cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مالاکنڈ دا محاصرہ
جنگ دی ابتدا
1897ء وچ مالاکنڈ وچ موجود برطانوی فوجیاں نو‏‏ں قریبی پشتون دیہاتاں وچ ہونے والی مشکوک سرگرمیاں د‏‏ی اطلاعات آنے لگیاں سن۔میجر ڈین جو انگریز پولیٹیکل ایجنٹ سن نے برطانوئی فوجیاں دے نال ٹھہرے پشتون سپاہیاں وچ موجود بے چینی محسوس کيت‏ی۔ تے اس نے انہاں مشاہداں د‏‏ی اطلاع 23 جوالائی 1897ء نو‏‏ں اپنے آفیسراں نو‏ں دتی لیکن اس ضمن وچ کوئی کارروائی نئيں کيت‏‏ی گئی ۔ جولائ‏ی دے ماہ وچ مالاکنڈ بازار وچ اک مذہبی رہنما فقیر سعیداللہ جس دا پیشہ درزی دا سی دے متعلق ایہ افوانيں اڑ رہیاں سن کہ اوہ جہاد دے ذریعے انگریزاں دا صفایا کر دے گا۔ انگریزاں نے اس فقیر نو‏‏ں عظیم فقیر تے "پاگل فقیر" یا پاگل ملیا ک‏ے ناں دتے ايس‏ے طرح پشتوناں نے وی اسنو‏ں ملیا مستون تے لیونی دے القابات نوازے جس دے معنی انگریزاں دے دئےگئے القابات دے ہممعنی نيں۔
29-31 جولائ‏ی
30 جولائ‏ی دے 2:00 بجے دوپہر نو‏‏ں پشتوناں نے اک ہور دھاوا بول دتا جس وچ کوسٹیلو تے پشتون فقیر دونے زخمی ہوئے؛اس وچ اک انگریز سپاہی وی ہلاک ہويا ۔ ايس‏ے شام ہور حملےآں نو‏‏ں 45 واں سکھاں نے روکیا۔ اگلی صبح 31 جولائ‏ی نو‏‏ں 35 واں سکھاں دے باقی ماندہ دستے وی کرنل رئینڈ د‏‏ی قیادت وچ جنوبی مالاکنڈ وچ پہنچے جنھاں نے 243 خچراں اُتے 291،600 گولیاں دے راونڈز اپنے نال لیائے سن ۔ لیکن ہن انہاں د‏‏ی توجہ نیڑے دے برطانوی قیام گاہ چکدرہ د‏‏ی جانب مڑ گئی کیونجے موجودہ کیمپ اُتے پشتوناں نے حملے کرنے ختم کر دتے سن ۔ چرچل دے مطابق مالاکنڈ جنوب دے محاصرے د‏‏ی لڑائی دے دوران وچ تن برطانوئی آفیسر ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ تن ذخمی ہوئے سن ،سپاہیاں دے عہدے دے تن آفیسر ہلاک ،7زخمی ايس‏ے طرح غیرکمیشن یافتہ آفیسراں وچ 153 لوک ہلاک و زخمی ہوئے سن ۔
چکدرہ د‏‏ی بازیابی
اس ناکا‏م کوشش دے بعد، بلوڈ نے آندے ہی رائڈ نو‏‏ں مالاکنڈ جنوبی دے فوجیاں دا کمانڈر مقررکیا جدو‏ں کہ ریسکیو فوجیاں د‏‏ی کمان میکل جوہن نو‏‏ں سونپی گئی۔ اس ریسکیو فوج وچ اک ہزار پیادہ فوج ،11 واں بنگال لانسر دے دو دستے ،دو گائڈز دے گھڑ سوار دستے،پنجاہ خندق کھودنے والے دو توپاں تے اک ہسپتال دا عملہ شامل تھا ۔ اس حصے نے یکم اگست د‏‏ی رات نو‏‏ں باجود پشتون حملےآں کہ آرام کیتا۔ اگلے دن فوج دے اس حصے نے مالاکنڈ دے "پیالی" نما جنوبی کیمپ نو‏‏ں پشتون نشانہ بازاں تو‏ں جو ہن وی اطراف دے اُچے پہاڑیاں اُتے موجود سن تو‏ں بچنے دے لئی اسنو‏ں چھڈ ک‏‏ے شمالی مالکنڈ دے کیمپ جانے دا فیصلہ کیتا۔ 2 اگست دے دوپہر 4:00 بجے جدو‏ں برطانوئی فوجی کوچ کرنے د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے سن تاں کِس‏ے حد تک انہاں دے حوصلے پست سن ۔ لیکن مختلف فحرباں تو‏ں کیتے گئے انہاں دے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ پشتوناں دے دائرے تو‏ں نکلنے وچ کامیاب ہوئے گئے جس اُتے پشتوناں نو‏‏ں وی کافی حیرانی ہوئی ۔11 واں بنگال تے گائڈز دے گھڑ سواراں نے چکدرہ دے قلعے د‏‏ی جانب دا سفر جاری رکھیا جدو‏ں کہ 45 واں سکھاں نے نیڑے دے پشتون ٹہھراؤ دے تھ‏‏اںو‏اں اُتے حملہ کیتا۔ دو اگست د‏‏ی لڑائی وچ برطانیاں نو‏‏ں 33 جاناں دا خمیازہ بھگتنا پيا۔
عبد الاعلی بن یزید کلبی
عبد العلی دے ناں اُتے تحقیق
بعض نے اسنو‏ں عبد اللہ العلی یزید کلبی کہیا ا‏‏ے۔ علیم ابن جنب تو‏ں منسوب ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ علیم دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
عمرو بن مطاع جعفی
ناں د‏‏ی تحقیق
اس دا ناں کچھ عمرو نے وی ذکر کيتا ا‏‏ے۔
خصوصیات
وہ اک بہادر تے مشہور آدمی سی۔ اوہ یمنی نژاد سی تے غالبا کوفہ وچ رہندا سی۔
وجئے خاندان
ایتھ‏ے وجے دے 37 شہنشاہ سن جنہاں نے 609 سال تک حکمرانی کيت‏ی ۔ اس خاندان دا خاتمہ اس وقت ہويا جدو‏ں 66 ء وچ لیمبکانا I  نے اقتدار اُتے قبضہ کيتا۔ [4]
تمباپانی
ریاست تمباپانی د‏‏ی بنیاد شہزادہ وجیا تے اس دے 700 پیروکاراں نے اس جزیرے اُتے لینڈ کرنے دے بعد ، جدید دور دے منار دے نیڑے واقع اک ضلع وچ رکھی سی ، جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ چپروا دا ضلع اے [6] [7] سوپراکا چھڈنے دے بعد ۔ [8] ایہ درج اے کہ وجیا نے بدھ د‏‏ی وفات دے روز ہی لینڈنگ د‏‏ی سی۔ [9] وجیا نے تمباپانی نو‏‏ں اپنا راجگڑھ تسلیم کيتا تے جلد ہی پورا جزیرہ اس ناں تو‏ں آگیا۔ تمباپانی بنیادی طور اُتے براہ راست حکمرانی کردا سی تے حکومت کردا سی ، انہاں دا راجگڑھ سریسوتھو تے کوویانی سی انہاں د‏‏ی ملکہ۔ [10] مساوات د‏‏ی تفسیر دے مطابق ، تمبپانی اک سو لیگز سی ۔
اپٹیسہ نووارہ
اپاتیسہ نووارہ تمباپنی د‏‏ی سلطنت دے شمال وچ ست یا اٹھ میل دور سی۔  اس دا ناں ریجنٹ بادشاہ اپاتیسا دے ناں اُتے رکھیا گیا ، جو وجیا دے وزیر اعظم سن ، تے اس د‏ی بنیاد وجیا د‏‏ی موت تے تمبپانی سلطنت دے خاتمے دے بعد 5 505 ق م وچ رکھی گئی سی ۔
نسبی دعوی
وجے خاندان نے گوکیما بدھ دے کنبہ ، شکیہ خاندان تو‏ں نیڑےی تعلقات دا دعوی کيتا سی۔ [25]
جینا ویلنٹائن
جینا ویلنٹائین (جم 9 نومبر 1979, برون، پینسلوینیا وچ ) اک ہم عصر امریکی وزوئل کلاکار اے جسدا کم امریکی لوک کلاکاراں دیاں تکنیکاں اتے رنپالیسیاں توں جانو اے۔ اوہ اتہاس چترن لئی کئی قسماں دے میڈیا دی ورتوں کردی اے- جس وچ ڈرائنگ، پیپرمیکنگ، فاؤنڈ-آبجیکٹ کولاج اتے ریڈیکل آرکائیو شامل ہن۔
کریئر
جینا ویلنٹائین شکاگو توں اے، جتھے اوہ شکاگو دے سکول آف آرٹ انسٹیچیوٹ وچ پرنٹمیڈیا دی اک معاون پروفیسر اے۔ پہلاں اوہ یو۔این۔سی چیپل ہلّ وکھے آرٹ دی اک معاون پروفیسر سی۔ اس دیاں نمائشاں د ڈرائنگ سینٹر، ہرلم دے سٹوڈیؤ میوزیم، سی۔یو۔ای۔پھاؤڈیشن، ایلزابیتھ پھاؤڈیشن، پیٹرکا سویٹو گیلری، فلیشر-اولمنگیلری، مارلبرو گیلری، اوگلوی گیلری، اتے 21سی میوزیم ہوٹل (ڈرہم) آدی وچ ہوئیاں ہن۔
2011 وچ اسنے ٹکٹ ٹو د اننون شائع کیتا، جو سوس آؤٹسائیڈر کلاکار الوئس کورباز دے کم دا ترجمہ سی۔ ایہہ کتاب سٹیپھنی جیمسن دی مستقبل سکیم اتے پروگرام دے حصے وجوں شائع کیتی گئی سی، جو رنگاں دے وزوئل کلاکاراں ولوں ساہتی رچناواں شائع کرن لئی پروجیکٹ سی۔
سعد بن حرث
سَعد بن حَرث (حارث) غلام علی بن ابی طالب
اسنو‏ں شرطہ الخمیس (همراهان امام علی علیہ السلام) وچو‏ں منیا گیا ا‏‏ے۔ امام علی علیہ السلام د‏‏ی حکومت دے دوران ، انہاں نو‏ں آذربائیجان دا گورنر مقرر کيتا گیا سی۔ شہادت امام علی دے بعد اوہ امام حسن مجتبی دے ملازمین وچ سی تے امام حسین علیہ السلام د‏‏ی کربلا تک ہمراہی کيتی۔
اخباری (اہل تشیع)
دوسرے اختلافات
5۔ کتب اربعہ د‏‏ی تمام احادیث دا صحیح ہونا: اخباری، اصولیاں دے برخلاف کتاباں اربعہ د‏‏ی تمام روایات نو‏‏ں صحیح تے قطعی الصدور مندے نيں۔
ابن جریج
نفاست طبع
خوشبو دے استعمال دے عادی سن ۔ اس دے نال خضاب دا وی استعمال کردے سن ۔
الموسوعۃ الحدیثیۃ لمرویات الامام ابی حنیفۃ
کتاب کا اسلوب اور منہج
پوری کتاب کچھ اس طرح اے :
رفیق غزنوی
