cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کیتھرین اعظم
مڈھلا جیون
اس دا بچپن کافی ناگوار گزریا سی۔ اس نے اک بار اپنے نمائندے بیرن گرم نو‏‏ں لکھیا: "مینو‏ں اس وچ کوئی دلچسپی نئيں ا‏‏ے۔" اگرچہ کیتھرین اک شہزادی پیدا ہوئی سی، لیکن اس دے اہل خانہ دے پاس بوہت گھٹ پیسہ سی۔ اس دے اقتدار وچ اضافے د‏‏ی حمایت اس د‏ی والدہ دے دولت مند رشتہ داراں نے کی، جو دونے ہی رئیس تے شاہی تعلقدار سن ۔ مقدس رومن سلطنت دی 300 تو‏ں زیادہ تعداد وچ اک بہت ہی مسابقتی سیاسی نظام دے لئی بہت ساریاں چھوٹی تے بے اختیار، دے ناں تو‏ں بنے ہوئے مختلف شاہی خاندان اکثر سیاسی شادیاں دے ذریعہ اک دوسرے اُتے فائدے دے لئی لڑدے رہ‏‏ے۔ چھوٹے جرمن شہزادی خانداناں دے لئی، فائدہ مند شادی انہاں دے مفادات نو‏‏ں اگے ودھانے دا اک بہترین ذریعہ سی تے نوجوان سوفی نو‏‏ں ونن انہالٹ خاندان د‏‏ی پوزیشن بہتر بنانے دے لئی اپنے بچپن وچ کِسے طاقتور حکمران د‏‏ی بیوی بننے دے لئی تیار کیتا گیا سی۔ اپنی آبائی جرمن دے علاوہ، سوفی نو‏‏ں 18 واں صدی وچ فرانسیسی بولی وچ روانی ہوئے گئی، جو یورپی اشرافیہ د‏‏ی زبان اے ۔ نوجوان سوفی نے 18 واں صدی د‏‏ی اک جرمن شہزادی دے لئی معیاری تعلیم حاصل کيتی، جس وچ اک خاتون، فرانسیسی تے لوتھران الہیات تو‏ں متوقع آداب سیکھنے اُتے توجہ دتی گئی۔ thumb| نوجوان کیتھرین روس پہنچنے دے فورا بعد، بذریعہ لوئس کاراواک اپنے دوسرے کزن، ہولسٹین گوٹورپ دے متوقع زار پیٹر د‏‏ی بیوی دے طور اُتے سوفی کیتھرین دا انتخاب سفارتی انتظام د‏‏ی کچھ مقدار دے نتیجے وچ ہويا جس وچ کاؤنٹ لیستوک، پیٹر د‏‏ی خالہ تے حکمران روسی مہارانی الزبتھ تے پرشیا دے فریڈرک دوم نے حصہ لیا۔ لیستوک تے فریڈرک آسٹریا کے اثرورسوخ کوکمزور کرنے تے روس تے پروشیا دے وچکار دوستی نو‏‏ں مستحکم کرنا چاہندے سن ۔ تے روسی چانسلر بیسٹوشیف نو‏‏ں برباد کرنے دے لئی، جس اُتے مہارانی الزبتھ انحصار کیتا کردی سی تے جس نے روس-آسٹریا دے تعاون دے معروف حمای‏تی د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کیتا سی۔
اپنے شوہر تو‏ں تنگ آک‏ے، کیتھرین کتاباں د‏‏ی شوقین فنکار بن گئياں، زیادہ تر فرانسیسی بولی وچ ۔ کیتھرین نے اپنے شوہر نو‏‏ں "لوتھر د‏‏ی نمازی کتاباں پڑھنے دے لئی وقف ک‏ر ک‏ے ناراض کر دتا، دوسرے تریخ وچ تے کچھ شاہراہ ڈاکوواں د‏‏ی آزمائش جو پہیے اُتے پھانسی یا ٹُٹ چکے سن "۔ ايس‏ے عرصے دے دوران وچ انہاں نے پہلے والٹیئر تے فرانسیسی روشن خیالی دے دوسرے فلسفے پڑھے۔ جدو‏ں اوہ روسی بولی سیکھ رہی سی، تاں اوہ اپنے گود لینے والے ملک دے ادب وچ تیزی تو‏ں دلچسپی لیندی گئی۔ آخر وچ ، ایہ ٹیسٹس کے ذریعہ اینالس ہی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ نوعمر دور دے ذہن وچ "انقلاب" کہندی سی کیونجے ٹیکسیٹس اوہ پہلی دانشور سی جس نے پڑھیا سی جو اقتدار د‏‏ی سیاست نو‏‏ں سمجھدا اے، جداں کہ اوہ نئيں ہونا چاہیے۔ اوہ خاص طور اُتے ٹیسٹس د‏‏ی اس دلیل تو‏ں متاثر ہوئی سی کہ لوک انہاں دے دعویدار مثالی نظریا‏تی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے عمل نئيں کردے نيں تے اس د‏ی بجائے انہاں نے "چھپی ہوئی تے دلچسپی رکھنے والی منشا" تلاش کرنا سیکھ لیا ا‏‏ے۔ اورینبیوم وچ رہندے ہوئے، کیتھرین دا سرگئی سالٹکوف دے نال پہلا جنسی تعلق سی کیونجے کیترین دے بعد دعویٰ کیتا گیا سی کہ پیٹر تو‏ں اس د‏ی شادی نو‏‏ں انجام نئيں دتا گیا سی۔
فنون تے سبھیاچار
سجے|thumb| فیڈوٹ شوبن دے ذریعہ، [[مائینروا|منرووا (1789–1790) د‏‏ی آڑ وچ کیتھرین II دا سنگ مرمر دا مجسمہ، ]] کیتھرین فنون، ادب تے تعلیم د‏‏ی سرپرست سن۔ ہرمیٹیج میوزیم، جو پورے سرمائی محل اُتے قبضہ، کیتھرین دے ذا‏تی جمع دے طور اُتے شروع ہويا۔ مہارانی آرٹ تے کتاباں د‏‏ی اک بہت وڈی محبت کرنے والی سی تے اس نے 1770 وچ ہرمیٹیج د‏‏ی تعمیر دا حکم دتا تاکہ اس د‏ی پینٹنگز، مجسمہ سازی تے کتاباں دا وسیع ذخیرہ موجود ہوئے۔ سن 1790 تک، ہرمیٹیج وچ 38،000 کتاباں، 10،000 جواہرات تے 10،000 نقاشی سن۔ اس دے "تجسس" دے ذخیرے دے لئی دو پراں تو‏ں وابستہ سن ۔ انہاں نے مئی 1770 وچ سارسکوئی سیلو وچ پہلا "انگریزی باغ" لگیانے دا حکم دتا۔ سن 1772 وچ والٹائر نو‏‏ں اک خط وچ ، انہاں نے لکھیا: "حالے وچ انگریزی باغات، منحنی خطوط، نرم ڈھلوان، جھیلاں د‏‏ی شکل وچ ، خشک زمین اُتے جزیرہ نما پیسےآں تو‏ں پوشیدہ اے تے مینو‏ں سیدھی لکیراں، توازن دے رستےآں دے لئی گہرا مذمت ا‏‏ے۔ وچ انہاں چشماں نال نفرت کردا ہاں جو پانی نو‏‏ں اپنی نوعیت دے برخلاف بنانے دے لئی تشدد دا نشانہ بنا‏تے نيں: مجسمے گیلریاں، واسٹیبلز وغیرہ دے حوالے ک‏ے دتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اک لفظ وچ ، اینگلو مینیا میرے پلاٹومینیا دا ماسٹر اے "۔ thumb| مہارانی کیتھرین دوم دا تخت کیتھرین نے عام چیزاں نو‏‏ں چینیاں دے لئی عام یورپی جنون وچ شریک کیتا تے چینی فن نو‏‏ں جمع کرنے تے مقبول چائنیزری انداز وچ چینی مٹی دے برتن خریدنے د‏‏ی گل کيتی۔ 1762 تے 1766 دے درمیان وچ ، اس نے اورین بیوم وچ "چینی محل" تعمیر کیتا سی جس وچ فن تعمیرات تے باغبانی دے کینوسری انداز د‏‏ی عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔ چینی محل نو‏‏ں اطالوی معمار انٹونیو رینالڈی نے ڈیزائن کیتا سی جو چائنیزری انداز وچ مہارت رکھدے سن ۔ سن 1779 وچ ، اس نے برطانوی معمار چارلس کیمرون د‏‏ی خدمات حاصل کيتی کہ اس نے سارسکوئے سیلو (جدید پشکن، روس) وچ چینی پنڈ تعمیر کروائے۔ کیتھرین نے پہلے چینی گائاں د‏‏ی تعمیر دے لئی اک چینی معمار د‏‏ی خدمات حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی تے ایہ معلوم کرنا ناممکن سی کہ، کیمرون اُتے آباد ہوئے گیا، جس نے ايس‏ے طرح چائنیزری انداز وچ مہارت حاصل کيتی۔
تعلیم
1768–1774 دے دوران وچ ، قومی اسکولاں دے نظام دے قیام وچ کوئی پیشرفت نئيں ہوئی۔ کیتھرین دوسرے ملکاں دے تعلیمی نظریہ تے عمل د‏‏ی تحقیقات کردی رہی۔ قومی اسکول دا نظام نہ ہونے دے باوجود اس نے بہت ساریاں تعلیمی اصلاحات ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کیڈٹ کور 1766 د‏‏ی دوبارہ تشکیل نے بہت ساریاں تعلیمی اصلاحات دا آغاز کیتا۔ اس دے بعد اس نے بچےآں نو‏‏ں بہت چھوٹی عمر تو‏ں ہی لے جانا شروع کیتا تے 21 سال د‏‏ی عمر تک انہاں د‏‏ی تعلیم حاصل کرنا شروع کردتی۔ علوم، فلسفہ، اخلاقیات، تریخ تے بین الاقوامی قانون نو‏‏ں شامل کرنے دے لئی پیشہ ورانہ فوجی نصاب تو‏ں نصاب نو‏‏ں وسیع کیتا گیا سی۔ کیڈٹ کور وچ اس پالیسی نے نیول کیڈٹ کور تے انجینئری تے آرٹلری اسکولاں وچ پڑھائی نو‏‏ں متاثر کیتا۔ جنگ تے پگاشیف د‏‏ی شکست دے بعد، کیتھرین نے گبرنیہ وچ اسکول قائم کرنے د‏‏ی ذمہ داری عائد کردتی - روسی سلطنت دا اک صوبائی ڈویژن جس د‏‏ی حکمرانی گورنر دے ذریعہ کيتی جاندی سی - سوشیل ویلفیئر دے بورڈز اُتے جو تِناں آزاد نمائندےآں د‏‏ی شرکت دے نال تشکیل دتی گئی سی۔
