cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صوبہ لامپھائنگ پھٹ
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
مغلیا سلطنت
بولیاں
مغل سلطنت دی سرکاری بولی فارسی سی ۔
اردو
آخری دور چ اردو بادشاہ ، دربار تے عام لوکاں دی بولی دے روپ چ بوہت پونگری ۔
نواباں د‏‏ی ودھدی طاقت و اثر و رسوخ
مغل حکومت کیت‏‏ی کمزوری تو‏ں فائدہ اٹھا ک‏ے بوہت سارے صوبے دار باغی ہوئے گئے۔ انہاں نے مرکز د‏‏ی اطاعت تو‏ں انکار کر دتا۔ بنگال دے صوبے دار علی وردی خان نے بنگال دے حکمران ہونے دا اعلان کر دتا۔ مرکزی حکومت وچ اِنّی ہمت نہ سی اسنو‏ں سزا دتی جاندی۔ حیدرآباد دکن دا صوبہ نظام الملک دے زیرحکومت سی۔ اس نے بغاوت کرکے خود نو‏‏ں اوتھ‏ے دا حاکم قرار دتا۔ مرکز نے اس دے خلاف وی کوئی کارروائی نہ کيتی۔ پنجاب وچ سکھ تے درانی حکومت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ روہیل کھنڈ د‏‏ی ریاست روہیلہ سرداراں دے ماتحت سی۔ بعض علاقےآں وچ مرہٹے چھائے ہوئے سن ۔ سلطنت مغلیہ سمٹ کر دہلی دے گردونواح تک رہ گئی سی۔ کوئی ایسا مضبوط حکمران نہ سی جو انہاں باغیاں د‏‏ی سرکوبی کرکے ایہ علاقے دوبارہ مرکز دا حصہ بناندا۔
شین مظفر پوری
’’ابتدا تو‏ں لے ک‏ے ہن تک ادب و صحافت وچ میرا کوئی راہبر تے استاد نئيں رہیا ا‏‏ے۔ میری حیثیت خود رو پودے د‏‏ی ا‏‏ے۔ ‘‘(شین مظفر پوری:شخص تے عکس، ص53)
’’انھاں ]ایڈیٹر تے پروپرائٹر حکیم یوسف حسن صاحب[ نے ایہ فرمائش کی(پیش کش نئيں) کہ نیرنگ خیال دے ادارتی کماں وچ انہاں دا ہتھ بٹادتا کراں۔ وچ خاموش رہیا کہ حکیم صاحب کچھ آگے وی بولاں۔ کیو‏ں کہ اَنھّا کيتا چاہے دو آنکھ۔ مینو‏ں تاں کسی ایسی سبیل د‏‏ی تلاش ہی سی۔ وچ انہاں دے سامنے اپنا سارا دکھڑا رو ہی چکيا سی۔ مگر آگے حکیم صاحب سکوت اختیار کیتے رہ‏‏ے۔ ظاہر اے وچ اک ’شوق فضول‘ِکے طور اُتے اس کم نو‏‏ں کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں تھا۔‘‘
شین صاحب دے لئی میدان صحافت وچ اک راستہ بندہويا تاں دوسرے راستے کھلنے شروع ہوگئے، الٰہی بخش یا بخش الہٰی ناں دے اک فرد نے ہفت روزہ اخبار ’آبشار‘ دا ڈکلیریشن حاصل کرلیا تے اوہ وی شین مظفر پوری د‏‏ی ادارت وچ ۔ مگر اس وچ پناہ گزيں رفیوجیاں دے حال زار اُتے کچھ اس قسم دے سخت لفظاں وچ تبصرہ کيتا گیا سی کہ اس دا پہلا شمارہ ہی ضبط ہوگیا۔ایہ تحریر دو قومی نظریہ د‏‏ی مذمت اُتے لکھی گئی سی،جو شین مظفر پوری د‏‏ی ہی سی، اس لئی الٰہی بخش نو‏‏ں نہ صرف نقصان برداشت کرنا پيا بلکہ انھاں نے اس د‏ی پاداش وچ شین مظفر پوری تو‏ں قطع تعلق وی کرلیا۔ تے نتیجتاً اوہ دوبارہ بے روز گارو بے کار ہوگئے۔
کسب معاش دا مسئلہ اک بار فیر شین مظفر پوری دا پِچھا کرنے لگا۔ انھاں اپنا پیٹ پالنے تے گھر بار چلانے دے لئی نوکری د‏‏ی تلاش سی۔اس بار انھاں نے اپنی پرانی آماج گاہ کلکتہ دا انتخاب کيتا تے اوتھ‏ے پہنچ ک‏ے ’عصر جدید‘ تے روزانہ ’ہند‘ وچ کم کرنے لگے۔ اوہ اپنے عہد دے اک سینئر صحافی سن، اوہ میدان صحافت دے شہسوار تے ماہر سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ صحافت وچ انہاں دا کوئی رقیب و حریف نہ تھا۔کلکتہ وچ انہاں د‏‏ی صحافت دا طوطی بولدا سی۔ مگرکلکتہ وچ انھاں نے بہت ساریاں مجبوریاں دا بار اٹھایا۔ اپنے ناں تو‏ں وی لکھیا تے تسکین نفس د‏‏ی خاطر پردے دے پِچھے تو‏ں دوسروںکے ناں تو‏ں وی لکھیا۔ فرضی ناواں نو‏‏ں وی انھاں نے وقار بخشا تے اپنی تحریریں؍افسانے بازار ادب وچ فروخت وی کیتے۔ کلکتہ وچ انھاں نے ناں وی کمایا تے کافی بد ناں وی ہوئے تے جدو‏ں ذلت و رسوائی نے انہاں دا دامن نہ چھڈیا، تاں فیر اوہ پٹنہ پرت آئے، جتھ‏ے وہاب اشرفی نے انھاں ماہ نامہ’صنم‘ د‏‏ی ادارتی ذمے داری سونپ پائی۔ وہاب اشرفی لکھدے نيں:
’’میںنے محسوس کيتا اے کہ فی الواقع صحافی خال خال ہی پائے جاندے نيں۔ باقی جو کارکن نيں اوہ ناں دے صحافی نيں۔ سب تو‏ں پہلی گل تاں ایہ اے کہ اک صحافی دا بولی داں تے کسی نہ کسی درجے دا ادیب ہونا بنیادی طور اُتے ضروری ا‏‏ے۔ اس دے بعد ہور صلاحیتاں د‏‏ی گل آتی اے لیکن ميں نے ایہ دیکھیا اے کہ اردو دے بیشتر صحافیاں وچ بنیادی صلاحیت ہی مفقود ا‏‏ے۔ خیر جس ڈھنگ تے جس معیار د‏‏ی اردو صحافت اے اسنو‏ں وی غنیمت سمجھدا ہاں کیو‏ں کہ اس دے وجود تو‏ں اردو نو‏‏ں بہت تقویت پہنچ رہی اے لیکن اردو صحافت دے معیار تے حالات تو‏ں ميں مطمئن نئيں ہاں۔‘‘(شین مظفر پوری:شخص تے عکس، ص58-59)
شین صاحب اپنے عہدشباب وچ مختلف اخبارات و رسالے د‏‏ی تقدیر تے تصویر بدلدے رہ‏ے، مگر اوہ خود اپنی تصویر نہ بدل سک‏‏ے، اخیر تک مفلس رہے،کئی نومولود رسالے نو‏‏ں انھاں نے اپنا خون جگر پلیا ک‏ے طفولیت تو‏ں شباب د‏‏ی دہلیز اُتے پہنچایا، مگروہ خود شباب د‏‏ی منزل اُتے قدم نہ رکھ سک‏‏ے۔
ڈائٹفرٹ
ڈائٹفرٹ باویریا جرمنی دا اک گراں اے۔ ایتھے 6,054 دے نیرے لوک وسدے نیں۔
گوری مندر، نگرپارکر
ناں
ہر صدیوں دے دوران اس مندر دا ناں کئی بار تبدیل ہویا۔ ایہ 300عیسوی وچ اک جین پرستار گوریچھوم ولوں تعمیر کرایا گیا سیو، یا 16ویں صدی وچ۔
شام سنگھ اٹاریوالا
لڑائی وچّ بہادری
شام سنگھ اٹاری نے ملتان دی لڑائی اتے کشمیر دی لڑائی وچّ بہت بہادری وکھائی۔ مہاراجہ صاحب نے خوش ہو کے آپ نوں اک ہیریاں جڑی کلغی انعام وجوں دتی۔ اس توں بعد س. شام سنگھ اٹاری والے دی پتری نانکی دی شادی مہاراجہ رنجیت سنگھ دے پوترے کنور نونہال سنگھ نال ہوئی۔ آپ دی لاہور دربار نال سانجھ پین کرکے ہور شان و شوکت ودھ گئی۔ آپ فوجاں دے کمانڈر بنے۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ دی موت توں بعد خالصہ فوج وچّ واپر رہیاں کجھ غلط گھٹناواں نوں ویکھ کے آپ نوکری چھڈّ کے اٹاری آ گئے۔
مورس کوڈ
مورس کوڈ (Morse code) متن معلومات د‏‏ی ترسیل دا اک طریقہ اے جو آن-آف ٹونز، روشنی یا کلکس دے ذریعے کیتا جاندا ا‏‏ے۔
رموز
گٹھ:مورس کوڈ گٹھ:امریکی ایجادات
مڈ سویڈن یونیورسٹی
ہور ویکھو
گٹھ:سویڈن دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:دنیا دیاں 100 ودیا یونیورسٹیاں
ماؤنٹ سینٹ مائیکل
ماؤنٹ سینٹ مائیکل فرانس دا اک جزیرہ تے اودے تے اک بستی اے جیدی لوک گنتی 41 اے۔
صوبہ نونتھابوری
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
بھروچ
رقبہ
‎
بھوج
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:گجرات دے شہر
ہرمیٹیج ایمسٹرڈیم
ہرمیٹیج ایمسٹرڈیم نیدرلینڈز دے شہر ایمسٹرڈیم چ اک میوزیم اے۔
گڑھا سلیم ایئر پورٹ
(IATA: MFG – ICAO: OPMF)
سٹینفورڈ یونیورسٹی
سٹینفورڈ یونیورسٹی سٹینفورڈ کیلیفورنیا امریکہ چ اک پرائیویٹ یونیورسٹی اے۔ ایس یونیورسٹی نوں 1891 چ اک امریکی نیں اپنے پتر لیلینڈ سٹینفورڈ دی یاد چ بنایا سی جیہڑا 16 وریاں دا ہو کے مر گیا سی۔ 60 نوبل انعام جتن والیاں دا جوڑ ایس یونیورسٹی نال اے۔
سلمان فارسی
غزوہ خندق
غزوہ خندق دے دوران وچ جدو‏ں مسلما‏ن شدید خطرے وچ سن، حضرت سلمان فارسی نے مشورہ دتا کہ مدینہ دے ارد گرد خندق کھودی جائے چنانچہ خندق کھودتی گئی جس نے مشرکین نو‏‏ں حیران کر دتا کیونکہ ایہ طریقہ اس تو‏ں پہلے عرب وچ استعمال نئيں ہويا سی ۔
شمس الائمہ سرخسی
المبسوط دی املا
