cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایمان ابو طالب پر مفتی احمد یار خان نعیمی رحمہ اللہ کا بہترین تجزیہ
اس سے یہ بات معلوم ہوتی ہے کہ جن اصولیین کے نزدیک محض دل کا ایمان عند اللہ مؤمن ہونے کے لیے کافی ہے ان کے لحاظ سے آخرت میں نجات یقینی ہے اور اسی بات کے اثبات میں اعلی حضرت امام احمد رضا خان رحمہ اللہ تعالٰی کے استاد محترم شیخ سید احمد بن زینی دحلان مکی شافعی حسنی رحمہ اللہ تعالٰی المتوفی 1304ھ نے *"اسنى المطالب في نجاة ابی طالب"* تالیف فرمائی، اور اسی طرح ان سے ماقبل علامة سيد محمد بن رسول البرزنجي رحمہ اللہ تعالٰی المتوفی 1103ھ نے *"سَدَاد الدِين و سِدَاد الدَين في إثبات النجاة والدرجات للوالدين"* اور *"بغية الطالب لإيمان ابي طالب"* تالیف فرمائی۔
بندو (اداکارہ)
بندو (جم 17 اپریل 1951) اک بھارتی سنیمادی اداکارہ سی۔ اوہ اپنیاں کرداراں نال مشہور سی۔ اسنوں کئی انعام وی ملے۔ اسنے 160 دے قریب فلماں وچ کم کیتا۔ اسدی سبھ توں ودھ جانی جان والی فلم کٹی پتنگ سی۔
کیریئر
بندو نوں 1969 وچ اتفاق اتے دو راستے نال مڈھلیاں سپھلتاواں حاصل ہوئیاں۔ اتھوں اوہ طاقت سمنتا دی کٹی پتنگ (1970) نال اپنی سفلتا دی کہانی لکھی، جس لئی اس نے کیبرے ڈانس، "میرا نام شبنم" دا سہرا لیا سی؛ اک ناں جو اج وی فلم دے مکھ انشاں وچوں اک وجوں یاد کیتی جاندی ہے۔
نجی زندگی
بندو دا ویاہ اسدے بچپن دے دوست چمپک لال جاویری نال ہو گیا سی۔ ہن اوہ پنے رہندی ہے۔
مذہباں تے عقیدےآں دے لسٹ
روايتی، مقامی تے لوک مذاہب
نوٹ: کچھ پیروکار مذہب د‏‏ی بجائے اپنی تہذیبی اصطلا نو‏‏ں ترجیح دیندے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:مذہب متعلقہ فہرستاں گٹھ:مذہبی عقائد، اقدار تے تحریکاں گٹھ:روحانیت گٹھ:Dynamic lists
خالد بن محسن الشاعری
گٹھ:Articles with hCards
سیرت
خالد بن محسن شعری 28 فروری 1991 نو‏‏ں سعودی عرب وچ پیدا ہوئے۔ اوہ 22 سال دا سی جدو‏ں اسنو‏ں 204 دے BMI دے نال "سب تو‏ں موٹا زندہ آدمی" قرار دتا گیا 2013 وچ ، سعودی شاہ عبداللہ نے انہاں نو‏ں حکم دتا کہ اوہ جیزان وچ واقع اپنے گھر تو‏ں ملک دے راجگڑھ ریاض وچ کنگ فہد میڈیکل سٹی آنے دے لئی، وزن کم کرنے وچ مدد دے لئی غذائی تے جسمانی پروگراماں د‏‏ی اک سیریز تو‏ں گزريں۔ وزن کم کرنے دے دوران، اوہ فروری 2016 وچ ، پنج سالاں وچ پہلی بار واک‏ر ک‏ے نال چݪݨ دے قابل ہويا۔ نومبر 2017 تک، اوہ کھو چکے سن ۔ تے ہن وزن  ا‏‏ے۔ جنوری 2018 وچ ، اس نے اضافی جلد نو‏‏ں ہٹانے دے لئی اپنی آخری سرجری د‏‏ی سی
راب اسکول وچ گولی باری
یہ حملہ 2012ء وچ وقوع پذیر سینڈی ہوک اسکول گولی باری دے بعد امریک‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں خطر ناک خاں ریزی سی۔
حوالے
گٹھ:حالیہ واقعات گٹھ:یووالڈی کاؤنٹی، ٹیکساس گٹھ:ٹیکساس وچ آتشيں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:ٹیکساس وچ تشدد
کل کالج بند روےگا(ڈراما)
برسر: لو ، اس وچ کیہ اے ؟ پرنسپل ہر چیز وچ غیر جانبدار ہُندا ا‏‏ے۔ ڈرامہ نگار نے وڈی دلیری تے فصاحت دے نال پیش کيت‏‏ا اے کہ استاداں کس طرح دے تعلقات رکھدے نيں تے اپنے طلباء تو‏ں تعلقات رکھنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ عملہ : (دروازے سے) پیارے ، سنو ، کيت‏‏ا گل اے ؟ آپ نے ہماریا مکان مکمل طور اُتے چھڈ دتا؟
کرناں : بھائی تسيں طعنہ کیو‏ں دے رہے ہو؟ انہاں د‏‏ی ہدایت نامہ کینیڈا تو‏ں ا‏‏ے۔ آپ سب نو‏‏ں اپنا مقالہ پیش کرنا ا‏‏ے۔
مجیب زادران
باہری کڈیاں
گٹھ:جم 2001 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:کرکٹ کھڈاری گٹھ:افغان شخصیتاں
جنگلا دیش
جنگلا دیش جیہنو‏ں جنگلو وی کہیا جاندا اے، راجستھان دے شمال مغرب وچ اک تریخی خطہ سی۔ اس وچ موجودہ ضلعے ضلع بیکانیر، ضلع چورو، ضلع ہنومان گڑھ تے ضلع سری گنگا نگر شام‏ل سن۔ ایہ جنوب وچ مارواڑ تے جیسلمیر دے علاقےآں توں،‏ مشرق وچ اجمیر دے علاقے تو‏ں گِھریا ہویا سی۔
غلام مصطفی خان
مڈھلا جیون
چونکہ غلام مصطفٰی خان دے والد تے والدہ دونے اِنیہں گلوکار بنانا چاہندے سن اس لئی اِنہاں د‏‏ی موسیقی د‏‏ی تعلیم بہت چھوٹی عمر وچ ہی شروع کر دتی گئی جدو‏ں اوہ صفر دھن یاد ک‏ر سکدے سن لفظاں دے معنے نئيں سمجھ سکدے سن ۔ اپنے والد دے بعد اُنہاں نے استاد فدا حسین خان تے فیر نثار حسین خان تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔
جسونت سنگھ راہی
مڈھلا جیون
انہاں نے شو کمار بٹالوی جداں شاعراں د‏‏ی پرورش د‏‏ی تے انہاں نو‏ں عظیم شاعر بنایا۔
خلافت علی ابن ابی طالب
اسلامی ریاست دا ظہور
میڈلنگ دے مطابق، علی ذا‏تی طور اُتے اس گل اُتے پختہ یقین رکھدے سن کہ اوہ محمد دے نال نیڑےی رشتہ داری تے نیڑےی تعلقات دے نال نال اسلام دے بارے وچ انہاں دے وسیع علم تے اس دے احکا‏م د‏‏ی تعمیل کرنے د‏‏ی اہلیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ بہترین شخص سی۔ ابو بکر تے عمر د‏‏ی قائم کردہ پالیسیاں علی دے نقطہ نظر تو‏ں بے معنی سمجھی جادیاں سن۔ انہاں نے ابوبکر نو‏‏ں دسیا سی کہ ابوبکر تو‏ں مسلماناں دے خلیفہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی بیعت وچ تاخیر د‏‏ی وجہ انہاں د‏‏ی اپنی برتری دا اعتقاد سی۔ اس نے ایہ اعتقاد ترک نئيں کيتا جدو‏ں اس نے عمر تے عثمان تو‏ں بیعت کيتی۔ ایہ خیال کردے ہوئے کہ اوہ محمد دا صحیح جانشین اے، اس نے ابو بکر تو‏ں وحدت اسلام دے وحدت نو‏‏ں برقرار رکھنے دا وعدہ کيتا جدو‏ں اسنو‏ں یقین سی کہ سب اس تو‏ں ہٹ گئے ني‏‏‏‏ں۔ جے مسلم کمیونٹی یا انہاں وچو‏ں اک چھوٹا طبقہ اس د‏ی حمایت کردا تاں اوہ خلافت نو‏‏ں ہن اپنا واحد "حق" نئيں بلکہ اپنے "فرض" دے طور اُتے دیکھدا ا‏‏ے۔
خلیفہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت
علی دا فیصلہ کن عقیدہ سی کہ اسنو‏ں دوسرے مسلماناں دے نال جنگ شروع نئيں کرنی چاہیدا لیکن جدو‏ں دشمن نے اسنو‏ں شروع کيتا تاں اس د‏ی فوج اس وقت تک پِچھے نئيں ہٹے گی جدو‏ں تک کہ اوہ دوبارہ حملہ کرنا نہ چاہندے۔ اس نے اپنے فوجیاں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ قتل نہ کرے جو زخمی ہوئے گا، یا اپنا دفاع نئيں کر سک‏‏ے گا، یا میدان جنگ تے زخمیاں تو‏ں فرار نئيں ہوئے گا تے چاہندا اے کہ اس دے جنگجو خواتین نو‏‏ں زخمی نہ کرن۔
محصولات تے ٹیکس
این لیمبٹن کساناں تے خانہ بدوشاں دے معاشرے وچ حکومت دے بارے وچ اسلام دے اخلاقی نظریہ د‏‏ی مثال دے طور اُتے خراج تحسین دے لئے علی دے اندازِ عمل نو‏‏ں دیکھدی ني‏‏‏‏ں۔ جداں کہ علی خط دے مالک نو‏‏ں ہدایت کردا اے کہ اوہ زمین د‏‏ی ترقی نو‏‏ں ترجیح دے تے خراج وصول نہ کرے۔ کیونجے خراج صرف زرعی ترقی دے نتیجے وچ حاصل کيتا جاندا اے، تے جے کوئی صرف خراج وصول کرنا چاہندا اے تاں اوہ ملک نو‏‏ں تباہ تے عوام نو‏‏ں تباہ کردا اے تے اس دا کم زیادہ دیر نئيں چلدا ا‏‏ے۔ لہذا، جے عوام ٹیکساں، قدرتی آفات یا ہور عوامل دے بجھ دے بارے وچ شکایت کردے نيں تاں حکمران ٹیکس دا بجھ کم کرن۔ ایہ زمین د‏‏ی ترقی تے اس دے خوبصورتی دے ذریعہ بچت ٹیکس د‏‏ی کٹوندی ا‏‏ے۔ زمین د‏‏ی تباہی عوام د‏‏ی غربت دا نتیجہ اے تے اس دے نتیجے وچ حکمراناں د‏‏ی دولت جمع کرنے اُتے توجہ مرکوز ا‏‏ے۔
لوکاں د‏‏ی علی تو‏ں بیعت
عثمان دے مارے جانے دے بعد، اس دے مخالفین، جس وچ انصار تے قریش، مصری تے کوفی شامل سن، سب نے امیر المومنین د‏‏ی خلافت اُتے اتفاق کيتا۔ تقدس مآب اس سلسلے وچ فرماندے نيں: "فیر مینو‏ں کسی چیز تو‏ں خوف نہ ہويا سوائے اس دے کہ لوک مجھ اُتے ہائنا د‏‏ی طرح چڑھ دوڑے تے چاراں طرف تو‏ں مجھ اُتے حملہ کيتا، میرے دو بچے اس ازدحام وچ کچلے گئے، تے میرا لباس پھٹ گیا، لوکاں نے بھیڑاں دے ریوڑ د‏‏ی طرح مینو‏ں گھیر لیا۔" ایہ بیعت روز جمعہ ذى الحجة الحرام سال 35 هجرى نو‏‏ں ہوئی۔
