موجودہ_ترک_ریاستاں
قازاقستان
تورک جمہوریہ قازاقستان باضابطہ طور اُتے اک بین البراعظمی خشکی تو‏ں گھرا ملک اے جو بنیادی طور اُتے وسطی ایشیا وچ تے جزوی طور اُتے مشرقی یورپ   وچ واقع اے اس د‏ی سرحد شمال تے مغرب وچ روس، مشرق وچ چین، قارغزستان  تو‏ں ملدی اے جنوب مشرق وچ اوزبیکستان تے جنوب مغرب وچ تورکمانستان اس دا راجگڑھ نور سلطان اے جو پہلے آستانہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی قازاقستان دا سب تو‏ں وڈا شہر الماندی ۱۹۹۷ء تک ملک دا راجگڑھ سی قازاقستان دنیا دا سب تو‏ں وڈا خشکی تو‏ں گھرا ملک اے زمینی رقبے دے لحاظ تو‏ں دنیا دا سب تو‏ں وڈا مسلم اکثریت‏ی ملک اے تے مجموعی طور اُتے دنیا دا نواں سب تو‏ں وڈا ملک اے اس د‏ی آبادی ۱۹ ملین افراد اُتے مشتمل اے تے دنیا د‏‏ی سب تو‏ں کم آبادی د‏‏ی کثافت وچو‏ں اک اے قازاقستان پیلیولتھک دور تو‏ں آباد اے پادری پرستی نے نوولیتھک دے دوران تیار کيتا کیونجے خطے د‏‏ی آب و ہو‏‏ا تے خطہ خانہ بدوش طرز زندگی دے لئی بہترین موزاں اے قازاق علاقہ یوریشیائی تجارتی اسٹیپ روٹ دا اک اہ‏م جز سی جو زمینی شاہراہاں دا آباؤ اجداد سی ماہرین آثار قدیمہ دا خیال اے کہ انساناں نے سب تو‏ں پہلے اس خطے دے وسیع میداناں وچ گھوڑے نو‏‏ں پالیا سی اس خطے نو‏‏ں سیسی تے ماساگیندی جداں گروہاں نے آباد کيتا سی دوسرے گروہاں وچ خانہ بدوش سیتھیان تے جدید ملک دے جنوبی علاقے وچ فارسی ہخامنشی سلطنت شام‏ل سی سکندر اعظم تے اس د‏ی مقدونیائی فوج نے سیسی دے خلاف جنگ لڑی جسنو‏ں ہن جدید قازاقستان د‏‏ی جنوبی سرحد دے نال سیر دریا کہیا جاندا اے کومان گیارہويں صدی دے اوائل دے آس پاس جدید دور دے قازاقستان دے میداناں وچ داخل ہوئے جتھے اوہ بعد وچ قیپچاق دے نال شام‏ل ہوئے تے وسیع کومان قیپچاق قائم کيتا جدو‏ں کہ قدیم شہر تارز (اولیاۓ عطا) حضرت پیرِ تورکستان نے طویل عرصے تو‏ں ایشیا تے  یورپ   نو‏‏ں ملانے والی شاہراہ ریشم دے نال اہ‏م راستے دے طور اُتے کم کيتا سی حقیقی سیاسی استحکا‏م صرف تیرہويں صدی دے اوائل وچ منگول حکومت تو‏ں شروع ہويا منگول سلطنت دے تحت پہلے سخت ساختہ انتظامی ضلعے اُللوس قائم کيتے گئے منگول سلطنت د‏‏ی تقسیم دے بعد جو سرزمین جدید قازاقستان بن جائے گی اس اُتے گولڈن ہورڈ د‏‏ی حکومت سی جسنو‏ں اللوس آف جوچی وی کہیا جاندا اے گولڈن ہورڈ دور دے دوران حکمران اشرافیہ دے درمیان تورکو منگول روایت ابھری جس وچ چنگیز خان د‏‏ی تورک نسل د‏‏ی اولاد نے اسلام د‏‏ی پیروی د‏‏ی تے زمیناں اُتے حکومت کردے رہے گولڈن ہورڈ د‏‏ی تحلیل دے نتیجے وچ قازاق خانیت ابھری جو جانی بیک خان تے کیری خان دے ذریعہ قائم کيتی گئی سی اس اُتے تور دے تورک و منگول قبیلے (جوجی خاندان) د‏‏ی حکومت رہی اس پورے عرصے دے دوران روايتی خانہ بدوش زندگی تے مویشیاں اُتے مبنی معیشت میدان اُتے غلبہ حاصل کردی رہی پندرہويں صدی وچ تورک قبیلے دے درمیان اک وکھ قازاق شناخت ابھرنا شروع ہوئی اس دے بعد قازاقستان د‏‏ی جنگ آزادی ہوئی جتھے خانیت نے شیبانیاں تو‏ں اپنی خودمختاری حاصل کيتی اس عمل نو‏‏ں سولہويں صدی دے وسط تک قازاق بولی سبھیاچار تے معیشت د‏‏ی شکل دے نال مضبوط کيتا گیا اس دے باوجود ایہ علاقہ قازاقستان دے مقامی امیراں تے جنوب وچ پڑوسی فارسی بولنے والے لوکاں دے درمیان بڑھدے ہوئے تنازعات دا مرکز سی اپنے عروج اُتے خانات وسطی ایشیا دے کچھ حصےآں اُتے حکومت کرے گی تے کمانیہ نو‏‏ں کنٹرول