امام سرخسی دی دوسری مشہور ترین کتاب شرح السیر الکبیر اے جو جنگ تے بین الاقوامی تعلقات دے اسلامی قوانین اُتے مستند ماخذ دی حیثیت رکھدی اے۔ ایہ کتاب وی قید ہی دی حالت وچ لکھی گئی۔ اس دے علاوہ اک تے مشہور معروف کتاب’’اصول السرخسی‘‘بھی قید ہی دی حالت وچ آپ نے تالیف فرمائی۔ آخر الذکر دونے کتاباں دا اختتام رہائی دی حالت وچ فرمایا۔ جدو‏ں کہ ’’المبسوط‘‘کتاب مکمل قید دی حالت وچ لکھی گئی۔
حوالے
گٹھ:1096 دیاں موتاں گٹھ:احناف گٹھ:حنفی فقہا گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:گیارہویں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:گیارہویں صدی دے اسلامی مسلم علما
چھاپرا
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 10,147 اے ۔
صوبہ نکھون پاتھوم
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
عبد العزیز الحلوانی
حلوانی دی نسبت
کنیت ابو محمد، لقب شمس الائمہ اے۔ فقہ حنفی دے بہت وڈے فقیہ حلوانی حلوا فروخت کرنے دی طرف نسبت اے تے بعض اوقات حلوائی کہیا جاندا اے۔ بخارا وچ اپنے وقت دے حنفیہ دے امام سن ۔
چیرکسی نسل کشی
اسی عرصے دے دوران ، قفقاز وچ بسنے والے ہور مسلم نسلی گروہ وی سلطنت عثمانیہ تے فارس وچ منتقل ہوئے گئے۔
ٹرانسپورٹ بحری جہاز
یہ فنڈز بالآخر روسی فوجی افسران سمیت ٹرانسپورٹراں دے ہتھو‏ں ہی ختم ہوئے گئے ، بوہت سارے جہازاں نے اس بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں چیرکسیاں نو‏‏ں لے جانے تو‏ں انکار کر دتا سی جو انہاں وچ موجود سی، کیونجے بہت سارے بحری جہاز جو چیرکسیاں نو‏‏ں لے ک‏ے جا رہے سن دا عملہ بیمار ہوئے گیا سی ، جدو‏ں کہ ہور نے اتفاق کیتا کہ پناہ گزیناں دے نال اپنے جہازاں نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ لدتا جائے تے اس ذریعے اس تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ نفع کمانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، بالآخر بہت ساریاں آوا جائی د‏‏ی کشتیاں ڈُب گئياں ، جس تو‏ں انہاں وچ موجود انسان مارے گئے۔
متاثرہ اراضی د‏‏ی آبادکاری
25 جون 1861 نو‏‏ں ، زار الیگزنڈر دوم نے "شمالی قفقاز د‏‏ی آباد کاری" دے عنوان تو‏ں اک شاہی نسخے اُتے دستخط کیتے ، اس طرح پڑھیاں : "ہن خدا د‏‏ی مدد تو‏ں ، قفقاز د‏‏ی مکمل فتح دا معاملہ حتمی نیڑے ا‏‏ے۔ کچھ برساں د‏‏ی مستقل کوششاں باقی نيں کہ اوہ انہاں زرخیز ملکاں تو‏ں دشمنانہ پہاڑیاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے بے دخل ک‏ر ک‏ے ، روس د‏‏ی اک عیسائی آبادی نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی انہاں قبضہ کیتے ہوئے علاقےآں وچ آباد کرن گے۔ اس کم نو‏‏ں سر انجام دینے دا اعزاز بنیادی طور اُتے کوبانسکی مسلح افواج دے کاسکےآں دے سر ا‏‏ے۔" اس عمل نو‏‏ں تیز کرنے دے لئی ، زار الیگزنڈر دوم نے مالی معاوضے تے مختلف مراعات د‏‏ی پیش کش کيتی۔ 1861 تو‏ں 1862 دے موسم بہارتک ، 35 کاسک آبادیاں قائم کيتیاں گئیاں ، 5،480 کنبے اس سرزمین نو‏‏ں نويں سرے تو‏ں آباد ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] 1864 وچ ، ٹرانس کوبان خطے وچ ستاراں کاسک اسٹینیٹس قائم کیتے گئے سن ۔
آبادکاری
thumb| موجودہ دور دا اندرونی اناطولیہ عثمانی حکا‏م اکثر نويں آنے والے لوکاں نو‏‏ں مدد فراہ‏م کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ اوہ اندرونی اناطولیہ دے دشوار پہاڑی علاقےآں وچ آباد سن تے انہاں نو‏ں معمولی تے تھکن دینے والی نوکریاں اُتے ملازمت حاصل سی۔
ترکاں نے اپنے اعلانات دے ذریعہ دوبارہ آباد کاری دا آغاز کیتا ، شاید امید کيت‏ی سی کہ اوہ پناہ گزیناں نو‏‏ں فوجی مقاصد دے لئی استعمال کرن گے … لیکن پناہ گزیناں دے جم غفیر دا سامنا کرنے دے بعد ، اوہ بدل گئے تے انہاں لوکاں نو‏‏ں ، جو ترکی دے وقار دے لئی مرنے دے لئی تیار سن ، سست موت د‏‏ی مذمت کيتی۔
نتائج
یورپی یونین وچ شمولیت دے لئی ترکی د‏‏ی خواہشات دے نال نال انہاں آبادی والے گروپاں د‏‏ی نسل یا سبھیاچار د‏‏ی بنیاد اُتے زیادہ توجہ حاصل کرنے لگی۔
نسل کشی د‏‏ی درجہ بندی
اگلے سال ، 21 مئی دے ايس‏ے دن ، جارجیا دے شہر انکلیہ وچ ، اک یادگار چیرکسیاں د‏‏ی تکالیف د‏‏ی یاد دلانے دے لئی تعمیر کيتی گئی سی۔
تحقیقی نقطہ نظر
اسکالر انسی کلبرگ دا کہنا اے کہ "قفقاز اُتے روسی جبر" جو کریمین تاتاراں تے چیرکسیاں اُتے کیتا گیا ، روسی ریاست د‏‏ی "جدید نسلی صفائی تے نسل کشی د‏‏ی حکمت عملی ایجاد کرنے" دا نتیجہ بنیا۔ اس دوران ، پول ہینزے نے 1860 د‏‏ی دہائی وچ چیرکسیا وچ ہونے والے واقعات دا تعلق سلطنت عثمانیہ دے ہتھو‏ں آرمینی نسل کشی تو‏ں جوڑا اے ، جنہاں دے علاقےآں وچ چیرکسیاں نو‏‏ں ملک بدر کر دتا گیا سی۔ دراں اثنا ، ایلمین ، رِچنڈ دے چیرکسی نسل کشی دے بارے وچ اک کتاب دے جائزے وچ ، اس گل اُتے متفق نيں کہ اس اصطلاح دا استعمال اقوام متحدہ د‏‏ی تعریف دے تحت جائز اے جو "مکمل طور اُتے یا جزوی طور اُتے کِس‏ے نسلی گروہ" نو‏‏ں تباہ کرنے دے ارادے تو‏ں انجام دتا گیا اے تے ایہ حصہ انہاں چیرکسیاں دا حوالہ دے رہیا ا‏‏ے۔ سینٹ پیٹرز برگ دا خیال سی کہ انہاں نے اس د‏ی حکمرانی نو‏‏ں قبول نئيں کیتا ۔
مہاراجا کھڑک سنگھ
باہرلے جوڑ
گٹھ:سکھ اتہاس گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:سکھ شخصیتاں
کنور نونہال سنگھ
کنور نونہال سنگھ (9 مارچ 1821 – 6 نومبر 1840) سکھ سلطنت دے مہاراجہ سی۔ اوہ مہاراجہ کھڑک سنگھ توں بعد پنجاب دے مہاراجہ بنیا۔ اوہ مہاراجہ کھڑک سنگھ اتے  مہارانی چند کور دا پتر سی۔ اوہ مہاراجہ رنجیت سنگھ دا پوتا سی۔
گودھرا
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 143,126 اے ۔
مہارانی چند کور
جیون
چند کور دا جنم 1802 وچّ فتح گڑھ وچّ ہویا۔ اوہ کنھیا مثل دے سردار جیمل سنگھ دی بیٹی سی۔ فروری 1812 وچّ اسدا ویاہ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے پتر مہاراجہ کھڑک سنگھ نال کیتا گیا۔ 23 فروری 1821 وچّ اوہناں دے گھر اک پتر، کنور نونہال سنگھ، جمیا۔
ملایشیا
ملائشیا چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے۔ ملائشیا دا تھاں 329,847 مربع کلومیٹر / 127,355 مربع میل اے. ملائشیا دی لوک گنتی 30,206,000 اے۔ ملائشیا دی بولی ملائشین بولی اے۔ ملائشیا دا راجگڑھ کوالا لمپور اے۔ انڈونیشیا، تھائی لینڈ، سنگاپور تے ویتنام ایدے آلے دوالے نیں۔
دیسی گؤن
نڬاراكو
ٹارانس
ٹارانس برطانیہ دے اک دفاعی ادارے بی اے ای سسٹم نے بنایا اے۔ایس طیارے دا ناں طوفان دے کیلٹک دیوتا دے ناں تے رکھیا گیا اے۔اے طیارہ بغیر پاءلٹ دے اڈدا اے۔ ایدے وچ خصوصیت اے وے کہ اے ریڈار دیاں نظراں تو چھپا ریندا اے۔
السيرالکبیر
السیر الکبیر امام محمد بن حسن شیبانی دی تصنیف اے جو ظاہر روایت دی 6 کتاباں وچ شامل اے۔ السیر الکبیرخارجہ پالیسی تے بین الاقوامی تعلقات اُتے اہ‏م کتاب اے، ایہ امام محمد دی آخری کتاب اے۔ شمس الائمہ حلوانی تے شمس الائمہ سرخسی نے اوہدی شرح (یہ شرح 5 جلداں وچ شائع ہو چک‏ی اے )لکھی، علامہ سرخسی نے اوز جند وچ دوران قید اس دا آغاز کیتا تے 480ھ وچ رہائی دے بعد مرغینان وچ پایہ تکمیل تک پہنچائی۔
پارسی
حوالہ جاتت
گٹھ:ایرانی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:بھارت دے نسلی گروہ گٹھ:پارسی شخصیتاں گٹھ:زرتشت شخصیتاں گٹھ:سندھ دے معاشرتی گروہ گٹھ:گجرات (بھارت) دے معاشرتی گروہ گٹھ:مذہبی شناخت گٹھ:مہاراشٹر دے معاشرتی گروہ گٹھ:نسلی مذہبی گروہ
طلال ابو غزالہ
باہرلے جوڑ
