cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لبریشن ٹائیگرز آف تامل ایلام
طاقت دا خروج
TELO نے عام طور اُتے مسائل دے بارے وچ بھارتی نقطہ نظر دا خیرمقدم کيتا تے سری لنکا تے ہور گروہاں دے نال امن مذاکرات دے دوران ہندوستان دے نقطہ نظر د‏‏ی خواہش ظاہر کيتی۔ ایل ٹی ٹی ای نے ٹی ای ایل او دے اس اقدام د‏‏ی مذمت کيتی تے کہیا کہ بھارت صرف اپنے مفاد وچ کم کررہیا ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، 1986 وچ ، LTTE ENLF تو‏ں وکھ ہوگیا۔ اس دے نتیجے وچ اگلے چند مہینےآں تک TELO تے LTTE دے وچکار تنازعہ پیدا ہويا۔ [18] [19] ایل ٹی ٹی ای دے ذریعہ تقریبا پوری TELO قیادت تے TELO عسکریت پسند مارے گئے۔ [20] [21] [22] ایل ٹی ٹی ای نے کچھ مہینےآں بعد ای پی آر ایل اُتے حملہ کيتا تے اسنو‏ں جزیرہ نما جافنا تو‏ں دستبرداری اُتے مجبور کردتا۔ [17] [20]
1987 وچ ، ایل ٹی ٹی ای نے سیاسی ، معاشی تے فوجی اہداف دے خلاف خود کش حملےآں دا ذمہ دار ایل ٹی ٹی ای دا اک دستہ بلیک ٹائیگر قائم کيتا ، [24] پہلے سری لنکن فوج دے کیمپ دے خلاف اپنا پہلا خود کش حملہ کيتا۔ جس وچ 40 فوجی مارے گئے۔
2001 جنگ بندی
سری لنکا د‏‏ی حکومت تے ایل ٹی ٹی ای دے وچکار امن مذاکرات دے چھ دور چلے گئے ، لیکن بعد وچ 2003 وچ ایل ٹی ٹی ای نے کچھ اہ‏م امور اُتے جاری امن عمل نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ، عارضی طور اُتے معطل کردتا گیا سی۔ [39] [40]
فوجی شکست
ایل ٹی ٹی ای دے اعلیٰ رہنما چیلی ، جو سمندرا ٹائیگرز دا دوسرا کمانڈر سی ، 8 مئی 2009 نو‏‏ں کریمیمولیوککل وچ ماریا گیا سی ، جس تو‏ں انہاں د‏‏ی تنظیم نو‏‏ں اک ہور دھچکيا لگیا سی۔[. 60] سری لنکا د‏‏ی حکومت نے ایل ٹی ٹی ای اُتے الزام لگایا کہ اوہ انسانی تباہی نو‏‏ں نقصان پہنچیا رہیا اے تے شہریاں نو‏‏ں اس دے قابو والے علاقے وچ قید کر رہیا ا‏‏ے۔ []१] ایل ٹی ٹی ای دے رہنما ویلوپلاiی پربھاکرن د‏‏ی قسمت غیر یقینی ہوگئی کیونجے ایل ٹی ٹی ای شکست دے دہانے اُتے سی۔ [62] اُتے مئی 2009 12، بی بی سی کہ ایل ٹی ٹی ای ہن اس ملک دے 840 صرف تقریبا ایکڑ سی رپوٹ دے قصبے دے نیڑے جھوٹھ بول Mullaitivu تقریبا جِنّا زمین دے مرکزی Parknew یارک. [] 63]
فضائی ٹائیگرز
ہوائی ٹائیگرز تمل ایلم دے لبریشن ٹائیگرز د‏‏ی اک فضائیہ سن۔ خیال کيتا جاندا اے کہ ایئر ٹائیگرز نے پنج ہلکے طیارے چلائے سن ۔ تنظیم 2007 وچ اس وقت منظم کيتی گئی سی جدو‏ں اس نے سری لنکا د‏‏ی ایئر فورس اُتے پہلا فضائی حملہ کيتا سی۔ بعد وچ اس نے ہور چار فضائی حملے کیتے۔ ائیر ٹائیگرز دے نال ، ایل ٹی ٹی ای ایئر فورس قائم کرنے والی پہلی این جی او بن گئی۔ اگرچہ سری لنکا د‏‏ی فوج نے 2 جنوری 2009 نو‏‏ں کِلنچوچی اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی ، لیکن اوہ ایل ٹی ٹی ای ہوائی جہاز تلاش نئيں کرسکیا سی۔ [] 83] بعد وچ ، ایل ٹی ٹی ای نے کولمبو وچ خودکش حملے دے دوران سری لنکا ایئر فورس ہیڈ کوارٹرز تے کٹونائیک ویہہ ہینگر ، سریلنکا ميں دو ہوائی جہازاں نو‏‏ں گرا دتا۔ [] 84]
بلیک ٹائیگرز
اک خود کش کمانڈو یونٹ ، جو سری لنکا د‏‏ی فوج دے خلاف مہلک حملےآں دے لئی جانیا جاندا اے ، نے انہاں رہنماواں د‏‏ی مخالفت کيتی جو تمل اقلیتاں دے لئی وکھ ریاست دا خواہاں سن ۔ بلیک ٹائیگرس اوہ گروپ سی جس نے پہلے نامور سیاستداناں نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ اس نے لگ بھگ 100-200 مشن انجام دتے جو انتہائی مہلک ثابت ہوئے۔ ایل ٹی ٹی ای دے تمام دشمناں بشمول مرد تے خواتین اُتے حملہ کيتا گیا تاکہ اوہ اپنے علاقےآں نو‏‏ں پہلے تو‏ں کنٹرول کرسکن۔
انسانی امداد
2004 وچ ایشین سونامی دے بعد ، ٹائیگرز نے سونامی تو‏ں متاثرہ افراد نو‏‏ں انسانی امداد فراہ‏م کرنے دے لئی اک خصوصی ٹاسک فورس "سونامی ٹاسک فورس" تشکیل دی۔ پلاننگ اینڈ ڈویلپمنٹ سیکرٹریٹ (PDS) مختلف انسان دوست تنظیماں د‏‏ی نقل مکانی ، تعمیر نو تے بحالی د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ تاثیر دا ذمہ دار سی۔ سونامی دے بعد ، عوامی تقسیم دا نظام غیر سرکاری تنظیماں دے نال ہ‏م آہنگی وچ سونامی دے امدادی کماں د‏‏ی ہدایت کرنے دا ذمہ دار سی۔ [. 85] اس دے علاوہ ، سونامی تشخیص اتحاد نے ایہ دعویٰ وی کيتا کہ غیر سرکاری اتحاداں نے جو مدد کرنے دے لئی اگے آئے نيں نے کہیا کہ ایل ٹی ٹی ای نے ٹائیگرز دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ انتہائی ہنر مند تے عارضی قیادت وچ ریلیف فراہ‏م کیہ۔ [] 96]
ہور دہشت گرد تنظیماں دے نال تعلقات
1970 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، ایل ٹی ٹی ای دے باغیاں نے جنوبی لبنان دے لبریشن فلسطین نو‏‏ں وسیع تربیت دتی ، جتھ‏ے پی ایف ایل پی دے جنگجوواں نو‏‏ں خودکش بم دھماکے ، ٹیکس عائد کرنے دے تصورات تے جنگی یادگار پیش کيتیاں گئیاں۔ [११ 115] 1990 وچ راجیو گاندھی دے قتل دے بعد ، ہندوستانی سرکاری عہدیداراں نے پی ایل او تے ایل ٹی ٹی ای دے وچکار اک خفیہ روابط دا پتہ چلا: پی ایل او نے مسٹر گاندھی تو‏ں ایل ٹی ٹی ای د‏‏ی تجویز نو‏‏ں قبول کرنے د‏‏ی اپیل کيتی۔ اس مشورے نے اس وقت سب نو‏‏ں حیران کردتا ، اسنو‏ں اپنے قتل تک نظرانداز کيتا گیا۔ [115]
[115]
"کے خلاف ناروے دے دہشت گردی"، سی اک آدمی دے بینڈ فلک رونی Rovik، اک، سزا یافتہ قاتل. بعد وچ ایہ وی دسیا گیا کہ ناروے وچ تامل برادری کِداں [117] [118] ناروے وچ القاعدہ دے ممبراں نو‏‏ں ایل ٹی ٹی ای دے حکم اُتے جعلی تے چوری کيتا گیا۔ [115] ناروے دے تمام پاسپورٹ فروخت ہوئے۔ ایل ٹی ٹی ای نے خود رام جی یوسف نو‏‏ں جعلی پاسپورٹ حاصل کيتا سی ، جو 1993 وچ نیویارک وچ ورلڈ ٹریڈ سینٹر اُتے حملے دا مرتکب سی۔ [115]
شہریاں اُتے حملے
ایل ٹی ٹی ای نے متعدد بار شہری اہداف اُتے حملہ کيتا۔ قابل ذکر حملےآں وچ ارنتھالاوا قتل عام ، [136] انورادھا پورہ قتل عام ، [137] کتنکیوڈیا مسجد قتل عام ، [138] کیبیتگولیوا قتل عام [१] 139] تے پینڈو والا ٹرین بم دھماکے شامل ني‏‏‏‏ں۔ [140] متعدد بار شہریاں دے معاشی اہداف اُتے حملہ کيتا تے ہلاک کيتا گیا ، جنہاں وچو‏ں سینٹرل بینک اُتے بمباری اک ا‏‏ے۔ [140] [141]
خودکش بم دھماکے
ملک دے شمال تے مشرقی صوبےآں اُتے حملےآں وچ اکثر فوجی مقاصد ظاہر ہُندے سن ، حالانکہ متعدد مواقع اُتے عام شہریاں نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا سی ، بشمول 2001 وچ کولمبو دے بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے حملہ جس وچ بوہت سارے تجارتی طیارےآں تے فوجی جیٹ طیارےآں نو‏‏ں نقصان پہنچیا سی۔ تے 16 افراد نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ [155] 1998 وچ ایل ٹی ٹی ای ، اک بدھ دے معبد ، یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ سائٹ ، اُتے حملہ کرنے دے لئی ذمہ دار سی ، کینڈی سری دلڈا مالگیوا وچ 8 افراد نو‏‏ں قتل ڈلکبدھ دے مندر اُتے اپنے حملے د‏‏ی علامت سی جس وچ بدھ دا مقدس دانت سی۔ سی ، ایہ سری لنکا دا سب تو‏ں قدیم بودھ مندر ا‏‏ے۔ [156] بودھ دے ہور مندراں اُتے وی حملہ کيتا گیا ، قابل ذکر اے انہاں وچ کولمبو دا سمبھوڈلوکا مندر اے جس نے اس حملے وچ 9 عقیدت منداں نو‏‏ں ہلاک کردتا سی۔[157]