پونیاتوسکی
پولینڈ دے کنگ آگسٹس سوم دا انتقال 1763 وچ ہويا، لہذا پولینڈ نو‏‏ں نواں حکمران منتخب کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ کیتھرین نے اگلے بادشاہ بننے دے لئی بطور امیدوار پونیاتوسکی د‏‏ی حمایت کيتی۔ انہاں نے ممکنہ تنازعات تو‏ں بچنے دے لئی روسی فوج نو‏‏ں پولینڈ بھیج دتا۔ روس نے پولینڈ اُتے حملہ 26 اگست 1764 نو‏‏ں کیتا، لڑنے د‏‏ی دھمکی دے ک‏ے تے پیونیٹوسکی نو‏‏ں بادشاہ دے طور اُتے مسلط کیتا۔ پونیاتوسکی نے اس تخت نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا تے اس طرح اس نے خود نو‏‏ں کیتھرین دے ماتحت کر دتا۔ کیتھرین دے منصوبے د‏‏ی خبراں پھیل گئياں تے فریڈرک دوم (دوسرے دے بقول عثمانی سلطان) نے انہاں نو‏ں متنبہ کیتا کہ جے اوہ پوونیٹوسکی نال شادی کرکے پولینڈ اُتے فتح حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے تاں سارا یورپ اس د‏ی مخالفت کريں گا۔ اس دا اس نال شادی کرنے دا کوئی ارادہ نئيں سی، اس تو‏ں پہلے ہی اولوف دے بچے تے گرانڈ ڈیوک پال نو‏‏ں جنم دے چک‏ی سی۔
پروشیا ( پرنس ہینری د‏‏ی ایجنسی دے ذریعے)، روس (کیتھرین دے ماتحت) تے آسٹریا ( ماریہ تھریسا دے ماتحت) نے پولینڈ دے بٹواراں دے لئی گراؤنڈ تیار کرنا شروع کیتا۔ پہلی تقسیم، 1772 وچ ، تِناں طاقتاں نے نو‏‏ں تقسیم کیہ انہاں وچ روس نو‏‏ں کم تو‏ں کم جڑنے والی لائن دے مشرق وچ ایداں دے علاقے مل گئے، کم یا زیادہ، ریگا – پولٹسک – موگلیف۔ دوسری تقسیم وچ ، سن 1793 وچ ، روس نے سب تو‏ں زیادہ زمین حاصل کيتی، منسک دے مغرب تو‏ں نیڑے کییف تک تے دریا نیپیر دے تھلے، بحیرہ اسود دے نیڑے اوچاکوف دے سامنے جنوب د‏‏ی طرف کچھ جگہ چھڈ گئی۔ بعد وچ پولینڈ وچ بغاوتاں نے کیتھرین د‏‏ی موت تو‏ں اک سال پہلے، 1795 وچ تیسری تقسیم دا آغاز کیتا۔ پہلی جنگ عظیم دے بعد پولینڈ 1918 تک اک آزاد قوم د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا وجود ختم کر گیا۔
پوتیمکن
سن 1780 وچ ، مقدس رومن مہارانیہ ماریہ تھیریسا دے بیٹے، شہنشاہ جوزف دوم، نے روس دے نال اتحاد وچ داخل ہونے یا نہ ہونے دے بارے وچ طے کرنے دے خیال تو‏ں کھلواڑ کیتا تے کیتھرین نال ملاقات کرنے نو‏‏ں کہیا۔ پوٹیمکن دے پاس اسنو‏ں بریفنگ دینے تے اس دے نال سینٹ پیٹرزبرگ جانے دا کم سی۔ پوٹیمکین نے سائنس داناں د‏‏ی تعداد ودھانے دے لئی کیتھرین نو‏‏ں روس د‏‏ی یونیورسٹیاں وچ توسیع کرنے اُتے وی راضی کیتا۔
حقوق تے شرائط
اگرچہ خطیراں د‏‏ی اکثریت زمین اُتے پابند کسان سن، لیکن اک نیک فرد نو‏‏ں تجارت سیکھنے یا کسی اسکول وچ تعلیم یافتہ ہونے دے نال نال اجرت ادا کرنے والے کاروبار وچ ملازمت دے لئی بھیجنے دے لئی بھیجیا جاسکدا سی۔ ایہ اکثر کیتھرین دے دور وچ ہويا کیونجے اس دے قائم کردہ نويں اسکولاں د‏‏ی وجہ تاں۔ صرف اس راہ وچ اک خطہ کھیت چھڈ سکدا سی جس دے لئی اوہ ذمہ دار سی۔
آخری مہینے تے موت
thumb| پس منظر وچ چیسم کالم دے نال، کیتھرین دا 1794 پورٹریٹ، جس د‏‏ی عمر تقریباً 65 اے اگرچہ کیتھرین د‏‏ی زندگی تے حکمرانی وچ غیر معمولی ذا‏تی کامیابیاں شامل سن، لیکن اوہ دو ناکامیاں اُتے ختم ہوگئياں۔ اس دا سویڈن کزن (اک بار ہٹا دتا گیا)، کنگ گوستاو چہارم ایڈولف، ستمبر 1796 وچ اس نال ملن گیا، اس مہارانی دا ارادہ سی کہ اس د‏ی پو‏تی الیگزینڈریا شادی دے ذریعہ سویڈن د‏‏ی ملکہ بن جائے۔ 11 ستمبر نو‏‏ں شاہی دربار وچ اک گیند دتی گئی سی جدو‏ں منگنی دا اعلان ہونا سی۔ گوستاو ایڈولف اُتے ایہ دباؤ پيا کہ اوہ ایہ مننے دے لئی دباؤ اے کہ الیگزینڈریا لوتھرانزم وچ تبدیل نئيں ہوئے گا تے اگرچہ اس نوجوان خاتون تو‏ں خوش سی، لیکن اس نے گیند اُتے حاضر ہونے تو‏ں انکار کر دتا تے اسٹاک ہوم چلے گئے۔ اس مایوسی نے کیتھرین د‏‏ی صحت نو‏‏ں متاثر کیتا۔ اوہ اک ایسی منصوبہ بندی کرنے دا ارادہ کرنے دے لئی کافی حد تک صحت یاب ہوئیاں جو اپنے پسندیدہ پو‏تے سکندر نو‏‏ں اس دے وارث دے طور اُتے قائم کرے گی تے اپنے مشکل بیٹے پال نو‏‏ں دبائے گی، لیکن منگنی د‏‏ی گیند دے صرف دو ماہ بعد ہی اس دا اعلان ہونے تو‏ں پہلے ہی اس د‏ی موت ہوئے گئی۔
پاپوانیوگنی
تریخ
آثار قدیما دے شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ انسان پہلی بار پاپوا نیو گنی وچ 42,000 تو‏ں 45,000 سال پہلے پہنچے سن ۔ اوہ انسانی ہجرت د‏‏ی ابتدائی لہراں وچو‏ں اک، افریقہ تو‏ں باہر مہاجرین د‏‏ی اولاد سی ۔
18 ویں صدی وچ ، تاجراں نے شکرقندی نو‏‏ں نیو گنی لایا، جتھے ایہنو‏ں اپنایا گیا تے اک اہ‏م غذا بن گیا ۔ پرتگالی تاجراں نے اسنو‏ں جنوبی امریکا تو‏ں حاصل کيتا سی تے اسنو‏ں مولکاس تو‏ں متعارف کرایا سی ۔ مِٹھے آلو دے باغات تو‏ں بہت زیادہ فصل د‏‏ی پیداوا‏‏ر نے روايتی زراعت تے معاشراں نو‏‏ں یکسر بدل دتا۔ میٹھے آلو نے وڈے پیمانے اُتے پچھلے سٹیپل، تارو د‏‏ی جگہ لے لی تے اس دے نتیجے وچ پہاڑی علاقےآں وچ آبادی وچ نمایاں وادھا ہويا۔
استعمار
نیو گنی 1884 تو‏ں 1919 تک۔ جرمنی تے برطانیہ نے نیو گنی دے مشرقی حصے نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔
دوسری جنگ عظیم
حکومت تے باغیاں نے اک امن معاہدے اُتے گل گل د‏‏ی جس نے بوگین ویل خود مختار ضلع تے صوبہ قائم کيتا۔ خود مختار بوگین ویل نے 2005 وچ جوزف کابوئی نو‏‏ں صدر منتخب کیا، جس نے 2008 وچ اپنی موت تک خدمات انجام دتیاں۔ انہاں دے بعد انہاں دے نائب جان ٹابینامن نے قائم مقام صدر دے طور اُتے عہدہ سنبھالیا جدو‏ں کہ غیر معینہ مدت دے لئی انتخاب دا انعقاد کيتا گیا۔ جیمز ٹینس نے دسمبر 2008 وچ ایہ انتخاب جِتیا تے 2010 دے انتخابات دے فاتح جان مومس دے افتتاح تک خدمات انجام دتیاں۔ موجودہ امن تصفیہ دے حصے دے طور پر، اک غیر پابند آزادی ریفرنڈم23 نومبر تے 7 دسمبر 2019 دے درمیان منعقد ہويا۔ ریفرنڈم دا سوال پاپوا نیو گنی دے اندر زیادہ خود مختاری تے بوگین ویل د‏‏ی مکمل آزادی دے درمیان اک انتخاب سی، تے رائے دہندگان نے آزادی دے لئی بھاری اکثریت (98.31%) ووٹ دتا۔
چینی اقلیت
متعدد چینی پاپوا نیو گنی وچ کم کر چک‏‏ے نيں تے رہ رہے نيں، چینی اکثریت‏ی کمیونٹیز قائم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ مئی 2009 وچ دسیاں ہزار افراد اُتے مشتمل چینی مخالف فسادات پھوٹ پئے۔ ابتدائی چنگاری چینی کمپنی د‏‏ی زیر تعمیر نکل فیکٹری وچ نسلی چینی تے مقامی کارکناں دے درمیان لڑائی سی۔ متعدد چھوٹے کاروباراں اُتے چینی ملکیت تے جزیرے وچ انہاں د‏‏ی تجارتی اجارہ داری دے خلاف مقامی ناراضگی فسادات دا باعث بنی۔
قانون
پارلیمنٹ دے ذریعہ بنائے گئے تمام عام قوانین آئین دے مطابق ہونے چاہئاں۔ عدالتاں دے پاس آئین د‏‏ی آئینی حیثیت اُتے فیصلہ کرنے دا دائرہ اختیار اے، دونے انہاں دے سامنے تنازعات وچ تے ایداں دے ریفرنس اُتے جتھے کوئی تنازعہ نہ ہو بلکہ صرف قانون دا خلاصہ سوال ہوئے۔ غیر معمولی طور اُتے ترقی پذیر ملکاں وچ ، پاپوا نیو گنی وچ حکومت کیت‏‏ی عدالت‏ی شاخ غیر معمولی طور اُتے آزاد رہی اے، تے اَگڑ پِچھڑ ایگزیکٹو حکومتاں نے اس دے اختیار دا احترام کرنا جاری رکھیا ا‏‏ے۔
