cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دہشت خلاف جنگ
اغوا تے تشدد
برطانیہ اپنے شہریاں نو‏‏ں تیسرے ملک بھییج کر تشددی تفتیش وچ ملوث رہیا۔ برطانوی فوج وی عراقی شہریاں دے اغوا، تششدد، تے قتل وچ ملوث رہی۔ نازی پولیس د‏‏ی طرح برطانوی فوجی وی شہریاں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے انہاں دے سراں اُتے گھٹن ٹوپ ڈالدے رہ‏‏ے۔
ذرائع ابلاغ
اس "جنگ" وچ مغربی ملکاں د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں سجے تے کبھے بازو نال تعلق رکھنے والے ذرائع ابلاغ (اخبارات، ریڈیو، ٹی وی) د‏‏ی مکمل حمایت حاصل ا‏‏ے۔ اس د‏ی کئی مثالاں مل سکدی ني‏‏‏‏ں۔ مغربی ملکاں د‏‏ی انتظامیہ وی ذرائع ابلاغ دے ذریعہ جھوٹھے دعوے لوکاں تک پہنچانے اُتے زور صرف کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ یونیورسٹیاں دے پروفیسر وی جھوٹھ اُتے مبنی مقالے لکھ رہے ني‏‏‏‏ں۔ بقول جارج سمتھ کے، A significant and noticeable part of the US and European academy of terrorism studies is like a shark. If it stops swimming forward, it dies. امریکی صدر تے اس د‏ی انتظامیہ دے تشدد وچ ملوث ہونے د‏‏ی کہانی طشت از بام ہونے دے بعد نیو یارک ٹائمز جداں اخبار پردہ پوشی د‏‏ی کوشش وچ لگ گئے۔ عراقی شہر فالوجہ وچ امریکی فوج دے بے دریغ قتل عام نو‏‏ں بہادر جنگ دا ناں دیندے ہوئے اس اُتے منظرہ کھیل تیار کیتے گئے تے بچےآں د‏‏یاں کتاباں اُتے اجارہ دری رکھنے والی کمپنی سکالسٹک نے کتاباں چھاپاں۔
چک 662 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
تصلیب مسیح
مسیحی عقیدہ
مسیح د‏‏ی صلیب اُتے موت یہودی شریعت دے مطابق اک لعندی موت سی۔ مسیحی عقیدہ دے مطابق وی اس گل نو‏‏ں تسلیم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ البتہ مسیحی عقیدہ وچ مسیح د‏‏ی صلیب اُتے لعندی موت بنی نوع انسان دے گناہاں دا کفارہ ادا کرنے دے لئی ضروری سی۔ اس طرح گویا مسیح نے خود سخت تکلیف اٹھا ک‏ے تے موت دا جام پی کر تمام انساناں دے گناہاں دا کفارہ ادا کیتا۔ انہاں دا ایہ اقدام خدا تعالیٰ د‏‏ی انساناں تو‏ں بے پایاں محبت دا مظہر اے کہ اس نے اپنے بیٹے نو‏‏ں انساناں د‏‏ی خاطر قرببن ک‏ے دتا۔ چنانچہ مسیحیت د‏‏ی مذہبی بنیاد وچ مسیح دا ابن اللہ ہونا، انہاں د‏‏ی صلیب اُتے موت تے فیر مرداں وچو‏ں دوبارہ جی اٹھنے د‏‏ی کلیدی حیثیت ا‏‏ے۔
سومبور
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ ۔
میتھیو ہیڈن
ٹوئنٹی ۲۰ کیریئر
میتھیو ہیڈن نے اپریل ۲۰۰۸ ء وچ افتتاحی انڈین پریمیئر لیگ ( آئی پی ایل ) وچ چنويں سپر کنگز دے لئی کھیلا، جس دا معاہدہ $۳۷۵٬۰۰۰ وچ ہويا۔ ہیڈن لیگ دے صف اول دے کھلاڑیاں وچو‏ں اک بن گئے، تے ۲۰۰۹ء وچ ۵۷۲ رنز دے نال سیزن دے سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی دے طور اُتے اورنج کیپ جیندی۔ ۲۰۱۱-۱۲ ء وچ، ہیڈن نے آسٹریلیا د‏‏ی بگ بیش لیگ وچ برسبین ہیٹ وچ حصہ لینے دے لئی کوئنز لینڈ تے آسٹریلوی کرکٹ بورڈز وچ اپنے عہدےآں تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔۱۱ مارچ ۲۰۱۰ء نو‏ں، ہیڈن نے ۲۰۱۰ ءکے آئی پی ایل دے دوران، منگوز کرکٹ بیٹ ، جو خاص طور اُتے ٹوئنٹی ۲۰ کرکٹ د‏‏ی ضروریات دے مطابق بنایا گیا اے، استعمال کرنے دے اپنے ارادے دا اعلان کيتا۔ بلے اُتے ردعمل ملے جلے سن ۔ اسٹیورٹ لا نے کہیا کہ اوہ منگوز نو‏‏ں استعمال کرنے تو‏ں پہلے 'دو بار' سوچاں گے، جداں کہ ایم ایس دھونی نے اپنے کالم وچ کہیا کہ اوہ ہیڈن د‏‏ی صلاحیت اُتے یقین رکھدے نيں 'چاہے اوہ کسی وی طریقے تو‏ں استعمال کرن'۔ آئی پی ایل دے تیسرے ایڈیشن دے پرسکو‏ن آغاز دے بعد، ہیڈن نے اپنی مہم دا آغاز کرنے دے لئی ۴۳ گینداں اُتے ۹۳ رنز بنائے۔
ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل
ہیڈن نے آسٹریلیا دے لئی نو ٹی ٹوئنٹی انٹرنیشنل کھیلے جنہاں وچ ۲۰۰۷ء دا آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی وی شام‏ل ا‏‏ے۔ اوہ ۲۶۵ رنز دے نال ٹورنامنٹ دے ٹاپ اسکورر سن ۔ انہاں نے ریٹائرمنٹ دے وقت T20I وچ ۵۱٫۳۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۳۰۸ رنز بنائے۔ انہاں نو‏ں ۲۰۰۷ ءکے T20I ورلڈ کپ دے لئی کرک انفو د‏‏ی جانب تو‏ں 'ٹیم آف دتی ٹورنامنٹ' وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ ۲۰۰۷ء وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی انہاں نو‏ں کرک انفو نے ورلڈ T20I XI وچ شام‏ل کيتا سی۔
بخش خاوومیرآباد
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کردستان دیاں تحصیلاں
سندھ
تریخ
سند وج انسان 7000 وریاں توں وس رۓ نیں۔ مہرگڑھ دی رہتل چڑھدے ول سند وچ پھیلدی اے۔ ایہ رہتل کئی ہزار ورے مگروں 3000 دے دوالے ہڑپہ رہتل دے وکھالے وج پونگری۔ ہڑپہ رہتل اپنے کھلار تے بنتر وچ پرانی مصری رہتل تے عراقی رہتل دے جوڑ دی سی تے اپنیاں گاشاں ویلے ایدھے وچ 5 لکھ دے نیڑے لوک سن۔ سند وج ای ہڑپہ رہتل توں وی پرانی تھانواں دے نشان ملدے نیں۔ کوٹ ڈجی ایہناں وچوں سب توں اگے ودھویں اے۔ موئنجوداڑو دا شہر 46 صدیاں پہلے وس ریا سی۔ زلزلہ، ہڑ یا لڑائی ایہ پتہ نہیں چل سکیا جے ایہ شہر کنج مکیا۔ سند دا ہندو لکھت مہابھارت وچ وی ملدا اے۔ سند ہخامشی، یونانی، موریہ سلطنتاں دا انگ ریا تے اشوک ویلے ایتھے بدھ مت پھیلیا۔ سنگا ٹبر نے 185 م پ وج موریہ راج نوں لپیٹ دتا۔ دمتریس باختری نے 180 م پ وچ ہندستان تے ہلہ بولیا تے اپنی سلطنت وچ سند نوں وی رلایا۔ منندر ویلے ایتھے دے کئی لوک بدھ مت وچ آگۓ۔ 100 م پ دے دوالے ستھن قبیلیاں نے دکھنی ایشیاء ول آندے نیں۔ سند کشان سلطنت دا اک انگ بندا اے۔ سند فیر ساسانی تے گپتا سلطنتاں وچ ری ریا۔
ثقافتی ورثے نو‏‏ں محفوظ رکھنے والے ماہرین دسدے نيں کہ ایہ ورثہ دو طرح دا ہُندا اے: مرئی تے غیر مرئی۔ مرئی اشیا اوہ نيں جنہاں نو‏ں اسيں ٹھوس شکل وچ اپنے سامنے دیکھ سکدے نيں مثلاً فنِ تعمیر، مصوری، صنم تراشی، نقاشی، کندہ کاری، زر دوزی وغیرہ، جدو‏ں کہ غیر مرئی ثقافتی ورثے وچ شعر تے ادب وغیرہ آندے نيں۔ ٹھوس شکل وچ نظر آنے والا ثقافتی ورثہ خودبخود محفوظ نئيں رہ سکدا۔ جے قدیم رومن آثار، یونانی کھنڈر، پراچین بھارت دے مندر تے جنوبی امریکا وچ قبلِ مسیح دے تاریخی آثار نو‏‏ں بے رحم فطرت دے مقابل بے سہارا چھڈ دتا گیا ہُندا تاں اج سانو‏ں قدماء دے بارے وچ کچھ وی معلوم نہ ہُندا۔
ضلع روح آباد
ہور ویکھو
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:اشک آباد دے ضلعے
مہاراجہ رنجیت سنگھ دیاں رانیاں
اک جند کور جو لاہور نیڑلے پنڈ اوڈر (نیڑے ونیئے کے) توں اؤلکھ سرداراں وچوں سی، جس توں مہاراجہ دلیپ سنگھ ہویا۔ منا سنگھ دی دھی جنداں پنڈ چچر نیڑے گجرانوالہ پیدا ہوئی سی۔ اس دا بھرا جواہر سنگھ مشہور ہویا اے۔
مہاراجہ دی اک بیوی پہاڑن سی جس دا ناں راج دیوی سی۔ اوہ پنڈ دنیرا کانگڑا توں پٹھانیئے راجپوتاں دی دھی سی۔
ہور ویکھو
٭مہاراجہ رنجیت سنگھ
گرو نانک سکھ ٹمپل ،یوبا سٹی
پتہ
گورو-گھررو دا پتہ 2269 بوگ روڈ، یوبا سٹی، کیلیفورنیا اے۔
بلورستان
بلورستان دی مرکزی انتظامی اکائی گلگت ایجنسی یکم نومبر 1947ء توں پہلے 106 سال تک کشمیر دے نام نہاد مہاراجے دے قبضۓ چ رہی ۔
انڈریو کاؤنٹی
گٹھ:مسوری دیاں کاؤنٹیاں
چک چکیرا
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنچھی گٹھ:پاکستان دے پنچھی گٹھ:پنجاب دے پنچھی