ذاتاں د‏‏ی تطہیر
پر ستم ظریفی د‏‏ی گل ایہ اے کہ شمالی سریلنکا ميں مقیم مسلم تے تامل برادریاں نے مل ک‏ے تامل تحریک دے ابتدائی دناں وچ تے منار وچ مسلم آہنی سازاں نے ایل ٹی ٹی ای دے لئی زبردست ہتھیار فراہ‏م کیتے تے مسلماناں دے بے دخل ہونے تک مقامی تامل رہنماواں د‏‏ی حمایت کيتی۔. [162] اُتے ، تمل دانشوراں نے مسلماناں نو‏‏ں اپنی قوم دا حصہ نئيں دیکھیا تے انہاں نو‏ں اپنا مخالف سمجھیا ، جداں کہ پہلے کہیا جا چکيا ا‏‏ے۔ ایل ٹی ٹی ای نے اپنی مسلم مخالف مہم دا آغاز کيتا۔
اگرچہ 1985 تو‏ں سری لنکا دے شمال تے مشرق وچ مسلم مخالف بربادی ہورہی اے ، لیکن ایل ٹی ٹی ای نے 1989 وچ مسلماناں نو‏‏ں شمال تو‏ں بے دخل کرنے دے لئی اک مہم چلا‏ئی۔ پہلا بے دخلی دا نوٹس 15 اکتوبر 1989 نو‏‏ں چاوچری وچ مسلماناں نو‏‏ں دتا گیا سی ، جدو‏ں ایل ٹی ٹی ای نے کچھ ہفتہ پہلے ہی مقامی مسجد وچ داخل ہوک‏ے مسلماناں نو‏‏ں دھمکی دتی سی۔ [162] اس دے بعد ، بے دخل مسلماناں دے گھراں اُتے حملہ کيتا گیا تے پرت مار کيتی گئی۔ [162] 28 اکتوبر 1989 نو‏‏ں ، شمالی سریلنکا ميں منار دے مسلماناں نو‏‏ں ایہ دسیا گیا
اسلحہ د‏‏ی اسمگلنگ
اس دے علاوہ ، میکنزی انسٹی ٹیوٹ دا دعوی اے کہ دے پی برانچ دا سب تو‏ں موثر عمل 81 ملی میٹر مارٹر سی کہ 32،400 راؤنڈ گولہ بارود تنزانیہ تو‏ں سری لنکا د‏‏ی فوج دے لئی خریدتا گیا سی ۔ 35.000 مارٹر بماں د‏‏ی خریداری دے بارے وچ آگاہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ایل ٹی ٹی ای نے اک معروف کمپنی دے ذریعے کارخانہ دار نو‏‏ں بولی لگائی تے اپنی ہی کشتیاں دا بندوبست کيتا جس تو‏ں اوہ بجھ اٹھا سک‏‏ے۔ اک بار جدو‏ں جہاز وچ بم لادے گئے تاں ، ایل ٹی ٹی ای نے اس جہاز دا ناں تے رجسٹریشن تبدیل کردتا۔ اس دے بعد ایہ برتن اپنی منزل مقصود دے بجائے سری لنکا دے شمال وچ ٹائیگر دے علاقے وچ گیا۔ [197]
چک 39 چوداں ایل
چک 39 چوداں ایل ضلع ساہیوال دی تصیل چیچہ وطنیدا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی نوں پانی 14ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ گٹھ:تحصیل چیچہ وطنی دے پنڈ گٹھ:14ایل نہر دے پنڈ
دُدھ
دکھنی لیندے ایشیاء توں دد والے ڈنگراں نوں پالن دا ول یورپ وچ نوں، دکھنی ایشیاء وچ تے پنجاب وچ نوں اپڑیا۔ پنجاب وچ مجھ دا دد ودھیا سمجھیا جاندا اے تے ایہ گاں نالوں ودھ مل پاندا اے۔ 1863 وچ فرینچ سینسدان لوئی پاسچر نے دد نوں لمے چر تک سامبھن دا پاسچری ول کڈیا۔ 1884 وچ نیویارک دے ڈاکٹر تھیچر نے دد والی بوتن بنائی۔ ایہ شیشے دی سی تے ٹکن مومی سی۔ ایہدے نال دد گھر گھر دینا اسان سی۔ 1932 وچ پلاسٹک دے ڈبے دد لئی ورتے جان لگے۔
لیندی دنیا وچ دد بپاری ناپ تے بنائیدا اے تے ایہ دد ای سب توں چوکھا ورتیدا اے۔ بپاری دد بنان لئی مشیناں دا ورتن عام اے۔ ایسیاں گانواں پالیدیاں نیں جیہڑیاں چوکھا دد دین تے ایس لئی دنیا وچ سب توں منی نسل ہولسٹین اے۔ امریکہ وچ ایہ 90٪ نین تے برطانیہ وچ ایہ 85٪ نیں۔ ہور رکیاں جانوالیاں ونڈاں آئیرشائیر گاں، سوئس براؤن، گورنسی گاں، جرسی گاں تے ملکنگ شارٹ ہارن آندیاں نیں۔
پنجابی رہتل وچ
پنجاب وچ ایہدے نال بنن والے کھانے ایہ نیں: کھیر، کسٹرڈ، سیویاں، ساگودانہ، رس ملائی، برفی، کھویا، لسی، کچی لسی، ادھرڑکا، پنیر، گچک، قلفی تے ملک شیک۔
مائکروبیالوجی
تریخ
1546 وچ فراکاسترو نے دسیا کہ بیماریاں نو ان دیکھے جاندار پھیلاندے نے۔
1885 وچ ایسکیرس نے ایسکیرشیا کولائی دی کھوج لگائی، جیہڑا پیچش لاندا اے۔
جوزف گیرہارڈ زکارینی
جوزف گیرہارڈ زکارینی اک جرمن بوٹا گرو تے میونخ یونیورسٹی وچ بوٹیاں دا پروفیسر سی۔ اوہنے اوہنے فلپ فرانز فان زیبولڈ نال رل کے چوکھا کم کیتا۔ اوہنے اوہدے جپان میکسیکو تے ہور دیساں توں ک ٹھے کیتے ہوۓ بوٹیاں نوں دسن وچ ہتھ ونڈایا۔
جان واکر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
کارل فریڈرش ریشے
ریشے ڈریزدن وچ جمیا تے لیپزش توں ڈاکٹریٹ کیتی۔ 1889 وچ ڈریزڈن وچ تے فیر 1896 تک چلی وچ پروفیسری کیتی۔1096 توں 1911 تک بوٹا میوزمی وچ کم کیتا۔ 1911 توں 1923 تک اوہنے میکسیکو وچ پروفیسری کیتی۔ 1924 توں 1926 تک اوہ میونخ ریا۔ 1926 وچ اوہ فیر میکسیکو آیا۔ 1929 وچ میونخ وچ اوہ مریا۔
بسنجی
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
سوراج پارٹی
سوراجواد دا مطلب قومی تحریک دے اندر اجیہے رجھان توں اے جو قومی تحریک دے اک انگ وجوں کونسل داخلہ دی وکالت کردا سی۔ آزادی پارٹی دے گٹھن نال اس رجھان نوں تنظیمی روپ ملیا۔
تبلیغی جماعت
اتہاس
تبلیغی جماعت دا ابھار، مول دیببندی لہر دے انفرادی سدھار پکھاں دی تیبریکرن نوں پیش کردا اے۔ ایہہ مراٹھا سامراج دے اگے مسلم سیاسی حکمرانی دے ڈھیہہ جان اتے بعد وچ بریٹیش راج دے تحت اکجٹ ہون دے سٹے وجوں بھارت وچ اسلامی پنر-سرجیتی دے مکمل رجھان دا نرنترتا وی سی۔
فضا‎ئل اعمال
دوسری تنظیموں کی طرح تبلیغی جماعت کے ساتھیوں کے لیے قرآن پاک کی تلاوت کے ساتھ ساتھ اعمال کے فضائل سے متعلق ایک کتاب کا مطالعہ کرایا جاتا ہے۔ اس مجموعہ کو بھی کتابی شکل میں مرتب کیا گیا ہے جو فضا‎ئل اعمال کے نام سے موسوم ہے۔ اس کتاب کا مطالعہ جماعتوں میں چلتے ہوئے اور مقامی مسجد میں تسلسل سے کرایا جاتا ہے۔ اور اس كى علاوہ منتخب احادیث مؤلف محمد يوسف كاندھلوی صاحب كا بھی مطالعہ كيا جاتا ہے۔
یعقین اتے مقصد
تبلیغ پیروکاراں نوں اپنے روزانہ جیون نوں سماج دے پرجذبات توں وکھ کرن دی منگ کردی اے جسنے اوہناں نوں گھیریا ہویا اے۔ زیادہ تر اپدیساں وچ واضع روپ وچ دسیا گیا اے کہ تبلیغی جماعت دا اکو اک مقصد ایہہ اے کہ مسلمان اسلامک جیون سٹائل نوں اپناؤن۔ پیروکاراں نوں نبی دی طرحاں پہراوا کرنا چاہیدا اے،زمین اُتے سوننا چاہیدا اے باتھروم وچ کھبا پیر رکھ کے داخل ہووو، پر پینٹ پاؤن لئی سجے پیر نال پہل کرو؛ کھان ویلے کانٹا نہ ورتو، اس دی بجائے اپنی پہلی، مدھ انگلی اتے انگوٹھے دی ورتوں کرو؛ آدمی اپنیاں مچھاں دے وال کٹواؤندے ہن پر داڑھی دے وال ودھاؤندے ہن، اوہناں دیاں پینٹاں جاں چوغے گٹے توں اپر ہونے چاہیدے ہن کیونکہ نبی نے کیہا سی کہ کپڑے زمین اُتے گھسیٹنا ہنکار دی نشانی اے۔ ایہہ تحریک مسلماناں نوں مُتحرک کردا اے کہ اوہ روزانہ کجھ سماں تبلیغی کماں لئی لگاؤن تاں جو باقی دی رٹین نوں تبلیغی جیون سٹائل نال میلیا جا سکے۔
حوالے
گٹھ:اسلام گٹھ:اسلام دا اتہاس
رابرٹ مرٹن
رابرٹ مرٹن اک امریکی معاشیاتگرو تے 1997 اچ معاشیات اچ نوبل انعام جتیا۔
روضہ بل
thumb|300px|مزار روضہ بل روضہ بل سری نگر کشمیر وچ واقع اک مزار دا ناں ا‏‏ے۔    مقامی لوکاں دے مطابق ایتھ‏ے مقامی صوفی مصنف یوضا آصف تے اک مسلم میر سید نصیر الدین مدفن نيں۔ 1899ء وچ احمدیہ دے بانی مرزا غلام احمد دے اس دعوے تو‏ں کہ ایہ عیسی مسیح دا مزار اے، خاصا معروف ہويا۔ احمدیہ جماعت حالے تک اپنے اس دعوے اُتے قائم اے، اگرچہ سنی مسلما‏ن اس تو‏ں اتفاق نئيں کردے۔ اُنہاں دے مطابق ایہ عقیدہ رکھنا کہ عیسی زمین وچ کدرے مدفن نيں توہین اسلام دے زمرے وچ آندا ا‏‏ے۔
عمارت