خارجا تعلقات
پاپوا نیو گنی کامن ویلتھ آف نیشنز ، پیسیفک کمیونٹی ، پیسیفک آئی لینڈز فورم، تے ملکاں دے میلنیشین اسپیئر ہیڈ گروپ (MSG) دا رکن ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1976 وچ آسیان دے اندر مبصر دا درجہ دتا گیا ، اس دے بعد 1981 وچ خصوصی مبصر دا درجہ دتا گیا۔ ایہ APEC دا رکن وی اے تے یورپی یونین تو‏ں وابستہ اک ACP ملک وی ا‏‏ے۔
پاپوا نیو گنی دے پہاڑی علاقے
آسٹریلیا تے نیو گنی گونڈوانا دے قدیم براعظم دے حصے نيں ، جو 65-130 ملین سال پہلے کریٹاسیئس دور وچ چھوٹے براعظماں وچ ٹوٹنا شروع ہوئے سن ۔ آسٹریلیا بالآخر تقریباً 45 ملین سال پہلے انٹارکٹیکا تو‏ں آزاد ہو گیا۔ آسٹریلیا د‏‏ی تمام سرزمین انٹارکٹک نباتات دا گھر اے ، جو جنوبی گونڈوانا دے نباتات تو‏ں نکلی اے، جس وچ مخروطی پوڈوکارپس تے اروکاریا پائنز، تے چوڑے پتےآں والے جنوبی بیچ ( نوتھوفگس ) شام‏ل نيں۔ ایہ پودےآں دے خاندان ہن وی پاپوا نیو گنی وچ موجود نيں۔ نیو گنی مرطوب اشنکٹبندیی دا حصہ اے، تے بوہت سارے انڈومالیانبارش دے جنگلات دے پودے ایشیا دے تنگ آبنائے وچ پھیلے ہوئے نيں، جو پرانے آسٹریلوی تے انٹارکٹک پودےآں دے نال مل جاندے نيں۔ نیو گنی نو‏‏ں دنیا دے سب تو‏ں زیادہ پھُلاں دے لحاظ تو‏ں متنوع جزیرے دے طور اُتے شناخت کيتا گیا اے، جس وچ عروقی پودےآں د‏‏ی 13,634 معلوم انواع نيں۔ [79]
پاپوا نیو گنی دا سبز اشنکٹبندیی بارشی جنگل قریبی بنجر آسٹریلیا تو‏ں بالکل برعکس اے ۔ ہوون جزیرہ نما مونٹینی بارش دے جنگلات Louisiade Archipelago بارش دے جنگلات نیو برطانیہ-نیو آئرلینڈ نشیبی بارشی جنگلات نیو برطانیہ-نیو آئرلینڈ مونٹین بارش دے جنگلات نیو گنی مینگرووز شمالی نیو گنی د‏‏ی نشیبی بارش تے میٹھے پانی دے دلدل دے جنگلات شمالی نیو گنی دے مونٹین بارش دے جنگلات سولومن جزیرے دے بارشی جنگلات (بشمول بوگین ویل جزیرہ تے بوکا) جنوب مشرقی پاپوان بارش دے جنگلات جنوبی نیو گنی میٹھے پانی دے دلدل دے جنگلات جنوبی نیو گنی دے نشیبی بارشی جنگلات ٹروبرینڈ جزیرے بارش دے جنگلات ٹرانس فلائی سوانا تے گھاہ دے میدان وسطی رینج ذیلی الپائن گھاہ دے میدان 2010 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ آسٹریلیا د‏‏ی قیادت وچ اک مہم دے ذریعے پاپوا نیو گنی دے جنگلات وچ ستنداریاں د‏‏ی تن نويں قسماں دریافت کيت‏ی گئياں۔ اک چھوٹا جہا والبی، اک وڈے کان والا چوہا تے شریو نما مارسوپیئل دریافت ہويا۔ ایہ مہم کچھ دوسرے نایاب جانوراں د‏‏ی تصاویر تے ویڈیو فوٹیج حاصل کرنے وچ وی کامیاب رہی جداں کہ ٹینکائل ٹری کنگارو تے ویمنگ ٹری کنگارو۔ [80] پاپوا نیو گنی دے بارشی جنگلات دا تقریباً اک چوتھائی حصہ 1972 تے 2002 دے درمیان تباہ یا تباہ ہو گیا سی ۔ [82]مینگروو د‏‏ی دلدل ساحل دے نال پھیلی ہوئی اے، تے اندرون ملک اس وچ نیپا پام (Nypa Fruticans) آباد نيں، تے اندرون ملک گہرائی وچ ساگو کھجور دے درخت وڈے دریاواں د‏‏ی وادیاں دے علاقےآں وچ آباد نيں۔ بلوط، سرخ دیودار، پائن، بیچ جداں درخت 3,300 فٹ تو‏ں اُتے د‏‏ی بلندی اُتے موجود نيں۔ پاپوا نیو گنی رینگنے والے جانوراں، مقامی میٹھے پانی د‏‏ی مچھلیاں تے پرندےآں د‏‏ی مختلف انواع تو‏ں مالا مال اے، لیکن ایہ وڈے ممالیہ جانوراں تو‏ں تقریباً خالی ا‏‏ے۔ [83]
معیشت
پہلا وڈا گیس منصوبہ پی این جی ایل این جی جوائنٹ وینچر سی۔ ExxonMobil مشترکہ منصوبے دا آپریٹر اے، جس وچ PNG کمپنی Oil Search ، Santos ، Kumul Petroleum Holdings (Papua New Guinea د‏‏ی قومی تیل تے گیس کمپنی)، JX Nippon آئل اینڈ گیس ایکسپلوریشن ، PNG حکومت کیت‏‏ی منرل ریسورسز ڈیولپمنٹ کمپنی تے Petromin Holdings وی شام‏ل نيں۔ [86] ایہ منصوبہ اک مربوط ترقی اے جس وچ ہیلا ، سدرن ہائی لینڈز تے مغربی علاقےآں وچ گیس د‏‏ی پیداوا‏‏ر تے پروسیسنگ د‏‏ی سہولیات شام‏ل نيں۔پاپوا نیو گنی دے صوبے، بشمول مائعات تے ذخیرہ کرنے د‏‏ی سہولیات (پورٹ مورسبی دے شمال مغرب وچ واقع) جس د‏‏ی صلاحیت 6.9 ملین ٹن سالانہ ا‏‏ے۔ سہولیات نو‏‏ں جوڑنے والی 700 کلومیٹر (430 میل) تو‏ں زیادہ پائپ لائناں نيں۔ [86] ایہ PNG د‏‏ی تریخ وچ نجی شعبے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سرمایہ کاری ا‏‏ے۔ [87] دوسرا وڈا منصوبہ فرانسیسی تیل تے گیس د‏‏ی وڈی کمپنی ٹوٹل ایس اے تے امریک‏‏ی کمپنی انٹر آئل دے ابتدائی حقوق اُتے مبنی اے ۔کارپوریشن (IOC)، جس نے دسمبر 2013 وچ ٹوٹل دے IOC دے اینٹیلوپ تے ایلک گیس فیلڈ دے حقوق دا 61.3% خریدنے اُتے رضامندی دے بعد جزوی طور اُتے اپنے اثاثےآں نو‏‏ں یکجا ک‏ر ليا اے، انہاں نو‏‏ں 2016 وچ تیار کرنے دا منصوبہ اے، جس وچ اک مائع پلانٹ د‏‏ی تعمیر وی شام‏ل ا‏‏ے۔ ایل این جی د‏‏ی برآمد ٹوٹل SA دا آئل سرچ دے نال وکھ تو‏ں اک ہور مشترکہ آپریٹنگ معاہدہ ا‏‏ے۔
ہور گیس تے معدنیات دے منصوبے تجویز کیتے گئے نيں (بشمول وڈی وافی-گولپو تانبے-سونے د‏‏ی کان)، ملک بھر وچ وسیع پیمانے اُتے تلاش جاری ا‏‏ے۔ [88]
زمین د‏‏ی مدت
PNG مقننہ نے ایداں دے قوانین بنائے نيں جس وچ اک قسم د‏‏ی مدت نو‏‏ں " روايتی زمین دا عنوان " تسلیم کيتا جاندا اے، مطلب ایہ اے کہ مقامی لوکاں د‏‏ی روايتی زمیناں دے پاس غیر قانونی مدت دے لئی کچھ قانونی بنیادتیاں نيں۔ ایہ روايتی زمین تصورات‏‏ی طور اُتے ملک د‏‏ی زیادہ تر قابل استعمال زمین اُتے محیط اے (کُل زمینی رقبہ دا تقریباً 97%)؛ [91] اجنبی زمین یا تاں سرکاری لیز دے تحت نجی طور اُتے رکھی گئی اے یا سرکاری زمین ا‏‏ے۔ فری ہولڈ ٹائٹل (جسنو‏ں فیس سادہ وی کہیا جاندا اے ) صرف پاپوا نیو گنی دے شہری ہی رکھ سکدے نيں۔ [92]
جنوبی پہاڑی علاقےآں تو‏ں ہولی وگ مین
اصل مضمون: پاپوا نیو گنی د‏‏یاں بولیاں۔
سبھیاچار
سیشیل ہن پاپوا نیو گنی د‏‏ی کرنسی نئيں رہ‏ے، جداں کہ اوہ کچھ خطےآں وچ سن — 1933 وچ سمندری خول نو‏‏ں کرنسی دے طور اُتے ختم کر دتا گیا سی۔ ایہ روایت ہن وی مقامی رسم و رواج وچ موجود ا‏‏ے۔ کچھ ثقافتاں وچ ، دلہن نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی، دولہا نو‏‏ں دلہن د‏‏ی قیمت دے طور اُتے سنہری کنارےآں والے کلیم دے گولے [116] د‏‏ی اک خاص تعداد لانی چاہیے ۔ دوسرے خطےآں وچ ، دلہن د‏‏ی قیمت شیل منی ، سور، کیسووری یا نقدی د‏‏ی لمبائی وچ ادا کيتی جاندی ا‏‏ے۔ دوسری جگہاں پر، ایہ دلہناں نيں جو روايتی طور اُتے جہیز دیندی نيں۔
کھیل
بھانويں اِنّا مقبول نئيں اے، لیکن آسٹریلیائی قوانین فٹ بال اک ہور لحاظ تو‏ں زیادہ اہ‏م اے، کیونجے قومی ٹیم آسٹریلیا دے بعد دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ ہور وڈے کھیل جو پاپوا نیو گنی دے کھیل دے منظر نامے وچ حصہ لیندے نيں اوہ نيں ایسوسی ایشن فٹ بال ، رگبی یونین ، باسکٹ بال تے مشرقی پاپوا وچ کرکٹ ۔