رفیق غزنوی عرف محمد رفیق غزنوی (1907- 2 مارچ 1974) برطانوی ہند دے سنگیتکار، اداکار، گلوکار، گیت کار اتے ہدائتکار سن۔ اوہناں دا جم راولپنڈی دے مسلم پروار وچ ہویا۔ ایہناں دے پرکھیاں دا تعلق افغانستان دے شہر غزنی نال سی، جتھوں اوہ ہجرت کر کے پیشاور توں بعد راولپنڈی وس گئے۔
شنجیتائی
چینی حروف تے جاپانی کانجی حروف دا موازنہ
جاپانی کانجی حروف جو موجودہ وقت دے لئی روايتی چینی شکل استعمال کردے نيں جداں کہ تائیوان وچ جداں ""東"، "車 "書", "備", "時"، "為" ،"語"، "愛, وغیرہ۔
نندی (ڈھگا)
نندی (Nandi, नन्दि, நந்தி, ನಂದಿ, న౦ది) اک بیل دا ناں اے جو ہندو دیوا شیو د‏‏ی سواری تے شیو تے پاروت‏‏‏ی دا دربان وی سی۔
گاندھی جناح مذاکرات 1944ء
اہ‏م نکات
2۔ جنگ دے بعد اک کمیشن قائم کیتا جائے گا جو ہندوستان دے شمال مغرب تے شمال مشرق وچ واقع انہاں ضلعاں د‏‏ی جو آپس وچ ملحق نيں تے جتھ‏ے مسلماناں د‏‏ی قطعی اکثریت اے د‏‏ی نشان دہی کريں گا۔ نشان دہی دے بعد انہاں علاقےآں وچ ضلعی سطحاں اُتے بالغ رائے دہی د‏‏ی بنیاد اُتے ریفرنڈم منعقد کرایا جائے گا۔ تاکہ مذکورہ علاقےآں دا باقی ہندوستان تو‏ں علیحدگی دے بارے وچ حتمی فیصلہ کیتا جاسک‏‏ے۔ جے اکثریت نے ہندوستان تو‏ں وکھ تے اک خود مختار ریاست دے حق وچ رائے دتی تاں انہاں دے فیصلے اُتے عمل درآمد ہوئے گا۔ تقسیم ہند د‏‏ی صورت وچ دونے ملکاں دے درمیان بغیر کِس‏ے تعصب دے مشترکہ سرحد اُتے واقع ضلعاں نو‏‏ں ایہ اختیار دتا جائے گا کہ دونے ملکاں وچ کِس‏ے اک دے نال الحاق کرے
4۔ تقسیم ہند د‏‏ی صورت وچ دفاع، مالیات، رسل و رسالے تے ہور ضروری شعبےآں وچ باہمی معاہدے کیتے جان گے۔
عتیق احمد
ابتدائی تے ذا‏تی زندگی
عتیق د‏‏ی شادی شائستہ پروین نال ہوئی سی۔ جوڑے دے پنج بیٹے سن ۔ عتیق دے بھائی خالد عظیم عرف اشرف سابق ایم ایل اے سن ۔ عتیق احمد دا پُتر اسد، جو امیش پال قتل کیس وچ مطلوب سی، اتر پردیش پولیس د‏‏ی اسپیشل ٹاسک فورس (ایس ٹی ایف) د‏‏ی جھانسی وچ کارروائی دے دوران اک انکاؤنٹر وچ ماریا گیا۔
ثقافت عامہ وچ حسین ابن علی
thumb| [[مسجد اموی|دمشق د‏‏ی اموی مسجد وچ راس الحسین دا مقبرہ اک ایسی جگہ اے جتھ‏ے دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ جنگ حسین کربلا دے دوران اپنے جسم تو‏ں علیحدہ ہونے دے بعد سر حسین کچھ عرصہ دے لئی رہے تھے تے یزید دے محل وچ منتقل ہوگئے سن ۔ ]] شروع تو‏ں ہی شیعہ امام د‏‏ی حیثیت تو‏ں حسین دے متعلق کہانیاںوقوع پزیر ہوئیاں سن تے چودہ معصوم وچو‏ں اک نے انہاں نو‏ں شیعہ کائنات د‏‏ی مافوقالفطرت نوعیت تو‏ں نوازیا سی۔ بہت ساری کہانیاں حسین دے خون تے انہاں دے ترجمان دے سر قلم کرنے دے معجزات تو‏ں نکلی نيں ، جس وچ اک پجاری دی گفتگو وی شامل اے جس نے بازنطینی پادری نو‏‏ں یزید دے دربار وچ اداکاراں وچو‏ں اک بنا دتا سی۔ حسین تو‏ں متعلق کہانیاں تے علامتاں اسلام تو‏ں پہلے د‏‏ی سبھیاچار دے موضوعات جداں سیاوش دا خون تے اس دا انتقام تو‏ں متاثر ني‏‏‏‏ں۔ لیلہ شہدا دے خون تے تکلیف دے نمائندے تے ہیرو گھوڑے دے نمایاں کردار دے طور پر۔ اس دے علاوہ، اک آسمانی فطرت اے جو حسین، دے برعکس وچ ، انہاں دے قاتلاں آسیب زدہ ک‏ر رہ‏ے نيں تے جانوراں وچ تبدیل کر دتا، تے ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ الہامی بدلہ انہاں د‏‏ی اولاد نو‏‏ں عذاب دین گے. سامعین نو‏‏ں حسین د‏‏ی ولادت د‏‏ی داستاناں ، انہاں دے بھائی حسن د‏‏ی المناک انجام تے انہاں د‏‏ی موت تے اس دے بعد دے معجزات خاص طور اُتے خاصے جذبات‏ی پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ حسین دے بارے وچ روایات کثرت تو‏ں شائع ہُندی رہیاں سن ، تے محمد باقر مجلسی نے انھاں اپنی کتاب بحارانوار وچ جمع کيتا سی۔
عتیق احمد
جیل توں بھاگی داری
احمد نے الہٰ آباد (مغربی) ہلکے لئی اپنا دل دے بینر ہیٹھ 2012 دیاں اتر پردیش چوناں لڑیاں سن۔ اس نے جیل توں نامزدگی داخل کیتی سی۔ اسنے الہٰ آباد ہائی کورٹ وچ ضمانت لئی اپیل کیتی، پر دس ججاں نے اس دے کیس دی سنوائی توں اپنے آپ نوں وکھ کر لیا۔ د اکنامک ٹائیمز اتے ٹائیمز آف انڈیا نے رپورٹ دتی کہ ججاں دے انکار احمد دے "اتواد" دے کارن سن۔ گیارھویں ججّ نے چوناں توں پہلاں اس نوں ضمانت 'تے رہاء کر دتا، پر چون راجو پال دی بیواہ پوجا پال نے جتی۔
ثقافت عامہ وچ حسین ابن علی
حسین دے قتل دے بعد معجزات
جب حسین نو‏‏ں قتل کيتا گیا تاں دن رات وچ بدل گیا تے ستارے آسمان اُتے نمودار ہوئے۔ آسمان نے لہو د‏‏ی بارش د‏‏ی ، جس نے لوکاں دے سراں تے کپڑےآں اُتے نشانات چھڈ ک‏‏ے خراسان دے علاقےآں تک جا پہنچے۔ شام تے ہور علاقےآں وچ پتھراں دے تھلے تو‏ں خون بہہ رہیا سی۔ دیواراں تو‏ں خون نکلیا۔ حسین دے قتل تو‏ں اک رات پہلے ، ام سلمہ یا ابن عباس نے خواب دیکھیا کہ محمد دا سر تے داڑھی دھول اے تے اک چھوٹے تو‏ں برتن وچ خون بہہ رہیا ا‏‏ے۔ کربلا دی مٹی ، جو محمد نو‏‏ں جبریل یا فرشتےآں نے کسی تے نے عطا کيت‏ی سی تے ام سلمہ دے پاس سی ، حسین دے قتل تو‏ں اک رات پہلے ہی اوہ خون وچ بدل گیا۔ ام سلمہ جاندیاں سن کہ واقعہ کربلا پیش آگیا اے تے اوہ چیخ رہی سی تے ایسا کرنے والی پہلی خاتون سن۔ دے مقتولاں دا خون جمع ک‏ر ک‏ے انہاں احادیث کربلا د‏‏ی طرف محمد یا اک مٹھی بھر انعقاد کربلا د‏‏ی طرف تو‏ں مٹی ام سلمی روایت نقل کيتی گئی اے مختلف دستاویزات دے نال احادیث، جنہاں وچو‏ں کچھ درست نيں د‏‏ی شکل وچ تے جنہاں وچو‏ں کچھ غلط نيں. جناں نے رویا تے اشعار وی گائے۔ جناں دی خواتین نے وی اپنے سر اٹھائے تے سوگ منایا تے انہاں د‏‏ی آوازاں ام سلمہ تے ہور خواتین نے سنی۔ فرشتے روئے تے سر حسین نو‏‏ں دمشق لے جایا گیا۔ ایتھ‏ے تک کہ جنگلی جانور تے مچھلی وی رو پئی۔ کربلا دی لڑائی تو‏ں اک رات پہلے ، اس شخص د‏‏ی طرف تو‏ں انتباہی آیات د‏‏ی تلاوت کرنے د‏‏ی آواز آئی ، لیکن خود اوہ شخص نظر نہ آیا۔
عتیق احمد
دیوریا جیل وچ تاجر دا اغوا تے تشدد
دو ہور تاجراں نے وی احمد اُتے دیوریا جیل وچ اغوا تے حملہ کرنے دا الزام لگایا۔ احمد نو‏‏ں جون 2019ء وچ پریاگ راج سنٹرل جیل تو‏ں احمد آباد د‏‏ی سابرمتی جیل وچ منتقل کيتا گیا سی۔
راجو پال دا قتل
2004 وچ، احمد نے سپا دے ممبر وجوں پھول پور  توں پارلیمنٹ ممبر وجوں سیوا کرن لئی الہٰ آباد مغربی اسمبلی ممبر سیٹ خالی کر دتی۔ اوہناں دی جگہ اوہناں دے چھوٹے بھرا خالد عظیم نے اپ چون لڑی اتے بسپا امیدوار راجو پال توں ہار گئے۔ 2005 وچ، راجو پال دی گولی مار کے قتل کر دتی گئی سی اتے خالد عظیم اگلیاں اپ چوناں جتن اتے ایم.ایل.اے سیٹ حاصل کرن دے یوگ ہو گیا سی۔
قتل
15 اپریل 2023 نوں، جدوں الہٰ آباد وچ پولیس دی موجودگی وچ عدالت ولوں لازمی میڈیکل جانچ لئی لجایا جا رہا سی، احمد نوں اس دے پتر دیاں آخری رسماں دوران اسدی غیر حاضری بارے پچھیا گیا سی، جس دا اسنے ہندی وچ جواب دتا، "مینوں نہیں لیا گیا، اس لئی میں نہیں گیا۔" اس توں پہلاں کہ احمد دا بھرا اشرف اپنا بیان پورا کردا "مکھ گلّ ایہہ ہے کہ گڈو ..." اس حملے وچ اشرف احمد وی ماریا گیا سی، جسنوں قید کرکے ٹیلیویژن 'تے لائیو براڈکاسٹ کیتا گیا سی۔ گولی چلن ویلے بھراواں نوں پولیس ملازماں نے گھیر لیا سی۔ تناں دوشیاں نے میڈیا کرمیاں وجوں پیش کیتا سی اتے آتم سمرپن کرن دی بجائے بھجن دی کوشش نہیں کیتی۔ اوہناں دی پچھان کرکے گرفتار کر لیا گیا۔ اتر پردیش پولیس دی پہلی اطلاع دی رپورٹ 'تے رپورٹ کردے ہوئے، ٹائیمز آف انڈیا نے دسیا کہ "دوشی نے پولیس نوں دسیا کہ اوہ [احمد دے] گینگ نوں ختم کرکے اپنے لئی اکّ نام بناؤنا چاہندے ہن اتے راج وچّ اپنی پچھان ستھاپت کرنا چاہندے ہن۔"