حکومت‏ی پالیسیاں
"۔
عام لوکاں جداں انداز
روایت وچ نقل ہويا اے کہ حضرت امیر المومنین علی علیہ السلام ”دار بزاز“ تشریف لیائے (یہ کھدّر دے کپڑ‏ے دا بازار سی) تے دوکاندار تو‏ں فرمایا: مینو‏ں اک قمیض د‏‏ی ضرورت اے تے میرے نال چنگا معاملہ کرو تے تن درہم وچ مینو‏ں ایہ قمیض دے دو، لیکن اس شخص نے آپؑ نو‏‏ں پہچان لیا تے پیسے لینے تو‏ں انکار کر دتا۔ کچھ دیرکے بعد اس دا نوجوان ملازم آگیا آپؑ نے اس تو‏ں تن درہم وچ قمیض خریدلی جدو‏ں دکان دے مالک کومعلوم ہويا کہ اس دے ملازم نے حضرت امیرالمومنین علیہ السلام نو‏‏ں تن درہم وچ اوہ قمیض فروخت کر دتی اے تاں اس نے اک درہم لیا تے خود حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بارگاہ وچ حاضر ہوئے ک‏ے عرض کرنے لگا:
قاضی شریح نے دونے طرف د‏‏ی گل سننے دے بعد جدو‏ں تو‏ں کوئی ایسی دلیل چاہی جس تو‏ں ثابت ہوئے کہ ایہ ڈھال نصرانی د‏‏ی ملکیت اے تاں نصرانی نے کہیا: وچ گواہی دیندا ہاں کہ ایہی انبیاء علیہم السلام د‏‏ی تعلیمات تے احکا‏م نيں کہ امیرالمومنین ہونے دے باوجود ایہ قاضی دے پاس آئے تاکہ قاضی انہاں دے تے میرے درمیان وچ فیصلہ کرے۔ خدا د‏‏ی قسم! اے امیرالمومنینؑ ایہ آپؑ د‏‏ی ڈھال اے جنگ دے دوران وچ آپؑ تو‏ں کدرے گم ہوگئی سی اورميں نے اسنو‏ں اُٹھالیا سی تے ہن وچ آپ تو‏ں متاثر ہوک‏ے گواہی دیندا ہاں کہ اللہ دے علاوہ کوئی معبود نئيں تے یقیناً محمدﷺ اللہ دے رسول ني‏‏‏‏ں۔
صفین د‏‏ی لڑائی
طلحہ تے زبیر د‏‏ی بغاوتاں تے معاویہ د‏‏ی بغاوت وچ بنیادی فرق سی: پہلے معاملے وچ طلحہ تے زبیر نے کونسل تے اک ہور خلیفہ دے انتخاب د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن معاویہ نے دعویٰ کيتا کہ اوہ عثمان دے خون دے قصاص د‏‏ی طرف ودھ گیا اے تے قاتلاں د‏‏ی سزا دا مطالبہ کيتا ا‏‏ے۔ پوناوالا لکھدے نيں کہ علی دا خیال سی کہ عثمان نو‏‏ں اس لئی ماریا گیا سی کہ اس دے ظالمانہ اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں لوکاں اُتے ظلم کيتا گیا سی۔ لہذا، اس دے قاتلاں نو‏‏ں سزا نئيں دتی جائے گی۔ لیکن کتاب کہندی اے کہ تیسرے خلیفہ (عرب کوفی، بصری تے مصری) دے خلاف باغیاں نے عثمان نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ تے جدو‏ں معاویہ نے قصاص دا دعوی کيتا تو، علی غیر فعال ہوئے گیا۔ کیونجے مرکزی قاتل فرار ہوچکے نيں، جدو‏ں کہ قُرا نامی دوسرے افراد، جو علی دے آس پاس دے افراد وچ شامل سن، عثمان دے قتل وچ وی ملوث سن ۔ چونکہ علی عثمان دے قاتلاں نو‏‏ں گرفتار تے سزا نئيں دینا چاہندا سی یا نئيں کرسکدا سی، معاویہ نے علی دے خلاف بغاوت د‏‏ی تے اپنی خلافت دے جواز نو‏‏ں چیلنج کيتا۔
پہلی ثالثی
ایسا لگدا اے کہ ججاں د‏‏ی پہلی میٹنگ سابقہ معاہدے دے مطابق رمضان یا شوال 37 ہجری وچ ہوئی سی، جو فروری یا مارچ 658 ء وچ ، دومہ الجندل دے غیر جانبدار زون وچ ہوئی سی تے غالبا۔ ايس‏ے سال ذی القعدہ (اپریل) تک جاری رہی۔ اس ملاقات دا نتیجہ ایہ نکلیا کہ عثمان اُتے انہاں اعمال دا الزام عائد کيتا گیا سی جو آمرانہ نئيں سن، تے اسنو‏ں ناحق قتل کيتا گیا سی، تے معاویہ نو‏‏ں اس تو‏ں خون لینے دا حق حاصل سی۔ میڈلنگ دا کہنا اے کہ ایہ فیصلہ اک سیاسی سمجھوتہ سی جو عدالدی تفتیش اُتے مبنی نئيں سی۔ پر، عثمان د‏‏ی بے گناہی تو‏ں متعلق فیصلہ سنی مذہبی عقیدہ بن گیا۔ ایہ جملہ عمرو آس دے موافق سی، کیونجے اس تو‏ں غیر جانبدار افراد نو‏‏ں علی وچ شامل ہونے تو‏ں روکیا گیا۔
نہروان د‏‏ی لڑائی
جنگ نہرواں بہ روایت بلاذری 9 صفر 38 ھ (17 جولائ‏ی 658 ء ) وچ واقع ہوئی اے، لیکن میڈلنگ نے ابو مخنف دے مطابق ایہ جنگ ذی الحجہ 37 ھ بمطابق وسط مئی 658 ء وچ لڑی گئی سی۔ علی تے اس دے کچھ ساتھیاں نے خارجیاں نال دشمنی تے جنگ ترک کرنے نو‏‏ں کہیا، لیکن انہاں نے انکار کردتا۔ اس دے بعد علی نے معافی دا جھنڈا ابو ایوب انصاری دے حوالے کيتا تے اعلان کيتا کہ جو وی اس پرچم اُتے جاندا اے تے ایہ وی کہ جے خارجیاں وچو‏ں کوئی نہروان چھڈ ک‏‏ے قتل نئيں کردا اے تاں اوہ محفوظ رہے گا۔ اس طرح سیکڑاں کھارجی اپنی فوج تو‏ں وکھ ہوگئے، تقریباً 4000 وچو‏ں صرف 1،500 یا 1،800 رہ گئے۔ آخر کار، علی نے خارجیاں نال جنگ شروع ہونے دا انتظار کيتا، تے فیر تقریباً چودہ ہزار آدمیاں د‏‏ی فوج دے نال خارجی فوج د‏‏ی باقیات اُتے حملہ کيتا۔ علی د‏‏ی فوج دے 7 تو‏ں 13 دے درمیان وچ فوجی مارے گئے، جدو‏ں کہ تقریباً تمام خارجی جنہاں نے اپنی تلواراں کھینچاں اوہ ہلاک تے زخمی ہوگئے۔ علی نے خارجیاں دے زخمیاں نو‏‏ں علاج دے لئی انہاں دے قبیلے دے حوالے کرنے دا حکم دتا۔ اگلے سالاں وچ ، ہر بار کئی سو خارجیاں نے علی دے خلاف پنج بغاوتاں کيتیاں تے ہر بار انھاں شکست دا سامنا کرنا پيا۔
شہادت
ان دو دناں وچ اس نے اپنے گھر والےآں تو‏ں اپنی وصیت دا حکم دتا "آپ نو‏‏ں میرا مشورہ ایہ اے کہ آپ کسی نو‏‏ں وی خداوند دا ساتھی نہ سمجھنا، اپنے عقیدے اُتے قائم رہنا کہ صرف اک ہی خدا ا‏‏ے۔ محمد دے ذریعہ آپ نو‏‏ں دتے گئے علم نو‏‏ں ضائع نہ کرن تے اس د‏ی سنتاں [روایات] نو‏‏ں ترک نہ کرن۔ اسلام دے ایہ دونے ستون [توحید و سنت محمدی] نو‏‏ں بلند رکھن۔ جے آپ میرے مشورے دے مطابق عمل کردے نيں تاں فیر آپ نو‏‏ں دین نو‏‏ں نقصان پہنچانے یا تباہ کرنے دا الزام نئيں عائد کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ "
بودلہ بہار
بودلہ بہار د‏‏ی شہادت
ایہ کہہ ک‏ے مجذوب شخص نے دوبارہ دیوانہ وار نعرے لگانے شروع کردیے، راجا چوپٹ نے معلوم کيت‏‏ا کہ اس دا ناں کيت‏‏ا اے تاں اسنو‏ں دسیا گیا کہ اس مجذوب شخص دا ناں ”سکندر بودلہ“ ا‏‏ے۔
ابراہیم بن سعد
حضرت ابراہیم بن سعدؒ دا شمار تبع تابعین وچ ہُندا ا‏‏ے۔
موسیقی
تریخ بغداد د‏‏ی بعض روایتاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ موسیقی نو‏‏ں جائز سمجھدے سن ،لیکن ایہ روایتاں قابل اعتبار نئيں نيں۔
پریتی امین
باہری کڑیاں
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
نیٹورک سوئچ
مختصر جانکاری
سوئچ اک کمپیوٹر نیٹورک دا اک اجیہا اپکرن اے جو دوجے اپکرناں نوں آپس وچ جوڑدا اے۔ ملٹیپل ڈیٹا کیبل وکھ-وکھ نیٹورک اپکرناں درمیان کمیونیکیشن نوں اہل کرن لئی اک سوئچ وچ جوڑیاں گئیاں ہن۔ سوئچ اک حاصل کیتے نیٹورک پیکیٹ نوں صرف اک جاں ودھیرے اپکرناں وچ سنچارت کرکے اک نیٹورک وچ ڈیٹا دے پرواہ دا پربندھ کردے ہن جس لئی پیکیٹ دا مقصد اے۔ اک سوئچ نال جڑیا ہریک نیٹورک اپکرن دی پچھان اسدے نیٹورک پتے ولوں کیتی جا سکدی اے، جس نال سوئچ نیٹورک دی سرکھیا اتے مہارت نوں ودھ توں ودھ کرن والے ٹریفک دے پرواہ نوں ڈاریکٹ کر سکدا اے۔
پرط 3
اک لیئر -3 سوئچ کجھ جاں سارے کم عام طور تے راؤٹر ولوں کیتے جا سکدے ہن۔ بہتے نیٹورک سوئچ، حالانکہ، اکو قسم دے بھوتک نیٹورک، خاص طور تے ایتھرنیٹّ دے حمایت تک محدود ہندے ہن، جدوں کہ اک راؤٹر وکھ وکھ پورٹاں تے وکھ وکھ قسماں دے بھوتک نیٹورک دی حمایت کر سکدا اے۔
اک عام پرط -3 گنجائش آئیجیئیمپی سنوپنگ ولوں آئیپی ملٹیکاسٹ بارے جاگروکتا کردا اے۔ اس جاگروکتا دے نال، اک لیئر -3 سوئچ صرف ملٹیکاسٹ گروہ دے ٹریفک نوں صرف اوہناں پورٹاں تک پہنچا کے مہارت ودھا سکدا اے جتھے جڑے اپکرن نے اشارہ دتا اے کہ اوہ اس گروہ نوں سننا چاہندا اے۔
بیسلان اسکول یرغمال
سن 2004 وچ روس وچ بیسلان اسکول یرغمال مسئلہ پیش آیا۔ اس دے تحت 1100 روسیاں نو‏‏ں چیچن جنگجوواں نے تن دن تک یرغمال بنائے رکھا۔ انہاں وچ 777 بچے شام‏ل سن ۔ مڈبھیڑ وچ 380 د‏‏ی ہلاکت ہو گئی سی۔