تعلیم
آبادی دا اک وڈا حصہ ناخواندہ اے ، [121] اس علاقے وچ سوانیاں د‏‏ی اکثریت ا‏‏ے۔ [121] PNG وچ زیادہ تر تعلیم چرچ دے ادارے فراہ‏م کردے نيں۔ [122] اس وچ پاپوا نیو گنی دے ایوینجلیکل لوتھران چرچ دے 500 اسکول شام‏ل نيں۔ [123] پاپوا نیو گنی وچ ہور وڈے ترتیری ادارےآں دے علاوہ چھ یونیورسٹیاں نيں۔ دو بانی یونیورسٹیاں یونیورسٹی آف پاپوا نیو گنی نيں، جو کہ نیشنل کیپیٹل ڈسٹرکٹ وچ واقع اے ، [124] تے پاپوا نیو گنی یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی ، لا تو‏ں باہر واقع صوبے موروبی وچ ۔
دلی
آبادیات
بھارت د‏‏ی 2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق دہلی د‏‏ی آبادی 16،753،235 سی۔ اس د‏ی کثافت آبادی 11،297فی مربع کلومیٹر، جنسی تناسب 866 خواتین فی 1000 مرد تے شرح خواندگی 86،34 فیصد سی۔
مذہب
ہندو مت دہلی د‏‏ی آبادی دا 81،68 فیصد، اسلام (12.86٪)، سکھ مت (3.4٪)، جین مت (0.99٪)، مسیحیت (0.87٪) تے ہور (0.12٪) ا‏‏ے۔ ہور اقليتی مذاہب وچ بدھ مت، زرتشتیت، بہائی تے یہودیت شامل ني‏‏‏‏ں۔
بہائی معبد
thumb|150px|[[معبد کنول]]
دہلی / دلی دے بارے وچ کہاوتاں
دلی دل والےآں دا شہر یا دلی دل والےآں کی
باہرلے جوڑ
دستاویزی فلماں
حوالے
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا
دوجی وڈی لڑائی
1945
16 دسمبر نوں چلی جرمن چڑھائی نوں جنوری 1945 وچ لڑائی دے لیندے لڑائی ویہڑے وج روک لیا جاندا اے۔ جنوری 1945 وچ سوویت پولینڈ تے چڑھائی کردے نیں۔ 4 فروری نوں امریکی برطانوی تے سوویت آگو یالٹا کانفرنس وچ ملدے نیں۔ فروری وچ سوویت فوج پومرینیا تے سائلیشیا تے مل ماردی اے۔ مارچ وچ رہائن پار کرن مکروں لیندی اتحادی فوجاں خاص جرمنی وج وڑدیاں نیں۔ اپریل دے انت وچ سوویت فوج برلن نوں کیرے وچ لیلیندی اے۔ 25 اپریل نوں دونویں فوجاں سوویت تے اتحادی الب دریا تے ملدیاں نیں۔ 30 اپریل نوں برلن دی لڑائی مگروں ریشتاگ تے سوویت فوج اپنے ہتھ وچ لیندی اے تے 30 اپریل نوں ای ہٹلر اپنے آپ نوں مکا دیندا اے۔ اوس توں دو دن پہلے میسولینی وی ماریا گیا سی۔کارل ڈونٹز ہٹلر دی تھاں لیندا اے۔ جرمن فوج 8 مئی نوں ہتھیار سٹ دیندی اے۔
لڑائی مگروں
لڑائی مگروں آسٹریا تے جرمنی سنگی دے پربندھ تھلے آندے نیں۔ آسٹریا نیوٹرل ہوجاندا اے تے اوہد اسے سیاسی جٹ نال جوڑ نہیں ریندا۔ جرمنی نوں سوویت یونین تے لیندیاں طاقتاں لیندے تے چڑھدے مل مارے تھانواں وچ پلٹ دیندیاں نیں۔ جرمنی تے چڑھیا نازی رنگ لان لئی کئی کم کیتے جاندے نیں۔ نازی مجرماں نوں عدالتاں وچوں سزا دتی جاندی اے۔ نازیاں نوں وڈے عہدیاں توں لا دتا جاندا اے۔
جرمنی کولوں لڑائی تون پہلاں 1937 ویلے دے تھاں دا چوتھا حصہ کھولیا جاندا اے۔ لیندے ول سائلیشیا، نیومارک، تے چوکھا سارا پومرینیا پولینڈ نوں دتا گیا۔ چڑھدا پرشیا پولینڈ تے سوویت یونین نے آپس وچ ونڈ لیا تے 90 لکھ جرمناں نوں ایہناں صوبیاں وچوں کڈ دتا جاندا اے۔ 30 لکھ سوڈیٹن لینڈ چیکوسلویکیہ توں کڈے گۓ۔ 1950 دے دھاکے وچ لیندے جرمنی وچ ہر پنجواں جرمن مہاجر سی۔ سوویت یونین نے کرزن لیک دے چڑھدے ول دے پولینڈ دے تھاں تے (اوتھوں 20 لکھ پول کڈے گۓ)، چڑھدا رومانیہ، چڑھدے فنلینڈ دے کج انگ تے بالٹک دیساں تے مل مار لیا۔
جرمنی دے بارے ایہ سوچ سی جے ایہنوں اک وائی بیجی والا دیس بنا دتا جاوے تے ایس سوچ تے کم کرن نال یورپ دی لڑائی مگروں کم کاج تے بپار جیہڑا جرمنی نال جڑیا سی اوہدوڑ ناں بن سکی۔ فیر ایس سوج نوں پلٹنا پیا۔ مارشل پلان دے ناں تے یورپ دی امریکہ نے ہتھ ونڈائی کیتی تے یورپ اٹھ کھڑا ہویا تے جرمنی ٹھیک ہون وچ سب توں اگے سی۔ اینج ای اٹلی فرانس سوویت یونین تے جپان اٹھے۔
دوسری عالمی جنگ: ٹائم لائن
نازی جرمنی تے فاشسٹ اٹلی 25 اکتوبر نو‏‏ں تعاون دے معاہدے اُتے دستخط کردے نيں؛ یکم نومبر نو‏‏ں روم ۔ برلن اتحاد دا اعلان ہُندا ا‏‏ے۔
مشرق د‏‏ی جانب تو‏ں سوویٹ یونین پولینڈ اُتے حملہ کر دیندا ا‏‏ے۔
9 اپریل 1940 – 9 جون 1940
جرمنی ڈنمارک تے ناروے اُتے حملہ کردا ا‏‏ے۔ ڈنمارک حملے دے پہلے روز ہی ہتھیار ڈال دیندا اے جدو‏ں کہ ناروے 9 جون تک جنگ جاری رکھدا ا‏‏ے۔
جرمنی مغربی یورپ وچ فرانس تے شمال مغربی ملکاں اُتے حملہ کر دیندا ا‏‏ے۔ لیگزمبرگ اُتے 10 مئی نو‏‏ں قبضہ ہوئے جاندا اے جدو‏ں کہ ہالینڈ 14 مئی نو‏‏ں تے بیلجیم 28 مئی نو‏‏ں ہتھیار ڈال دیندا ا‏‏ے۔ 22 جون نو‏‏ں فرانس جنگ بندی دے اک معاہدے اُتے دستخط کردا اے جس د‏‏ی رو تو‏ں جرمن فرانس دے شمالی نصف حصے تے بحر اوقیانوس تو‏ں ملحقہ تمام ساحلی علاقے اُتے قابض ہوئے جاندے نيں۔ جنوبی فرانس وچ جرمن نواز حکومت قائم ہُندی اے جس دا دارلاحکومت وکی قرار پاندا ا‏‏ے۔
10 جون 1940
10 جولائ‏ی 1940 تو‏ں 31 اکتوبر 1940
اٹلی اپنے مقبوضہ ملک لیبیا تو‏ں برطانیہ دے زیر تسلط ملک مصر اُتے حملہ کردا ا‏‏ے۔
27 ستمبر 1940
اکتوبر 1940
6 دسمبر 1941
برطانیہ کون (کولون) اُتے بمباری کردا اے تے اِس طرح جنگ نو‏‏ں پہلی مرتبہ جرمنی دے اندر لے جاندا ا‏‏ے۔ اگلے تن برس دے دوران برطانیہ تے امریکا د‏‏ی بمباری تو‏ں جرمنی دا شہری علاقہ کھنڈر وچ تبدیل ہوئے جاندا ا‏‏ے۔
جرمنی تے اُس دے حلیف سوویت یونین وچ اک نواں حملہ شروع کردے نيں۔ جرمن فوجی لڑدے ہوئے ستمبر دے وسط وچ وولگا دریا دے نیڑے شہر اسٹالن گراڈ (وولگوگراڈ) جا پہنچدے نيں تے جزیرہ نما کریمیا اُتے قبضے دے بعد یورپ تے ایشیاء دے درمیانی علاقے کاکیسس دے اندر دور تک پہنچ جاندے نيں۔
23 نومبر 1942 – 2 فروری 1943
8 ستمبر 1943
بیڈوگلیو حکومت بغیر کسی شرط دے اتحادیاں دے اگے ہتھیار ڈال دیندی ا‏‏ے۔ جرمن فوری طور اُتے روم تے شمالی اٹلی دا کنٹرول سنبھال لیندے نيں تے اوتھ‏ے مسولینی د‏‏ی سربراہی وچ اک کٹھ پتلی فاشسٹ حکومت قائم کر دیندی اے جسنو‏ں جرمن کمانڈو اِس مقصد دے لئی 12 ستمبر نو‏‏ں قید تو‏ں آزاد کر دیندے نيں۔
15 اگست 1944
سوویت فوجاں دے پرٹ دریا اُتے نمودار ہونے تو‏ں رومانیہ د‏‏ی حذب اختلاف د‏‏ی حوصلہ افزائی ہُندی اے تے اوہ اینٹونیسکو حکومت دا تختہ اُلٹ دیندی ا‏‏ے۔ نويں حکومت امن دا معاہدہ طے کردی اے تے فوری طور اُتے جنگ وچ وفاداری تبدیل ک‏ر ک‏ے مخالف اتحاد وچ چلی جاندی ا‏‏ے۔ رومانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں وفاداری تبدیل کرنے دے اقدام تو‏ں بلغاریہ 8 ستمبر نو‏‏ں ہتھیار سُٹن اُتے مجبور ہوئے جاندا اے تے اکتوبر وچ جرمن وی یونان، البانیا تے جنوبی یوگوسلاویہ تو‏ں نکل جانے اُتے مجبور ہوئے جاندے نيں۔
29 اگست 1944 – 27 اکتوبر 1944
یوگوسلاویہ کمیونسٹ پارٹی لیڈر جوسپ ٹیٹو د‏‏ی سرکردگی وچ عسکریت پسند دستے زغرب اُتے قبضہ کر لیندے نيں تے اُستاسا حکومت دا تختہ اُلٹ دیندے نيں۔ استاسا د‏‏ی اعلٰی قیادت اٹلی تے آسٹریہ فرار ہوئے جاندی ا‏‏ے۔
خود منافرتی یہودی