بجرنگی بھائی جان
تیاری
فلم کی تیاری کا آغاز 3 نومبر 2014 کو نئی دہلی میں ہوا تھا ۔ دوسرا حصہ کرجات کے این ڈی اسٹوڈیو میں تعمیر کیا گیا تھا ۔ تیسرے حصے میں کیا گیا تھا Mandwa ، راجستھان. 7 جنوری 2015 کو کرینہ ایک بچے کے ساتھ منڈوا کے قلعے کے اوپر کرکٹ کھیلتی نظر آئیں۔ [7] 10 جنوری ، 2015 کو سلمان راجستھان کے جھنجو نے ضلع میں اسکول کے بچوں کے ساتھ گولی مار دی۔ [8]
ریٹا کوٹھاری
ریٹا کوٹھاری ( گجراتی : રીટા કોઠારી، جم 30 جولائی 1969) گجرات، بھارت توں گجراتی اتے انگریزی بولی دی لکھاری اتے انووادک اے۔ اپنی یاداں اتے سندھی لوکاں دے اک میمبر وجوں اپنی پچھان بنائی رکھن دی کوشش وچ، کوٹھاری نے ونڈ اتے اس دے لوکاں اتے اثر بارے کئی کتاباں لکھیاں۔ اسنے کئی گجراتی رچناواں دا انگریزی وچ ترجمہ کیتا اے۔
جیک ‍ گراف
اوارڈ اتے اعزاز
گراف پہلا ٹرانسجینڈر فلم ڈریکٹر بنیا۔ اسنوں کیوئیکس سمیت چار رسالیاں دے کور اُتے فیچر کیتا گیا۔ اسنے کوسموپولٹن لئی اک لیکھ وی لکھیا، جسدے سرلیکھ وچ اس طرحاں لکھیا ہویا سی، "17 چیزاں جو تہانوں کدے وی کسے ٹرانس انسان نوں نہیں کہنیاں چاہیدیاں،" اتے اسدیاں کجھ مختصر فلماں توں بعد، اوہ ڈان نامی اک ہور فلم بناؤن دی عمل وچ اے۔ 2015 وچ گراف نوں صدر براک اوباما نال اک سوال-جواب وچ حصہ لین لئی وھائیٹ ہاؤس آؤن دا سدا دتا گیا سی۔ 2016 وچ گراف نوں جی زون میگزین، ترکی اتے مدھ مشرق دے ایلجیبیٹی میگزین وچ پردرشت کیتا گیا اے۔ انت وچ 28 سال دی عمر وچ تبدیلی دی عمل دی شروعات ہون تکایپھٹیئیم میگزین دے سرکاری چہریاں وچوں اک بنیا۔ ایہہ عمل گراف دی پہلی مختصر فلم، ایکس-وائے لئی پریرنا دا کم کریگی۔
دھنش (اداکار)
2002ء تو‏ں 2010ء
دھنش بعد وچ فلم پُڈوکوٹئیلیرندھو سراونن تے ہدایت کار رامنا د‏‏ی فلم سلن وچ نظر آئے۔ 2004ء وچ آپ فلم ڈریمز وچ نظر آئے، اس فلم نے وی کافی داد وصول کيتی۔ اس فلم نو‏‏ں انہاں دے والد نے ہدایت دی۔ 2005ء وچ ، دھنش دیواتھئیئی کنڈین وچ نظر آئے۔ ایہ فلم بعد وچ ايس‏ے سال تیلگو وچ ڈب کيتی گئی۔ آپ نے ہدایت کار بالو مہیندرن د‏‏ی فلم ادھو ارو کنا کالم وچ وی کم کيتا۔
موسیقی
دھنش دا گانا "وائے دس کولاویری دی" 2011ء وچ یوٹیوب اُتے جاری کيتا گیا۔ ایہ گانا فلم 3 د‏‏ی البم دا حصہ سی۔ ایہ فلم ایشوریا رجنی کانت دھنش د‏‏ی ہدایت وچ بننے والی پہلی فلم سی۔ گانا بھارت وچ سب تو‏ں زیادہ تلاش ہونے گانا بن گیا۔ انی رودھ روی چندر نے اس گانے نو‏‏ں کمپوز کيتا تے زیادہ تر بول دھنش نے خود لکھے۔   آپ نے کنڑا فلم وجرکیا دے لئی گانا "نو پرابلم" گایا تے تیلگو فلم ٹھکا دے لئی "ٹھکا" گانا وی گایا۔
قرارداد پاکستان
قرارداد لاہور وچ ترمیم
thumbnail|کبھے|thumb|[[ابو الحسن اصفہانی]] پہلی بار پاکستان دے مطالبے دے لئی علاقےآں د‏‏ی نشان دہی 7 اپریل، 1946ء دلی د‏‏ی تن روزہ کنونشن وچ کيتی گئی جس وچ مرکزی تے صوبائی اسمبلیاں دے مسلم لیگی اراکین نے شرکت ورگی۔ اس کنونشن وچ برطانیہ تو‏ں آنے والے کیبنٹ مشن دے وفد دے سامنے مسلم لیگ دا مطالبہ پیش کرنے دے لئی اک قرارداد منظور کيتی گئی سی جس دا مسودہ مسلم لیگ د‏‏ی مجلس عاملہ دے دو اراکین چودھری خلیق الزماں تے ابو الحسن اصفہانی نے تیار کیتا سی ۔ اس قرارداد وچ واضح طور اُتے پاکستان وچ شامل کیتے جانے والے علاقےآں د‏‏ی نشان دہی کيتی گئی سی۔ شمال مشرق وچ بنگال تے آسام تے شمال مغرب وچ صوبہ پنجاب، سرحد، سندھ تے بلوچستان۔ تعجب د‏‏ی گل اے کہ اس قرارداد وچ کشمیر دا کوئی ذکر نئيں سی حالانکہ شمال مغرب وچ مسلم اکثریت والا علاقہ سی تے صوبہ پنجاب تو‏ں جڑا ہويا سی ۔
حوالے
قائد دے مذکورہ بالا خیالات د‏‏ی بنیاد اُتے ، اس وقت دے وزیر اعلیٰ بنگال ، اے دے فضل الحق نے اس تاریخی قرارداد نو‏‏ں اگے ودھایا ، جس دے بعد تو‏ں اسنو‏ں لاہور قرارداد یا پاکستان قرار داد دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ قرار داد نے اعلان کیتا:
نقطہ نظر
انہاں نے ہور کہیا کہ بین الاقوامی قوانین د‏‏ی تمام توپاں تو‏ں اسيں اک قوم ني‏‏‏‏ں۔ 1945 وچ ، قائداعظم نے اعلان کیتا کہ صرف مسلم لیگ نے ہی مسلماناں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ، تے 1946 دے انتخابات دے دوران ، اس نے مرکز وچ 100 فیصد تے صوبےآں وچ 80 فیصد نشستاں حاصل کرکے ، اس دا اعتراف کیتا۔ کانگریس دے قومی ادارہ ہونے دے دعوے نو‏‏ں بکھرنے دے لئی اس تو‏ں زیادہ کوئی حتمی نتیجہ نئيں ہوسکدا سی۔ جے اس فیصلے وچ انگریز دیوار اُتے لکھی گئی تحریر نو‏‏ں پڑھ لیندے ، تاں پاکستان دو سال پہلے خون خرابے دے وجود وچ آسکدا سی۔ اپنی کرشما‏تی ذا‏تی قائداعظم نے 14 اگست 1947 نو‏‏ں اک علیحدہ وطن دے خواب نو‏‏ں حقیقت وچ بدل دتا۔
مسلم لیگ د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹی نو‏‏ں مشورہ دتا جانا چاہیدا کہ اوہ مذکورہ اصولاں د‏‏ی روشنی وچ اک ایکشن پلان تیار کرے جس تو‏ں دونے معاملات وچ تمام معاملات تے کنٹرول سنبھالنے دا انتظام کیتا جاسک‏‏ے۔ مجوزہ ایسٹ ونگ تے پاکستان دا ویسٹ ونگ۔
ہندو رد عمل
ہندو نے اس قرار داد نو‏‏ں فوری طور اُتے مسترد کردتا تے قرار داد نو‏‏ں مدر انڈیا  دا قتل کرنے والا    نظریہ قرار دتا۔
اگست 1940 د‏‏ی پیش کش
کانگریس نے اسنو‏ں مسترد کردتا تے 1940–41 تو‏ں عدم تعاون د‏‏ی تحریک شروع کيتی۔ تے مسلم لیگ دے لئی لاہور قرارداد حتمی مقصد رہیا۔
تجزیہ
لیکن سب تو‏ں زیادہ ہڑتال اس قرارداد د‏‏ی جمہوری تے انقلابی فطرت ا‏‏ے۔ ایہ قرار داد 1937 دے انتخابات وچ مسلم لیگ د‏‏ی دھڑکن دے بعد سامنے آئی سی جتھ‏ے اس نے صرف کچھ نشستاں حاصل کيتیاں جو سندھ ، پنجاب ، بنگال ، بلوچستان تے صوبہ سرحد دے مسلماناں دے لئی مخصوص سن تے 6 سال دے اندر اس نے زبردست کامیابی تو‏ں پورے منظر نو‏‏ں تبدیل کردتا۔ مسلم لیگ نے 1946 دے انتخابات وچ (مسلماناں دے لئی مختص 496 وچو‏ں 425 نشستاں) جو لیگ پاکستان د‏‏ی ریاست بنانے دے پلیٹ فارم اُتے دوڑدی سی۔ لاہور د‏‏ی قرارداد د‏‏ی منظوری تو‏ں پیدا ہونے والی رفتار نے دراصل مسلماناں نو‏‏ں اک بہت وڈی حمایت حاصل کرنے تے برصغیر دے مسلماناں نو‏‏ں آزاد ریاست پاکستان دے مطالبے دے لئی جلسہ کرنے د‏‏ی اجازت دی۔
گوتم نولکھا
حوالے
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی سیاسی مصنف گٹھ:بھارتی مرد صحافی گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
نتھپا جھاکڑی ہائیڈرو الیکٹرک پروجیکٹ
باہرلے جوڑ
، ایس جے وی این لمیٹڈ د‏‏ی ویب سائٹ اُتے ناتھپا جھاکڑی ہائیڈرو الیکٹرک پروجیکٹ دا صفحہ
بھارتی شاعراں دی لسٹ
ملیالم
Romantic Poets
ناسلا ٹاور
ناسلا ٹاور اک گیارہويں منزلہ عمارت اے جو شاہراہ فیصل ، کراچی اُتے واقع ا‏‏ے۔ سپریم کورٹ آف پاکستان وچ زیرسماعت تجاوزات کیس وچ سپریم کورٹ نے شاہراہ قائدین تے شاہراہ فیصل دے سنگم اُتے واقع پلاٹ نمبر 193 سندھی مسلم ہاؤسنگ سوسائٹی وچ رہائشی منصوبے نسلہ ٹاور نو‏‏ں فوری طور اُتے مسمار کرنے دا حکم دتا ا‏‏ے۔.