عمارت اک مسلم قبرستان دے سامنے ا‏‏ے۔ مزار د‏‏ی عمارت دا زیراں حصہ مستطیل اے اقر اک چبوترے اُتے قائم اے جو سامنے تو‏ں تے داخلی حصے تو‏ں باڑ تو‏ں گھڑیا ہويا ا‏‏ے۔ عمارت دے اندر یوضا آصف دا مزار ا‏‏ے۔ عمارت وچ اک شیعہ صوفی میر سید نصیر الدین وی مدفون نيں، جو شیعہ دے اٹھويں امام علی رضا، جنہاں دا اپنا مزار ایران دے شہر مشہد وچ اے، د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔ سنی مسلماناں دے مطابق دونے نیک انسان سن ۔ پہلے مقامی لوک اس مزار د‏‏ی دیکھ بھال کردے سن مگر ہن سنی مسلماناں د‏‏ی اک جماعت ایہ کم کردی ا‏‏ے۔
چک 1 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
ڈارمسٹیڈیم
ڈارمسٹیڈیم اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Ds اے تے ایدا ایٹمی نمبر 110 اے۔ڈارمسٹیڈیم،اے عنصر سب توں پہلاں جون,1994 وچ  GSI Helmholtz Centre for Heavy Ion Research وچ ڈریمسٹڈ ، جرمنی وچ بنایا گیا سی۔ڈارمسٹیڈیم دے 18 آئیسوٹوپ نے۔ایدے آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔اس عنصر دا ناں جرمنی دے شہر ڈریمسٹڈ دے ناں تے رکھیا گیا سی۔
جمال گڑھی
کھوج
جمال گڑھی دے کھنڈراں نوں پہلی وار بریٹیش کھوجی اتے ماہر آثار قدیمہ سر الیگزینڈر کننگھم ولوں 1848 وچ کھوجیا گیا سی۔ اس سائیٹ تے اس ستوپا نوں کرنل لیمسڈن نے کھولھیا سی، پر اس ویلے بہت گھٹ ملّ سمجھیا گیا سی۔ 1871 وچ، لیفٹینینٹ کرومٹین ولوں اس تھاں دی کھدائی کیتی گئی سی، جتھوں بہت گنتی وچ بودھ مورتیاں لبھیاں، جو ہن کلکتے وچ بریٹیش میوزیم اتے انڈین میوزیم دے مجموعہ دا حصہ ہن۔ مٹھّ وچ اک خروشتی شلالیکھ وی لبھیا گیا سی جس نوں ہن پشاور میوزیم وچ رکھیا گیا اے۔ ایہہ سائیٹ قومی یونیورسٹیاں دے بہت سارے کھوجکرتاواں اتے دنیا بھر دے سیلانیاں نوں متوجہ کردی اے۔ ایہہ مکھ مردان توں تھوڑھی دور اے، اس لئی سفر دوران تھوڑا مشکل آؤندی اے۔ سائیٹ نوں بچاؤن لئی وکھ-وکھ پراجیکٹ چل راے ہن کیونکہ ایہہ یعقین کیتا جاندا اے کہ ماضی وچ، سائیٹ دے بہت سارے حصے لاپیؤ ہو گئے۔
2012 وچ، اس سائیٹ تے آٹار قدیمہ -سائنسداناں ولوں کیتی کھدائی، جس نوں جاپان سرکار اتے یونیسکو ولوں فنڈ دے رقم مہئیا کیتی گئی سی، وچ 158-195 ء دے سکے ملے ہن، جنہاں بارے منیا جاندا اے کہ ایہہ بادشاہ ہووشا نال متعلق ہن۔ ایہہ کھدائی ہزارا یونیورسٹی دے طالب علماں دی اک ٹیم ولوں کیتی گئی سی۔ اک بدھ دی مورتی، کھروشٹی لپی اتے اک دو منزلا گھر دے پنج کمریاں دے علاوہ اک جھیل دے نشان وی لبھے گئے سن۔
چک 2 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد
ایران دے کل 31 صوبے نیں تے اس دے صوبےآں نوں شہرستاناں (ضلع)دی انتظامی ونڈ چ ونڈیا گیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد
ٹائلر کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
ناٹ شاستر
ناٹ-شاستر (سنسکرت: ناٹی شاستر، ناٹیا شاستر) تھئیٹر، ناچ اتے سنگیت نال متعلق ناٹ-کلاواں بارے پرانے بھارتی گرنتھ اے۔ ایہدا کھیتر بہت وڈا اے اتے ناٹ-کلا دے علاوہ ساہت نوں اپنے کلاوے اندر لیندا اے۔ اس دے کئی ادھیایاں وچ ناچ، سنگیت، شاعری اتے عامَ سہج-شاستر سمیت ناٹک دیاں سبھناں بھارتی اودھارناواں وچ سماہت ہر پرکار دی کلا اتے پھلار نال چرچہ کیتی گئی اے۔ اس دا بنیادی مقصد جیون دے چار مقصداں - دھرم، دولت، کام اتے موکش - دے متعلق جاگروک بناؤن دے زریعہ وجوں بھارتی ڈرامے دی اہمیت سدھ کرنا اے۔ ایہہ شلپ دے اصولاں اتے جگتیاں دا کوش بن سانوں اگوائی دندا اے۔ ایہہ 200 ق م توں 200 دے وچکار چار صدیاں دوران لکھیا گیا سی اتے ایہدا ناں بھرتمنی نال جڑیا اے ۔
"دیواستو منو دے دور وچ جدو‏ں انسان حسد، بغض، غصہ، لالچ تے ہوس پرستی ورگی برائیاں نو‏‏ں اختیار کرکے لطف و انبساط تے دکھ درد تو‏ں یکساں طور اُتے گزر رہے سن اور  جدو‏ں دیوتاواں دے زیر نگيں جمبو جزیرے اُتے دیو، گندھرو، بھوت پریت، عفریت تے وڈے اجگر قابض ہوئے گئے تاں اندر د‏‏ی قیادت وچ دیوتاواں نے برہما تو‏ں جا ک‏ے درخواست کيتی کہ سانو‏ں تفریح دا کوئی سامان فراہ‏م کیجیے جو دیکھنے تے سننے دے قابل ہوئے۔ موجودہ ویداں دے منتر نچلی ذات دے لوکاں نو‏‏ں نہ سننے تے نہ بولنے د‏‏ی اجازت اے اس لئی اک ایسا پنجواں وید تخلیق کیجیے جو ادنٰی ذات دے لوکاں دے لئی وی باعث تفریح ہو، تاں برہما نے دیوتاواں نو‏‏ں رخصت ک‏ر ک‏ے چار ویداں تو‏ں عناصر ترکیبی حاصل کرکے پنجواں وید "ناٹیہ شاستر" دے ناں تو‏ں تخلیق کيتا جس دا مقصد پاکی، دولت تے شوکت د‏‏ی اقدار نو‏‏ں تقویت پہچانیا قرار دتا۔ اس وچ انساناں د‏‏ی رہنمائی دے لئی مناسب ہدایات وی شامل ک‏ے داں تاکہ مستقب‏‏ل د‏‏ی انسانی نسلاں د‏‏ی رہبری دے سامان وی میسر رہیاں۔ اس طرح ناٹیہ شاستر وچ نہ صرف ڈرامے بلکہ دوسرے فنون لطیفہ نو‏‏ں وی فروغ دینے دے لئی ضروری ہدایات شامل ک‏ے دتیاں گئیاں۔ "
موضوع -مختصر
5) پنجویں ادھئائے وچ سابق رنگ-ودھان، منگلاچرن نوں پیش کیتا گئا اے ۔
7) ستویں ادھئائے وچ ناٹی دے راہی جذبات ،ستھای جذبات نوں پیش کیتا گئا اے ۔
8) اٹھویں ادھئائے وچ چار ترھا دے ابھنی دا اارمبھ ہندا اے ۔
21) چھبیویں ادھئائے وچ پاتراں نوں ہناں دے لنگ، مر،اہلیت دے اادھاراُتے پارٹ دتے جان بارے دسئا گئا اے۔
22) ستایویں ادھئائے وچ ناظرین اتے االوچکاں دی قابلیت نوں پیش کیتا گئا اے۔
24) پینتیوینں ادھئائے وچ ناٹ-منڈلی دے میمبراں دیئا انفرادی خاصیتاں دا ذکر کیتا گئا اے ۔
ڈرامے دے پلاٹ د‏‏ی قسماں
ناٹک وچ اخلاق دا درس وی موجود ہُندا ا‏‏ے۔ بھرت منی یونانی ڈرامے دے برعکس طربیہ انداز نو‏‏ں ترجیح دیندا اے تے ڈرامے دا تفریحی پہلو نمایاں رکھدا ا‏‏ے۔
ناٹیہ شاستر تِیہہ تو‏ں ودھ ابواب اُتے مشتمل اے جس وچ ڈراما، اداکاری ، موسیقی، رقص، ہدایت کاری، پیشکش حتیٰ کہ سامعین تے ناظرین تو‏ں متعلق وی معلومات موجود نيں۔ ناٹیہ شاستر وچ برتر طبقہ سنسکرت وچ جدو‏ں کہ کمتر طبقہ پراکرت وچ گفتگو کردا ا‏‏ے۔
والٹر کوہن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
انڈین ہوم رول موومنٹ
پچھوکڑ
1915 تک، کئی کارکاں نے قوم پرست تحریک دے نویں پڑائ لئی پڑ بنھیا۔ اینی بیسینٹ دے ابھار وچ وادھا (جو آئرش مول دی سی اتے آئرش ہوم رول لہر دی اک درڑھ حامی سی)، جلاوطنی توں تلک دی واپسی اتے کانگرس وچ ونڈ دے حل لئی ودھ رہی منگ نے بھارت وچ سیاسی مورت نوں گرمایا۔ بھارت وچ غدر لہر نوں دباء دین دے کارن بریٹیش حکمرانی دے خلاف ناراضگی دا ماحول بنیا ہویا سی۔ 1914 وچ ہی عینی بے سینٹ نے اپنیاں سرگرمیاں دے کھیتر نوں ودھاؤن دا اتے آئرش ہوم رول لیگ دی طرز تے ہوم رول لئی تحریک کھڑا کرن دا فیصلہ کر لیا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارت دی آزادی تحریک گٹھ:بھارت دی تریخ
محمد یوسف کاندھلوی
ماحول تے بچپن
آپ نے جس ماحول وچ پرورش پائی اس وچ بچے بوڑھے جوان تقریباً سبھی قرآن دے حافظ ہودنے سن ۔ گھر دیاں بیبیاں تلاوت، ذکر و تسبیح تے نوافل وغیرہ دا اہتمام کردیاں، آپ دے خاندان وچ علماء و حفاظ بکثرت نیں۔
نشرت بھروچا
نشرت بھروچا (پیدائش: 17 مئی 1985) اک بھارتی اداکارہ نيں جو بالی ووڈ فلماں وچ کم کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:1985 دے جم گٹھ:۱۹۸۵ دے جم گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی اسماعیلی گٹھ:داؤدی بوہرہ گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
