cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2011
2011 گریگری کیلنڈر دا پہلا ورہ اے جیہڑا ہنتے نوں ٹریا۔
سانولا
سانولا کگی رنگ دی اک ونڈ اے۔
سید پور
سید پور ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک گراں اے۔ جیڑا یونین کونسل نور پور شاہاں وچ ہے گا اے۔
سوݨ
سوݨ یا ساون، پنجابی کیلنڈر دا پنجواں مہینا اے۔ ایہ اَدھ جولائی توں شروع ہُندا اے۔ ایہ برسات دا مہینا اے۔
سان مرینو
سان مرینو 61.2 مربع کلومیٹر تے پھیلیا یورپ دا اک نکا دیس اے۔ جیدی لوک گنتی 31,716 اے تے ایدے الے دوالے اٹلی اے۔ اے اٹلی دے پربت دھارے اپانائین دے چڑھدے پاسے اے۔ اے دنیا دی سب توں پرانی چلن والی سرکار تے لوک راج اے۔ ایدی نیو 3 ستمبر 301 نوں رکھی گئی تے ایدا سرکار چلان پربندھ وی سب تون پرانا اے جیہڑا 1600 توں لاگو اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:سان مرینو گٹھ:یورپ دے دیس گٹھ:یورپ
پشچینو ریڈیو فلکیاتی رصدگاہ
آلات
پشچینو ریڈیو اسٹرونومی رصدگاہ چ چار اہم ریدیو دوربیناں (آر ٹی 22)نیں ، جنہاں چوں ہر اک چ 22 میٹر تے  عدسے (شیشے) لگے ہوئے نیں ۔
بھاکھڑا مین لائن نہر
بھاکھڑا مین لائن نہر ،بھارت دی بھاکھڑا ڈیم توں نکلن آلی ننگل ہائیڈرل چینل ناں دی بجلی پیدا کرن آلی نہر دے اگلے حصے جاں آبپاشی کرن آلے حصے ناں اے ۔ 64 میل دی لمبائی توں مگروں ننگل ہائیڈرل چینل نوں بھاکھڑا مین لائن کیہا جاندا ہے ۔ اس دی سمرتھا 12455 کیوسکس ہے اتے اس دی لمبائی 108 میل ہے ۔ اس دی برجی 158000 تے اس وچوں نروانا برانچ نکلدی ہے جسدا بہتا پانی ہریانہ دے کھیتر نوں سنجدا ہے ۔ بھاکھڑا نہر دیاں گھگر لنک، بھاکھڑا مین برانچ اتے رتیا برانچاں ہن ۔ بھاکھڑا مین لائن تے اس دیاں برانچاں ڈبل ٹائل نال پکیاں بنائیاں گئیاں ہن ۔ برانچاں دی کلّ لمبائی 543 میل ہے ۔ ایہناں ساریاں برانچاں تے 1948 وچ کم شروع ہویا اتے 1954 وچ ختم ہویا ۔ بھاکھڑا مین لائن نال بھارتی پنجاب، ہریانہ، اتے کجھ راجستھان دا کھیتر سنجیا جاندا ہے ۔ نروانا برانچ دا کجھ پنجاب دا کھیتر چھڈّ کے بہتا پانی ہریانہ لئی ہے ۔ لہندی یمنا نہر دی سرسا برانچ دا پورا کھیتر نروانا برانچ دے پانی نال سنجیا جاندا ہے ۔ اس برانچ دی کلّ لمبائی 162.49 کلومیٹر ہے ۔
ننگل ہائیڈرل چینل
ایہہ نہر ننگل ڈیم توں کھبے پاسیوں 14500 کیوسکس سمرتھا نال نکلدی ہے، جس وچ برجی 10،000 'تے بنے سلٹ ایجیکٹر لئی 2000 کیوسکس ہے ۔ ہیڈ ریگولیٹر دے 8 در اتے ہر در 24 فٹّ چوڑا ہے ۔ دراں دے تھملے 6 فٹّ چوڑے ہن ۔ ایہہ نہر سرو وچ بہت مشکل نیم پہاڑی کھیتر وچ پیندی ہے اتے بہت کٹائی اتے بھرائی وچوں گزردی ہے اتے 58 ندیاں نالے اس نوں کتے سائیفناں، کدھرے سپرپیسجاں اتے کدھرے ایکواڈکٹس راہیں پار کردے ہن ۔ کم 1947 وچ شروع ہویا اتے جولائی 1954 وچ ختم ہویا ، نہر دی لمبائی 64 کلومیٹر ہے ، نہر دی چوڑائی 58 فٹّ، ڈنوگھائی 23 فٹ ہے اتے ایہہ پکی نہر ہے ۔ اس نہر اپر 2 پاور ہاؤس اک گنگووال اتے اک کوٹلہ دے ستھان 'تے پیندے ہن، جتھے بجلی پیدا ہندی ہے ۔ 64 کلومیٹر دی لمبائی توں بعد اس نوں بھاکھڑا مین لائن جاں بھاکھڑا نہر کیہا جاندا ہے ۔
چک 1 گھگھ
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تریموں سدھنائی لنک نہر چوں نکلن آلی گھگھ ڈسٹریبیوٹری نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال گھگھ     لگدا اے ۔
استقلال مارشی
اسقلال مارشی ( آزادی دا مارچ) ترکی دا قومی ترانہ اے ۔ اسنوں سرکاری طور تے 21 مارچ 1921ء چ ، جمہوریہ ترکی دے قیام 29 [اکتوبر] 1923ء توں دو سال پہلے ، اختیار کیتا گئیا ۔
بین الاقوامی خلائی سٹیشن
باہرلے جوڑ
سائنس تے تجربے:-
پشچینو ریڈیو فلکیاتی رصدگاہ
تحقیق دے اہم میدان
٭خلا چ وڈے ایٹم
خانان کاراخیتان
ایس حکومت دا بانی ییلوداشی سی ، جس نے وسطی ایشیا دے چینی لیاؤ شاہی ٹبر دے باقی ماندہ لوکاں دی اگوائی کیتی جدوں اوہ اتلے چین چ جورچن دی مہم توں نسن دے بعد وسطی ایشیا آئیا ۔ خانان تے 1211ء چ کوچلگ دی قیادت چ نئیمان خانہ بدوشاناں دا قبضہ ہو گئیا ، چینی عرب تے ایرانی زرائع دسدے نیں کہ ایس جبری قبضے نا ل ای خانان دا تقریبا خاتمہ ہو گئیا ۔ بعد چ خانان کاراخیتائی نوں 1218ء چ چنگیز خان دیاں فوجاں نے تباہ کر دتا ۔
پشچینو ریڈیو فلکیاتی رصدگاہ
باہرلے جوڑ
Pictures of the پشچینو ریڈیو فلکیاتی رصدگاہ
خانان کاراخیتان
Qara Khitai
زنگ
زنگ (Rust) اک ٹٹ پھٹ والا کم اے۔ ایہ دھاتاں نال اودوں ہوندا ایھ جدوں اوناں نوں ہوا یا پانی وچ چوکھے چر لئی رکھیا جاندا اے۔ ہوا یا پانی وچ ہیگے آکسیجن دے مالیکیول دوجیاں دھاتاں نال رل کے اوناں نوں توڑدندے نیں۔
پرتھوی راج چوہان
گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
روبوٹی خلائی گڈی
تریخ
پہلا خلائی مشن سپوتنک 1 ، اک مصنوعی سیارچہ سی ،جہڑا سویت یونین نے 4 اکتوبر 1957ء چ زمین دے مدار چ چھڈیا سی ۔ 3نومبر 1957ء چ سویت یونین نے سپوتنک 2 مدار چ بھیجیا ، جس چ پہلی وار اک جیندا جانور - اک کتا خلا چ گیا ۔
باہرلے جوڑ
无人航天器
چک 312 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
سکوٹو خلافت
فولانی جہاد
دیگال دا دفاع کیتا گئیا پر اوہ یونفا دی فوج اگے ٹھہر نئیں سکدے سن اس لئی دان فودیو تے اسدے پیروکار گودو چلے گئے ۔ جلاوطنی دے دوران دان فودیو نے پورے علاقے چ مخالفاں دے خلاف جہاد دا اعلان کیتا ۔ جس نال فولانی جنگ شروع ہو گئی ۔ نتیجے دے طور چ فولانیاں دی وڈی گنتی تے کافی تعداد چ ہاؤسا لوکاں نے دان فودیو دے نال مل گئے ۔ اسنے اک عام بغاوت نوں ہوا دتی تے علاقے دیاں اکثر حکومتاں ڈگ پئیاں ۔ دان فودیو نوں نویں بنن آلی خلافت دا حکمران بنا دتا گئیا ۔
گڑ
گڑ (Jaggery) گنے دی روہ نوں اگ تے پکا کے ٹھنڈا کرکے ٹکیاں ونگوں بنان نوں گڑ کہندے نیں۔ ایہ پنجاب چ صدیاں توں بنایا تے مٹھا کرن لئی ورتیا جاندا اے۔
شکاری تارہ جھرمٹ
اچیچیاں گلاں
شکاری تارہ جھرمٹ اک پرانے ویلہ دسن والے وانگوں رات نوں اسمان تے دسدا اے۔ چار تارے بتلجوز، بلاٹرکس، رجل تے سیف رل کے اک مستطیل نال رلدی مورت بناندے نیں۔ ایدے وشکار اک پٹی وانگوں شکاری دی پیٹی دے تن تارے منٹاکا، النیلم تے النطاک نیں۔ پٹی توں تھلے تن تاریاں دی لین اے جیہنوں شکاری دی تلوار دا ناں دتا گیا اے۔ ایہ اصل وچ اورین بدلی اے۔ سارے تارے نیلے گرم نیں سواۓ مکدے بتلجوز دے۔