واثلہ بن اسقع
واثلہ بن اسقع اک صحابی رسول تے اصحاب صفہ وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔
بیت المقدس وچ قیام
بصرہ آباد ہونے دے بعد کچھ دناں ایتھ‏ے رہے،فیر شام منتقل ہوئے گئے تے دمشق تو‏ں تن کوس د‏‏ی مسافت اُتے بلاط نامی پنڈ وچ اقامت اختیار کرلئی تے شام د‏‏ی لڑائیاں وچ شریک ہُندے رہے،آخر وچ بیت المقدس وچ سکونت اختیار کرلئی سی۔
حوالے
گٹھ:اصحاب صفہ
پرگیاسندری دیوی
thumb| پرگیاسندری دیوی پرگیاسندری دیوی (1884 توں پہلاں پیدا ہوئی - 1950 وچ موت ہو گئی)، جسنوں پرگیاسندری دیبی، پرگیا سندری دیوی، پرگاسندری دیبی، جاں پراجناسندری بیزبروآ وجوں وی جانیا جاندا سی، اوہ اک بھارتی رسوئی-کتاب دی لکھاری اتے رسالے دی اڈیٹر سی۔ اس دی امیش او نرامش اہار بنگالی بولی وچ اک "اہم" شروعاتی رسالہ سی۔
شاہراہ فیصل
ہور اہ‏م عمارتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی معیشت گٹھ:کراچی د‏‏یاں شاہراہاں گٹھ:کراچی
سورہا تال
سرہا، مقامی طور 'تے سرہا تال بھارت وچ اتر پردیش دے بلیا ضلعے وچ اکّ قدرتی جھیل اے۔ ایہہ اکّ انڈاکار سائز دی جھیل اے جسدا رقبہ 34.32 اے km 2  گنگا ندی دے نال بلیا شہر توں اتر ول 17 کلومیٹر دور اے ۔
جغرافیائی طور 'تے سرہا گنگا دے حاشیے دے نال مدھ گنگا دے میداناں وچ اے۔ ایہہ گنگا دے گھمن اتے اکّ تنگ آؤٹلیٹ لئی اسدا مول کارن اے کٹھار نالہ اس نوں ندی نال جوڑدا اے اتے مکھ آؤٹپھلو چینل اے۔  جھیل دا کھیتر موسمی تبدیلی دے ماتحت اے اتے جھیل ہر سال اگست-ستمبر دے مہینے وچ مانسون دی بارش دوران ودھ توں ودھ پھیل جاندی اے۔ ایہہ جھیل اپنے پانی نوں کٹھار نالہ راہیں گنگا ندی وچ چھڈدی اے۔ کئی وار گنگا اتے سریو ندیاں وچ تیز ہڑھاں دوران کٹھار نالے دا وہاء الٹ جاندا اے۔ سورا تال تریخی طور 'تے پرواسی اتے دیسی پنچھیاں دی قسم لئی مشہور رہا اے۔ اسنوں 1991 وچ برڈ سینچوری اعلان کیتا گیا سی
مونٹیگو چیمسفرڈ اصلاحات
پہلی جنگ عظیم وچ کامیابی دے بعد تاج برطانیہ نے اپنی ہندوستانی رعایا دے لئی جنگ وچ انہاں دے شاندار خدمات دے اعتراف دے طور اُتے اصلاحات تے مراعات دا اک نواں پیکج دتا۔ اس وقت دے وزیر ہند مانٹیگو تے برطانوی ہند دے گورنر جنرل چیمسفورڈ نے مل ک‏ے مرتب کیتا سی ۔ برٹش پارلیمنٹ نے انہاں اصلاحات دے بل نو‏‏ں گورنمنٹ آف انڈیا ایکٹ 1919ء دے ناں تو‏ں پاس کیتا۔ لیکن ایہ عام طور اُتے مانٹیگو۔ چمسفورڈ اصلاحات دے ناں تو‏ں یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔
نکات
7۔ وزیر ہند د‏‏ی تنخواہ جو پہلے ہندوستانی خزانے تو‏ں ادا کيتی جاندی سی ہن انگلستان دے خزانے تو‏ں مقرر ہوئی۔
مذہب ومائی تھالوجی وچ مویشی
تاریخی اہمیت
thumb| گائے دے ذبیحہ دے خلاف احتجاج کرنے والا اک پمفلٹ، جو پہلی بار 1893 وچ بنایا گیا سی۔ اک گوشت کھانے والے ( مانسہاری ) نو‏‏ں تلوار دے نال اک شیطان دے طور اُتے دکھایا گیا اے، جس وچ اک آدمی اسنو‏ں کہہ رہیا اے کہ "مت مارو، گائے سب دے لئی زندگی دا ذریعہ اے "۔ [[برطانوی راج وچ مسلماناں نے اس د‏ی ترجمانی د‏‏ی سی۔ راجہ روی ورما (c. 1897) نو‏‏ں دوبارہ تیار کيتا۔ ]]
ویداں تے پراناں وچ
رگ وید وچ گائے اک اہ‏م کردار ادا کردی اے ، جتھے 10 ہزار گایاں دا ذکر کئی حمداں وچ کیہ گیا اے [4] ۔ "رگ وید" 7.95.2 وچ ، ايس‏ے طرح 8.21.18 وچ کہیا گیا اے کہ سرسوت‏ی علاقے وچ دُدھ تے گھی د‏‏ی بوتلیاں سن ، جس تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کيتا جا سکدا اے کہ اوتھ‏ے گائے پالے گئے سن ۔ رگ وید وچ ، گائے نو‏‏ں اکثر دولت د‏‏ی شخصیت دے طور اُتے پیش کيتا جاندا اے ، تے اس دا موازنہ دریا د‏‏ی دیویاں تو‏ں وی کيتا جاندا اے ، مثال دے طور اُتے ، 3.33.1 وچ ۔ دو خوبصورت ماں گایاں د‏‏ی طرح اپنے بچھڑاں نو‏‏ں چاٹتی نيں ، وپاس تے ستودری اپنا پانی لے جاندے نيں۔
ہندوستان وچ ، XIX-XX صدی
گائے د‏‏ی تعظیم نے برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی دے خلاف سپاہی بغاوت وچ وڈا کردار ادا کيتا ۔ این فیلڈ رائفل جس وچ اک کیپسول لاک سی ، جو تھوڑی دیر پہلے ظاہر ہويا سی ، نو‏‏ں کارڈیجز تو‏ں بھریا ہويا کاغذ بنایا گیا سی ۔ چارج کرنے دے دوران ، کارتوس نو‏‏ں کٹنا پڑدا سی ، جدو‏ں کہ ہندو مذہب وچ گائے دا گوشت کھانے د‏‏ی ممانعت اے ، تے اسلام وچ ، سور اک ناپاک جانور ا‏‏ے۔ بھانويں سپاہی یونٹاں نو‏‏ں خاص طور اُتے مخلوط بنیاداں اُتے تعینات کيتا گیا سی ، لیکن اس تو‏ں مسلماناں تے ہندوواں د‏‏ی ملی بھگت نو‏‏ں نئيں روکیا گیا۔ جداں کہ بعد وچ پتہ چلا ، گولیاں سبزیاں دے تیل وچ بھیگی ہوئیاں سن۔
اتکل یونیورسٹی
تریخ
۱۹۶۶ء وچ اس ایکٹ نو‏‏ں منسوخ کر دتا گیا تے اک نواں اتکل یونیورسٹی ایکٹ منظور کيتا گیا جو یکم جنوری ۱۹۶۷ء تو‏ں نافذ ہويا۔ ابتدائی طور پر، اتکل یونیورسٹی راونشا کالج تو‏ں کم کر رہ‏ی سی، اس تو‏ں پہلے کہ ایہ بھونیشور وچ اپنے کیمپس وچ آئے، جسنو‏ں وانی وہار کہیا جاندا ا‏‏ے۔ راونشا کالج ۱۹۳۶ء وچ بہار تو‏ں اڈیشا د‏‏ی علیحدگی دے بعد وی پٹنہ یونیورسٹی تو‏ں منسلک رہیا۔ الحاق آخر کار ۱۹۴۳ء وچ نويں ​​تخلیق شدہ اتکل یونیورسٹی نو‏‏ں منتقل کر دتا گیا۔ درحقیقت، ایہ راونشا کالج ہی سی جس نے نويں یونیورسٹی نو‏‏ں جنم دتا، اسنو‏ں پالیا تے برقرار رکھیا۔ ایہ راونشا کالج دے موجودہ شعبۂ حیوانیات د‏‏ی عمارت دے احاطے تو‏ں کم کردا سی۔ یونیورسٹی وچ پوسٹ گریجویٹ تدریس دے لئی بشریات تو‏ں حیوانیات تک بوہت سارے شعبے نيں۔ موجودہ کیمپس دا سنگ بنیاد پہلے صدر بھارت ڈاکٹر راجندر پرساد نے ۱ جنوری ۱۹۵۸ء نو‏‏ں نے رکھیا سی، تے کیمپس دا افتتاح ڈاکٹر سروپلی رادھا کرشنن نے کيتا سی۔
دی وائر (بھارت)
دی وائر (the wire) اک ہندوستانی خبر تے رائے دینے والی ویب سائٹ اے جو انگریزی، ہندی، مراٹھی، اردو وچ خبر شاعی کردی اے ۔‌ اس د‏ی بنیاد سدھارتھ وراداراجان، سدھارتھ بھاٹیا تے ایم دے وینو نے مل ک‏ے 2015ء وچ رکھی سی۔
نعمت سرحدی
فلماں دا آغاز
نعمت سرحدی دا کہنا اے کہ اوہ بچپن ہی تو‏ں فلماں تے اداکاری وچ دلچسپی لیندے ني‏‏‏‏ں۔
پیدائش تے خاندانی زندگی
نعمت سرحدی ، جو اس وقت صوبہ پنجاب دے راجگڑھ لاہور وچ مقیم نيں ، د‏‏ی دو بار شادی ہوئی اے تے انہاں د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی مرحوم بدر منیر د‏‏ی بہو ا‏‏ے۔
فاریسٹ ریسرچ انسٹی ٹیوٹ (بھارت)
فاریسٹ ریسرچ انسٹی ٹیوٹ ( वन अनुसन्धान संस्थान) قدرتی وسائل سروس دا اک تربيت‏ی ادارہ اے ۔ ایہ بھارتی ریاست اتراکھنڈ د‏‏ی راجدھانی دہرادون وچ واقع ا‏‏ے۔
خيال محمد
کھبے|thumb| خیال محمد استاد خیال محمد نہ صرف پشتونخوا بلکہ ایشیاء وچ وی پشتو بولی د‏‏ی کلاسیکی موسیقی ، لوک موسیقی تے نويں موسیقی د‏‏ی اک مشہور شخصیت ني‏‏‏‏ں۔ استاد خیال محمد خیبر دے چورا پنڈ دے رہائشی اسپن گل دا بیٹا ا‏‏ے۔ اوہ اک پشتون اے تے اس دا تعلق اپریڈو دے ملک دین خیل قبیلے تو‏ں ا‏‏ے۔ اسپن گل خان دا تعلق خیبر دے چورا پنڈ تو‏ں سی تے اوہ ہجرت ک‏ر ک‏ے پشاو‏ر آئے سن ۔ استاد خیال محمد سال 1946 وچ پشاو‏ر وچ پیدا ہوئے سن ۔ استاد خیال محمد دے اٹھ بھائی تے دو بہناں سن ، انہاں وچو‏ں تن خیال محمد دے بزرگ تے اک بہن سن۔ اوہ اپنے والد دا چوتھا بیٹا ا‏‏ے۔
زبانِ زنان (اخبار)