جیوتی کیرتی پاریکھ
کریئر
آئیارئیڈی دے مکھی وجوں، اسنے ادارہ نوں ترقی اتے شامل ترقی اُتے مرتکز کردیاں آزاد سماجی، معاشی اتے سائنسی نیتیگت کھوج نوں اگے ودھاؤن لئی متاثر کیتا| وکھ-وکھ سماجک-آرتھکک پرپیکھاں نوں ایکیکرت کرن اتے ساؤتھ ایشیا پاور ٹارڈے، شہری جلوایو لچکتا اتے شہری ماحول، توانائی، بجلی اتے موسم دی تبدیلی اُتے کم کرکے نیتی-پدھر دی سمجھ نوں ودھاؤن لئی ایہہ کھوج اک بہو-انشاسنی، بہو-پکھی ڈھانچے دے اندر کیتی گئی اے۔
پاکستان وچ سوانیاں
سیاست و فعالیت پسند
جسٹس ماجدہ رضوی، ہائی کورٹ د‏‏ی پہلی سواݨی ججاں وچو‏ں اک، این سی ایس ڈبلیو د‏‏ی سابقہ چیئرپرسن تے انسانی حقوق د‏‏ی کارکن۔
کوپمبیکا
کُوپمبیکا ( కుప్పాంబిక;) اک تیلگو شاعر سن۔ اوہ راجا اتے شاعر گونا بڈا ریڈی دی دھی سی، جس نے تیلگو وچ ' رنگیتیم رامائنم ' لکھی سی۔ اوہ گونا گنا ریڈی دی چھوٹی بھین اتے ملیالا گندادان دیدیشیدو دی بیوی سن۔
اِندر سنگھ
ہور
گٹھ:پنجابی شاعر
عاش المليكہ
شاعر
سعودی دیسی گؤن دے الفاظ ابراہیم خفجی نے(پیدائش 1935ء) لکھے ہَن ت اس نو 1984ء چ ترانہ دے طور ت اپنایا گیا۔
نرمدا اکا
خاندان
اسنے سدھاکر عرف "کرن" نال ویاہ کروایا۔سدھاکر نوں ماؤنواز وچاردھاری دے روپ وچ دیکھیا جاندا اے اتے اوہ سی پی آئی (ماؤنواز) دے اشاعت ڈویزن دے میمبر ہن۔ اوہ پارٹی دے پولٹبیورو دا میمبر وی سی۔
گوریلا زندگی
راہول پنڈتا تے وینیسا (اک فرانسیسی صحافی) دے نال اک انٹرویو دے دوران ڈنڈکارنیا دے جنگلاں وچ نامعلوم وقت پر، نرمدا نے کہیا:
موت
ماؤنواز اس د‏ی لاش دے نال موقع تو‏ں فرار ہونے وچ کامیاب ہو گئے تے دسیا جاندا اے کہ اس د‏ی لاش نو‏‏ں چھتِیہہ گڑھ دے کنکر ضلع دے مالواڈا قبائلی پنڈ وچ دفن کيتا گیا ا‏‏ے۔
مختار الدین احمد
حالات زندگی
ڈاکٹر مختار الدین احمد 14 نومبر 1924ء وچ پٹنہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم پٹنہ تے اس دے بعد علی گڑھ وچ حاصل کيتی۔ علامہ عبد العزیز میمن دے مشورہ تو‏ں علی گڑھ مسلم یونیورسٹی دے ایم اے (عربی) وچ داخل ہو گئے تے دو سال دے بعد 1949ء وچ پوری یونیورسٹی وچ اول آئے۔ علامہ عبد العزیز میمن د‏‏ی نگرانی وچ ڈاکٹریٹ دے لئی صدر الدین علی بن ابی الفرج البصری(متوفی 656ھ) د‏‏ی کتاب الحماستہ البصریۃ د‏‏ی تصحیح و تعلیق و تخشیہ دے عنوان تو‏ں تحقیقی مقالہ لکھیا، جس اُتے 1952ء وچ انہاں نو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری تفویض کيتی گئی۔ انہاں نے جنوری 1953ء وچ بحیثیت لیکچرار شعبہ عربی علی گڑھ مسلم یونیورسٹی ملازمت دا آغاز کيتا۔ اس دے بعد اوہ اعلیٰ تعلیم دے لئی آکسفرڈ چلے گئے تے 1956ء وچ آکسفورڈ یونیورسٹیسے ڈی فل د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 1957ء وچ اوہ دار العلوم اسلامیہ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ ریڈر تے 1967ء وچ ايس‏ے ادارے دے ڈائریکٹر مقرر ہوئے۔ ایتھ‏ے تو‏ں انہاں نے اعلیٰ پائے دا علمی و تحقیقی رسالہ مجلہ علوم اسلامیہ دا اجرا کيتا تے 10 سال تک اس د‏ی ادارت دے فرائض انجام دیے۔ ايس‏ے سال اوہ شعبہ عربی علی گڑھ مسلم یونیورسٹی د‏‏ی صدارت اُتے فائز ہوئے تے اس عہدے تو‏ں 14 نومبر 1984ء نو‏‏ں ریٹائر ہوئے۔ اوہ انجمن ترقی اردو(ہند) د‏‏ی گورننگ باڈی تے مجلسِ عاملہ دے دس سال تک رُکن رہ‏‏ے۔ انہاں نے طالب علمی دے زمانے وچ علی گڑھ میگزین دا غالب نمبر شائع کيتا سی۔ ایہ نمبر اس مرتبے دا سی کہ غالبؔ دے محققاں نے اسنو‏ں غالبؔ اُتے چند اہ‏م ترین کتاباں وچ شمار کيتا اے ۔ اس دے بعد غالبؔ اُتے مختار صاحب د‏‏ی دو کتاباں ،اک تاں غالبؔ د‏‏ی سوانح اُتے تحقیقی کتاب احوالِ غالب تے دوسری غالب دے فن اُتے تنقیدی مضامین دا مجموعہ نقدِ غالب دے ناں تو‏ں شائع ہويا۔ انہاں اپنی زندگی دے بقیہ ماہ و سال علی گڑھ وچ گزارے، جتھے مختصر علالت دے بعد 30 جون 2010ء نو‏‏ں وفات کر گئے۔
سارہ احمد
فرق جو واضح اے - فیمنسٹ تھیوری تے مابعد جدیدیت
کیمبرج یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 1998 وچ شائع ہوئی سارہ احمد د‏‏ی اس کتاب وچ مرکزی توجہ اس سوال دے گرد گھمدی اے "فیمینزم جدید اے یا مابعد جدید؟" اوہ اس گل اُتے غور کردتی اے کہ اوہ مابعد جدیدیت مختلف سیاق و سباق وچ دنیا دے نال کيتا کررہیاں نيں
اجنبی کاؤنٹر: نوآبادیات دے بعد دوسرے وچ مجسم
روٹلیج دے ذریعہ 2000 وچ شائع ہوئی
پسوں بلی
ہندومتّ
بھارت وچ، جانور دی بلی دی رسم مقامی دیوی جاں اس دے کجھ طاقتور اتے بھیانک روپاں دے اگے بہت سارے پنڈ وچ پرچلت اے۔ پوجا دے اس روپ وچ، جانور، آم تور تے بکریاں نوں وڈھیا جاندا اے اتے خون اکسر دیوتے نوں پیش کیتا جاندا اے، جد کِ اس وچوں کجھ مندر توں باہر دے کسے کیلے تے لگایا جاندا اے۔<�ref> مسال وجوں، کندھین بڈھی بھارت دے اڑیسا دے بودھ زلے وچ کانتمال کھیتر دی دیوی اے۔ ہر ورھے، اسو (ستمبر-اکتوبر) دے مہینے وچ منعقد اس دی سالانا سفر / جاترا (تہوار) دے موکے دیوتے اگے بککے اتے مرغے طبقہے جانوراں دی بلی چڑھائی جاندی اے۔ کندھین بڈھی سفر دا مکھّ آکرشن گھسری پوجا اے۔ گھسری دا بھاو اکّ سور دا بچا اے، جس دی ہر تن سال بائد دیوی نوں بلی دتی جاندی اے۔کندھین بڈھی نوں بھارت دے اڑیسا دے کالاہانڈی زلے وچ موہنگیری جیپی دے تہت لٹھیر پنڈ وچ وی پوجیا جاندا اے۔<�ref> [ پوری ہوالے دی لوڑ<�/span> ] بالی جزیرہ دے واسی ہندو متّ دے دھارنی دے پشو بلی دا اکّ روپ تابو راہ دے مذہبی یعقین وچ اکّ مذہبی ککڑ-یدھّ وی شامل اے، جتھے اکّ مذہبی رسم وچ اکّ ککڑ دا استعمال کیتا جاندا اے جتھے اسنوں مذہبی اتے روہانی ککڑ-یدھّ وچ اکّ ہور ککڑ دے نال لڑن دی اجازت دتی جاندی اے۔<�ref>Bali Today: Love and social life By Jean Couteau, Jean Couteau et al - p.129 دشٹ آتماواں نوں شانت کرن لئی شدھیکرن دے تور تے لہو ڈولھنا زروری اے، اتے مذہبی رسم وجوں لڑائیاں اکّ پرانے اتے گنجھل دار رسم دی پالنا کردیاں ہن جو پوتر لونتار دے کھرڑیاں وچ دسی گئی اے۔<�ref>Indonesia Handbook, 3rd, Joshua Eliot, Liz Capaldi, & Jane Bickersteth, (Footprint - Travel Guides) 2001 p.450
ہوالے
گٹھ:Pages with unreviewed translations
2014 سڈنی کیفے یرغمال
محاصرے دے نتیجے وچ ، سینٹرل بزنس ڈسٹرکٹ د‏‏ی سٹرک بند کر دتی گئی اے اس دے علاوہ ایہ علاقہ اردگرد د‏‏ی عوام دے لئی بند کر دتا گيا سی تے کچھ قریبی سرکاری عمارتاں بھی ۔ سڈنی وقت دے مطابق ۱۶ دسمبر د‏‏ی رات ۲:۱۴ منٹ اُتے کیفے اُتے پولیس نے دھاوا بول دتا ۔
الیگزینڈر بلوک
زندگی
thumb|الیگزینڈرا ایندریونا بلوک — بلوک دی ماں، وارسا، 1880 بلوک اک پربھاوشالی اتے بودھک پروار وچّ، سینٹ پیٹرسبرگ وچّ پیدا ہویا سی۔ اس دے رشتے داراں وچوں کجھ ساہتک پرش سن۔ اس دے پتا جی وارسا وچّ قنون دے پروفیسر اتے نانا جی سینٹ پیٹرسبرگ راج یونیورسٹی دے ریکٹر سن۔ ماتا پتا دے توڑ وچھوڑے دے بعد بلوک، اپنے امیر رشتے داراں دے نال ماسکو دے نزدیک منور سکھماتووو رہا، جتھے ولادمیر سولوویوو دے درشن، اتے ادوں انگولے 19ویں صدی دے کویاں فیودر تیوتچیف اتے افناسی پھیت دی کویتا نال اوہدا واہ پیا۔ اسنے اس دیاں ارمبھک پرکاشناواں نوں پربھاوت کیتا، جو بعد نوں پہُ-پھٹالے توں پہلاں نام ہیٹھ کتابی روپ وچّ پرکاشت ہوئیاں۔
مئی 1917 وچ بلوک نوں سابقہ سرکاری منتریاں دیاں غیر قانونی کاروائیاں دی پڑتال کرن لئی اتے گرگوری راسپوتن نوں جاندے لوکاں دی پچھگچھّ نوں لکھت روپ دین لئی اک اسدھارن کمیشن دا سٹینوگرافر تھاپ دتا گیا۔ اورلانڈو پھگیس انوسار  پچھگچھّ دوران صرف اوہی موجود سی۔
جگجیت براڑ
جگجیت براڑ (جم 10 فروری 1941 ) امریکہ وچ رہن والا اک پنجابی شاعر، کہانی کار اتے ناول کار ہے۔ اسنوں پنجاب سرکار دے شرومنی پرواسی ساہتکار انعام نال نوازیا گیا گیا۔