بھاکھڑا ڈیم
ہور ویکھو
گٹھ:پنجاب دے ڈیم ،بیراج تے ہیڈورکس گٹھ:بھارت دے ڈیم گٹھ:ستلج دیاں نہراں گٹھ:پنجاب دیاں نہراں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:نہراں گٹھ:پنجاب دا جغرافیہ
اورین پیٹی
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:شکاری تارہ چرمٹ
ضلع کوتاہیہ
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پروشیا
پروشیا اک تریخی جرمن ریاست سی جیڑی پروشیا تے برانڈنبرگ نوں رل کے بنی سی۔ پروشیا نے جرمنی تے یورپی تریخ گوڑے نشان چھڈے۔
تبتی کنانوالا بن ککڑ
تبتی کنانوالا بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
چک 322 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
چک 323 گ ب
چک 323 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
چک 325 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
اکھ بدلی
اکھ بدلی اکویریس تارہ چرمٹ وچ اک بدلی اے۔ ایہنوں پہلی واری 1824 توں پہلے کارل لڈوگ ہارڈنگ نیں لبیا۔ ایدھی مورت اکھ ورگی بندی اے ایس لئی ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا اے۔
خانان خیوا
خانان خیوا (ازبک بولی: خیوا خانلیغی) وسطی ایشیا چ خوارزم دے تریخی علاقے چ 1511ء توں 1920ء تک قائم رہن آلی اک ریاست سی ۔ صرف 1740ء توں 1746ء چ ایران دے بادشاہ نادر شاہ افشار دے مختصر قبضے دے علاوہ ایہہ 4 سو سال تک آزاد قائم رہی ۔ اسدے دے حکومت کرن آلے ٹبر دا تعلق استرا خانیاں دی شاخ کونگراد نال سی ۔جہڑے چنگیز خان دی نسل چوں سن ۔ خانیٹ دا راجگھر خیوا شہر سی ، جہڑا اج دے ازبکستان چ واقع اے ۔ 1873ء خیوا روسی سلطنت دی طفیلی ریاست بن گئیا تے 1920 چ خانان نوں ختم کر کے اسنوں خوارزم عوامی سویت جمہوریہ چ بدل دتا گئیا ۔ 1924 چ اسنوں سویت یونین چ ضم کر لئیا گئیا تے اج کل خانان خیوا دے علاقے وسطی ایشیا دے دیس ازبکستان چ خود مختار جمہوریہ قراقل پاکستان تے صوبہ خورازم دا حصہ نیں ۔
چک 326 گ ب
چک 326 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
اپرنٹس شپ
حوالے
گٹھ:کتِے گٹھ:دھندا
اوشو
اوشو (11 دسمبر 1931-19 جنوری 1990) اک بھارتی گرو تے روحانی استاد تے فلسفی سی۔ اوہدا اصلی نا چندرا موہن جین سی۔ او بھگوان شری راجنیش دے نا نال وی مشہور اے۔
سجاد حیدر
سجاد حیدر اک پنجابی لکھاری سی۔
گھانا سلطنت
سلطنت گھانا (Ghana Empire) (جہڑی 830ء توں 1235ء تک قائم رئی) جن دکھن چڑھدے موریطانیہ، تے لہندے مالی چ واقع سی۔
لیڈی ایمہرسٹ بن ککڑ
لیڈی ایمہرسٹ بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ساہیوال
ساہیوال نسل گاں تے نیلی راوی مجھ
1914ء وچ ساہیوال نسل دی گاں نوں اسدی افادیت تے تریخی پس منظر دے حوالے نال محفوظ قرار دے دتا گیا سی۔ 5 اگست 2014 نوں ساہیوال نسل دی گاں نوں محفوظ قرار دتے جان دے سو سال پورے ہون تے حکومت پاکستان ولوں اٹھ روپئے مالیت دا اک اعزازی ٹکٹ جاری کیتا گیا اے۔ساہیوال نسل دی گاں جسنوں Zebu وی آکھیا جاندا اے اج توں تقریباً ست اٹھ ہزار سال پہلے وادی سندھ چ ایتھے دے واسیاں دے گھراں چ پالی جاندی سی۔ موہنجوداڑو تے ہڑپہ دیاں پرانیاں رہتلاں دے ویلے توں ای صوبہ پنجاب چ گاں، مجھ تے بھیڑ بکریاں دیاں مشہور نسلاں موجود نیں۔ دو دریاواں راوی تے ستلج دے درمیانی علاقے نوں قدرت نے بہترین زمینی وسائل تے موزوں موسمی حالات نال نواز رکھیا اے۔ ایہی وجہ اے کہ اس علاقے چ دنیا دی سبتوں ودھ ددھ دین آلی مجھ تے پاک وہند دی بہترین گاں نے جنم لئیا۔ ایہ مجھ نیلی راوی تے گاں ساہیوال نسل دی گاں اے ۔اوداں تاں ضلع ساہیوال نوں ساہیوال گاں دا آبائی علاقہ قرار دتا جاندا اے پر ہن ایہ نسل نہ صرف پورے صوبہ پنجاب بلکہ پشاور تے کراچی ورگے دور تھاں تک وی پونچ چکی اے۔ سرخی مائل نسواری رنگ دی ایہ گاں دنیا دے 20 توں ودھ دیساں نوں برآمد وی کیتی جا چکی اے ۔ ساہیوال نسل دی گاں دے خون دے ملاپ نال آسٹریلیا چ اک نویں نسل وجود چ لیائی جا چکی اے، جس چ ساہیوال نسل وانگ شدید گرمی برداشت کرن دی خوبی موجود اے۔ 1992ء چ لہور میں قومی میلہ مویشیاں دے موقع تے ساہیوال گاں نے 24 گھینٹے چ 30 لٹر ددھ دے کے اک نواں قومی ریکارڈ قائم کیتا جدوں کہ پہلا ریکارڈ تقریباًن 28 لٹر سی ۔ ساہیوال نسل دی گاں دے ددھ چ چکنائی دی مقدار اوسطاً 4.8 فیصد اے۔ جو کہ ولایتی (فریزین) نسل دے ددھ دی نسبت 1.3 فیصد ودھ اے ۔
مرزا حسین علی نوری
جانشینی تے بہاء اللہ دا عہد
بہاء اللہ نے اپنی وصیت تے وصیت نامہ وچ بہائیوں دے نال اک واضح عہد تشکیل دتا جیڑا مکمل طور تے انہاں دے اپنے ہاتھ وچ لکھیا گیا سی تے اونوں "بک آف مائی کوینینٹ" دے نام توں جانا جاندیا اے۔ اسے 1892 دے انتقال دے بعد نویں دن گواہوں تے اس دے خاندان دے افراد دے سامنے کھول کر پڑھا گیا سی۔ مسلسل رہنمائی دا اک واحد فوکل پوائنٹ فراہم کرن دے لئی، جیڑا ضرورت دے مطابق انہاں دی تحریروں دی وضاحت تے تشریح کر سکن، اپنی وصیت وچ بہاء اللہ نے بہائی عقیدے دی قیادت اپنے بڑے بیٹے عبدالبہا نوں سونپ دتی تے اونوں اپنا جانشین نامزد کیتا، جیڑا اس دی تحریراں دا واحد مجاز مترجم سی، اس دا کامل نمونہ سی۔ تعلیمات، تے تمام بہائیوں دے نال اس دے عہد دا مرکز۔
چک 333 گ ب
چک 333 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
چک 334 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
عبدالرحمان صوفی
حالات
ان د‏‏ی زیادہ زندگی اصفہان وچ گزری جتھے اوہ امیر عبد الدولہ دے دربار وچ فلکیات تے ہور علوم د‏‏ی تراجم و لکھتاں دے لئی مامور سن ۔ جتھے اس نے اپنی لکھتاں دے علاوہ بے شمار شاگرد بناَئے۔ اس دے کماں وچ اصطرلاب دے اک ہزار استعمالات د‏‏ی تشریح وی شامل اے ۔
ٹابو
پریبھاشا اتے پرسنگ