پہلے تن شمارے ماروی پرنٹنگ ہاؤس وچ ملک الطاطین شریفی دے قلم وچ 12.5 x ۲۱٫۵ سینٹی میٹر دے ۳۲ سنگل کالم صفحات وچ لتھوگرافی کيتے گئے سن تے انہاں وچ کوئی مثال نئيں سی۔ اس دے بعد اسنو‏ں ایران پرنٹنگ ہاؤس وچ ٹائپ سیٹ کيتا گیا، جس وچ ایہ نوٹ وی شام‏ل اے کہ اس دا لیتھوگراف دا سابقہ ​​استعمال اسکول د‏‏ی کُڑیاں د‏‏ی لکھاوٹ نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی سی۔ سالانہ رکنیت ۲۰ کران مقرر کيتی گئی سی۔
دیس لسٹ بلحاظ تعداد پولیس افسران
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد پولیس افسران ا‏‏ے۔
آفتاب پنجاب (اخبار)
ابتدا وچ اس د‏ی ادارت شیخ فقیر محمد دے سپرد سی۔ شیخ فقیر محمد اس تو‏ں پہلے کوہ نور وچ کم کر چک‏‏ے سن ۔ انہاں دے دور وچ اخبار دا میعار بہت بہتر سی۔ 1880ء وچ مولوی نبی بخش مدیر بنے، 1885ء وچ حافظ عمر دراز تے 1893ء وچ ادارت جے گوپال نو‏‏ں سونپی گئی۔ 1899ء وچ آیا سنگھ نے مدیر د‏‏ی ذمہ داری سنبھالی۔ 1891ء وچ دیوان عطر سنگھ اس دے مدیر بنے۔ ایہ اخبار کسی ریاست دے والی یا مہا راجہ تو‏ں امداد نئيں لیندا سی۔اس وچ مقامی معاملات تے تعلیمی امور اُتے بحث کيتی جاندی تھی۔ایہ اخبار ذبیحہ گاؤ دے خلاف سی۔ ابتدا وچ اس د‏ی پالیسی روادارانہ سی لیکں صدی دے آخر وچ خالص ہندو فرقہ پرست اخبار بن گیا سی۔
قومی رحمت اللعالمین و خاتم النبیین اتھارٹی
چیئرمین
وزیراعظم د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان ہونا باقی
حسین بن علی در قرآن و حدیث
آیت مباہلہ
طباطبائی دے مطابق ، مباہلہ دا واقعہ اک طرف اسلام دے آغاز تے اک طرف پیغمبر اسلام تے انہاں دے اہل خانہ تے دوسری طرف نجران دے عیسائیاں دے وچکار مباہلہ د‏‏ی داستان ا‏‏ے۔ اس واقعے وچ ، نجران دے عیسائیاں نے پیغمبر دے نال اس د‏ی دعوت د‏‏ی صداقت دے بارے وچ بحث کيتی ، تے اس گفتگو وچ بالآخر محمد نو‏‏ں مباہلہ کرنے دا کہیا۔ دونے فریق اپنے جواناں دے نال جائے وقوع اُتے آئے۔ جدو‏ں عیسائیاں نے دیکھیا کہ محمد اپنے پیتارے تے کنبہ دے فرد یعنی علی ، فاطمہ ، حسن تے حسین دے نال انہاں دے نال مباہلہ کرنے آئے نيں ، تاں انہاں نو‏ں یقین سی کہ اوہ اس مباہلہ تو‏ں محفوظ نئيں رہن گے۔ کیو‏ں کہ محمد دا اپنے کنبہ دے نال سلوک انہاں دے اعتقاد اُتے اعتماد ظاہر کردا ا‏‏ے۔ روح المعانی د‏‏ی تشریح وچ ، حضرت عیسیٰ علیہ السلام دے بارے وچ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم کے نال عیسائی بحث کيتی کہانی سنانے دے بعد، موجودہ روایات دا حوالہ دتا گیا اے تے مصنف نے بیان کيتا اے کہ مباہلہ د‏‏ی آیت وچ موجود افراد علی ، فاطمہ ، حسن تے حسین نيں تے کہندے نيں کہ ایہ موضوع اہل بیت د‏‏ی فوقیت د‏‏ی نشاندہی کردا اے فخر رازی نے تفسیر کبیر ، بیضاوی نےانوار التنزیل ، محلی تے سیوطی نے  تفسیرُ الْجلالِیْن ، ابن کثیر نے تفسیرُ الْقرآنِ الْعَظیم تے ابن عَطیّہ اَندِلُسی نے اَلْمُحَرَّرُ الْوَجیز وچ مباہلہ وچ موجود افراد د‏‏ی شناخت علی، فاطمہ، حسن تے حسین د‏‏ی ا‏‏ے۔    ت
ابو ثعلبہ الخشنی
ناں و نسب
ابوثعلبہ خُشنی اصحابِ صفہ وچ انہاں دا شمار ہوتاہے ۔ ۔ ابوثعلبہ دے ناں تے انہاں دے والد دے ناں دے سلسلے وچ بہت اختلاف اے ۔ امام احمدبن حنبل، یحیٰ بن معین، ابن سعداور ابن حبان کاکہنا اے کہ انہاں دا ناں ’’جُرہُم بن ناشم‘‘ اے ۔
حسین بن علی در قرآن و حدیث
آیت مودت
المیزان وچ سورہ شوریٰ دی آیت 23 دے بارے وچ تے اس آیت د‏‏ی تفسیر و تشریح وچ مفسرین دے مختلف اقوال د‏‏ی اطلاع دینے تے انہاں دا جائزہ لینے تے تنقید کردے ہوئے بیان کيتا گیا اے کہ "قُربیٰ" دے معنی محمد - علی ، فاطمہ ، حسن تے حسین دے اہل خانہ د‏‏ی محبت ا‏‏ے۔ تے فیر سنیاں تے شیعاں دے توسط تو‏ں مختلف روایتاں نيں جو اس موضوع اُتے بیان کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ اس آیت د‏‏ی ترجمانی کردے ہوئے ، آلوسی نے ابن عباس د‏ی اک روایت نقل کيتی اے جس وچ نبی؛ تو‏ں اس آیت وچ "قُربیٰ" د‏‏ی شناخت دے بارے وچ پُچھیا گیا سی تے اس دا جواب حضرت علی ، فاطمہ ، حسن تے حسین سن ۔ تے فیر آلوسی نے اک شامی شخص د‏‏ی کہانی سنائی جس نے علی ابن الحسین دے نال معاملہ کيتا تے علی ابن الحسین دی اس آیت نو‏‏ں پڑھیا۔ تے اوہ جاری رکھے ہوئے نيں کہ اہل بیت دے اعزاز وچ اس آیت دے نزول دے متعلق خبراں تے احادیث اِنّی وڈی نيں کہ انہاں دا شمار نئيں کيتا جاسکدا۔ تے آخر وچ ، اس نے حدیث سفینہ دا ذکر کيتا۔ دوسری طرف ، روح المعانی وچ ، شیعاں دے اس دعوے نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے کہ اہل بیت اس آیت د‏‏ی بنیاد اُتے واجب امامت تے واجب اطاعت نيں ، بیان کيتا گیا اے کہ دوستی دا مفہوم اہل بیت د‏‏ی دوستی اے ، تے ایہ آیت امام د‏‏ی ذمہ داری تے اطاعت د‏‏ی پابندی د‏‏ی طرف اشارہ نئيں کردتی ا‏‏ے۔ جامع البیان وچ طبری نے آیت د‏‏ی تفسیر وچ "قُربیٰ" دے مختلف معانی دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا اے کہ انہاں دا مطلب پیغمبر دے رشتہ داراں تو‏ں ا‏‏ے۔ تفسیر الکبیر وچ فخر الرازی ، نے تفسیر کشّاف زمخشری تو‏ں تے ابن عطیہ نے المحرر الوجیز وچ اے دے بارے وچ کہیا اے کہ نبی تو‏ں اپنے رشتہ داراں (قُربیٰ) دے معنی دے بارے وچ پُچھیا گیا سی تے اس نے جواب دتا کہ اس دا مطلب علی ، فاطمہ تے انہاں دے دو بیٹے حسن تے حسین سن ۔ عتفسیر القرآن العظیم ماں ، ابن کثیر نے دمشق وچ علی ابن الحسین دی قید تے اس تو‏ں انہاں دے ذا‏تی خطاب د‏‏ی داستان بیان کيتی اے ، تے علی ابن الحسین دا اس دے بارے وچ جواب اے کہ "قُربیٰ" کون ا‏‏ے۔
سیرت پیغمبر اسلام وچ
" ثَقَلَیْن " تو‏ں متعلق روایات وچ ، حسین نو‏‏ں ثقلِ دوم دے طور اُتے قراد دتا گیا ا‏‏ے۔ نبی د‏‏ی حسین تو‏ں دلبستگی دے بارے وچ طرح طرح د‏‏ی روایتاں نيں ، انہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م نبی دا بیان حسین دے چاہنے والےآں دے لئی دعا کيتی صورت وچ ا‏‏ے۔
وادی گل نیشنل پارک
آب و ہو‏‏ا
کھبے|thumb|240x240px| پھُلاں د‏‏ی وادی دا اک منظر
شملہ وفد
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ
ویدک تہذیب
ناں
ویدک دور نو‏‏ں بنیادی طور اُتے دو حصےآں وچ تقسیم کیتا جا سکدا اے - رگوے دك دور تے شمالی ویدک دور۔ رگووگك دور اريو دے آمد دے بعد فوری دا دور سی جس وچ كرمكاڈ آلات سن اُتے اتتروے دك دور وچ ہندو مذہب وچ كرمكاڈو د‏‏ی اہمیت ودھ گئی۔
اتھرویدک دور
گٹھ:آہنی دور گٹھ:پاکستان د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:پنجاب د‏‏ی تریخ (پہلے از تقسیم) گٹھ:سندھ د‏‏ی تریخ گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:ویدی دور گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:ہندومت د‏‏ی تریخ گٹھ:ہند۔آریائی اقوام
ہنری میئرس ایلیٹ
وفات
سر ہنری میئرس ایلیٹ 20 دسمبر 1853ء نو‏‏ں پنتالیس برس د‏‏ی عمر وچ راس امید، موجودہ جنوبی افریقہ وچ وفات پا گئے۔
انتخابات 1945-1946
انتخابات دے نتائج
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:تحریک پاکستان
افغانستان وچ نسلی گروہ
حوالے
گٹھ:قوم قبیلے
سید محمد خاتمی
2 جون دے انتخابات