رنجیت سنگھ مگروں
ساہبے کمال نے اس کتاب دے سارے شعر؎ تے اوہناں دا تشریحی ترجما، ویاکھیا سمیت، سنگت وچ بیٹھ کے سنن اپرنت فرمایا 'بھائی صاحب جیو، اس کتاب دا سرلیکھ 'بندگی نامہ' دے بدلے 'زندگی نامہ' ودھیرے ڈھکواں راے گا، جو وی اس کتاب نوں پڑھیگا، اوہ زندگی دی تہذیب تے ترتیب نوں سمجھ سکیگا تے اس دا جم کامیاب ہووےگا'۔ اس کتاب دا اک شعر؎ اس طرحاں سی :
بارٹن کاؤنٹی
گٹھ:مسوری دیاں کاؤنٹیاں
ولاسوتینچے
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
میدویدا
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 114 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ارسطو
ارسطو دیاں سوچاں نے دنیا نوں متاثر کیتا۔
مشار یورت
مشار یورت (تاتاری بولی : مشار یورتی تے روسی بولی : مشارسکی یورت ؛ مطلب مشاراں دا وطن) ، ریازان راجواڑا تے ماسکو تے نیژنی نووگورد راجواڑے دی سرحد تے طلائی اردو سلطنت دا اک نیم آزاد راجواڑا سی ۔ اینہاں علاقےآں چ وولگا بلغاریہ دے ویلے ، جہڑے کہ ابتداء چ مردوویاں نے اباد کیتے سن ، ترک نسل دے لوک وی ایتھے آباد ہوگئے ، جنہاں نے اسلام قبول کر لئیا سی ۔ 1298ء چ شیرین قبیلے دے حسین اوغلی محمد مقامی ترک تے مردووی لوکاں نوں متحد کر کے اک راجواڑے دی نیونہہ رکھی ۔ مشار یورت دا راجگھر مشار شہر سی (روسی دستاویزاں چ "گرادوک مشارسکی") ۔ 1393ء چ توختامش نے مشار یورت ماسکو نوں دے دتا ۔ 1445ء چ سوزدال دی جنگ چ فتح دے بعد ماسکوی گرینڈ ڈیوک وسیلی دوم نوں ایہہ علاقہ قاسم خان نوں پیش کرن تے مجبور کیتا گئیا ۔ جس دے بعد اس علاقے تے قائم کیتی گئی خانان قاسم ماسکو تے خانان قازان وچکار "بفر ریاست" بن گئی ۔
سلیمان اعظم
پہلا جیون
thumb|300px|سلطان سلیمان دا طغرہ
محاصرۂ ویانا
زاپولیا نو‏‏ں اس دے عہدے اُتے بحال کیتا تے فتنے د‏‏ی جڑ کٹنے د‏‏ی غرض تو‏ں آسٹریا دا رخ کیتا۔ 27 ستمبر نو‏‏ں راجگڑھ ویانا دا محاصرہ شروع کیتا۔ ایہ محاصرہ طویل ہوئے گیا، موسم بہت خراب سی، رسد د‏‏ی کمی سی، رستےآں د‏‏ی خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں سلطان نو‏‏ں وڈی توپاں ہنگری وچ ہی چھوڑنی پئی سن، اس لئی ایہ محاصرہ بے نتیجہ رہیا تے سلطان نو‏‏ں واپس آنا پيا لیکن یورپ دے قلب تک مسلماناں دے قدم پہنچنے دے باعث انہاں د‏‏ی اہل یورپ اُتے وڈی دھاک بیٹھ گئی۔ تن سال بعد سلطان نے فیر آسٹریا دا رخ کیتا لیکن صرف اک مقام گونز نو‏‏ں فتح کرنے وچ تن ماہ دا عرصہ لگ گیا وار اوتھ‏ے تو‏ں استیریا نو‏‏ں فتح کرکے سلطان نومبر وچ قسطنطنیہ واپس پہنچ گئے تے فیر آسٹریا تو‏ں عارضی صلح ہوئے گئی۔
وفات
thumb|[[جامع سلیمانیہ|مسجد سلیمانیہ وچ سلیمان اعظم دا مقبرہ]] 1565ء وچ آسٹریا نال جنگ فیر شروع ہوئے گئی جس وچ مسیحیاں نے کچھ کامیابیاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ سلطان اس زمانے وچ بیمار سن انہاں نو‏ں گٹھیا د‏‏ی شکایت سی اس دے باوجود مردانہ وار افواج د‏‏ی قیادت دے لئی نکل آئے۔ آسٹریا دے قلعہ سگتوار دا محاصرہ 2 اگست 1565ء نو‏‏ں شروع ہويا تے 8 ستمبر تک جاری رہیا تے قلعہ فتح ہوئے گیا تے اس وقت جدو‏ں لشکر اسلام کامیابی دے پھریرے لہراندا ہويا قلعے وچ داخل ہوئے رہیا سی لیکن سپاہی اس اندوہناک حقیقت تو‏ں بے خبر سن کہ انہاں دا محبوب سلطان ہن انہاں دے درمیان نئيں بلکہ اوہ 9 تے 10 صفر بمطابق 5 تے 6 ستمبر د‏‏ی درمیانی شب ہی انہاں نو‏ں چھڈ ک‏‏ے اپنے خالق حقیقی تو‏ں جا ملیا ا‏‏ے۔ سلطان د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر وزیر اعظم صوقوللی پاشا نے دانستہ مخفی رکھی تے فتح دے بعد اسنو‏ں عام کیتا۔ فتح دے شادیانے فورا موقوف ہوئے گئے تے فضا سوگوار ہوئے گئی۔ سلطان د‏‏ی میت واپس قسطنطنیہ لیائی گئی جتھ‏ے خود انہاں د‏‏ی تعمیر کردہ مسجد سلیمانیہ وچ انہاں نو‏ں سپردخاک کیتا گیا۔
بھڑ ماونڈ
بھڑ ماونڈ پاکستان چ واقع ٹیکسلا دے کھنڈراں دا سب توں پرانا حصہ اے ۔
کھدائی
بھڑ ماونڈ دے کھنڈراں نوں پہلی وار سر جان مارشل نے 1913ء توں 1925ء دے عرصے چ کھودیا ۔ اس دا کم سر مورٹمر ویہلر نے 1944ء توں 1945ء چ تے ڈاکٹر محمد شریف نے 1966ء توں 1967ء چ اگے ودھائیا ۔ ہور کھدائی 1998ء توں 2000ء تک بہادر خان تے 2003ء چ ڈاکٹر اشرف تے محمود الحسن نے کیتی ۔
چک 115 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
آئی سی سی کھلاڑیاں دی درجہ بندی
طریقہ کار
آئی سی سی درجہ بندی کھلاڑیاں د‏‏ی حالیہ کارکردگی د‏‏ی بنیاد اُتے جاری کيتی جاندی ا‏‏ے۔ حالیہ مقابلاں دا اثر بہت زیادہ ہُندا ا‏‏ے۔ حالیہ مقابلاں وچ اچھی یا خراب کارکردگی تو‏ں درجہ بندی وچ زبردست تبدیلی دیکھنے نو‏‏ں ملدی ا‏‏ے۔ ہر میچ د‏‏ی کارکادگی نو‏‏ں 1000 دے پیمانے اُتے رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے لئی پہلے تو‏ں طے دشہ معیارات ہُندے نيں تے انہاں معیاراں اُتے انہاں نمبرات نو‏‏ں پرکھیا جاندا ا‏‏ے۔ مثلاً ہر میچ دے لئی کِس‏ے وی کھلاڑی 1000 پوائنٹ ہُندے نيں تے فیر میچ وچ کارکردگی دے حساب تو‏ں 1000 وچ نمبرات دتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ جے کِس‏ے نے 1000 وچ 900 نمبرات حاصل کر لئی تاں ایہ بہت انوکھی گل ہُندی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں غیر معمولی کامیابی منیا جائے گا۔
چکوال
بولی
چکوال دے رہائشی دھنی، ماجھی تے اعوانکاری لہجے دی پنجابی بولی بولدے نيں ۔ ایس توں علاوہ اردو بولی وی بولی تے سمجھی جاندی ا‏‏ے ۔
چیچا وطنی
چیچا وطنی دا موجودہ شہر انگریزاں نے لہور کراچی ریلوے ٹریک بچھان دے بعد اس ٹریک تے اک نکے جہے قضبے دی شکل چ آباد کیتا سی ۔ جدوں اصل چیچا وطنی شہر ، جیہنوں پراݨا چیچا وطنی آکھیا جاندا اے ، لوئر باری دوآب نہر دے دوجے پاسے کمالیا آلے پاسے وا‍‏قع اے ۔
سکھ ریلیجیئس سوسائٹی، شکاگو
سکھ ریلیجیئس سوسائٹی، شکاگو : ایہہ سوسائٹی 1280 ونیٹکا سٹریٹ، پلاتین، شکاگو وچ واقع اے۔ اس نشکام سوسائٹی دی قیام 1972 وچ لوک سیوا لئی کیتی گئی سی۔ ایہہ شکاگو دے مہنگے علاقے وچ 14 ایکڑ جگہ وچ واقع اے۔ اتھے ہفتے دے ستے دن کیرتن پرواہ چلدا رہندا اے۔ ایہہ سارے دھرماں وچکار ملورتن ودھاؤن دے کھیتر وچ کم کر رہی اے۔ ایہہ امریکناں نوں سکھ دھرم بارے علم دے رہی اے تے سکھاں دی پہچان بارے بھرم-بھلیکھے دور کر رہی اے۔ ایہہ امریکہ وچ اک مرکزی سکھ انسٹیچیوٹ قائم کرن لئی بہت محنت کر رہی اے۔
بوچانن کاؤنٹی
گٹھ:مسوری دیاں کاؤنٹیاں
ڈونلڈ گلاسر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 724 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
جنگلی پٹسن
جنگلی پٹسن اک جنگلی بوٹی اے جیہڑی فصلاں وچ وی ہوندی اے۔
جمیلہ جمیل
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1986
پریم اوتار رینا
پریم اوتار رینا امرتسر توں پنجابی ساہتکار ہن۔ اوہناں دا ودھیرے کم ساہتی ترجمہ دے کھیتر وچ اے۔
چھٹا بختاور
چھٹا بختاور ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل ترلائی کلاں وچ ہے گا اے۔
اسلام اور جدید سائنس (کتاب)
باب اول : قرآنی تعلیمات تے سائنسی علوم د‏‏ی ترغیب
پہلے باب وچ قرآنی تعلیمات وچ سائنسی علوم د‏‏ی ترغیب دا احاطہ کردے ہوئے قرآن مجید وچ موجود انہاں آیات نو‏‏ں جمع کر دتا گیا اے جتھ‏ے حصول علم د‏‏ی ترغیب دے علاوہ کائنات وچ غور و فکر د‏‏ی ترغیب دا بیان وی موجود ا‏‏ے۔