ٹیبو دی ایہہ سبھیاچارک گھاڑھت شروع بھاوی لوک وہار تے سماجک ووستھا دی ویونتبندی توں ہوئی ہووے، پر آدی قالین منکھ دے جادو تے غیبی شکتیاں وچّ وشواس نے اسنوں سنسکارک ارتھ دے دتے۔ ٹیبو ہر سماج وچّ سانجھے ہندے ہن۔ مڈھلے پروارک سمبندھا وچّ پتی-پتنی توں بناں جنسی- سنبندھ قایم کرنا جاں منکھ ولوں منکھ دا ماس کھادھے جانا ہر منکھی سماج وچّ ٹیبو ہے۔ پرنتو وکھ-وکھ دھرماں دے کھیتراں وچّ ٹیبو وکھرے-وکھرے وی ہو سکدے ہن۔ ہندو سماج وچّ گٔو ہتیا تے مسلمانا وچّ سور دا ماس کھانا ٹیبو ہے۔ اک ہور طرحاں دے نیم وی ہندے ہن، جناں نں قانون دا ناں دتا جادا ہے۔ قنون دے آدھار اپر گنوائے گئے ہن۔ ہر طرحاں دے نیم ہی ہندے ہن، سوائ اوہناں نیماں دے جہڑے اتی نگونے جاں اتی دے گھرنت جاں بھینکر منکھی وہار نال سنبندھت ٹیبو ہون۔ قنوناں وچّ لوکاچار جاں سداچار والی انسچتتا ہندی نہیں۔ ایہہ سمیں دے سماج دے لکشاں دے مطابق سماجک وہار دے نیم نشچت بھاشا وچّ الیکدے ہن تے اوہناں دی النگھنا لئی نسچت سزا انکت کردے ہن۔ ولہیلم ونٹُ نے ٹیبو دے سنکلپ دیاں جڑاں ساڈے آدی کال جیون دور وچّ ڈھونڈن دی کوشش کیتی ہے۔ اوہ لکھدا ہے، “اس وچّ اوہ سارے بھاوَ شامل ہن جہڑے کجھ چیزاں بارے ڈراؤنے وچارا دا پتہ دندے ہن۔ جے اس دے شابدک ارتھاں نوں لئیے تاں ہر مناہی جو کسے چیز نوں چھوہن تے ورتن اپر لاگوُ ہندی ہے، اس وچّ شامل ہے۔ کسے قوم دی سبھیتا دے وکاس دا کوئی اجیہا دور نہیں، جو ایہناں تو پوری طرحاں مکت رہا ہووے”۔ اسٹرلین قبیلیاں وچّ ایہناں مناہیاں نوں تنّ ورگاں وچّ ونڈیا جا سکدا ہے۔ جانوراں نال سبندھت ٹیبو اوہناں نوں مارن تے کھان دے ورودھ ہن۔ ایہہ مناہی ٹوٹموادی ووستھا دا کیندر بندو ہے۔ منکھا نال سنبندھت ٹیبو بالکل وکھری قسم دے ہن۔ سبھ توں پہلاں اوہ ویکتی دے اسدھارن حالات نال سنبندھت ہن۔ نوجوان اس سمیں ٹیبو ہندا ہے، جدوں اسنوں سماج وچّ بالغ ویکتی وجوں رسمی طور تے شامل کیتا جاندا ہے۔ مٹیاراں مہاواری دے پیرڈ وچّ جاں بچے دے جنم توں فوراً بعد ٹیبو ہندیاں ہن۔ نوَ جنمے بال بیمار تے مرتک ویکتی وی آٹومیٹیکلی ٹیبو ہندے۔ کسے ویکتی دے نجی جائداد اس دے کپڑے، کم دے سند تے ہتھیار دوجیاں لئی ٹیبو ہندے ہن۔ تیجا ورگ پیڑ پودیاں، مکاناں تے علاقیاں نال سنبندھت ہے۔ ایہہ استھائی ٹیبو ہے۔ مناہیاں (ٹیبو) دی پوترتا اجے وی من، بوگاں جاں ایرن ارتھات اوئکتک شکتی دے سنکلپ جو کہ انسچت تے اسپشٹ ہے، پرنتو ہر تھاں ویاپک ہے، آدی وچاراں دوارا قایم ہے۔ شکتی دے اس اسپشٹ جہے سنکلپ نوں گھڑن وچّ جادوگراں، ٹونیہاراں، پجاریا تے قبیلے دے سرداراں نے چوکھا حصہ پایا ہے۔ ٹیبو نں منووشلیشن دے درشٹیکون توں دیکھیئے تاں من دے اچیتبھاگ وچّ اس دے نقش جانے-پچھانے نظر آؤندے ہن۔ جیون وچّ ساڈے نال کئی اجیہے ویکتیاں دا واہ پیندا ہے، جہناں نے اپنے آپ لئی ویکتی گت ٹیبو سرجے ہندے ہن تے اوہ اوہناں اپر اونی ہی سختی نال عمل کردے ہن، جویں آدی واسی کردے ہن۔ جے اوہ خبط دے منوروگی نہیں تاں اوہناں نوں ‘ٹیبو` روگی کہنا بالکل اچت ہے۔ خبط دے سمپٹپاں تے ٹیبو دیاں مناہیاں وچّ سبھ توں وڈی سمانتا ایہہ ہے کہ اپنے منتوَ تے آرنبھ بارے اوہ اکو جنیاں اسپشٹ ہندیاں ہن۔ اک وار شروع ہون بعد ایہہ کسے اندسدے بھے ہیٹھ لگاتار جاری رہندیاں ہن۔ خبطی روگ دیاں مناہیاں بہت وڈی حد تکّ پرورتنشیل ہندیاں ہن۔ ایہی پرورتنشیلتا دی سمرتھا اسیں ٹونے وچّ دیکھدے ہاں کہ اس دا النگھن کرن والا جاں ٹونا کیتی چیز نں چھوہن والا ویکتی خود ٹونا بن جاندا ہے جسدے سمپرک وچّ آؤن والی کوئی وی اگے توں اگے ٹونا بندا جاندا ہے۔
پیام اسلام فاؤنڈیشن
پیام اسلام فاؤنڈیشن، ایسا مذہبی ادارہ اے جو اسلام دا حقیقی چہرہ پیش کرنے دی غرض توں قائم کیتا گیا اے۔
چک 662 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
حکا
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات
چک 663 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ضلع ارگووان
ضلع ارگووان ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
حفیظ جلندھری
مڈھلا جیون
حفیظ دا جم 14 جنوری 1900 نوں جالندھر، پنجاب، برطانوی ہند وچ ہویا ۔اوہناں دے والد دا نام شمس الدین سی جیہڑے حافظ سن ۔ حفیظ شروع وچ مدرسے وچ پڑھے تے بعد وچ 7ویں جماعت تک رسمی سکھیا حاصل کیتی۔
سر دریا
دریا دا سالانہ بہاؤ 28 معکب کلومیٹر اے ، جہڑا کہ اس دے نالدے دریا آمو دریا دا ادھ اے ۔
نازیہ حسن
نازیہ حسن فاؤنڈیشن
نازیہ حسن دے والدین نے 2003 وچ نازیہ حسن فاؤنڈیشن د‏‏ی تشکیل دے لئی اپنی بیٹی د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں اگے ودھایا تاکہ اوہ کسی وی ذات ، نسل تے مذہب تو‏ں بالاتر ہوک‏ے دنیا نو‏‏ں سب تو‏ں بہتر مقام بناسکن۔ نازیہ حسن فاؤنڈیشن نے فیصلہ کيتا کہ سڑک دے بچےآں دے لئی اسکول کھولاں گے تے جس تو‏ں کم کرنے والے بچےآں تعلیم وچ مدد ملے گی وہ پندرہ سالاں اُتے محیط اپنے کامیاب گلوکاری کیریئر دے ذریعے پاکستان د‏‏ی مشہور شخصیتاں وچو‏ں اک بن گئياں۔ انہاں نو‏ں متعدد قومی تے بین الاقوامی ایوارڈز ملے تے 15 سال د‏‏ی عمر وچ فلم فیئر ایوارڈ جیتنے والی پہلی پاکستانی بن گئياں تے اج تک اس ایوارڈ د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر وصول کنندہ رہیاں۔ نازیہ حسن پاکستان دے شہری ایوارڈ ، پرائیڈ آف پرفارمنس دے وصول کنندہ وی سن۔ فلماں وچ گانے دے علاوہ ، نازیہ حسن انسان دوست کماں وچ وی مشغول رہیاں تے 1991 وچ یونیسف نے انھاں اپنا ثقافتی سفیر مقرر کیا نازیہ حسن 13 اگست 2000 نو‏‏ں 35 سال د‏‏ی عمر وچ لندن وچ پھیپھڑاں دے کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال فرما گئياں۔
ناسا
ناسا امریکی سرکار دا اسمانی کھوج دا اک ادارہ اے۔ ایہ 29 جولائی 1958 نوں بنایا گیا سی۔ ایہدا گڑھ واشنگٹن ڈی سی اے تے ایہدے وچ کم کرن والے لوکاں دی گنتی 18,800 اے۔ گٹھ:امریکہ گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی ادارے گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات
ملائی مور بن ککڑ
ملائی مور بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
قراۃ العین طاہرہ
زندگی
1823ء وچ ایران دے قدیم شہر قزوین وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا اصل ناں زرین تاج سی ۔ اوہ ایران دے عظیم شیعہ آیت اللہ ملیا برغانی د‏‏ی صاحبزادتیاں سن۔ والدہ دا ناں آمنہ خانم قزوینی سی ۔ انہاں د‏‏ی شادی قزوین دے نوجوان عالم شیخ محمد تقی تو‏ں ہوئی، جنہاں نو‏ں شہید ثالث دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی فطانت تے علمیت دا ایہ عالم سی کہ کم عمری ہی وچ اوہ اپنے والد تے چچا جداں نوابغ نو‏‏ں مباحثاں وچ لاجواب کر دیتاں۔ اوہ بچپن ہی تو‏ں اک قادر الکلام شاعرہ وی سن۔ ایران وچ انہاں د‏‏ی شہرت د‏‏ی اک ہور وجہ انہاں دا حسن و جمال وی سی ۔1850ء وچ ، دین وچ فتنہ پھیلانے دے الزام وچ بادشاہ ناصر الدین قاچار نے انہاں نو‏ں سزائے موت دلوا دی۔