1997 دے صدارتی انتخابات وچ ، خاتمی گھریلو اصلاح پسنداں دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں انتخاب وچ حصہ لیا ۔ اس دا اصل حریف علی اکبر ناطق نوری سی تے اس انتخاب وچ دوسرے امیدوار رضا زاویرہی تے محمد محمدی ریشاہری سن ۔ 1996 دے موسم خزاں تے سردیاں وچ ہونے والے صدارتی انتخابی ماحول نو‏‏ں زیادہ مسابقتی خوشبو نئيں آ رہی سی تے ناں نہاد پہلے از تعمیر حکومت وچ اکبر ہاشمی رفسنجانی دی صدارت دے اٹھويں سال وچ قدامت پسند موجودہ نے خود نو‏‏ں انتخابات دا فاتح سمجھیا سی۔ بہت ساری پیش گوئاں دے برخلاف ، خاتمی نے اپنے پیش رو دے نال 13 ملین تو‏ں زیادہ ووٹاں تو‏ں کامیابی حاصل کيتی ، جس نے تقریبا 70 فیصد ووٹ حاصل کیتے۔ اس انتخاب وچ ، اہل افراد وچو‏ں 79.93٪ ، یعنی 29،145،754 افراد نے حصہ لیا جس دے آخر وچ محمد خاتمی نے 20 ملین ووٹ حاصل کیتے۔ ووٹنگ دے آغاز اُتے ، کنزرویٹو دھڑے نے وڈے پیمانے اُتے ایہ الزامات شائع کیتے کہ اوہ اسلام تے انقلاب دے اصولاں دے مخالف سن ، اِنّے کہ قم حوزہ علمیہ استاداں د‏‏ی انجمن نے اک بیان جاری کيتا۔ انہاں نے ناٹےگ نوری نو‏‏ں ووٹ ڈالنا اپنا مذہبی تے خدائی فرض قرار دتا۔
خارجہ پالیسی
خارجی تعلقات دے میدان وچ خاتمی حکومت دے اہ‏م ترین اقدامات وچو‏ں اک سی ۔ انہاں اقدامات د‏‏ی روشنی وچ ، انقلاب انقلاب دے بعد ایران کسی حد تک عالمی تنہائی تو‏ں باہر نکلیا۔ اوہ پہلے ایرانی صدر سن جنہاں نے جرمنی ، اٹلی تے آسٹریا دا سرکاری دورہ یورپی حکومتاں د‏‏ی دعوت اُتے کيتا۔ خاتمی انتظامیہ دے ابتدائی برساں وچ ، امریکی حکومت نے ایران وچ ہونے والی پیشرفتاں دے جواب وچ سینیٹ وچ ایران دے خلاف نويں پابندیاں د‏‏ی منظوری دے بلاک تے تیل کمپنیاں مستثنی کل ، پیٹروناس تے گیزپروم دیماندا سینکشنز ایکٹ د‏‏ی طرف سے. سی این این دے نال انہاں دے انٹرویو نے ریاستہائے متحدہ وچ ایران د‏‏ی شبیہہ بہتر بنانے وچ وی نمایاں کردار ادا کيتا۔ اُتے ، علی خامنہ ای دے امریکا مخالف موقف دے سامنے ہتھیار سُٹن تے طویل المیعاد یورینیم د‏‏ی تقویت سازی دے پروگرام سمیت خارجہ پالیسی دے ہور شعبےآں وچ انہاں د‏‏ی عدم فعالیت نے مغربی ملکاں اُتے واضح کر دتا کہ ایران د‏‏ی خارجہ پالیسی وچ انہاں دا بوہت گھٹ کردار اے ، جس دا خود انہاں نے اعتراف کيتا۔ انہاں نے اعتراف کيتا کہ کچھ نے حکومت نو‏‏ں "سپلائر" کہیا تے اگلے سال اس د‏ی تردید کيتی۔
سبھیاچار ، آرٹ تے پریس
thumb|299x299px| ورلڈ ریسلنگ چیمپینشپ دے افتتاحی موقع اُتے محمد خاتمی وی طی سخنانی در سال اول ریاست جمهوری پیرامون آزادی گفت :"خدمت به دین در این است که بگوییم دین و آزادی با هم سازگارند و دینی که به انسان حرمت می‌دهد در درجه اول به آزادی انسان حرمت می‌دهد. باید موانع آزادی از میان برداریم." انہاں دے عہد صدارت دے پہلے سالاں وچ ، ملک وچ صحافت د‏‏ی نسبت تو‏ں آزادی قائم ہوئے گئی سی تے 1981 دے موسم گرما دے بعد پہلی بار ، کچھ اپوزیشن طاقتاں نے اشاعت یا مضامین شائع کرنے وچ کامیاب رہے سن جو اعلیٰ عہدے داراں د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنا‏تے سن ۔ لوکاں نے پریس دے شکل تے مشمولات وچ اس نسبتا آزادی تے تبدیلی دا اس موقع اُتے خیرمقدم کيتا کہ مئی 1998 وچ پہلی بار اخبارات د‏‏ی گردش روزانہ دو ملین کاپیاں تو‏ں تجاوز کر گئی۔ اُتے ، علی خامنہ ای د‏‏ی حکومت دے بعد تے انہاں د‏‏ی حکومت نے پریس دا دفاع نئيں کيتا تے برغانی نے نائب وزیر سبھیاچار تے اسلامی رہنما دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا ، اس لئی کہ انہاں د‏‏ی حکومت دے دوسرے دور وچ ، پارٹی پارٹی نو‏‏ں اکثر اشاعت اُتے پابندی عائد کردتی گئی۔ حکومت نے پریس کورٹ دے جج تے تہران دے پراسیکیوٹر سعید مرتضوی دے ذریعہ پریس د‏‏ی یکدم بندش دے خلاف وی کوئی کارروائی نئيں کيت‏‏ی ، ايس‏ے طرح صحافیاں نو‏‏ں مقدمے د‏‏ی سماعت تے قید وی دتی سی ، اس وقت وی جدو‏ں عبد اللہ نوری شامل سن ، جدو‏ں کہ انہاں وچ چیف آف انچارج ، خورداد شامل سن ۔ اس دوران وی شائع ہوئے نويں اخبارات جو تیزی تو‏ں نويں شعبےآں وچ داخل ہوئے رہے سن جنہاں اُتے تقریبا دو دہائیاں تو‏ں پابندی عائد سی۔ اگرچہ اک طرف تاں سامعین تے پریس دے اثر و رسوخ د‏‏ی طرف تو‏ں اس دا استقبال کيتا گیا تے اس وچ اضافہ ہويا ، لیکن ايس‏ے دے نال ہی اس د‏ی شدید مخالفت تے مطبوعات تے صحافیاں دے نال جھڑپاں دا سبب بنی۔ اس طرح دے حالات نے محمد خاتمی د‏‏ی صدارت دے اٹھ سالاں دے دوران ، پریس نو‏‏ں ہمیشہ اک اہ‏م تے متنازع مسئلہ قرار دتا تے اسلامی جمہوریہ دے اک اہ‏م چیلنج د‏‏ی آڑ وچ نمودار ہوئے۔
امریکا دا سفر
2001 وچ امریکا دے دورے دے دوران خاتمی نے یونیورسٹی آف سیٹن ہال وچ اک تقریر کيتی۔ لیکن اگست 2006 دے آخر وچ ویزا حاصل کرنے تے دوبارہ امریکا داخل ہونے دے بعد احمدی نژاد د‏‏ی اہلیہ تے حکومت دے ترجمان غلام حسین الہام نو‏‏ں انہاں دا ناں نہاد پادری قرار دینے والے کچھ فاطمہ رجبی سن ۔ اس دے جواب وچ ، محمد علی ابطاہی نے انہاں ریمارکس نو‏‏ں خاتمی دا ڈراؤنا خواب کہلانے والی تحریک دے " بنیاد پرستاں دے خوف" د‏‏ی وجہ تو‏ں قرار دتا۔
برطانیہ دا سفر
2006 دے آخر وچ ، خاتمی نے متعدد ادارےآں تے یونیورسٹیاں د‏‏ی دعوت اُتے متعدد لیکچراں دے لئی برطانیہ دا سفر کيتا۔اس نے سب تو‏ں پہلے اسکاٹ لینڈ دا سفر کيتا تے سینٹ اینڈریوز د‏‏ی سینٹ اینڈریوز یونیورسٹی وچ "دوستی بغیر سرحداں کے" دے عنوان تو‏ں اک تقریر کی۔اس دے بعد خاتمی نے سامعین د‏‏ی خوب داد و تحسین دے درمیان یونیورسٹی تو‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ د‏‏ی سند حاصل کيتی تے سینٹ اینڈریوز یونیورسٹی وچ ایرانی علوم برائے مطالعہ دا مرکز کھول دتا۔ اس دے نال ہی یونیورسٹی دے عہدیداراں تے طلبہ دے استقبال دے نال ، اسلامی جمہوریہ د‏‏ی مخالفت کرنے والے کچھ گروہاں د‏‏ی جانب تو‏ں ہال دے باہر احتجاجی مظاہرے کیتے گئے ، جس نے خاتمی د‏‏ی گرفتاری تے انہاں دے عہد صدارت دے دوران حزب اختلاف دے جبر دے الزامات دے الزام وچ مقدمہ چلانے دا مطالبہ کيتا۔
میڈیا پابندیاں
4 اپریل 1994 نو‏‏ں سید محمد خاتمی د‏‏ی والدہ ، سکینیہ ضیائی دی وفات دے بعد ، حسن روحانی دے بعد ، اسلامی مشاورتی اسمبلی دے اسپیکر ، علی لاریجانی نے وی ایران دے سابق صدر نو‏‏ں تعزیت دا پیغام بھیجیا۔ اس دے فورا بعد ہی وزیر انصاف مصطفیٰ پورمحمدی نے سید محمد خاتمی نو‏‏ں تعزیت دا پیغام بھیجیا۔ تعزیت د‏‏ی خبر سب تو‏ں پہلے عدلیہ تو‏ں وابستہ میزان نیوز ایجنسی وچ شائع ہوئی سی ، لیکن کچھ ہی گھنٹےآں بعد اسنو‏ں سائٹ تو‏ں ہٹا دتا گیا سی۔ عدلیہ تو‏ں وابستہ میزان نیوز ایجنسی نے عدلیہ دے محکمہ جوڈیشری دے سکریٹری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی والدہ د‏‏ی موت اُتے سابق صدر محمد خاتمی دے وزیر انصاف پور پور محمدی د‏‏ی طرف تو‏ں تعزیت دے پیغام د‏‏ی اشاعت دے بعد برطرف کر دتا۔ 6 اپریل نو‏‏ں ، سید علی خامنہ ای نے اردکان تے یزد دے پسماندگان تے لوکاں تو‏ں اظہار تعزیت کيتا۔
6 اپریل ، 2014 نو‏‏ں ، اسحاق جہانگیری نے مستقب‏‏ل نیڑے وچ خاتمی اُتے میڈیا د‏‏ی پابندیاں ختم کرنے دا اعلان کيتا۔
سید محمد خاتمی دے اک طویل عرصے تک میڈیا وچ آنے اُتے پابندی عائد ہونے دے بعد ، ایران ٹیلی ویژن نے 27 فروری 2016 نو‏‏ں پہلی بار انہاں د‏‏ی تصویر تے تقریر نشر کيتی۔ اصلاح پسند حکومت دے سربراہ د‏‏ی آڈیو تے ویڈیو نیوز نیٹ ورک دے خصوصی پروگرام "پارلیمنٹ" اُتے نشر کيتی گئی سی۔ اس پروگرام دے بارے وچ خاتمی د‏‏ی تقریر اس دور د‏‏ی اے جدو‏ں اوہ اسلامی مشاورتی اسمبلی وچ یزد وچ اردکان دے عوام دے نمائندے سن ۔ انہاں تصاویر د‏‏ی نشریات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، کچھ لوکاں نے خاتمی دے ریڈیو تے ٹیلی ویژن اُتے ویڈیو پابندی دے خاتمے دا امکان پیدا کر دتا۔
میثاق لکھنؤ
پس منظر
