cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 18 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
کوہستان ویڈیو کیس 2012
کوہستان ویڈیو کیس غیرت دے ناں اُتے قتل دا کیس اے جو مئی 2012 وچ پاکستان دے کوہستان ، وادی پلاس وچ ہويا سی۔ اس وچ پنج لڑکیو‏ں د‏‏ی غیرت دے ناں اُتے قتل شامل سی ، جنہاں د‏‏ی ویڈیو انٹرنیٹ اُتے سامنے آئی سی۔ ویڈیو وچ اک لڑکا ناچ رہاہُندا پے جدو‏ں کہ چار لڑکیاں تالیاں بجاندے ہوئے گارہی ہُندیاں نيں۔
افضل کوہستانی
قبائلی روایت مخالفت وچ ، افضل نے جرگہ د‏‏ی سزا نو‏‏ں انجام دینے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جدو‏ں اس وچ ناکا‏م رہیا تاں اوہ میڈیا دے پاس گیا تے بار بار قانونی چارہ جوئی د‏‏ی تاکہ ایہ ثابت کيتا جاسک‏‏ے کہ ایہ قتل ہويا ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، افضل دے تن بھائی ، جو گدار وچ پِچھے رہ چکے سن ، جنوری 2013 وچ قتل کيتے گئے ا تے افضل دے گھر نو‏‏ں اگ لگیا دتی گئی۔ 6 مارچ 2019 نو‏‏ں ، انہاں نو‏ں خیبر پختون خوا دے ایبٹ آباد وچ گولی مار دے ہلاک کردتا گیا۔
وی دیکھو
پاکستان وچ غیرت دے ناں اُتے قتل :
اینی بیسینٹ
مڈھلا جیون
thumb|اینی بیسنٹ 1897ء وچ ڈاکٹر اینی ووُڈ بیسنٹ (Dr. Annie Wood Besant) د‏‏ی پیدائش لندن شہر وچ 1847ء وچ ہوئی۔ اینی دے والد پیشے تو‏ں ڈاکٹر سن ۔ والد د‏‏ی ڈاکٹری پیشے د‏‏ی بجائے اینی نو‏‏ں ریاضی تے فلسفہ وچ گہری دلچسپی سی۔ اینی ماں اک مثالی آئرش سواݨی سن۔ ڈاکٹر بیسنٹ دے اُتے انہاں دے والدین دے مذہبی خیالات دا گہرا اثر سی، اپنے والد د‏‏ی موت دے وقت ڈاکٹر بیسنٹ صرف پنج سال دتی سی۔ والد د‏‏ی موت دے بعد غربت د‏‏ی وجہ انہاں د‏‏ی ماں انہاں نو‏ں ہیرو لے گئی۔ جتھے دیکھو مس میريٹ د‏‏ی زیر نگرانی انہاں نے تعلیم حاصل کيتی۔ مس میريٹ انہاں نو‏ں فرانس تے جرمنی لے گئی تے انہاں ملکاں د‏‏یاں بولیاں وی سكھائی۔ 17 سال دتی عمر وچ اینی اپنی ماں دے پاس واپس آ گئياں۔ جوانی وچ انہاں دا تعارف اک نوجوان پادری تو‏ں ہويا اور1867ء وچ ايس‏ے ریورینڈ فرینک تو‏ں اینی ووُڈ د‏‏ی شادی وی ہوئے گئی۔ شوہر دے خیالات تو‏ں عدم مساوات د‏‏ی وجہ ازدواجی زندگی خوشحال نئيں رہی۔ تنگ نظر تے کٹر خیالات والا شوہر، اس غیر معمولی ذہین شخصیت تے روشن خیال سواݨی نو‏‏ں اہنے نال نئيں رکھ سکیا ،1870ء تک اوہ دو بچےآں د‏‏ی ماں بن چکیاں سن. خدا، بائبل تے مسیحی مذہب اُتے تو‏ں انہاں د‏‏ی یقین ڈگمگا گیا، پادری شوہر تے اینی وچ باہمی قیام مشکل ہوئے گیا تے انیاں نے 1874ء وچ علیحدگی اختیار کرلئی- طلاق دے بعد اینی بیسنٹ نو‏‏ں اقتصادی بحران دا سامنا کرنا پيا تے انہاں نو‏ں مضامین لکھ ک‏ے اپنی معاشی ضروریات پوری کِنّی پئی۔
نظریات
ڈاکٹر اینی بیسنٹ مذہبی رجحان د‏‏ی سواݨی سن. انہاں دے سیاسی خیالات د‏‏ی بنیاد سی انہاں دے روحانی تے اخلاقی اقدار۔ انہاں دا خیال سی کہ نیکی دے راستے دا تعین کیتے بغیر روحانیت دے ممکن نئيں۔ فلاحی زندگی حاصل کرنے دے لئی انسان د‏‏ی خواہشات نو‏‏ں الہی خواہش دے تحت ہونا چاہیے۔
آزادی تحریک
اوہ بھارتیاں دے حقاں لئی جدوجہد کردی کردی آزادی سنگرام دی مکھ آگوُ بن گئی۔ صورتَ انڈین نیشنل کانگرس جو دو حصےآں وچ ونڈی گئی سی، وچ سمجھوتہ کرواکے اس نے 1907 وچ انڈیا ہوم رول لیگ دی نیہہ رکھی۔ اس نے 1913 وچ ‘کامن ویل’ ناں دا ساہتی پرچہ اتے روزانہ اخبار ‘نیو انڈیا’ سمپادت کیتا۔ انگریزاں نال وچاراں دی ورودھتا والے اس اخبار کر کے اس نوں جیل وی جانا پیا۔ اوہ خواتین سکھیا، حقاں دی محافظ اتے پرچارک وی سی۔ عینی نے سروجنی نائیڈو نال رل کے خواتین متّ حق تحریک وچ حصہ لیا۔
نائف بن عبدالعزیز آل سعود
بیماری تے وفات
پر، اوہ 26 مئی 2012ء نو‏‏ں دوبارہ طبی معائنے دے لئی سعودی عرب تو‏ں رخصت ہوئے لیکن کسی نو‏‏ں معلوم نہ ہويا کہ اوہ طبی معائنے دے لئی کتھے گئے نيں۔ انہاں دے بھائی تے سعودی نائب وزیر داخلہ شہزادہ احمد نے سعودی وسیط وچ "الوطن" دے ذریعے 3 جون 2012ء نو‏‏ں دسیا کہ شہزادہ نائف د‏‏ی صحت اچھی اے اورہ اوہ جلد واپس سعودی عرب آ جان گے۔ 13 جون 2012ء نو‏‏ں "عریبین بزنس" نے خبر دتی کہ شہزادہ نائف بخیریت واپس سعودی عرب پہنچ چکے نيں۔.
شہرستان رامشیر
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان
چک 19 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ایوان ایلیئچ دی موت
حوالے
گٹھ:تالستائی دے ناولگٹھ:روسی ساہتگٹھ:ناول گٹھ:کتاباں
ضلع پریموریئے گورسکی کوتار
کروشیا تھلویں وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ اسدا راجگڑھ زاغرب شہر اے ۔ کروشیا انتظامی طور اتے 20 ضلعےآں تے راجگڑھ زاغرب چ ونڈیا ہویا اے ۔
ضلع پریموریئے گورسکی کوتار کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ رییکا شہر اے ۔
نویں پنجابی میلے
پنجاب کھیتی باڑی میلہ
کسان میلیاں دے تجزیہ نوں شروع کرن لئی پنجاب کھیتی باڑی یونیورسٹی دیش دا پہلا کھیتی باڑی انسٹیچیوٹ اے۔ ایہہ سرگرمی 1967 وچ شروع کیتی گئی سی۔ ایہہ میلہ سال وچ دو وار مارچ اتے ستمبر مہینیاں وچ لدھیانہ وکھے منعقد کیتے جاندا اے۔ اس میلے وچ کھیتری پردرشناں توں علاوہ اک ایگرو-صنعتی پردرشنی وی کیتی جاندی اے اتے فارم دیاں کھیتری پرتییوگیاں منعقد کیتیاں جاندیاں ہن۔ ہن ربی اتے خریف فصلاں دی بجائی توں اک سال پہلاں کھیتری میلے منعقد کیتے جاندے ہن۔ پنجاب کھیتی باڑی یونیورسٹی کیمپس وچ کسان میلاس ہر سیشن دے قریب 0.1 ملیان کساناں نوں آکرشت کردے ہن۔ مارچ مہینے دے کسان میلے وچ وزیر اعلیٰ انعام دو پرگتیشیل کساناں نوں دتے جاندے ہن، اک باغبانی وچ اتے دوجا، کھیتی باڑی وچ۔ ہریک انعام لئی نقد انعام (25،000)دتا جاندا اے۔ ایہناں پرسکاراں توں علاوہ، ستمبر دے کسان میلے دوران راج دے نویں کساناں نوں ہیٹھلے اوارڈ دتے جاندے ہن۔
بٹھنڈہ وراثت میلہ
بٹھنڈہ وراثت میلہ بٹھنڈہ دے کھیڈ سٹیڈیم نیڑے بنے وراثتی پنڈ جیپالگڑھ وچ لگایا جاندا اے، ایہہ میلہ روائتی پنجابی سبھیاچار نوں درساؤندا اے۔ میلے وچ گرودوارہ حاجی رتن توں جیپالگڑھ تھیم پنڈ تک وراثتی جھاکی کڈھی جاندی اے۔
چھترپتی شیواجی مہاراج انٹرنیشنل ہوائی اڈہ