جم تے موت
بعض روایات دے مطابق گلا گھونٹ کر لاش نو‏‏ں اگ لگیا دتا گیا بعض دا بیان اے کہ باغ ایخانی وچ لے جاک‏ے تانت تو‏ں گلا گھونٹ دتا گیا۔ بعض بیان کردے نيں کہ قصر شاہی دے اک باغ وچ جسنو‏ں ”نگارستان“ کہندے سن، لے جاک‏ے دھکیل دتا گیا تے کنويں نو‏‏ں پتھراں تو‏ں پاٹ دتا گیا۔ اک بیان دے مطابق زرین تاج د‏‏ی زلفاں چاراں طرف تو‏ں کٹ دتیاں گئیاں تے چند یا دے گردا گرد سر مونڈ دتا گیا، فیر سر دے بیچ دے بال اک خچر د‏‏ی دُم تو‏ں باندھے گئے تے انہاں نو‏ں اِسی طرح کھینچدے ہوئے دارالقضا لیایا گیا اک روایت دے مطابق انہاں نو‏‏ں اوتھ‏ے لے جاک‏ے پہلے گلا گھونٹا گیا فیر اگ وچ جھونک دتا گیا تے ایہ 9 جولائ‏ی 1850ء نو‏‏ں وفات پا گئياں۔
ظہیر الاسلام
ظہیر الاسلام ہلال امتیاز, اک ریٹائرڈ لیفٹیننٹ جنرل نيں جنہاں نے ISI دے 20 ويں ڈائریکٹر جنرل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ 9 مارچ 2012 نو‏‏ں اس عہدے اُتے تعینات ہوئے تے 18 مارچ 2012 نو‏‏ں اپنے پیشرو احمد شجاع پاشا دے جانے دے اک دن بعد کم کرنا شروع کيتا اپنی تقرری دے وقت اوہ کور کمانڈر وی کور دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے سن ۔ 2012 وچ فوربس نے انہاں نو‏ں دنیا دا 52 واں طاقتور ترین شخص قرار دتا۔
پاکستان دی خفیہ ایجنسی آئی ایس آئی دے نویں مکھی لیفٹینینٹ جنرل ظہیرالاسلام 'انڈین نیشنل آرمی' دے ہیرو شاہ نواز خان دے بھتیجے ہن اتے اوہناں دی معرفت ہی اوہناں دا بالیوڈّ اداکار شاہ رخ خان نال دور دا رشتہ اے۔ ظہیر الاسلام دے پیؤ پاکستان فوج وچ برگیڈیئر سن تے سبھاش چندر بوس دی اگوائی والی آزاد ہند فوج وچ میجر جنرل شاہ نواز خان دے چاچا سن۔ ہندستان دی ونڈ دوران شاہ نواز خان دا اک پتر اوہناں نال چلا گیا جدکہ دوسرا محمود نواز پاکستان وچ ہی رہا تے کرنل بن گیا۔ محمود نواز خان رٹائرمنٹ تون بعد ہی بھارت گئے تے اپنے پیؤ نوں مل سکے کیونکہ نوکری دوران اوہ بھارت نہ جا سکے۔' شاہ رخ خان دیاں کئی ویبسائیٹاں وچ اوہناں دے جیون دا ویروا اے جس دے مطابق، بالیوڈّ دے اس ستارے دی  ماں لطیفہ فاطمہ شاہ نواز خان دی گود لئی ہوئی بیٹی سی۔ راولپنڈی وچ جم لین والے اسلام اک فوجی پروار نال متعلق ہن۔ اجے ایہہ نہیں پتہ لگ سکیا کہ اسلام کدے شاہ نواز خان نوں ملے سن۔ شاہ نواز خان دا 1983 وچ انتقال  ہو گیا سی۔
فوجی دور ملازمت
جنرل ظہیر نے آئی ایس آئی دے انسداد دہشت گردی ونگ دے ڈائریکٹر جنرل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں اس تو‏ں پہلے انہاں نو‏ں 3 اسٹار جنرل دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی تے اوہ وی کور دے کمانڈر دے طور اُتے کراچی چلے گئے۔ اوہ آئی ایس آئی وچ آنے تو‏ں پہلے کچھ عرصہ 12ويں انفنٹری ڈویژن (پاکستان) دے جنرل آفسر کمانڈنگ سن ۔ انہاں نے 2004 تو‏ں 2006 تک چیف آف اسٹاف آرمی اسٹریٹجک فورسز کمانڈ دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں
ریڈیو تارا پڑھت
ریڈیو تارا پڑھت تارہ پڑھت دا ایسا کھیتر اے جیہدے وچ اسمانی دکھالیاں نوں ریڈیو فریکوینسی نال پڑھیا جاندا اے ۔ کسے اسمانی شے توں ریڈیو چھلاں دے آون دا پہلی واری پتا اودوں چلیا جد 1930 وچ کارل جانسکی نے چٹے راہ توں پہلی واری ریڈیو نوں ناپیا ۔
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
بشرا انصاری
بشرا انصاری پاکستان ٹیوی تے ڈرامے کرن تے بنان والی اے ۔ اوہ کراچی وچ جمی تے لہور تے راولپنڈی توں پڑھی ۔ اوہ 1977 توں اداکاری کر رہی اے ۔
پؤرے پچھیوالا داڑھیوالا ساکی
پؤرے پچھیوالا داڑھیوالا ساکی نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ ایہ ساکی ٹبر چوں اے تے دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
پرم
جغرافیہ
پرم شہر دا رقبہ 799.68 مربع کلومیٹر اے ۔
تریخ
پرم دی بنیاد 15 مئی (4 مئی جولیئن کیلنڈر موجب) 1723ء چ رکھی گئی تے اسنوں شہر دا درجہ 29 اکتوبر 1781ء چ ملیا ۔ 1797ء چ ایہہ شہر ایسے ناں دے گوبرنیا دا انتظامی مرکز بنیا ۔
ملتانی
ہور پڑھو
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
ضلع پوترگ
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع یازیہان
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 667 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
رچرڈ ولسٹاٹر
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
ضلع مانیسا
ضلع مانیسا ترکی دے صوبہ مانیسیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
جمیل الدین عالی
جمیل الدین عالی (20 جنوری، 1925ء – 23 نومبر، 2015ء) اردو دے مشہور شاعر، سفرنامہ نگار، کالم نگار، ادیب تے کئی مشہور ملی نغمےآں دے خالق سن ۔
تھیوڈر ولیم رچرڈز
تھیوڈر ولیم رچرڈز (31 جنوری 1868- 2 اپریل 1928) اک امریکی سائنسدان سی۔ اوہنے عنصراں دے ایٹمی وزن کرن دا صحیح ول دسیا۔ اوہنوں 1914 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
وڈ بفیلو نیشنل پارک
اس کھیتر نوں دنیا دے سبھ توں وڈے تازے پانی دے ڈیلٹا، اتے جنگلی بائسن دی آبادی وچوں اک، امن-اتھاباسکا ڈیلٹا دی جیوک وبھنتا لئی ۱۹۸۳ وچ اک یونیسکو دی عالمی وراثت سائیٹ نوں نامت کیتا گیا سی۔
چک 669 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ٹیٹرافاسس اوبسکیورس
ٹیٹرافاسس اوبسکیورس مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے چین تے ھندوستان دا واسی اے۔
ضلع دمرجی
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
آنگ سان سوچی
آنگ سان سوچی کون نيں؟
سوچی دے سابقہ ​​بین الاقوامی حامیاں نے الزام عائد کيتا کہ انھاں نے روہنگیا مسلماناں د‏‏ی عصمت دری، قتل تے نسل کشی نو‏‏ں روکنے دے لئی کچھ نئيں کيتا۔
برما واپسی