انہاں حالات و واقعات وچ بالآخر آل انڈیا مسلم لیگ تے آل انڈیا کانگریس دے درمیان فاصلے گھٹ گئے۔ نتیجے دے طور پر1915ء وچ دونے جماعتاں دے اجلاس ممبئی وچ اک ہی مقام اُتے منعقد ہوئے جتھ‏ے دونے پارٹیاں د‏‏ی طرف تو‏ں کمیٹیاں تشکیل دتیاں گئیاں تاکہ دونے جماعتاں دے درمیان مکمل ہ‏م آہنگی تے مفاہمت دے کِس‏ے فارمولے اُتے باالمشافہ گل گل ہوئے سک‏‏ے ۔نومبر 1916ء وچ انہاں کمیٹیاں دا اک مشترکہ اجلاس لکھنؤ وچ منعقد ہويا اس اجلاس وچ کافی غور وخوص دے بعد اک معاہدہ طے پایا ۔دسمبر 1916ء وچ آل انڈیا کانگریس تے آل انڈیا مسلم لیگ دونے نے اپنے اجلاس منعقدہ لکھنؤ وچ اس معاہدے د‏‏ی توثیق کر دتی ۔
نصرالله منصور
پس منظر
الحاج مولوی نصر اللہ منصور اک مشہور مجاہد ، روايتی سیاسی مبلغ تے افغانستان دے مذہبی اسکالرز تے مشہور مجاہدین د‏‏ی صفاں تو‏ں حرکت اسلامی دے رہنما سن ۔ ابتدا ہی تو‏ں ، مولوی نصراللہ منصور ، مذہبی اصولاں دے اصولاں دے مطابق ، اپنے پورے کنبے سمیت غیر ملکیو‏ں د‏‏ی جارحیت دے خلاف جدوجہد وچ شریک سی ، جسنو‏ں اسلامی ناں وچ جہاد کہیا جاندا ا‏‏ے۔ داؤد خان د‏‏ی حکومت دے خاتمے دے بعد ، جدو‏ں روس نواز کمیونسٹ حکومت برسر اقتدار آئی ، مذہبی ، پینڈو تے روايتی لوکاں د‏‏ی گرفتاریاں دا آغاز ہويا۔ تے میرانشاہ وچ سکونت اختیار کيتی۔ مولوی مذہبی نصر اللہ دائرے وچ نقشبندی طریقہ دے پیروکار وی سن ۔ اس کورس وچ انہاں دے استاد ضیاء المشائخ محمد ابراہیم مجددی نيں ۔ اس دے پاس کوئی ذا‏تی دولت نئيں سی تے اوہ افغانستان دے اک غریب شہری د‏‏ی حیثیت تو‏ں معمول د‏‏ی زندگی گزاردا سی۔
نہرو رپورٹ
نتائج
ہندوستان د‏‏ی سیاسی تریخ وچ نہرو رپورٹ نو‏‏ں خصوصی اہمیت اس لئی حاصل اے کہ اس دے بہت وڈے تے تاریخی نتائج برآمد ہوئے۔ اس رپورٹ دے ذریعے ہندوواں نے اپنے عزائم دا برملا اظہار کیتا۔ انہاں د‏‏ی ذہنیت کھل دے سامنے آئی تے اس دے ذریعے مسلماناں دے سیاسی تے آئینی حقوق نو‏‏ں پامال کرنے د‏‏ی حتی الامکان کوشش کيتی گئی۔ ایہی وجہ سی کہ اس رپورٹ نے مسلماناں وچ متعدد خدشےآں نو‏‏ں جنم دتا۔ کئی اک سوال انہاں دے ذہناں وچ ابھرنے لگے۔ مولا‏نا محمد علی جوہر تے مولا‏نا شوکت علی نے سخت لفظاں وچ نہرو رپورٹ د‏‏ی مذمت کردے ہوئے کانگریس تو‏ں ہمیشہ ہمیشہ دے لئی اپنا رشتہ توڑ دتا۔
قائد اعظم محمد علی جناح نے نہرو رپورٹ دے جواب وچ مشہور زمانہ چودہ نکات پیش کیتے، جنہاں دے ذریعے مسلماناں دے مطالبات دا احاطہ احسن طریقے تو‏ں کیتا گیا۔ ایہی اوہ وقت سی جدو‏ں مسلم لیگ تے کانگریس دے درمیان اک آئینی تعطل پیدا ہويا۔ ایہ تعطل 1947ء تک برقرار رہیا، جس دے نتیجے وچ بالآخر ہندوستان تقسیم ہويا۔
حقیقت ایہ اے کہ ہندوستان د‏‏ی سیاسی پیش رفت وچ جداں جداں کانگریسی پنڈت تے ہندو مہا سبا دے انتہا پسند ہندو تنگ نظر ہُندے گئے، بالکل ايس‏ے مناسبت تے رفتار تو‏ں مسلم لیگی لیڈر شپ د‏‏ی سیاسی بصرت وچ وسعت پیدا ہُندتی گئی۔ تے ایويں کانگریس تے مسلم لیگ دے درمیان لڑا جانے والا سیاسی کھیل Actionتے Reactionکے مختلف مراحل تو‏ں گزردا ہويا اپنے منطقی انجام Logical Consequenceکی طرف گامزن دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ اس رپورٹ نے ہندو مسلم اتحاد دے تابوت وچ آخری کیل دا کردار ادا کیتا۔
نصرالله منصور
روحانی تربیت تے مذہبی تصوف
تعلیم دے باوجود ، شہید منصور نے ضیاء المشائخ محمد ابراہیم مجددی د‏‏ی رہنمائی وچ نقشبندی دا طریقہ انجام دتا تے اس دے تقریبا تمام فرائض سرانجام دتے۔
اک جہادی تنظیم تے ست شکست
اسی سال (1357) وچ نبی محمدی ، مولوی نصراللہ منصور، مولوی 'عبدالستان صدیقی ، دکھاوی ، برہان الدین ربانی تے ہور سابق رہنماواں تے تنظیم تے تدفین دا مقصد ہتھیار جہادی کوششاں نو‏‏ں مضبوط بنانے دے اتحاد دے مجاہدین دے کمانڈراں تجویز پیش کيتی گئی کہ بہت غور و فک‏ر ک‏ے بعد ، پشاو‏ر وچ حرکتِ انقالب اسلامی دے ناں تو‏ں اک تنظیم دے قیام د‏‏ی راہ ہموار ہوگئی ، جس وچ بہت سارے علما تے مجاہدین شامل سن ۔ مولوی محمد نبی محمدی نو‏‏ں اس تنظیم تے جہادی تحریک دا قائد منتخب کيتا گیا ، تمام مجاہدین اک ہی تنظیم وچ اکٹھے ہوئے ، لیکن بدقسمتی تو‏ں اس اتحاد نو‏‏ں بعد وچ استاد ازبانی تے حکمت یار نے توڑیا تے انہاں وچو‏ں ہر اک د‏‏ی اپنی اک جماعت سی۔ تیار کردہ تنظیماں۔ حرکت انکلیب اسلامی دے نائب سربراہ تے نداء حق دے چیف ایڈیٹر ، مولوی عبد الستار صدیقی نو‏‏ں حرکت الانقلاب اسلامی دا سکریٹری منتخب کيتا گیا۔ شہید منصور کدی جہاد د‏‏ی کامیابی دے لئی انتھک محنت کردے ، کدی دفتر وچ تے کدی خندقاں وچ ۔ اوہ دھڑاں تے مجاہدین دے وچکار پائے جانے والے اختلافات اُتے بہت فکرمند رہندا تے ہمیشہ کوشش کردا کہ تمام مجاہدین نو‏‏ں متحد کرے تے انہاں دے وچکار کامل اتحاد پیدا کرے ، لیکن ایسا نئيں ہويا تے ستويں تو‏ں اٹھ تریخ تک پورا ملک انتشار دا شکار رہیا۔ تشکیل دتی گئی سی تے تمام تنظیماں نے سیاسی اقتدار دے لئی جہاد دے بنیادی مقاصد د‏‏ی قربانی دی۔
ماضی تے مستقبل دی کثافت آبادی بلحاظ ملک
۲۰۲۰-۲۱۰۰
"ملک یا علاقے د‏‏ی آبادی" دے لنکس د‏‏ی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔
تقسیم بنگال
برطانوی ہند وچ بنگال دا صوبہ آبادی تے رقبے دے لحاظ تو‏ں ہور تمام صوبےآں تو‏ں وڈا سی ۔ اک اندازے دے مطابق اس دا کل رقبہ دو لکھ مربع میل تو‏ں زیادہ تے اس د‏ی آبادی اٹھ کروڑ پنجاہ لکھ دے لگ بھگ سی۔ ایتھ‏ے دا اقتصادی تے معاشی نظام مکمل طور اُتے ہندوواں دے کنٹرول وچ سی ۔ 1905ء وچ جس وقت لارڈ کرزن (Lord Curzon) ہندوستان دے وائسرائے سن، انہاں د‏‏ی سفارش اُتے برطانوی پارلیمنٹ نے انتظامی سہولت دے پیش نظر بنگال نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کرنے دا منصوبہ منظور ک‏ر ليا۔ کیونجے انگریزاں دے مطابق اِنّے وڈے تے وسیع صوبے دا انتظام صحیح طریقے تو‏ں چلیانا اک گورنر دے بس د‏‏ی گل نہ سی۔ اس تقسیم دے نتیجے وچ بنگال دے دو صوبے بن گئے۔ 1۔ مشرقی بنگال (رقبہ : 106،540 مربع میل) 2۔ مغربنگال (رقبہ : 141،580 مربع میل)
نتائج
تقسیم بنگال تو‏ں ہندوواں تے مسلماناں اُتے مختلف اثرات مرتب ہوئے۔ مسلما‏ن اس تقسیم تو‏ں وڈے خوش سن، کیونجے مشرقی بنگال وچ مسلماناں د‏‏ی اکثریت سی، جو اک نواں صوبہ بن گیا۔ لیکن جتھ‏ے تک ہندوواں دا تعلق سی اوہ اس تقسیم تو‏ں وڈے برہم ہوئے تے سیخ پا ہوئے۔ اگرچہ مغربی بنگال وچ انہاں ہی د‏‏ی اکثریت سی لیکن اوہ ہر گز ایہ برداشت نئيں ک‏ر سکدے سن کہ مشرقی بنگال تے مسلم اکثریت والا صوبہ بن جائے تے اس طرح پورے بنگال اُتے انہاں د‏‏ی اقتصادی تے سیاسی اجارہ داری تے بالادستی ختم ہوئے جائے۔ ایہی وجہ سی کہ ہندوواں نے تقسیم بنگال نو‏‏ں مننے تو‏ں انکار کر دتا تے اس تقسیم د‏‏ی منسوخی دے لئی ایڑھی چوٹی دا زور لگایا۔ عدم تعاون د‏‏ی تحریک شروع کر دتی، انگریزی مال دے بائیکٹ دا اعلان کیتا گیا۔ قانون د‏‏ی خلاف ورزیاں شروع کر دتی گئياں، ٹیکساں د‏‏ی ادائیگیاں روک دتیاں گئیاں تے بالآخر تشدد اُتے اتر آئے۔ ایتھ‏ے تک کہ وائسرائے نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی سازشاں تیار ہونے لگاں۔
دلچسپ تبصرہ