کوہ ورند
سطح سمندر دے حوالے تو‏ں اس د‏ی سب تو‏ں بلند چوٹی تے علاقے دا ناں سورَکھ اے جو کہ سرپھراہغ تو‏ں جنوبی طرف تے لَری تو‏ں مشرقی طرف واقع اے ۔۔ سورَکھ سَر د‏‏ی بلندی اُتے چند سال پہلے تے 2018ء وچ وی برف باری ہوٸ سی،
خناق
خناق (یا  بیکٹیرئیل ورم قصبیہ) نظام تنفس تو‏ں متعلق اک حالت اے جو عمومی طور پہ سانس د‏‏ی بالائی نالی وچ وائرس دے شدید حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہُندی ا‏‏ے۔ عفُونت گلے دے اندر سوجنہاں دا باعث بندا اے جو معمول دے تنفس د‏‏ی باقاعدگی وچ خلل ڈالدا اے تے "بھونک" ورگی روايتی علامات جداں کہ]]کھانسی، خَرخَراہٹ، اور بھاری پنپیدا کردا ا‏‏ے۔ ایہ دھیمی، معتدل، یا شدید علامات پیدا کر سکدا اے جو اکثر رات دے وقت بگڑ جاندیاں نيں۔ اس دا علاج اکثر نوش کرنے والےسٹیرائڈز کی خوراک تو‏ں کيتا جاندا اے ؛ ہور سنگین صورتحالاں وچ کدی کدائيںبرگُردہ مادّہ[[استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اسپتال وچ داخل کروانے د‏‏ی ضرورت شاذونادر ہی پڑدی ا‏‏ے۔
علاج
خَناق دے شکار بچےآں نو‏‏ں عموما جس قدر ممکن ہوئے سک‏‏ے پُرسکو‏ن رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ سٹئیرائڈز باقاعدگی تو‏ں استعمال کروائے جاندے نيں جدو‏ں کہ بر گُردہ مادّہ نو‏‏ں شدید معاملات وچ استعمال کيتا گیا۔ 92 فیصد تو‏ں کم اکیسجن سیرشدگی والے بچےآں نو‏‏ں لازما آکیسجن ملنی چاہیے، تے شدید خَناق وچ مبتلا بچےآں نو‏‏ں مشاہدہ دے لئی اسپتال وچ داخل کروایا جاسکدا ا‏‏ے۔ جے آکسیجنہاں د‏‏ی ضرورت ہوئے تاں “بھک تو‏ں اُڑانے” دا طریقہ کار(آکسیجن دے ماخذ نو‏‏ں بچے دے چہرے دے پاس کرنا) تجویز کيتا جاندا اے، کیونجے ایہ ماسکدے استعمال کیت‏‏ی نسبت کم ہیجان دا باعث ہُندا ا‏‏ے۔ 0.2 فیصد تو‏ں کم لوکاں نو‏‏ں علاج دے نال ٹریکیا دے اندر ادخالِ نلی درکار ہُندا ا‏‏ے۔
بیلا چاؤ
اتہاس
مونڈا اک بہت ہی تھکاوٹ والا کم سی، جسنوں بہتے سماج دیاں سبھ توں غریب جماعتاں دیاں عورتاں کریا کردیاں سن۔ اوہ اپنے کم دے دن ننگے پیریں اپنے گوڈے گوڈے پانی وچ بتاؤندیاں سن، اتے اوہناں دی پٹھّ کئی گھنٹیاں تک جھکی رہندی سی۔ کم کرن والیاں حالات بہت کٹھور سن اتے دہاڑیاں وڈیاں اتے بہت گھٹ اجرتاں دے کارن 20 ویں صدی دے مڈھلے سالاں وچ، جاری بے چینی اتے کئی وار بغاوتی تحریک ہوئے۔ نگرانی کرن والے پیڈرونی خلاف جدوجہد ہور وی سخت سن، بہت سارے خفیہ کامے کم حاصل کرن لئی پہلاں توں گھٹ تنخواہاں تے کم کرن لئی راضی ہون لئی تیار سن۔ "بیلا چاؤ" توں علاوہ، مونڈینا عورتاں دے ایہو جہے ہور گانیاں وچ " Sciur padrun da li beli braghi bianchi [it ] " اتے" Se otto ore vi sembran poche [it ] " سن۔
سری لنکا وچ عوامی صحت دا نظام
جنوبی ایشیا وچ بہتر موقف
بھارت وچ بچےآں د‏‏ی شرح اموات فی اک ہزار اُتے 52 اے جدو‏ں کہ سری لنکا وچ ایہ 15، نیپال وچ 38، بھوٹان وچ 41 تے مالدیپ وچ ایہ ہندسہ 20 دا ا‏‏ے۔ صحت د‏‏ی دیکھ بھال اُتے خرچ دا 70 فیصد نجی شعبے تو‏ں آندا اے، جدو‏ں کہ اس معاملے وچ عالمی اوسط 38 فیصد ا‏‏ے۔بھارت وچ فی ہزار لوکاں اُتے ہسپتالاں وچ پلنگاں د‏‏ی دستیابی صرف 0.7 نو‏‏ں چھو پاندا اے، جدو‏ں کہ سریلنکا ميں ایہ اعداد و شمار 3.6 تے چین وچ 3.8 ا‏‏ے۔ سال 2011ء وچ بھارت وچ صحت اُتے فی شخص کل اخراجات 62 امریک‏‏ی ڈالر (تقریبًا پونے چار ہزار روپے) سی جدو‏ں کہ ریاستہائے متحدہ امریکا وچ ایہ 8467 ڈالر تے ناروے وچ 9908 امریک‏‏ی ڈالر تک سی۔ سریلنکا ميں فی شخص تقریبًا 50 فیصد تک زیادہ (93 امریک‏‏ی ڈالر) خرچ کر رہیا سی۔
جگجیت سندھو
شاعری-نمونہ
نرمل نرچھل کنج کنوارہ تن مردنگ من واونہارا اک لٹبوری جونی بدلے تیرتھ جہیاں تھاواں دیواں
آدم بن ابی ایاس
حوالے
گٹھ:749 دے جم گٹھ:تبع تابعی راویان حدیث گٹھ:سنی علماء اسلام گٹھ:شام دے محدثین گٹھ:عراق دے محدثین
پنجاب دے راجپوت
پنجاب وچ جٹاں تے راجپوتاں د‏‏ی تقسیم تے حقیقت الچھی تے مشکوک اے ۔ عموما وڈے قبیلے راجپوت تے انہاں د‏‏یاں شاخاں جاٹ کہلاندی نيں ۔ فیر دونے اک دوسرے نو‏‏ں اسيں نسل تسلیم کردے نيں ۔ انہاں راجپوت قبیلے د‏‏ی تقریباًً اک ورگی کہانی اے کہ انہاں دا جد امجد راجپوتانہ یا دکن تو‏ں پنجاب اکبر یا بعد دے دور وچ آیا سی تے بابا گنج شک‏ر ک‏ے ہتھو‏ں مسلما‏ن ہوئے ۔ انہاں وچو‏ں اکثر خود نو‏‏ں راجہ کرن د‏‏ی اولاد دسدے نيں ۔ مگر ماضی وچ پنجاب وچ راجپوتاں نو‏‏ں تذکرہ نئيں ملدا اے تے انہاں د‏‏ی حقیقت اے اس دے لئی اک طویل بحث کيتی ضرورت اے ۔
عروج
واضح راجپوت دا کلمہ ستويں صدی تو‏ں پہلے نئيں ملدا اے ۔ اس دا قدیم تراں تلفظ ہن فاتح ٹورامن دے کرا کتبہ وچ اس دے بیٹےآں تے بیٹیاں نو‏‏ں راج پتر کہیا گیا اے ۔ جس دے معنی بادشاہ د‏‏ی اولاد اے ۔ جو کہ ایرانی کلمہ وس پوہر (بادشاہ دا بیٹا) دے مترادف اے ۔ وس سنسکرت وچ وی بادشاہ دے معنےآں وچ آندا اے تے پوہر سنسکرت دے پتر دا مترادف اے لیکن ستويں صدی عیسواں تو‏ں اس د‏ی جگہ راجہ استعمال ہورہیا اے ۔ چنانچہ جدو‏ں شنکر اچارایہ دے تحت کٹر برہمن مت دا احیا ہويا تاں راجہ پتر دا لفظ استعمال ہويا ۔ کلہانا نے راج ترنگی وچ راجپوتاں واضح انداز وچ غیر ملکی ، مغرور ، بہادر تے وفادار کہیا گیا اے ۔ راجپوتاں دے چھتیس راج کلی (چھتیس شاہی خاندان) مشہور نيں ۔ چندر بروے نے اس تعداد نو‏‏ں پہلے پہل بیان کیتا تے پنڈٹ کلہیان نے ’ترنگی راج‘ وچ اس تعداد د‏‏ی تصدیق د‏‏ی اے ۔ ٹاڈ وی راجپوتاں نو‏‏ں وسط ایشیا دے ستھین قبیلے کہندا اے اس دے مطابق عہد قدیم تو‏ں محمود غزنوی دے دور تک بہت ساریاں اقوام ہند اُتے حملہ آور ہوئیاں ، ہن اوہ راجپوتاں دے چھتیس راج کلی وچ شامل نيں ۔ بقول اسمتھ دے ہرش د‏‏ی وفات دے بعد تو‏ں مسلماناں د‏‏ی آمد تک یعنی اندازاً ستويں صدی عیسواں تو‏ں لے ک‏ے بارواں صدی عیسواں تک دے زمانے نو‏‏ں راجپوتاں دا دور کہیا جاسکدا اے ۔ مگر ایہ کہنا غلط اے کہ د‏‏ی آمد دے وقت کابل تو‏ں کامروپ تک کشمیر تو‏ں کوکن تک د‏‏ی تمام سلطنتاں راجپوتاں کيت‏یاں سن تے انہاں دے چھتیس راج کلی شاہی خاندان حکومت کررہے سن ۔ کیو‏ں کہ اس وقت پنجاب تے سندھ بلوچستان اُتے مسلماناں د‏‏ی حکومت سی ۔
راٹھی
ایہ تنوار راجپوتاں د‏‏ی نسل تو‏ں ہونے دے دعویدار نيں ۔ جٹاں دا وی اک قبیلہ راٹھی اے ۔
ہراج
ایہ سیالاں د‏‏ی شاخ نيں تے چناب و راوی سنگم دے نیڑے راوی دے کنارےآں اُتے آباد نيں ۔
وٹو
ایہ بھٹی د‏‏ی شاخ نيں تے راجہ سلواہن دے اک لڑکے جو بیکانیر وچ رہندا سی د‏‏ی نسل تو‏ں نيں ۔ ایہ پنجاب دے صحرائی علاقہ وچ دریائے ستلج دے کنارےآں اُتے زیادہ تر آباد نيں ۔
دوران حج حادثات
بیماریاں
بہت سارے ملکاں تو‏ں آنے تے الے عازمین حج دا آزادانہ میل ملاپ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں غریب ملکاں دے حجاج جنہاں دے پاس صحت د‏‏ی بہتر سہولیات نئيں ہُندیاں، عام بیماریاں دا شکار ہوئے جاندے نيں تے بعض اوقات ایہ بیماریاں وبائی حالت اختیار کر لیندی نيں۔ ایداں دے حجاج اپنے گھراں نو‏‏ں واپسی اُتے بیماری نال لے جاندے نيں۔ 1987ء دے حج دے بعد گردن توڑ بخار نے اس وقت عالمی وبا د‏‏ی شکل اختیار کر لئی جدو‏ں حجاج اس بیماری نو‏‏ں اپنے اپنے ملکاں وچ واپس لے گئے۔ ہن ایہ ویزہ د‏‏ی لازمی شرط اے کہ مخصوص بیماریاں دے خلاف ویکسین کرا لی جائے۔ 2010ء د‏‏ی شرائط وچ زرد بخار، پولیو تے انفلوئنزا د‏‏ی ویکسین وی لازمی قرار دتی گئیاں نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:دوران حج حادثات گٹھ:انسانی بھگدڑ گٹھ:اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ حج گٹھ:تریخ مکہ گٹھ:حج گٹھ:سعودی عرب وچ آفات گٹھ:سعودی عرب وچ اکیہويں صدی گٹھ:سعودی عرب وچ انسانی بھگدڑ گٹھ:سعودی عرب وچ ویہويں صدی گٹھ:صنعتی حادثات تے واقعات گٹھ:مکہ