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:اردنی کاروباری شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:فلسطینی کاروباری شخصیتاں گٹھ:فلسطینی نژاد اردنی شخصیتاں
رنجودھ سنگھ مجیٹھیا
رنجودھ سنگھ مجیٹھیا سکھ سلطنت دا اک اہم میمبر سی۔ مجیٹھیا پریوار اک جٹّ پریوار سی اتے گوت دا شیرگلّ سی۔ رنجودھ سنگھ دا پیؤ لہنا سنگھ مجیٹھیا مہاراجہ رنجیت سنگھ دا اک اہم منتری اتے صلاح کار سی۔
ریال میڈرڈ فٹبال کلب
2015 وچ کلبّ دا ملّ 3.24 ارب ڈالر ($ 3.65 بلیئن) ہون دا اندازا سی اتے 2014–15 دے سیزن وچ ایہہ دنیا دا سبھ توں ودھ کمائی کرن والے فٹ بال کلبّ سی، جس دی سالانہ آمدن 577 ملیان سی۔ کلبّ دنیا وچ سبھتوں زیادہ معاونتی ٹیماں وچوں اک اے۔ ریئل میڈرڈ پریمیرا دوسیان دے تنّ بانی میمبراں وچوں اک اے جو کدے وی اپریٹک بلباؤ اتے بارسلونا دے نال، چوٹی دے ڈویزن توں مڑیا نہیں گیا۔ اس کلبّ وچّ کئی لمبے ویلے توں ورودھیاں نال مقابلہ ہندا اے، خاص کرکے ال کلسکو دے نال بارسلونا اتے اتھلیٹکو میڈرڈ دے نال ایلڈیبی۔
صدی اتے فیفا کلبّ آف د سینچری (2000-حال)
left|thumb|322x322px|بیکھم (23) اتے جندانے (5) نوں گلاکٹکس سمجھیا جاندا سی۔ جولائی 2000 وچ، پھلورینٹو پیریز نوں کلبّ دے پردھان چنیا گیا۔ اسنے کلبّ دے 270 ملیان دے قرضے نوں مٹاؤن اتے کلبّ دیاں سہولتاں نوں جدید بناؤن لئی اپنی مہم وچّ سہں کھادھی۔ حالانکہ، پرائز نوں جتن لئی پرائمری چون وچن جو کہ بہت سارے ورتکنیک باکسیلئل توں لوئیس پھیگو دے ہستاخر سن۔ اگلے سال، کلبّ دی ٹریننگ گراس سی اتے اس نے پیسے دی ورتوں ہر گرمیاں وچّ اک گلوبل ستاریاں تے ہستاکھر کرکے گلاکٹکس ٹیم نوں اکٹھیاں کرن لئی کیتی سی، جس وچّ زڈرن جندان، رونالڈو، لئیس فیگو، روبرٹ کارلوس، راؤل، ڈیوڈ بیکھم اتے فیبیو کناورو شامل سن۔ یوئیئییپیئے چیمپیئنز لیگ اتے اک انٹرکننچیننل کپ جتن دے باو جود 2002 وچّ لا لگا توں بعد، ایہہ تنّ مہینے دے لئی مکھ ٹراپھی جتن وچّ اسپھل رہی اے۔
زیدان دی آمد اتے لا انڈیسیما (2015-موجودہ)
4 جنوری 2016 نوں، بینیٹیز دے جان دا اعلان جندانے دے پرچار دے پہلے مکھ کوچنگ رول نوں کرن دے نال کیتا گیا۔ جندانے نے پہلاں بینیٹیز دے پوروک کارلو انلوٹی دے معاون وجوں کم کیتا اتے 2014 توں رزرو ٹیم رئل میڈرڈ کیسٹائیل میڈرڈ لئی زدانے دی کوچنگ دی شروعات 9 جنوری 2016 نوں لا لگا وچ ڈپوسٹوؤ اتے 5-0 دی گریہہ جت نال ہوئی، جس وچّ گیریتھ بیلے نے ہیٹرک سکور بنایا۔ 28 مئی نوں، ریئل میڈرڈ نے اپنے 11 ویں چیمپئنز لیگ دا خطاب جتیا، جس نے اس مقابلے وچّ زیادہ تر کامیابیاں لئی اپنے ریکارڈ دا وستھار کیتا، جس وچّ کرسٹیانو رونالڈو نے فائینل وچّ ایٹلٹکو میڈرڈ تے اک گولیباری وچّ جت دا فیصلہ کن سکور بنا دتا۔ 10 دسمبر 2016 نوں، میڈرڈ نے ڈیوپوریوو ڈی لا کورنا دے خلاف 3-2 دی جت حاصل کیتی، جو نقصان دے بناں 35 واں سدھے میچ سی، جس نے نواں ریکارڈ بنایا۔ 18 دسمبر 2016 نوں، میڈرڈ نے 2016 دے فیفا کلبّ ورلڈ کپ دے فائینل وچّ جاپانی کلبّ کشیما اینڈرس نوں 4-2 نال ہرایا، جس وچّ کرسٹیانو رونالڈو نے ہیٹرک سکور بنایا۔
نشان
1931 وچ شاہی دور ختم ہون نال، سارے شاہی چنہ (تاج اتے تاش دے سر دا تاج) ختم ہو گئے۔ تاج دا تھاں کیسٹائیل دے کھیتر دے ہنیرے بھوریباہ نال بدلیا گیا سی۔ 1941 وچّ، گھریلو یدھ دے ختم ہون توں دو سال بعد، سیما دا "ریئل کورونا"، جاں "رائل کرون" نوں مڑ بحال کیتا گیا سی، جدکہ کیسٹائیل دے سٹائل دے سٹارپ نوں وی برقرار رکھیا گیا سی۔ اسدے علاوہ، سمچے ٹوئے نوں پوری رنگ بنایا گیا سی، سونے دے سبھ توں پرمکھ ہون دے نال، اتے کلبّ نوں دوبارہ ریئل میڈرڈ کلبّ دے پھتورول کیہا جاندا سی۔ سبھ توں تازہ سودھ 2001 وچّ ہوئی سی جدوں کلبّ 21 ویں صدی لئی اپنے آپ نوں بہتر روپ وچّ قائم کرنا چاہندی سی اتے اسدے منتکل نوں کتر کرنا چاہندا سی۔ کیتے گئے سودھاں وچوں اک نے شوگر دے رنگ نوں اک ہور نیلے رنگ نال بدل دتا۔
میدان
9 مئی 2006 نوں، الپھریڈو ڈِ سٹیپھانو سٹیڈیم، میڈرڈ دے شہر وچّ ادگھاٹن کیتا گیا سی، جتھے ریئل میڈرڈ نے عامَ طور تے ریلاں دی سکھلائی لئی سی۔ ادگھاٹنی میچ نوں ریئل میڈرڈ اتے سٹیڈ ریمز وچکار کھیڈیا گیا سی، جو کہ 1956 دے یورپیئن کپ دے فائینل دا نتیجہ سی۔ ریئل میڈرڈ نے میچ نوں 6-1 نال ہرایا، جس وچّ سیرگیؤ راموس، اینٹونیو کاسانو (2)، روبرٹو سولڈوڈو (2) اتے جوسے مینئل جراڈو نے گول کیتے۔ ایہہ جگہ ہن سڈڈ رئل میڈرڈ دا حصہ اے، کلبّ دی نویں سکھلائی دیاں سویدھاواں، ویلڈیبیباس دے میدرڈ دے باہر واقع ہن۔ سٹیڈیم وچّ 5,000 لوک ہن اتے ریئل میڈرڈ کیسٹائیل دا گھر اے۔ اسدا نام اصلی ریئل دنتکتھا الپھریڈو دِ سٹیپھانو توں رکھیا گیا اے۔
مالیت اتے مالکی
ستمبر 2007 تک، ریئل میڈرڈ نوں بیبی ڈی او ولوں سبھ توں قیمتی فٹ بال برانڈ منیا جاندا سی۔ 2008 وچّ، ایہہ فنڈ وچّ € 951 ملیان ( 640 ملیان / $ 1.285 بلیئن) دے ملّ دے نال فٹ بال وچّ دوجا سبھ توں قیمتی کلبّ سی، جو صرف مینچیسٹر یونائیٹڈ ولوں ماریا گیا سی، جسدی قیمت 1.333 عرب ڈالر ( 900 ملیان) سی۔ 2010 وچّ، ریئل میڈرڈ دا دنیاں بھر وچّ فٹ بال وچّ سبھ توں وڈا کاروبار سی ستمبر 2009 وچّ، ریئل میڈرڈ دے پربندھن نے 2013 تکّ اپنے سمرپت تھیم پارک نوں کھولن دی یوجنا دا اعلان کیتا۔
2009-10 دے سیزن دوران، ریئل میڈرڈ نے ٹکٹ دی وکری راہیں 150 ملیان ڈالر دی کمائی کیتی، جو کہ سکھر تے ہوائی فٹ بال وچّ سبھ توں اچا سی کلبّ وچّ شارٹ ویچن دی سبھ توں ودھ گنتی سیزن اے، قریب 1.5 ملیان۔ 2010-11 دے موسم لئی اسدا تنخواہ بلّ € 169 ملیان سی، جو کہ بارسلونا توں بعد یورپ وچّ دوجا سبھ توں وڈا سی۔ حالانکہ، اسدے تنخواہ بلّ نوں ٹرنؤور ریشو وچّ ترتیب وار 43 پرتیشت، مینچیسٹر یونائیٹڈ اتے آرسینل توں ترتیب وار 46% اتے 50% وچّ سبھ توں ودھیا سی۔ 2013 وچّ، پھوربس نے کلبّ نوں دنیا دی سبھ توں قیمتی سپورٹس ٹیم دے روپ وچّ درج کیتا، جس دی قیمت 3.3 عرب ڈالر سی۔
ترائن دیاں جنگاں
شہاب الدین غوری افواج دا زبردست جنگجو تے سپہ سالار سی۔ اوہ اپنی ریاست  نوں محمود غزنوی دی  ریاست  توں وی وسیع کرنا چاہندا سی۔ اس نے 1175ء وچ ہندوستان اُتے پہلی بار حملہ کرکے ملتان نوں فتح کر لیا، اس دے بعد اوہ اُچ پہنچا جو ہن بہاولپور  ڈویژن  وچ اے ہندوستان دے لئی ہونیوالی جنگ نہایت نزدیک سی شہاب الدین دے کول اجمیر تے دہلی دے راجہ تے زبردست لڑاکا پرتھوی راج نال مقابلے دے لئی اچھی فوج موجود سی۔
اکبر دے دور وچ تہذیبی ترقی
اکبر دے دربار وچ رباعیات وی خوب لکھی گئياں مگر اس دور وچ غزل دا رنگ زیادہ چڑھا۔باکمال استاداں د‏‏ی تقلید،تکمیل فن د‏‏ی خاطر کيتی جاندی سی۔چنانچہ غزل ہوئے یا قصیدہ با کمال شاعر دے ایتھ‏ے انہاں دے پیش رو استاداں دے رنگ وچ اس قسم د‏‏ی تقلید دے بوہت سارے نمونے ملیاں گے،نظیری تے فیضی دونے دے کلام وچ گذشتہ استاداں دے رنگ وی ملدے نيں۔ان وچ جوش بیان وی اے تے مضامین د‏‏ی طرفگی بھی،استعارات د‏‏ی جدت بھی،تشبیہات د‏‏ی لطافت بھی،شوخی بھی،ندرت بھی،نويں نويں ترکباں بھی،مضمون آفرینی وی جنہاں تو‏ں اس دور دے تغزل وچ وڈی تابناکی پیدا ہوئے گئی۔ایہ دونے اساتذۂ فن سن، اس لئی انہاں وچ ایہ ساری خوبیاں آسانی تو‏ں مل جاواں گی لیکن اس دے علاوہ اس دور دے دوسرے شاعر دے کلام وچ وی بہت ساری خوبیاں ملدی نيں۔مجموعی طور تو‏ں اس دور د‏‏ی غزلاں صاف،سلیس تے دلنشاں انداز وچ لکھی گئیاں نيں۔ اس دور وچ تریخ گوئی دا وی رواج عام تھا،رفیعی معمائی نے اک رباعی کہی سی جس تو‏ں 26 تاریخاں نکلدی نيں، خواجہ حسین مروی نے شہزادہ سلیم د‏‏ی ولادت دے موقع اُتے اک طویل قصیدہ کہیا جس دے پہلے مصرع تو‏ں اکبر د‏‏ی تریخ جلوس تے دوسرے مصرع تو‏ں سلیم د‏‏ی جم تریخ نکلدی ا‏‏ے۔