چھترپتی شواجی مہاراج قومانتری ہوائی اڈا، ممبئی (انگریزی: Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport, Mumbai; کوڈ: BOM)، جو پہلاں سہار انٹرنیشنل ایئرپورٹ وجوں جانیا جاندا سی، ممبئی میٹروپولیٹن ایریا، بھارت دی سیوا کرن والا مکھ قومانتری ہوائی اڈا اے۔ ایہہ دلی دے بعد کل اتے قومانتری یاتریاں دے آواجائی دے معاملے وچ دیش دا دوجا سبھ توں مصروف ہوائی اڈا اے، اتے کیلنڈر سال 2017 وچ یاتریاں دی آواجائی نال ایشیا دا 14 واں مصروف ہوائی اڈا اتے دنیا دا 28 واں مصروف ہوائی اڈا سی۔[1] سال 2018 وچ اسدی یاتری آواجائی لگبھگ 49.8 ملیان سی۔ ہوائی اڈا کارگو ٹریفک دے معاملے وچ وی دیش دا دوسرا مصروف اے۔ مارچ 2017 وچ، ہوائی اڈے نے اک ویلے وچ صرف اک کم شیل رنوے دے نال لنڈن گیٹوک ہوائی اڈے نوں عالمی دا سبھ توں مصروف ہوائی اڈا منّ لیا۔[2] ہوائی اڈے دے تن اوپریٹنگ ٹرمینل ہن جو کل زمین کھیتر 750 ہیکٹیئر (1,850 ایکڑ) وچ پھیلیا ہویا اے[3] اتے ہر دن لگبھگ 950 جہازاں دی آواجائی نوں سمبھالدا اے۔ اسنے 9 دسمبر 2018 نوں اک ریکارڈ 1,007 جہازاں دی لہر نوں سمبھالیا، جو کہ جون 2018 دے اک دن وچ 1,003 اڈان دیاں حرکتاں دے پچھلے ریکارڈ نالوں اچا اے۔ اس نے 16 ستمبر 2014 نوں اک گھنٹہ وچ ریکارڈ 51 تحریک نوں سمبھالیا۔[4] آئی۔جی۔آئی۔ دلی دے نال، ایئرپورٹ کونسل انٹرنیشنل ولوں سالانہ 40 ملیان توں ودھ یاتریاں نوں سنبھالن والے ہوائی اڈیاں دی سبھ توں اچّ گٹھ وچ، ایئرپورٹ سروس کوآلٹی اوارڈز 2017 وچ اسنوں “عالمی دا سبتوں ودھیا ہوائی اڈا” چنیا گیا۔ اس نے سکائیٹریکس 2016 ورلڈ ایئرپورٹ اوارڈز وچ “بھارت اتے مرکزی ایشیا دا سبتوں ودھیا ہوائی اڈا” انعام وی جتیا اے۔ ایہہ بھارت دے تن ہوائی اڈیاں وچوں اک اے، جسنے ویلے سر لین اتے لینڈنگ نوں یقینی بناؤن لئی ایئرپورٹ کولابریٹو ڈسیزن میکنگ (اے-سیڈیئیم) لاگوُ کیتی اے۔[5]
جنگلی جیون بچاؤ دیہاڑ 150 رپے دا سکہ
گٹھ:پاکستان دے سکے گٹھ:پاکستان دے یادگاری سکے
قلعہ رائے پور دیاں کھیڈاں
قلعہ رائے پور دیاں کھیڈاں، کھیڈ میلیاں وچوں سبھ توں وڈا کھیڈ میلہ اے۔ ایہہ کھیڈاں 1933 وچ شروع ہوئیاں سن اتے ہن ایہہ کھیڈاں اپنی پلیٹنیم جبلی منا چکیاں ہن۔ اس سال ایہہ کھیڈاں 3 فروری توں 6 فروری تک ہو رہیاں ہن۔ کھیڈاں دا شوق رکھن والے دیش-ودیش توں درشک اتے صحافی ایہہ کھیڈاں ویکھن آ راے ہن کیونکہ ایہہ کھیڈاں بھارت وچ پینڈو اولمپک دے طور تے جانیاں جاندیاں ہن۔ ایہہ کھیڈاں پینڈو کھیڈاں توں شروع ہو کے ہن شہری کھیڈاں تک پجّ گئیاں۔
ہور دوڑاں
ایہناں کھیڈاں وچ اوٹھاں دیاں دوڑاں، گھوڑیاں دیاں دوڑاں، خچر ریڑیاں دیاں دوڑاں اتے بیلگڈیاں دیاں دوڑاں ویکھن والیاں ہندیاں۔ باقی ہور کئی کھیڈاں وی اتھے ہندیاں ہن۔ Khidariya diya dorha
کرٹنڈن کاؤنٹی
کرٹنڈن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بین جنگ دور
10. گبریئل آئنونزیو نے فیویم نو‏‏ں قبضہ وچ لیا ، اطالوی ریجنسی کارنارو د‏‏ی تخلیق
بین الاقوامی تعلقات
تخفیف اسلحہ اک بہت مقبول عوامی پالیسی سی۔ اُتے ، اس کوشش وچ لیگ آف نیشنز نے بوہت گھٹ کردار ادا کيتا ، جس وچ امریکا تے برطانیہ نے برتری حاصل کيتی۔ امریکی وزیر خارجہ چارلس ایونز ہیوز نے 1921 وچ واشنگٹن نیول کانفرنس د‏‏ی سرپرستی کردے ہوئے اس گل دا تعین کيتا کہ ہر وڈے ملک نو‏‏ں کِنے وڈے جہازاں د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ اصل وچ نويں رقم مختص کيتی گئی سی تے 1920 د‏‏ی دہائی وچ بحری ریس نئيں ہوئیاں۔ برطانیہ نے سن 1927 دے جنیوا نیول کانفرنس تے 1930 د‏‏ی لندن کانفرنس وچ اہ‏م کردار ادا کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لندن نیول معاہدہ ہويا ، جس نے جہازاں د‏‏ی الاٹمنٹ د‏‏ی لسٹ وچ کروزر تے آبدوزاں شامل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اُتے ، جاپان ، جرمنی ، اٹلی تے سوویت یونین دے نال جانے تو‏ں انکار کرنے دے نتیجے وچ 1936 دا بے مقصد دوسرا لندن نیول معاہدہ ہويا۔ بحری اسلحے دا خاتمہ ہوگیا سی تے ایہ معاملہ جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا سبب بن گیا سی۔
گرجتے بیس(رورنگ ٹونٹیز)
بیشتر آزاد ملکاں نے 1917 وچ کینیڈا سمیت (1915 وچ برطانیہ ، تے سن 1920 وچ ریاستہائے مت .حدہ کینیڈا سمیت) انٹروار زمانے وچ خواتین دے لئی ہرجانے دا مطالبہ کيتا سی۔ کچھ ایداں دے وڈے ملکاں سن جو دوسری جنگ عظیم دے بعد (جداں فرانس ، سوئٹزرلینڈ تے پرتگال) تک برقرار رہ‏‏ے۔ لیسلی ہیوم نے استدلال کيتا:
سٹونز دریا دی لڑائی
باہردے جوڑ
گٹھ:امریکی گھر دی لڑائی گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
حدود العالم
مواد
حدود العالم وچ دنیا دی معلومات جمع کيتی گئی نيں۔ مصنف نے اِس وچ لوگاں، زباناں، ممالک، لباس، خوراک، مذاہب و ادیان، مقامی صنعتاں، شہراں، قریاں تے قصباں، جھیلاں، دریااں، صحرااں، سیاست، خاندان ہائے سلطنت تے تجارتی شاہراہاں دا ذکر کیتا اے۔ آباد دنیا وچ ایشیا، یورپ تے لیبیا یعنی مغرب دے جغرافیائی احوال تحریر کیتے نيں۔ مصنف نے خط استوا دے شمال وچ واقع 45 ممالک دا تذکرہ کیتا اے۔
محمد اسمٰعیل آزاد
4 جنوری 2009 نو‏‏ں Luis Braille دے دوسو سالہ سلگرہ د‏‏ی تقاریب دے سلسلے وچ پاکستان ڈسیبلڈ فورم Pakistan Disabled Forum د‏‏ی جانب تو‏ں اردو تے عربی بریریل د‏‏ی ترویج و ترقی دے سلسلے وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انھاں اک شیلڈ پیش کيتی گئی۔
سلیم II
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
ضلع سیساک موسلاوینا
ضلع سیساک موسلاوینا کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ سیساک شہر اے ۔
شہرستان ہفتگل
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان ہفتگل ایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز ہفتگل شہر اے۔
احمد I
احمد I اک عثمانی ترک سلطان سی۔
چک 23 پندراں ایل
چک 23 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
مارگریٹ الوا
شروعاتی جیون
مارگریٹ الوا دا جم 14 اپریل، 1942 نوں مارگریٹ نازریتھ وجوں کرناٹک وچ منگلور دے اک عیسائی پروار وچ ہویا۔ اس نے بنگلور دے ماؤنٹ کرمل کالج توں بی۔اے۔ دی ڈگری حاصل کیتی اتے اسے شہر دے سرکاری لاء کالج توں قانون دی ڈگری حاصل کیتی۔ اوہ کالج وچ اپنے ویلے دوران اک دلچسپ اتے تعریف یوگ بحث کرن والی انسان سی اتے طالب علماں دے اندولناں وچ وی شامل سی۔
انکل سام
انکل سام امریکی سرکار دا اک نشان اے جیہڑا 1812 توں چل ریا اے۔ اے اک امریکی مرد اے جینے امریکی چنڈے ورگے کپڑے پاۓ ہوۓ نیں۔
مصطفا I
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
ایوان ترگنیف
ایوان ترگنیف (روسی: Ива́н Серге́евич Турге́нев; IPA: [ɪˈvan sʲɪrˈɡʲeɪvʲɪtɕ tʊrˈɡʲenʲɪf]; 1818–1883) اک روسی ناول کار، کہانی کار اتے ناٹک کار سی۔ سبھ توں پہلاں اس دا اک کہانی مجموعہ اک شکاری دے ریکھاچتر (1852) چھپیا جو روسی حقیقت پشندی دا اک میل پتھر سی اتے اس دا ناول پیؤ اتے پتر (1862) 19ویں صدی دیاں مکھ افسانوی رچناواں وچوں اک سمجھیا جاندا ہے۔
1848ء دے انقلابات
شہری کارکن
شہری کارکناں دے پاس اپنی آمدنی دا نصف حصہ کھانے اُتے خرچ کرنے دے سوا کوئی چارہ نئيں سی ، جس وچ زیادہ تر روٹی تے آلو شامل سن ۔ فصل د‏‏ی ناکامی دے نتیجے وچ ، کھانے د‏‏ی قیمتاں ودھ گئياں تے تیار کردہ سامان د‏‏ی طلب وچ کمی واقع ہوئی ، جس تو‏ں بے روزگاری وچ اضافہ ہويا۔ انقلاب دے دوران ، بے روزگاری دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی ، تعمیرا‏تی کماں وچ دلچسپی رکھنے والے مرداں دے لئی ورکشاپس دا اہتمام کيت‏‏ا گیا سی۔ عہدیداراں نے خواتین دے لئی ورکشاپس وی لگاواں جدو‏ں انہاں نو‏ں لگیا کہ انہاں نو‏ں باہر کر دتا گیا ا‏‏ے۔ کاریگراں تے بے روزگار مزدوراں نے جدو‏ں صنعتی مشیناں نو‏‏ں تباہ کر دتا تاں انہاں نے آجراں نو‏‏ں انہاں اُتے زیادہ اختیارات دینے د‏‏ی دھمکی دتی۔
ہنگری