برما دے فوجی حکمراناں نے انی سو اکانوے وچ اوہناں دی جماعت نیشنل لیگ فار ڈیموکریسی دی کامیابی نوں منن توں نانہہ کر دتی تے آنگ سان سوچی نوں پھڑ لیا۔ بندی وچ ہی آنگ سان سوچی نوں امن دا نوبل انعام دتا گیا۔ نوبل انعام کمیٹی وچ رلتی فرانس سیجسٹیڈ نے آنگ سان سوچی نوں '' لسیاں دی طاقت ' آکھیا سی۔
ضلع گوردس
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پروٹان
بنتر
اولیہ 2 اپر کوارک تے 1 نیچے کوارک نال مل کے بندا اے تے ایہنوں غرایہ تکڑا میل جول نال جوڑ کے رکھدا اے۔
ضلع کرکاگاچ
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کارل گیلورپ
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع ساریگول
ضلع ساریگول ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہینرک پونٹوپیڈان
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
مرزا حمید اللہ بیگ
مرزا حمید اللہ بیگ (ایم-ایچ بیگ) (22 فروری 1913ء تا 9 نومبر 1988ء) ) بھارت دے پندرہویں چیف جسٹس سن۔ انہاں نے بطور چیف جسٹس جنوری 1977ء توں فروری 1978ء تک خدمات سر انجام دتیاں۔
چک 675 گ ب
چک 675 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
آئیفل ٹاور
آئیفل ٹاور فرانس دے شہر پیرس چ لوۓ دا بنیا اک مینار اے۔انٹینا پا کے ایدی اچائی 324 میٹر اے۔ اے فرانس دا نشان سمجھیا جاندا اے۔
بربری چکور
بربری چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
ضلع ترگتلو
ضلع ترگتلو ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
نثار بزمی
نثار بزمی 1 دسمبر 1924 نوں ہندستان چ جمے۔ ہندستان چ 40 فلماں دی موسیقی بنائی۔ پاکستان آ کے ایتھے فلماں لی موسیقی بنايی۔
پاکستان آمد
1962ماں نثار بزمی پاکستان آئے۔ بمبئی وچ اوہ اک ناں ور موسیقار شمار ہُندے سن تے لکشمی کانت پیارے لال جداں میوزیشن اُنہاں د‏‏ی معاونت وچ کم کر چُکے سن ۔ لیکن پاکستان وچ قدم جمنیا وی کوئی آسان کم نہ سی کیونجے ایتھ‏ے دے فلمی فلک اُتے وی اُس وقت موسیقی دے کئی آفتاب تے مہتاب روشن سن ۔
چک 676 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع کزلٹیپ
ضلع کزلٹیپ ترکی دے صوبہ ماردن دا اک ضلع اے۔
چک 679 گ ب
چک 679 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ضلع مازیداگی
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع مدیات
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 681 گ ب
چک 681 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
افشاں
لاڈو (افشاں) اپنے پیو نال لاہور آئی تے عالمگیر نوں ملی۔ عالمگیر نے گانے دی فرمائش کیتی، افشاں نے ایہہ گانا گایا: ؂ جیا را ترسے دیکھن کو
انیتا لیرچے
مڈھلا جیون
لیرچے نے لندن دی ماؤنٹویو اکیڈمی آفّ تھئیٹر آرٹس توں سنگیت دی سکھیا حاصل کیتی اتے 2001 وچّ اپنی ڈگری پوری کیتی۔
ضلع اکدینز
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
دیال سنگھ
شخصیت
دیال سنگھ بلاشبہ 19 ویں صدی وچ پنجاب دے اک مہان سپوت سن۔ اوہناں دی شخصیت دے کئی پکھ سن۔ بلاشبہ اوہ اک جنگجو جٹ خاندان دے چشم وچراغ سن۔ 1845 ء پچھوں پنجابیاں تے انگریزاں وچکار جنگ تے کھچ اِینی ودھ سی کہ اوہدی کسیل بوہت چر تائیں پنجاب دی سماجی زندگی وچ جاری رہی۔ پر دیال سنگھ دی ذہنی پکیائی تے دوربینی (سیانپ) تے حیرت ہندی اے کہ اوہناں نے اوس ویلے جد کہ پنجاب وچ انگریز مخالف جنگاں دی دھوڑ وی نہیں بیٹھی سی بھلکھ دیاں لوڑاں نوں نہ صرف سیہانیا سگوں اوہناں نوں پورا کرن لئی عملی طور تے رُجھ وی گئے۔ یورپ تے برطانیہ دے سفر نے اوہناں وچ نظام تے ایس وِچاراں دا بیں بیج دِتا انج اوہ اپنے جوٹی داراں دے مقابلے وچ روشن خیال تے چوکھی نظر رکھن والے ہوگئے۔
سیاسی سرگرمیاں
سیاسی میدان وچ وی سردار دیال سنگھ دی سیواواں بھُلن جوگیاں نہیں ہین۔ اینے بیسنٹ دے مطابق " اوہ اوہناں 17 سچے تے چنگے لوکاں وچ گِنے جاندے نیں جیہناں دے ہتھوں انڈین نیشنل کانگریس دی نینہ رکھی گئی"۔ اینے بیسنٹ نے اپنی کتاب وچ کجھ اجیہیاں حقیقتاں دی گنڈھ کھولی ہے جیہڑیاں عام طور تے لوکاں نوں معلوم نہیں۔ اوہ لکھدیاں ہین کہ کُل ہند دی نینہ تے اک تنظیم دا مُڈھ رکھن دا مسئلہ مُڈھلے طور تے تھیوسوفیکل سوسائٹی آف انڈیا دے 1884ء دے سالانہ اجلاس وچ بحث ہیٹھ آئیا۔ ایہہ اجلاس دسمبر 1884ء نوں چینائے دے مقام تے ہویا۔ مقامی تنظیماں توں اڈ سارے ہندوستان توں جیہڑے 17 وفداں نے رلت کیتی اوہناں وچ اوس ویلے دے جگت جانوں سوجھوان تے عالم شامل سن۔ جیویں سریندر ناتھ بینر جی، دادا جی نورورجی، سبرامینیم ایئر، آنند موہن بوس، پی نائیڈو، آنند چارلو ، نیرندرسین ، وی اینڈ مینڈالک ، کے ٹی تیلانگ ، سی وجے، چاروچندر متر تے سردار دیال سنگھ۔ ایس اکٹھ دے بعد 1885ء وچ بمبئی ہون والے کانگریس دے پہلے اجلاس وچ دیال سنگھ رلت تے نہ کر سکے پر اوہناں نے اپنے اخبار ٹیریبیون دے ایڈیٹر بپن چنر پال ہوراں نوں گھلیا۔ کانگریس دے چوتھے سیشن وِچ الہٰ آباد وچ جارج پول دا ناں بطور صدر تجویز ہویا تاں دیال سنگھ ایہدے تائید کنندہ سن۔ ایس دے بعد 1893ء وچ کانگریس دا اجلاس دیال سنگھ ہوراں دی دعوت تے لہور وچ متھیا گیا تے دیال سنگھ استقبالیہ کمیٹی دے صدر چُنے گئے۔ لہور دا ایہہ اجلاس دیال سنگھ دے پربندھی سبھاء دا نمونہ سی۔ لہور وچ اوہناں دی چنگی چوکھی جائیداد تے مکان سن جو اوہناں نے آون والے جتھیاں نوں دے رکھے سن۔ سریندر ناتھ بینر جی سَنے بوہت سارے اہم آگوواں نے اپنی تقریراں ٹریبیون دے دفتر وچ تیار کیتیاں۔
دکن سلطنتاں
احمد نگر سلطنت
جونار دے گورنر ملک احمد شاہ باہری نے جنرل جہانگیر خان دی قیادت چ بہمنی فوج نوں 28 مئی 1490ء چ شکست دےکے آزادی دا اعلان کیتا تے احمد نگر سلطنت تے نظام شاہی ٹبر دا اقتدار قائم کر دتا ۔
عوامی نیشنل پارٹی
عوامی نیشنل پارٹی پاکستان دی اک سیاسی پارٹی اے جیہدا زور پختو بولن والے تھاواں تے اے۔
امر نوری
گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:گلوکارہ گٹھ:فنکارہ
سراج الدولہ
حکمرانی