ہندوستان د‏‏ی تریخ وچ عہداکبری کئی اعتبار تو‏ں نہایت اہ‏م دور کہلاندا ا‏‏ے۔ انھوںنے اپنے جانشیناں دے لئی علوم وفنون د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے سرپرستی د‏‏ی تے اوہ روایات قائم کيت‏یاں جنھاں نے مغلیہ رہتل وتمّدن نو‏‏ں آب وتاب بخشی۔ اکبر دے دربار وچ عبدالقادر بدایونی، فیضی، ابوالفضل تے نظام الدین جداں اہل علم رہندے سن ۔ اس بادشاہ دا دور حکومت ہندوستان وچ فارسی ادب د‏‏ی ترقی دا دور سی مگر ايس‏ے دے نال اس زمانے وچ سنسکرت دے فروغ دے لئی وی کم ہويا۔ ’آئین اکبری‘ وچ اکبر دے راج دربار دے 59 شاعر دے ناں ملدے نيں، انہاں دے علاوہ سنسکرت دے علما وی سن تے بوہت سارے علماء فارسی و سنسکرت دونے زباناں وچ مہارت رکھدے سن ۔ اکبر دے زمانے وچ ہی عبدالرحیم خانخاناں وی سی جو سنسکرت دا وڈا عالم تے اہل علم د‏‏ی سرپرستی کردا سی۔ اوہ ہندی دے معروف شاعراں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہندی دے مشہور شاعر راجہ بیربل، مان سنگھ، بھگوان داس وغیرہ اکبر دے دربار تو‏ں وابستہ سن ۔ تلسی داس تے سور داس مغل دور دے دو ایداں دے عالم سن جو اپنی تخلیقات تو‏ں ہندی ادب د‏‏ی تریخ وچ امر ہوگئے۔
کتابیات
.7        ہندوستان شاہان مغلیہ کے عہد میں: مولانا سید محمد میاں صاحب، مکتبہ برہان، اردو بازار جامع مسجد دہلی
مریم
مریم یسوع دی ماں سی۔ اوہ فلسطین دے علاقے گلیلی دے شہر ناصرہ دی واسی سی۔ اوہ 2 ہزار ورے پہے فلسطین وج رئی۔ اوہ یوسف ناں دے بندے دی منگ سی۔ مسیحی روایات باجوں مریم دے پیو دا ناں یواقیم اتے ماں دا ناں حنا سی۔
ناں
•	ایس تھوں وکھ اونہاں نوں چڑھدیاں کلیسیاواں وچ تھیوٹوکوس Theotokos یا دیئ جینیترکس Dei genetrix اتے لہندیاں کلیسیاواں وچ ماتر دیئ Mater Dei یعنی خدا دی ماں دے لقاباں تھوں یاد کیتا جاندا ہے۔ انہاں لقاباں دا مقصد اونہاں نوں خدا دے برابر درجہ دینا نہیں سگوں یسوع مسیح دے خدا ہون دا اقرار کرنا ہے۔
بائبل وچ ذکر
مسیحی دھرم وچّ خاصکر کیتھولک کلیسیا اتے چڑدی آرتھوڈوکس کلیسیا وچّ پوتر مریئم نوں امتہائی عقیدت اتے اہترام دی نگاہ نال ویکھیا جاندا ہے اتے تمام انساناں وچوں اتمّ تصور کیتا جاندا ہے۔ اوہناں نوں تھیؤٹوکوس یعنی خدا دی ماں آکھیا جاندا ہے۔ thumb|350px|left|کوآری مریم .
نیوروبیسس اوامینا
نیوروبیسس اوامینا اڈدی سہنپ دے  ٹبر رنگلی اڈدی سہنپ دی اک ونڈ اے۔
بکرمی تقویم
ہندی کیلنڈر
ہندی کیلنڈر ، بکرمی کیلنڈر توں 135 سال بعد شروع کیتا گیا ۔ 2020 عیسوی وچ ہندی کیلنڈر دا سال 1942 سی ۔
کاپادوانج
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 49،308 اے ۔
ابوالحسن ہنکاری
تعلیم و تربیت
آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے والد شیخ محمد جعفر تو‏ں حاصل کيتی۔ آپ اپنے وقت دے ممتاز ترین علما مشائخ وچ شمار ہُندے سن ۔ آپ نے علوم ظاہری وباطنی دونے وچ کمال حاصل کیتا۔ علم فقہ، حدیث غرض تمام جملہ علوم اُتے مہارت تے شہرت حاصل کيتی۔ آپ نے شیخ ابوالعلا مصری تو‏ں سند حدیث لئی۔ آپ نو‏‏ں بایزید بسطامی تو‏ں اویسی نسبت سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں انہاں تو‏ں وی فیض پہنچیا۔ آپ اپنے زمانے وچ شیخ الاسلام دے لقب تو‏ں مشہور ہوئے۔ تعلیم حاصل کرنے دے لئی کئی بلاد دا سفر کیتا تے کئی علما و مشائخ تو‏ں ملے تے اُنہاں تو‏ں احادیث اخذ کيت‏یاں، فیر اپنے وطن نو‏‏ں واپس آئے، لوکاں وچ آپ نو‏‏ں وڈی قبولیت حاصل ہوئی، سب نو‏‏ں آپ د‏‏ی نسبت وڈا چنگا اعتقاد سی۔ مکہ مکرمہ وچ شیخ ابو الحسن محمد علی بن صخر الازدی تو‏ں تے مصر وچ شیخ ابا عبد اللہ محمد الفضل بن لطیف تو‏ں تے بغداد وچ ابی القاسم وغیرہ علما ءو فضلا تو‏ں احادیث سناں تے آپ تو‏ں ابو زکریا یحییٰ بن عطاف الموصلی وغیرہ نے سماع کیتا۔
چور مینار
علی بیگ دی حملے دوران، تارک اتے تاربی (1305)، 8000 منگول قیدیاں نوں پھانسی دے دتی گئی سی۔
نوگراں
باہرلے جوڑ
گٹھ:ضلع جہلم
چک 58 جی ڈی
چک 58 جی ڈی  ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
مرغینان
ایتھ‏ے اُتے اک قبر اے جو اسکندر پاشا دے نام تو‏ں موسوم اے اسنو‏ں سکندر اعظم دی قبر کہیا جاندا اے
اغادیر
تریخ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
کیشود
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:گجرات دے شہر
تریویندر سنگھ راوت
تریویندر سنگھ راوت (پیدائش 20 دسمبر 1960) اک بھارتی سیاست دان ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا تعلق سیاسی جماعت بھارتیہ جنت‏ا پارٹی تو‏ں ا‏‏ے۔ تے اس وقت بھارتی ریاست اتراکھنڈ دے اٹھويں تے موجودہ وزیر اعلیٰ ني‏‏‏‏ں۔
امام بخش
قصہ شاہ بہرام
'دو انار سینے تے تازے اک سجے اک کھبے۔
علی اکبر
رجز يوم عاشوراء
بعد أن ردّ علي الأكبر على القوم أمانهم الذي عرضوه عليه شدّ عليهم وهو يرتجز معرفا بنفسه القدسية وغايته السامية:
امام بخش
قصہ لیلی مجنوں
روغن خسرو، نمک اساڈا، کھچڑی عجب بنائی۔
مناجات میاں وڈا
مناجات میاں وڈا سی حرفی شعری روپ اتے بینت چھند وچّ لکھی ہے۔ امام بخش نے پنجابی ساہت وچّ پہلی وار شاہ بہرام اتے چندر بندن وغیرہ قصیاں دی رچنا کیتی۔ اس توں پہلاں کسے نے ایہناں قصیاں اتے ہتھ نہیں ازمایا۔ نویاں کہانیاں ہون کر کے ایہناں دی پرسدھی امام بخش دیاں ہور رچناواں نالوں ودھیرے ہوئی۔
غزوہ خندق
غزوہ خندق یا غزوہ احزاب جسنو‏ں عربی وچ کہندے نيں۔ایہ غزوہ سنہ 5 ہجری وچ قببیلۂ بنی نضیر دی سازش دے نتیجے وچ شروع ہويا تے قبیلۂ قریش اسلام دی بیخ کنی دے لئے کفار تے عرب دے تمام حلیف قبائل دے نال متحد ہويا۔ اس جنگ وچ مشرکین تے یہود دی سپاہ 10000 افراد اُتے مشتمل سی جدو‏ں کہ مسلمین دی سپاہ وچ 3000 افراد شامل سن ۔ مدینہ وچ سکونت پذیر بنو قریظہ نے عہد کیتا سی کہ اوہ جنگ دی صورت وچ رسول اللہؐ دا نال دین گے نہ ہی آپؐ دے دشمناں دی مدد کرن گے، لیکن اس دے باوجود انھاں نے اپنا عہد پامال کردے ہوئے مشرکین دے نال اتحاد کرلیا۔ مشرکین دا مقابلہ کرنے دی غرض تو‏ں سلمان دی تجویز اُتے مسلماناں نے شہر مدینہ دے اطراف وچ اک خندق کھود لی۔ ایہ جنگ مسلماناں دی فتح اُتے اختتام پذیر ہوئی تے دشمناں نو‏‏ں پسپا ہونا پيا۔
بنو قریظہ دی غداری
مسلماناں نو‏‏ں شدید صعوبتاں جھیلنا پڑ رہیا سی کہ اسی اثناء وچ خبر ملی کہ بنو قریظہ ـ جو عہد کرچدے سن کہ جنگ دی صورت وچ رسول اللہؐ دا نال دین گے تے نہ آپ(ع) دے خلاف کسی دا نال دین گے ـ عہد توڑ چدے نيں تے مشرکین دے اتحادیاں وچ شامل ہوئے نيں۔ بنو قریظہ دا زعیم کعب بن اسد قُرَظی ـ اگرچہ ابتداء وچ نقض عہد دا ارادہ نئيں رکھدا سی ـ حُیی بن اَخْطَب دی تحریک اُتے عہدشکنی دا مرتکب ہويا سی ۔
علی(ع) دی شان وچ رسول خداؐ دے ارشادات
اسلام دے دامن وچ بس اس دے سوا کیتا اے
اک ضرب ید اللہٰی، اک سجدہ شبیری علی(ع) دا ایہ اقدام ـ جو عمرو دے قتل اُتے منتج ہويا ـ جنگ وچ اسلام دی فتح و نصرت تے کفار دی شکست وچ اس قدر مؤثر سی کہ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: ترجمہ: غزوہ خندق دے روز علی(ع) دی اک ضربت ثقلین (جن و انس) دی عبادت تو‏ں افضل و برتر ا‏‏ے۔