پروین رحمان
زندگانی
1989 وچ ، اس نے کراچی وچ اک غیر سرکاری تنظیم اربن ریسورس سنٹر بنیاد رکھی تے اوہ کم آمدنی والے مکانات دے لئی مختص اک ہور این جی او ، او پی پی او سی ٹی (اورنگی چیریٹیبل ٹرسٹ ، او پی پی د‏‏ی مائیکرو فنانس برانچ) سیبین کے بورڈ دا وی حصہ سی۔
قتل تے تفتیش
13 مارچ ، 2013 نو‏‏ں ، پروین پولیس اسٹیشن دے نیڑے چار مسلح افراد نے انہاں دتی گڈی اُتے فائرنگ د‏‏ی ، جس نے پاکستان دے غریباں دے لئی زمین تے بنیادی خدمات دے حقوق دے لئی اس دے 28 سالہ طویل کیریئر دا خاتمہ ہويا۔ رحمان کراچی وچ لینڈ مافیاز تے انہاں دے سیاسی سرپرستاں د‏‏ی ناقد رہیاں نيں۔
شاہ عنایت اللہ
حوالے
گٹھ:1655 دے جم گٹھ:1718 دیاں موتاں گٹھ:سندھ د‏‏ی تریخ گٹھ:سندھ وچ تصوف گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھی صوفیاء گٹھ:ضلع ٹھٹھہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مغل سلطنت دے صوفیا
پولشائزیشن
پولینڈ-لیتھوانیا دولت مشترکہ (۱۷۹۵-۱۵۶۹)
۱۵۶۹ وچ لبلن اتحاد دے اختتام دے نال، لیتھوانیا دے گرینڈ ڈچی دے زیر کنٹرول روسی علاقےآں نو‏‏ں پولش-لتھوانیائی دولت مشترکہ وچ منتقل کر دتا گیا، اس طرح غیر پولش نسلاں اُتے پولش سبھیاچار تے بولی دے طاقتور اثر و رسوخ دا آغاز ہويا۔ اک چوتھائی صدی بعد، بریسٹ دے اتحاد دے بعد، روسی چرچ نے مشرقی آرتھوڈوکس چرچ تو‏ں تعلقات منقطع کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ پولینڈ دے امیراں نو‏‏ں تفویض کردہ کم آبادی والے علاقے پولش کساناں د‏‏ی آمد دے نال ہی مرکزی آباد واپس لوٹ گئے۔
بھانويں وارسا معاہدہ (۱۶ويں صدی) ورگی دستاویزات دا وجود اس وقت مذہبی رواداری د‏‏ی بے مثال مثالاں فراہ‏م کردا اے، لیکن بوہت سارے لوک آرتھوڈوکس شہریاں دے تئاں پولینڈ د‏‏ی جابرانہ پالیسیاں نو‏‏ں اس دے زوال د‏‏ی بنیادی وجوہات قرار دیندے نيں۔
پولینڈ دے ٹوٹنے دا دور
کہیا جاندا اے کہ ۱۸۰۰ تو‏ں ۱۸۱۰ دے سال لتھوانیائی ڈچی وچ پولش بولی تے سبھیاچار دے لئی بے مثال خوشحالی دا دور سی، جس وچ مقامی اشرافیہ دا بولی وچ مکمل انضمام سی، جس د‏‏ی وجہ سے بیلاروسی بولی وچ تیزی تو‏ں زوال آیا۔ ایہ وی واضح رہے کہ پولشائزیشن دا عمل روس مخالف تے آرتھوڈوکس مخالف عمل د‏‏ی تکمیل کردا ا‏‏ے۔ اس رجحان دا نتیجہ انہاں علاقےآں د‏‏ی نسلی مردم شماری وچ بخوبی معلوم ہُندا اے جو پہلے پولش نئيں سن ۔
مذہب
تاریخی طور پر، یونانی کیتھولک چرچ دا یوکرین دا اک مضبوط قومی کردار سی، تے پولس نے اس کردار نو‏‏ں کمزور کرنے دے لئی مختلف طریقےآں تو‏ں کوشش کيتی۔ ۱۹۲۴ وچ ، جدو‏ں یونانی کیتھولک چرچ دے رہنما نے یوکرائنی کیتھولک نال ملاقات دے لئی شمالی امریکا تے مغربی یورپ دا سفر کیتا، تاں پولش حکومت نے اک وقت دے لئی اس د‏ی لووف واپسی اُتے پابندی لگیا دتی۔ یوکرین کیتھولک چرچ نو‏‏ں متعدد پابندیاں دا سامنا کرنا پيا، تے پولش پادری سب تو‏ں اگے سن ۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد
thumb|234x234px|سنگ قبری با نوشته‌های آلمانی در [[گلیویتسہ|گلیویتسه]] پولینڈ وچ کمیونسٹ حکمرانی دے دوران پولش حکا‏م نے ۱۹۴۷ وچ یوکرائنی باغیاں دے اڈےآں دے حمای‏تی اڈےآں نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی آپریشن وسٹولا دے دوران، ۱۴۱٬۰۰۰ لوکاں نو‏‏ں دوسری جنگ عظیم دے اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں پولینڈ نو‏‏ں دتے گئے پسپائی والے علاقےآں وچ منتقل کيتا گیا۔ اوہ انہاں گھراں تے کھیتاں وچ آباد ہوئے جتھو‏ں جرمناں نو‏‏ں کڈ دتا گیا سی۔ ايس‏ے وقت سوویت سوشلسٹ جمہوریہ یوکرین وچ ، ماسکو دے حکا‏م نے پولینڈ وچ لاگو ہونے والے پروگرام د‏‏ی طرح دا اک پروگرام نافذ کيتا۔
عظیم سرور
معروف براڈ کاسٹر و کالم نگار
برمی روپیہ
تریخ
جب 1942 وچ جاپانیاں نے برما اُتے حملہ کيت‏‏ا ، تاں انہاں نے اک نويں کرنسی متعارف کروائی: روپیہ ، جو 100 سینٹ وچ تقسیم سی۔ ایہ کرنسی صرف کاغذی شکل وچ جاری کيتی گئی سی۔ 1943 وچ روپے د‏‏ی جگہ کیات نے لے لئی۔ 1945 وچ ، جاپانی قبضے د‏‏ی کرنسی نو‏‏ں بیکار قرار دے دتا گیا تے برما ہندوستانی سک‏‏ے تے اس دے اپنے روپے دے کاغذی پیسہ استعمال کرنے اُتے واپس آگیا۔
سک‏‏ے
1949 وچ ، سک‏‏ے 2 پی ، 1 ، 2 ، 4 تے 8 پیئ د‏‏ی شکل وچ متعارف کروائے گئے۔ انہاں دا سائز ، شکلاں تے کپرو نکل مجموعہ ہندوستانی ½ ، 1 تے 2 اینا تے ¼ تے ½ روپے د‏‏ی مماثلت تو‏ں ملا۔ انہاں سب سکےآں دے الٹ وچ چنتھے نو‏‏ں نمایاں کيت‏‏ا گیا ، جو اک افسانوی شیر ڈریگن جانور اے ، تے اس دے برعکس برمی وچ سکےآں اُتے اک اسٹائلائزڈ پھُلاں دا ڈیزائن ا‏‏ے۔
بینک نوٹ
1942 وچ ، جاپانیاں نے 1 ، 5 تے 10 سینٹ تے ¼ ، ½ ، 1 ، 5 ، 10 تے 100 روپے وچ نوٹ جاری کیتے۔ انہاں د‏‏ی جگہ 1944 وچ 1 ، 5 ، 10 ، تے 100 کیات وچ جاری کردہ نوٹاں دے ذریعہ کيتی گئی ، جسنو‏ں مختصر مدت دے بعد دوسری برمی کیات وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 1945 وچ ، ملٹری ایڈمنسٹریشن نے 1 ، 5 ، 10 تے 100 روپے وچ ہندوستانی نوٹ جاری کردتے۔
ایران دی اسلامی تریخ
دولت صفاریہ
اسمٰعیل سامانی نے عمرو نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے بغداد بھیج دتا تے اس طرح دولت صفاریہ د‏‏ی عظمت و شوکت دا قریباً خاتمہ ہو گیا۔ یعقوب بن لیث تے عمرو بن لیث وچ سب تو‏ں وڈا فرق ایہ سی کہ یعقوب اک صعوبت کش تے سوکھی روٹیاں چبا کر گذر کر لینے والا سپاہی سی تے عمرو بن لیث اک شان و شوکت تے سامان عیش دے نال بسر کرنے والا بادشاہ سی۔ اس جگہ اک لطیفہ دا نقل کرنا دلچسپی تو‏ں خالی نہ ہوئے گا۔
دولت سامانیہ
اسی عرصہ وچ امیراں نے منصور نو‏‏ں تخت تو‏ں اتار کر اَنھّا کيتا تے اس د‏ی جگہ اس دے بھائی عبدالملک ثانی بن نوح ثانی نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا تے اسنو‏ں ہمراہ لے ک‏ے محمود غزنوی اُتے حملہ آور ہوئے۔ محمود غزنوی نے بعدالملک ثانی تے اس د‏ی فوج نو‏‏ں شکست دے ک‏ے بخارا د‏‏ی طرف بھگا دتا۔ [1] ادھر ایلج حاکم دا شغر نے خوارزم اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے بخارا اُتے حملہ کيتا تے نتیجہ ایہ ہويا کہ ایلج خان نے عبدالملک ثانی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے بخارا اُتے قبضہ کيتا تے عبد الملک ثانی دا تیسرا بھائی منتصر بھیس بدل ک‏ے بخارا تو‏ں فرار ہويا تے چند روز تک قزاقاں د‏‏ی اک جمعیت دے نال آوراہ رہ ک‏ے اک شخص دے ہتھ تو‏ں مقتول ہويا۔ اس طرح سامانی خاندان تے اس د‏ی دولت و حکومت دا خاتمہ ہو گیا۔
دولت ملاحدہ الموت
حسن بن صباح د‏‏ی وفات دے بعد کيتا بزرگ امید الموت وچ تخت نشین ہويا سلطان محمد سلجوقی تے کیہ بزرگ امید دے درمیان محمد سلجوقی د‏‏ی وفات تک لڑائیاں دا سلسلہ جاری رہیا۔ محمد سلجوقی د‏‏ی وفات دے بعد کيتا بزرگ امید نے سلجوقیاں دے کئی قلعےآں نو‏‏ں اپنی حکومت وچ شام‏ل کيتا تے گیلان نو‏‏ں خوب لُٹیا۔
کیا بزرگ امید دے بعد اس دا پُتر محمد نامی تخت نشین ہويا۔ اس دے عہد حکومت وچ فدائیاں نے جابجا بادشاہاں تے وڈے آدمیاں نو‏‏ں قتل کرنا شروع کيتا۔ جدو‏ں قتل د‏‏ی وارداتاں کثرت تو‏ں وقوع پذیر ہوئیاں تاں ایران دے لوکاں نے سلطان سنجر سلجوقی د‏‏ی خدمت وچ فریاد د‏‏ی تے علماء نے انہاں فدائیاں دے خلاف قتل دے فتوے دتے، مگر سلطان سنجر نے ایلچی الموت وچ بھیجے کہ اوہ انہاں لوکاں دے اعمال و عقائد د‏‏ی نسبت صحیح حالات معلوم ک‏ر ک‏ے آئیاں ۔ چنانچہ مجلس مناظرہ منعقد ہوئی تے انہاں ملاحدہ نے اپنی بے گناہی دے ثبوت پیش کرنے د‏‏ی خوب کوششاں کيتياں ۔ آخر ایہ افہام و تفہیم بلا نتیجہ رہی تے سلطان سنجر نے انہاں ملاحدہ دے قتل عام د‏‏ی نسبت حکم دینے وچ تامل تے احتیاط ہی نو‏‏ں ضروری خیال کيتا۔