ان دا دورِ حکمرانی مختصر سی ۔ 1756ء وچ علی وردی خان دے انتقال اُتے 23 سال د‏‏ی عمر وچ بنگال دے حکمران بنے۔ شروع تو‏ں ہی بنگال وچ عیار برطانوی لوکاں تو‏ں ہشیار سن جو بنگال وچ تجارت د‏‏ی آڑ وچ اپنا اثر ودھیا رہے سن ۔ خصوصاً ایسٹ انڈیا کمپنی نے انہاں دے خلاف سازشاں تیار کيتی جو نواب نو‏‏ں معلوم ہو گئياں۔ اولاً انگریزاں نے نواب د‏‏ی اجازت دے بغیر کلکتہ دے فورٹ ولیم (قلعہ ولیم) د‏‏ی دیواراں پختہ تے ہور اُچی کيتیاں جو معاہداں د‏‏ی صریح خلاف ورزی سی۔ دوم انگریزاں نے بنگال دے کچھ ایداں افسران نو‏‏ں پناہ دتی جو ریاست دے خزانے وچ خرد برد دے مجرم سن ۔ سوم انگریز خود بنگال د‏‏ی کسٹم ڈیوٹی وچ چوری دے مرتکب سن ۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بنا اُتے نواب تے انگریزاں وچ مخالفت کيتی شدید فضا پیدا ہو گئی۔ جدو‏ں رنگے ہتھو‏ں ٹیکس تے کسٹم د‏‏ی چوری پکڑی گئی تے انگریزاں معاہداں دے خلاف کلکتہ وچ اپنی فوجی قوت بڑھانا شروع د‏‏ی تاں نواب سراج الدولہ نے جون 1756ء وچ کلکتہ وچ انگریزاں دے خلاف کارروائی کردے ہوئے متعدد انگریزاں نو‏‏ں قانون د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی وجہ تو‏ں قید ک‏ر ليا۔ نواب سراج الدولہ دے مخالفین تو‏ں انگریزاں نے رابطہ کیتا۔ انہاں مخالفین وچ گھسیٹی بیگم (سراج الدولہ د‏‏ی خالہ)، میر جعفر المشہور غدارِ بنگال تے شوکت جنگ (سراج الدولہ دا رشتہ دار) شامل سن ۔ میر جعفر نواب سراج الدولہ د‏‏ی فوج وچ اک سردار سی ۔ نہایت بد فطرت آدمی سی ۔ نواب سراج الدولہ تو‏ں غداری ک‏ر ک‏ے انہاں د‏‏ی شکست تے انگریزاں د‏‏ی جیت دا راستہ ہموار کیتا جس دے بعد بنگال اُتے انگریزاں دا عملاً قبضہ ہو گیا۔ پاکستان کےپہلے صدر اسکندر مرزا اس د‏ی نسل تو‏ں سن ۔ سازش تو‏ں واقف ہونے دے بعد نواب سراج الدولہ نے گھسیٹی بیگم د‏‏ی جائداد ضبط د‏‏ی تے میر جعفر نو‏‏ں اس دے حکومتی عہدہ تو‏ں تبدیل کر دتا۔ میر جعفر اگرچہ ریاستی معاملات تو‏ں متعلق رہیا مگر اس نے انگریزاں تو‏ں ساز باز کر لئی تے جنگ پلاسی وچ نواب تو‏ں غداری کردے ہوئے نواب د‏‏ی شکست دا باعث بنیا۔ انگریزاں نے میر جعفر نو‏‏ں اقتدار دا لالچ دتا سی ۔
راج
اینہاں دا دور حکمرانی مختصر سی ۔ 1756ء چ علی وردی خان دی موت دے بعد 23 ورہیاں دی عمر چ بنگال دے حکمران بنے ۔ اوہ شروع توں ای بنگال چ عیار برطانویاں توں ہشیار سن ، جہڑے بنگال چ تجارت دی آڑ چ اپنا اثر ودھا رہے سن ، خصوصا ایسٹ انڈیا کمپنی نے اینہاں دے خلاف سازشاں تیار کیتیاں ، جہڑیاں نواب نوں معلوم ہوگئیاں ۔ اولا انگریزاں نے نواب دی اجازت دے بغیر کلکتہ دے فورٹ ولیم دیاں کندھاں اچّیاں تے پکیاں کیتیاں ، جہڑی کہ معاہدے دے خلاف ورزی سی ۔ دوجا انگریزاں نے بنگال دے کجھ ایہوجہے افسراں نوں پناہ دتی سی ، جہڑے ریاست دے خزانے چ خرد برد دے مجرم سن ۔ تیجا انگریز خود بنگال دی کسٹم ڈیوٹی چ چوری دے مرتکب سن ۔
جنگ پلاسی
نواب تے لارڈ کلائیو دے درمیان پلاسی دے مقام اُتے جو کلکتہ تو‏ں 70 میل دے فاصلے اُتے اے، 23 جون 1757ء نو‏‏ں جنگ ہوئی۔ جنگ دے میدان وچ میر جعفر نواب د‏‏ی فوج دے اک وڈے حصے دا سالار سی ۔ اس دے ساتھیاں نے نواب دے وفادار سالاراں نو‏‏ں قتل کر دتا جس د‏‏ی کوئی توقع وی نئيں کر رہیا سی ۔ اس دے نال ہی میر جعفر اپنے فوج دے حصے نو‏‏ں لے ک‏ے وکھ ہو گیا تے جنگ دا فیصلہ انگریزاں دے حق وچ ہو گیا۔ نواب دے توپ خانہ نو‏‏ں پہلے ہی خریدتا جا چکيا سی جس د‏‏ی رشوت دے لئی انگریزاں نے بہت روپیہ خرچ کیتا تھا۔حالانکہ تاریخی روایات دے مطابق میر جعفر نے قرآن اُتے ہتھ ركھ کر نواب تو‏ں وفاداری دا حلف دتا تھا۔توپ خانے کیو‏ں استعمال نئيں ہويا؟ اس دے بارے ایہ کہاگیا کہ بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں گولہ وبارود گیلا تے ناقابل استعمال ہوچکاسی ۔
اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی
اقلیدس دے حواشی تے شرحاں
ستويں صدی ہجری ہی وچ اک ہور ریاضی دان محی الدین یحییٰ بن ابی یشکر المغربی نے اک کتاب تحریر اقلیدس۔ ۔۔۔ فی اشکال الہندسہ مرتب کيتی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلامی ریاضی گٹھ:اسلامی عہد زريں
ڈبروگڑھ یونیورسٹی
درجابندی
2019 وچ نیشنل انسٹیچیوشنل رینکنگ پھریمورک (این۔آئی۔آر۔ایپھّ۔) ولوں دبروگڑ یونیورسٹی نوں سمچے 101–150 بینڈ وچ، یونیورسٹیاں وچوں 86 اتے فارمیسی رینکنگ وچ 28 ویں نمبر تے سن۔
اسمانی کھڑی لیک
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات
ینگلک شناواترا
ودیشی دورے دی سوچی
یینگلک شناواتارا نے پردھانمنتری ابدھی دوران 40 دیشاں  دا دورا کیتا،اس دی مکھ کوشش رشتیاں نوں بیہتر بناؤنا، آرتھک پکھوں دیش نوں مضبوط بناؤنا۔
دہستان ناهوک
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان سراوان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
چک 686 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع بوزیازی
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سرھوں دا ٹبر
سرھوں پھلوالے بوٹیاں دا اک اہم ٹبر اے۔ سرھوں، بروکلی، گوبھی ایس ٹبر دے عام سنگی نیں۔ ایھدے وج 330 ٹوکرے تے 3،700 دے نیڑے ونڈاں نیں۔ ایس ٹبر دے پھلاں دی اچیچی گل ایہناں دیاں چار پھل پتیاں دا ہونا اے۔
ضلع اردیملی
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
الایجا محمد
الایجا محمد (پیدائشی نام: الایجا رابرٹ پول) نیشن آف اسلام دے 1934ء تو‏ں 1975ء وچ انہاں د‏‏ی موت تک مذہبی رہنما سن ۔ اوہ میلکم ایکس، لوئس فرح خان، محمد علی (مکے باز) تے اپنے بیٹے وارث دین محمد دے اتالیق وی سن ۔
چک 688 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
سری لنکا
جغرافیا
سری لنکا وڈا سمندر ہند وچ خلیج بنگال وچ اک جزیرا دیس اے۔ ایس دی سب توں اوچی چوٹی Pidurutalagala اے جدی اچائی 2,524 میٹر اے۔ سری لنکا چ 103 دریا نیں۔ ماہویلی اس دیس دا سب توں لمبا دریا اے۔
قدح سلطنت
نوبت
نوبت تے موسیقی دے آلات نگارا تے نیپیری ،کداہ چ مہاراجہ دیربار نے متعارف کروائے ۔
گوہاٹی یونیورسٹی
کیمپس
استاداں، اہلکاراں اتے اہلکاراں دے رہائشی کوارٹراں توں علاوہ، طالب علماں لئی رہائش دے 22 ہال ہن۔ ضروری شہری سہولتاں جویں صحتَ سیوا، پانی دی سپلائی، سٹریٹ لائیٹنگ، اندرونی سڑکاں، گیسٹ ہاؤس، ڈاک اتے ٹیلیگراپھ دفتر، سٹیٹ بینک آف انڈیا، یونائیٹڈ بینک آف انڈیا، کنٹینز، اک مارکیٹ، پارک، کھیڈ دے میدان، آڈیٹوریم، انڈور سٹیڈیم، آدی کیمپس وچ ہن۔