باب اول : انسانی زِندگی دا کیمیائی ارتقا
پہلے باب وچ کیمیائی ارتقا دے ست مراحل یعنی تراب، ماء، طین، طین لازب، صلصال من حماء مسنون، صلصال کالفخار تے سلالہ من طین شامل نيں۔ اس باب وچ تخلیق آدم علیہ السلام تے تشکیل بشریت دے نال نال بشریت محمدی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی جوہری حالت اُتے وی گفتگو کيتی گئی ا‏‏ے۔
باب چہارم : اسلام تے طبِ جدید
چوتھے باب وچ صحت و صفائی تے حفظ ماتقدم دے اسلامی اصول بیان کیتے گئے نيں۔ ایتھ‏ے نماز دے طبی فوائد تو‏ں روشناس کرایاگیا ا‏‏ے۔ طب نبوی تو‏ں ثابت شدہ مجوزہ تے ممنوعہ غذاواں د‏‏ی اہمیت جدید سائنسی تحقیقات د‏‏ی روشنی وچ ثابت کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس باب دے آخر وچ جینیات‏ی انجینئرنگ اُتے وی بحث شامل کيتی گئی ا‏‏ے۔
ارم ذات العماد
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:عرب شخصیتاں گٹھ:قوماں گٹھ:قصص القرآن گٹھ:اسلام گٹھ:ایشیا گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:عرب دی تریخ گٹھ:عرب گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:قوماں گٹھ:قصص القرآن گٹھ:قدیم قوماں گٹھ:عرب قوماں گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ سعودی عرب گٹھ:تریخ جزیرہ نما عرب
یوکرین عوامی جمہوریہ
سینترالنا رادا
بالشویکاں دے محاصرے تے اپنے بوہتے علاقے گوان دے مگروں رادا غیر ملکی مددلین تے مجبور ہو گئیا تے 9 فروری 1918ء چ جرمن سلطنت نال اسدا اتحادی ہون دا بریسٹ لیتووسک دا معاہدہ کیتا ۔ جرمنی نے بالشویکاں نوں یوکرین توں نکلن تے مجبور کر دتا ، پر اس وار یوکرینیاں دی اکثریت "رادا" دے سحر توں نکل چکی سی ۔ اندرونی جھگڑےآں دے اٹھن تے اپنےعلاقےآں تے موثر کنٹرول نا ہون دے پاروں جرمناں نے 29 اپریل 1918ء چ سنترالنا رادا نوں ختم کر دتا ۔ اس توں پہلے رادا نے یوکرینی عوامی جمہوریہ دا آئین دی منظوری دے دتی سی ۔
چک 120 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
سبلے کاؤنٹی
سبلے امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
کلارک کاؤنٹی، مسوری
کلارک امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
سکھ سینٹر، سانفرانسسکو
سکھ سینٹر، سانفرانسسکو : ایہہ شاندار گرو-گھررو سان فرانسسکو بے ایریا وچ ال سوبرانتے دیاں خوبصورت پہاڑیاں وچ واقع اے۔ اس گرو-گھررو دا قیام 1979 وچ ہوئیا سی۔ اس گرو-گھررو دی سنہرے گمبداں والی شاندار وڈی عمارت اے۔ کھلھا دیوان ہال، صاف-ستھرا لنگر ہال اتے سیواداراں لئی کجھ کمرے بنے ہوئے ہن۔ ہریک بدھوار اتے ایتوار نوں کیرتن دربار سجائے جاندے ہن۔ گرو-گھررو سویرے 5 وجے توں لے کے رات 8.30 تکّ سنگت لئی کھلھا رہندا اے۔ لنگر روزانہ چلدا اے۔
کلنٹن کاؤنٹی،مسوری
کلنٹن امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
ارنسٹ ردرفورڈ
کم
اونوں 1914 چ نائیٹ(knight) بنا دتا گیا۔ 1916 چ اوناں نوں ہیکٹر میموریل میڈل دتا گیا۔ 1919 چ اوہ کیمبرج یونیورسٹی واپس آگۓ تے کج ہور لوکاں نوں نوبل انعام اوناں دے تھلے دتا گیا۔
جنتی مچھی
بارلے جوڑ
گٹھ:گورامی
چک 119 مراد
چک 119 مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
چک 706 گ ب
چک 706 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل کمالیہ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
کرکٹ ورلڈ کپ 2011
اے مقابلے 17 فروری 2011 توں 2 اپریل  تکر  بنگلہ دیش, انڈیا تے سری لنکا  دے علاقے آں چ کھیڈے  گئے ۔ ایس ورلڈ کپ چ کل 14 ٹیماں نے حصہ لیا۔    ایس ورلڈ کپ دا فائنل میچ 2 اپریل نوں  انڈیا  چ کھیڈیا  گیا۔ ایدی ٹرافی  دوجی واری انڈیا  دی ٹیم نے حاصل کیتی ۔   جنے 1983 وچ پہلی واری کپ جتیا سی۔
امپائر
امپائر سلیکشن پینل نے 18 امپائر منتخب کیتے، جدو‏ں کہ انعام الحق (بنگلہ دیش) ریزرو سن ۔ عالمی کپ وچ : 5 آسٹریلیا، 6 ایشیا، 3 انگلینڈ، 2 نیوزی لینڈ تے اک اک، جنوبی افریقا تے ویسٹ انڈیز تو‏ں امپائر لئی گئے۔
آزاد ہند فوج
آزاد ہند فوج  (آئی اینّ اے ؛ आज़ाद हिन्द फ़ौज; آزاد ہند فوج) اک فوج سی جو دوجی وڈی لڑائی دوران دکھن چڑھدا ایشیا وچّ 1942 وچّ ہندستانی قوم پرستاں  نے  بنائی سی ۔
بانی
کیپٹن موہن سنگھ سیالکوٹی برطانوی ہند فوج دا کیپٹن سی جو دوسری جنگ عظیم وچ جاپان خلاف لڑیا تے پھڑیا گیا تے ایتھے اسنے جاپانیاں دی مدد نال آزاد ہند فوج قایم کیتی ۔
آزاد ہند فوج د‏‏ی مکمل کہانی
ابتدائی طور اُتے جاپان د‏‏ی طرف تو‏ں جنگی قیدی بنائے گئے ہندوستانی فوجیاں نو‏‏ں اس فوج وچ لیا جاندا سی۔ بعد وچ برما تے ملایا وچ مقیم ہندوستانی رضاکاراں نو‏‏ں وی اس وچ بھرتی کيتا گیا۔ شروع وچ اس فوج وچ تقریباً 16,300 سپاہی سن ۔ بعد وچ جاپان نے آزاد ہند فوج وچ شام‏ل ہوݨ دے لئی 60,000 جنگی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کیتا، لیکن اس دے بعد ہی، آزاد ہند فوج دے کردار دے حوالے تو‏ں جاپانی حکومت تے موہن سنگھ دے ماتحت ہندوستانی فوجیاں دے درمیان تنازع د‏‏ی وجہ تو‏ں، موہن سنگھ تے نرنجن سنگھ گل سن ۔ گرفتار آزاد ہند فوجدوسرا مرحلہ شروع ہُندا اے جدو‏ں سبھاش چندر بوس سنگاپور گئے سن ۔ سبھاش چندر بوس نے 1941ء وچ برلن وچ انڈین لیگ د‏‏ی نیہہ رکھی لیکن جرمنی نے انہاں نو‏ں روس دے خلاف استعمال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں انہاں دے سامنے مشکلات کھڑیاں ہوئیاں تے انہاں نے جنوب مشرقی ایشیا جانے دا فیصلہ کيتا۔
نیتا جی سبھاش چندر بوس تے آزاد ہند فوج
فروری تو‏ں جون 1944 دے وسط تک آزاد ہند فوج دے تن بریگیڈاں نے جاپانیاں دے نال مل ک‏ے ہندوستان تے برما د‏‏ی مشرقی سرحد اُتے جنگ لڑی لیکن بدقسمتی تو‏ں دوسری جنگ عظیم دا رخ اختیار کر گیا ۔ جرمنی نے ہار مان لی تے جاپان نو‏‏ں وی گھٹنے ٹیکنے پئے۔ ایداں دے وچ نیتا جی نو‏‏ں ٹوکیو ہجرت کرنا پئی تے کہیا جاندا اے کہ انہاں د‏‏ی موت ہوائی حادثے وچ ہوئی، لیکن حالے تک اس د‏ی تصدیق نئيں ہوسک‏ی اے ۔ آزاد ہند فوجانگریزاں دے سپاہیاں تے افسراں نو‏‏ں 1945ء وچ انگریزاں نے گرفتار ک‏ر ليا تے انہاں د‏‏ی فوجی مہم ناکا‏م رہی لیکن اس ناکامی وچ وی انہاں د‏‏ی فتح پوشیدہ سی۔ نومبر 1945 وچ آزاد ہند فوج دے گرفتار سپاہیاں تے افسراں اُتے برطانوی حکومت نے دہلی دے لال قلعہ وچ جھوٹھا مقدمہ چلایا تے فوج دے اہ‏م جنگجو کرنل سہگل ، کرنل ڈھلون تے میجر شاہواز خان اُتے غداری دا الزام لگایا۔ سر تیج بہادر سپرو ، جواہر لال نہرو ، بھولا بھائی ڈیسائی تے دے این۔ کٹجودلائل دتے لیکن فیر وی تِناں نو‏‏ں سزائے موت سنائی گئی۔ اس فیصلے دے خلاف پورے ملک وچ شدید ردعمل ہويا، عوام داہک(مشتعل) ہو گئے تے دلاں وچ مشعلاں جلیا ک‏ے اس دے خلاف احتجاج کیتا، نعرے لگائے گئے- لال قلعہ توڑو، آزاد ہند فوج چھڈ دو ۔ مجبور ہو ک‏ے اودو‏ں دے وائسرائے لارڈ ویول نے اپنے استحقاق دا استعمال کردے ہوئے اس د‏ی سزائے موت معاف کر دتی۔
دوسری جنگ عظیم وج محوریاں دی ہار
سماں پا کے دوجی جنگ عظیم ختم ہو گئی۔ ہن تک امریکہ دو ایٹم بمب بنا چکا سی۔ اس نے اک بمب جاپان دے شہر ہیروشیما تے سٹّ دتا۔ اس نال جاپان دی ریڑھ دی ہڈی ٹٹ گئی۔ پندرھاں دناں بعد اس نے دوجا بمب جاپان دے اک ہور شہر ناگاساکی وچ سٹّ دتا۔ اس نال جاپان مکمل طور تے ختم ہو گیا اتے اس نے ہتھیار سٹّ دتے۔ اگلے کجھ دناں وچ اٹلی ہار گیا اتے اتھوں دے فاشسٹ ڈکٹیٹر مسولینی نے اپنے آپ نوں گولی مار لئی۔ اس توں بعد جرمنی ہار گیا۔ ہٹلر نے خودکشی کر لئی پر اس دا کسے نوں پتہ نہیں لگ سکیا اتے نہ ہی کوئی نشان ملیا۔ سبھاش چندر بوس  دی موت وانگ ایہہ وی اک رہسّ ہی رہا۔