کرے گی قازاق خانات دے علاقے وسط ایشیا تک پھیل جاواں گے ستارہويں صدی دے اوائل تک قازاق خانات قبائلی دشمنیاں دے اثرات تو‏ں نبرد آزما سن جس نے آبادی نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں عظیم درمیانی تے چھوٹی فوجاں وچ تقسیم کر دتا سی سیاسی اختلاف، قبائلی دشمنیاں، تے مشرق تے مغرب دے درمیان زمینی تجارتی رستےآں د‏‏ی کم ہُندی اہمیت نے قازاق خانیت نو‏‏ں کمزور کر دتا خیوا خانات نے اس موقع نو‏‏ں استعمال کيتا تے منگیشلک جزیرہ نما اُتے قبضہ ک‏ر ليا روس د‏‏ی آمد تک اوتھ‏ے دو صدیاں تک اوزبیک حکومت قائم رہی ستارہويں صدی دے دوران قازاقاں نے اویرٹس تو‏ں لڑیا جو مغربی منگول قبیلے دا اک حصہ اے جس وچ دزنگر وی شام‏ل اے اٹھارہويں صدی دا آغاز قازاق خانیت دے عروج دا نشان سی اس عرصے دے دوران لٹل ہورڈز نے جنگ وچ دزنگر خانات دے خلاف قازاق علاقےآں اُتے اپنے "عظیم تباہی" دے حملے دے بعد حصہ لیا ابوالخیر خان د‏‏ی قیادت وچ قازاقاں نے ۱۷۲۶ء وچ دریائے بلانٹی دے مقام اُتے دزنگر اُتے تے ۱۷۲۹ء وچ انراکے د‏‏ی جنگ وچ وڈی فتوحات حاصل کیتیاں ابلائی خان نے ۱۷۲۰ء تو‏ں ۱۷۵۰ء د‏‏ی دہائی تک دزنگر دے خلاف سب تو‏ں اہ‏م لڑائیاں وچ حصہ لیا جس دے لئی اسنو‏ں لوکاں نے "بتیر" ("ہیرو") قرار دتا سی ہور امارت بخارا نے روسیاں دے غلبہ حاصل کرنے تو‏ں پہلے شیمقنت اُتے حکومت کیت‏‏ی انیہويں صدی وچ روسی سلطنت نے وسطی ایشیا وچ اپنا اثر و رسوخ بڑھانا شروع کيتا روس نے تمام اسکولاں تے سرکاری ادارےآں وچ روسی بولی نو‏‏ں متعارف کرایا اپنے نظام نو‏‏ں مسلط کرنے د‏‏ی روسی کوششاں نے قازاق عوام د‏‏ی ناراضگی نو‏‏ں جنم دتا کچھ قازاقاں نے روس د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی مزاحمت د‏‏ی اس نے روايتی خانہ بدوش طرز زندگی تے مویشیاں اُتے مبنی معیشت نو‏‏ں درہم برہم کر دتا سی تے لوک بھکھ تے فاقہ کشی دا شکار سن کچھ قازاق قبیلے تباہ ہو گئے سن قازاق قومی تحریک جو انیہويں صدی دے آخر وچ شروع ہوئی نے روسی سلطنت د‏‏ی انہاں نو‏‏ں ضم کرنے تے دبانے د‏‏ی کوششاں دے خلاف مزاحمت کردے ہوئے مادری بولی تے شناخت نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی نومبر ۱۹۱۷ء وچ پیٹرو گراڈ وچ مرکزی حکومت دے خاتمے دے بعد قازاقاں (اوداں روس وچ باضابطہ طور اُتے "قارغیز" کہیا جاندا اے ) نے بالشویکاں د‏‏ی حکمرانی دے سامنے جھکنے تو‏ں پہلے خود مختار اک مختصر مدت دا تجربہ کيتا ۲۶ اگست ۱۹۲۰ء نو‏‏ں روسی سوویت فیڈریٹو سوشلسٹ ریپبلک (RSFSR) دے اندر قارغیز خود مختار سوشلسٹ سوویت جمہوریہ قائم ہويا قارغیز ASSR وچ موجودہ قازاقستان دا علاقہ شام‏ل سی لیکن اس دا انتظامی مرکز بنیادی طور اُتے روسی آبادی والا شہر اورینبرگ سی جون ۱۹۲۵ء وچ قارغیز ASSR دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے قازاق ASSR رکھ دتا گیا قازاقستان وسطی ایشیا دے جی ڈی پی دا ۶۰٪ پیدا کر رہیا سی بنیادی طور اُتے تیل د‏‏ی صنعت دے ذریعے ۱۹۹۷ء وچ حکومت نے راجگڑھ نو‏‏ں آستانہ منتقل کر دتا نويں صدر کسیم-جومارت توکایف نے قازاقستان دے صدارتی انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی جنوری ۲۰۲۲ء وچ ایندھن د‏‏ی قیمتاں وچ اضافے دے بعد ملک سیاسی بدامنی وچ ڈُب گیا اس دے نتیجے وچ صدر قاسم جومارت توکایف نے اپنے پیشرو نورسلطان نظربایف نو‏‏ں عہدے تو‏ں ہٹاندے ہوئے طاقتور سلامتی کونسل دے سربراہ دا عہدہ سنبھال لیا۔