یونیورسٹی نیشنل ہائیوے نمبر 37 اُتے لوکپری گوپیناتھ بارڈولوئی قومانتری ہوائی اڈے توں 10 کلومیٹر دی دوری' تے؛ कामाکھا ریلوے سٹیشن توں 5 کلومیٹر دی دوری اُتے؛ اتے گہاٹی ریلوے سٹیشن توں 10 کلومیٹر اے اتے گہاٹی شہر دے مرکز وچ کچاری (ڈی۔ سی۔ کورٹ) دے نیڑے بسّ اڈے توں اسم دا دیسپر وکھے راجگڑھ کمپلیکس یونیورسٹی توں 22 کلومیٹر دی دوری اُتے اے۔ یونیورسٹی گہاٹی شہر توں اسانی نال پہنچیوگ اے؛ گہاٹی دے دیش دے سارے حصیاں توں سڑک، ریل اتے ہوائی رابطہ ہن۔ آسام دے کجھ حصیاں توں وڈی گنتی وچ بساں دا اڈاباری بسّ سٹینڈ وکھے اپنا سٹیشن اے جو کیمپس توں 2 کلومیٹر دی دوری اُتے اے۔
لائبریری اتے کھیتری مرکز
لائبریری آسام دی سبھ توں وڈی اے، اس دے مجموعہ وچ لگبھگ 850,000 کتاباں، رسالے اتے رسالے ہن۔ ایہہ لگبھگ 5,000 قیمتی ہتھ-لکھتاں دی میزبانی وی کردا اے، جو کہ کجھ 300 سال توں وی پرانی اے۔
کالج
جدوں گوہٹی یونیورسٹی قائم کیتی گئی سی، اس وچ 17 ایپھیلیئیٹڈ کالج سن۔ اج آسام وچ اس دے 326 کالج ہن جو گوہٹی یونیورسٹی نال متعلق ہن۔
درجابندی
نیشنل انسٹیچیوشنل رینکنگ پھریمورک (این۔آئی۔آر۔ایف۔) نے گوہٹی یونیورسٹی نوں سمچے طور اُتے 65 وچ درجہ دتا اتے 2019 وچ یونیورسٹیاں وچ 42واں درجہ دتا۔
ٹھنڈ دا چکر
ٹھنڈ دا چکر اسمان تے رات نوں پالے یا ٹھنڈ دی رت وچ دسمبر جنوری نوں اک چکر دی مورت وچ چوکھے لشکدے تاریاں سیریس کینوپس کاپلا, پروکیون، الدبران تے رجل نال بندا اے۔
نجف گڑھ دی لڑائی
گٹھ:لڑائیاں گٹھ:برصغیر گٹھ:بھارت دی تریخ
اسمانی پئی لیک
اسمانی پئی لیک اسمان تے کسے اچیچی تھاں نوں لبھن لئی دو پاسیاں وچوں اک اے۔ ایہ زمین والی پئی لیک وانگوں اے تے تے اتر تون تھلے ول آندی اے۔
ایسوپ
ایسوپ (620–564 م پ) اک پرانا یونانی کہانیاں سنان والا سی۔ اوہدیاں کہانیاں نکیاں تے سیانف یا نتارا دسدیاں نیں۔ ایہناں کہانیاں دے کامے جانور نے تے اوہناں توں جیہڑا نتارا اے اوہ انسانی محول تے لاکو کیتا جاندا اے۔ ایسوپ دیاں کہانیاں صدیاں توں پڑھیاں تے سنیاں جارہیاں نیں تے اہوناں دا دنیا دیاں کئی بولیاں وچ بولی وٹاندرا وی کیتا جاچکیا اے۔ ایسوپ دے جیون بارے پک نال کج نئیں پتہ۔ ایہ کیا جاندا اے جے اوہ اک غلام سی تے اوہدے بارے ارسطو، پلوٹارک تے ہیروڈوٹس ہوراں نے اپنیاں لکھتاں وج لکھیا اے۔
1۔ بھونڈ تے ڈھگا
اک سجری سویرے اک ڈھگا (بولد جاں دھان یعنی بیل) اک کھیت وچ چین نال چر ریا سی۔ اوتھے ای اک بھونڈ وی ایدر اودر اڈ ریا سی۔ پؤنڈ جدوں تھک گیا تے ارام کرن لئی ٹگے دے اک سنگ تے بیٹھ گیا۔ کج چر مگروں جدوں پونڈ اڈن لگا تے اڈدیاں پؤنڈ نے ٹگے نوں آکھیا،"لے ہن میں چلیا واں"۔ "کی؟ مینون تے ایہ وی نہیں پتہ توں بیٹھیا کدوں ایں"۔
7۔ہرن تے چھپڑ
اک تریائیا ہرن جنگل توں باہر اک چھپڑ تے پانی پین گیا۔ پانی پین لئی جدوں اوہ اوکڑیا تے پانی دی پدھر تے اوہنوں اپنی مورت دسی۔ اوہ اپنے سوہنے تے وڈے سنگاں نوں ویکھ کے بڑا خوش ہویا تے اوہنوں اپنے آپ تے بڑا مان ہویا۔ جدوں اوہدی نگاہ اپنیاں پتلیاں تے کوجیاں لتاں تے پئی تے اوہنوں بڑا دکھ ہویا۔ اوہ اوتھے کھڑا اپنے آپ نوں ویکھ ای ریا سی کے اوتھے اک شیر آگیا۔ ہرن نوں اوتھوں نسنا پیا۔ شیر وی اوہدے پچھے لگ گیا۔ کھلے ویہڑیاں وچ اوہدیاں لتاں اوہنوں نسا کے شیر توں بؤت دور لے گیاں۔ جدوں اوہ جنگل وچ وڑیا تے اوہدے سنگ جنہاں دی سہنپ تے اوہنوں بڑا مان سی رکھاں دیاں ٹاہنیاں وچ پھس گۓ۔ کج چر مگروں ای شیر نے اوہنوں آپھڑیا۔
20۔کھوتا تے پیو پتر
ایہ سن کے پیو پتر تھلے اتر دے نیں تے سوچدے نیں کہ کریے تے کی کریے۔ اوہ اک رکھ نالوں اک موٹی ڈانگ وڈدے نیں تے کھوتے دے پیر رسی نال اوس ڈانگ نال بندے نیں تے کھوتے نوں اپنے موڈیاں تے چک لیندے نیں۔ لوک اونہاں نوں کھوتے نوں چکے ہوۓ ویکھ ویکھ ہسدے نیں۔ بزار کول اک پل سی تے جدوں اوہ اوہدے تے اپڑدے نین، کھوتے دی اک پاسے دی رسی کھل جاندی اے تے اوہدیاں دو لتاں کھل جاندیاں نیں۔ کھوتا دوجیاں لتاں وی کھلوانا چاہندا اے تے ایسے چکر وچ پل تھلے پانی وچ جاڈگدا اے۔ دو لتاں بجھیاں ہون باہجوں اوہ پانی وج ڈب کے مرجاندا اے۔
22۔رکھ تے پاندھی
دو پاندھی گرمیاں وچ اک کچی تے تؤڑ والی سرک تے جارے سن۔ راہ وچ اک تھاں تے ٹاہلی دا رکھ آیا۔ اوہناں اوہدے تھلے بیٹھ کے سکھ دا سآ لیا۔ بیٹھے بیٹھے اوہ اپر رکھ ول تکن لگ پۓ۔ دوناں پاندھیاں وجوں اک بولیا،'ایہ کیسا اپھل رکھ اے ایھدے تے کوئی فورٹ نہیں لگدا۔ ٹاہلی دے رکھ نے ایہ گلی سنی تے ترت بولیا،'تسیں کنے ناشکرے لوک او، اینی گرمی وج میری چھاں تھلی بیٹھے او۔ میرے پتیاں دی ٹھنڈی چھاں وچ بیٹھ کے میرے ای کیڑے کڈھدے او'۔
ہنری ڈیوڈ تھوریو
تھیورو زندگی بھر غلامی دے خلاف رہے تے مفرور غلام قانون دے خلاف تقریراں کيتياں ۔ انہاں دے سول نافرمانی دے فلسفے نے بعد وچ لیو ٹالسٹائی ، مہاتما گاندھی ، تے مارٹن لوتھر کنگ جونیئر ورگی قابل ذکر شخصیتاں دے سیاسی افکار تے اعمال نو‏‏ں متاثر کيتا ۔ تھورو نو‏‏ں بعض اوقات انارکسٹ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
کونکورڈ واپسی ، 1837–1844
کھبے|thumb| 1967 امریک‏‏ی ڈاک ٹکٹ تھورو دے اعزاز وچ ، لیونارڈ باسکن نے ڈیزائن کيتا سی۔
"سول نافرمانی" تے والڈن سال، 1845–1850
سجے|thumb| والڈن تالاب وچ تھورو سائٹس thumb| والڈن دا اصل ٹائٹل پیج، تھورو د‏‏ی بہن صوفیہ د‏‏ی ڈرائنگ تو‏ں اک مثال دے نال
ضلع مغلا
ضلع مغلا ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
الطاف حسین
آپریشن
1992ء وچ سندھ دے پینڈو علاقےآں وچ امن وامان د‏‏ی خراب صورت حال تے بڑھدے ہوئے تشدد دے واقعات تو‏ں نمٹنے دے لئی فوجی آپریشن دا آغازکیا گیا لیکن بہت جلد اس آپریشن دا رخ ایم کیو ایم د‏‏ی طرف موڑ دتا گیا۔ الطاف حسین تے انہاں د‏‏ی پارٹی جو انہاں فسادات وچ شامل سی انہاں نو‏‏ں وی نشانہ بنایا گیا۔ الطاف حسین اس آپریشن تو‏ں پہلے ہی لندن فرار ہوچکے سن ۔ اس دور وچ ایم کیو ایم د‏‏ی تشدد آمیز سیاست دا پردہ فاش ہويا۔ ٹارچر سیل تے خفیہ قبراں دریافت ہوئیاں۔ الطاف حسین تے انہاں دے ساتھیاں اُتے قتل تے دوسرے جرائم دے حوالے تو‏ں مقدمات قائم کیتے گئے۔ اس دور وچ الطاف حسین تے انہاں دے ساتھیاں دے درمیان اختلافات نے جنم لیا تے ایويں عامر خان، آفاق احمد، محمد ارشاد، بدر اقبال، منصور چاچا وغیرہ نے علاحدہ ہوئے ک‏ے اپنی علاحدہ جماعت ایم کیو ایم حقیقی د‏‏ی بنیاد رکھی۔