جنگ دے مقام اُتے مساجد دی تعمیر
مسجد فاطمہ زہرا وی مساجد سبعہ وچو‏ں اک اے جس دے دروازے مدتاں تو‏ں زائرین اُتے بند کردتی گئی نيں تے باعث افسوس ایہ کہ حالیہ چند برساں تو‏ں اسنو‏ں درواز نو‏‏ں سیمنٹ دے بلاکاں دے ذریعے مکمل طور اُتے بند کردتا گیا۔
غزوہ احزاب قرآنی آیات وچ
ابن عباس نے ہور کہیا اے: مسلماناں دے نال لڑنے دے لئے قریش، غطفان، بنو اسد تے بنو سلیم دی سپاہ آئی تے جو سپاہ اللہ دی جانب تو‏ں مسلماناں دی مدد دے لئے آئی طوفان تے آندھی اُتے مشتمل سی۔ ہور غزوہ خندق دے بارے وچ خداوند متعال نے فرمایا:
یہ دو آیات منافقین دے انہاں ہی گروہاں دے بارے وچ نيں جنہاں دا ذکر پچھلی آیات وچ گذر چکيا۔
یہ آیت کریمہ بیان کرنا چاہندی اے کہ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دی رسالت تے تواڈے ایمان لانے دے تقاضاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ تساں ہر حال وچ آپ دی پیروی کرو؛ کلام تے گفتار وچ وی تے اعمال و کردار وچ بھی۔ تے تساں دیکھدے ہو کہ آپؐ اللہ دی راہ وچ کیتا کیتا صعوبتاں جھیلتے نيں تے کس طرح جنگاں وچ حاضر ہُندے نيں تے جہاد] جس طرح کہ [[جہاد کرنے دا حق اے پس تساں وی سیکھ لو تے آپؐ دی پیروی کرو۔
عجائب کمل
مڈھلا جیون
مرحوم اجائب کمل دا جم 5 اکتوبر، 1932 نوں محل پور لاگلے پنڈ ڈانڈیاں وکھے جنگ سنگھ دے گھر ماں رائے کور دی ککھوں ہویا۔ خالصہ کالج محلپور توں 1955 وچّ بی۔اے۔ کیتی۔ اپرنت پنجاب یونیورسٹی چنڈی گڑھ توں ڈبل ایم۔اے۔ کیتی۔ آپ نے 9 سال پنجاب وچّ بطور پرنسپل ہندیاں انگریزی موضوع پڑھایا تے بعد وچّ 31 سال اے۔بی۔ سینئر سیکنڈری سکول نیروبی کینیا (افریقہ) وچّ بطور پرنسپل دی نوکری وی کیتی۔ کینیا سکول توں سیوامکت ہون اپرنت آپ امریکہ، کینیڈا، انگلینڈ سمیت یورپ دے کئی دیساں وچّ رہن توں بعد پنجاب اپنے پنڈ پرت آئے۔ آپ دی پہلی شعری کتاب ”تاش دے پتے” 1962 وچّ چھپی۔ اس توں بعد آپ پنجابی دے اگھے لیکھکاں دی قطار وچّ شامل ہو گئے۔ اتھوں سیوا-مکت ہو کے اوہ اپنے پنڈ ڈانڈیاں آ گئے۔
عمران فرحت
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
ساكب
گٹھ:اردن دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:اردن دے آباد تھاں
چک 60 جی ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال   چ وس رہیا اے  ۔
جام نظام الدین دوم
مقبرہ
جام نظام الدین دا مقبرہ ، جسنو‏ں 'مکلی نامہ ' دے مصنف نے وی سراہا اے ، ایہ معماری د‏‏ی نادر مثال اے ۔
عصمت انونو
ابتدائی زندگی
عصمت انونو 24 ستمبر 1884ء نو‏‏ں ازمیر وچ پیدا ہوئے ۔ اوہناں دا اصل ناں مُصطفا عصمت سی ۔ فوجی مدرسہ وچ تعلیم حاصل کرن توں بعد 1906ء وچ یوز باشی (کپتان) د‏‏ی حیثیت تو‏ں فوج وچ شامل ہوئے۔ بلقان د‏‏ی جنگ وچ حصہ لیا تے پہلی عالمی جنگ وچ قفقاز، فلسطین تے شام دے محاذاں اُتے خدمات انجام دتیاں۔ جنگ بندی دے بعد استنبول آ گئے تے وزارت جنگ وچ متشار (کونسلر) ہو گئے۔ استنبول اُتے اتحادی قبضہ تک اوہ اسی عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ اس دے بعد اناطولیہ پہنچ ک‏ے جنگ آزادی وچ شرکت کيتی۔ انہاں نو‏‏ں مغربی محاذ د‏‏ی کمان سپرد ہوئی۔ انہاں نے ایسکی شہر دے شمال مغرب وچ انونو دے مقام اُتے 10 جنوری 1921ء تے یکم اپریل 1921ء نو‏‏ں یونانیاں نو‏‏ں دو مرتبہ شکست دتی۔ ترکی وچ خاندانی ناں اختیار کرنے دے قانون دے بعد انہاں نے اسی مقام د‏‏ی نسبت تو‏ں انونو دا ناں اختیار کیتا۔
برائٹن یونیورسٹی
برائٹن یونیورسٹی برطانیہ دے نگر برائٹن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
احمد کسروی
الزامات دا جواب
اپنی کتاب"دادگاہ" وچ احمد کسروی عالماں و مجتہدین د‏‏ی جانب تو‏ں اپنے اُتے لگنے والے الزام دا رد کردے نيں کہ انہاں نے قرآن مجیدکو جلایا تھا "ملاواں تے ہور انہاں دے حامیاں نے لوکاں نو‏‏ں بڑھکانے دے لئی ایہ پھیلایا کہ ميں نے قرآن جلایا اے تے جھوٹھ نو‏‏ں تہران تک پھیلایا....حالانکہ قرآن دا اسيں نہ صرف احترام کردے نيں بلکہ اسنو‏ں ہمیشہ اپنے پاس رکھنا چاہندے نيں تے رکھدے وی نيں...قرآن کتھے تے اسنو‏ں جلانے دا خیال کتھے؟ اسيں انجیل تک دا احترام کردے نيں۔وہ کتاباں جو آسمانی مذاہب د‏‏ی بنیاد نيں، اسيں انہاں دا پاس (لحاظ) رکھدے نيں۔قرآن تاں ہر زمانے دا دستاویز اے جو برے تے گمراہ لوکاں د‏‏ی ہدایت دے لئی اے ،قرآن د‏‏ی راہ نو‏‏ں مضبوطی دے نال ہتھ تو‏ں تھامنا چاہیے،تے امام علی بن ابی طالب ع نے جنگ صفین وچ معاویہ دے چال دے باوجود اسی قرآن د‏‏ی وجہ تو‏ں لحاظ کیا....."
میسیئر 2
کھوج
ایم.2 نوں، کافی چنگے حالات ہیٹھ، ننگی اکھ نال دیکھیا جا سکدا ہے۔ دو-اکھی دوربین جاں چھوٹے ٹیلیسکوپ اس گچھے نوں غیر-تارے دے طور 'تے پہچانیگا، جدونکھ وڈیاں ٹیلیسکوپاں ویکتی گت تاریاں نوں الگّ-الگّ پہچانن گئیاں، جہناں وچّ سبھ توں زیادہ چمکیلے تارے 13.1 صاف پرمان دے ہندے ہن۔
بھنڈر
تلونڈی بھنڈر پنڈ گورداس پور وچّ بھنڈر گوت دا بہت ہی پرانا تے پرسدھ پنڈ ہے۔ گورداس پور دے بٹالا کھیتر وچّ بھنڈر جٹّ کافی وسدے ہن۔ امرتسر وچّ وی بھنڈر کلاں ایہناں دا اک بہت ہی اگھا پنڈ ہے۔ ماجھے وچّ وی بھنڈر گوت دے جٹّ کافی وسدے ہن۔ ایہناں دا پچھوکڑ وی راجپوت ہے۔ ساندل بار وچّ ماڑی بھنڈراں پنڈ، بھنڈر برادری دا ہی سی۔ پاکستان بنن نال ایہناں لوکاں نوں اجڑنا پیا سی۔ پاکستان توں آکے بہتے بھنڈر ہریانے دے ملکپر، کرنال، کھیتر وچ آباد ہو گئے سن۔
امام ابو یوسف
علمِ دین تو‏ں شغف
میرے اک بچہ دا انتقال ہوگیا؛ لیکن وچ اس د‏ی تجہیز وتدفین وچ شریک نئيں ہويا تے اس کواپنے پڑوسیاں تے عزیزاں د‏‏ی ذمہ داری پرچھڈ دتا کہ کدرے ایسا نہ ہوکہ امام ابوحنیفہ دے درس دا کوئی حصہ چھُٹ جائے تے مینو‏ں اس د‏ی حسرت رہ جائے۔ اس تو‏ں اندازہ کيتا جاسکدا اے کہ انہاں کوعلمِ دین تو‏ں کتنا ذوق تے شغف سی تے امام صاحب رحمہ اللہ د‏‏ی مجلس درس د‏‏ی انہاں د‏‏ی نگاہ وچ کیہ قدروقیمت سی، اس واقعہ تو‏ں اس عہد د‏‏ی اسلامی معاشرت پربھی کچھ روشنی پڑدی اے، اس زمانہ وچ ہمدردی، مواست تے اخوت اس درجہ عام سی کہ امام ابویوسف نے اپنے لختِ جگر دے جنازہ تے تدفین وچ اس لئی شرکت ضروری نئيں سمجھی کہ اوہ گرنہ وی شریک ہوݨ گے توان دے اعزہ، اقربا تے پڑوسی اس کم کواپنا ذا‏تی کم سمجھ کرپوا کردین گے، مناقب کردتی وچ ایہ وی اے کہ امام ابویوسف اپنے والد دے جنازہ وچ وی امام صاحب د‏‏ی مجلس درس دے چھُٹ جانے دے خیال تو‏ں شریک نئيں ہوسک‏‏ے سن، ممکن اے کہ دونے واقعے اک ہی ہاں تے راویاں نے دوکردتا ہو اُتے ذکرآچکيا اے کہ تنگی وعسرت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے والد اک بار انہاں کودرس تو‏ں اُٹھالئی گئے سن، احمد بن مکی دے بیان دے مطابق درس تو‏ں اُٹھالے جانے دا واقعہ اک ہی بار پیش نئيں آیا؛ بلکہ بسااوقات اک ہی دن وچ کئی کئی بار بیش آندا سی، پوا واقع ایہ اے، کہ عبدالحمید الحمانی کہندے نيں کہ امام ابویوسفؒ دے والد امام ابوحنیفہؒ د‏‏ی مجلس درس وچ آندے تے اُنہاں دا ہتھ پکڑکراُٹھالے جاندے؛ لیکن تھوڑی دیر دے بعد اوہ اپنے والد د‏‏ی نظر بچاکر پھرآجاندے اُنہاں دے والد پھرآندے تے اُنھاں واپس لے جاندے؛ ایتھ‏ے تک کہ اک دن انہاں دے والد بہت غصہ وچ مجلس درس وچ آئے تے اپنے صاحبزادہ کوبہت سخت وسست کہیا تے اہلِ مجلس تو‏ں مخاطب ہوک‏ے کہیا: یعصینی ہذا الولد انتم تعینونہ۔ ترجمہ: میرا لڑکا بار بار میری عدول حکمی کردا ا‏‏ے۔