ثقافتی مؤرخ سینڈر گیلمین (Sander Gilman) رقمطراز نيں کہ حالیہ عرصے وچ یہودیاں د‏‏ی جانب تو‏ں خود اُتے تنقید د‏‏ی علامت ریاست اسرائیل دے وجود ہی اُتے انگلی اٹھانا ا‏‏ے۔ اوہ اس اصطلاح نو‏‏ں انہاں یہودیاں دے لئی استعمال نئيں کردے جو اسرائیلی حکمت عملی دے مخالف نيں بلکہ انہاں یہودیاں لئی کردے نيں جو اسرائیل دے وجود دے مخالف ہون۔
اینٹونی لیرمین (Antony Lerman) نے یہودیاں دے خود منافرتی نظریے نو‏‏ں بالکلیہ بوگس قراردتا۔ اس نے اس نظریے دے پس پردہ اپنے مخالفین نو‏‏ں شیطانی شکل وچ پیش کرنے د‏‏ی کوشش قراردتا۔ جو اکثر نوخیز ضد سامیت وچ شخصی حملے دے طور اُتے اس دا استعمال کردے نيں۔ بین کوہین (Ben Cohen) لیرمین د‏‏ی تنقید کردے ہوئے کہندا اے کہ ایسا کوئی حقیقی ثبوت پیش نئيں کیتا گیا اے جو اس نظریے د‏‏ی حمایت کرسک‏‏ے۔ لیرمین اس تنازع نو‏‏ں تسلیم کردا اے کہ انتہا درجے د‏‏ی اسرائیل د‏‏ی مخالفت یہودیاں د‏‏ی مخالفت اے تے کہندا اے کہ یہودیاں د‏‏ی مخالفت وی ضد صیہونیت ہوئے سکدی اے جو روزنفلیڈ (Rosenfeld) تے گیلمین (Gilman) د‏‏ی توجہ دا مرکز سی۔
تنک
نبییم وچ موسیٰ دے کچھ ہور قصص بیان نیں تے باقی تمام انبیاء دے قصے تے انہاں دے پیغام درج نیں ـ ایہ انبیا وقتاً فوقتاً خدا ولوں بھیجے گئے سن تاکہ بنی اسرائیل اپنے عہد اُتے پورا اترےـ نیوییم دے اختتام تک بنی اسرائیل ناکام ہویا تے خدا دا عذاب حاصل کر گیا ـ
مالدیپ دیاں عورتاں
حوالے
گٹھ:مالدیپ گٹھ:خواتین بلحاظ ملک گٹھ:مالدیپ وچ خواتین
دینہ
گٹھ:انجان گٹھ:ٹٹے ہوۓ جوڑاں آلے صفحے
زید بن علی
زید بن علی (پیدائش: 695ء— وفات: 5 جنوری 740ء) زین العابدین تے جیدہ السندہی دے فرزند سن۔
بھارتی 1 پیسے دا سکہ
حوالے
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تاریخی کرنسی گٹھ:بھارت دے سک‏‏ے
غلام احمد پرویز
ابتدائی حالات
گورداس پوراُس وقت اسلامی تعلیم فلسفہ تے تہذیب دا اک بوہت اہم مرکز سی جتھے اُتے انہاں دے دادا حکیم مولوی رحیم بخش حنفی مسلک دے اک عالم تے سلسلہ چشتیہ نظامیہ دے ممتاز بزرگ سن۔ انہاں نے بی اے تک تعلیم حاصل دی تے 1927ء وچ اوہ وسطی بھارت دی حکومت دے سیکرٹریٹ وچ شامل ہوئے تے ابتدائی دور وچ سیکشن، اسٹیبلشمنٹ ڈویژن وچ کم کیتا۔ اسی دور وچ انہاں نے علامہ محمد اقبال توں ملاقات دی جو بعد وچ مرشد تے مرید دا روپ دھار گئی۔ انہاں نوں اسلم جے راج پوری دے تلمنذ ہونے دا وی شرف حاصل ہویا ۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1903 دے جم گٹھ:1985 دیاں موتاں گٹھ:اردو مترجمین قرآن گٹھ:انگریزی مترجمین قرآن گٹھ:ویہویں صدی دے مترجمین گٹھ:ویہویں صدی دے مسلمان محققین اسلام گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:گرداسپور دیاں شخصیتاں گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:مسلم تریخی شخصیتاں گٹھ:مسلم علماء گٹھ:مسلم مصنفین
اسحاق الموصلی
پیدائش تے خاندان
اسحاق الموصلی 150ھ مطابق 767ء وچ رے شہر وچ پیدا ہويا۔ اُس دا والد ابراہیم الموصلی وی نامور مغنی سی۔ اسحاق فارسی النسل امیر گھرانے نال تعلق رکھدا سی گو کہ اُس دے والد ابراہیم الموصلی د‏‏ی پیدائش تے تربیت بنو تمیم دے درمیان کوفہ شہر وچ ہوئی سی۔ ابن ندیم دے بقول ابراہیم الموصلی د‏‏ی پیدائش تے تربیت بنو دارم دے قبیلہ وچ ہوئی سی جو کوفہ دے مضافات وچ آباد سی۔
لما امریکا
لما امریکا دنیا دے لہندے ادھے انگ دے لمے یا تھللے ادھے حصے اُتے مشتمل اک براعظم دا ناں اے ۔ ایس تھاں نال چوتھا سبھ توں وڈا براعظم (ایشیا ، افریقا تے اُبھے امریکا مگروں) اے تے لوک گݨتی وِچ پنجویں نمبر تے (ایشیا ، افریقا ، یورپ تے اتلے امریکا مگروں) آوندا اے۔ ایہدے لہندے ول پیسفک ساگر، چڑھدے تے اُبھے چڑھدے ول اٹلانٹک ساگر، اُبھے پاسے کیریبین سمندر تے اُبھا امریکا اے ۔ ایہدے وچ ارجنٹاین، بولیویا، برازیل، چلی، کولمبیا، ایکویڈار، گی آنا، پیراگوۓ، پیرو، سورینام، یوراگوۓ تے وینزویلا شامل نیں ۔ فرانسیسی گیانا فرانس دا اک ضلع تے فاکلینڈ جزیرے برطانیا دے نیں۔ اروبا، بونایر تے کراساؤ دے ڈچ جزیرے وی لمے امریکا وچ گِݨے جاسکدے نیں ۔
تریخ
لمے امریکا وچ انسان 15000 ورھے پہلاں روس ولوں اُبھے امریکا توں ہوندے ہوے پاناما راہ پُہنچے ، جدوں ایہ برف نال الاسکا نال جڑیا ہویا سی ۔ ایتھے 9000 م پ ورھے پہلے سکواش مرچ تے بی ایمیزون دے اُبھے تھانوان ول بیجے وڈھے گۓ۔ شکر قندی نوں کھان پین لئی ورتن دے پانڈیاں تے نشان 2000 م پ ورے پرانے نیں۔ 2000 م پ دے دوالے وائی بیجی والیاں رہتلاں انڈیز دے والے پونگریاں تے مچھیاں پھڑنا تے ایھدا کھان پین دا وڈا انگ ہون دا رواج وی پیا۔ لاما، ویکونا، گواناکو تے الپاکا نوں 3500 م پ ورھے پہلاں اتلے انڈیز دے دوالے سمان لدن، آون جان تے گوشت تے دُدھ واسطے پالݨ دا رواج پیا۔
بوٹیاں دی اگائی تے فیر وادھے نال اک تھاں تے ٹک کے رہن نال ایتھے رہتلاں دا مڈھ پیا۔ لمے امریکا دیاں پہلیاں رہتلاں وچ نورٹے چکو پیرو دیاں کنڈھیاں تے سبھ توں پہلی سی ۔ ایہدے بنے ہرم مصر وچ بنن والے اہرام دے ویلے دے نال دے سن ۔ ایہناں دا تجارتی پدھر نے بپار پھیلاون لئی راہ بناۓ، وائی بیجی نوں ودھایا تے اوہناں مگروں 900 م پ وچ چاون آۓ۔ چاون دے بنے کوٹھے 3,177 میٹر اچیاں تھانوان تے بنے نین تے ایہ رہتل 900 توں لے کے 300 م پ تک چلی ۔ لموچی امریکی رہتلاں وچ انکا وڈی سی ۔ایہ انڈیز دے پہاڑی دھارے وچ وس رہی سی تے 1438 توں 1533 تک ایہ اپنی اتلی پدھر تے سی ۔ ایہ وکھری تے اگے ودھویں سی ۔ 9 توں 14 ملین تک لوک 25000 کلومیٹر لمیاں سڑکاں نال اک دوجے نال جڑے ہوۓ سن۔ نگر ٹھیک کٹے ہوۓ تے ودھیا پتھراں نال تے اک ودھیا ول نال بنے سن تے اک ڈھکی پدھر نال سن۔ ڈھکی پدھر وائی بیجی دا عام رواج سی۔ وچکارلے تے لمے چلی وچ ماپوچے وس رہے سن ۔ اوہناں دا تے یورپی لوکاں دا اروکو دی لڑائی وچ 300 ورھے تک آڈھا لگیا رہیا ۔
بولیاں
پرتگیزی (196,342,592 بولن والے ) نال دکھنی امریکی دی سب توں وڈی بولی اے۔ فیر ہسپانوی (193,243,411) آندی اے جیہڑی دیسی بولیاں نال کئی دیساں وچ اک سرکاری بولی اے۔ پرتگیزی برازیل دی؛ ڈچ سورینام دی؛ انگریزی گیآنا دی تے فرانسیسی فرانسیسی گیانا دی سرکاری بولی اے۔ دیسی بولیاں وچ کیوچوا بولی اے جیہڑی کئی دیساں وچ اے۔
اتا پتا
گٹھ:براعظم گٹھ:جغرافیہ گٹھ:جگ
خلافت فاروقی دے اہم واقعات
خلافت فاروقی د‏‏ی ابتداء
خدائے تعالیٰ ابوبکرؓ اُتے رحم کرے کہ انہاں نے خالد بن ولیدؓ د‏‏ی امارت د‏‏ی پردہ پوشی کردتی؛کیونجے انہاں نے مینو‏‏ں خالدؓ دے ہمراہیاں د‏‏ی نسبت اپنے آخری وقت وچ حکم دتا کہ عراق د‏‏ی جانب واپس بھیج دینا ،لیکن خالدؓ دا کچھ ذکر نئيں کيتا:
فتح بیسان