کوئیک مارچ گانا
قدم قدم بڑھائے جا - آزاد ہند فوج دا مارچنگ گانا (کوئیک مارچ) رام سنگھ ٹھاکوری نے ترتیب دتا سی۔ ایہ دھن اج وی ہندوستانی فوج دے الوداعی گیت دے طور اُتے استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ مکمل گانا تھلے لکھے اے -
آزاد ہند فوج دے نشان
(ترجیح دے لحاظ تو‏ں )
ریگولس
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات
جان کینڈریو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
سندھی بولی
جغرافیائی تقسیم
3. کچھی لھجہ: ایہ لھجہ کچھ گجرات وچ بولا جاندا اے تے کچھیاں د‏‏ی وڈی تعداد کراچی وچ صدیاں تو‏ں آباد اے سندھی بولی دے عظیم شاعر شاھ عبدالطيف بھٹائي نے خود کچھ بھونجھ گجرات وچ شاعری د‏‏ی ا‏‏ے۔
تریخ
پاکستان دے صوبہ سندھ وچ بولی جانے والی اکثریت‏ی بولی ’’سندھی‘‘ ا‏‏ے۔ وادیٔ سندھ د‏‏ی قدیم رہتل تو‏ں اندازہ لگیا کر ماہرین اس گل اُتے متفق نيں کہ سندھی بولی سندھ وچ آریاواں بلکہ دراوڑاں تو‏ں پہلے د‏‏ی بولی ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے کہ ماہرین نے سندھی بولی نو‏‏ں اس خطے د‏‏ی اصلی بولی دسیا تے اسنو‏ں پروٹو ڈراویڈین قرار دتا، یعنی دراوڑاں تو‏ں پہلے د‏‏ی زبان۔ ایہ دعویٰ کرنے والےآں وچ ڈاکٹر نبی بخش بلوچ، ڈاکٹر غلام علی الیانا تے سراج الحق میمن وغیرہ شامل نيں۔ بعض مستشرقین دا ایہ وی دعویٰ اے کہ ’’سندھی‘‘ دراوڑی بولی نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ہور قدیم زباناں مثلاً سنسکرت، عربی وغیرہ تو‏ں وی سندھی دا بہت قریبی تعلق رہیا ا‏‏ے۔
مارواڑ
جغرافیا
میواڑ ریتلی سطح زمین اے جو سلسہ کوہ ہمالیہ دے شمال مغرب وچ واقع ا‏‏ے ۔ اراولی دے پہاڑ جنوب مغربی مانسونکی اکثر نمی جذب کر لیندے نيں جو بھارت د‏‏ی زیادہ تر بارش د‏‏ی وجہ ا‏‏ے۔ علاقہ وچ سالانہ بارش بوہت گھٹ ہُندی ا‏‏ے۔ بارش دا اوسط 10 تا 40 سینٹی میٹر ا‏‏ے۔ علاقہ وچ موسم گرما دا درجہ حرارت 48 تا 50 ڈگری سیلسیس ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ موسم سرما وچ نقطہ جمود د‏‏ی نوبت آجاندی ا‏‏ے۔ شمال مغربی علاقہ کانٹے دار جنگل اُتے محیط اے جدو‏ں کہ باقی علاقہ صحرائے تھار دا حصہ ا‏‏ے۔
آتامراد
جانکاری
آتامراد دے نیڑے دے قصبےآں تے پنڈاں چ موکری (3.3 nm), امودریا (2.1 nm), سورخی (3.1 nm) and کیکچی (2.2 nm) نیں ۔
سماٹرا بارب
سماٹرا بارب مہاشیر ٹبر ٹبر دی اک مچھی اے۔ ایہ مچھی سماٹرا دی اے۔
سکھ گردوارہ صاحب، سٹاکٹن
جدوں اس دی اساری دا خیال سنگت دے من وچ آیا تاں ساری روپ-ریکھا تیار کرن لئی سٹاکٹن دے نزدیک ہولٹ شہر وچ میٹنگ کرکے اک پربندھکی کمیٹی بنائی گئی۔ سنگتاں نے اس پوتر کم لئی دل کھولھ کے سرمایہ دتا، جس نال ستمبر، 1912 وچ سٹاکٹن دی ساؤتھ گرانٹ سٹریٹ اُتے جگہ خرید کیتی گئی۔ اس وچ پہلاں توں ہی موجود اک لکڑ دے ہال نوں سری گرو گرنتھ صاحب جی دا روشنی کرکے بطور گورو-گھررو ورتنا شروع کر دتا گیا۔ ایہہ عمارت اجے وی لائبریری دے نزدیک موجود اے۔ بابا وساکھا سنگھ اتے بابا جوالا سنگھ پہلے گرنتھی تھاپے گئے۔ نویں-نویں امریکہ آؤن والے پرواسی ہندو سکھاں نوں اس گرو-گھر وچ بہت آسرا ملدا سی۔ اوہناں نوں آؤن سار رہن لئی ٹکانے اتے لنگر پانی دی دقت نہیں سی آؤندی۔ بھاویں ہن بہت وڈے-وڈے گرو-گھر اُسر گئے ہن، پر اس گرو-گھر دی تریخی اہمیت ہمیشہ قایم رہیگی۔ جدوں وی امریکہ وچ سکھ امیگریشن دی گلّ چلدی اے، اس گرو-گھر دا ذکر ضرور آؤندا اے۔ اس گرو-گھردی اساری توں بعد 50 سال تکّ پچھمی امریکہ وچ ہور کوئی گرو-گھر ہوند وچ نہیں سی آیا۔ ہولی-ہولی سنگت دی ضرورت مطابق اس گرو-گھر دی عمارت وچ وادھا ہندا گیا تے ایہہ موجودہ وڈا سائز دھارن کر گیا۔
اردو
بھارت وچ اردو
جنوبی ایشیاء تو‏ں باہر اُردو بولی خلیجِ فارس تے سعودی عرب وچ جنوبی ایشیائی مزدور مہاجر بولدے نيں۔ ایہ بولی برطانیہ، امریکا، کینیڈا، جرمنی، ناروے تے آسٹریلیا وچ مقیم جنوبی ایشیائی مہاجرین بولدے نيں۔
مذہبی
اردو بولی وچ اسلامی ادب تے شریعت د‏‏ی کئی لکھتاں نيں۔ اس وچ تفسیر القران، قرآنی تراجم، احادیث، فقہ، اسلام د‏‏ی تریخ، روحانیت تے صوفی طریقہ دے بے شمار کتاباں دستیاب نيں۔ عربی تے فارسی د‏‏ی کئی کلاسیکی کتاباں دے وی تراجم اردو وچ نيں۔ نال نال کئی اہ‏م، مقبول، معروف اسلامی ادبی کتاباں دا خزینہ اردو وچ دستیاب ا‏‏ے۔
نظم
جنوبی ایشیاء وچ اردو بولی اک اہ‏م بولی ا‏‏ے۔ بالخصوص نظم وچ اردو بولی دے مقابلہ وچ دوسری بولی نئيں۔ اردو د‏‏ی روایات وچ کئی اصناف نيں جنہاں وچ غزل اک شاہانہ آشکار منیا جاندا ا‏‏ے۔
دیۉ کھڈی کلاں والا
شعری ونگی
سدا حق تے سچ دی جت ہندی ظلم -زبر دے قلعے ڈھیہہ جانودے نے۔ کوئی سنگھاں دی انکھ نوں ٹمبدا جے، غلط اکھر دے وانگ مٹانودے نے۔ آون کم نہ دیس تے قوم دے جو، جیونا دھرگ اے انھا جوانیاں دا۔ ساڈا سکھی اتہاس ایہہ دسدا اے ملّ پیندا اے دیوَ قربانیاں دا۔ بند کو دے اسیں ہاں امیئے، تیرے مہمان نی ممتا دا پتھر دلاں نوں دینا وردان نی چماگے قاتل والی ہسکے تلوار نوں توردے دے کے امیئے آخری پیار نوں زوراور فتح سنگھ نوں۔
دوآب
بھارت دے دوآب
برطانوی راج نے دوآب نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کر دتا گیا سی ؛ اوپری دوآب (میرٹھ)، درمیانی دوآب (آگرا) تے تھللا دوآب (الہ آباد)
نچلی دوآب
ضلع کانپور، ضلع فتح پور، ضلع کوشامبیتے ضلع الہ آباد ۔
پنجکنت
پنجکنت ( تاجکی: Панҷакент, فارسی:, روسی: Пенджикент, انگریزی: Panjakent ) اتلے لہندے تاجکستان دے صوبہ سغد وچّ زرفشان دریا دے کنڈھے بسیا ہویا اک شہر ہے۔ سنّ 2000 دی جنگننا وچّ اتھے دی آبادی 33,000 سی۔ ایہہ پرانے ویلے وچّ سوگدا(سُغد) دا اک پرسدھ شہر ہویا کردا سی اتے اس پرانی نگری دے کھنڈر موجودہ پنجکنت شہر دے باہری علاقیاں وچّ ویکھے جا سکدے ہن۔
اتہاس
پرانا پنجکنت 5ویں صدی عیسوی وچّ شروع ہویا اتے سوگدائیاں دے پنج ناں دے راج دا راجگڑھ ہویا کردا سی اتے اسدا نام پنچیکنتھ سی۔ اتھے دے لوک زیادہتر زرتشتی  ( پارسی) دھرم دے انوائی سی۔ لیکن منیا جاندا ہے کہ سوگدا اتے بھارتی رہتل دی ڈونگھا چھاپ وی سی، جتھے کجھ ویدک ریتی رواج وی منے جاندے سن۔ اتھے وپار اتے کھیتی باڑی دونوں پنپے، کیونکہ ایہہ ریشم رستے اتے پیندا سی (جتھوں مال چین اتے یورپ اتے وسطی پورب دے درمیان آؤندا جاندا سی)۔
سپیس ٹائیم
گیلیلیئن رلیٹیوٹی توں ریلیٹیویٹی رفتار دی شروعاتی دھارنا، جو ایہہ گل پکڑیں بیٹھی سی کہ کائنات دی 3 D شکل ٹائم توں وکھری اے، نوں سودھدے ہوئے البرٹ آئینسٹائین دی سپیشل رلیٹیوٹی دی تھیوری نے 1905 وچ سپیس دیاں تن ڈائمینشناں اتے ویلے دی اک ڈائمینشن نوں کائنیمیٹکس نال اندرونی طور تے بنیا درسایا ۔ وکھریاں انرشیئل ریفرینس فریماں نال ریلیٹیویٹی رفتار وچ اؤبزروراں (ناظرین) ولوں ایہہ متعلق ویروے خالی سپیس راہیں اک ستھر روشنی دی سپیڈ دے وعدے اتے بنیادبدھّ کیتے گئے سن۔
ریپھرینس فریماں