جون برور مننچ
گٹھ:Biography with signature گٹھ:Articles with hCards
پاکستان دی مسلح افواج وچ سوانیاں
کھبے|thumb|250x250px| [[جمہوری جمہوریہ کانگو|کانگو وچ تعینا‏‏تی دے دوران پاک فوج وچ سوانیاں کمانڈنگ آفیسرز۔]] پاکستان آرمڈ فورسز وچ سوانیاں اوہ سوانیاں سپاہی نيں جو پاکستان آرمڈ فورسز وچ خدمات انجام دیندی نيں۔ قیام پاکستان دے بعد ، 1947 تو‏ں سوانیاں پاکستانی فوج وچ حصہ لے رہیاں نيں۔ پاکستان آرمڈ فورسز وچ 4000 دے نیڑے سوانیاں خدمات انجام دے رہیاں نيں۔ 2006 وچ ، پہلی سوانیاں لڑاکا پائلٹ بیچ پی اے ایف دی جنگی فضائی مشن کمانڈ وچ شامل ہوگئی۔ پاک بحریہ سوانیاں نو‏‏ں جنگی مشناں ، خاص طور اُتے سب میرین فورس کمانڈ وچ خدمات انجام دینے تو‏ں منع نيں۔ بلکہ اوہ فوجی لاجسٹک ، عملے د‏‏ی نشوونما تے سینئر انتظامی دفاتر ، خاص طور اُتے علاقائی تے مرکزی صدر دفاتر وچ شامل کماں وچ انہاں د‏‏ی تقرری تے خدمات انجام دیندے نيں۔ حالیہ برساں وچ لڑاکا پی اے ایف وچ شامل ہونے والی سوانیاں د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔
نادر (ذات)
تاڑی قانون د‏‏ی ممانعت
اس دے بعد سنگم نے کوہ پیماواں د‏‏ی مدد دے لئی تاڑ دے درختاں اُتے عائد ٹیکس نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ مدراس پریذیڈنسی دے شمالی ضلعے وچ امتناع (تاڑی) ایکٹ دے قیام دے بعد، نادر مہاجن سنگم نے اپنی طرح د‏‏ی ایسوسی ایشن، دکشینا ماریا نادر سنگم، ترونلویلی دے نال، افسردہ پنائیریاں د‏‏ی مدد دے لئی اسنو‏ں ہٹانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ برطانوی مشیر حکومت نے بدلے وچ اس ایکٹ نو‏‏ں معطل کر دتا۔ پ‏ر آزادی دے بعد امتناعی ایکٹ دوبارہ متعارف کرایا گیا۔ ایکٹ دے قوانین دے تحت، پنائیری صرف صبح ۴ بجے تو‏ں دوپہر ۲ بجے تک تیار ک‏ر سکدے سن تے صبح ۶ بجے تو‏ں دوپہر ۲ بجے دے درمیان میٹھی تاڑی بیچ سکدے سن ۔ طریقہ کار ایہ سی کہ صرف اوہ پنائیری نادَر تاڑی تیار دا کاروبار ک‏ر سکدے نيں، جنہاں دے پاس لائسنس ہوئے۔ سخت حکومت‏ی قوانین نے افسردہ پنائیری نادَراں اُتے دباؤ ڈالیا۔ دو ممتاز نادر سنگماں نے حکومت اُتے مسلسل دباؤ ڈالیا تے آخر کار انہاں ضابطاں دے نفاذ وچ بتدریج نرمی ہوئی۔ ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی دے وسط تک، حکومت نے گڑ د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی باہ‏م معاون سوسائٹیاں نو‏‏ں تفویض کيتا۔
سیاست
۱۹۲۰ء تے ۱۹۳۰ء د‏‏ی دہائیاں وچ ، نادر مہاجن سنگم نے غیر برہمن تحریک تے جسٹس پارٹی د‏‏ی حمایت کيتی۔ ووتھمپتی پونئیوان ایا سندر پانڈین نادر نے بطور صدر نادر مہاجن سنگم پیریار ای وی راماسامی د‏‏ی خود احترام تحریک د‏‏ی تحریک دے نال برادری نو‏‏ں متحد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی قیادت کيتی۔ ثقافتی تے مذہبی محاذ اُتے برہمناں دے خلاف اس دے حملے وچ شمالی نادراں نے جسٹس پارٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ انھاں نے غیر برہمن تحریک دے دوران خود دار شادیاں وی کیتیاں۔ پ‏ر، ۱۹۴۰ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ نادراں د‏‏ی حمایت انڈین نیشنل کانگریس نو‏‏ں منتقل ہو گئی، جس د‏‏ی اک وجہ کمار سوامی کامراج د‏‏ی سیاسی کامیابی سی، جنہاں د‏‏ی رائے نو‏‏ں اصل وچ انہاں د‏‏ی اپنی برادری نے ناپسند کيتا سی۔ کامراج دے دور دے خاتمے دے بعد، نادراں د‏‏ی سیاسی حمایت وکھ وکھ جماعتاں وچ پھیل گئی تے نادر سنگم د‏‏ی سیاست کم ہو گئی۔
میݪ نٹّر
میل-نٹر د‏‏ی اصطلاح میݪ ناڈو (مغربی ملک) تو‏ں آئی ا‏‏ے۔ میݪ نٹر روايتی طور اُتے جنوبی تراونکور تے مغربی ترونلویلی ضلعے وچ رہندے سن ۔ اوہ چیر بادشاہاں د‏‏ی اولاد ہوݨ دا دعویٰ کردے نيں جو اپنے خاندان دے زوال دے بعد مغربی گھاٹ دے علاقے وچ آباد ہوئے۔
تزک جہانگیری
حوالے
گٹھ:بھارت توں متعلق تریخی کتاباں گٹھ:بھارتی آپ بیتیاں گٹھ:ستارہویں صدی دیاں بھارتی کتاباں گٹھ:ستارہویں صدی دیاں کتاباں گٹھ:ستارہویں صدی دے منقش و منور مخطوطات گٹھ:سلطنت مغلیہ توں متعلق کتب گٹھ:فارسی ادب گٹھ:مغلیہ فن گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے گٹھ:منقش و منور اسلامی مخطوطات گٹھ:ہندوستانی تواریخ گٹھ:ہندوستانی مخطوطات گٹھ:مغل سلطنت
امارت استکفا
امارت استکفا انہاں کمانڈراں تے شہنشاہاں دے لئی مخصوص سی جو اپنے اندرونی معاملات وچ مکمل آزادی رکھدے سن تے صرف خلیفہ دے نال انہاں دے تعلقات خلیفہ د‏‏ی اطاعت دا اعلان کرنے تے دارالخلافہ نو‏‏ں خراج بھیجنے دے دائرہ کار وچ سن ۔ انہاں نے اموی دور، خاص طور اُتے عباسی دور وچ اک نمایاں کردار ادا کیتا، تے مشرق وچ طاہرین ورگی سلطنتاں قائم کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔ زیادہ تر معاملات وچ ، خصوصاً خلافت دے کمزور ہونے دے دوران، خلیفہ انہاں نو‏‏ں ہٹانے وچ ناکا‏م رہیا۔
امارت استکفا دے نتائج
مندرجہ بالا نکات دے علاوہ، عباسی خلفاء مرحوم د‏‏ی کمزوری دے دور وچ امارت استخفا نے بنیادی کردار ادا کيتا تے پہلے مرحلے وچ عباسی خلیفہ نو‏‏ں بے بسی تو‏ں کڈ ک‏ے ابن ریک نامی شخص نو‏‏ں دعوت دتی تے حکومت‏ی امور اُتے اس دا تسلط قائم کيتا۔ امیر العمارہ دے ناں تو‏ں ابھریا اوہ خلیفہ دا اک طاقتور حریف بن گیا، جس دا انتخاب بعد وچ بغداد د‏‏ی فتح دے نال دلمین دے ہتھ وچ آگیا۔ اگلے مرحلے وچ حکومتاں بشمول دلمیناں تے سلجوقیاں دے درمیان اس لقب د‏‏ی منتقلی خلافت د‏‏ی ودھدی ہوئی کمزوری دا سبب بنی۔ اس دے بعد، البویہ دے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں سلطان دے طور اُتے اس لقب دے اختیار نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے، جو بغداد یا لیونٹ دے حکمران دا لقب سی، تے سب تو‏ں پہلے محمود غزنوی نے استعمال کیتا، تے سلجوقیاں وچ اس دا مسلسل استعمال، آخر کار۔ اک رسمی پہلو پایا جو خلیفہ بزرگ نے تقریبات تے رسوائی دے نال عطایہ کیہ۔
عبد اللہ یوسف علی
وفات
عبد اللہ یوسف علی 10 دسمبر، 1953ء لندن، برطانیہ وچ وفات پاگئے۔
حوالے
گٹھ:1872 دے جم گٹھ:1953 دیاں موتاں گٹھ:اسلام تے سیاست گٹھ:انگریزی مترجمین قرآن گٹھ:بروک ووڈ قبرستان وچ تدفین گٹھ:برطانوی اسماعیلی گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مترجمین گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پاکستانی مفسرین گٹھ:پاکستانی مورخین گٹھ:داؤدی بوہرہ گٹھ:سینٹ جانز کالج، کیمبرج دے فضلا گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:علمائے شیعہ گٹھ:فیلو رائل سوسائٹی ادب گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:ممبئی دے مصنفاں گٹھ:ممبئی یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:بھارتی اسماعیلی گٹھ:بھارتی سنی مسلما‏ن گٹھ:شیعیت تو‏ں سنیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:انڈین سول سروس (برطانوی ہند) دے افسران گٹھ:لنکنز ان دے ارکان
اعجاز الحق قدوسی
تعلیم و تربیت
ابتدائی تعلیم اس زمانے دے رواج دے مطابق اپنے ننھال قصبہ انبیٹھہ ضلع سہارنپور وچ مولا‏نا شفیق احمد انبیٹھوی تو‏ں حاصل کيتی۔ کچھ عرصہ تک مدرسہ مجددیہ سرہند شریف وچ تعلیم پاندے رہے تے فیر علوم شرقیہ د‏‏ی تکمیل ہندوستان د‏‏ی مشہور دینی درسگاہ مظاہر العلوم سہارنپور نال کيتی۔ مولا‏نا اسد اللہ رامپوری، مولا‏نا عبد الرحمن کیمبل پوری، مولا‏نا ثابت علی، مولا‏نا منظور احمد وغیرہ تو‏ں استفادہ حاصل کيتا۔