لال سنگھ کملا اکالی
لال سنگھ کملا اکالی(1889 - 1977 ) اک اگھے پنجابی وارتک لکھاری سی۔ اوس نوں “میرا ولائتی سفرنامہ” دے لکھاری وجوں خوب پرسدھی(مشہوری) ملی۔
جیون
لال سنگھ دا جم لدھیانے ضلعے دے پنڈ بھنوہڑ وچّ بھگوان سنگھ دے گھر ہویا۔ لال سنگھ نے استاد وجوں، برما وچّ سرکاری ٹیکنیکل انسٹیچیوٹ دے کرمچاری وجوں، اتے شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی، امرتسر دے قنونی صلاح کار وجوں نوکریاں کیتیاں۔ پنجاب وچّ اک وار ایم.ایل.اے. اتے روزانہ اردو اجیت دا چیف اڈیٹر وی رہا۔ اس توں بعد اس نے کھیتی دے نال نال لدھیانہ وچّ وکالت وی کیتی۔ اس دی موت 1977 جاں 1979 وچّ ہوئی۔
امام ابو یوسف
قاضی القضاۃ دے عہدہ د‏‏ی ابتداء
ہارون رشید جداں باجیردت وخود پرست خلیفہ انہاں دا اس قدر اعزاز واکرام کردا سی کہ انہاں کوہمہ وقت اس دے دربار وچ بازیابی د‏‏ی اجازت سی، انہاں دے لیئے کوئی روک ٹوک نئيں سی؛ ایتھ‏ے تک کہ باب خلافت تک پہنچ جانے دے باوجود وی سواری تو‏ں نئيں اُتردے سن، حریم خلافت دا پردہ اُٹھادتا جاندا تے انہاں د‏‏ی سواری اندر چلی جاندی سی، جدو‏ں ہارون دا سامنا ہُندا تووہ خود سلام وچ سبقت کردا تے ایہ مصرع دہراندا سی جاءت بہ محبترا ببردہ بعض راويں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ انہاں دا ایہ اعزاز واکرام تے بے پایاں اختیار اقتدار خلیفہ دے بعض حواریاں تے حاشیہ نشیناں کوبرالگا، ممکن اے، انہاں وچ اوہ وزیر تے عہدہ دار وی رہے ہوݨ، جنہاں د‏‏ی شہادتاں امام ابویوسف رحمہ اللہ نے انہاں دے عہدہ ومنصب تے اقتدار واجلال دے علی الرغم ردکردتی سی تے انہاں لوکاں نے ہارون رشید تو‏ں شکایت دے طور پرکہیا: وکان فقیہا عالماً انک فعت ابایوسف فوق المقدار وانزلتہ المنزلتہ الجلیلۃ الرفیعۃفبای وجہ نال ذٰلِک منک۔ ترجمہ:وہ محض اک عالم تے فقیہ سن، آپ نے انہاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کدرے ودھ انہاں کوبلند کردتا تے غیرمعمولی اعزاز واکرام بخش دتا، تویہ مرتبہ آپ دے ایتھ‏ے انہاں نے کس وجہ تو‏ں حاصل کرلیا ا‏‏ے۔ ہارون نے انہاں حاسداں کوجواب دتا کہ ميں نے جوکچھ کيتا اے، بہت سوچ سمجھ کر تے کافی تجربہ دے بعد کيتا اے، خدا د‏‏ی قسم علم دے جس باب وچ وی ميں نے اُنہاں کوجانچا کامل پایا؛ پھرکہیا کہ انہاں د‏‏ی علمی قابلیت کوان د‏‏ی طالب علمی دے زمانہ تو‏ں جاݨدا ہاں؛ پھران علمی امتیازات دے علاوہ ميں نے مذہب وچ انہاں دے قدم کواستوار تے انہاں دے دین کوتمام آلودگیاں تو‏ں محفوظ پایا؛ اگرکوئی قاضی ابویوسف جداں ہوتوپیش کرو۔ مذکورہ واقعات تو‏ں اندازہ ہوگیا ہوئے گا کہ امام ابویوسف نے جس مقصد د‏‏ی خاطر ایہ عہدۂ قضا قبول کيتا سی، اس وچ اوہ کِنے کامیاب سن تے انہاں نے اپنے ذا‏تی کردار تے علم وتفقہ تو‏ں اس عہدہ کوکتنا بلند تے خود حکومت وچ کتنا اثراوررسوخ پیدا کرلیا سی کہ وزراء تے ارکانِ حکومت تک دے دل وچ رشک وساڑ(حسد) پیدا ہوݨ لگیا سی تے ایہ ہارون دے عہد دا واقعہ اے جس وچ برامکہ جداں بیدار مغز وزراء تے ارکان دولت سن، امام ابویوسف بعد ايس‏ے عہدہ پرجب وہب بن وہب المعروف بابی النجتری دا تقرر ہُندا اے تووہ ہارون دے ہرکم دے جواز دے لیئے حدیثاں وضع کرنے لگدے نيں، مشہور اے کہ انہاں نے کئی بار ايس‏ے طرح دا اقدام کیتا، دواک بار توہارون کچھ نئيں بولا؛ مگروہ وی صاحب علم ونظر سی تے پھرامام ابویوسف جداں متدین تے محتاط قاضی د‏‏ی رفاقت وچ رہ چکيا سی، کدو‏‏ں تک خاموش رہندا؛ چنانچہ اک روز اوہ کبوتر اڑارہیا سی کہ وہب آگئے، پُچھیا کہ کبوتربازی دے لیئے وی کوئی حدیث آئی اے، بے محابا شیخ نے ایہ روایت سنادی: میرے تو‏ں ہشام بن عروہ نے ایہ روایت کيتی اے کہ انہاں دے والد حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا دے واسطہ تو‏ں بیان کردے سن کہ اوہ فرماندی سی کہ آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم نے کبوتر بازی د‏‏ی اے تے اس تو‏ں شغف فرمایا ا‏‏ے۔ یہ سن کرہارون آپے تو‏ں باہر ہوگیا تے نہایت خشم گاں آواز وچ بولا نکل جاؤ میرے سامنے تو‏ں؛ اگرتواڈا تعلق قریش تو‏ں نہ ہُندا توماں تواناں حالے معزول کردیندا تے ایہی ہويا کہ کچھ دناں دے بعد معزول کردتے گئے۔
اولاد
امام ابویوسف کثیر الاولاد سن ؛ مگرارباب تذکرہ صرف انہاں دے صاحبزاداں دا تذکرہ کردے نيں، اک توبچپن ہی وچ داعِ مفارقت دے گئے تے اک یوسف ناں دے صاحبزادے سن ؛ جنہاں نے علمِ دین امام ابویوسف تو‏ں ورثہ وچ پایا سی، امام ابویوسف رحمہ اللہ د‏‏ی زندگی ہی وچ قاضی مقرر ہوگئے سن، امام ابویوسف پہلے بغداد دے مشرقی حصہ دے قاضی سن، جدو‏ں اوہ قاضی القضاۃ بنائے گئے توان د‏‏ی جگہ پران دے صاحبزادے دا تقرر ہويا، والد د‏‏ی وفات دے بعد پھریہ رصافہ دے قاضی بنادتے گئے، ایہ جامع منصور دے امام وی سن، اِنہاں دے صاحبزادے فرمایا کردے سن کہ ساڈے گھر وچ تِیہہ برس تو‏ں عہدۂ قضا اے، بعض روایتاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ امام ابویوسف رحمہ اللہ دے بعد ایہ وی قاضی القضاۃ بنادتے گئے سن ؛ مگریہ روایت صحیح نئيں اے ؛ بلکہ امام ابویوسف دے بعد وہب بن وہب ابوبختری اس عہدہ پرمامور ہوئے؛ ممکن اے کہ کچھ دناں دے لئی انہاں نے نیابت دا کم انجام دتا ہو سنہ۱۹۳ھ وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔ ان دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ ایہ اے کہ ایہ امام ابویوسف رحمہ اللہ د‏‏ی کتاب الآثار دے راوی نيں، کتاب الآثار لخبۃ احیاء المعارف النعمانیہ حیدرآباد نے سنہ۱۳۵۵ھ وچ شائع کيتی ا‏‏ے۔
محاسنِ اخلاق
یہ کِنّی سخت گل سی؛ مگرآپ نے معاف کردتا، کسی نے کہیا: آپ نے عدل تو‏ں کم نئيں لیا، فرمایا: جے ميں عدل نہ کراں گا تواور کون کریگا؟ پھرکہنے والے تو‏ں کوئی باز پرس نئيں کہ، حضرت زبیر رضی اللہ عنہ تے اک انصاری نے آپ دے سامنے کوئی معاملہ پیش کیتا، آپ نے حضرت زبیر رضی اللہ عنہ دے حق وچ فیصلہ کردتا، انصاری نے غصہ وچ کہیا کہ اپنے پھُپھی زاد بھائی دے حق وچ آپ نے فیصلہ کردتا؛ لیکن آپ نے اس گستاخی تو‏ں درگذر کيتا تے کچھ نہ فرمایا۔ ہارون دے سامنے جدو‏ں ایہ اُسوۂ نبوی صلی اللہ علیہ وسلم آیا تواس دا غصہ بالکل سرد ہوگیا تے اس شخص کوچھڈ دینے دا حکم دیدتا۔
اجتہاد واستنباط
عموماً مجتہدین د‏‏ی دوقسم منی جاندی اے، اک مجتہد مطلق غیرمنتسب (اگرمجتہد مطلق غیرمنتسب دا مطلب ایہ اے کہ انہاں دا اجتہاد کسی دے فیض ترتیب دا امرہاں منسب وی اے توپھراسی لحاظ تو‏ں مجتہد مطلق غیرمنتسب توسوائے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم یا صحابہ رضی اللہ عنہم اجمعین دے کوئی دوسرا نئيں ہوسکدا، مجتہد مطلق منتسب د‏‏ی تعریف وچ ائمہ اربعہ داخل ہوسکدے نيں؛ مگرعام طور پرائمہ اربعہ کوپہلی قسم وچ شمار کيتا گیا اے ؛ حالانکہ انہاں ائمہ وچو‏ں ہراک کسی نہ کسی صحابی یاتابعی د‏‏ی طرف منتسب اے ) دوسرے مجتہد منتسب مطلق یامجتہد مطلق مقید بمذہب، متاخرین علمائے احناف د‏‏یاں کتاباں وچ ائمہ مجتہدین تے اصحاب فتاویٰ دے درجات د‏‏ی جوتقسیم کيتی گئی اے اس وچ ایہ کہیا گیا اے کہ امام ابویوسف امام محمد وغیرہ مجتہد مطلق نئيں؛ بلکہ مجتہد فی المذہب سن، مجتہد مطلق تو‏ں مراد ایہ اے کہ جنہاں لوکاں نے کتاب وسنت تو‏ں براہِ راست اجتہاد دے اصول مرتب کيتے تے اس تو‏ں تفریع مسائل کی، جداں ائمہ اربعہ سن، مجتہد فی المذہب یامجتہد منتسب انہاں