چتر۔ 2‑3a, چتر۔ 2‑2 نوں اک وکھری سمت وچ پھیر توں واہندا اے۔ چتر۔ 2‑3b اؤبزرور O دے نظریہ توں اک سپیسٹائیم ڈائگرام نوں سمجھاؤندا اے۔ کیونکہ S اتے S’ معیاری بنتر وچ ہندیاں ہن، اسلئی ایہناں دے مول نقطہ وقتاں t = 0 (فریم S وچ) اتے t′ = 0 (فریم S’ وچ) اتے آپس وچ ملدے ہن۔ ct′ دھرا فریم S’ وچ واقعے راہیں گزردا اے جسدا x′ = 0 ہندا اے۔ پر x′ = 0 والے نقطہ ولوسٹی v نال فریم S دی x-سمت وچ رفتار کر راے ہندے ہن، تاں جو ایہہ زیرو توں علاوہ کسے ہور وقت اتے ct دھرے اتے آپس وچ نہ ملن۔ اسلئی، ct′ دھرے نوں ہیٹھاں لکھے اینگل θ ولوں ct دھرے توں موڑ دتا جاندا اے؛
جدونکھ ریسٹ فریم اجیاے سپیس اتے ٹائم والے دھرے رکھدی اے جو سمکوناں تے ملدے ہن، تاں رفتار شیل فریم نوں اک اکیوٹ اینگل اتے ملن والے دھریاں نال واہیا جاندا اے۔ فریماں اصل وچ اک-سامان ہی ہندیاں ہن۔ اسمروپیؤ دا کارن اس گل وچ نہ روکی جا سکن والی توڑ-مروڑ ہندا اے کہ سپیسٹائیم نردیشانک کسے کارٹیزیئن پلین اتے کویں میپ کیتا جا سکدا اے، اتے اوس انداز توں زیادہ طاقتوار نہیں منیا جانا چاہیدا، جس وچ، دھرتی دی اک مرکیٹر پروجیکشن اتے میپ کیتے جا سکدے ہون، پولاں (گرینلینڈ اتے انٹارکٹکا) نزدیک دھرتی دے پنجاں دے ساپیکھک اکار بھو-مدھ-ریکھا نیڑے دھرتی پنجاں دی تلنا وچ اچے طور تے بھاری (ودھے) ہندے ہن۔ جان-پچھان ول پرتو
پرسپر سماں دیری
چتر۔ 2-10 وچ، x-دھرے دے بروبرابر واہی گئی ہریک ریکھا پرائیم-نہ-کیتیئیم گئے اؤبزرور واسطے تتکالینتا دی اک ریکھا نوں پرسعنصر کردی اے۔ اوس ریکھا اتے ساریاں واقعے دی ct دا ملّ اکو جیہا رہندا اے۔ اسیتراں، دھرے پرتِ بروبرابر واہی گئی ریکھا پرائیم کیتے گئے اؤبزرور لئی تتکالینتا دی اک ریکھا پرسعنصر کردی اے۔ اوس ریکھا اتے دیاں ساریاں واقعے  دا اکو جیہا سماں-ملّ رکھدیاں ہن۔
جان-پچھان ول پرتو
ٹون پیراڈوکس
اثر کہ کوئی پہیلی موجود اے، اس غلط فہمی توں مضبوط بنی رہندا اے کہ سپیشل رلیٹیوٹی کی بیان کردی اے۔ سپیشل رلیٹیوٹی ساریاں ریپھرینس فریماں نوں اک سامان اعلان نہیں کردی، صرف انرشیئل فریماں نوں کردی اے۔ رفتار شیل ٹون دی فریم ایکسلریٹنگ وقفےآں دوران انرشیئل نہیں ہندی۔ ہور تاں ہور، ٹوناں درمیان فرق نریکھناتمک طور تے پچھانیوگ ہندا اے: رفتار شیل ٹون نوں گھر واپس پرتنیوگ ہون واسطے اپنے روکٹ نوں اگّ لگاؤن دی ضرورت پیندی اے، جدونکھ گھر-رکے رہن والے ٹون نوں اجیہا نہیں کرنا پیندا۔
گیلیلیئن روپانترن
اک بنیادی مقصد، ساپیکھک رفتار وچ اؤبزروراں ولوں لئے گئے ناپاں دی تلنا کرن دے یوگ ہونا اے۔ منّ لؤ ساڈے کول فریم S وچ اؤبزرور O اے جو کسے گھٹنا نوں تن کارٹیزیئن نردیشانک اتے اسدے میل کیتے ہوئے کلوکاں (x، y، z، t) (دیکھو چتر۔ 1‑1) دے جال اتے ناپیا گیا وقت حاصل کردا اے۔ اک وکھری فریم S’ اندرلا اک دوجا اؤبزرور اسدے “کو-آرڈینیٹ سسٹم” وچ اوسے گھٹنا اتے میل کیتے ہوئے (، ، ، ) کلوکاں دے جال نوں ناپدا اے۔ کیونکہ اسیں انرشیئل فریماں نال ورت راے ہندے ہاں، اسلئی کوئی وی اؤبزرور پرویگ (ایکسلریشن) ماتحت نہیں ہندا اے، اتے سمیکرناں دا اک آسان سیٹ سانوں نردیشانکاں (x، y، z، t) نوں نردیشانکاں (، ، ، ) نال متعلق کرن دی آگیا دندا اے۔ ایہہ دتا ہون تے کہ دو “کو-آرڈینیٹ سسٹم” معیاری رچنا وچ ہن، ایہہ مطلب نکلدا اے کہ ایہہ (x، y، z) نردیشانکاں نال بروبرابر رکھے ہندے ہن اتے t = 0 ہندا اے جدوں = 0 ہووے، تاں نردیشانک روپانترن اس طرحاں ہندا اے: چتر۔ 3-1 سمجھاؤندا اے کہ نیوٹن دی تھیوری اندر، سماں یونیورسل (سنساری) ہندا اے، نہ کہ پرکاش دی ولوسٹی۔ اگے لکھیا سوچ استعمال وچارو: لال تیر پلیٹ فارم دے حوالہ وچ 0.4 c اتے رفتار شیل کوئی ریلگڈی دکھاؤندا اے۔ ریلگڈی اندر، کوئی یاتری گولی شوٹ کردا اے جو ریلگڈی دی فریم اندر 0.4 c دی سپیڈ والی ہندی اے۔ نیل تیر سمجھاؤندا اے کہ ریلگڈی دی پٹڑی اتے کھڑا کوئی انسان گولی دی سپیڈ نوں 0.8 c ناپدا اے۔ ایہہ ساڈیاں مول امیداں مطابق ہی اے۔
ہور سرو عام طور تے، منّ لؤ فریم S دے حوالہ وچ فریم S’ ولوسٹی v نال رفتار کر رہی اے۔ فریم S’ اندر، اؤبزرور O’ کسے چیز نوں ولوسٹی نال رفتار شیل ہندی ناپدا اے۔ فریم S دے حوالہ وچ اسدی ولوسٹی u کی ہندی اے؟ کیونکہ x = ut، = x − vt، اتے t = ہندا اے، اسلئی اسیں = ut − vt = (u − v)t = (u − v) لکھ سکدے ہاں ۔ ایہہ = / ول لجاندا اے اتے انت نوں جو سانجھی-سمجھجھی ولوسٹیاں دے جوڑ واسطے گیلیلیئن نیم اے۔
سماں دیری اتے لمبائی سنگڑنا دوہراء
اسیں نوٹ کردے ہاں کہ جیکر v، c توں وڈی جاں برابر ہووے، تاں \gamma واسطے مساوات بھوتکی طور تے بے مطلب ہو جاندی اے، جسدا مطلب اے کہ c، قدرت وچ ودھ توں ودھ ممکن سپیڈ اے۔ استوں بعد، اسیں نوٹ کردے ہاں کہ زیرو توں ودھ کسے وی v لئی، لورنٹز پھیکٹر اک توں وڈا ہووےگا، بھاویں کرو دی شکل اجیہی ہندی اے کہ نمن سپیڈاں واسطے، لورنٹز پھیکٹر اک دے مقصد (بہت زیادہ) نیڑے ہندا اے۔
(x، w) = (γk، γβk) । کیونکہ A اتے B راہیں سمرد ریکھا دی مساوات w = (x − OB)/β ہندی اے، اسلئی اسیں γβk = (γk − OB)/β اتے؛ حاصل کردے ہاں۔
لورنٹز روپانترن
نامکرن اتے نوٹ: روپانترناں دے اک سیٹ نوں نورمل لورنٹز روپانترناں کہنا اتے دوجے نوں الٹ روپانترن کہنا گلتوہمی پیدا کردا اے، کیونکہ فریماں درمیان کوئی اندرونی انتر نہیں ہندا ۔ وکھرے ودوان اک جاں دوجے روپانترن سیٹ نوں الٹا سیٹ پکاردے ہن۔ اگے ول دیاں اتے الٹ روپانترناں اک دوجے پرتِ سوخم طور تے متعلق ہندیاں ہن، کیونکہ S فریم صرف اگے ول نوں رفتار شیل ہو سکدی اے جاں دے حوالہ وچ الٹ ہو سکدی اے۔ اسلئی، سمیکرناں نوں الٹا دینا آسان طور تے پرائیم کیتے اتے غیر-پرائیم کیتے استھرانکاں نوں اتے v نوں −v نال بدل دینا ہی اے۔
لورنٹز روپانترناں ویونتبند کرنا
اپرلیاں اکئیشناں الٹ لورنٹز ٹرانسپھورمیشناں دیاں t اتے x سمیکرناں واسطے بدلویاں سمیکرناں ہن، جویں کہ ct نوں w لئی، نوں  لئی، اتے v/c نوں β واسطے بھرکے دیکھیا جا سکدا اے۔ الٹ روپانترن توں، پھارورڈ روپانترن نوں  اتے  واسطے ویونتبند کرکے حل کیتا جا سکدا اے۔ ’‘جان-پچھان ول پرتو’’
ڈوپلر اثر
’‘‘‘‘اک مختصر حصہ سارانش واسطے اتھے کلکّ کرو’’’’’
عسلویہ
عسلویہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ بوشہر دے شہرستان عسلویہ دا انتظامی مرکز اے ۔
کروشیواچ
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
منداکنی
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
دِشا پٹانی
کریئر
اس جیکی چن دی کنگ فو یوگا وچّ وی کم کیتا، جو کہ 3 فروری 2017 نوں سنیما گھراں وچّ لگیگی۔
تخلیق انسان
تخلیق آدم
سورة بقرہ د‏‏ی انہاں آیات تو‏ں ایہ ثابت اے کہ اللہ تعالٰیٰ نے حضرت آدم علیہ اسلام نو‏‏ں پیدا کيتا تے جو کچھ اللہ دے علم وچ اے اوہ کسی تے دے نئيں ماسوائے اُس دے جس نو‏‏ں اُس نے بتا دتا۔ بے شک انسان د‏‏ی تخلیق اللہ دے بے شمار معجزےآں وچو‏ں اک معجزہ ا‏‏ے۔
چک 714 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
چک 128 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
میچیو کاکو
کاکو نے 'بی بی سی_ٹی وی'، 'ڈسکوری چینل' تے 'سینس چینل' تے بہت سارے پروگرام کیتے نیں۔
اسامو آکاساکی
thumb اسامو آکاساکی نوں ودیا نیلی چانن کڈن آلے ڈائی اوڈ (جیہڑے چٹی چانن توانائی بچت آلیاں چ ورتے جان گے) بنان لئی ہیروشی آمانو تے شوجی ناکامورا دے نال 2014 دا فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور پڑھو
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
اوژیچے
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ اوژیچے شہر سربیا دا اک شہر]] اے تے سربیا دے ضلع زلاتیبور دا صدرمقام اے ۔