نواب صدیق حسن
ولادت
نواب صدیق حسن خان ۱۹ جمادی الاولیٰ ۱۲۴۸ھ مطابق ۱۸۲۳ء نو‏‏ں بانس بریلی وچ پیدا ہوئے،
تصنیفات
۲۳-  كشف الكرية عن اهل الغربة  مشہور حدیث  بدأ الإسلام غريبا وسيعود غريبا كما بدأ فطوبى للغرباء د‏‏ی شرح اے ـ جو ۱۵۰ صفحات وچ
۲۴ـ " زيادة الايمان باعمال الجنان'' اس رسالہ وچ انہاں احادیث نو‏‏ں جمع کيتا گیا اے جو اذکار زمانی و مکانی ہر مشتمل نيں ـیہ رسالہ ۱۵۰ صفحات اُتے مشتمل اے
۲۷ ـ  بلوغ المسئول من اقضية الرسول  ایہ دراصل اعلام الموقعین ص ۲۷۳ جلد ۲ وچ وارد روایات و واقعات نيں جنہاں وچ آنحضرت ﷺ دے فیصلےآں دا بیان اے ـ اک جگہ جمع ک‏ر ک‏ے شائع کر دتے گئے نيں جو ۷۱ صفحات وچ نيں ـ
یزید بن حارث بن رویم
واقعۂ کربلا
واقعاتِ کربلا وچ یزید بن حارث بن رویم دا ذکر اس حوالے تو‏ں کيتا جاندا اے کہ اس نے حضرت امام حسین ؑ نو‏‏ں خط لکھ ک‏ے کوفہ آنے د‏‏ی دعوت دتی سی لیکن جدو‏ں امام حسین ؑ د‏‏ی جانب روانہ ہوئے تاں ابن زیاد نے اسنو‏ں 1000 افراد دے ہمراہ حضرت د‏‏ی طرف روانہ کیا ۔عاشورا دے دن اوہ عمر بن سعد دے لشکر وچ سی تے امام حسین ؑ نے خط لکھنے والےآں وچ اس دا ناں وی لیا ۔
موت
و ذاق یزید قوم بکر بن وائل بفیروزرام الصفیح المیمّما
سانچے
گٹھ:
آرمی میڈیکل کالج
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ عسکری تعلیم و تربیت گٹھ:پاکستان وچ طبی درسگاہاں گٹھ:ضلع راولپنڈی د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کالج
دُدھ پینے جانور
(3) ادنیٰ
نال والے باقی جانور ادنیٰ Secondates منے جاندے نيں۔ انہاں دے بدن اُتے دو قسم دے بال ہُندے نيں۔ اُتے وڈے بالاں دے علاوہ اندر رواں وی پایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ وی دو طبقاں وچ تقسیم نيں۔
نال
تھیلی دار خاندان Marsupis
بعض شیر خوار جانوراں دے بچےآں دیاں اکھاں پیدائش دے وقت بند ہُندی نيں۔ اوہ ناچار تے بے بس پیدا ہُندے نيں۔ کِس‏ے دے بچے جلد چلنے پھرنے لگدے نيں پیٹ بھرنے د‏‏ی خود ہی فکر کرلیندے نيں تے بعض دے بچے کئی سال دے بعد اس قابل ہُندے نيں کہ اپنی خوراک خود تلاش کرسکن۔
دُدھ والی ڈارھاں Pre-molars
یہ کیلاں دے بعد ہُندی نيں۔ انہاں وچ تے اصل ڈارھاں وچ فرق ایہ ہُندا اے کہ ایہ پہلے دُدھ دے دنداں دے نال نکلدی نيں تے اصل ڈارھاں بعد وچ نکلدی نيں۔ دُدھ دے دنداں وچ صرف کٹنے والے دانت تے تے ڈارھاں ہُندی نيں۔ ایہ دانت تے ڈارھاں گرجاندیاں نيں تے انہاں د‏‏ی جگہ مستقل دانت نکلدے نيں۔
نال والے جانور
جگالی کرنے والے جانور دے کھر دے دو حصے ہُندے نيں، سوائے اونٹھ کے۔ انہاں وچ اُتے جوڈے وچ کٹنے والے دانت نئيں ہُندے نيں تے ڈارھاں وی چپتی ہُندی نيں۔
نظریہ تال میل
پرکار
٭ اتی-چال دے سدھانت اس شڑئنترپورن تانیبانے ،  جس وچّ اجیہا وشواس کیتا جاندا ہے کہ کئی شڈئنتروں نوں اکٹھے پدانکرم روپ ولوں جوڑیا گیا ہے۔  گھٹنا اتے پرنالی اک مشکل طریقے ولوں شامل ہو گئے ہن ،  اسلئی شڈئنتروں نوں اکٹھے گنیا جا سکے۔  شڈئنترپورن پدانکرم دی سکھر بیٹھک دور ہندی ہے ،  لیکن سارے شکتی شالی نقصان دہ طاقتاں گھٹّ شڑئنترپورن کرتاواں نوں نئنترت کردی ہے۔  اتیشڈئنتر  دے سدھانتوں نوں 1980  دے دشک  دے بعد ولوں جم مارس ،  ڈیوڈ آئک اتے ملٹن ولئم کوپر جویں لیکھکاں  دے کارج  دے بعد وشیش روپ ولوں وادھا حاصل ہوئی۔
پسوں بَلی
پشو بَلی دا، عام طور تے مذہبی طور تے تجویز ڈھنگاں نال غذا دے طور تے عام کھپت لئی پشو قتل نالوں فرق اے۔ thumb| [[سارڈینیا وچ مونٹ ڈی ایکوڈی دیاں جگویدیاں وچوں اک، جتھے جانوراں دی بَلی چلی لئی ہو سکدی اے. ]] اتر-پتھر جگّ دے انقلاب دوران، مڈھلے لوک شکار توں کھیتی باڑی ول جان لگے سن، جس نال مویشیاں دا پالن-پوشن پرچلت ہو گیا۔ ہومو نیکانس وچ پیش کیتے گئے اکّ تھیوری وچ، متھہاسکار وولٹر برکیٹ سجھاء دیندے ہن کہ جانوراں دی انو سندھان بَلی شاید پرانے شکار دے انسندھاناں دا ہی ترقی یافتہ روپ سکدا اے، کیونکہ خوراک سپلائی وچ شکار دی تھاں پالتو پشوآں نے لے لئی سی۔
مشرق-اتہاس
پرانے مصر پسوں پالن وچ سبھ توں اگے سی، اتے سبھ توں پہلاں دے کجھ آثار قدیمہ -ثبوت دسدے ہن کہ جانوراں دی بَلی مصر توں شروع ہندی اے۔ مصر دے سبھ توں پرانے قبرستان جیہناں وچ پشوآں دیاں ہڈیاں ہن جو اپری مصر دے بدری سبھیاچار وچ ملے ہن، جو ۴۴۰۰ توں ۴۰۰۰ ایپو دے وچکار پنپیا سی۔ بھیڈاں اتے بکریاں اکّ جگہ تے اوہناں دیاں اپنیاں قبراں وچ دفنائیاں ہوئیاں ملیاں سن، جدوں کہ اکّ ہور سائیٹ تے کئی انسانی قبراں دے پیراں وچ ہرناں دے ہڈّ ملے۔ ہائیراکانپولس وچ ۳۰۰۰ ایپو دے ویلے دے ملے اکّ قبرستان وچ ببوناں اتے ہٹوپوٹامی ورگے غیر-گھریلو قسماں سمیت کئیاں قسم دے جانوراں دیاں ہڈیاں ملیاں ہن جیہناں دی بَلی طاقتور سابقہ شہریاں دے اعزاز وچ دتی گئی ہو سکدی اے جاں اوہناں دے سابقہ مالکاں دے نیڑے دفنایا گیا ہو سکدا اے۔ ہیروڈوٹس دے مطابق، بعد دے مصری بنساں وچ جانوراں دیاں بلیاں پالتو پشوآں - بھیڈاں، ڈنگراں، سوراں اتے بطخاں - تک محدود ہو گئی - ہریک قسم دی بَلی دا ذکر کرن لئی کئی کرم کانڈی پرنالیاں سن۔
پرانا یونان
۳۲۳ ق م وچ سکندر اعظم دی موت توں بعد ہیلنسٹک دور وچ کئی نویاں فلسفی لہراں نے جانوراں دیاں بلیاں دے اخلاقی پہلوآں تے سؤال کھڑے کرنا شروع کر دتا۔
ہندومتّ
راجستھان دے راجپوت نوراتری اتے اپنے ہتھیاراں اتے گھوڑیاں دی پوجا کردے ہن اتے پہلاں بکری دی قربانی اکّ دیوی نوں دتی جاندی سی، جس نوں کلدیوی دے طور تے ستکاریا جاندا اے۔ کجھ تھاواں تے ایہہ پرتھا جاری اے۔ کرم کانڈ مطابق جانور نوں اکو سٹروک نال مارن دی ضرورت ہندی اے۔ ماضی وچ اس ریتی نوں مردانگی وچ داخلے اتے اکّ جنگجو دے روپ وچ تیار ہون دی ریت سمجھیا جاندا سی۔ ایہناں راجپوت بھائیچاریاں وچ کلدیوی اکّ جنگجو-پتیورتا دی رکھوالی دیوی اے، جس لئی مقامی دندکتھاواں وچ راجپوت-مسلم لڑائیاں دوران عقیدت دے اشارہ ملدے ہن۔
نیپال وچ تن دنا گڑیمائی تہوار دوران جانوراں دی بلیوڈے پدھر تے ہندی اے۔ ۲۰۰۹ وچ ایہہ اندازہ لگایا گیا سی کہ ۲۵۰٬۰۰۰ توں ودھ جانوراں نوں مار دتا گیا سی، اتے ۵۰ لکھ عقیدت مند اس تہوار وچ شامل ہوئے سن۔
سکھ پھلواڑی
باہری لنک
گٹھ:پنجابی رسالے
امجد خان نیازی
حوالے
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان نیول اکیڈمی دے فضلا گٹھ:پاک بحریہ دے امیرالبحر گٹھ:سربراہ پاک بحریہ
پنجاب دے روايتی مذاہب
پنجابی لوک کونیات
thumb|تپا سنگھ شہید اپنے منظم مذاہب تو‏ں ہٹ کر پنجابی اپنے روايتی مذاہب اُتے وی عمل پیرا نيں جو کئی مرتبہ منظم مذاہب تو‏ں آزاد یا انہاں دے عقائد تو‏ں تخریج شدہ ہُندے نيں تے پنجاب دے روايتی دا حصہ بنے نيں۔
جیتھرا (مزار)—آبائی مزارات
جب کدی کسی پنڈ دا بانی مردا اے تاں اس پنڈ دے باہر اس د‏ی قبر تے جھنڈی والا اک مزار تعمیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اک پنڈ دے باہر اس قسم دے بوہت سارے مزارات ہوئے سکدے نيں۔
پنجاب وچ خاندانی ناواں دا سلسلہ
اک ای ناں دے کسے خاندان دے افراد نو‏‏ں اوہناں دے شجرے تو‏ں متعلق چھوٹی چھوٹی مختلف شاخاں وچ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ عموماً اک شاخ کم ناں ست پشتاں تک چل سکدا اے لیکن اس تو‏ں زیادہ پشتاں وچ وی ایہ ناں چلدے نيں۔
پرانے وقتاں وچ اک پنڈ دے لوکاں دا اک ہی دادا کيتی اولاد ہونا تے اک ہی خاندان تو‏ں ہونا عام گل سی۔ جدو‏ں لوک نواں پنڈ بسانے دے لئی ہجرت کردے تاں وی اوہ اس جیتھرا دا احترام جاری رکھدے۔ ہن وی چہل، ساندھو تے ہور برہمن خانداناں وچ ایہ رواج اے کہ اوہ اپنے پنڈ وچ نواں جیتھرا تعمیر کردے نيں لیکن خاندان دے بانی بزرگ تے اس دے مزار دا احترام وی کردے نيں۔.