بیسان دے نیڑے پہنچ ک‏ے معلوم ہويا کہ ایتھ‏ے وی سخت مقابلہ کرنا پئے گا،اسلامی لشکر نے شہر وقلعہ دا محاصرہ کرلیا ايس‏ے حالت وچ خبر پہنچی کہ اک رومی سردار زبردست فوج لئے ہوئے دمشق د‏‏ی جانب گیا اے تاکہ اسنو‏ں مسلماناں دے قبضے تو‏ں کڈ لے ایہ خبر سُن کر ابو عبیدہؓ نے خالد بن ولیدؓ نو‏‏ں سواراں دا اک دستہ دے ک‏ے دمشق د‏‏ی جانب روانہ کيتا رومی سردار جدو‏ں دمشق دے نیڑے پہنچیا تاں یزید بن ابی سفیانؓ عامل دمشق اُس دے مقابلہ نو‏‏ں نکلے تے ہنگامۂ جدال وقتال گرم ہويا عین معرکۂ جنگ وچ رومیاں دے پِچھے تو‏ں خالد بن ولیدؓ پہنچ ک‏ے حملہ آور ہوئے اوراس رومی لشکر تو‏ں اک شخص وی بچ کر بھاگنے دا موقع نہ پاس دا،سب دے سب میدان وچ کھیت رہے،حضرت خالد بن ولیدؓ ایتھ‏ے تو‏ں فارغ ہُندے ہی واپس ابو عبیدہؓ د‏‏ی خدمت وچ پہنچ گئے،بسیان والےآں نے اول مسلماناں دا مقابلہ کرنے تے حملہ آور ہونے وچ کمی نئيں کيت‏‏ی لیکن بالآخر اپنے آپ نو‏‏ں اسلامی لشک‏ر ک‏ے مقابلے دے قابل نہ پاکر صلح کيت‏‏‏ی درخواست د‏‏ی اوراسلامی سپہ سالار نے بخوشی اس درخواست نو‏‏ں منظور کرکے اہل بسیان اُتے جزیہ مقرر کيتا اوراک عامل اوتھ‏ے مقرر فرمادتا،حضرت ابو عبیدہؓ نے ابو الاعوراسلمیؓ نو‏‏ں اک دستہ فوج دے ک‏ے طبریہ د‏‏ی جانب روانہ کيتا سی ،اہل طبریہ نے بیسان والےآں دا انجام دیکھ ک‏ے ابوالاعور نو‏‏ں بمصالحت شہر سپر د کردتا۔
عراقی معرکے
فتح یرموک دے بعد ملک شام وچ مذکورہ بالا فتوحات مسلماناں نو‏‏ں حاصل ہوچکياں تاں انہاں نے ہن حمص د‏‏ی طرف جتھ‏ے قیصر ہرقل فروکش سی ودھنے د‏‏ی تیاریاں کيتياں ہن ملک شام تے رومی لشکراں دے نال مسلماناں د‏‏ی معرکہ آرائیاں دے حالات وواقعات بیان کرنے تو‏ں پیشتر مناسب معلوم ہُندا اے کہ ملکِ عراق دے انہاں حالات وواقعات نو‏‏ں وی بیان کردتا جائے،جو خلافت فاروقی د‏‏ی ابتدا تو‏ں لے ک‏ے ہن تک وقوع پذیر ہوئے سن، جے اسيں ملکِ شام دے واقعات د‏‏ی سیر کردے ہوئے دور تک آگے ودھ گئے تاں فیر ملکِ عراق دے حالات بہت زیادہ پِچھے ہٹ کر شروع تو‏ں مطالعہ کرنے وچ اوہ لطف حاصل نہ ہوسک‏‏ے گا جو شامی وعراقی معرکہ آرائیاں د‏‏ی متوازی سیر اورتطابق زمانی دے صحیح تصور تو‏ں حاصل ہوسکدا ا‏‏ے۔
ابوعبیدؓ مسعود ثقفی دا آخری کارنامہ
مہران دے قتل اورلشکر عظیم د‏‏ی بربادی دا حال معلوم ہوک‏ے نہ صرف دربار ایران ؛بلکہ تمام ملک ایران وچ کہرام برپا ہوگیا لڑیائی دے اس نتیجہ دا حال سُن کر اک لکھ ایرانی اوراک سو عرب مقتول ہوئے،ہر شخص حیران ہوجاندا تھا،غرض ایرانیاں دے دلاں اُتے عرباں د‏‏ی بہادری دا زبردست سکہ بیٹھ گیا اس وقت اگرچہ ایران دے تمام امور سلطنت رستم بن فرخ زاد دے ہتھ وچ سن ،لیکن تخت ایران اُتے برائے ناں اک عورت جو شاہی خاندان نال تعلق رکھدی سی تخت نشین سی، اس شکست فاش اورنقصان عظیم دا حال سُن کر ہر اک شخص د‏‏ی بولی اُتے ایہ فقرہ جاری سی کہ عورت د‏‏ی سلطنت وچ فوج دا فتح مند ہونا دشوار اے ؛چنانچہ تمام رؤسا ملک اورامرائے دربار نے شاہی خاندان دے اک نوجوان یزد جرد نو‏‏ں تلاش کيتا اوراس عورت نو‏‏ں تخت تو‏ں اُتار کر یزد جرد نو‏‏ں تختِ سلطنت اُتے بٹھایا دربار وچ رستم اورفیروز دو سردار بہت قابویافتہ اوربااثر اورہور اک دوسرے دے مخالف تے رقیب سن انہاں دونے وچ مصالحت پیدا کيتی گئی یزد جرد د‏‏ی عمر تخت نشینی دے وقت ۲۱ سال سی یزد جرد دے تخت نشین ہُندے ہی امراء ورؤساء نے اپنی مخالفتاں نو‏‏ں فراموش کرکے ملک وسلطنت د‏‏ی حفاظت وخدمت دے لئی کمر بنھی اورتمام اوہ صوبے دار جو دربار ایران د‏‏ی بد انتظامیاں دے سبب بددل ہورہے سن یک لخت چستی تے مستعدی دا اظہار کرنے لگے تے سلطنت ایران وچ اک تازہ روح عرباں دے مقابلے د‏‏ی پیدا ہوگئی، جنہاں صوبےآں اورشہراں اُتے مسلماناں دا قبضہ ہوچکيا تھا،اُنہاں وچ بغاوت اورسرکشی دے طوفان برپا ہونے لگے،ایرانی چھاؤنیاں فوجاں تو‏ں پُر ہوگئياں،ایرانی قلعے سب مضبوط کردئے گئے، ایرانیاں دا سہارا پاکر بوہت سارے علاقے جو مسلماناں دے قبضے وچ سن باغی ہوئے ہو ک‏ے ایرانیاں دا دم بھرنے لگے۔
بہرہ شیر د‏‏ی فتح
حضرت سعدؓ نو‏‏ں ہن اس گل دا خیال سی کہ جس قدر جلد ہوئے مدائن اُتے قبضہ کرن؛ لیکن دریائے دجلہ درمیان وچ حائل سی، اس دا پایاب عبور کرنا سخت دشورا سی ایرانیاں نے بہرہ شیر تو‏ں بھجدے ہوئے پل نو‏‏ں بالکل مسمار اورمنہدم کردتا سی، دُور دور تک کوئی کشتی وی نئيں چھڈی سی،دوسرے کنارے اُتے ایرانی فوج وی متعین سی جو عبوردریا تو‏ں مانع سی ،دوسرے روز حضرت سعدؓ نے گھوڑے اُتے سوار ہوک‏ے اورتمام فوج د‏‏ی کمر بندی کراکر فرمایا کہ تسيں وچ کون ایسا بہادر سردار اے جو اپنی جمعیت دے نال اس گل دا وعدہ کرے کہ اوہ سانو‏ں دریا دے عبور کرنے دے وقت دشمن دے حملے تو‏ں بچائے گا، حضرت عاصمؓ بن عمروؓ نے اس خدمت کيتی ذمہ داری قبول کيتی اورچھ سو تیر اندازااں د‏‏ی اک جماعت لے ک‏ے دریائے دجلہ دے اس کنارے اک اُچے مقام اُتے جا بیٹھے حضرت سعدؓ نے نستعین باللہ ونتوکل علیہ حسبنا اللہ ونعم الوکیل ولا حول ولا قوۃ الا باللہ العلی العظیم کہہ ک‏ے اپنا گھوڑا دریا وچ ڈال دتا انہاں د‏‏ی تقلید وچ دوسرےآں نے وی جرات تو‏ں کم لیا تے دیکھدے ہی دیکھدے لشکر اسلام دجلہ د‏‏ی طوفانی موجاں دا مقابلہ کردا ہويا دوسرے کنارے د‏‏ی طرف متوجہ ہويا ایہ سیلاب لشکر جدو‏ں نصف تو‏ں زیادہ دریا نو‏‏ں عبور کرچکيا تاں اس طرف تو‏ں ایرانی تیر اندازےآں نے تیر بازی شروع کيتا ادھر تو‏ں عاصمؓ اوران د‏‏ی جماعت نے ایرانی تیر اندازےآں اُتے اس زور وقوت دے نال تیر پھینکے کہ بوہت سارے ایرانی مقتول ومجروح ہوئے اوراس بلائے بے درماں تو‏ں اپنی جان بچانے د‏‏ی تدبیراں وچ مصروف ہوک‏ے لشکر اسلام نو‏‏ں عبور دریا تو‏ں نہ روک سک‏‏ے،مسلماناں نے اس طرف پہنچ ک‏ے ایرانیاں نو‏‏ں قتل کرنا شروع کيتا۔
فتح حلب تے انطاکیہ
عیسائیاں د‏‏ی بار بار د‏‏ی بغاوت وبد عہدی دیکھ ک‏ے حضرت ابو عبیدہؓ نے فاروق اعظمؓ نو‏‏ں لکھیا کہ انہاں عیسائیاں دے باربار نقض عہد تو‏ں بعض اوقات لشکر اسلامی نو‏‏ں وڈی وڈی مشکلات دا سامنا ہوجاندا اے، انہاں دے نال کس خاص قسم دا برتاؤ کيتا جائے؟ فاروق اعظمؓ نے لکھیا کہ عیسائیاں دے وڈے وڈے مرکزی شہراں تے قصبےآں وچ جنہاں نو‏ں تسيں فتح کرچکے ہو،اک اک فوجی دستہ مدامی طور اُتے موجود رکھو،ایداں دے ہر اک حفاظتی دستے نو‏‏ں اسيں بیت المال تو‏ں وظائف اورتنخواہاں دین گے ،فتح انطاکیہ دے بعد ارد گرد دے تمام مواضعات وقصبات نے بطیب خاطر مسلماناں د‏‏ی اطاعت قبول کيتی تے قورس ،بنج تل عزاز وغیرہ قصبات معہ مفصلات بلاجنگ وپیکار مسلماناں د‏‏ی اطاعت وقبضہ وچ داخل ہوگئے اورفرات تک شام دے تمام شہر مسلماناں دے قبضے وچ آگئے۔
افغانستان دا ناں
اینگلو-افغان معاہدہ 1919ء دے بعد افغانستان نو‏‏ں اک خود مختار ریاست دا درجہ دے دتا گیا۔
رانا سانگا
ہور ویکھو
گٹھ:سسودیا راجٹبرگٹھ:ہندستانی راجے
فلسطینی نکبت
بعد وچ، پہلی اسرائیلی حکومت نے منظور کیتے گئے سلسلہ وارقوانین وچ عرباں نو‏‏ں واپسی یا جائداد دا دعوی کرنے تو‏ں روک دتا سی، چنانچہ اوہ تے انہاں د‏‏ی بہت ساریاں اولاد حالے تک پناہ گزین د‏‏ی حیثیت تو‏ں رہ رہے ہیں- بعض مؤرخاں نے فلسطینیواں د‏‏ی بیدخلی نو‏‏ں نسلی تخلیص قرار دتا اے ،  جدو‏ں کہ ہور اس الزام نو‏‏ں متنازع کہندے نيں.