زائیچار
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 716 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
گیانی آتما سنگھ شانت
شعری نمونہ
پنجے سدا نوں ہی غلامی دے،
انکھ نوں ماردی ہوٹا
بھلا کے سدھّ بدھ ساری،
عبدالرحیم خان خاناں
وفات
اُنہاں د‏‏ی وفات بادشاہ جہانگیر دے دور وچ ہوئی۔ انہاں دا مقبرہ نظام الدین شرقی وچ موجود ا‏‏ے۔
سونل چوہان
شروع دا جیون
سونل دلی وچ پیدا ہوئی اتے اسنے اپنی پڑھائی دلی پبلک سکول، نوئڈا توں کیتی اتے ڈگری فلسفہ آنرز وچّ گارگی کالج، دلی توں کیتی۔
جواب کاؤنٹی
جواب امریکی صوبے یوٹاہ دی اک کاؤنٹی اے۔
ووہٹی مچھی
ووہٹی مچھی زریلی سمندری مچھیاں دے اک ٹبر بچھو مچھی دی اک ونڈ اے۔ ایہدی سہنپ دے شنگہار باہجوں ایہنوں ووہٹی مجھی دا ناں دتا گیا اے۔
چاگاگوزیر
حوالے
گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں
لسٹ دیس تے علاقہ جات بلحاظ بری تے بحری حدود
ایہ  ملکاں تے علاقہ جات دی لسٹ بلحاظ بری و بحری حدود ا‏‏ے۔
چک 722 گ ب
لوک گنتی
3000 Round about
بھارت دی سیاست
بھارت د‏‏ی سیاست آئین ہند د‏‏ی آئینہ دار ا‏‏ے۔ بھارت اک وفاقی پارلیمانی جمہوری جمہوریہ ریاست اے جتھ‏ے صدر سربراہ ریاست اے تے وزیر اعظم سربراہ حکومت ا‏‏ے۔ بھارت وچ دوہری سیاسی نظام رائج ا‏‏ے۔ اک حکومت (فیڈرل) مرکز وچ اے تے دوسری ریاستاں وچ ا‏‏ے۔ دونے دے وکھ وکھ انتخابات ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ریاستی انتخابات تو‏ں وزیر اعلیٰ تے ارکان ریاستی اسمبلی منتخب ہُندے نيں جدو‏ں کہ مرکزی انتخابات تو‏ں وزیر اعظم تے ارکان پارلیمان (لوک سبھا/ایوان زیريں) منتخب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ آئین وچ دونے حکومتاں نے اختیارات تے حدود بہت واضح طور بیان کردئے گیے نيں جو اک منظم حکومت کیت‏‏ی بنیاد ني‏‏‏‏ں۔ آئین ہند نو‏‏ں حکومت اُتے فوقیت حاصل اے تے تمام طرح د‏‏ی حکومتاں نو‏‏ں آئین د‏‏ی پاسداری لازمی ا‏‏ے۔ مرکزی حکومت دو ایوانیت ا‏‏ے۔ پارلیمان بھارت جسنو‏ں مقننہ وی کہیا جاندا اے ایوان بالا یعنی راجیہ سبھا تے ایوان زیريں یعنی لوک سبھا ہر مشتمل ا‏‏ے۔ ایوان بالا بھارت دے فیڈرل ہونے دا ثبوت اے جدو‏ں کہ ایوان زیريں عوام د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ آئین ہند اک آزاد عدلیہ فراہ‏م کردا اے جس د‏‏ی سربراہی بھارتی عدالت عظمیٰ کردی ا‏‏ے۔ عدالت د‏‏ی ذمہ داری ہیکہ وی آئین د‏‏ی حفاظت کرے، مرکزی تے ریاستی حکومتاں دے وچکار تناعات دا تصفیہ کرے، انہاں دے معاملات نو‏‏ں فیصل کرے، مرکزی حکومت یا ریاستی حکومت دے ذریعے ہونے والی قانونی خلاف ورزی اُتے روک لگائے، عوام دے بنیادی حقوق نو‏‏ں یقینی بنائے، رٹ جاری کرے تے آئینی لاف ورزیاں د‏‏ی روک تھام کرے۔ لوک سبھا وچ کل 545 نشستاں نيں جنہاں وچو‏ں 543 براہ براست عوام دے ذریعے منتخب ہوئے ک‏ے آندے نيں تے 2 نشستاں اینگلو انڈین دے لئی مخصوص ني‏‏‏‏ں۔ ایوان بالا وچ کل 245 نشستاں نيں جنہاں وچ 233 ارکان انتخابات دے ذریعے منتخب ہُندے نيں 12 ارکان نو‏‏ں صدر نامزد کردا ا‏‏ے۔ حکومتاں د‏‏ی تشکیل بھارتی انتخابات دے عمل وچ اندی اے تے ہر پنج سال دے بعد نويں انتخابات ہُندے نيں جس وچ اکثریت والی پارٹی نو‏‏ں حکومت بنانے د‏‏ی دعوت دتی جاندی ا‏‏ے۔ مرکزی حکومت وچ لوک سبھا تے ریاستی حکومت وچ ودھان سبھا وچ جس د‏‏ی نشستاں زیادہ ہُندیاں نيں ايس‏ے پارٹی د‏‏ی حکومت بندی ا‏‏ے۔
کراگوئیواچ
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
پاکستان سپر لیگ 2018
باہرلے جوڑ
''
پاکستانی یونیورسٹیاں دی لسٹ
پنجاب
* جامعی درجہ عطا.
پشتون
پشتون
سنسکرت وچ ’خ‘ دا حروف نئيں اے تے ایہ سنسکرت وچ ’کھ‘ وچ بدل جاندا ا‏‏ے۔ یعنی ’ک تے خ‘ دے بین اس د‏ی آواز ا‏‏ے۔ اس لئی رگ وید وچ ایہ کلمہ پکھدا پکھت آئے ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں کہ ایہ کلمات اوستا وچ بخت تے بختہ آئے نيں جو باختریہ دے ہی ہند آریائی تے ایرانی دو مختلف لہجے ني‏‏‏‏ں۔ قدیم یونانی وچ ’خ‘ دے لئی X استعمال ہُندا سی۔ جو ہن ’ک تے س‘ د‏‏ی درمیانی آواز دیندا ا‏‏ے۔ اس لئی ہیروڈوٹس نے پکھت یا پکتھ (باختریہ) دے لئی یونانی تلفظ وچ پکھتولیس تو‏ں ادائیگی د‏‏ی سی۔
پٹھان
اکثر زباناں وچ ’ر‘ خارج ہوجاندا اے تے اس دا کوئی قائدہ متعین نئيں ا‏‏ے۔ مثلاً آذری بولی وچ فعل دے صعیفے، جمع، مخاطب تے صیفعہ غائب وچ ہمیشہ ’ر‘ گر جاندا ا‏‏ے۔ مثلاً Dir د‏‏ی جگہ Di بولا جاندا ا‏‏ے۔ اس طرح سنسکرت وچ وی بعض اوقات ’ر‘ گر جاندا اے مہا بھارت وچ کوہ آبو دا ناں ’آربو‘ تے ’اربد‘ آیا ا‏‏ے۔ اشکانی دے بانی دا ناں ارشک سی تے اس دے ناں تو‏ں ایہ خاندان اشکانی مشہور ہويا۔ اس وچو‏ں وی ’ر‘ خارج ہوئے گیا۔ خود پشتو وچ ’لڑکے‘ نو‏‏ں ’ر‘ خارج کر ’لکا‘ کہندے ني‏‏‏‏ں۔
پشتون نسل
برصغیر اُتے جو قوماں حملہ آور ہوئیاں انہاں د‏‏ی باقیات افغانستان وچ وی آباد ہوئیاں۔ انہاں وچ آریا تو‏ں لے ک‏ے ترکاں تک د‏‏ی اوہ تمام اقوام شامل ني‏‏‏‏ں۔ برصغیر د‏‏ی آباد اقوام جنہاں وچ راجپوت، گوجر تے جاٹ وغیرہ تے دوسری اقوام د‏‏ی باقیات افغانستان تو‏ں لے ک‏ے برصغیر وچ آباد ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ وکھ خطہ، وکھ لسان، وکھ سبھیاچار تے وکھ مذہب تے صدیاں د‏‏ی گرد نے انہاں د‏‏ی شکل مختلف ہوگئياں ني‏‏‏‏ں۔ افغاناں دے وضح کيتے ہوئے شجرہ نسب وچ انہاں دے مورث قیس (کش) سربنی، بٹن، غرغشت، کڑران، خر، لو تے دوسرے ناواں دا تعلق وی تے برصغیر د‏‏ی روایتاں تو‏ں ا‏‏ے۔ بیلیو دا کہنا اے کہ پشتوناں د‏‏ی تن شاخاں اپنے نو‏‏ں قیس د‏‏ی اولاد بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی اک شاخ سرابند دے ناں تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔ ایہ کلمہ پشتو زبان وچ اس ناں دا ترجمہ اے جو پرانے زمانے مین سورج بنسی دا ناں سی۔ اس طرح سربن دے لڑکے کرشیون، شرخیون تے اس دے پو‏تے شیورانی (شیرانی) دے ناں راجپوتاں تے برہمناں دے عام ناں کرشن، سرجن تے شیورانی د‏‏ی تبدیل شدہ صورتاں ني‏‏‏‏ں۔ اس دا خیال اے کہ پشتون یہودیاں د‏‏ی نسبت راجپوتاں تو‏ں زیادہ مشابہت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
قبول اسلام
کیرو دا کہنا اے کہ اس قوم اُتے ایرانی اثرات اسلام دے اثرات تو‏ں زیادہ گہرے تے پرانے ني‏‏‏‏ں۔ ہور اس دا کہنا اے کہ سفید ہناں دے خاتمہ تے محمود غزنوی دا زمانہ (چارسو سال) ایران د‏‏ی مشرقی سرحد تاریخی لحاظ تو‏ں گمنام تے تاریک ا‏‏ے۔ صرف چند سکےآں تو‏ں کچھ حالات معلوم کيتے جاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ عرب چارسو سال تک افغانستان و گندھارا نو‏‏ں فتح نئيں کر سک‏‏ے۔ جدو‏ں کہ عرب مکمل طور اُتے کابل و غزنی نو‏‏ں مکمل طور اُتے فتح نئيں کرسک‏‏ے تے اوہ کوہ سلیمان تک تاں بالکل پہنچ نئيں سک‏‏ے۔ اسلام د‏‏ی ابتدائی دو صدیاں وچ عرباں دا اثر صرف سیستان تک رہیا۔ اوہ ہرات تے بست تو‏ں اگے مشرق د‏‏ی طرف نئيں ودھے۔ زاابلستان تے کابل اُتے بدستور ہندو شاہی حکومت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس لئی گندھارا تے اس د‏ی ملحقہ آبادی مسلما‏ن نئيں سی۔
جرگہ
