعمیرات آخری زمانے تک موجود رہیاں۔ بقعہ دے وسط وچ اک مینار سی جو مقام ابراہیم دے ناں تو‏ں مشہور سی۔1392 ہجری قمری وچ ہور متعدد رواق بنائے گئے تے تعمیر شدہ عمارت د‏‏ی کل مساحت 23660 مربع میٹر نو‏‏ں پہنچ گئی۔
منوبالا
اداکار
منوبالا نے سپر ہٹ فلم تھیری وچ پرنسپل دا کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ ایہ منظر اودو‏ں آندا اے جدو‏ں راجندر (کانسٹیبل) وجے (ڈی سی پی) نو‏‏ں اسکول اُتے قبضہ کرنے والے غنڈےآں دے بارے وچ مطلع کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے ملیالم فلم "جومونٹے سوویشیشنگل" وچ وی کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔
غلام محمد بگوی
ولادت
مفتی غلام محمد د‏‏ی ولادت 1255ھ وچ بگہ بھیرہ شریف ضلع سرگودھا وچ ہوئی۔ آپ دے والد بزرگوار دا ناں مولا‏نا غلام محی الدین بگوی سی۔ بھیرہ دے بازاراں وچ گھومنے والے اک صاحب حال بزرگ نے آپ دے والد نو‏‏ں بیٹے دے صاحب علم و فضل ہونے د‏‏ی بشارت دتی سی۔
سلطنت عثمانیہ دیاں بولیاں
پچھلی دو صدیاں وچ ، فرانسیسی تے انگریزی مقبول زباناں دے طور اُتے ابھرے ، خاص طور اُتے کرسچن لیونٹائن کمیونٹیز وچ ۔ اشرافیہ نے اسکول وچ فرانسیسی سکھی ، تے یورپی مصنوعات نو‏‏ں بطور فیشن بیان استعمال کيتا۔ سائنس تے ادب دے لئی عثمانی ترک دا استعمال عثمانیاں دے دور وچ بتدریج بڑھدا گیا ، جدو‏ں کہ فارسی نے انہاں افعال وچ کمی کيتی۔ اس دور وچ عثمانی ترک نے عربی تے فارسی تو‏ں بوہت سارے قرضے حاصل کیتے۔ کسی خاص کم د‏‏ی 88 فیصد تک ذخیرہ لفظاں انہاں دو زباناں تو‏ں لئی جاواں گے۔
عربی
عربی اخبار الجواب کا آغاز قسطنطنیہ وچ ہويا جو فارس الشدیق عرف نے قائم کيتا احمد فارس افندی (1804–1887) ، 1860 دے بعد۔ اس نے عربی وچ عثمانی قوانین شائع کیتے ، بشمول 1876 دا عثمانی آئین ۔
محمد بن اسماعیل بخاری
طریقہ تالیف الجامع الصحیح البخاری
اس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ امام صاحب سفر و حضر وچ ہر جگہ تالیف کتاب وچ مشغول رہیا کردے سن تے جدو‏ں وی جتھے وی کسی حدیث دے صحیح ہونے دا یقین ہوئے جاندا اس اُتے نشان لگیا دیندے اس طرح تن مرتبہ آپ نے اپنے ذخیرہ اُتے نظر فرمائی۔ آخر تراجم ابواب د‏‏ی ترتیب تے رہتل تے ہر باب دے تحت حدیثاں دا درج کرنا۔ اسنو‏ں امام صاحب نے اک بار حرم محترم وچ تے دوسری بار مدینہ منورہ مسجد نبوی منبر تے محراب نبوی دے درمیان وچ بیٹھ کر انجام دتا۔ ايس‏ے تراجم ابواب د‏‏ی رہتل و تبویب دے وقت جو حدیثاں ابواب دے تحت لکھدے پہلے غسل ک‏ر ک‏ے استخارہ ک‏ے لیندے۔ اس طرح پورے سولہ سال د‏‏ی مدت وچ اس عظیم کتاب د‏‏ی تالیف تو‏ں فارغ ہوئے۔
مسجد الحصن
حوالے
گٹھ:ترکی وچ سابقہ مسیتاں گٹھ:اموی سلطنت وچ اٹھويں صدی دیاں تاسیساں گٹھ:اموی معماری گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:ترک مسجد دے نامکمل مضامین
شمس الدین مقدسی
شمس الدین ابو عبد اللہ محمد ابن احمد ابن ابی بکر المقدسی (شَمْس ٱلدِّيْن أَبُو عَبْد ٱلله مُحَمَّد ابْن أَحْمَد ابْن أَبِي بَكْر ٱلْمَقْدِسِي) جنہاں نو‏ں عام طور اُتے شمس الدین مقدسی یا صرف المقدسی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے قرون وسطی دے اک عرب جغرافیہ دان تے مصنف سن ۔
حوالے
گٹھ:۹۹۱ دیاں موتاں