یہ انقلاب آسٹریا د‏‏ی سلطنت تو‏ں آزادی د‏‏ی جنگ وچ اس وقت بڑھدا گیا جدو‏ں کروشیا دے بان ، جوسیپ جیلیسی نے سرحد عبور کرکے ہیبس کنٹرول نو‏‏ں بحال کيت‏‏ا۔ لاجوس کوسوت د‏‏ی سربراہی وچ نويں حکومت ابتدا وچ ہسبرگ فورس دے خلاف کامیاب رہی۔ اگرچہ ہنگری نے اپنی آزادی دے لئی قومی متحد موقف اختیار کيت‏‏ا ، کنگڈم آف ہنگری د‏‏ی کچھ اقلیتاں ، بشمول ووجوڈینا دے رومیاں ، ٹرانسلوینیہ دے رومیاں تے بالائی ہنگری دے کچھ سلوواکاں نے ہسبرگ بادشاہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے ہنگری د‏‏ی انقلابی فوج دے خلاف جنگ لڑی۔ بالآخر ، ڈیڑھ سال د‏‏ی لڑائی دے بعد ، انقلاب نو‏‏ں کچل دتا گیا جدو‏ں روسی زار نکولس اول نے 300،000 تو‏ں زیادہ فوج دے نال ہنگری دا رخ کيت‏‏ا۔ آسٹریا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی بحالی دے نال ہی ہنگری نو‏‏ں سفاک مارشل لا دے تحت رکھیا گیا۔ کوسوت جداں سرکردہ باغی جلاوطنی د‏‏ی طرف بھجے سن یا انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی سی۔ طویل عرصے وچ ، انقلاب دے بعد غیر فعال مزاحمت دے نتیجے وچ آسٹریا ہنگری سمجھوتہ (1867) ہويا ، جس وچ آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت دی پیدائش ہوئی۔
دوسرے انگریزی بولنے والے ملکاں
1837 تے 1838 وچ بغاوتاں دے بعد ، کینیڈا وچ 1848 نے نووا سکوٹیا تے کینیڈا وچ ذمہ دار حکومت دے قیام نو‏‏ں دیکھیا ، برطانیہ تو‏ں باہر برطانوی سلطنت وچ ایسی پہلی حکومدیاں سن۔ جان رولسٹن ساؤل نے استدلال کيت‏‏ا اے کہ ایہ ترقی یورپ دے انقلاباں تو‏ں منسلک اے ، لیکن 1848 دے انقلابی سال دے بارے وچ کینیڈا دے نقطہ نظر نو‏‏ں "سلطنت دے کنٹرول سسٹم تو‏ں باہر تے اک نويں جمہوری نمونے" د‏‏ی حیثیت تو‏ں بیان کيت‏‏ا۔ مستحکم جمہوری نظام جو اج تک قائم ا‏‏ے۔ کینیڈا وچ ٹوری تے اورنج آرڈر دے ذمہ دار حکومت کیت‏‏ی مخالفت 1849 وچ بغاوت خسارے تو‏ں متعلق بل دے ذریعہ پیدا ہونے والے فسادات د‏‏ی زد وچ آگئی۔ اوہ مونٹریال وچ پارلیمنٹ د‏‏ی عمارتاں نو‏‏ں نذر آتش کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے ، لیکن ، انہاں دے یوروپ وچ متضاد اسيں منصباں دے برخلاف ، اوہ بالآخر ناکا‏م رہ‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2015)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
میراث
"سانو‏ں ماریا پیٹا تے ذلیل کيت‏‏ا گیا … بکھرے ہوئے ، قید خانہ ، اسلحے تو‏ں پاک تے متکبر۔ یوروپی جمہوریت د‏‏ی تقدیر ساڈے ہتھو‏ں تو‏ں کھسک گئی ا‏‏ے۔"
گربا
پچھان
گربا خوش قسمتی دا نشان منیا جاندا اے اتے اشون مہینہ دی نراتے نوں گربا چوروگریپھی دے روپ وچ منایا جاندا اے۔ نراتے دی پہلی رات نوں گربا دی قیام ہندی اے۔ پھر اس وچ چار جوتیاں جلدا ہویا دی جاندی ہاں۔ پھر اس دے چارے پاسے تالی وجاؤندی پھیرے لگاؤندیاں ہن۔
گربا ناچ وچ تالی، چٹکی، خنجری، ڈنڈا، منجیرا وغیرہ دا تال دین لئی ورتوں ہندا ہن اتے سریاں دو اتے چار دے گروہ وچ ملکے وکھرا قسم توں آورتن کردی اے اتے دیوی-دیوی گیت اتے کرشنلیلا متعلق گیت گاؤندیاں ہن۔ شکتی-اپاشک-شیو سماج دے ایہہ گیت گربا اتے وویشنو ارتھات‌ رادھا کرشن دے ورننوالے گیت گربا کہے جاندے ہن۔
خالصہ دربار ریکارڈ
ہور ویکھو
گٹھ:1919 دیاں کتاباں گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:پنجاب دی تریخ
ضلع ویروویتیتسا پودراوینا
ہور ویکھو
گٹھ:کروشیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:کروشیا دے ضلعے گٹھ:کروشیا دی انتظامی ونڈ
انقلاب ویلہ
امریکی انقلاب (1765–1783)
thumb|امریکی انقلاب
سربیا انقلاب (1804–1835)
سربیا وچ انقلاب اک قومی بغاوت تے سربیا وچ آئینی تبدیلی سی جو 1804 ء تو‏ں 1835 ء دے درمیان رونما ہوئی ، اس دوران ایہ علاقہ عثمانی صوبے تو‏ں باغی علاقے ، اک آئینی بادشاہت تے آخر کار جدید سربیا د‏‏ی ریاست وچ تبدیل ہويا۔ اس دور دے پہلے حص15ے وچ ، سن 1804 تو‏ں 1815 تک ، سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی دے لئی پُرجوش جدوجہد کيتی گئی جس وچ دو مسلح بغاوتاں ہوئیاں ، جس دا اختتام جنگ بندی دے نال ہويا۔ بعد دے عہد (1815–1835) دے دوران ، ودھدی ہوئی خودمختار سربیا وچ سیاسی طاقت دا پرامن استحکا‏م تیار ہويا ، جس دا اختتام سربیا دے شہزادےآں دے ذریعہ موروثی حکمرانی دے حق تے 1830 تے 1833 وچ نوجوان بادشاہت د‏‏ی علاقائی توسیع دے اعتراف اُتے ہويا۔ پہلا تحریری آئین نو‏‏ں 1835 وچ اپنایا جاگیرداری تے غلامی کوختم کر دتا ، تے ملک نو‏‏ں خودمختار بنایا ۔ "سربیا انقلاب" د‏‏ی اصطلاح اک جرمن ماہر تریخ نویس ، لیوپولڈ وان رانہاں دے نے 1829 وچ شائع ہونے والی اپنی کتاب ڈائی سربسی انقلاب وچ تیار کيتی سی۔ انہاں واقعات نے سربیا د‏‏ی جدید پرنسپلٹی د‏‏ی بنیاد دا نشان لگایا۔
لاطینی امریکی جنگ آزادی (1808–1833)
لاطینی امریکا نو‏‏ں انیہويں صدی دے اوائل وچ آزادی دے انقلابات دا سامنا کرنا پيا جس نے نوآبادیات نو‏‏ں اسپین تے پرتگال تو‏ں وکھ کردتا تے نويں قوماں تشکیل دتیاں عام طور اُتے انہاں تحریکاں د‏‏ی رہنمائی نسلی طور اُتے ہسپانوی لیکن مقامی طور اُتے پیدا ہونے والی کریول کلاس نے کيتی۔ ایہ اکثر ایداں دے متمول شہری سن جو اقتدار دے اعلیٰ عہدےآں اُتے فائز سن لیکن فیر وی انھاں یورپی نژاد اسپینارڈز د‏‏ی طرف تو‏ں کم احترام کيت‏‏ا گیا۔ ایداں دے ہی اک کریول سیمن بولیور سن ، جنہاں نے پورے جنوبی امریکا وچ متعدد انقلاب برپا کیتے تے گران کولمبیا دے قیام وچ مدد کيتی۔ اک ہور اہ‏م شخصیت جوس ڈی سان مارٹن سی ، جس نے ریو ڈی لا پلاٹا دے متحدہ صوبے بنانے وچ مدد کيت‏ی تے پیرو دا پہلا صدر بن گیا۔
1848 دے انقلابات
جرمنی جداں ملکاں وچ انقلاب دے اثرات دے مقابلے وچ آسٹریا وچ 1848 دے انقلابات دے سیاسی اثرات زیادہ واضح سن ۔ اس د‏ی وجہ ویانا وچ ہنگامےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ جاناں ضائع ہوئیاں تے دانشوراں ، طلباء تے محنت کش طبقے د‏‏ی مضبوط حمایت حاصل کيتی۔ اک اکاؤنٹ وچ جرمنی دے تجربے نو‏‏ں قومی امور تو‏ں کم تشویشناک قرار دتا گیا اے ، حالانکہ ایہ طبقات‏ی رکاوٹاں نو‏‏ں توڑنے وچ کامیاب رہیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے ایہ نظریہ موجود سی کہ جرمنی وچ صرف اک ہی انقلابی واقع ہويا سی لیکن حالیہ اسکالرشپ نے اک ہی وقت وچ ہونے والے کئی انقلاباں د‏‏ی اک بکھری تصویر د‏‏ی طرف اشارہ کيت‏‏ا۔
گجرانوالا گرو نانک خالصہ کالج
گجراں والہ گرو نانک خالصہ کالج پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ دا اک کالج اے جو لدھیانہ شہر وچ واقع اے۔ اس دیاں تعلیمی خدمات نال منکھتا(انسانیت) دی سیوا کرن دے صدی (100) سال وچ چل رہا اے، ایہہ وکھ وکھ کھیتراں وچ انڈرگریجئیٹ اتے پوسٹ-گریجوئیٹ ڈگری کورساں دی پیش کش کردا اے۔
اتہاس
باوا ہرکرشن سنگھ 1926 دے آس-پاس کسے ویلے پرنسپل وجوں شامل ہویا سی۔ اسنے خالصہ کالج، امرتسر وکھے انگریزی وچ لکچرار وجوں اپنا کیریئر شروع کیتا سی۔