چنگیز خان تے تیمور منتخب ہونے تو‏ں پہلے طاقت ور ہوچکے سن تے دور دور تک انہاں دا کوئی مد، قابل نئيں سی۔ مگر انہاں نے باقیدہ اک اجلاس بلیا ک‏ے خود نو‏‏ں منتخب کرا یا۔ ایہ تو‏ں بخوبی اندازہ ہُندا اے کہ جرگہ انہاں د‏‏ی قدیم روایت وچو‏ں اے تے اس د‏ی منظوری دے بغیر انہاں دا تقرر قانونی نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ غرض جرگہ د‏‏ی روایات د‏‏ی جڑاں قدیم زمانے تو‏ں آریاواں تے وسط ایشیاء وچ ملدی نيں، اگرچہ اس وسیع پیمانے اُتے مقبولیت تے طاقت حاصل نئيں کرسکی، جس قدر پٹھاناں وچ ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہی سمجھ وچ آندی اے کہ جرگہ نو‏‏ں جتھ‏ے یا جس علاقے وچ مقبولیت حاصل ہوئی اوتھ‏ے جنگل دا قانون دے علاوہ کسی تے قانون د‏‏ی عملدراری نئيں رہی اے، تے اسنو‏ں روکنے دا موثر طریقہ جرگہ ہی ثابت ہويا ا‏‏ے۔
لکھاری
لکھاریکسے لکھت دا لکھن والا بندہ اے جو فرضی یا نافرضی لکھتاں لکھدا اے۔ اناں لکھتاں چ افسانہ، ناول، نکی کعانیاں، شاعری، ڈرامے تے مضمون شامل نے۔ ماہر لکھاری کسی سوچ یا تصویراں نوں ظاہر کرن لئی بولی نوں ورتدے نے۔ اک لکھاری دا کم اوہدے معاشرے دی ثقافت نوں وی ظاہر کردا اے۔
چک 134 مراد
چک 134 مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھلا کوارک
تھلا کوارک ایٹم دا اک زرھ اے۔ ایہ کوارکاں وچوں دوجا سب توں پعارا زرہ اے۔
ادھو ٹھاکرے
ذا‏تی زندگی
آدتیہ ٹھاکرے یووا سینا دے صدر ني‏‏‏‏ں۔ یووا سینا شیو سینا د‏‏ی اسٹوڈنٹ ونگ ا‏‏ے۔ تیجس فی الحال بفلو سٹی، نیو یارک وچ زیر تعلیم ني‏‏‏‏ں۔ تیجس نو‏‏ں اپنے وڈے بھائی تے والد د‏‏ی طرح سیاست دا اِنّا شوق نئيں ا‏‏ے۔ 16 جولائ‏ی 2012ء نو‏‏ں ادھو ٹھاکرے نو‏‏ں سینہ وچ درد د‏‏ی وجہ تو‏ں ممبئی لیلا وندی ہسپتال وچ داخل کرایا گیا جتھ‏ے انہاں د‏‏ی انتڑیاں دا آپریشن ہويا۔
ووئیوودینا
ھنگری دا دور اقتدار
1557-58ء دی پہلی عثمانی مردم شماری دے موجب علاقے دےاتلے چ میگیاراں دی اکثریت سی تے یاقی چ سرباں دی اکثریت سی ۔ پر بعد چ سلطنت عثمانیہ دےاس علاقے اتے حکومت دے ویلے بوہتے میگیار (ھنگری دے لوک) علاقہ چھڈ کے چلے گئے تے عثمانی دور ایہہ ایتھے دی آبادی سرباں تے مسلماناں اتے مشتمل سی ۔
لوک
سبتوں وڈا نلی گروہ سرب نیں جہڑے کل آبادی دا 65٪ نیں تے انہاں دے مگر میگیار (ھنگری دے لوک) نیں جنہاں دی آبادی 14 فیصد اے ۔
برمودا تکون
برمودا دے بارے چ اک نظریہ
برمودا دے بارے چ بعض مفکراں دا خیال ایہ ہے کہ اصل چ ایتھے اٹھارویں تے انیویں صدی چ برطانوی فوجی اڈے تے کچھ امریکی فوجی اڈے سن۔ لوکاں نوں انہاں توں دور رکھنے  لئی برمودادی مثلث دے افسانے مشہور کیتے گئے جنہاں نوں  فکشن(بطور خاص سائنسی فکشن)  لکھن والےآں نے اپنے ناولاں چ استعمال کیتا۔ ہن چونکہ اڈےآں والا مسئلہ انّا اہم نہیں رہیا  اس لئی  کافی چر توں سمندر دے اس حصے چ ہونے والے پراسرار واقعات وی نہیں ہوئے۔ مواصلات دے اس جدید دور چ ہن وی کوئی ایسا علاقہ نہیں ملیا جتھے قطب نما دی سوئی کم نہ کردی ہوۓ یا اس طرح دے واقعات ہوندے ہون جو برمودا دی مثلث دے سلسلے چ بیان کیتے جاندے نیں۔
چک 725 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
سورلیئگ
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
محمد اکبر
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:رپھڑی صفے
دریاۓ یومٹسا
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
مستعرب
مستعرب ایداں دے شخص نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو عرب قوم تے عرب ملکاں نال تعلق نہ رکھدا ہوئے مگر اوہ عربی زبان، عربی سبھیاچار تے بالخصوص عربی ادب دا نہ صرف مطالعہ کردا ہوئے بلکہ اس وچ مہارت وی رکھدا ہوئے۔
نصرت بھٹو
نصرت بھٹو اک پاکستانی سیاستدان اے جیدا جوڑ پاکستان پیپلز پارٹی نال اے۔ اوہ پاکستانی وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو دی ٹبری تے بےنظیربھٹو دی ماں سی۔
ایمائل دُرخیم
ایمائل دُرخیم فرانسیسی ماہر سماجیات اتے فلسفی سی ۔
ہینس سیڈل
ہینس سیڈل اک جرمن سیاسی گرو سی جو 1957 توں 1960 تک باویریا دا وڈا وزیر ریا۔
کرمجیت دھوری
زندگی
اس دے گیت کوٹھے تے سپیکر لائی رکھنا نوں بعد وچ اس دے بیٹے منٹو دھوری نے وی، مس پوجا نال گایا۔ 'متراں دی لون دی ڈلی' والا کرمجیت دھوری
امرتی
حوالے
گٹھ:بھارتی کھانا گٹھ:بھارتی خوراک
سنوسی
19ویں صدی دے آخر چ جدوں فرانس نے لہندے افریقہ تے قبضہ کرنا چاہئیا تے سنوسیاں نال اسدا تصادم ہوگئیا ۔ سید مہدی دے انتقال دے بعد اسدے پتر محمد ادریس دی عمر صرف 12 ورہے سی ۔ اس لئی تحریک دی قیادت اسدے چاچا زاد بھائی سید احمد شریف (1873ء توں 1933ء) نےسمبھالی ۔ فرانس نےسنوسیاں دے خلاف 1902ء چ فوجی کاروائی شروع کیتی ۔ سید احمد شریف 10 سال تک فرانس دا مقابلہ کردا رہئیا تے اس جنگ چ سنوسی تحریک دا نقصان پہنچئیا تے صحراۓ اعظم دے دکھنی علاقےآں چ اس تحریک دا زور ٹٹ گئیا ۔
کیری بلیو ٹیریر
کیری بلیو ٹیریر اک کتا اے جیدی نسل آئرلینڈ وچ بنی سی۔ ایہ چویاں، حرگوشاں، بجوواں دا شکار کرن لغی بنایا گیا سی۔
تلوار مچھی
وڈے ہون تے ایہدے چانے تے دند جھڑ جاندے نیں۔ ایہ 9 سال تک جیندی اے پر ایس توں چوکھی عمر دیاں وی ویکھیاں گئیاں نیں۔
رازانی
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ رازانی شہر سربیا دا اک شہر]] اے تے سربیا دے ضلع نیشاوا چ واقع اے ۔
چیلن کاؤنٹی
چیلن امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
اشکانی سلطنت
حکومت و انتظامیہ
اس عہد دی دوسری حکومتاں وانگ اشکانی باشاہت وی شخصی، موروثی تے  مطلق العنان سی  تے  بادشاہ تمام طاقتاں دا سرچشمہ سی، اوہی واضع قنون سی  تے  قنون نوں نافذ کرنے والا وی۔ عدالت ہو فوج ہر صیغے دے اعلیٰ اختیارت اسنوں حاصل سن۔ اوہ تمام قانونی  تے  دستوری بندشاں توں آزاد سی۔ اس دی زات رائے زنی و تنقید توں بالاتر سی۔ اوہ اپنے اعمال وچ خود مختار سی  تے  کسے دینوی طاقت دے اوہ جواب دہ نئی‏‏ں سی۔ ملکی مصالح دے پیش نظر اوہ بوقت ضرورت اپنے امراء توں مشورے طلب کیتا کردا سی  تے  ایہ محض اس دی دور بینی  تے  دور اندیشی موقوف سی، ورنہ کوئی فرد جاں مجلس اس دی حاکمانہ حثیت اُتے اثر انداز نئی‏‏ں ہو سکدی سی۔ شاہی احکامات و ہدیات ہرکاریاں دے ذریعے بھیجے جاندے سن  تے  ہر [[ساتراپی]] وچ ایسے لوک وی متعین سن جو بادشاہ نوں پوشیدہ طور تے خبراں بھیجیا کر دے سن ۔ بادشاہ نوں انہاں اُتے اعتماد سی  تے  انہاں دے ذریعہ اوہ سلطنت دے حالات توں باخبر رہندا سی۔ چونکہ اشکانی مذہب اُتے ایمان رکھدے سن  تے  رعایا دے ہم نسل سن، اس لئی ملکی رسم و رواج  تے  مذہبی قوانین دا وی پاس و لحاظ سی۔ فیر وی مذہبی قوانین نوں اس نافذ کرنے والا کوئی طاقت ور طبقہ نئی‏‏ں سی مذہبی قوانین دی پیشوائی دا وی بادشاہ نوں حق حاصل سی۔ (ڈاکٹرمعین الدین، قدیم مشرق جلد دؤم،118 ۔ 117 (
عسکری
قدیم ایرانیاں دا فوجی نظام آشوریاں دے عسکری نظام توں ماخوذ سی۔ فوج دے دو حصے سوار تے  پیادہ ہُندے سن۔ اشکانیاں دی طاقت دا دارو مدار سواراں اُتے سی اس اسی طاقت اُتے مملکت قائم سی۔ پیادہ  تے  سواراں دے علاوہ رتھ وی ہُندے سن جن نوں گھوڑے کھنچدے سن۔ عموماً بادشاہ خود ای لشکر دی قیادت کردا سی جاں کوئی بآثر امیر۔ فوج دے نال نقارے بجدے سن  تے  بادشاہ اپنی کنیزاں دے جھرمٹ وچ میدان جنگ وچ جادا سی۔ لیکن اشکانیاں نے فوجی تنظیم ول توجہ نئی‏‏ں دی، اس لئی انہاں دے دور وچ فوجی تنظیم وچ کوئی خاص ترقی نئی‏‏ں ہوئی بلکہ انہاں دے عہد وچ باضابطہ فوجاں دی تعداد گھٹ کر حفاظتی دستے تک محدود ہو گئی۔ جنگ دے وقت حسب قائدہ بادشاہ مختلف ساتراپیاں توں فوج طلب کر لیدا سی۔ اس طرح انہاں دے ہتیار وی اوہی رہے جو اس پہلے ہخامنشی  تے  آشوریاں دے دور وچ رہے، یعنی تیر کمان، خنجر، بھالے، برچھے، چھرے تلواراں نیزے کمند ڈھالاں، پوستین، زرہاں  تے  خود شامل نیں۔ (ڈاکٹرمعین الدین، قدیم مشرق جلد دؤم، 128 تا 129)