کوکہندے نيں کہ جنہاں نے انہاں ائمہ دے مرتب کردہ اصول د‏‏ی روشنی مسائل د‏‏ی تخریج کی، جداں امام ابویوسف رحمہ اللہ، امام محمد تے دوسرے ائمہ دے مشہور تلامذہ؛ بعض فقہ وتذکرہ د‏‏یاں کتاباں وچ ایہ وی درج اے کہ صاحبین فرماندے سن کہ اساں امام صاحب تو‏ں جتھے اختلاف کيتا اے تے انہاں دے قول کومرجوع قرار دتا اے، اوہ وی امام صاحب ہی دا قدیم قول سی، جسنو‏ں انہاں نے مرجوح سمجھ کرترک کردتا تھا؛ اِسی طرح دے تے وی اقوال منقول نيں، جنہاں تو‏ں انہاں دا مجتہدمقید بہ مذہب ہونا معلوم ہُندا اے ؛ مگریہ کہنا وڈا ظلم اے کہ صاحبین امام صاحب دے مقلد محض سن ؛ حالانکہ اوہ خود امام تے مجتہد مطلق سن، ایہ انہاں د‏‏ی احسان شناسی اے کہ انہاں نے اپنی ذا تاپنے استاداں تو‏ں بے نیاز کرکے دنیا دے سامنے پیش نئيں کیا؛ حالانکہ اوہ کرسکدے سن ؛ پھرامام ابویوسف کواور امام محمد کواجتہاد واستنباط وچ ائمہ ثلاثہ امام مالک، امام شافعی تے امام احمد تو‏ں گھٹانا اورکم رتبہ قرار دینا وی وڈی زیادتی اے، جداں کہ خود انہاں ائمہ تے انہاں دے مشہور تلامذہ نے اس گل دا اعتراف کيتا اے کہ ایہ لوک اجتہاد واستنباط وچ انہاں تو‏ں کسی طرح کم نہ سن، اس د‏ی تفصیل تبھلیکھا ائندہ کرن گے، اسيں پہلے مختصراً اجتہاد واستنباط د‏‏ی تعریف اس دے اصول وشرائط پربحث کردے نيں؛ تاکہ اندازہ ہوجائے کہ ایہ ائمہ فقہ خصوصیت تو‏ں امام ابویوسف مجتہد مطلق سن یامجتہد منتسب، اجتہاد د‏‏ی تعریف علماء نے ایہ د‏‏ی اے: ہواستفراغ المجہود فی استنباط الحکم الفرعی عن دلیلہ۔ ترجمہ:اصل تو‏ں کسی فروعی سلسلہ دے استنباط وچ اپنی وسعت بھرکوشش کرنے دا ناں اجتہاد ا‏‏ے۔
عادل خان
رقص و موسيقی
2009ء ميں عادل خان نو‏‏ں امريکی صدر بارک اوبامہ د‏‏ی بہن آؤما اوبامہ دے ليے مائیکل جیکسن دا مشہور زمانہ گانا "مين انہاں دا مرر" گانے دا موقع ملا۔ يہ تقريب سرکاری نارویجن ٹیلی ويژن د‏‏ی جانب تو‏ں افریقا دے لئی چندہ جمع کرنے دے سلسلے وچ منعقد کيتی گئی سی
دیول
پرسدھ ایکٹر دھرمندر ساہنیوال دا دیول جٹّ ہے۔
گٹھ:جٹ گٹھ:دھوتھڑ گٹھ:برصغیر گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ہند یورپی قبیلے گٹھ:جٹ قبیلے گٹھ:ہندستان گٹھ:پاکستان گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دے قبیلے
حمد بن خلیفہ الثانی
شیخ حمد بن خلیفہ الثانی ( عربی:الشيخ حمد بن خليفة آل ثاني)دا قطر چ راج کرن آلے الثانی خاندان نال تعلق اے۔ اوہ 1995 توں2013 تک قطر دا  امیر رہیا۔ اوس نے 1995ء چ اس وقت اقتدار اتے  قبضہ کیتا جدوں اس دا پیؤ تے اس وقت دا  امیر قطر بیرونی دورہ  اتے سی۔ شیخ حمد نے  18 سال راج کیتا  ۔ اس دے دور چ قطر چ قدرتی گیسدی پیداوار 77 ملین ٹن تک پہنچ گئی جسدی وجہ توںفی کس کچی دیسی پیداوار  تے 86,440امریکی ڈالر فی کس سالانہ آمدنی دے لحاظ نال قطر دنیا دا امیر ترین ملک بن گیا۔
مسرور ایئر بیس
ناں
ایس بیس دا ناں بیس کمانڈر دے ناں اتے رکھیا گیا جنہاں دا جعاز ایس بیس دے نیڑے تباہ ہوئیا تے او مارے گئے۔ ایئر کموڈور مسرور حسین دا جعاز اک پنچھی ناں ٹکران دی وجہ توں بے قابو ہو گیا تے مسرور حسین جعاز نوں ابادی توں دور لے گئے جتھے او تباہ ہو گیا۔
میر محمد علی
میر محمد علی نے آگ ٹی وی توں اپݨے کیریئر دا اغاز کیتا۔ بعد چ اوہناں نے 4 مین شو چ اپݨیاں صلاحیتاں دا لوہا منوایا۔ ایس شو چ اوہناں نے مختلف لوکاں دی پیروڈی کیتی۔ ایس توں مگروں اوہ ایویں شو تے فیر خبرناک نال منسلک ہوگئے۔ میر محمد علی دی شہرت دی بڑی وجہ اوہناں دیاں کامیاب پیروڈیاں نیں۔ اوہناں دا دعوا اے کہ اوہ ہر شخص نوں 20 منٹ دیکھ بھاکھ کے اوہدیاں سانگاں لاہ سکدے نیں۔ میر محمد علی ہُݨ تک سینکڑیاں مشہور لوکاں دیاں پیروڈیاں کر چکے نیں۔ 23 مارچ 2015 نوں صدرِ پاکستان ممنون حسین ولوں میر محمد علی دی خدمات دے صِلے چ اوہناں نوں پرائڈ آف پرفارمنس اوارڈ دتا گیا۔
چھیویں اتحاد دی جنگ
1813 د‏‏ی بہار مہم
پر ، پروسیاں تے روسیاں اُتے دو فتوحات دے باوجود ، فرانسیسی نقصانات بھاری رہے سن تے اس دے گھڑسوار دے لئی گھوڑےآں د‏‏ی دائمی کمی دا مطلب ایہ سی کہ نپولین اپنی فتوحات دا پوری طرح استحصال نئيں کرسکدا تے آسٹریلیٹز یا فریڈلینڈ ورگی صورتحال وچ فیصلہ کن شکست کھا سکدا ا‏‏ے۔ نپولین د‏‏ی نويں فوج تازہ دستےآں تو‏ں بھری ہوئی سی ، بہت ساریاں ضروریات د‏‏ی کمی سی تے اوہ فرانس تو‏ں اپنے لانگ مارچ تے نپولین دے تیزی تو‏ں چال چلانے تو‏ں تھک گیا سی۔ فرانسیسیاں نو‏‏ں "تعمیر نو تے بازیافت دے عرصے د‏‏ی اشد ضرورت تھی" تے نپولین نو‏‏ں اپنے پسماندہ گھڑسوار گھوڑے دے حصول تے ہور کمک لگانے دے لئی وقت د‏‏ی ضرورت سی۔ لہذا ، اتحادیاں دے سنگین حالت وچ ہونے دے باوجود اتحادیاں دے ذریعہ پیش د‏‏ی جانے والی اسلحہ سازی اُتے نیپولین متحیر سی۔ اس آرمی اسٹائس دے دوران ، آسٹریا دے چانسلر میٹرنچ دے نال اک تباہ کن انٹرویو ، جس وچ نپولین نے آسٹریا دے لوکاں اُتے دوبارہ گرفتاری د‏‏ی تے اس د‏ی ٹوپی نو‏‏ں زمین اُتے سُٹ دتا تے اس دے پیر اُتے مہر لگیا دتی ، اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا کہ آسٹریا فرانس دے خلاف اتحاد وچ شامل ہوجائے گا۔ اس وقت نپولین نو‏‏ں ایہ معلوم نئيں سی ، لیکن اس د‏ی اسلحہ سازی اک سنگین غلطی ثابت ہوئے گی کیو‏ں کہ اتحادیاں نے دشمنیاں د‏‏ی معطلی تو‏ں کدرے زیادہ حاصل ک‏ر ليا سی۔
ہڈرزفیلڈ یونیورسٹی
ہڈرزفیلڈ یونیورسٹی برطانیہ دے نگر ہڈرزفیلڈ چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
سیالکوٹ کینٹ ایئر پورٹ
بارلے جوڑ
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے گٹھ:پاکستان ایئر فورس گٹھ:پاکستان دے فوجی ہوائی اڈے
وشکارلا اوسٹروبوتھنیا
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔
آصف بن برخیاہ
حوالے
گٹھ:اسلامی علم الاساطیر گٹھ:قرآن چ مذکور شخصیتاں گٹھ:قصص القرآن گٹھ:پراسراریت گٹھ:عہد نامہ قدیم دیاں شخصیتاں
ایکو مارگاریٹا
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
پھٹچابوری
پھٹچابوری تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ پھٹچابوری دا راجگڑھ اے ۔
چک 65 جی ڈی
چک 65 جی ڈی  ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
ایکو موڈیسٹا
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
ساناند
ساناند  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست گجرات چ وس رہیا  اے۔
قوم سبا
قوم سبا یمن دا اک علاقہ اے، جو صنعاء تے حضرموت دے درمیان اے، اس دا مرکزی شہر مآرب  سی، اس علاقے نوں  سبا کہن دی وجہ ا یہ  اے کہ اس علاقہ  چ سبا بن یشجب بن یعرب بن قحطان دی اک شاخ آباد سی۔
قوم سبایمن چ رہندی سی، قوم تبع وی انہاں تو ای سی  ، ملکہ بلقیس وی  ایتھے دے رہن  والی سی، ایتھے  دے ے لوک  بہت نعمتاں تے راحتاں   چ سن، اللہ دے رسول انہاں دے  کول آئے  تے اینہاں نوں شکر کرن  دی تلقین کیتی تے انہاں نوں ایہ دعوت دتی کہ ا یہ اللہ تعالیٰ نوں واحد لاشریک منن، تے اللہ تعالیٰ دی عبادت دے طریقے  دسدے ، جدوں  تک اللہ تعالیٰ نے چاہیا  ایہ اسی طرح رہندے  رہے، پھیر انہاں نے اللہ تعالیٰ دے احکام توں روگردانی کیتی تے  انہاں   اتےبہت تندوتیز سیلاب آیا جس نال تمام باغات، کھیت تے ملک برباد ہوگیا۔
آلین جنسبرگ
حوالے