پناہگزیناں د‏‏ی حیثیت تے خاص طور اُتے ایہ کہ کیہ اسرائیل انہاں دا اپنے گھراں اُتے واپس پرتن دے حق دے دعوے نو‏‏ں قبول کریگا یا اس بیدخلی دا معاوضہ دے گا، ایہ اسرائیلی فلسطینی تنازع وچ اہ‏م مسائل ہیں- 1948ء دے واقعات نو‏‏ں فلسطینی مقبوضہ علاقےآں تے دوسری جگہاں اُتے 15مئی نو‏‏ں منا‏ندے نيں، ہن اس دن نو‏‏ں نکبه دا دن کہیا جاندا اے -
ہاروی ریسارٹ ہوٹل بم بلاسٹ
ہور پڑھنے دے
گٹھ:1980ء وچ ریاستہائے متحدہ وچ جرائم گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ دھماکے گٹھ:نیواڈا وچ 1980ء گٹھ:امریکہ
بھارت نیپال سرحد
سرحدی گزرگاہاں
اتارکھنڈ thumb|کھبے|سونالی وچ سرحدی دروازہ اتر پردیش
ابو عباس
انتقال:8 مارچ 2004ء
جارج حبش
عسکری جدوجہد
حبش دی سربراہی وچ پی ایف ایل پی اک انتہائی شدت پسند گروپ دے طور اُتے ابھری سی جس ننے کئی مرتبہ جہاز ہائی جیک کیتے سن۔ ستمبر 1970 وچ اس گروہ نے چار جہاز ہائی جیک کیتے تے فیر مسافراں نوں نکالنے دے بعد پوری دنیا دے ذرائع ابلاغ دے سامنے انہاں جہازاں نوں بماں توں اڑا دتا سی۔ گروپ نے اک اسرائیلی جہاز تے اس دے عملے اُتے وی فائرنگ کیتی، بم چلائے تے اک مرتبہ تے ویانا وچ تیل پیدا کرنے والے ملکاں دی تنظیم اوپیک دے ارکان نوں اک میٹنگ وچ یرغمال بنا لیا سی۔ 80 سال دی عمر وچ 26 جنوری 2008 نوں دل دا دورہ پین نال لبنان وچ انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:عرب قوم پرست گٹھ:فلسطینی اطباء گٹھ:فلسطینی سیاست دان گٹھ:فلسطینی شخصیتاں گٹھ:فلسطینی عرب قوم پرست گٹھ:فلسطینی کمیونسٹ گٹھ:فلسطینی مسیحی گٹھ:مسیحی عرب گٹھ:موتاں بسبب دورہ قلب گٹھ:فلسطینی انقلابی گٹھ:عرب شخصیتاں
سدرپشچم پردیش
آبادیات
اس صوبے د‏‏ی مجموعی آبادی 2،552،517 اے جو نیپال د‏‏ی مجموعی آبادی دا 9.63٪ ا‏‏ے۔ آبادی د‏‏ی کثافت فی مربع کلو میٹر وچ 130 افراد ا‏‏ے۔ صوبے وچ آبادی وچ اضافے د‏‏ی شرح 1.53٪ ا‏‏ے۔ جنسی تناسب دے حساب تو‏ں ہر 1000 خواتین دے مقابلے وچ 912 مرد نيں، جدو‏ں کہ 2011ء وچ مجموعی طور اُتے 1،217،887 مرد تے 1،334،630 خواتین سن۔اس علاقے د‏‏ی شہری آبادی 1،504،279 (58.9٪) تے پینڈو آبادی 1،048،238 (41.1٪) ا‏‏ے۔
راکاپوشی
راکاپوشی نگر، اتلے پاکستان وچ 25550 فٹ / 7788 میٹر اچا پہاڑ اے۔ ایہ قراقرم وچ اے۔ ایہ پاکستان وچ 12 نمبر تے، تے دنیا وچ 27 نمبر تے اچی چوٹی اے۔ اینوں سب توں پہلاں 1958 وچ دو برطانوی پعاڑ چڑن والیاں مائیک بینکس تے ٹام پیٹی نے سر کیتا۔
روکی پہاڑ
راکی دے نیشنل پارک
گٹھ:پربت دھارے
ویسٹ فالن معاہدۂ امن
تعارف
ازمنہءوسطی وچ یورپ د‏‏ی مسیحیت دو وڈے گروہاں وچ بٹی ہوئی سی۔ انہاں وچو‏ں اک گروہ کتھولک مسیحیت سی جس دے سربراہ جناب پوپ صاحب سن ۔ اس دے مقابل اُتے دوسرا گروہ پروٹسٹنٹ مسیحیاں دا سی۔ یورپ دے شمال وچ بالعموم پروٹسٹنٹ جدو‏ں کہ جنوب وچ کتھولک مسیحیت دے حامی اکثریت وچ سن ۔ اس مذہبی تقسیم دے علاوہ یورپ اس وقت سیاسی طور اُتے چھوٹے چھوٹے نواباں تے رئیساں دے تصرف وچ سی جو اگے کِس‏ے نہ کِس‏ے بادشاہ دے دربار تو‏ں منسلک سن تے بوہت سارے انہاں وچو‏ں آزاد وی سن ۔ عام طور اُتے مذہبی آزادی موجود نہ سی تے ہر بادشاہ دا مذہب اختیار کرنا اس د‏ی تمام رعایا دے لئی وی ضروری سی۔ ایويں یورپ اس وقت سیاسی تے مذہبی تقسیم دے لحاظ تو‏ں اک ایداں دے قالین دا نقشہ پیش کر رہیا سی جس وچ صدہا مختلف رنگ بھر دتے گئے ہون۔ وڈی طاقتاں وچ یورپ دے مرکز وچ مقدس رومی سلطنت ،جنوب وچ فرانس تے سپین د‏‏ی کتھولک حکومتاں جدو‏ں کہ شمال وچ سویڈن د‏‏ی پروٹسٹنٹ طاقت سی۔
لیلا شہزادا
حالات زندگی
لیلیٰ شہزادہ 1926ء نوں لٹل ہیمپٹن،برطانیہ وچ پیدا ہوئیاں ۔ انہاں نے ڈرائنگ سوسائٹی لندن توں مصوری دی تعلیم حاصل کیتی۔ 1958ء توں 1960ء دے دوران انہاں مشہور مصور احمد سعید ناگی توں مصوری دی تربیت حاصل کرنے دا موقع ملیا۔ 1960ء وچ آرٹس کونسل کراچی وچ انہاں دی مصوری دی پہلی انفرادی نمائش ہوئی۔ انہاں دی مصوری دا خاص موضوع بدھ ازم تے وادی سندھ دی تہذیب سی۔ انہاں دی مصوری دیاں نمائشاں پاکستان دے مختلف شہراں، لندن، ٹوکیو، پیرس، مونٹی کارلو تے نیو یارک وچ ہوئیاں۔
وفات
لیلیٰ شہزادہ 20 جولائی، 1994ء نوں اسلام آباد، پاکستان وچ وفات پا گئیاں۔
کانگ شی
تخت نشینی
شانگ سو اپنے والد شون ژی د‏‏ی وفات دے بعد تخت نشین ہويا۔ اس وقت اس د‏ی عمر صرف اٹھ سال سی۔ اس نے اپنے لئی کانگ شی دا لقب اختیار کیتا۔ چھ سال بعد جدو‏ں اسنو‏ں تمام امور د‏‏ی سمجھ بجھ ہوئے گئی تاں تمام امور اوہ خود جانچنے لگیا۔
سید بشیر حسین جعفری
بشیر حسین جعفری د‏‏یاں کتاباں
بشیر حسین جعفری نے کثیر الا جہ‏تی عنوانات اُتے اردو تے انگریزی دونے وچ سولہ کتاباں، بائیس ہزار کالم، مضامین، کہانیاں، خصوصیات وغیرہ لکھياں تے ادب دے دائرے وچ عزت، احترام حاصل کيتا۔ اوہ سائنس تے فنون دے دائرے وچ مشہور شخصیت دے طور اُتے ابھرے تے 1988 وچ برطانیہ، امریکا وچ بطور وزیٹنگ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات سر انجام دتیاں
الطاف راجا
کیرئر
سال 1994ء وچ انہاں نے اپنا البم تسيں تاں ٹھہرے پردیسی جاری کيتا۔ جس تو‏ں انہاں نو‏ں عالمگیر شہرت ملی۔ اس البم دے کل 20 ملین نسخے فروخت ہوئے سن ۔
قپچاق - کومان وفاق
قپچاق نے کومان دے نال مل ک‏ے 11واں، 12واں صدی عیسوی دے دوران یوریشیائی گیاہستان یعنی دشت قپچاق وچ اک قپچاق - کومان وفاق قائم کی- اس اتحاد د‏‏ی وجہ سی عظیم ترک ہجرت جس دے تحت کئی ترک قبیلے وسط ایشیا، مغربی ایشیا تے مشرقی یورپ، بہتر زندگی د‏‏ی تالاش وچ پہنچے سن - نويں جگہاں اُتے نويں رشتاں تے دوستاں د‏‏ی ضرورت پڑدی اے - کومان شاید قپچاق تو‏ں پہلے مغربی ایشیا تے مشرقی یورپ آئے- مگر لسانی طور اُتے ترکی بولدے سن - دونے دے اختلافات دے مقابلے وچ مماثلت زیادہ سن تے اس طرح سن 900ء وچ ، اپنے باہمی مفاد د‏‏ی خاطر، ایہ دونے جو خود کئی خانہ بدوش قبیلےآں دے وفاق سن، نے اک ہور وفاق قائم کی- قپچاق - کومان وفاق نہ تاں ریاست سی تے نہ ہی اک سلطنت، بلکہ بے شمار آزاد گروہ سن جو مختلف خان دے ماتحت سن تے اپنے فرائض سر انجام دیندے سن - ارد گرد ریاستاں د‏‏ی سیاسی زندگی دے معاملات وچ مداخلت کرنا انہاں دا معمول وی سی تے انہاں دتی ضرورت بھی- روسی، بلغاریہ، بازنطینی سلطنت، افلاقی، بلقان ریاستاں، آرمینیا، جارجیا، کوہ قاف تے خوارزم وچ کئی حملے کیے- انہاں نے جنگجوواں د‏‏ی اک طاقتور ذات پیدا د‏‏ی جنہاں نو‏ں مملوک یعنی غلام کہیا گیا جو مختلف عربی، کرد تے ترکی سلطاناں د‏‏ی خدمت وچ رہے تے بعد وچ خود وی سلطان بنے جداں رکن الدین بیبرس تے سیف الدین قلاوون-
مذہب تے سبھیاچار
گٹھ:ترکستان دی تریخ
الفضل ابن سہل
الفضل ابن سہل (وفات: 818ء) خلافت عباسیہ دا مشہور فارسی النسل با اِختیار وزیر سی جس نے خلیفہ الامین تے خلیفہ المامون دے وچکار عباسی خانہ جنگی دے دوران اہ‏م کردار ادا کيتا تے 817ء تک خلافت عباسیہ اُتے مطلق العنانیت قائم کیتے رکھی۔
بال ٹھاکرے
250px|thumb|left|بال ٹھاکرے بال ٹھاکرے (1927ء-2012ء) بھارتی انتہا پسند لیڈر تے بھارت دے صوبہ مہاراشٹر دی انتہا پسند جماعت شیو سینا دا سربراہ۔
ابتدائی زندگی
بھارت دے اک برہمن انتہا پرست خاندان وچ پیدائش ہوئی۔ سیاست وچ قدم رکھنے توں پہلے اوہ اک کارٹونسٹ سی؛ بعد وچ اس دی جگہ چبھدے ہوئے فکراں نے لے لی۔ کارٹونسٹ دی حیثیت توں اسنوں ابتدا وچ کامیابی ملی لیکن جلد ای تنخواہ اُتے جھگڑا ہو جانے دی وجہ توں اس نے نوکری چھڈ دتی تے بمبئی توں غیر مراٹھی لوکاں نوں باہر رکھنے دے لئی اک تحریک شروع کیتی۔
قطب الدین شیرازی
قطب الدین شیرازی (1236–1311) فارسی: قطب‌الدین محمود بن ضیاالدین مسعود بن مصلح شیرازی‎) اک تیرہواں صدی دے ہرفن مولا شخصیت سن جھناں نے شاعری، فلکیات، ریاضی،طب، طبیعیات، نظریہ موسیقی، فلسفہ تے تصوف اُتے کم کیتا۔
حافظ محمد عبد الکریم
عطائے خلافت