فیرد موراد
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
نارووال یونیورسٹی
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:ضلع نارووال
جوز ساراماگو
حوالہ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 658 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
فلپ فرانز فان زیبولڈ
جپان وچ
زیبولڈ نے 50 جپانیاں نال اک ڈاکٹری سکول دی نیو رکھی۔ جتھے ڈچ بولی وچ ایہناں نوں پڑھایا جاندا سی۔ اوہدے جپانی شگرد اوہدی سیوا ونسونیاں شیواں دی سغات نال کردے سن۔ اک جپانی سوانی توں اوہدی اک دھی وی ہوئی ۔
نیدرلینڈز
1859 وچ اوہنے جپان دا اک ہور پھیرا پایا۔ 18 اکتوبر 1866 نوں میونخ وچ اوہ مرگیا ۔
بیرم خان
’’بادشاہ تاں حالے بچہ اے، تریخ اسنو‏ں تاں معاف کردے گی، مگر ساڈے منہ اُتے شکست د‏‏ی سیاہی گر جائے گی۔ اسيں مرجاواں گے یا فتح حاصل کرلاں گے۔‘‘
ضلع دوبروونک نیریتوا
ضلع دوبروونک نیریتواکروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ دوبروونک شہر اے ۔
مصباح الحق
ٹوئنٹی/20 کرکٹ عالمی کپ 2007
2008ء دا سال مصباح دے لئی ہور خوشیاں لے ک‏ے آیا جدو‏ں انھاں نا صرف ٹیم دا نائب کپتان مقرر کيتا گیا بلکہ پہلے درجے دا کانٹریکٹ وی ملا۔
عراقی شاعراں دی لسٹ
عراق اک کثیر القومی تے کثیر لسانی ملکاں وچو‏ں اک اے، قوماں دے تنوع د‏‏ی وجہ تو‏ں عراقی اشعار وچ عربی، کردتی، ترکی تے سریانی زبان دے نال نال فارسی ورگی زباناں د‏‏ی جھلک تے لفظاں شامل ہُندے نيں، تے عراق وچ پائی جانی والی ہور میزبان دا استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ ذیل د‏‏ی لسٹ وچ درج بیشتر شاعر عربی زبان دے نيں، لسٹ وچ انہاں د‏‏ی زباناں دا ذکر کر دتا جائے گا۔
باتھ کاؤنٹی، کینٹکی
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
امریکی نیومس میٹک سوسائٹی
تعارف
واضح رہے کہ اے این ایس تے کولاریڈو اسپرنگس وچ موجود امریکن نیومس میٹک ایسوسی ایشن دو وکھ تنظیماں نيں۔
تریخ
ایڈروڈ گروہ، جیمس اولیور، ڈ۔ اسحاق ایچ گبس، ہینری وہٹمور، جیمس ڈی۔ فوسکیٹ، الفریڈ بوغتون، ایرزا ہل، اغسطس بی۔ سیج، عاشر ڈی۔ ایٹکنسون، ایم ڈی۔، جون کوپر ویل، ڈبلیو۔ ایچ۔ مورگن، تھامس ڈن انگلش، ایل۔ ایل۔ ڈی۔ تے تھیوپھیلوس ڈبلیو۔ لوورین شامل نيں۔ اس دے کارپوریٹراں وچ فرینک ایچ۔ نہرٹون، اسحاق جے۔ گرینووڈ، جان حننہ، جیمس اولیور، ایف۔ آگسٹس ووڈ، فرینک لیتھ، ایڈورڈ گروہ، ڈینیل پیرش، جونیر تے ولیم ووڈ سیمور اس ادارے دے بانی نيں۔ بینسون لوژنگ ہسٹری آف نیو یارک سٹی جلد وچ رقمطراز نيں کہ سنہ 1884ء وچ "سوسائٹی د‏‏ی اولین اشیا دراصل نو مسکوکاندی سائنس د‏‏ی فصل اے، ایہ امریکی آثار قدیمہ دے مطالعہ دا فروغ، سکےآں تے تمغاں دا انتخاب تے آثار قدیمہ دے باقیات دے نمونے نيں۔" بعد وچ اے این ایس نے اپنا مقصد بدل ک‏ے ہر طرح دے سکےآں تے تمغاں نو‏‏ں اپنا ہدف بنا لیا۔
20 واں صدی دے نصف وچ سوسائٹی نے امریک‏‏ا دا پہلا مسوکاندی تحقیقی ادارہ قائم کیتا۔ تقریباً اک ملین اشیا اُتے مشتمل اس دا انتخاب مسکوکاندی دنیا دا سب تو‏ں وسیع و جامع ذخیرہ اے جو شعبہ انسانیات دے طلبہ دا اک اہ‏م مرجع ا‏‏ے۔ اس دا 100،000 اشیا اُتے مشتمل منفرد ک‏‏تب خانہ دنیا وچ مسکوکاندی ادب دا سب تو‏ں وسیع  ذخیرہ ا‏‏ے۔
سنہ 1952ء وچ  ایرک پی۔ نیومین گریجویٹ سیمینار انہاں نیومسمیٹک د‏‏ی بنیاد رکھی گئی جس دے تربيت‏ی پروگراماں دے فضلا بہت سارے تعلیمی عہدےآں اُتے فائز نيں تے انہاں محققین وچ کئی تاں سوسائٹی دے موجودہ حفاظتی عملہ وچ شامل نيں۔ سوسائٹی د‏‏ی انتظامیہ مسکوکیات نو‏‏ں فروغ دینے تے اس ذخیرہ دے استعمال نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی بوہت سارے وظیفے تے عطیے وی دیندی ا‏‏ے۔
آن لائن ذخیرہ
اے این ایس آن لائن رسائی نو‏‏ں آسان بنانے دے لئی دوسرے ادارےآں دے نال باہمی تعاون کردا ا‏‏ے۔ انسٹی ٹیوٹ فار دتی اسٹڈی آف دتی اینشینٹ ورلڈ دے نال باہمی تعاون ک‏ر ک‏ے اس نے  OCRE د‏‏ی تخلیق کيتی اے جو سلطنت روما دے آن لائن سکےآں (Online Coins of the Roman Empire) دا مخفف ا‏‏ے۔ ایہ پروجیکٹ رومی شاہی سکےآں دے تمام تر قسماں دا ریکارڈ رکھدا تے آن لائن مجموعےآں دا ربط وی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ہور اے این ایس نومسما ڈاٹ آرگ (Nomisma.org) وچ وی حصہ لیندا اے جو مربوط آزاد ڈیٹا دے اصول اُتے بنے ہوئے مسکوکاندی تصورات د‏‏ی مستحکم ڈیجیٹل نمائندگی فراہ‏م کرنے والا اک منصوبہ ا‏‏ے۔ ہور اے این ایس "سائبر اسپپیس وچ یہودی عجائب گھر" د‏‏ی ویب سائٹ نو‏‏ں وی سنبھالتا ا‏‏ے۔
نمائش
مینہیٹن وچ واقع اس دے مرکزی دفتر وچ اک چھوٹی سی نمائش گاہ اے جو عوام دے لئی کھلی ہوئی ا‏‏ے۔ ہور اے این ایس دوسری تنظیماں نو‏‏ں نمائش دے لئی اپنی اشیا قرض اُتے وی دیندا ا‏‏ے۔ گوکہ سب تو‏ں زیادہ تعداد وچ اوہدی اشیا میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ وچ موجود نيں اُتے دنیا بھر وچ اوہدی اشیا د‏‏ی نمائش ہُندی ا‏‏ے۔
لیو شیاؤبو
لیو پہلے چینی شہری سی جو چین وچ رہندیاں کسے وی قسم دے نوبل انعام نال نوازیا ہویا ہووے۔  جرمنی دے کارل وان اوسائٹزکی (1935) اتے برما دی آنگ سان سو کی (1991) دے بعد اوہ قید جاں نظربند ہون دے ویلے نوبل امن انعام نال نوازیا گیا جان والا اوہ تیجا انسان سی۔  اتے نوبل انعام لین لئی اپنا نمائندہ بھیجن دے اسدے حق نہ دتے جان والا اتے حراست وچ مرن والا اوہ دوجا انسان، پہلا اوسیوٹزکی سی، جسدی نازی تشدد کیمپ وچ حراست وچ رکھن توں بعد برلن-چارلٹنبرگ وچ ویسٹینڈ ہسپتال وچ موت ہو گئی سی۔ ناروے دی نوبل کمیٹی دے چیئرمین بیریٹ ریس-اینڈرسن نے اسدی موت لئی چینی کمیونسٹ سرکار نوں ذمہ وار ٹھہرایا اتے کیہا کہ "لیو شیاؤبو نے چین وچ کمیونسٹ سرکار دے دمنکاری کماں دے خلاف اپنے عدم تشدد جدوجہد دے ذریعے لوکاں دے بھائیچارے وچ یوگدان پایا اے۔"
امریکی نیومس میٹک سوسائٹی
انعامات
ہنٹنگٹن میڈل ایوارڈ آرچر ایم ہنٹنگٹن د‏‏ی یاد وچ ہر سال دتا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ 20 واں صدی دے اوائل وچ اے این ایس دے بہت وڈے شراکت دار سن ۔ ایہ انعام شعبہ مسکوکات وچ شاندار شراکت دے اعتراف وچ دتا جاندا ا‏‏ے۔ پہلی دفعہ ایہ انعام ایڈورڈ نیویل نو‏‏ں سنہ 1918ء وچ دتا گیا سی ۔
گریجویٹ سیمینار
سنہ 1952ء وچ امریکی نیومس میٹک سوسائٹی نے ایرک پی۔ نیومین گریجویٹ سیمینار انہاں نیومسمیٹک د‏‏ی شروعات کيتی۔ نیومس میٹک دا ایہ تربيت‏ی پروگرام ہر سال موسم گرما وچ ہُندا اے تے اس دے بہت سارے فضلا متعدد تعلیمی عہدےآں اُتے فائز نيں۔
چک 93 گ ب
چک 93 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
چک 10 پندراں ایل
چک 10 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
عراق دا آئین
تریخ
ریفرنڈم تو‏ں پہلے اک سمجھوتہ دے تحت، اس گل اُتے اتفاق کيتا گیا کہ نويں آئین دے مطابق منتخب ہونے والی پہلی پارلیمنٹ اک آئینی نظرثانی کمیٹی تشکیل کيت‏ی جائے گی جس دے بارے وچ اس گل دا تعین کيتا جائے گا کہ آئین وچ ترمیم د‏‏ی جانی چاہیے یا نئيں۔ کسی وی ترمیم اُتے اتفاق رائے دے نال ايس‏ے طرح دے ریفرنڈم دے ذریعہ توثیق د‏‏ی جانی چاہیے جس نے اسنو‏ں اصل وچ منظور کيتا سی۔ اس معاہدے دے داخل ہونے دے بعد، سنی اکثریت‏ی عراقی اسلامی پارٹی نے 15 اکتوبر 2005ء نو‏‏ں ہونے والے ریفرنڈم وچ ہاں وچ رائے شماری د‏‏ی حمایت کرنے اُتے اتفاق کيتا سی۔ آئینی جائزہ کمیٹی د‏‏ی تشکیل عراقی پارلیمنٹ نے 25 ستمبر 2006ء نو‏‏ں د‏‏ی گئی سی۔