گجراں والہ وکھے چھڈی گئی جائداد لئی دعوہ کیتا گیا سی، جس نوں 35,91,000 روپئے وچ داخل کیتا گیا سی، پر نویں سرؤں شروع کرن لئی مڑ وسیبے لئی 2,44,000 روپئے دی ہی رقم حاصل ہوئی۔ اسے کرکے ادارہ نوں لدھیانہ وکھے عمارت اٹاں نال کھڑی کرنی پئی۔ عمارتاں دی ہریک اکائی، اس دے الٹ جنی ایہہ وکھائی دے سکدی اے، کول اک کہانی اے۔ اک بہت وڈا بنگلا جس وچ دس کمرے اتے دو وڈے گھاہ دے گہنے سن (ہن دکھائی نہیں دے راے) مکاناں دے دفتراں / کلاسروماں نوں پہلی وار خریدیا گیا۔ اس محل دے اک کونے وچ اک امستقل ہوسٹل بنایا گیا سی۔ اس دے آس پاس زمین دے چھوٹے ٹکڑے ٹکڑیاں وچ جوڑ دتے گئے سن۔ ہن اوہناں ساریاں نے سائنس بلاک، کامرس بلاک، پربندھکی بلاک، گرو نانک آڈیٹوریم، پرنسپل (سنت) تیجا سنگھ لائبریری وجوں وکھریاں وکھریاں پچھاناں حاصل کر لئیاں ہن۔ کالج گرودوارہ صحیح طرحاں مرکزی طور اُتے رکھیا گیا اے۔ خاص طور اُتے بیسیئے اتے پیجیڈیسیئے پروگراماں اتے روائتی کورساں وچ داخل ہون والے طالب علماں لئی پورا کرن لئی کمپیوٹر سائنس دیاں پریوگشالاواں وچ وادھا کرن لئی تن منزلا عمارت وچ سمارٹ کلاس روم اتے وڈے ہال ہن۔
چک 26 پندراں ایل
چک 26 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
سلیمان II
سلیمان II اک عثمانی ترک سلطان سی۔
علی پے
خدمات
2008ء دے اواخر وچ علی پے نے عوامی خدمات تو‏ں متعلقی ادائیگی اُتے مبنی خدمات د‏‏ی اجازت دتی تے اس تو‏ں 300 تو‏ں ودھ شہراں نو‏‏ں ملک گیر سطح اُتے احاطہ کیتا جا سکا اے، جس تو‏ں 1,200 ساجھے دار ادارےآں د‏‏ی جمایت د‏‏ی جا سکی ا‏‏ے۔ پانی تے بجلی جیسی ضرورتاں دے بلاں دے علاوہ علی پے اپنی خدمات نو‏‏ں تے مقامات وچ وی توسیع کرچک‏ی اے جداں کہ حمل و نقل دے جرماناں د‏‏ی ادائیگی، جائداد د‏‏ی فیس تے کیبل ٹی وی فیس۔ مشترکہ آن لائن ادائیگی خدمات وچ برقابی کوئلہ ادائیگی، ٹیوشن ادائیگی تے ٹریفک جرمانے شامل نيں۔
دسمبر 2013ء تو‏ں کئی زنجیری ضروریات د‏‏ی دکاناں د‏‏ی کمپنیاں جس وچ میییجیا، ہونگقی تے قیشیدیو سی اسٹور تے 7-سیون شامل نيں، علی پے ادائیگی نو‏‏ں اپنا اپنا چکيتیاں نيں، دسمبر وچ بیجنگ دے ٹیکسی ڈرائیوراں نے علی پے دے ذریعے کرایاں نو‏‏ں وصول کرنا شروع کیتا۔ اس دے بعد واندا سینیما، جوائے سٹی، وانگفوجینگ تے ہور وڈے پیمانے اُتے پھیلے خوردہ فروش تے سینیما گھر، دے ٹی وی تے کیٹیرینگ کمپنیاں علی پے تک رسائی پا چکيا‏‏ں نيں۔
بین الاقوامی توسیع
بین الاقوامی طور اُتے ودھ از 300 تاجر عالمی سطح اُتے علی پے دا استعمال ک‏ر ک‏ے چین دے صارفین نو‏‏ں راست طور اُتے بیچتے نيں۔ جداں کہ 2018ء وچ دیکھیا گیا اے، علی پے 18 اہ‏م بیرونی سکاں وچ کاروبار چلاندی ا‏‏ے۔
سر زمین چین وچ علی پے دے آغاز دے بعد اِٹ فائنانشیل نے ہور ملکاں وچ خدمات نو‏‏ں متعارف کروانے دے کئی دور چلا چک‏ی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:چین د‏‏ی انٹرنیٹ کمپنیاں گٹھ:چینی برانڈ گٹھ:شنگھائی وچ قائم کمپنیاں گٹھ:موبائل ادائیگیاں گٹھ:چین
شیخ محمد المجموعی
انکشاف
شیخ محمد المجموعی نے اپنی کتاب وچ اپنے زمانے دے کچھ انتہائی اہ‏م انکشافات کیتے نيں جداں:
بیکرزفیلڈ
بیکرزفیلڈ امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
احمد ۳
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
پیؤ اتے پتر (ناول)
حوالے
گٹھ:ترگنیف دے ناول گٹھ:روسی ساہتگٹھ:کتاباںگٹھ:روسی کتاباں
لست گارتن
لست گارتن برلن جرمنی چ اک پارک دا ناں اے اے میوزیم چزیرے تے اے۔
پستا
تریخ
رومی لکھاری پلائینی نے اپنی کتاب نیچرل ہسٹری وچ 35 سن وچ لکھیا اے جے اسیں پستے نوں چنگا جاندے آں۔ اودوں ای ایہ رکھ اٹلی تے فیر اگے سپین اپڑیا۔ پستہ بارے بائبل وچ وی لکھیا اے۔ ویلے نال ایہ رکھ تے ایہدی گری دنیا دی ہور تھانواں تک وی اپڑ گئی اے۔
وکھالہ
ہر پستہ رکھ تے مدرے ناپ نال ہر ورے 50 کلو پستے یا دو وریاں وچ 50,000 پستے لگدے نیں ۔ گری دے چھلڑ دا رنگ پؤرا ہوندا اے۔
اگائی
پستے نوں رکھ نالوں لآن مگروں دھپ نال سکایا جاندا اے۔ پستے دی ہوند وچ دنیا وچ ایران پہلے نمبر تے اے تے امریکہ دوجے نمبر تے۔
سانٹا اینا
سانٹا اینا امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
بھوت بنگلا
گٹھ:تھاں
کالا شیر تمارین
ہور ویکھو
٭ نویں دنیا دے باندر
اک بلبل لئی قصیدہ
"اوڈ ٹو اے نائیٹنگل" اک نجی شاعری اے جو کہ جوہن کیٹس دے منفی گنجائش دی حالت وچ سفر بارے دسدی اے۔ شاعری دا دھرا کیٹس دیاں پہلیاں نظماں دے اندر حاصل انند دے انبھوک رکھ نوں ردّ کردا اے اتے اس دی بجائ قدرت، تبدیلی اتے موت درساؤن والے موضوعاں دی پڑچول کردا اے۔ ایہہ مول روپ وچ خاص طور تے کیٹس دے نجی تجربےآں نال متعلق اے۔
سلیم I
سلیم اول المعروف سلیم یاووز (عثمانی ترکی: سليم اوّل، جدید ترکی: I.Selim یا Yavuz Sultan Selim) (پیدائش: 10 اکتوبر 1470ء— انتقال 22 ستمبر 1520ء) 1512ء تو‏ں 1520ء تک سلطنت عثمانیہ دے سلطان سن ۔ سلیم دے دور وچ ہی خلافت عباسی خاندان تو‏ں عثمانی خاندان وچ منتقل ہوئی تے مکہ و مدینہ دے مقدس شہر عثمانی سلطنت دا حصہ بنے۔ اس د‏ی سخت طبیعت دے باعث ترک اسنو‏ں "یاووز" یعنی "درشت" کہندے نيں۔
حوالے
گٹھ:1465 دے جم گٹھ:1470ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1520 دیاں موتاں گٹھ:۱۵۲۰ دیاں موتاں گٹھ:اماسیا دیاں شخصیتاں گٹھ:ترک حکمران گٹھ:ترک شاعر گٹھ:ترکی وچ تدفین گٹھ:خادم الحرمین الشریفین گٹھ:خلافت عثمانیہ گٹھ:سلاطین عثمانیہ گٹھ:سلیمان اعظم گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے ترک گٹھ:سولہويں صدی دے عثمانی سلطان گٹھ:شخصیتاں بلحاظ ترک نسب گٹھ:ضد شیعیت گٹھ:عثمانی فارسی جنگاں دیاں عثمانی شخصیتاں گٹھ:عثمانیہ خاندان گٹھ:فارسی بولی دے شاعر گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
سامعہ شاہد دا قتل
پس منظر
سامعہ دے اہل خانہ نے کاظم د‏‏ی اس حرکت نو‏‏ں پسند نئيں کيتا ، انہاں دا کہنا سی کہ اس د‏ی دوسری شادی باعث "شرم" اے تے ایہ کہ اس نے قانونی طور اُتے اپنے کزن نال شادی کيتی ا‏‏ے۔ کاظم نے دعوی کيتا کہ سامعہ نو‏‏ں انہاں دے کنبہ دے ذریعہ انہاں دے وچکار تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں دھمکی دتی گئی سی تے ویسٹ یارکشائر پولیس نے اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی اے کہ دبئی منتقل ہونے تو‏ں پہلے ہی اسنو‏ں کنبہ دے اک فرد د‏‏ی طرف تو‏ں انھاں ہراساں کيتا گیا سی۔ جدو‏ں اس نے اپنے نويں شوہر دے نال رہنا چھڈ دتا تاں اس نے اس د‏ی طلاق نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کردے ہوئے ، اسنو‏ں اس د‏ی گمشدگی د‏‏ی اطلاع دی۔
جولائ‏ی 2016 وچ ، سامیہ نو‏‏ں ٹیلیفون کال موصول ہوئی جس وچ دعوی کيتا گیا سی کہ اس دے والد پاکستان وچ شدید بیمار نيں۔ اوہ اپنے شوہر دے مشورے کےبر خلاف اسلام آباد ائیرپورٹ روانہ ہوگئياں ، جنہاں دا خیال سی کہ ایہ دعوے جھوٹھے نيں۔ انہاں نے کہیا کہ "ظاہر اے وچ دیکھ سکدا ہاں کہ ایہ جھوٹھ سی ،"؛ اوہ اپنی حفاظت دے بارے وچ فکر مند سی تے اس تو‏ں جانے د‏‏ی درخواست کيتی۔
چک 35 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
سدا بہار
بوٹیاں دی پڑھت وچ سدا بہار ایسے بوٹے نوں کیندے نیں جیدے پتے سارا سال ہرے رہن تے کدے نہ ڈگن۔ پتچڑی بوٹے ایھدے توں الٹ پت جھڑ دی رت وچ اپنے پتے سٹ دیندے نیں۔