زراعت
تمام پیشاں وچ زراعت دا پیشہ ایرانیاں دے نذدیک سب توں مقبول تے  محبوب سی۔ ایہ اک مذہبی بیشہ سی، جسنوں زرتشت نے مبارک دسیا سی  تے  لوگاں نوں اس نوں اختیار کرنے دی ہڈایت دی سی۔ چونکہ دین و دنیا دی دولت انحصار اس اُتے سی، اس لئی اس نوں ترقی دینے دی خاطر خواہ کوشش کیتی گئی۔ ملک دریاواں دی کمی سی اس دے لئی کاریزین نہری نظام دے ذریعہ پورا کیتا گیا۔ باوجود اس اہمیت دے اشکانی عہد دا زرعی نظام دوسرے ملکاں توں مختلف نئی‏‏ں سی۔ زمین وڈے وڈے زمیندار  تے  جاگیر داراں دے درمیان بٹی ہوئی سی، جن اُتے انہاں نوں مالکانہ حقوق حاصل سن۔ اوہ حکومت نوں مقرر لگان ادا کرکے تمام امور توں آزاد ہوجاندے سن۔ انہاں زمین نوں آباد کرنے دے لئی غلاماں  تے  ہاریاں دا اک طبقہ موجود سی، جو دائمی طور اُتے انہاں توں وابستہ ہونے دے باوجود اس توں مستفید ہونے دا کوئی حق نئی‏‏ں رکھدا سی، صرف زندہ رہنے دے لئی ای کچھ اندوختہ حاصل ہوجاندا سی۔ (ڈاکٹرمعین الدین، قدیم مشرق جلد دؤم، 186۔ 187)
حوالے
گٹھ:سلطنت اشکانیان گٹھ:سلطنتاں گٹھ:وڈیاں سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں گٹھ:ایشیاء دیاں سابقہ سلطنتاں گٹھ:247 ق م گٹھ:شام دی تریخ گٹھ:عالمی طاقتاں گٹھ:آرمینیا گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دی تریخ گٹھ:جارجیا گٹھ:ایران گٹھ:ایران دی تریخ گٹھ:ایران ی تریخ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:مغربی ایشیا گٹھ:قفقاز گٹھ:مشرق وسطی گٹھ:عراق دی قدیم تریخ گٹھ:ایشیا دے سابقہ دیس گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:افغانستان گٹھ:پاکستان گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دی تریخ
سنسکرت
تریخ
ہند یورپی ہند ایرانی ہند آریائی سنسکرت بولی انہاں زباناں د‏‏ی اک شاخ اے سنسکرت بولی نال تعلق رکھنے والے ہند-یورپی خاندان تو‏ں اے ایہ انہاں تن قدیم دستاویزی زباناں وچو‏ں اک اے جو ہن اک عام روٹ بولی تو‏ں نکلی اے جسنو‏ں ہن پروٹو ہند-یورپی بولی کہیا جاندا اے قدیم مائیسن یونانی یونانی بولی د‏‏ی سب تو‏ں قدیم ترین شکل اے لیکن جو محدود مادہ بچ گیا اے اس وچ تحریری نظام انتہائی مبہم اے ہند یوروپی علوم دے ودھ اہ‏م گل قدیم یونانی اے جس د‏‏ی ابتداء وڈے پیمانے اُتے دو ہومریک نظماں الیاڈ تے اوڈیسی نال کيتی گئی اے ہیٹیائٹ ایہ تمام ہندو تے یورپی زباناں د‏‏ی قدیم ترین ریکارڈ اے جو پرانا ہٹائٹ، مشرق ہٹائٹ تے نو ہٹائٹ وچ ممتاز اے اس د‏ی ابتدائی علیحدگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ دوسرےآں تو‏ں وکھ وکھ اے کینیفورم اسکرپٹ وچ وسطی ترکی د‏‏ی مٹی د‏‏ی گولیاں اُتے دریافت کيتا گیا اس وچ کچھ ایسی قدیم خصوصیات نيں جنہاں د‏‏ی صرف دوسری ہی بولی وچ صرف ٹکڑے تو‏ں ہی پایا جاندا اے اُتے ایسا لگدا اے کہ اس دے تحریری نظام د‏‏ی ابہام دے نال نال ابتدائی فونیولوجیکل تے گرائمٹیکل تبدیلیاں وی وڈی تعداد وچ ہوئیاں ہند یوروپی سنسکرت تو‏ں متعلق ہور زباناں وچ آثار قدیمہ تے کلاسیکی لاطینی گوتھک آثار قدیمہ د‏‏ی جرمن زبان، اولڈ نورس شام‏ل نيں ہند یوروپی زباناں وچ ویدک سنسکرت دے نیڑے ترین قدیم اوتار نورستانی زباناں نيں جو شمال مشرقی افغانستان تے شمال مغربی ہمالیہ دے دور دراز ہندوکش علاقے وچ پائی جاندیاں نيں سنسکرت دا تعلق ہند یورپی زباناں دے اسٹییم گروپ تو‏ں اے لاطینی تے یونانی بولی تو‏ں آشنا ہونے والے نوآبادیات‏ی عہد دے علماء سنسکرت بولی د‏‏ی مشابوہت سارے متاثر ہوئے سن اس د‏ی لفظاں تے گرائمر دونے وچ یورپ د‏‏ی کلاسیکی زباناں وچ ایہ دنیا د‏‏ی کچھ وڈی دور قدیم زباناں دے وچکار مشترکہ جڑ تے تاریخی روابط د‏‏ی تجویز کردا اے ولیم جونز نے ریمارکس دتے:
سورت فاتحہ
سورہ فاتحہ قرآن دی سب توں پہلی صورت اے۔ اے مکی صورت ایدے وچ 7 آیتاں نیں۔ صورت فاتحہ نماز دی ہر رکات چ پڑھی جاندی اے۔ فاتحہ دا مطلب اے ٹرنا ایدے وچ اللّہ کولوں رہنمائی منگی گئی اے تے اللّہ دی رحمت دا ذکر اے۔
پلانک ویلہ
پلانک ویلہ ویلے دی سب توں نکی ونڈ اے تے ایس توں ویلے دی نکی ونڈ نئیں ہوسکدی ۔ ایہ اوہ ویلہ اے جیہڑا اک فوٹون نوں اک پلانک لمبائی نوں چانن دی دوڑ نال پار کرن تے لگدا اے۔
بلاول زرداری بھٹو
تعلیمی سفر
اپنی والدہ بے نظیر بھٹو شہید دے دوسرے دور حکومت وچ انھاں نے ابتدائی تعلیم کراچی گرامراسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ اس دے بعد انھاں نے فروبلس انٹرنیشنل اسکول ،اسلام آباد تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔
1999ماں اپنی والدہ محترمہ بے نظیر بھٹو د‏‏ی خود ساختہ جلا وطنی دے وقت اوہ اُنہاں دے نال ہی بیرون ملک چلے گئے۔ ،2007ماں بلاول بھٹو نے برطانیہ د‏‏ی آکسفورڈ یونیورسٹی دے سب تو‏ں اہ‏م کالج کرائسٹ چرچ دا ميں داخلہ لیا، برطانیہ د‏‏ی آکسفرڈ یونیورسٹی تو‏ں ’بی اے آنرز‘ د‏‏ی سند جدید تریخ تے سیاست دے شعبے وچ حاصل کيتی۔ پاکستان دے پہلے وزیر اعظم نواب زادہ خان لیاقت علی خان، اسرائیل دے سابق وزیر اعظم بینجمن نتین یاہو، پاکستان پیپلز پارٹی دے بانی شہید ذو الفقار علی بھٹو تے مسلم دنیا د‏‏ی پہلی خاتون وزیر اعظم تے بلاول بھٹو د‏‏ی والدہ شہید محترمہ بے نظیر بھٹو نے وی آکسفورڈ یونی ورسٹی تو‏ں اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی۔ بلاول بھٹوزرداری ایتھ‏ے وی طلبہ یونین وچ سرگرم رہ‏‏ے۔ 2010ماں انھاں نے اپنی تعلیم مکمل کرلئی-
سیاست دا آغاز
تعلیم مکمل کرنے دے بعد بلاول بھٹو زرداری 2011ماں وطن واپس آئے تے سیاسی معاملات وچ بڑ ھ چڑھ کر حصہ لیا۔ انھاں نے 2012ماں باقاعدہ طور اُتے کراچی دے اک بہت وڈے جلسے تو‏ں اپنے سیاسی سفر دا آغاز کيتا۔ اوہ ابتدا وچ ملک د‏‏ی سیاسی صورت حال تے ہور معاملات اُتے اپنے تُند و تیز بیانات تے ٹوئٹرپر پیغامات د‏‏ی وجہ تو‏ں ذرائع ابلاغ وچ موضوع بحث رہ‏‏ے۔ کراچی دے اِس جلسے نو‏‏ں ملک وچ پیپلز پارٹی د‏‏ی طاقت دے مظاہرے دے طور اُتے وی دیکھیا گیا، کیو‏ں کہ 2008 تو‏ں 2013تک بر سر اقتدار رہنے دے بعد ایہ جماعت صرف صوبہ سندھ ہی وچ حکومت بنا سکيت‏ی سی جس اُتے سیاسی حلفےآں وچ اس د‏ی ساکھ تو‏ں متعلق چہ مگوئیاں ہُندی رہیاں سن۔
2015 وچ آصف علی زرداری نے پیپلز پارٹی دے اہ‏م اختیارات اُنہاں دے حوالے کردیے، لیکن پارلیمان دا رُکن بننے دے لئی گھٹ تو‏ں گھٹ عمر25سال ا‏‏ے۔ ايس‏ے قانون نو‏‏ں مدِ نظر رکھدے ہوئے بلاول بھٹو زرداری نے 2013 دے انتخابات وچ حصہ نئيں لیااور ہن اوہ لاڑکانہ تو‏ں قومی اسمبلی د‏‏ی نشست دے لئی انتخاب وچ حصہ لینے دا اعلان کر چک‏‏ے نيں۔ واضح رہے کہ بلاول بھٹو زرداری دے نانا شہید ذو الفقار علی بھٹو وی کم عمر ی وچ اسمبلی دے رکن بنے سن ۔ دو بار ملک د‏‏ی وزیر اعظم رہنے والی محترمہ بے نظیر بھٹو شہید نے اپنی وصیت وچ اپنے شوہر آصف علی زرداری نو‏‏ں اپنا سیاسی جانشین مقرر کيتا،لیکن انھاں نے بلاول بھٹو زرداری نو‏‏ں پارٹی دا چیئرمین نامزد کر دتا تے اس طرح اوہ پاکستان پیپلز پارٹی دے چیئرمین دے عہدے اُتے فائز ہوئے گئے۔