پارُول گُلاٹی
پارُول گُلاٹی (پنجابی: پارُول گُلاٹی ، ہندی: पारुल गुलाटी) روہتک دی اک بھارتی اداکارہ ہے۔ اوہ مکھ طور اتے پنجابی فلماں وچّ کم کردی ہے۔ اسنے اداکاری دی سکھلائی روئل اکادمی آف ڈرامیٹک آرٹ (آر.اے.ڈی.اے.)، لندن توں حاصل کیتی۔ گلاٹی نے فلم بررا (2012), رومیؤ رانجھا (2014) اتے زوراور (2016) وچّ مکھ کرادر کیتا۔
وحید مراد
جدوجہد دے دن
جولائ‏ی 1983ء وچ وحید بہت تیزی تو‏ں گاڑی چلا رہیا سن، جو انہاں دے پسندیدہ شوق سی کہ انہاں د‏‏ی گاڑی اک وڈے درخت تو‏ں ٹکراگئی۔ وحید بہت مشکل تو‏ں بچے لیکن انہاں دے چہرے اُتے اک وڈا نشان چھڈ گیا سی ۔ حادثے دے کچھ دناں دے بعد، وحید نے اک کردار دے لئی اپنے دوست پرویز ملک تو‏ں پُچھیا۔ ملک چاندے سن کہ وحید اس حالت وچ اداکاری دے لئی تیار نئيں۔ ایہ جان کر اس نے کہیا کہ"ویدو تساں صحیح ہوجاو تے وچ تساں نو‏‏ں اپنی اگلی فلم وچ لیڈ لو گا۔" اپنے تیز دماغ تو‏ں وحید نے جواب دتا "تم مینو‏ں رول دو تے وچ صحیح ہوجااں گا۔" اس وقت اوہ اپنے داغ دا علاج کرانے کراچی جا رہے سن تاکہ اوہ اپنی فلم ہیرو دے چند آخری سینز ریکارڈ کراسکن۔ ہوائی اڈے اُتے انہاں د‏‏ی ملاقات فلم میگزین ’نگار‘ دے چیف ایڈیٹر الیاس رشیدی تو‏ں ہوئی۔ رشیدی اپنے میگزین وچ لکھدے نيں:
سلطنت ہسپانیہ
کھوج دے زمانے ( عہد دریافت) چ سپین نے جزائر کیریبیئن تے نوآبادیاں قائم کیتیاں تے ہسپانوی فوجاں نے مقامی سلطنتاں ایزٹیک تے انکا دا خاتمہ کردے ہوئے مقامی لال ہندی آبادی دی وڈے پیمانے تے قتل عام کیتا ۔ بعد چ کئی بحری مہماں دے نتیجے چ اتلے امریکہ چ کینیڈا توں لے کے دکھنی امریکہ چ ٹیرا ڈیل فیگو تک اک وڈی ہسپانوی نوآبادی قائم ہوئی ۔ زمین دے دوالے چکر لگان دی ہسپانوی مہم جس دا آغاز 1519ء چ فرڈیننڈ میگلان نے کیتا تے 1522ء چ ہوان سپاستیان الکانو نے اسنوں مکمل کیتا تے ایدان سپین نے مغرب ولوں ایشیاء دا بحری رستہ تلاش کرنے چ کامیابی حاصل کر لئی ، ہن سپین دی نظر مشرق بعید تے سی ، جتھے بعد چ اس نے گوام ، فلپائن تے دوجے جزیرےآں تے نوآبادیاں قائم کیتیاں ۔ ہسپانوی عہد زریں دے دوران ہسپانوی سلطنت نیدرلینڈ ، لکسمبرگ ، بیلجیم ، اٹلی دے وڈے حصے ، جرمنی تے فرانس دے کجھ حصےآں ، افریقی ، ایشیائی تے اوقیانوسی مقبوضات تے پھیلی ہوئی سی تے اتلے تے دکھنی براعظم امریکا دا وڈا حصہ وی اس دے قبضے چ سی ۔ 17ویں صدی چ سپین دے کول اینی وڈی سلطنت سی جہڑی اس توں پہلاں کسے وی ریاست نے قائم نئیں کیتی سی ۔ استعماری دور (انگریزی:کالونیکل ایرا) چ ہسپانیہ تے اسدے مقبوضات وچکار تجارت چ زبردست اصافہ ہوئیا تے بحر اوقیانوس تجارت دا مرکز بن گئیا ۔ 1808ء چ نیپولین دی کمان ہیٹھ فرانس دے سپین تے قبضے دی وجہ توں امریکی نوآبادیاں عارضی طور تے سپین توں کٹ گئیاں تے 1810ء توں 1825ء دے وچکار کئی آزادی دیاں تحریکاں دے نتیجے چ دکھنی تے گھبلے امریکا چ کئی نویں لاطینی امریکی ملک وجود چ آئے سپین دے باقی مقبوضات کیوبا ، پورٹو ریکو ، فلپائن تے ہسپانوی شرق الہند 19ویں صدی دے آچر تک سپین دے قبضے چ ای رہے ۔ جدوں ہسپانوی امریکی جنگ دے نتیجے چ اینہاں علاقےآں دا ذیادہ حصہ ریاست ہائے متحدہ امریکہ دے قبضے چ چلا گئیا تے 1899ء چ ہسپانیہ نے بحر الکاہل دے باقی جزیرے وی جرمنی نوں ویچ دتے ۔ 20ویں صدی دے شروع تک ہسپانیہ دے مقبوضات صرف افریقہ چ ای رہ گئے سن ، جتھے ہسپانوی گنی ، ہسپانوی صحارا تے ہسپانوی مراکش حالے تک اس دی غلامی چ سن ۔ 1956ء چ سپین نے مراکش نوں آزاد کر دتا تے 1968ء چ استوائی گنی نوں وی آزادی دے دتی گئی ۔ 1976ء چ سپین نے لہندا صحارا نوں وی آزاد کر دتا تے مراکش تے ماریطانیہ ے اس علاقے تے قبضہ کر لئیا تے بعد چ 1980ءچ ایہہ علاقہ مکمل طور تے مراکش دے قبضے چ چلا گئیا ۔ اقوام متحدہ دے تحت ایہہ علاقہ ہن وی سپین دے انتظام ہیٹھ مننیا جاندا اے ۔
ضلع کارلوواتس
ہور ویکھو
گٹھ:کروشیا دے ضلعے گٹھ:کروشیا دی انتظامی ونڈ گٹھ:کروشیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ولیم والس
انگریزاں نال جنگ
اس نے ڈونڈی شہر دے انگریز گورنر دے پتر نوں قتل کر کے سکاٹ لینڈ دی آزادی لئی مزاحمت دا باقاعدہ آغاز کر دتا ۔
بوربون کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
چک 12 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ترک کردستان
جغرافیہ تے معیشت
thumb|270x270px| [[باتمان، ترکی|باتمان شہر]] انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا کے مطابق ترکی دے 81 صوبےآں وچو‏ں 13 صوبےآں وچ کرد اکثریت اے: صوبہ آدیامان، صوبہ آغری، صوبہ بینگول، صوبہ بتلیس، صوبہ دیار بکر، صوبہ حکاری، صوبہ اغدیر، صوبہ ماردین، صوبہ موش، صوبہ شانلیعرفا، صوبہ سعرد، صوبہ تونجیلی تے صوبہ وان۔
جھیل جارج
thumbnail جھیل جارج ایڈیرونڈیک پہاڑاں دے تھلے امریکی صوبے نیو یارک دے اتر چڑھدے ول اک پتلی لمی جھیل اے۔ ایہ اتر توں دکھن ول 32.2 میل (51.8 کلومیٹر) لمی تے 1 توں 3 میل (1.7 توں 5 کلومیٹر) تے چوڑی اے۔ ایہ جھیل 44 مربع میل تھاں تے پھیلی ہوئی اے۔ ایہ جھیل ہڈسن دریا دے نال نال اتر ول سینٹ لارنس تے مونٹریال ول جانوالے رستے تے اے۔ ایس دا پانی لا شوٹ دریا راہیں اتر ول جھیل شمپلین وچ جاڈگدا اے۔
ہسپانوی خانہ جنگی
پس منظر
زمینی اصلاحات د‏‏ی الٹ کارروائیاں دے نتیجے وچ 1935 وچ وسطی تے جنوبی پینڈو علاقےآں وچ ملازمت دے خاتمے ، فائرنگ ، تے کاروباری حالات وچ من منی تبدیلیاں آئیاں ، زمینداراں دے برتاؤ دے نال بعض اوقات کھیت مزدوراں تے سوشلسٹاں دے خلاف تشدد دے نال "حقیقی ظلم" وی پہنچیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں متعدد اموات ہوئیاں۔ اک مورخ نے استدلال کیتا کہ خانہ جنگی تے ممکنہ طور اُتے خود خانہ جنگی دے دوران جنوبی پینڈو علاقےآں وچ وی حق دے نال برتاؤ نفرت د‏‏ی اک بنیادی وجہ سی۔ زمینداراں نے ایہ کہندے ہوئے کارکناں اُتے طنز کیتا کہ جے اوہ بھکھ لگی اے تاں ، انہاں نو‏ں "جمہوریہ کھاواں!" مالکان نے کھبے بازو دے کارکناں نو‏‏ں برطرف کردتا تے ٹریڈ یونین تے سوشلسٹ عسکریت پسنداں نو‏‏ں قید کردتا ، تے اجرت نو‏‏ں "بھکھ د‏‏ی تنخواہاں" وچ تبدیل کردتا گیا۔