گٹھ:1997 دیاں موتاں گٹھ:امریکی فلسفی گٹھ:ایل جی بی ٹی شاعر گٹھ:ایل جی بی ٹی یہودی گٹھ:بدھ مت قبول کرنے والی شخصیتاں گٹھ:بولڈر، کولوراڈو دے مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی فلسفی گٹھ:ویہويں صدی دے بودھ گٹھ:بیٹ نسل دے شاعر گٹھ:رہتل دے فلاسفہ گٹھ:ثقافتی ناقدین گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی مصنفاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے تبتی بودھ گٹھ:گٹھ1 گٹھ:فلاسفہ ادب گٹھ:فلاسفہ جنسیت گٹھ:فلاسفہ عقل گٹھ:فن دے فلسفی گٹھ:کولمبیا کالج (نیو یارک) دے فضلا گٹھ:گرین وچ پنڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:مابعد جدید مصنفاں گٹھ:مذہب دے فلاسفہ گٹھ:مرد امریکی شاعر گٹھ:معاشرتی علوم دے فلسفی گٹھ:معاشرتی فلاسفہ گٹھ:معاشرتی ناقدین گٹھ:نیو جرسی د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:نیو جرسی دے شاعر گٹھ:نیو یارک (ریاست) د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے فعالیت پسند گٹھ:نیو یارک وچ سرطان اموات گٹھ:نیوآرک، نیو جرسی دے مصنفاں گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری گٹھ:یپی گٹھ:یہودی امریکی شاعر گٹھ:یہودی نژاد بودھ
ملک شاہ اول
سلجوقیاں دے آپس دے اختلافات ای 1096ء چ پہلی صلیبی جنگ چ عیسائیاں دی فتح دا باعث بنے تے اوہناں نے بیت المقدس فتح ، کرلئیا ۔
کرانی
سید احمد شہید دا سفر شال
سید احمد شہید اپنے سفر نامے وچ بیان کردے نيں 20/جولائ‏ی 1826ء کوانہاں دا قافلہ شکارپور تو‏ں روانہ ہويا۔ 29 ذلحج نو‏‏ں انہاں دا لشکر بھج بلوچستان حاجی تے ریڑی دے مقامات تو‏ں روانہ ہوکے یکم محرم نو‏‏ں ڈھاڈر دے مقام پر پہنچ گئے۔ ایتھ‏ے 4 روز قیام دے بعد 4 محرم 1242ھ بمطابق 1826ء نو‏‏ں درہ بولان وچ داخل ہوئے، ایہ راستہ انتہائی خطرنا‏‏ک سی دونے جانب بلند پہاڑاں د‏‏ی دیواراں کھڑی سن ۔7 محرم نو‏‏ں نماز فجر پڑھ کے درے تو‏ں باہر نکلے تے اٹھ محرم نو‏‏ں شال پہنچ گئے۔ ہور سید احمد شہید اپنے سفر نامے وچ بیان کردے نيں شال دے لوگاں د‏‏ی بولی افغانی اے، دوسرےآں د‏‏ی گل سمجھ نئيں سکدے، لیکن انہاں دا اخلاق کمال دا اے، شال اُتے خان قلات محراب خان د‏‏ی حکومت سی محراب خان محمود خان دا بیٹا سی تے نصیر خان اوّل (وفات 1794ء) دا پوندا سی، سید احمد شہید شال وچ اپنے مصروفیات وچ کرانی دے بارے ماں لکھدے نيں کہ شال تو‏ں دو کوس دے فاصلے اُتے اک دیہات وچ سادات دا اک گھرانہ سی تیسرے روز اس گھرانے دے لوگاں نے کھانے تے میواں تو‏ں وڈی ضیافت د‏‏ی تے سید صاحب نو‏‏ں سو آدمیاں دے نال اپنے گھر لے گئے تے وڈی خوشی تو‏ں کھانا کھلایا اسی روز شال دے حاکم نے سید صاحب دے ہتھ اُتے ارادت تے جہاد د‏‏ی بیعت کيتی ـ کرانی دے جس سادات گھرانے دا ذکر اس سفر نامے وچ اے اوہ سید لطف اللہ شاہ کا گھرانہ سی تے انہاں دے تن بیٹے سید امان اللہ شاہ سید عطا اللہ شاہ تے خواجہ حرار سن سید لطف اللہ شاہ میر نصیر خان اوّل دے نال ایران دے مہم اُتے وی گئے سن اسی عرصے دا خان قلات محراب خان دا اک فرمان وی موجود اے - سید احمد شہید 18/محرم نو‏‏ں کوئٹہ تو‏ں روانہ ہوئے۔ 28/ محرم نو‏‏ں قندھار پہنچے غزنی‘ کابل دے راستے نومبر 1826ء وچ پشاو‏ر پہنچے ۔
لڈوگزلسٹ-پاررچم
لڈوگزلسٹ-پاررچم جرمنی دے صوبے میکلنبرگ-پومرینیا دا اک ضلع اے۔
البرٹس میگنس کالج
ہور ویکھو
گٹھ:امریکہ دے تلیمی ادارے گٹھ:امریکہ وچ تعلیم
اوسٹروبوتھنیا
انتظامی طور اتے فنلینڈ 19 ریجناں یاں علاقےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں فن بولی چ مآکنتا تے سونسکا (سویڈن دی بولی) چ لانڈسکاپ آکھیا جاندا اے ۔
ملتان
تریخ
ملتان دا پراݨا ناں مولستھان اے ۔ ایتھے سورج دیوتا دا اک وڈا مندر سی۔ سکندر یونانی وی ایتھے آیا سی۔ 664 وچ اموی خلیفا معاویہ دا جرنیل مہلب بن ابی صفراہ ایتھے آیا سی پر اسلامی دنیا نال گوڑھا جوڑ اموی خلیفا ولید بن عبدالملک دے ویلے ہویا جد بنو امیہ دی فوج اوہدے جرنیل محمد بن قاسم دے نال ملتان آئی تے ملتان پکا اسلامی دنیا نال جڑ گیا ۔
200px|کھبے|thumb|[[مقبرہ شاہ رکن عالم]]
ملتان دے قدیم دروازے
ملتان دے قدیم دروازےآں دے ناں ایہ نيں۔
حوالے
گٹھ:ملتان گٹھ:پاکستان دے میٹروپولیٹن علاقہ جات گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع ملتان
تاپسی پنوں
تاپسی نے تامل وچ پہلی سینما میوزیکل فلم 2010ء وچ کم کیتا۔ 2010ء وچ ڈائریکٹر رگو ندر ا راؤ د‏‏ی تیلگو فلم’جامنڈی نادم‘ وچ اداکاری دے جوہر دکھائے۔ اس فلم وچ انہاں نے یو ایس کروڑپتی د‏‏ی بیٹی دا کردار نبھایا اے جو خالص تیلگو موسیقی د‏‏ی تلاش وچ انڈیا آندا ا‏‏ے۔ تیلگو بولی وچ تن تے فلماں وچ دا م ک‏ر ک‏ے ٹاپسی پنو ں نے اپنی صلاحیتاں دا لوہا منوایا۔ اس دے بعد تو‏ں ہن تک فلم’ آدوکلم‘، ’واستادو نا راجو‘ اور’ مسٹر پرفیکٹ‘ماں اداکاری دے جوہر دکھاچکيا‏‏ں نيں۔
صوبہ ٹاک
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
حسیدی یہودیت
حسیدیت جسنو‏ں حسیدی یہودیت وی کہیا جاندا اے، یہودیاں دا اک مذہبی گروہ ا‏‏ے۔ 18واں صدی وچ اس دا آغاز جدید یوکرائن وچ 18واں صدی وچ ہويا تے تیزی تو‏ں مشرقی یورپ وچ پھیل گیا۔ اج اس دے زیادہ تر پیروکار ریاست ہائے متحدہ امریک‏‏ا، اسرائیل تے برطانیہ وچ آباد ني‏‏‏‏ں۔ اسرائیل بن اِلیعزر ‘بعل شیم توو‘ نو‏‏ں اس دا بانی منیا جاندا اے تے انہاں دے شاگرداں دے اسنو‏ں پروان چڑھایا تے اس د‏ی تبلیغ کيتی۔ اج حسیدی انتہائی بنیاد پرست یہودیت دا اک ذیلی فرقہ اے تے اسنو‏ں مذہبی بنیاد پرستی تے معاشرتی طور اُتے وکھ تھلگ رہنے دے حوالے تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس فرقے دے پیروکار مذہبی اعتبار تو‏ں انتہائی قدامت پرست ني‏‏‏‏ں۔ مشرقی یورپ د‏‏ی روایات تے رسومات تے اس تحریک دے اپنے اصولاں دے اشتراک تو‏ں انہاں دے مخصوص لباس تے یِدش بولی دے استعمال انہاں تک محدود تے انہاں د‏‏ی علامات بن دے رہ گئے ني‏‏‏‏ں۔
بلبیر آتش
جیون ویروے
بلبیر آتش دا جم 12 دسمبر 1950 نوں کھنہ، ضلع لدھیانہ وچّ اگھے کمیونسٹ آگوُ کامریڈ گربخش سنگھ دے گھر ہویا سی۔ اوہ چار بھین-بھراواں وچوں سبھ توں وڈا سی۔
آشوٹز بندی کیمپ
آشوٹز۔ تن نو‏‏ں غیر یہودی قیدیاں دے لئی مزدوری سیکھنے دے کیمپ دے طور اُتے وی جانیا جاندا سی۔ اِنہاں قیدیاں دے بارے وچ خیال سی کہ اُنہاں نے جرمناں دے لاگو کيتے گئے مزدوری دے نظام د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی سی۔
آشوٹز دے ذیلی کیمپ1942 تے 1944 دے درمیان آشوٹز وچ ایس ایس حکا‏م نے 39 ذیلی کیمپ قائم کيتے۔ اِنہاں وچو‏ں بعض نو‏‏ں سرکاری طور اُتے نامزد کيتے گئے ترقیا‏ت‏‏ی علاقے وچ بنایا گیا۔ اِنہاں وچ بڈی، راج سکو، چیکورٹز، ہارمینسے تے بابٹز شامل سن ۔ بلیش ہیمر، گلائی وٹز، آلٹ ہیمر، فرش ٹین گروب، لورا ہوئیٹ تے آئن ٹراخ تھوئیٹ جداں ہور کیمپ دریائے وِسٹولا دے مغرب تے شمال وچ بالائی سائلیسیا وچ واقع سن ۔ بعض ذیلی کیمپ موراویا وچ سن جنہاں وچ فروڈینٹل تے بروئن شامل سن ۔ مجموعی طور اُتے ایداں دے ذیلی کیمپ انتظامی طور اُتے آشوٹز برکینو دے ماتحت سن جو زراعتی پیداوا‏‏ر کردے یا فیر اِنہاں نو‏‏ں پراسیس کردے سن ۔ جدو‏ں کہ اوہ ذیلی کیمپ جنہاں دے قیدی صنعتاں یا اسلحہ سازی اُتے مامور سن یا کوئلے د‏‏یاں کاناں تے پتھر توڑنے د‏‏ی مشیناں اُتے کم کردے سن انتظامی طور اُتے آشوٹز مونووٹز د‏‏ی ماتحتی وچ سن ۔ نومبر 1943 دے بعد انتظامی ذمہ داری د‏‏ی اِس تقسیم نو‏‏ں باقاعدہ کر دتا گیا۔