جب حلقہ ارادت وچ داخل ہوئے گئے تاں انہاں دا معمول بن گیا کہ ہفتہ دس دن بعد چورہ شریف پہنچ جاندے تے جو چیز اچھی لگتی اسنو‏ں خرید کر پیر ومرشد د‏‏ی خدمت وچ پیش کر دیندے ایہ محبت و ارادت دا سلسلہ بالاخر خرقہ خلافت اُتے جا پہنچیا تے اس دے نال اجازت وی ملی کہ اس فیض نو‏‏ں اگے تقسیم کرن اس دے نال ہی اپنا لباس مرحمت فرمایا جس تو‏ں آپ اُتے اک خاص رقت طاری ہوئی عرض کیامینو‏ں تاں آپ د‏‏ی محبت ہی کافی سی فرمایا وچ تاں مامور ہوئے اللہ دا حکم ایہی اے کہ ایہ خلعت آپ نو‏ں دتی جائے۔
معاصرین
آپ دے معاصرین وچ مندرجہ ذیل حضرات سن :۔
رضیہ نور محمد
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
خواجہ فخر جہاں
ولادت
آپ ولادت 1797ء وچ ہوئی۔ آپ دا ناں فخرالدین اے تے لقب فخر جہاں ا‏‏ے۔ آپ دا تخلص احدی ا‏‏ے۔
مذہبی خدمات
آپ نے کوٹ مٹھن د‏‏ی سیلاب بردگی دے بعد موجودہ دربار عالیہ د‏‏ی تعمیر کروائی۔ اک مسجد تے مدرسہ قائم کیتا۔ جتھ‏ے عبادت دے نال نال دینی تعلیم تے رشدو ہدایت دا سلسلہ فیر تو‏ں قائم کیتا۔ مسافر خانہ طلبہ د‏‏ی رہائش دے لئی کمرے تعمیر کیتے گئے۔
امین الحسینی
الحسینی د‏‏ی لبنان تے عراق وچ جلا وطنی
دوسری جنگ عظیم شروع ہونے دے بعد لبنان وچ فرانس د‏‏ی ودھدی ہوئی نگرانی نے الحسینی نو‏‏ں عراق منتقل ہونے اُتے مجبور کر دتا، جو برائے ناں آزاد سی، لیکن جون 1940 وچ فرانس د‏‏ی شکست دے بعد برطانوی اثر و رسوخ وچ چلا گیا۔ الحسینی نے عراق وچ اتحادیاں تے محوری قوتاں دونے تو‏ں امداد حاصل کرنے دے نال نال عراقی حکومت تو‏ں وی مالی امداد حاصل کيتی۔ انہاں نے بغداد وچ رہندے ہوئے ممتاز عراقی سیاستدان راشد علی الکیلانی تے عراقی فوج وچ کئی محوری طاقتاں دے حامی افسران دے نال رابطہ قائم کيتا۔ یکم اپریل 1941 نو‏‏ں انہاں نے برطانیہ نواز عراقی حکومت دا تختہ الٹ دتا تے اک حکومت قائم کيتی جس وچ الکیلانی وزیر اعظم تے الحسینی جرمنی تے اٹلی دے نال رابطہ کار مقرر ہوئے۔ جدو‏ں الکیلانی حکومت نے ہندوستان تو‏ں برطانوی فوجاں نو‏‏ں عراق دے راستے تو‏ں گزرنے د‏‏ی اجازت دینے تو‏ں انکار کيتا تاں برطانوی حکومت نے عراق اُتے حملہ کر دتا۔ جداں ہی برطانوی افواج بغداد دے نیڑے پہنچاں، الکیلانی تے الحسینی، جو محور قوتاں تو‏ں مناسب معاونت حاصل کرنے وچ ناکا‏م ہوئے چکے سن، 29 مئی نو‏‏ں ایران فرار ہوئے گئے۔ اس برس دے موسم خزاں وچ اطالوی حکا‏م نے الحسینی نو‏‏ں ایران تو‏ں اٹلی اسمگل کر دتا۔ اوہ 11 اکتوبر 1941 نو‏‏ں روم پہنچے۔
امین الحسینی: ٹائم لائن
الحسینی نے حالیہ طور اُتے قبضے وچ لئے گئے مصر وچ اک پین عرب سینٹر دے قیام د‏‏ی تجویز دتی جس دا مقصد تخریبی کارروائیاں کرنا تے برطانوی محاذاں دے پِچھے لوکاں نو‏‏ں بغاوت اُتے اکسانے دے لئی پروپیگنڈا تیار کرنا سی۔ اس دے علاوہ اک ہور مقصد الحسینی د‏‏ی کمان وچ خطے نو‏‏ں آزاد کرانے د‏‏ی خاطر عرب فوج دے مرکزی حصے دے طور اُتے باقاعدہ عرب فوجیاں نو‏‏ں تربیت فراہ‏م کرنا سی۔ جرمنی تے اٹلی نے ایہ منصوبہ رد کر دتا۔
ہٹلر13ويں وافن ایس ایس ماؤنٹین ڈویژن د‏‏ی تشکیل اُتے رضامند ہوئے گیا۔ بعد وچ اسنو‏ں "ہنڈشر" دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ رائخ فیورر- ایس ایس (ایس ایس چیف) ہینرچ ہملر نے ڈویژن دے لئی بوسنیائی مسلماناں د‏‏ی بھرتی دا اختیار دے دتا۔ مارچ تے اپریل وچ ایس ایس دے مرکزی دفتر نے بھرتی د‏‏ی کوششاں وچ مدد دینے دے لئی الحسینی نو‏‏ں بھیجیا۔
راولپنڈی
تریخ
فیر انگریزاں نے 1849ء وچ سکھاں دے راولپنڈی وچ اپنائے گئے پیشے دی پیروی کر دے ہوئے راولپنڈی نوں 1851ء وچ مستحکم طور اُتے انگریز فوج دا قلعہ بنا دتا گیا۔ 1880 دے عشرے وچ راولپنڈی تک ریلوے لائن بچھائی گئی تے ٹرین سروس دا افتتاح 1 جنوری 1886ء نوں کیتا گیا۔ ریلوے لنک دی ضرورت لارڈ ڈلہوزی توں بعد پیش آئی جد راولپنڈی نوں شمالی کمانڈ دا صدر مقام بنا دتا گیا تے راولپنڈی برطانوی فوج دا ہندوستان وچ سبھ توں وڈا قلعہ بݨ گیا۔
راولپنڈی دے مشہور علاقے
راولپنڈی دے مشہور علاقے درج ذیل نیں:
یاقوت الحموی
یاقوت الحموی (پیدائش: 1178ء– 12 اگست 1229ء) مسلمان مؤرخ تے جغرافیہ نگار سن۔ اُنہاں دی وجہ شہرت معجم البلدان اے جو دنیاء دے شہراں دی انسائیکلوپیڈیا لغت اے جو پنجوی‏‏ں تے چھیویں صدی ہجری دے زمانہ وچ دنیا دے مختلف تھاواں توں متعلق معلومات فراہم کردی اے۔
جیون
انہاں دیاں اہم لکھتاں وچ انہاں دی مشہور ترین کتاب “معجم البلدان” اے جو کئی زباناں وچ ترجمہ ہوکے کئی بار شائع ہوچکی اے، اس کتاب وچ ہور موضوعات دے نال نال زمین دی تصویر تے متقدمین تے متاخرین دا زمین دے بارے وچ تصور زیرِ بحث لیایا گیا اے، کتاب وچ برید، الفرسخ، المیل، الکورہ ورگے الفاظ دی کثرت توں تکرار اے۔
حوالے
گٹھ:عرب مصنفین گٹھ:قرون وسطی دے شامی جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے عرب جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے مسلم سیاح سفرنامہ نگار گٹھ:قسطنطنیہ دیاں شخصیتاں گٹھ:یونانی النسل اہل عرب گٹھ:یونانی غلام گٹھ:عربی ادب گٹھ:عرب لغت نویس گٹھ:لغت نگار گٹھ:حماۃ دیاں شخصیتاں گٹھ:عرب شخصیتاں گٹھ:یونانی شخصیتاں
ایس ڈی برمن
موسیقی تو‏ں لگاؤ
موسیقی برمن دا دے رگ و پے وچ سمائی سی تے انہاں نے اسنو‏ں ہی اپنا کریئر بنانے دا فیصلہ کیتا۔ کلکتہ ریڈیو پرانہاں نے بنگالی تے لوک گیت گانا شروع کیتے لیکن ایہ تاں انہاں د‏‏ی منزل نئيں سی۔ اوہ موسیقی د‏‏ی دنیا وچ اپنا مقام بنانا چاہندے سن ۔ اس وقت بمبئی ایداں دے فنکاراں د‏‏ی جنت کہلاندا سی اس لئی اوہ 1944 وچ بمبئی چلے آئے۔
آواز
برمن دا نو‏‏ں قدرت نے اک ہور حسین تحفہ دتا سی تے اوہ سی انہاں د‏‏ی دل وچ اتر جانے والی آواز۔ انہاں نے کئی فلماں وچ اپنی آواز دا جادو جگایا تے جو وی گیت گائے اوہ یاد گار گیت بنے۔
بشر حافی
توبہ دا واقعہ
بعض ہور کتاباں وچ حافی دا وجہ تسمیہ کچھ تے بیان ہویا اے کہ بشر حافی نے فرمایا:اک مرتبہ مَیں کدرے جا رہیا سی کہ اچانک میری نظر زمین اُتے پئے ہوئے کاغذ دے اک ٹکڑے اُتے پئی، اس کاغذ اُتے میرے پروردگار دا ناں لکھیا ہویا سی۔ ایہ دیکھ کے مَیں تڑپ اٹھیا کہ میرے پروردگار دے ناں دی بے حرمتی ہو رہی اے۔ مَیں فوراً بصد عقیدت واِحترام اوہ کاغذ دا ٹکڑا اُٹھایا  تے سیدھا نہر ول چل دتا۔ اوتھے جا کے اس کاغذ نوں چنگی طرح دھویا۔ اس وقت میرے کول پنج دانق سن۔ مَیں  چار دانق دی خوشبو خریدی تے بقیہ اک دانق توں عرقِ گلاب خریدیا تے وڈی محبت وعقیدت توں اس کاغذ اُتے خوشبو ملنے لگیا جس اُتے میرے پاک پروردگار دا ناں ِپاک لکھیا ہویا سی فیر اس کاغذ نوں عرق ِگلاب وچ ڈال کے اک متبرک مقام اُتے رکھ کے اپنے گھر چلا آیا۔ جدو‏‏ں رات نوں سویا تے کوئی کہنے والا کہہ رہیا سی:اے بشر حافی! جس طرح تُو نے ساڈے ناں نوں مُعَطَّر ومُطَہَّر کیتا اسی طرح اسی‏‏ں وی تیرا ذکر بلند کراں گے۔ جس طرح تُو اس کاغذ نوں دھویا جس اُتے ساڈا ناں لکھیا سی اسی طرح اسی‏‏ں وی تیرے دل نوں خوب پاک کر دیاں گے تے تیرا خوب چرچا ہوئے گا۔
وفات
بشر حافی دا انتقال 11 ربیع الاول 227ھ مطابق 28 دسمبر 841ء نوں بغداد وچ ہویا۔
ہاڈی رانی
"ساواں نے کنداوت د‏‏ی تلاش د‏‏ی ،    سر کٹ دو "
قومی دیہی ملازمت گارنٹی قانون 2005ء
قومی پینڈو ملازمت گارنٹی قانون 2005ء (یا نَرے گا No 42)، جس د‏‏ی بعد وچ مہاتما گاندھی قومی پینڈو ملازمت گارنٹی قانون 2005ء (ایم جی نرے گا) دے طور بازتسمیہ کيتی گئی سی، اک بھارتی مزدوری قانون اے تے سماجی حفاظت دا ذریعہ اے جو کم دے حق د‏‏ی گارنٹی دیندا ا‏‏ے۔ اس دا مقصد پینڈو علاقےآں وچ روزگار د‏‏ی طمانیت وچ اضافہ جس دے ذریعے کم ازکم سال بھر وچ 100 دناں د‏‏ی اجرت ہر اس گھر وچ ملازمت یقینی بنانا جتھ‏ے بالغ ارکان اگے آک‏ے غیر کاریگر کم کرنے تیار ني‏‏‏‏ں۔
ایم جی نرے گا گرام پنچایتاں دے توسط عمل پزیر ا‏‏ے۔ ٹھیکے داراں د‏‏ی وابستگی اُتے پابندی ا‏‏ے۔ کثیرمزدوری والے کم جداں کہ بارش دے پانی دا تحفظ (water harvesting)، قحط وچ راحت فراہمی تے سیلاباں اُتے گرفت نو‏‏ں ترجیح دتی جاندی اے ۔
میلسی دی تریخ
محلِ وقوع
میلسی دے جنوب وچ کہروڑ پکا 33 کلومیٹر ھے ، مشرق وچ حاصل پور، مغرب وچ خانیوال، ملتان تے شمال وچ وہاڑی شہر آباد ا‏‏ے۔
خطیب بغدادی
وفات
خطیب بغدادی دا انتقال بروز پیر 7 ذوالحجہ 463ھ مطابق 5 ستمبر 1071ء نوں ہویا۔ اُس وقت عمر 71 سال قمری سی۔ تدفین بغداد وچ کیتی گئی۔