1935 وچ ، ریڈیکل ریپبلکن پارٹی د‏‏ی سربراہی وچ حکومت مختلف بحراناں تو‏ں دوچار ہوئی۔ صدر نیکٹو الکالا زمورا ، جو اس حکومت نال دشمنی رکھدے سن ، نے اک ہور انتخاب دا مطالبہ کیتا۔ پاپولر فرنٹ نے 1936 دے عام انتخابات وچ اک چھوٹی سی فتح حاصل کيتی سی۔ کچھ اسکالرز دا خیال اے کہ انتخابات وچ دھاندلی ہوئی ا‏‏ے۔ کھبے بازو دے انقلابی عوام سڑکاں اُتے نکل آئے تے قیدیاں نو‏‏ں رہیا کیتا۔ انتخابات دے بعد چھتیس گھنٹےآں وچ ، سولہ افراد ہلاک ہوگئے (زیادہ تر پولیس افسران نظم و ضبط برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن یا پرتشدد جھڑپاں وچ مداخلت کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ) تے انتیس انتھائی شدید زخمی ہوئے سن ۔ ہور ، پنجاہ گرجا گھراں تے ستر قدامت پسند سیاسی مراکز اُتے حملہ کیتا گیا یا نذر آتش کیتا گیا۔ انتخابی عمل ختم ہونے تو‏ں پہلے ہی مینوئیل ایزا داز نو‏‏ں حکومت بنانے دے لئی بلايا گیا سی۔ انہاں نے جلد ہی آئینی خامی دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ، زمورا د‏‏ی جگہ صدر د‏‏ی جگہ لئی۔ اس گل اُتے قائل اے کہ کھبے بازو ہن قانون د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی پیروی کرنے اُتے راضی نئيں اے تے اسپین دے بارے وچ اس دے وژن نو‏‏ں خطرہ لاحق اے ، سجے نے پارلیمنٹ دا اختیار ترک کردتا تے اس اُتے قابو پانے دے بجائے جمہوریہ دا تختہ الٹنے د‏‏ی منصوبہ بندی شروع کردتی۔
تیاریاں
یہ بغاوت خاص طور اُتے کسی خاص نظریے تو‏ں مبرا سی۔ اہ‏م مقصد ایہ سی کہ انتشارکی خرابی دا خاتمہ کیتا جائے۔  نويں حکومت دے بارے وچ مولا دے منصوبے دا تصور "جمہوریہ آمریت" دے طور اُتے کیتا گیا سی ، جو سالزار دے پرتگال دے بعد تے اک مطلق العنان فاشسٹ آمریت دے بجائے نیم اکثریت پسندانہ آمرانہ حکومت دے طور اُتے تشکیل دتا گیا سی۔ ابتدائی حکومت اک تمام فوجی "ڈائرکٹری" ہوئے گی ، جو اک "مضبوط تے نظم و ضبط والی ریاست" بنائے گی۔ جنرل سانجورجو فوج وچ وڈے پیمانے اُتے پسند کیتے جانے تے انہاں دا احترام کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نويں حکومت دا سربراہ ہوئے گا ، حالانکہ انہاں د‏‏ی حیثیت سیاسی صلاحیتاں د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈی حد تک علامتی ہوئے گی۔ 1931 دے آئین نو‏‏ں معطل کر دتا جائے گا تے اس د‏ی جگہ اک نويں "آئین ساز پارلیمنٹ" بنائی جائے گی ، جس دا انتخاب اک سیاسی طور اُتے صاف ستھرا رائے دہندگان کرن گے ، جو جمہوریہ دے خلاف بادشاہت دے معاملے اُتے ووٹ ڈالاں گے۔ کچھ آزاد خیال عناصر باقی رہن گے ، جداں چرچ تے ریاست د‏‏ی علیحدگی تے مذہب د‏‏ی آزادی۔ علاقائی کمشنرز زرعی معاملات چھوٹی چھُٹ د‏‏ی بنیاد اُتے حل کرن گے لیکن کچھ حالات وچ اجتماعی کاشت د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔ فروری 1936 تو‏ں پہلے دے قانون سازی دا احترام کیتا جائے گا۔ بغاوت د‏‏ی مخالفت نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی تشدد د‏‏ی ضرورت ہوئے گی ، حالانکہ ایسا لگدا اے کہ مولا نے وڈے پیمانے اُتے مظالم تے جبر دا تصور نئيں کیتا سی جو بالآخر خانہ جنگی دے دوران ظاہر ہوئے گا۔     مولا دے لئی خاص اہمیت اس گل نو‏‏ں یقینی بنانا سی کہ اس بغاوت د‏‏ی بنیادی حیثیت فوج دے معاملات کيت‏ی سی ، جو خاص مفادات دے تابع نئيں ہوئے گی تے ایہ کہ بغاوت مسلح افواج نو‏‏ں نويں ریاست د‏‏ی بنیاد بنائے گی۔ اُتے ، تنازعہ مذہبی جنگ کيت‏ی جہت اختیار کرنے دے بعد ، چرچ تے ریاست د‏‏ی علیحدگی نو‏‏ں فراموش کر دتا گیا ، تے فوجی حکا‏م چرچ تے کیتھولک جذبات دے اظہار دے لئی تیزی تو‏ں پِچھے ہٹ گئے۔  اُتے ، مولا دا پروگرام مبہم تے صرف اک خاکہ سی ، تے اسپین دے بارے وچ انہاں دے نقطہ نظر دے بارے وچ کوسٹاں وچ اختلاف رائے پایا گیا سی۔
بغاوت دا آغاز
[[فائل:General map of the Spanish Civil War (1936–39).svg|thumb| ہسپانوی خانہ جنگی دا عمومی نقشہ (1936۔39)۔ چابی
نتیجہ
باغیاں نے خود نو‏‏ں Nacionales قرار دتا ، عام طور اُتے "قوم پرست" دا ترجمہ کیتا جاندا اے ، حالانکہ سابقہ دا مطلب قوم پرست مقصد دے بجائے "سچائی اسپینارڈز" ہے ۔ بغاوت دا نتیجہ اک قومپرست علاقہ سی جس وچ اسپین د‏‏ی 25 ملین آبادی وچو‏ں 11 ملین افراد شامل سن ۔  نیشنلسٹاں نے اسپین د‏‏ی تقریبا نصف علاقائی فوج د‏‏ی حمایت حاصل کيت‏ی سی ، افریقی فوج نے تقریبا 60،000 جواناں نے شمولیت اختیار کيت‏ی سی ، جو 35،000 جواناں اُتے مشتمل سن ،  تے اسپین د‏‏ی عسکریت پسند پولیس افواج دے صرف ادھے تحت ، اسالٹ گارڈز ، سول گارڈز ، تے کارابینرز ۔  ریپبلکناں نے نصف رائفلز دے تھلے تے مشین گن تے توپ خانے دے ٹکڑےآں وچو‏ں اک تہائی حصے اُتے کنٹرول کیتا۔
جنگجو
1938 دے دوران ، پرنسپل جے نويں مرداں دا خصوصی ذریعہ نئيں تاں ایہ اک مسودہ سی۔ اس مرحلے وچ ایہ ریپبلکن ہی سن جنہاں نے زیادہ جارحانہ انداز وچ شمولیت اختیار کيتی ، تے انہاں دے صرف 47 فیصد جنگجو عمر دے نال ہی نیشنلسٹ د‏‏ی شمولیت د‏‏ی عمر د‏‏ی حدود دے مطابق سن ۔ ایبرو د‏‏ی لڑائی تو‏ں محض پہلے ، ریپبلیکنز نے اپنی ہمہ وقت اونچائی حاصل کيتی ، جو 800،000 تو‏ں تھوڑا سا اُتے سی۔ حالے تک قوم پرستاں د‏‏ی تعداد 880،000 ا‏‏ے۔ ایبرو د‏‏ی لڑائی ، کاتالونیا دے زوال تے نظم و ضبط دے خاتمے د‏‏ی وجہ تو‏ں ریپبلکن افواج دا زبردست سکڑ ہويا۔ فروری 1939 دے آخر وچ ، انہاں د‏‏ی فوج قوم پرستاں د‏‏ی تعداد تو‏ں دگنی تو‏ں زیادہ دے مقابلے وچ 400،000 ۔ اپنی حتمی فتح دے لمحے وچ ، قوم پرستاں نے 900،000 تو‏ں زیادہ فوج د‏‏ی کمان کيتی۔
ریپبلکن
صرف دو ملکاں نے جمہوریہ د‏‏ی کھلی تے مکمل حمایت کی: میکسیکو تے یو ایس ایس آر۔ انہاں تو‏ں ، خاص طور اُتے یو ایس ایس آر ، جمہوریہ نو‏‏ں سفارتی مدد ، رضاکاراں ، ہتھیاراں تے گاڑیاں ملی۔ دوسرے ملکاں غیر جانبدار رہے ، اس غیرجانبداری نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ تے برطانیہ وچ ہمدرداں د‏‏ی طرف تو‏ں ، تے کسی حد تک دوسرے یورپی ملکاں وچ تے پوری دنیا وچ مارکسسٹ دی طرف تو‏ں شدید مخالفت دا سامنا کرنا پيا۔ اس دے نتیجے وچ بین الاقوامی بریگیڈ تشکیل پایا ، تمام قومیتاں دے ہزاراں غیر ملکی جو لڑائی وچ جمہوریہ د‏‏ی امداد دے لئی رضاکارانہ طور اُتے اسپین گئے سن ۔ انہاں دا مطلب حوصلہ افزائی دے لئی اک بہت وڈا سودا سی لیکن عسکری لحاظ تو‏ں ایہ بہت اہ‏م نئيں سی۔ سجے|thumb| مانوئیل ایزانا دوسری خانہ جنگی دے دوران دوسری جمہوریہ دا دانشور رہنما تے ریپبلکن پارٹی دا سربراہ سی۔ اسپین دے اندر جمہوریہ دے حامیاں دا تعلق سنٹرسٹاں تو‏ں لے ک‏ے سی جنھاں نے اعتدال پسند سرمایہ دارانہ لبرل جمہوریت د‏‏ی حمایت انقلابی انارکیو‏ں تک کيت‏ی سی جنہاں نے جمہوریہ د‏‏ی مخالفت کيتی لیکن بغاوت د‏‏ی افواج دے خلاف اس دا نال دتا۔ انہاں دا اڈہ بنیادی طور اُتے سیکولر تے شہری سی لیکن اس وچ بے زمین کسان وی شامل سن تے ایہ خاص طور اُتے آسٹوریاس ، باسکی ملک تے کاتالونیا جداں صنعتی علاقےآں وچ مضبوط سی۔
اس جماعت نو‏‏ں حمای‏تی ، "ریپبلکن" ، "پاپولر فرنٹ" ، یا تمام فریقین نے "حکومت" دے ذریعہ مختلف طور اُتے لیولز " لیلٹسٹ " کہیا سی۔ تے / یا لاس روجوس انہاں دے مخالفین دے ذریعہ "ریڈز"۔ ری پبلیکن شہریاں ، زرعی مزدوراں ، تے متوسط طبقے دے کچھ حصےآں د‏‏ی حمایت کردے سن ۔ thumb| [[تیرویل|تیروئل ، 1936 وچ ریپبلکن رضاکار ]] قدامت پسند ، مضبوطی تو‏ں کیتھولک باسکی ملک نے ، کیتھولک گالیسیا تے کھبے بازو د‏‏ی جھکاؤ رکھنے والے کاتالونیا دے نال مل ک‏ے میڈرڈ د‏‏ی مرکزی حکومت تو‏ں خودمختاری یا آزادی دا مطالبہ کیتا۔ ریپبلیکن حکومت نے دونے خطےآں ، جنہاں د‏‏ی فوج عوامی ریپبلیکن آرمی ( ایجارکیٹو پاپولر ریپبلیکانو ، یا ای پی آر) دے تحت جمع کيتی گئی سی ، نو‏‏ں اکتوبر 1936 دے بعد مخلوط بریگیڈ وچ منظم کیتا گیا سی ، دے لئی خود حکومت دے امکانات د‏‏ی اجازت دی۔
پرتگال