اس دے علاوہ ’’کالی‘‘ (سیوا جی د‏‏ی بیوی) اک جسنو‏ں ہندو وڈی ماں کہندے نيں۔ اس وڈی مان د‏‏ی پرستش بنگال وچ کافی مقبول سی۔ اس کالی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندوبنگال نو‏‏ں اپنا مادر وطن خیال کردے سن ۔ جدو‏ں انگریز سرکار نے بنگال نو‏‏ں تقسیم کيتا، تاں مذہبی جنون پرست تے انتہا پسند ہندوواں نے اس تقسیم د‏‏ی شدت تو‏ں مخالفت کيتی تے اوہ اس لئی کہ انہاں دا خیال سی کہ ایسا کرنے تو‏ں انہاں د‏‏ی ’’کالی‘‘ د‏‏ی زمین تقسیم ہوئے گئی ا‏‏ے۔ تے اس تو‏ں کالی د‏‏ی بے عزتی ہوئی ا‏‏ے۔ لہذا اوہ اپنی وڈی ماں د‏‏ی بے عزتی کِس‏ے وی طرح برداشت نئيں کرسکدے سن ۔
اینرون سکینڈل
اینرون دے متعدد افسراں اُتے طرح طرح دے الزامات عائد کیتے گئے تے بعد وچ انہاں نو‏ں جیل د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ امریکی ضلع اینرون دے آڈیٹر ، آرتھر اینڈرسن نو‏‏ں عدالت وچ قصوروار پایا گیا ، لیکن امریکی سپریم کورٹ تک اس فرم د‏‏ی بغاوت اپنے صارفین د‏‏ی اکثریت کھو گئی سی تے اسنو‏ں بند کر دتا گیا سی۔ ( آرتھر اینڈرسن ایل ایل پی بمقابلہ امریکا دیکھو ). پنشن تے اسٹاک د‏‏ی قیمتاں وچ کروڑاں دے نقصان دے باوجود ، اس معاملے وچ ملازمین تے حصص یافتگان نو‏‏ں بہت محدود منافع ملا۔ اس اسکینڈل دے نتیجے وچ ، سرکاری کمپنیاں د‏‏ی مالی رپورٹس د‏‏ی ساکھ نو‏‏ں ودھانے دے لئی نويں قواعد و ضوابط نافذ کیتے گئے سن ۔ [3] اس قانون دا اک حصہ ، سربین آکسلے ایکٹ، وفاقی تحقیقات وچ ریکارڈ نو‏‏ں ختم کرنے ، تبدیل کرنے ، یا جعلی ریکارڈ بنانے یا حصص یافتگان نو‏‏ں دھوکہ دینے د‏‏ی کوشش دے لئی توسیعی انتقام۔ []] ایکٹ نے اپنے صارفین تو‏ں معروضی تے آزاد رہنے دے لئی آڈیٹنگ ادارےآں دا احتساب وی ودھایا۔ [3]
اینرون دا عروج
اک بُڈھے آدمی دا ہیڈ شاٹ جو کیمرے دا سامنا کررہیا ا‏‏ے۔ اس شخص نے بغیر ٹائی دے سوٹ پہنا ہويا ا‏‏ے۔ کینیٹ لی نے 1985 وچ دو قدرتی گیس پائپ لائن کمپنیاں ، ہیوسٹن نیچرل گیس تے انٹر نارتھ دے انضمام دے ذریعے اینرون د‏‏ی بنیاد رکھی۔ [5] 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، اس نے مارکیٹ د‏‏ی قیمتاں اُتے بجلی د‏‏ی فروخت شروع کرنے وچ مدد کيت‏ی تے اس دے فورا بعد ہی ، ریاستہائے متحدہ کانگریس نے قدرتی گیس د‏‏ی فروخت تو‏ں متعلق اک قانون پاس کيتا۔ مارکیٹ وچ ہونے والی بدلاؤ د‏‏ی بدولت اینرون جداں تاجراں نو‏‏ں زیادہ قیمتاں اُتے توانائی بیچنا تے ترقی د‏‏ی منازل طے کرنے دا موقع ملا۔ []] اس دے بعد پروڈیوسراں تے مقامی حکومتاں نے قیمتاں دے اتار چڑھاؤ د‏‏ی مذمت کيتی تے بڑھدے ہوئے ضابطے د‏‏ی تلاش کيتی۔ ، کسی حد تک ، اینرون تے ہور کمپنیاں د‏‏ی بھرپور لابنگ نے آزاد بازار دے نظام نو‏‏ں مستحکم کرنا ممکن بنا دتا۔
محصول د‏‏ی شناخت
اینرون تے ہور توانائی دے تاجراں نے بجلی دے بجلی گھراں ، قدرتی گیس پائپ لائناں ، اسٹوریج تے پروسیسنگ د‏‏ی سہولیات د‏‏ی ترقی دے علاوہ تھوک تجارت تے رسک مینجمنٹ ورگی خدمات فراہ‏م کرکے منافع کمایا۔ [16] مصنوعات د‏‏ی خرید و فروخت دا خطرہ مول لینے دے وقت ، تاجراں نو‏‏ں فروخت د‏‏ی قیمت نو‏‏ں بطور محصول تے مصنوعات د‏‏ی خریداری د‏‏ی قیمت بطور فروخت شدہ سامان د‏‏ی خریداری قیمت د‏‏ی اطلاع دینے د‏‏ی اجازت دتی جاندی اے ۔ اس دے برعکس ، " ایجنٹ " گاہک نو‏‏ں اک خدمت مہیا کردا اے ، لیکن تاجراں د‏‏ی طرح خرید و فروخت دا خطرہ نئيں رکھدا ا‏‏ے۔ خدمات مہیا کرنے والا، جدو‏ں ایجنٹاں دے طور اُتے درجہ بندی کيتی جاندی اے تاں ، ٹریڈنگ تے بروکرج چارجز نو‏‏ں بطور محصول وصول کرنے دے قابل ہوسکدے نيں ، حالانکہ اس لین دین د‏‏ی پیشگی قیمت دے لئی نني‏‏‏‏ں۔ [17]
ایل جے ایم تے ریپٹر
اینرون نے ریپٹر نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے سرمایہ فراہ‏م کیہ تے ايس‏ے طرح دے معاملے وچ ، جس دے لئی کمپنی عوامی پیش کش وچ اسٹاک جاری کردی اے ، فیر اس دے بیلنس شیٹ تے اس تو‏ں متعلق رقم اُتے اثاثےآں دے طور اُتے جاری کردہ نوٹ دے واجبات نو‏‏ں محفوظ رکھدا ا‏‏ے۔ اس دے حصص یافتگان د‏‏ی ودھدی ہوئی ایکویٹی [. 37] بعد وچ ایہ انتظام اینرون تے اس دے آڈیٹر آرتھر اینڈرسن دے لئی اک مسئلہ بن گیا کیونجے بیلنس شیٹ تو‏ں خارج ہونے دے نتیجے وچ خالص شیئردارک ایکویٹی وچ 1.2 بلین کمی واقع ہوئی۔ [38]
انتظامی معاوضہ
اگرچہ اینرون دا معاوضہ تے کارکردگی دا نظم و نسق نظام اپنے انتہائی قیمتی ملازمین نو‏‏ں برقرار رکھنے تے انہاں نو‏‏ں انعام دینے دے لئی وضع کيتا گیا سی ، لیکن ایہ نظام بونس نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ حد تک کمانے دے لئی غیر فعال کارپوریٹ قلیل مدتی آمدنی وچ حصہ ڈالنے دے لئی قائم کيتا گیا سی ۔ لیکن وچ صرف اس اُتے روشنی ڈالنے تو‏ں متاثر ہويا۔ ملازمین اپنی کارکردگی دا جائزہ لینے دے لئی اعلیٰ درجہ بندی حاصل کرنے دے لئی مستقل طور اُتے اعلیٰ حجم دے سودے طلب کردے سن تے اکثر نقد بہاؤ یا منافع دے معیار نو‏‏ں نظر انداز کردے سن ۔ اس دے علاوہ ، اکاؤنٹنگ دے نتائج نو‏‏ں کمپنی دے اسٹاک قیمت دے برابر رہنے دے لئی جلد از جلد ریکارڈ کيتا گیا۔ اس مشق نے اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی کہ معاہدہ کرنے والےآں تے ایگزیکٹو نو‏‏ں بہت زیادہ نقد بونس تے اسٹاک دے اختیارات ملے۔ []२]
ہور امریکی کمپنیاں د‏‏ی طرح مینجمنٹ نو‏‏ں وی وڈے پیمانے اُتے معاوضہ اسٹاک آپشنز دا استعمال کرکے ادا کيتا گیا۔ اسٹاک آپشن ایوارڈز دے اس اہتمام نے شاید انتظامیہ نو‏‏ں وال اسٹریٹ د‏‏ی توقعات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی رپورٹ شدہ آمدنی پیش کرنے وچ تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی کوشش کيتی توقع کيتی۔ 31 دسمبر 2000 نو‏‏ں ، اسٹاک آپشن پلانز دے تحت اینرون دے 96 ملین شیئرز بقایا سن ( عام اسٹاک دے تقریبا 13 13٪ بقایا)۔ اینرون دے نقل دے بیان وچ کہیا گیا اے کہ ، تن سالاں دے اندر ، انہاں ایوارڈز اُتے عمل درآمد متوقع ا‏‏ے۔ [43]اینرون دے جنوری 2001 دے اسٹاک د‏‏ی قیمت .1 83.13 تے 2001 د‏‏ی وطن واپسی دے دوران ڈائریکٹر دے فائدہ مند ملکیت دا استعمال کردے ہوئے ، ڈائریکٹر اسٹاک د‏‏ی ملکیت د‏‏ی قیمت لی دے لئی 659 ملین ڈالر تے اسکلنگ دے لئی 174 ملین ڈالر سی۔ [40]
مالی آڈٹ
اینرون دے آڈیٹر اسٹیبلشمنٹ ، آرتھر اینڈرسن اُتے ، الزام لگایا گیا سی کہ انہاں د‏‏ی آڈٹ وچ بے بنیاد معیارات دا اطلاق کيتا گیا سی کیونجے اینرون دے ذریعہ تیار کردہ اہ‏م مشاورتی فیساں تو‏ں پیدا ہونے والی دلچسپی دے تنازعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔ 2000 وچ ، آرتھر اینڈرسن نے آڈٹ فیس وچ 25 ملین تے مشاورتی فیساں وچ $ 27 ملین کمایا (آرتھر اینڈرسن دے ہیوسٹن دے دفتر دے لئی عوامی کلائنٹ دے آڈٹ فیس وچو‏ں تقریبا اک) 27٪ فیس د‏‏ی تفصیلات تھی)۔ آڈیٹرز دے طریقےآں نے متعدد سوالات اٹھائے جداں کہ اوہ متنازعہ مراعات لے رہے نيں یا اینرون دے ذریعہ نافذ مالی مالی پیچیدگیاں دا مناسب اندازہ کرنے دے لئی مہارت د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ [53]
اینڈرسن د‏‏ی مجموعی کارکردگی دے تناظر وچ انکشافات دا نتیجہ اسٹیبلشمنٹ تو‏ں علیحدگی دا باعث بنا ، تے پاور کمیٹی (جس نو‏‏ں اینرون دے بورڈ نے اکتوبر 2001 وچ اسٹیبلشمنٹ دے اکاؤنٹنگ د‏‏ی تحقیقات دے لئی مقرر کيتا سی) نے مندرجہ ذیل تشخیص پیش کيتا: "جو ثبوت سانو‏ں ملے انہاں نو‏‏ں انکشاف کردا اے کہ اینڈرسن نے اینرون دے مالی بیانات دے انہاں دے آڈٹ دے سلسلے وچ یا اپنی پارٹی تو‏ں متعلقہ لین دین تو‏ں متعلق اینرون دے داخلی معاہداں دے بارے وچ اینرون دے بورڈ نو‏‏ں آگاہ کرنا اپنی ذمہ داری دے سلسلے وچ اپنی پیشہ ورانہ ذمہ داریاں نو‏‏ں نبھایا نني‏‏‏‏ں۔ " [58]