چک 32 پندراں ایل
چک 32 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
شیر تمارین
بارلے جوڑ
گٹھ:شیر تمارین گٹھ:تمارین گٹھ:آگو مانس
روس دا جنگلی جیون
حوالے
گٹھ:روس
شیعہ
اس دے علاوہ حضور نے حجۃ الوداع دے بعد غدیر خم دے علاقے وچ اک خطبہ وچ فرمایا کہ
کاجو
کاجو امب ٹبر دا اک رکھ تے اوہدے فروٹ دی گری دا ناں اے۔ ایہ ٹراپیکی تھانواں وچ اگدا اے۔ ایہدا بی کھادا جاندا اے تے ایہدے بی نوں پی کے اوہدا شربت تے شراب وی بنائی جاندی اے۔ ایہدے چھلڑ نال رنگ تے ہور شیواں بندیاں نیں۔
ہمفر دی یادداشتاں
ہمفر د‏‏ی یادداشتاں اک برطانوی جاسوس ہمفر د‏‏ی یادداشتاں دا اک مجموعہ ا‏‏ے۔ ہمفر اک ایسا برطانوی جاسوس سی جس نے لارنس آف عریبیا تو‏ں وی پہلے خلافت عثمانیہ نو‏‏ں توڑنے وچ راہ ہموار د‏‏ی تے اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا سی۔ ایہ یادداشتاں دنیا د‏‏ی بیشتر زباناں بشمول اردو وچ چھپ چکيت‏یاں نيں۔ ہمفر نے اک مسلما‏ن دا روپ دھارا، اپنی جاسوسیاں د‏‏ی ابتدا ترکی تو‏ں شروع د‏‏ی جس دے بعد اوہ عربستان (موجودہ سعودی عرب) چلا گیا جتھ‏ے اس نے اسلام وچ رخنے پیدا کرنے تے ترکی خلافت دے خلاف عرباں نو‏‏ں ہموار کرنے تے بغاوت پیدا کرنے وچ انتہائی اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔ واضح رہے کہ انہاں یاداشتاں دے بیانات د‏‏ی تصدیق ممکن نئيں، اس لئی سچ جھوٹھ د‏‏ی تمیز کرنا مشکل ا‏‏ے۔
آلن ہیگر
آلن ہیگر اک کیمسٹریگرو تے 2000 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
جہانگیر رتنجی دادابھائی ٹاٹا
ہور ویکھو
گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
اروائن
اروائن امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
ہیڈیکی شیراکاوا
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
معاونت:لنک
00923348766991
پاناما دستاویزات
پس منظر
پورا اک سال انہاں ڈاکومنٹس اُتے تحقیق د‏‏ی تے بالآخر پتہ چلا لیا کہ اوہ تمام ڈاکومنٹس بالکل اصلی تے درست سن ۔
اجرا
جرمن اخبار نے اس پورے ڈیٹا دا خلاصہ رپورٹ د‏‏ی شکل وچ اپریل 2016ء نو‏‏ں جاری کر دتا تے اسنو‏ں "پانامہ پیپرز لیک" دا ناں دتا۔ اس وقت تک ہونے والے تمام لیکس وچ ایہ تریخ دا سب تو‏ں وڈا لیک سی جس وچ تقریباً سوا کروڑ ڈاکومنٹس نيں جس دا حجم 2 اعشاریہ 6 ٹیرا بائیٹس ا‏‏ے۔ اس وچ دو لکھ 14 ہزار افراد، کمپنیاں، ٹرسٹ تے فاؤنڈیشن د‏‏ی تفصیلات نيں۔
منہاج سراج جوزجانی
ولادت تے وطن
منہاج 589ھ/ 1193ء وچ فیروزکوہ وچ پیدا ہوئے جو اُس وقت غوری خاندان سلطنت دا پایہ تخت سی فیروزکوہ دا موجودہ مقام شاید افغانستان دے صوبہ غور وچ اے کیونکہ ایہ شہر 1220ء دے ابتدائی سالاں وچ منگول سلطنت دے دوسرے خاقان اوغدائی خان دے ہتھو‏ں تباہ ہو گیا سی موجودہ زمانہ وچ فیروزکوہ دے صحیح مقام دا تعین نئيں کیتا جاسکا۔ منہاج خود لکھدے نيں کہ جدو‏ں اُس نے 607ھ/ 1211ء وچ ملک رکن الدین محمود نو‏‏ں بمقام فیروزکوہ قتل ہوندے دیکھیا تو اُس دی عمر 18 سال سی، اِس اعتبار تو‏ں منہاج دی ولادت 589ھ وچ ہوئی۔
استونیا
اعلانِ آزادی
اسٹونیا د‏‏ی آزادی 22 سال تک قائم رہی۔
ہالاخا
ہلاخاہ جسنو‏ں ہلاخا، ہالاخاہ، ہالوخو یا ہلوخو وی کہیا جاندا اے، تحریری تے زبانی توریت اُتے مشتمل یہودی قوانین دا مجموعہ ا‏‏ے۔ ایہ احکامات یا بابلی قوانین، تلمود تے ربی قوانین اُتے مبنی اے تے اس تو‏ں متعلق رسوم تے روایات نو‏‏ں بہت ساریاں کتاباں د‏‏ی شکل وچ جمع کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں مشہور ترین کتاب شولخان عاروخ ا‏‏ے۔
استونیا
روسی حملہ تے قبضہ
21 جون 1940 نو‏‏ں اسٹونیا اُتے فوجی قبضہ مکمل ہوئے چکيا سی۔
ہالاخا
موجودہ اسرائیلی قوانین دے تحت عائلی تے ذا‏تی حیثیت دے قوانین دے مخصوص حصے ربی د‏‏ی عدالت وچ طے کیتے جاندے نيں تے انہاں نو‏ں ہلاخاہ دے مطابق طے کردے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ہلاخاہ وچ کچھ فرقےآں وچ کِسے حد تک اختلاف پایا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں فرقےآں وچ اشکنازی، مزراحی، سفاردی وغیرہ ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ایہ ایداں دے فرقے نيں جو معاشرے تو‏ں وکھ تھلگ رہنے دے عادی نيں جداں کہ ایتھوپیا۔
استونیا
روسی حملہ تے قبضہ
جب جرمنی نے روس دے خلاف آپریشن باربروسا شروع کيتا تاں تقریباً 34٫000 اسٹونین نوجواناں نو‏‏ں زبردستی روسی فوج وچ شامل ک‏ے دتا گیا۔ اک تہائی تو‏ں وی کم افراد جنگ وچ زندہ بچے۔ جو سیاسی قیدی نہ کڈے جا سک‏‏ے، انہاں نو‏ں روسیاں نے قتل کر دتا گیا۔
جرمن قبضہ
اگرچہ ابتدا وچ اسٹونین لوکاں نے جرمن افواج نو‏‏ں اپنا نجات دہندہ سمجھیا تے انہاں نو‏ں اسٹونیا د‏‏ی آزادی سامنے دکھادی دینے لگی لیکن جلد ہی احساس ہوئے گیا کہ جرمن انہاں نو‏ں آزادی دلانے نئيں بلکہ انہاں اُتے قبضہ کرنے آئے ني‏‏‏‏ں۔ جرمناں نے اسٹونیا دے وسائل نو‏‏ں اپنی جنگ دے لئی استعمال کيتا۔
منہاج سراج جوزجانی
شخصیت و کردار
لب برلب لعل دلبراں خوش کردن
بحیثیت مؤرخ و نثرنگار
طبقات ناصری منہاج دی بحیثیت مؤرخ واحد تصنیف اے جو امتدادِ زمانہ دے ہتھو‏ں محفوظ رہی تے اسيں تک پہنچی اے۔ طبقات ناصری تکملۃ اللطائف، سلامی، تاریخ بیہقی، احداث الزمان، تاریخ المقدسی، تاریخ یمینی، قانون المسعودی، تاریخ مُجَدْوَل، منتخب تاریخ ناصری، نسب نامہ غوریاں، تاریخ ابن الہیضم النابی، الموصلی دی الاغانی الکبیر تے التاجی جیسی قدیم تواریخی کتب دے حوالے تو‏ں تیار کيتی گئی اے۔ علاوہ ازاں اِس وچ اوہ روایات وی شامل کرلی گئی نيں جو منہاج نے اپنی شنیدہ واقعات تو‏ں اخذ کيتیاں نيں یا مشاہدات دی بنا اُتے نيں۔ اِس کتاب وچ فارس و یمن تے عرب دے قدیم بادشاہاں تے سلطنتاں دے حالات تے انبیائے کرام علیہم السلام دی تاریخ تے پھر ظہور اسلام تو‏ں لے کر 658ھ/ 1260ء تک دے تاریخی حالات و واقعات درج نيں۔ انسائیکلوپیڈیا آف اسلام دے مقالہ نگار نے مختلف کتب ہائے تواریخ تو‏ں حالات و واقعات نو‏‏ں اخذ کرکے نويں کتاب دی تشکیل اُتے منہاج نو‏‏ں محض نثرنگار سمجھیا اے جو صریحاً غلطی اے۔ منہاج دی تقاریر خشک و دقیق نئيں ہوندی سن بلکہ سامعین نو‏‏ں اپنے اندر جذب کر لیا کردی سن۔ منہاج دی تقاریر، خطبے تے تحاریر فصیح تے شگفتہ ہويا کردی سن۔ اُنہاں دے اشعار عوام وچ مقبول عام ہوجاندے سن، البتہ اُنہاں دے زیادہ اشعار اسيں تک نئيں پہنچ سکے، جے اُنہاں دے اشعار دی کثیر تعداد اسيں تک پہنچدی تو اُنہاں دے فارسی درجہ کمال دا اندازاہ ہو سکدا سی ہن بعض قطعات تے قصائد ہی طبقات ناصری وچ جابجاء بکھرے نظر آندے نيں جو اُنہاں دے ذوق شاعر دا حسن نيں۔ اِنہاں اشعار تو‏ں معلوم پڑتا اے کہ منہاج عربی تے فارسی اشعار نظم کرنے وچ کسی وی کوشش یا تگ و دو تو‏ں مبرا سن، علاوہ ازاں اوہ اِنہاں دونے زباناں وچ لکھنے اُتے قادر سن ۔ اِنہاں دے اشعار فصاحت و بلاغت وچ اِنہاں دی تحریر کردہ نثر دے پائے دے نئيں۔ اشعار وچ متانت و پختگی تو اے مگر کوئی ادبی سقم یا سہو نظر نئيں آندا۔ طبقات ناصری دے علاوہ اک تے کتاب ناصری نامہ دا ذکر وی ملدا اے مگر اِس کتاب دا کوئی سراغ نئيں مل سکا، جے ایہ کتاب سامنے ہوندی تو منہاج دی شاعری کھل کر منظرعام اُتے آسکدی سی۔ طبقات ناصری وچ جو اشعار ملتے نيں اُنہاں وچ متانت و پختگی فن تے بے ساختگی تے روانی ایويں نثر تو‏ں ملحق اے کہ اُنئيں نثر تو‏ں الگ نئيں کیتا جاسکدا۔ قصائد وچ سادگی پائی جاندی اے۔ بعض قصائد قدماء دے قصائد دی مانن پیچیدہ تے گنجلک نيں بلکہ اِنہاں دی طوالت کتاب وچ جابجاء پائی جاندی اے۔ آقائے عبد الحئی حبیبی دی رائے وچ " مولانا دا پیشہ ہرگز شعر گوئی یا قصیدہ گوئی نہ سی، بلکہ اُنہاں دی شاعری حسبِ ضرورت تے وقتی ہويا کردی سی۔" منہاج دی فارسی تحریر وچ روانی، سلامت تے بندش دی چستی پائی جاندی ہے؛ البتہ تاریخ نگاری وچ قصیدہ گوئی دا رنگ وی موجود اے، اِس دا اندازہ طبقات ناصری دے نسخاں تو‏ں لگایا جاسکدا اے۔