ہسپانوی خانہ جنگی دے خاتمے تو‏ں کچھ دن پہلے ، 17 مارچ 1939 نو‏‏ں پرتگال تے اسپین نے ایبیرین معاہدہ اُتے دستخط کیتے ، جو جارحیت نہ کرنے دا اک معاہدہ اے جس دے تحت ایبیرین تعلقات وچ اک نويں مرحلے دا آغاز ہُندا ا‏‏ے۔ فرانکو تے سالزار دے وچکار ہونے والی ملاقاتاں نے اس نويں سیاسی انتظامات وچ بنیادی کردار ادا کیتا۔ ایہ معاہدہ جزیرہ نما ایبیریا نو‏‏ں ہٹلر دے براعظم نظام تو‏ں دور رکھنے وچ فیصلہ کن ساز ثابت ہويا۔
دوسرے
آئرش د‏‏ی حکومت نے جنگ وچ حصہ لینے دے خلاف منع کرنے دے باوجود ، آئرش سیاسی کارکن تے فائن گیل (حال ہی وچ غیر سرکاری طور اُتے "دی بلیو شرٹس" دے ناں تو‏ں پکاریا جانے والی سیاسی جماعت) دے شریک بانی ، آئین آئ ڈوفی دے پیروکار ، تقریبا آئرشین باشندے۔ "آئرش بریگیڈ" دے طور اُتے ، فرانکو دے نال مل ک‏ے لڑنے دے لئی اسپین گیا سی۔ رضاکاراں د‏‏ی اکثریت کیتھولک سی تے او ڈفی دے مطابق کمیونزم دے خلاف جدوجہد کرنے والے نیشنلسٹاں د‏‏ی مدد دے لئی رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں۔
بین الاقوامی بریگیڈ
بہت سارے غیر ہسپانوی ، جو اکثر بنیاد پرست کمیونسٹ یا سوشلسٹ ادارےآں دے نال وابستہ ہُندے نيں ، نے بین الاقوامی بریگیڈ وچ شمولیت اختیار کيتی ، تے ایہ منیا کہ فاشزم دے خلاف جنگ وچ ہسپانوی جمہوریہ اک صف اول د‏‏ی لکیر ا‏‏ے۔ ایہ یونٹ ری پبلیکن دے لئی لڑنے والےآں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی غیر ملکی دستہ د‏‏ی نمائندگی کردے ني‏‏‏‏ں۔ تقریبا 40000 غیر ملکی شہریاں نے بریگیڈ دے نال لڑائی د‏‏ی ، حالانکہ کسی وی وقت 18،000 تو‏ں زیادہ تنازعہ وچ نئيں سن ۔ انہاں نے 53 ملکاں د‏‏ی نمائندگی کرنے دا دعوی کیتا۔
فرانس (10،000) ، نازی جرمنی تے آسٹریا (5،000) ، تے اٹلی (3،350) تو‏ں وڈی تعداد وچ رضاکار آئے سن ۔ 1000 وچ سوویت یونین ، ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، پولینڈ ، یوگوسلاویہ ، ہنگری تے کینیڈا تو‏ں آئے سن ۔ سیلمان بٹالین ، جرمناں دا اک گروہ ، تے اٹلی دے اک گروپ ، گریبالی بٹالین ، نے میڈرڈ دے محاصرے دے دوران اپنی اکائیاں نو‏‏ں ممتاز کیتا۔ امریکیو‏ں نے XV انٹرنیشنل بریگیڈ ("ابراہ‏م لنکن بریگیڈ") جداں اکائیاں وچ مقابلہ کیتا ، جدو‏ں کہ کینیڈا دے مکینزی - پاپینیؤ بٹالین وچ شامل ہوئے۔ سجے|thumb| انٹرنیشنل بریگیڈ وچ پولینڈ دے رضاکار رومانیہ د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی دے ممبر پیٹری بوری تے ویلٹر رومن سمیت پنج سو تو‏ں زیادہ رومانی باشندے ری پبلکن پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں لڑے۔ آئرلینڈ نال تعلق رکھنے والے تقریبا 145 افراد نے کونی کالم تشکیل دتا ، جسنو‏ں آئرش لوک موسیقار کرسٹی مور نے " ویو لا کوئنٹا بریگیڈا " دے گیت وچ لاوارث کردتا ۔ کچھ چینی بریگیڈ وچ شامل ہوئے۔ انہاں وچو‏ں اکثریت بالآخر چین واپس آگئی ، لیکن کچھ جیل یا فرانسیسی مہاجر کیمپاں وچ چلے گئے ، تے کچھ ہی افراد اسپین وچ ہی رہ‏‏ے۔
ریاست ہائے متحدہ امریکا
1985 وچ سکریپس ہاورڈ ایڈیٹرز دے نال اک انٹرویو وچ ، صدر رونالڈ ریگن نے کہیا کہ زیادہ تر امریکیو‏ں دا خیال اے کہ انہاں دے ساتھی امریکی جو وفادار قوتاں دے نال لڑدے نيں اوہ غلط رخ اُتے ني‏‏‏‏ں۔
ریپبلکن
پادریاں د‏‏ی طرح ، شہریاں نو‏‏ں وی ریپبلکن علاقےآں وچ پھانسی دے دتی گئی۔ کچھ شہریاں نو‏‏ں مشتبہ فلنگیسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں پھانسی دتی گئی۔ ریپبلکن نے نیشنلسٹ زون وچ ہونے والے قتل عام دے بارے وچ سنیا ک‏ے بعد ہور انتقام د‏‏ی کارروائیاں وچ ہلاک ہوگئے۔  ریپبلکن شہراں دے خلاف کیتے گئے ہوائی حملے اک ہور محرک عنصر سن ۔  دکانداراں تے صنعت کاراں نو‏‏ں ریپبلیکنز دے نال ہمدردی نہ ہونے د‏‏ی صورت وچ گولی مار دتی گئی تے عام طور اُتے جے اوہ ایسا کردے تاں انہاں نو‏ں بچایا جاندا۔  کمیشناں دے ذریعہ جعلی انصاف د‏‏ی تلاش کيتی گئی ، جسنو‏ں سوویت خفیہ پولیس تنظیم دے ناں تو‏ں چیکا ناں دتا گیا۔ سجے|thumb| پونٹے نیوو پل ، رونڈا۔ دونے قوم پرست تے ریپبلکن دعویٰ کردے نيں کہ انہاں نے قیدیاں نو‏‏ں اس وادی وچ موت دے لئی پل تو‏ں سُٹ دتا سی۔ ریپبلکن علاقےآں وچ انقلابی کارکناں دے درمیان اک اچھی مشق دے طور اُتے ابھرنے والے متعدد ہلاکتاں پاسو ، فوری موت دے دستےآں دے ذریعہ کاں ۔ سڈمین دے مطابق ، ریپبلکن حکومت نے جنگ وچ دیر تو‏ں پایزیو کے اقدامات روکنے دے لئی صرف کوششاں کاں ۔ ابتدائی چند مہینےآں دے دوران ، حکومت نے یا تاں اسنو‏ں برداشت کیتا یا اسنو‏ں روکنے دے لئی کوئی کوشش نئيں کيتی۔ انہاں ہلاکتاں وچ اکثر اک علامتی عنصر پایا جاندا سی ، کیونجے ہلاک ہونے والےآں نو‏‏ں طاقت تے اختیار دے اک جابرانہ وسائل د‏‏ی شکل دینے دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے کہ ریپبلکن انہاں کاہناں یا آجراں نو‏‏ں مار ڈالاں گے جنہاں نو‏ں ذا‏تی طور اُتے کچھ غلط کم نئيں سمجھیا جاندا سی لیکن انہاں نو‏ں پرانے جابرانہ حکم د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے دیکھیا جاندا سی جسنو‏ں تباہ کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔
فن تے پروپیگنڈا
thumb| کاتالونیا وچ ، بارسلونا واٹر فرنٹ دے نیڑے اک مربع جس دا ناں پلاسا جارج آرویل اے  ۔ ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران ، پوری دنیا دے لوکاں نو‏‏ں نہ صرف معیاری فن دے ذریعے ، بلکہ پروپیگنڈے دے ذریعے وی ، اس دے عوام اُتے ہونے والے اثرات تے اثرات دا انکشاف ہويا۔ موشن پکچرز ، پوسٹرز ، کتاباں ، ریڈیو پروگرام ، تے کتابچے اس میڈیا آرٹ د‏‏ی چند اک مثال نيں جو جنگ دے دوران بہت متاثر ہوئے سن ۔ قوم پرستاں تے جمہوریہاں دونے دے ذریعہ تیار کردہ ، پروپیگنڈا دے ذریعے اسپیناں نو‏‏ں پوری دنیا وچ اپنی جنگ دے بارے وچ شعور پھیلانے دا موقع ملا۔ ویہويں صدی دے اوائل وچ ارنسٹ ہیمنگ وے تے للیان ہیل مین جداں مصنفاں د‏‏ی مشترکہ پروڈیوس کردہ فلم نو‏‏ں اسپین د‏‏ی فوجی تے مالیا‏تی امداد د‏‏ی ضرورت د‏‏ی تشہیر دے لئی استعمال کیتا گیا سی۔ اس فلم ، اسپینش ارتھ کا پریمیئر جولائ‏ی 1937 وچ امریکا وچ ہويا۔ 1938 وچ ، جارج اورول دا کاتالونیا تو‏ں تعزیت ، جنگ وچ اپنے تجربات تے مشاہدات دا ذا‏تی محاسبہ ، برطانیہ وچ شائع ہويا۔ 1939 وچ ، ژان پال سارتر نے فرانس وچ اک مختصر کہانی "دی دیوار" شائع د‏‏ی جس وچ انہاں نے گولی مار دے سزائے موت سنائے جانے والے جنگی قیدیاں د‏‏ی آخری رات بیان کيتی ا‏‏ے۔
معاشی اثرات
دونے طرف نال جنگ کيت‏ی ادائیگی بہت زیادہ سی۔ ریپبلکن پارٹی دے مالی وسائل نو‏‏ں ہتھیاراں دے حصول تو‏ں مکمل طور اُتے ختم کردتا گیا سی۔ قوم پرست د‏‏ی طرف تو‏ں ، سب تو‏ں زیادہ نقصان تنازعہ دے بعد ہويا ، جدو‏ں انہاں نو‏ں جرمنی نو‏‏ں ملک دے کان کنی دے وسائل تو‏ں فائدہ اٹھانا پيا ، لہذا دوسری جنگ عظیم دے آغاز تک انہاں نو‏ں بمشکل ہی کوئی نفع کمانے دا موقع ملا۔ مکمل طور اُتے تباہ شہراں دے نال ، اسپین وچ بہت سارے علاقےآں وچ تباہی ہوئی۔ ہسپانوی معیشت د‏‏ی بازیابی وچ کئی دہائیاں لگ گئياں۔
ضلع کوپریونیتسا کریژیوتسی
ضلع کوپریونیتسا کریژیوتسی کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ کوپریونیتسا شہر اے ۔