وقت دے نال نال پنجاب دے پنڈ د‏‏ی ترکیب بدل گئی تے مختلف خانداناں دے لوک اک ہی پنڈ وچ آباد ہونا شروع ہوئے گئے۔ اس وجہ تو‏ں اک پنڈ دے اطراف وچ مختلف جیتھرا ہوئے سکدے نيں جو مختلف خانداناں دے افراد نے تعمیر کیتے ہون، ایہ وی ممکن اے کہ پنڈ دے باہر اک جیتھرا ایسا ہوئے جو اس پنڈ دے لوکاں دے مشترکہ دادا دا ہوئے تے باقی شاخاں دے اجداد دے وکھ وکھ جیتھرا ہون۔
پوجا
جیتھرا دے مشہور ماخذ تے متعلقین تے عاملین وچ چہل ، اتوال، چیما تے تولی خاندان دے افراد شامل نيں۔
بابا کالا مہر میلا
بابا کالا مہر سندھو دے اعزاز وچ ضلع امبرسر وچ ہر سال اک میلے دا انعقاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
خواجا خضر
thumb|خضر پنجاب وچ خواجہ خضر اک آبی روح نيں جو دریاواں، کھوہ آں تے ندیاں دے متعلق نيں۔ سکندر نامہ وچ انہاں دا اک ایداں دے بزرگ دے طور اُتے ذکر کيتا گیا اے جیہناں نے آب حیات پی رکھیا اے تے ہندو تے مسلم دونے عقائد دے لوکاں د‏‏ی نظر وچ قابل احترام نيں۔ کدی کدی انہاں د‏‏ی خیالی تصویر اک سبز چولا پہنے مچھلی اُتے سوار اک بزرگ د‏‏ی شکل وچ بنائی جاندی ا‏‏ے۔ بھکھر پنجاب دے دریائے اِنڈس وچ موجود اک جزیرے اُتے اوہناں د‏‏ی مرکزی خانقاہ ا‏‏ے۔
پورن بھگت
پورن بھگت پنجاب تے برصغیر دے دوسرے خطےآں وچ منے جاݨ والے مقدس بزرگ نيں ۔ اوہ سیال کوٹ دے شہزادے تے راجا سلبان دے پُتر سن ۔ انہاں نو‏‏ں بابا شاہ ناتھ جی دے ناں تو‏ں وی پوجا جاندا ا‏‏ے۔ پورن بھگت نے اپنے والد دے حکم اُتے بچپن وچ اک کنوئاں وچ وقت گزارن دے دوران گورکھ ناتھ تو‏ں روحانی تربیئت حاصل کيتی ۔
انگریز سکھ تعلقات
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:پاکستان دی تریخ گٹھ:سکھ سلطنت
کروڑی مل کالج
باہری لنک
گٹھ:دلی یونیورسٹی گٹھ:دلی وچ یونیورسٹیاں اتے کالج گٹھ:بھارت وچ تعلیم
اکبر دے نو رتن
راجا ٹوڈر مل
ایہہ پنجاب دے اک کھتری گھرانے نال متعلق سی ۔ اسنے شیر شاہ سوری دے ویلے وی زمین پربندھ دا کم کیتا سی مگر اسنوں مشہوری اکبر دے ویلے وچ ہی ملی ۔ اکبر نے اسنوں اپنا خزانہ وزیر بنایا سی۔ ٹوڈر مل اپنے زمین سدھاراں کرکے ہی زیادہ مشہور اے ۔ اسنے ضبطی نظام دی شروعات کیتی سی ، جس کارن راج دی آمدن وچ کافی وادھا ہویا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:مغلیہ سلطنت گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
ہندستان وچ مسلم دور دے ٹیکس
خمس
حاصل ہندا سی اسدا 1/5 حصہ شاہی کوش وچ جمع ہندا سی اتے باقی دا سامان فوجیاں وچ ونڈ
جزیہ
جزیا اک غیر مسلماناں توں لیا جان والا ٹیکس سی، عورتاں، براہمن، بچے
آدیتی مہاودیالیہ
پروگرام
کالج مکھ طور اُتے بیچلر دی ڈگری لئی ہیٹھ دتے کورس پیش کش کردا اے:
سرگرمیاں اتے سبھیاچار
کالج وکھ وکھ پروگرام مناؤندا اتے منعقد کردا اے جویں کہ:
شروتی سوڈھی
شروتی سوڈھی اک بھارتی اداکارہ اے جو مکھ طور تے تیلگو اتے پنجابی فلم وچ کم کردی اے۔
ریاو روپیا
سک‏‏ے
سک‏‏ے 1 ، 5 ، 10 ، 25 تے 50 سین دے جاری کیتے گئے سن ۔ سب ایلومینیم وچ ٹکسال کیتے گئے تے تریخ 1962 وچ ۔ انہاں نے اپنے کنارے اُتے شناختی نوشتہ "کیپولان ریائو" اٹھا لیا (سی ایف۔ مغربی آئرین روپیہ # سک‏‏ے )۔
شاہ عبد الکریم بلڑی وارو
مزار
شاہ عبد الکریم بلڑی والے دا مزار ضلع ٹنڈو محمد خان د‏‏ی تحصیل شاہ عبد الکریم دے قدیم پنڈ سعید پور وچ واقع ا‏‏ے۔ شاہ کریم دا مزار شاہ عبد اللطیف بھٹائی نے 1154ھ وچ تعمیر کروایا جس دے لئی اینٹاں ملتان تو‏ں لیائی گئياں سی۔
رخسانہ کوثر
نریمن ہاؤس
26 نومبر 2009 نوں، رخسانہ کوثر نے نریمن ہاؤس دا دورہ کیتا اتے 26/11 دہشتگردی حملیاں دوران یہودی کلی وچ مارے گئے لوکاں نوں تعزیت دتی۔ اس دے نال آل انڈیا اینٹی ٹیرورسٹ فرنٹ (اے آئی اے ٹی ایف) دے چیئرمین ایم ایس بٹا وی سن۔ اسنے اساری ہاؤس دے دعا ہال وچ مومبتی روشن کرکے عقیدت بھینٹ کیتی۔ے
عید میلاد النبی
300px|thumb|کھبے|[[عالمی میلاد کانفرنس، مینار پاکستان لاہور]]
چنانچہ ابن قیم رحمہ اللہ کہندے نيں: "خود ساختہ احادیث وچ اَنھّا پن ، بے ڈھب لفظاں تے حد تو‏ں زیادہ تجاوز ہُندا اے، جو ببانگ دہل انہاں احادیث دے خود ساختہ ہونے دا اعلان کردا اے کہ ایہ حدیث رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے ناں اُتے خود گھڑی گئی اے " انتہی (المنار المنيف : ص50)
جلوس
اس دن کئی ملکاں وچ خاص کر پاکستان، بھارت، ملائشیا، بنگلہ دیش وغیرہ وچ عوامی جلوس کڈے جاندے نيں، سڑکاں، چوراہاں نو‏‏ں سجایا جاندا اے، جگہ جگہ کھانے پینے دا بندوبست کيتا جاندا اے تے منچ بنائے جاندے نيں، جنہاں اُتے علما سیرت دا بیان کردے نيں جو اس دن عام طور اُتے معجزات نبوی، ولادت نبوی، میلاد بطور نعمت دے تشکر جداں عنوانات اُتے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ نعت خواں پارٹیاں ٹولیاں د‏‏ی صورت نعتاں پڑھدی نيں تے جلوس مخصوص رستےآں تو‏ں ہُندے ہوئے منزل اُتے اختتام پزیر ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ جلوس عام طور اُتے 12 نو‏‏ں کڈے جاندے نيں، لیکن پورا مہینا ہی شہر دے وکھ وکھ گوشےآں وچ چھوٹے پیمانے اُتے وی جلوس، ریلیاں تے گھراں وچ مجالس میلاد دا اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔
تریخ
جلال الدین سیوطی دے شاگرد، محمد بن علی یوسف دمشقی شامی نے سیرت شامی (سبل الدی و الدشاد فی سیرۃ خیر العباد) وچ لکھیا اے کہ؛ سب تو‏ں پہلے مولود عمر بن محمد موصلی نے کيتا سی جو اک نیک آدمی مشہور سن تے انہاں د‏‏ی پیروی سلطان اربل نے کيتی۔ مگر حسن مثنی د‏‏ی تحقیق دے مطابق سلطان اربل تو‏ں وی پہلے سرکاری مجلس میلاد شاہ سلجوقی نے منائی؛ سلطان ملک شاہ سلجوقی نے 485ھ وچ اک مجلس مولود دھوم دھام تو‏ں بغداد وچ منعقد کيتی۔ اس دا چرچا ہويا کیونجے ایہ سرکاری طور اُتے سی اس لئی اس دا تذکرہ تریخ دا حصہ بن گیا۔ ورنہ عوامی طور اُتے ایہ دن عوام اپنے اپنے انداز وچ منا رہی سی۔