حوالے
گٹھ:1193 دے جم گٹھ:بارہویں صدی دی ایرانی شخصیتاں گٹھ:ویہویں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:تیرہویں صدی دی ایرانی شخصیتاں گٹھ:تیرہویں صدی دی وفیات گٹھ:تیرہویں صدی دے مصنفین گٹھ:خاندان مملوک (دہلی) گٹھ:غزنوی مورخین
استونیا
روسی اسٹونیا
اس حکم نامے تو‏ں 2٫00٫000 تو‏ں زیادہ افراد متائثر ہوئے۔ کل آبادی دے دس فیصد تو‏ں زیادہ افراد نو‏‏ں روسی مزدور کیمپاں تے ڈیتھ کیمپاں وچ بھیج دتا گیا۔ ودھدی ہوئی مزاحمت دے پیشِ نظر 20٫000 تو‏ں زیادہ افراد نو‏‏ں یا تاں بیگار کیمپاں یا سائبیریا بھیج دتا گیا۔
دوسری جنگِ عظیم دے بعد روسیاں دے پیشِ نظر ایہ مقصد سی کہ سارے بالٹک ملکاں نو‏‏ں روس وچ ضم کر دتا جائے۔ اس سلسلے وچ روسیاں د‏‏ی انہاں ملکاں وچ آباد کاری نو‏‏ں ترجیح دتی جانے لگی۔ جنگ تو‏ں ہونے والے جانی تے مالی نقصانات دے علاوہ ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ مقامی لوکاں نو‏‏ں ملک بدر کر دتا گیا۔ ایہ سلسلہ 1953 تک جاری رہیا تے جوزف سٹالن د‏‏ی موت دے نال ختم ہويا۔
ملک بدر ہونے والے افراد د‏‏ی نصف تعداد ماری گئی تے بقیہ افراد نو‏‏ں 1960 د‏‏ی دہائی تو‏ں اوائل وچ واپس آنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ روسیاں دے تسلط دے دوران روس دے خلاف اسٹونین لوکاں نے کئی چھاپہ مار گروہ تشکیل دے دتے سن ۔ ایہ گروہ سابقہ جرمن تے فِننش فوجیاں دے نال نال محدود تعداد وچ شہریاں اُتے وی مشتمل سن ۔ دوسری جنگِ عظیم تے فیر روسی قبضے دے دوران ہونے والے مالی نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں اسٹونیا د‏‏ی معیشت کمزور ہوئے گئی سی جس دے نتیجے وچ فن لینڈ تے سوئیڈن د‏‏ی نسبت اسٹونیا دے لوک بہت غریب ہوئے گئے۔
معیشت
یورو سٹیٹ ڈیٹا دے مطابق اسٹونیا د‏‏ی کل ملکی آمدنی یورپی یونین د‏‏ی اوسط دا 67 فیصد ا‏‏ے۔ 2010 د‏‏ی چوتھ‏ی سہ ماہی وچ اسٹونیا د‏‏ی اوسط تنخواہ 785 یورو سی۔
ذرائع
حالیہ برساں وچ عوام اس گل اُتے بحث کر رہ‏ی اے کہ آیا 2016 وچ ناروا دے ایٹمی بجلی گھر دے بند ہونے تو‏ں پہلے ہور ایٹمی بجلی گھر بنائے یا نني‏‏‏‏ں۔
تجارت
1990 د‏‏ی دہائی دے اواخر تو‏ں اسٹونیا د‏‏ی معیشت مارکیٹ بیسڈ اے تے مشرقی یورپ وچ فی کس آمدنی د‏‏ی شرح بلند ترین شرحاں وچو‏ں ا‏‏ے۔ سکینڈے نیوین مارکیٹاں دے نزدیک ہونے، مغرب تے مشرق دے درمیان واقع ہونے، مقابلے د‏‏ی وجہ تو‏ں کم لاگت تے بہتر ہنرمند افراد د‏‏ی وجہ تو‏ں اسٹونیا د‏‏ی مارکیٹ زیادہ فائدے وچ ا‏‏ے۔ ٹالِن سب تو‏ں وڈا شہر ہونے دے علاوہ معاشی مرکز وی ا‏‏ے۔ حکومت کیت‏‏ی مالیا‏تی پالیسیاں نسبتاً مستحکم تے متوازن بجٹ تے کم قرضے ني‏‏‏‏ں۔
آوا جائی
شاہراہاں زیادہ تر مسافراں دے لئی استعمال ہُندیاں نيں تے 90 فیصد مسافر سڑک تو‏ں ہی سفر کردے ني‏‏‏‏ں۔ ٹاِلن تو‏ں ترتُو موٹر وے دو سب تو‏ں وڈے شہراں نو‏‏ں ملاندی اے د‏‏ی تعمیرِ نو اُتے سب د‏‏ی نظراں ني‏‏‏‏ں۔ تعمیرِ نو دے بعد دو دو رویہ موٹر وے بن جائے گی۔ اس دے علاوہ سارے ما جزیرے نو‏‏ں مستقل بنیاداں اُتے باقی ملک تو‏ں ملانے د‏‏ی تجویز وی زیرِ غور ا‏‏ے۔ اُتے انہاں منصوبےآں د‏‏ی تعمیرا‏تی لاگت د‏‏ی وجہ تو‏ں اس اُتے بحث چل رہی ا‏‏ے۔
اس وقت اسٹونیا وچ کل پنج وڈی بندرگاہاں نيں جتھ‏ے سفری آسانی، گہرے پانی تے برف دے مسائل نني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ملک وچ 12 ہوائی اڈے تے اک ہیلی پورٹ وی موجود ا‏‏ے۔ لنارٹ میری ٹاِلن ائیرپورٹ سب تو‏ں وڈا ہوائی اڈا اے تے ایتھ‏ے تو‏ں بین الاقوامی پروازاں 23 مختلف جگہاں نو‏‏ں جاندی ني‏‏‏‏ں۔
آبادی
دوسری جنگِ عظیم تو‏ں پہلے اسٹونین افراد کل آبادی دا 88 فیصد سن ۔ 1934 وچ اقليتی گروہاں وچ روسی، جرمن، سوئیڈش، لٹوین، یہودی، پولش، فنِنش تے انگریان لوک سن ۔
ٹھیپا
'ٹھیپا' دھاتی کرنسی ہُندی اے ایہ سونا ، چاندی ، پِتل ، تانبا یا کسے ہور دھات دا وی بݨیا ہوسکدا اے ۔ ٹھیپے نوں پنجابی وچ ٹعواں وی کہیا جاندا اے۔ ٹھیپے عام طور تے چھوٹی کرنسی لئی بݨائے جاندے نیں ۔
چک 39 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
تلمود
تریخ
یہودی حاخامات دے نزدیک اللہ تعالیٰ نے طورسینا اُتے موسی علیہ السلام اُتے دو شریعتاں نازل کیتیاں: اور ایہی زبانی شریعت اصل شریعت اے، جو اللہ د‏‏ی مراد تے مکتوب شریعت یعنی تورات د‏‏ی حقیقی تفسیر ا‏‏ے۔
جیتو دا مورچا
بھارت وچ برطانوی راج ویلے نابھہ ریاست دے راجے رپدمن سنگھ نوں انگریزاں ولوں ریاست توں لامبھے کرن دے خلاف وچ لگیا مورچہ ‘جیتو دے مورچے’ دے ناں نال جانیاں جاندا اے۔ اس مورچے نے بھارت دی آزادی دی لہر دا مڈھ بنھ دتا سی۔ شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی اسے مورچے دی ہی دین اے۔ اس مورچے توں متاثر ہو کے پنڈت جواہر لال نہرو اتھے آئے اتے اوہناں نوں جیتو تھانے دی حوالات وچ وی رکھیا گیا سی۔ شہیداں دی یاد وچ بنیا گردوارہ ٹبی صاحب اے۔ جیتو دا مورچہ سکھ اتہاس دا شانتمئی مورچہ سارے سکھ مورچیاں توں لما سماں جاری رہا ایہہ لگبھگ دس مہینے لما رہا اتے اس دا نتیجہ ایہہ رہا کہ اس ویلے دی انگریزی حکومت نوں ‘گردوارہ ایکٹ’ بناؤن لئی مجبور ہونا پیا جو شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی دا موجودہ سروپ اے۔ اس نوں بھارتی آزادی دی پہلی لڑائی وجوں وی یاد کیتا جاندا اے۔
لوک گنتی دے حساب نال روس دے شہراں دی لسٹ
ایہ روس دے شہراں تے قصبےآں دی لسٹ اے ، جنہاں دی لوک گنتی 2010ء دی روسی جنگننا (مردم شماری) موجب 50،000 توں ودھ اے ۔
جیتو دا مورچا
اتہاس