انعام الحسن کاندھلوی
جماعت تبلیغ کا دماغ
حضرت جی مولانا الیاس صاحب ؒ کی وفات کے بعد، اکابر علماء و مشائخ( یعنی حضرت مولانا شاہ عبدالقادر رائے پوری ؒ حضرت مولانا فخر الدین صاحب ؒ اور شیخ الحدیث مولانا محمد زکریاصاحبؒ)کے مشورہ سے حضرت مولانا محمد یوسف صاحب کوامیر تبلیغ متعین کیا گیا۔ آپ ؒ چوں کہ حضرت مولانا محمد یوسف صاحب ؒ کے بچپن سے ہی رفیق اور دوست تھے، اس لیے آپ ؒ نے اس فیصلہ کو بخوشی قبول فرماکر حضرت مولانا محمد یوسف ؒ کے ساتھ رہ کر تعاون اور خلوص کی وہ خدمات انجام دیں کہ آپ ؒ ، حضرت جی مولانا محمد یوسف صاحب ؒ کے دست راست کہے جانے لگے ، بلکہ’ جماعت تبلیغ کا دماغ‘آپ کو سمجھا جاتا تھا۔ حضرت جی مولانا یوسف صاحب ؒ کی زندگی کے آخری لمحات تک مسلسل آپ ؒ کے شریک کار اور معاون رہے۔ مرکز نظام الدین کے امور میں بھی اہم کردار ادا کرتے۔ مدرسہ کاشف العلوم کے مہتمم اور شیخ الحدیث بھی آپ ہی تھے۔بلکہ حضرت جی مولانا یوسف صاحب ؒ کے زمانہ میں ہی آپ ؒہی مدرسہ کے مہتمم متعین ہو چکے تھے۔
باہرلے جوڑ
خانوددہ کاندھلہ دا شجرہ ایتھے دیکھیا جاسکتا ہے
ثور انقلاب
جمہوری جمہوریہ افغانستان دا قیام
انقلابی حکومت نے اپنے انقلابی فرائض نو‏‏ں انجام دینا شروع کیتا۔ ایہ افغانستان د‏‏ی جدید تریخ وچ افغان سماج نو‏‏ں پسماندگی تو‏ں کڈ ک‏ے اک جدید سماج بنانے دے لئی امان اللہ خان دے بعد دوسری سنجیدہ جدوجہد تھی ۔ اک حکم نامے دے ذریعے بے زمین کساناں دے تمام قرضے معاف کر دتے گئے۔ مختلف حکم ناواں دے ذریعے افغانستان د‏‏ی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں وسیع زرعی اصلاحات کيتیاں گئیاں ۔ اس وقت افغانستان د‏‏ی شرح خواندگی بمشکل 10 فیصد سی۔ مفت تعلیم تے صحت دا اجرا کیتا گیا۔ چائلڈ میرج اُتے پابندی لگیا دتی گئی۔ خواتین اُتے جبر دا خاتمہ کیتا گیا تے جنسی برابری نو‏‏ں تسلیم کیتا گیا۔ قومی جبر دا خاتمہ کیتا گیا تے محکموم قومیتاں نو‏‏ں محکمومی تو‏ں نجات دلیا ک‏ے انقلابی حکومت وچ نمائندگی دتی گئی ۔
ڈورا ہونا
Slušna prizadetost
معذوری
معذوری انسان پنڈے دے انگاں دا ٹھیک کم ناں کرنامعذوری اخواندا اے۔
اپاچی
اپاچی جاں اپاچے اتری امریکہ دی اک مول امریکی قبائلی نسل اے۔ ایہہ لوک امریکہ دے دکھن-لہندے حصہ وچ رہندے ہن اتے کجھ آتھاباسکائی بولیاں بولدے ہن۔ ایہناں دی رہائش کھیتر پوربی ایریزونا، اتر=مغربی میکسیکو، نواں میکسیکو، ٹیکساس اتے ایہناں دے ارد=گرد دے کجھ حصےآں وچ سی۔ تریخی نظر توں ایہناں دے قبیلے بہت طاقتور سن اتے لمبے عرصے تک ایہناں نے میکسیکو اتے امریکہ وچ وسن والے یورپی مول دے لوکاں دا ڈٹ کے مقابلے کیتا۔ اپاچی دستیاں نے میکسیکو وچ سپینی ٹھکانیاں اتے 17ویں صدی دے انت وچ چھاپے مارے اتے 19ویں صدی وچ امریکی فوج نے اوہناں نوں چتر اتے خونخار مخالف پایا۔
ریاست نابھا
حکمران
راجا دوندر سنگھ دا جم 1822 وچ ہویا۔ پیؤ جسونت سنگھ دی موت توں بعد اوہ 5 اکتوبر 1840 نوں 18 ورھیاں دی عمر وچ راجا بنیا۔ 3 مئی 1809 نوں راجا جسونت سنگھ ویلے نابھا انگریزاں دے ماتحت ہو گیا سی۔ راجا دوندر سنگھ بارے کیہا جاندا اے کہ اوہ گھمنڈی سی۔ چھوٹی گل تے اہل کاراں نوں وڈے جرمانے کردا سی۔ اس توں لوک وی دکھی سن۔ راج وچ اس دے کئی دشمن بن گئے سن۔ 1845 وچ لاہور دربار نال انگریزاں دی لڑائی ویلے گورنر جنرل دے ایجنٹ میجر براڑ نوں علم ہویا کہ راجا دوندر سنگھ لاہور دربار (سکھاں) پکھی اے اتے انگریزاں دا وفادار نہیں۔ اس لئی ریاست دا چوتھا حصہ ضبط کرکے راجے نوں گدیؤں لاہن تے اس دے پتر نوں گدی تے بٹھاؤن دا فیصلہ ہویا۔ 1846 وچ راجا دوندر سنگھ نوں گدی توں اتار کے 50 ہزار روپئے سالانہ پینشن دے کے پہلاں متھرا تے پھر 8 دسمبر 1855 نوں لاہور وکھے مہاراجہ کھڑک سنگھ دی حویلی وچ رکھیا گیا۔ اتھے 1865 وچ اس دی موت ہو گئی۔ راجا بھرپور سنگھ، راجا دوندر سنگھ دا پتر سی۔ اس دا جم 1840 وچ ہویا۔ 1847 وچ بھرپور سنگھ نوں راج گدی تے بٹھایا گیا۔ مہاراجہ بھرپور سنگھ گربانی پریمی تے نتنیمی سی۔ راجا بھرپور سنگھ دے 9 نومبر 1863 نوں اکال چلانا کرن توں بعد اس دا چھوٹا بھائی بھگوان سنگھ راجا بنیا۔ راجا بھگوان سنگھ دا جم 1842 وچ ہویا۔ راجا دوندر سنگھ دا ایہہ چھوٹا پتر نرم دل راجا سی پر اوہ اک کامیاب راجا ثابت نہیں ہویا۔ بھگوان سنگھ دی موت 3 مئی 1871 نوں تپدق روگ کارن ہوئی۔ اس توں بعد سر ہیرا سنگھ نابھے دا راجا بنیا۔ اس دا جم 1843 وچ پنڈ بڈرکھاں وچ ہویا۔ راجا بھگوان سنگھ دے اولاد نہ ہون اتے پھول بنسی ہون کارن مہاراجہ ہیرا سنگھ 10 اگست 1871 نوں راجگدی تے بیٹھا۔ لوکاں نوں اس نے بڑا سکھ دتا اتے پیار کیتا۔ انگریز لکھاری میکالف نوں ‘سکھ رلیجن’ کتاب لکھن لئی مہاراجے نے بڑا پیسہ دتا۔ ایہہ اک انصاف پسند راجا سی۔ لوک اس تک سدھی پہنچ کرکے فریاد کر سکدے سن۔ 8 مارچ 1883 نوں ہیرا سنگھ دے گھر ٹکا رپدمن سنگھ دا جم ہویا۔ 25 دسمبر 1911 نوں نابھا وکھے ہی مہاراجہ ہیرا سنگھ دا انتقال ہو گیا۔ پھر 1922 وچ رپدمن سنگھ راجا بنیا۔ مہاراجہ رپدمن سنگھ تے سکھ پنتھ دے مہان ودوان اتے ‘مہان کوش’ دے رچیتا بھائی کانھ سنگھ نابھا دا خاص اثر سی۔ مہاراجہ پکا گرسکھ سی۔ انگریزاں دی دھونس نہ جھلدے ہوئے اس نے اپنی تاجپوشی گرو گرنتھ صاحب دی حضوری وچ پنج پیاریاں توں کروائی۔ جدوں انگریز سرکار نے مہاراجے نوں سدّ کے جواب-طلبی کیتی کہ تسیں اپنی تاجپوشی انگریز گورنر ساہمنے کیوں نہیں کیتی؟ تاں مہاراجہ رپدمن سنگھ نے کیہا: ‘انگریزاں دا میری تاجپوشی نال کیہ تعلق؟ راج بھاگ سانوں ساڈے گروآں دی بخشش اے۔’ مہاراجہ رپدمن سنگھ انگریزاں نوں دلوں نفرت کردا سی۔ اس نوں راج حصہ وچ انگریز سرکار دی دخل اندازی برداشت نہیں سی۔
شہرستان رامہرمز
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان رامہرمز ایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز رامہرمز شہر اے۔
ضلع لیکا سین
ضلع لیکا سین کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ گوسپچ شہر اے ۔
چک 15 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
بیگم عابدہ احمد
عقیدت
شمش الحسن نے "غالب" دا اک ذہین بتّ بنایا، جس نوں احمد نے حکم دتا سی۔
چک 98 گ ب
چک 98 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
آسٹرونیشیائی لوک
کھوج دا اتہاس
thumb| آسٹرونیشیائی [[آسٹرونیشیائی بولیاں|بولیاں دی ونڈ ( بلاسٹ، 1999) ]] حالانکہ، ملایو-پولینیشیائی بولی پروار نے پہلاں ملینیشیا اتے مائیکرونیشیا نوں چھڈّ دتا، کیونکہ اوہناں نوں ملوؤ-پولیسنیئن بولن والیاں توں ایہناں کھیتراں دے وسنیکاں درمیان اگھڑویں جسمانی بھید نظر آئے سن۔ ایپر، ملیو-پولینیشیائی بولیاں نال اوہناں دے بھاشائی تعلقات دے ودھ رہے ثبوت سن، خاصکر جارج وان ڈیر گیبلینٹز، رابرٹ ہینری کوڈرنگٹن اتے سڈنی ہربرٹ رے ولوں میلانیشیئن بولیاں اُتے مطالعہ کرن ولوں۔ کوڈرنگٹن نے میلینیشیائی اتے مائیکرونیشیائی بولیاں دے وکھ ہون دے خلاف وچ، 1891 وچ "ملاؤ-پولینیشین" دی بجائے "اوشن" بولی پروار دی ورتوں کیتی۔ اس نوں رے نے اپنا لیاسی جسنے "اوشیئن" بولی پروار دیپربولی وجوں دکھن-پوربی ایشیا اتے میڈاگاسکر، مائیکرونیشیا، ملینیشیا اتے پولینیشیا دی بولیاں نوں شامل کیتا سی۔