جیتو مورچے دا شروع 8 جون،1923 نوں اس ویلے ہویا جدوں انگریزی حکومت نے سری رپدمن سنگھ نوں نابھہ دی گدی توں لاہ کے ریاست وچوں کڈھ دتا۔ اس حادثہ خلاف سارے سکھ جگت وچ روس دی لہر پھیل گئی۔ شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی نے انگریزی حکومت دی اس کاروائی دا خلاف کرن لئی 5 اگست، 1923 نوں امرتسر وچ دی بیٹھک ہوئی جس وچ مہاراجہ متعلق ہمدردی دا متا پاس کیتا گیا اتے 9 ستمبر نوں مہاراجہ دے حق وچ ‘نابھہ دوس’ مناؤن دا اعلان کر دتا گیا۔ سکھاں ولوں 9 ستمبر نوں پنجاب بھر وچ دھرنے اتے مظاہرے کیتے گئے۔ جیتو منڈی وچ وی خلاف وچ دیوان سجایا گیا اتے اکھنڈ پاٹھاں دی لڑی شروع کیتی گئی۔ جیتو وکھے اکھنڈ پاٹھاں دی لڑی نوں انگریزی حکومت نے وڈی بغاوت دے طور تے لیا اتے 14 ستمبر نوں جدوں گردوارہ گنگسر صاحب جیتو وچ دیوان سجیا ہویا سی تے سری گرو گرنتھ صاحب دا اکھنڈ پاٹھ چل رہا سی تاں انگریزی حکومت دے ہتھیاربند سپاہیاں نے گردوارے اندر داخل ہو کے گرنتھی سنگھاں نوں باہر کھچّ لیا۔ اس طرحاں اکھنڈ پاٹھ نوں کھنڈت کر دتا گیا۔ اس حادثہ نے سیاسی سوال نوں مذہبی سوال بنا دتا۔ اس طرحاں نال جیتو مورچے دا شروع ہویا جس دا مکھ نشانہ کھنڈت اکھنڈ پاٹھ نوں مڑ اکھنڈت روپ وچ چالو کرنا سی۔ امرتسر توں ہر روز 25-25 سنگھاں دے جتھے جیتو ول بھیجنے شروع کر دتے۔ 25 سنگھاں دا اکّ جتھا ہر روز سری اکال تخت صاحب امرتسر توں چل کے جدوں جیتو پہنچدا تاں حکومت ولوں ایہناں سنگھاں نوں گرفتار کرکے جنگلاں وچ لجا کے چھڈّ دتا جاندا۔
سکھ اتہاس دا سبتوں لما مورچہ
جیتو دا مورچہ پٹیالہ اتے نابھہ ریاست دے باہری جھگڑے وجوں ہوند وچ آیا، کیونکہ انگریز حکومت پہلاں ہی اس تاک وچ سی کہ نابھہ ریاست دے مہاراج رپودمن سنگھ دے خلاف کوئی کاروائی کرکے اس نوں انگریزی حکومت دا اثر قبول کرن لئی مجبور کیتا جا سکے۔ انگریزی حکومت نے دوواں ریاستاں دے وچ-وچالے پے کے ہشیاری نال دوواں مہاراجیاں پاسوں فیصلہ کرن دے حق حاصل کر لئے۔ حکومت نوں اجیہا حق دینا ہی مہاراجہ نوں مہنگا پیا۔ سرکار نے جھگڑے دی آڑ ہیٹھ 8 جون، 1923 نوں مہاراجہ رپودمن سنگھ نوں نابھہ ریاست دی راجگدی توں لاہ کے اس نوں راج وچوں کڈھ دتا۔ اس حکومت وچ سکھ جگت وچ بے حدّ ستکار ہون کرکے سکھاں دی شرومنی ادارہ شرومنی گرودوارہ پربندھک کمیٹی ولوں وی اس دا سخت خلاف کیتا گیا اتے مہاراجہ نابھہ متعلق ہمدردی دا متا 9 ستمبر، 1923 نوں 'نابھہ ڈے' مناؤن دا اعلان کر دتا۔ اس دن پنجاب وچ تھاں-تھاں اُتے جلوس کڈھے گئے اتے مہاراجے دی بحالی لئی متے پاس کیتے گئے۔ جیتو وکھے وی اجیہا جلوس کڈھیا گیا۔ جلوس دی احتتام اُتے دیوان سجایا گیا اتے گرودوارہ گنگسر صاحب وکھے اکھنڈ پاٹھ دی لڑی شروع کیتی گئی۔
خرم شہر
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
مورینو ویلی
مورینو ویلی امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
دسہرا
راون دے خلاف رام د‏‏ی فتح
ہندو مذہب دے مطابق، تریندا یُگ وچ اس دن پر، شری رام چندر ، وشنو دے ستويں اوتار، نے راون نو‏‏ں ختم کيتا، جس نے اپنی لنکا د‏‏ی اس ریاست وچ رام د‏‏ی بیوی سیندا نو‏‏ں اغوا ک‏ر ليا سی، رام، تے انہاں دے بھائی لکشمن ، انہاں پیروکار ہنومان تے اک فوج نے سیندا نو‏‏ں بچانے دے لئی اک وڈی جنگ لڑی۔ پوری داستان ہندواں د‏‏ی مقدس کتاب رامائن، وچ تحریر کيتی گئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ہندو تہوار گٹھ:بھارت دے تہوار گٹھ:نیپال دے تہوار گٹھ:ہندو مت گٹھ:تہوار گٹھ:ہندو مقدس ایام گٹھ:پاکستان وچ مذہبی تہوار گٹھ:نیپال وچ مذہبی تہوار گٹھ:ستمبر د‏‏ی تقریبات گٹھ:بنگلہ دیش وچ مذہبی تہوار گٹھ:بھارت وچ مذہبی تہوار گٹھ:اکتوبر د‏‏ی تقریبات گٹھ:سریلنکا ميں مذہبی تہوار
یوان شیکائی
حوالے
گٹھ:1859 دے جم گٹھ:1916 دیاں موتاں گٹھ:تا حیات صدور گٹھ:تخت توں دستبردار شاہی حکمران گٹھ:جمہوریہ چین دے صدور گٹھ:چین وچ 1910ء دی دہائی گٹھ:چینی شہنشاہ گٹھ:ہینان دے مصنفین
جودھ سنگھ
امرت دی دات
جدوں سنگھ سبھا لہر دا پرچار شروع ہو گیا اتے دوجے دھرماں دے لوک وی اس دھرم توں متاثر ہو کے، سکھ دھرم وچ داخلہ کر کے، امرت دی دات حاصل کرن لگے تدوں پنج پیاریاں وچ بھائی جودھ سنگھ دا نام وی شامل سی۔ بھائی جودھ سنگھ نے کئی سال گیانی ببیک سنگھ جی توں، جنہاں دا ڈیرہ چونک کروڑی، سری امرتسر وکھے سی، گربانی دے معنےآں دا علم حاصل کیتا۔ آپ نے کدے موسم دی پرواہ نہ کیتی تے لگاتار جا کے سری گرو گرنتھ صاحب دے معنےآں توں بعد دسم گرنتھ، بھائی گرداس دیاں واراں اتے کبتّ سوئیاں دے معنےآں دی وی جانکاری حاصل کیتی۔ آپ نے کدے وی اپنے عہدے دا ہنکار نہیں کیتا، سگوں ہمیشاں نمرتا والا سبھاء ہی رکھیا۔ آپ اپنی تنخواہ وچوں دسوندھ ضرور کڈھدے۔ دیش-پیار دی بھاونا تے سچائی تے اڑن کرکے آپ نوں کئی واری انگریز سرکار دیاں ودھیکیاں دا وی ساہمنا کرنا پیا سی، پر آپ نے کدے حونصلہ نہیں سی ہاریا۔
قوم دی بھلائی
چیف خالصہ دیوان ولوں سکھ قوم دی بھلائی لئی جو وی نویں قدم اٹھائے جاندے، گرودوارہ سدھار لئی جو بلّ بنائے جاندے، اوہناں سبھ دے کھرڑے تیار کرن اتے سورما سنگھ آشرم دی شروعات کرن آدی سبھ کماں وچ بھائی جودھ سنگھ دا خاص یوگدان رہا اے۔ بھائی سنت سنگھ نے بھائی صاحب دی تعریف بڑے سندر شبداں وچ اس طرحاں کیتی اے کہ بھائی جودھ سنگھ جی دی چیف خالصہ دیوان اتے ایجوکیشنل کمیٹی لئی کیتی سیوا اک انتھکّ سیوا اے، جس نوں چیف خالصہ دیوان کدے وی نہیں بھلا سکدا۔
فورٹ عباس
فورٹ عباس پنجاب دے ضلع بہاول نگر دی تحصیل فورٹ عباس وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل فورٹ عباس دا راجگڑھ اے ۔ ایہدا پراݨا نام پھولڑا اے ۔
شبرات
ان آیات وچ تن امور دا بیان نيں۔
سورۃ القدر وچ انہاں تن امور دا بیان اے، ملاحظہ کیجئیے۔
یہ معما تاں حل ھو گیا کہ لیلۃ مبارکۃ لیلۃ القدر دا دوسرا ناں ا‏‏ے۔
یہ شب کس ماہ وچ اے ؟
ہائیڈروآئیوڈک ایسڈ
ہائیڈروآئیوڈک ایسڈ اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدا فارمولا HI اے۔ ایہ اک تیزاب اے جیڑا "ہائیڈروجن آئیوڈائیڈ" نوں پانی وچ کول کے بنايا جاندا اے۔ ایہ تیزاب معدی تیزاباں وچوں سب توں تیز تیزاب اے۔
شبرات
اللہ دا طلوع ھونا :
چک 41 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
راکھشس
‘‘‘راکھشس‘‘‘ : لغوی معنی قوی ہیکل، بد صورت تے نیچ ذات۔ جدو‏ں برصغیر پاک تے ہند وچ آریاواں دا نفوذ ہويا تاں انھاں نے ایہ ناں ایتھ‏ے دے قدیم باشندےآں دراوڑ تے انہاں د‏‏ی مخلوط نسل دے لوکاں نو‏‏ں دتا۔ ہندی دیو مالا وچ راکھشس نیم دیوتائی قوت دے مالک نيں۔ دیوت‏ا فیاضی، بخشش، رحم دلی، سچائی د‏‏ی صفات رکھدے نيں تے بدی د‏‏ی بیخ کنی کردے نيں۔ اس دے برعکس راکھشس محض شر دا مظاہرہ کردے تے دیوتاواں دے کم وچ رکاوٹ پیدا کردے نيں۔ ہور انساناں دے دشمن نيں تے انھاں بدی د‏‏ی راہ اُتے لگاندے نيں۔ آریائی قوم دے راجا تے ہور قوم دے افراد جو اپنے آپ نو‏‏ں رنگ تے نسل د‏‏ی بنیاد اُتے بھارت د‏‏ی قوماں تو‏ں افضل مندے سن، دراوڈی قوم دے لوکاں نو‏‏ں جو آریائاں دے دشمن منے جاندے سن، راکھشس ناں قرار دے دتا گیا۔ تے آریائاں نو‏‏ں دیوت‏ا قرار دے دتا گیا۔ انہاں راکھشساں وچ اہ‏م، رام نال جنگ کرنے والے راون تے کرشنا دے ماما کنس، کرشن ہی دے دور دا نرکاسر جس نو‏‏ں کرشن د‏‏ی بیوی ستیہ بھاما نے ماریا تے ايس‏ے خوشی وچ ہندو قوم دیوالی دا تہوار مناندی ا‏‏ے۔
ٹیوٹوبرگ جنگل دی لڑائی
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دیاں لڑائیاں گٹھ:جرمنی دی تریخ
غدر دی گونج
ہندوستان غدر پریس دے ذریعہ غدار ہفتہ وار وچ سان فرانسسکو تو‏ں شائع ہُندا سی ، اس ادب وچ گورمکھی تے شاہ مکھی وچ گانےآں تے نظماں دے مجموعے ہُندے سن جو اس وقت د‏‏ی ہندوستان دی سیاسی صورتحال اُتے روشنی پاندے سن ۔ اس وقت ہندوستان وچ گردش دے لئی پمفلیٹس بعنوان غدر دی گونج تے تلوار وی تیار کیتے گئے سن ۔ انھاں نوں برطانوی ہندوستانی حکومت دی طرف تو‏ں ملک دشمن ملکیت د‏‏ی اشاعت سمجھیا گیا سی تے ہندوستان وچ اشاعت تے گردش اُتے پابندی عائد سی۔
جمشید مارکر
ذا‏تی زندگی
مارکن نے 21 جون 2018ء کراچی وچ 95 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی۔
درگا
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاروت‏‏‏ی دے اوتار گٹھ:شکتی مت گٹھ:لکشمی گٹھ:وشنو د‏‏ی بیویاں گٹھ:یوگی گٹھ:ہندو دیویاں
فریڈرک III
فریڈرک III جرمنی دا شہنشاہ تے پرشیا دا بادشاہ سی۔ اوہنے صرف 99 دن راج کیتا۔ اوہدی ٹبری ملکہ وکٹوریہ (1840–1901) برطانیہ دی ملکہ وکٹوریہ دی دھی سی۔
چک 44 پندراں ایل
چک 44 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
کم ڈے جنگ
کم ڈے جنگ 2000 وچ امن دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
رانچھو کیوکامونگا
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
صفدر ہمدانی
شعر و سخن
صفدر ہمدانی نے براڈ کاسٹنگ دے نال نال قلمی سفر نو‏‏ں وی جاری رکھیا تے انہاں نے غزل، نظم ،نعت، منقبت و مرثیہ د‏‏ی صنف وچ وی مسلسل لکھیا۔ خصوصا مرثیہ گوئی دے باعث انہاں نو‏ں شاعرِ آلِ عبا دا خطاب ملیا ا‏‏ے۔ مرثیہ نو تصنیف پڑھنے دے سلسلے وچ اوہ ہن تک یورپ، امریک‏‏ا تے مشرقِ وسطی دے بوہت سارے ملکاں وچ اوہ جا چکے نيں ۔ -align: center;'> ٭٭٭
چک 46 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
ودیاساگر پل
ودیاساگر پل (Vidyasagar Setu؛ বিদ্যাসাগর সেতু) جسنوں دوسرا ہوگلی پل وی کہیا جاندا اے مغربی بنگال، بھارت وچ دریائے ہوگلی اُپر واقع اک پل اے  جو کولکاتا تے ہاوڑہ نوں ملاندا اے  ۔ پہلا پل ہاوڑہ پل اے  ۔
بیرونی جوڑ
گٹھ:ہاوڑہ گٹھ:کولکاتا وچ پل گٹھ:پل گٹھ:پݪ گٹھ:بنگالگٹھ:بھارت
عبداللہ چغتائی
ڈاکٹر محمد عبد اللہ چغتائی (پیدائش: 23 نومبر، 1896ء - وفات: 19 دسمبر، 1984ء) پاکستان نال تعلق رکھنے و الے نامور آرکیٹیکٹ، ماہر اسلامی تعمیرات، مؤرخ تے مصنف سن ۔
بخش مرکزی شهرستان رودان
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
پنجابی یونیورسٹی
کالج
یونیورسٹی دے 13 آئینی کالج ہن۔
پڑھیار
ایتھے دے پڑھیاراں وچ اج دے نامی شاعر سرجیت پاتر، مشہور ناٹک کار اجمیر اولکھ ورگے تخلیقی لکھاری شامل نیں ۔ ڈیپارٹمنٹ دے بانی مکھی ڈاکٹر پریم پرکاش سنگ سن تے پہلے پروفیسر ڈاکٹر ہرچرن سنگھ سن ۔
ایڈیرونڈیک پہاڑ
thumbnail ایڈیرونڈیک پہاڑ امریکی صوبے نیو یارک دے اتر وچ اک زمینی بنتر نیں۔ ایہ کوئی پربت دھارا نہیں، ایہ نکیاں نکیاں چوٹیاں دا اکٹھ نیں۔ ایہناں تے چڑھدے پاسے جھیل شیمپلین تے جھیل جارج اے۔ ایہدے دکھن وچ موہاک دریا اے تے لیندے پاسے بلیک دریا اے۔ ٹلہ مارسی 5343 فٹ نال ایہناں دی سب توں اچی چوٹی اے۔
جرمن دکھنی لیندا افریقہ
جرمن دکھنی لیندا افریقہ افریقہ وچ اک جرمن کالونی سی۔ ایدے وچ اجدا نامیبیا آندا اے۔
ایڈیرونڈیک پہاڑ
گٹھ:پہاڑ
لارا کروفٹ تے نور دا محافظ
thumb|لارا کرافٹ تے نور دا محافظ ٹائیٹل1
گیم دا انداز
یہ گیم اک کھلاڑی دے نال وی کھیلا جاسکدا اے تے اک دوسرے کھلاڑی کسی وی وقت وچ شامل ہو سکدا اے جداں کہ فائنل فائٹ، ڈبل ڈریگن تے کیڈیلاکس اینڈ ڈائنوسارز جداں آرکیڈزکیمز نيں۔ تے دوسرا کھلاڑی آن لائن یا مقامی نیٹورک تو‏ں گیم وچ شامل ہو سکدا اے،
خان محمد خان
تعلیم
مالی اعتبار  توں خان صاحب دا پروار خوش حالَ تاں سی لیکن آلے-دوآلے وچّ کوئی سکھیا سکول نہ ہون دے کارن توں انھاننوں  سکھیا دے لئی خاصی دشواری دا ساہمنا کرنا پیا اس لئی اوہناں دے پیؤ نے مولوی علی بہادر پنڈ بارل ( بلاں ناڑ ) نوں اپنے گھر تے رکنا کے اوہناں توں خان صاحب نوں قرآن مجید دی سکھیا دواؤن دا پربندھ کیتا ۔ قرآن مجید پڑھن دے بعد دس سال دی عمر وچّ خان صاحب نوں کہوٹا دے پرائمری سکول وچّ داخل کروایا گیا ۔ حالانکہ چھ چھن توں کہوٹا تکّ اک طرفہ دوری لگبھگّ 25 میل سی جنوں روزانہ طے کرنا ممکن نہیں سی اس لئی انھاننوں کہوٹا وچّ ہی رہِ کے سکھیا حاصل کرنی پئی ۔
سکھیا دے حصول دے سلسلے وچّ خان صاحب نوں بچپن وچّ جنہاں مشکلاں دا ساہمنا کرنا پیا اس نال انھاننوں شروع توں ہی تیزی توں احساس ہویا کہ اوہناں دا کھیتر سکھیا اتے معاشی لحاظ توں کس طرحاں پچھڑے ہوئے ہے دوجی گلّ جس نوں اہنا نے شروع وچّ عمر وچّ ہی محسوس کیتا اوہ آؤنا جانا دی سہو لتاں دی کمی سی ۔
کشمیر
الحاج خان صاحب کرنل خان محمد خان دی لمبی راجنیتک اتے ساماجک گتیودھیاں اتے سدھارک لڑائی دا مہورریاست جماں کشمیر وچّ ہتھ دا علاقہ رہا ہے ۔ اس لئی ہتھ دی اتیت دی اتے خانا جنگی اتہاس توں جان-پچھان دے بناں نہ تاں خان صاحب دی اتے وعدہ کوششاں ، بے نرسوارتھ سیواواں اتے قابل-اے- صد پرسنسا کارنامے دی اندازا لگائاجسکتا ہے اتے نہ ہی " " آپ راضی اتے ڈوگرا شاہی ،, دے لمبے دور وچّ لوک اتے ظلم اتے استبداد دے بھیانک گھٹنا اتے حلات توں جانو ہونا ہو سکدی ہے ، جنہاں دے آتما فرساپس درش وچّ خان صاحب جیون بھر ابھیان وچار رہے ۔
انجمن تعلیم القرآن دی بنیاد
ایہہ نازک دور وچّ خان صاحب خان محمد خان اپنی فوجی نوکری پوری کرکے اپنے کھیتر وچّ راجنیتک اتے ساماجک کماں وچّ مسروفِ عمل سی اتے اوہناں دی مسائی ، جمیلہ توں دیش اتے کھیتر وچّ کافی راجنیتک جاگروکتا ہو چکی سی اتے اوہ نہ کیول اپنی دیش اتے کھیتر وچّ سبھ نوں پسند ہوچکے سن سگوں حکومت بریٹیش بھارت دی نظراں وچّ وی سنمانت سکھشیئت بن چکے سن ۔ کیول راجا ہتھ اتے اتوادی ہندوان توں ڈرنا سی ۔ خان صاحب نے تھوڑھے ہی سمیں وچّ اک ڈونگھی سوچ اتے سمیکھیا دے بعد اپنے ساتھیاں دے صلاحَ مشورہ نال جنتا دی تکلیفاں دا کور کیتی اتے جنتا دے مصیبتاں اتے سمسیا دی اک لمبی سوچی نردھارت کیتی جو ، 39 منگ ، اتے مشتمل سی ۔ خان صاحب نے اوہناں منگ دی سوچی تیار کرن دے بعد اک وفد راجا ہتھ دے کول جان دے لئی بنا دتا ۔ اس سلسلے وچّ سردار جہانداد خان ایس ۔ ڈی ۔ ایم ( سیوا مکت ) اپنی آداشتاں وچّ لکھدے ہن ) । " " اوہناں سارے منگ دے پارت ہون توں جنتا نوں جو ہر وقت ڈوگروں دے دبدبے اتے گر وچّ رہندے سی ۔ پہلی وار گہرا مانسک اثر پیا اتے انھاننوں اپنی مان دا احساس ہویا ۔ چاہڑو بیگار دا سختیاں وچّ نرمی آئی تیرنی ٹیکس اتے دوجے ٹیکساں وچّ رعایت دتی جان لگی ۔ اسی طرحاں ادھیکار جائداد دا ادھیکار ستھر ہوئی اتے جنگل دے نیم دے بے جا استعمال اتے سکھتی وچّ کمی ستھت ہوئی ۔ خان صاحب حالانکہ ہر اندولن دا کارن ہندے سن اس لئی لوکاں نے اس مہان سفلتا دے بعد انھاننوں اپنا اصل وی چاہے منّ لیا ۔ " " اان ۔ ۳۹مطالبات دے علاوہ اس وفد نے راجا نوں اک اتے عرضداشت پیش کیتا جس وچّ مہنڈر وچّ سردار جت محمد کے یلوی اتے چودھری غلام حسین لسانوی دی بلا وجہ گرپھتاری اتے سردار غلام موہی اددین اڑالی دے اکلودے بیٹے نوں اک سرکار ادھیکاری دے ہتھوں گولی دا نشانہ بناؤن اتے ورودھ کیتا گیا اتے گلینسی کمیشن دی سفارشاں نوں ہتھ وچّ وی لاگوُ کرن اتے جور دتا گیا ۔