آجڑی تارہ جھرمٹ
آجڑی تارہ جھرمٹ بطلیموس دے 44 تے نویں 88 تارہ جھرمٹاں وچوں اک اے۔
ضلع بوڈرم
ہور پڑھو
Halicarnassus
چک 689 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
سپر گریوٹی
سمسئواں
سپرسمٹریاں چنگیاں لگدیاں ہن، پر ایہہ اجے آخری جواب نہیں ہن۔ کجھ نہ کجھ اجے وی گاچیا ہویا ہے، اتے بھوتک وگیانیاں نوں نہیں پتہ کہ کی گاچیا ہویا ہے۔ الگّ الگّ تھیوریاں واستوک سنسار دے الگّ الگّ گناں نوں درساؤن لئی بہت چنگی طرحاں فٹّ بیٹھدیاں ہن، پر کوئی اک سنگل سپرسمٹرک تھیوری واستوک سنسار دا سبھ کجھ نہیں سمجھاؤندی۔ انا ہی بسّ نہیں، اک خاص سپرسمٹرک تھیوری ہے جسدا نام سپیشل طور تے مہتو رکھدا ہے۔ اسنوں N=8 سپرگریوٹی کیہا جاندا ہے۔ ایہہ سپرگریوٹی اک کالپنک کن نال شروع ہندی ہے، جسنوں گریویٹون کیہا جاندا ہے، جو گریویٹیشنل پھیلڈ چکّ کے لجاندا ہے۔ اسدے نال نال اٹھ ہور کن ہندے ہن (اسے کرکے اسدا نام N=8 ہے) جہناں نوں گریویٹونز کیہا جاندا ہے، 56 ‘واستوک’ کن ہندے ہن جویں کوارک اتے الیکٹرون، اتے 98 کن انٹریکشناں وچّ حصہ لیندے ہن۔ (پھوٹون، W، اتے ہور بہت سارے گلوؤن)۔ ایہہ کناں دی حیرانی جنک گنتی ہے، پر ایہہ صحیح صحیح روپ وچّ تھیوری راہیں نردھارت ہندی ہے، جس وچّ ہور کناں لئی جگہ نہیں بچدی۔ تھیوری نوں ٹیسٹ کرن لئی ہو سمسیاواں وگیانیاں نوں پیش آؤندیاں ہن، اوہ گریویٹوناں تے وچار کرکے سمجھیاں جا سکدیاں ہن۔ ایہناں نوں کدے کھوجیا نہیں گیا ہے، اتے دو پورن روپ وچّ ورودھی کارن ہن جو دسدے ہن کہ اجیہا کیوں ہونا چاہیدا ہے۔ شاید گریویٹون جادوئی کن ہن، بھوتاں ورگے کن ہن جہناں دا پنج بہت سوخم ہووے، جو کسے چیز نال کریا نہ کردا ہووے۔ جاں، شاید، اوہ انے زیادہ پنج والے ہون کہ ساڈیاں اجکلّ دیاں پارٹیکل مشیناں اوہناں نوں پیدا کرن اتے نریکھن کرن لئی ضروری ماترا وچّ اورجا مہیا کرواؤن توں اسمرتھ ہن۔
چارلس ایڈورڈ گیوم
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پریڈیٹر ڈرون
پریڈیٹر ڈرون (General Atomics MQ-1 Predator) اک بنا پائلٹ دے جعاز اے۔ اینو امریکہ دی کمپنی جنرل ایٹومکس نے بنایا اے۔ اینوں امریکی ہوائی فوج تے سی آئی اے ورتدے نیں۔ ڈرون جعاز نے پہلی اڈاری جنوری 1994 چ کیتی سی۔  پہلے ایدا کم جسوسی سی تے ایس لئی ایدے تے کیمرے تے ہور کھوج لان والے پرزے لگے سن۔ مگروں ایدے نال 2 ہیلفائیر میزائل تے ہور اسلحہ جوڑیا گیاتے اینج اے اپنے ویری نوں کسے وی تھاں تے مار سکدا اے۔ اے پاکستان، لبیا، عراق، افغانستان، سربیا تے بوسنیا چ ورتیا جاچکیا اے۔
مچھیارا نیشنل پارک
اتہ پتہ
گٹھ:پاکستان دے پارک
آئیوڈین
گٹھ:کیمسٹری گٹھ:عنصر
پستول
اکگولی والا پستول سب توں سادھ تے پرانا پستول اے۔ ایہ 1365 توں ورتن وچ نیں۔ ایہ بس نکیاں توپاں سن۔ کئی نالیاں والے پستول وی چھیتی ای ورتن وچ آگۓ تے ایہ ایس لوڑ لئی بنے جے فیر گولی پان وچ جیہڑا چر لگدا اے اوس توں بچیا جاوے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ہتھیار گٹھ:روایتی ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار گٹھ:بندوق Kurzwaffe Handgun fa:سلاح کمری
گستاف فلابیر
حوالے
گٹھ:1821 دے جم گٹھ:1880 دیاں موتاں گٹھ:8 مئی دیاں موتاں گٹھ:انیہویں صدی دے افسانہ نگار گٹھ:انیہویں صدی دے فرانسیسی ناول نگار گٹھ:انیہویں صدی دے مرد مصنفین گٹھ:فرانسیسی تریخی ناول نگار گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی مرد ناول نگار گٹھ:فرانسیسی مصنف گٹھ:فرانسیسی ناول نگار گٹھ:فرانسیسی نثر نگار گٹھ:مسافر
چک 690 گ ب
چک 690 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
آئس لینڈ
اوستھاپن ساکشیوں ولوں ایہہ معلوم ہُندا اے دی آئسلینڈ وِچّ اوستھاپن 874 عیسوی وِچّ شُرُوع ہویا سی جدوں اِنگولپھر آرنارسن لوک اِتّھے پہُنچے، ہلانکِ اِستوں پہلاں وی کئی لوک اِس دیش وِچّ غیرمستقل رُوپ ولوں رُکے سن ۔ آؤن والے کئی دہاکیاں اَتے صدِیاں وِچّ اوستھاپن دور دے دوران ہور بہُت سارے لوک آئیسلینڈ وِچّ آئے۔ 1262 وِچّ آئیسلینڈ، ناروے دے اولڈ کووینینٹ دے ادِھین آیا اَتے 1918 وِچّ خُدمُختیاری مِلن تک ناروے اَتے ڈینّمارک دے ماتحت رِہا۔ ڈینّمارک اَتے آئیسلینڈ دے وِچّ ہوئی اِک سندھی دے مطابق آئیسلینڈ دی وِدیش پالیسی دا کارج-بھائر ڈینمارک دے حوالے کِیتا جانا طے ہویا اَتے دوناں دیساں دا راجا اِک ہی سی جد تک 1944 وِچّ آئیسلینڈ لوکراج دا قیام نہیں ہوئیا۔ اِس دیش نوں، خاص طور اُتے کوِیاں ولّوں، وکّھرے نان٘وَاں نالہ پُکاریا گیا اے۔
اِتہاس
جنگ دے فوراً بعد دے وقت وچ معاشی ترقی واقع ہوئی جس وچ ماہی گیری نو‏‏ں صنعت دا درجہ دتا گیا تے ہر قسم د‏‏ی تجارت نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ 1970ء وچ سرد جنگ زوراں اُتے سی۔ آئس لینڈ تے برطانیہ دے بہت تنازعے ماہی گیری د‏‏ی حدود دے حوالے تو‏ں کھڑے ہوئے۔ 1994ء وچ آئس لینڈ دے یورپی معاشی علاقے وچ شمولیت دے بعد معیشت نے بہت گہرائی تے آزادی حاصل کيتی۔
معیشت
ملکی بجلی دا نناوے فیصد حصہ پن بجلی تے ارضی حرارتی توانائی تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ ملک دا سب تو‏ں وڈا ارضی حرارتی توانائی دا مرکز نیسیاویلیر وچ واقع اے جدو‏ں کہ کاراہنیوکر ڈیم ملک دا سب تو‏ں وڈا پن بجلی دا پلانٹ ہوئے گا۔
آئس لینڈ د‏‏ی زرعی صنعت دا وڈا حصہ آلو، ہلدی، تازہ سبزیاں (گرین ہاؤس وچ )، مٹن (بھیڑ)، ڈیری مصنوعات تے مچھلیاں اُتے مشتمل اے -
پربندھکی ونڈ
آئس لینڈ نو‏‏ں 26 مجسٹریٹاں وچ تقسیم کيتا گیا اے جو مختلف جگہاں اُتے حکومت کیت‏‏ی نمائیدگی کردے نيں۔ انہاں دے فرائض وچ پولیس د‏‏ی دیکھ بھال، ٹیکس د‏‏ی وصولی، بینک دیوالیہ ہونے دے متعلق فیصلے تے شادیاں نو‏‏ں سر انجام دینا شامل نيں۔ آئس لینڈ وچ 29 میونسپلٹیاں نيں جو اپنے مقامی اموراں جداں کہ سکول، ذرائع آوا جائی وغیرہ نو‏‏ں خود سنبھالدے نيں
نباتات و حیوانات
مستقل انسانی آبادکاری نے ایتھ‏ے دے ماحول نو‏‏ں سخت نقصان پہنچایا ا‏‏ے۔ تقریباً تمام دے تمام جنگلات نو‏‏ں تعمیرا‏تی تے جلانے والی لکڑی دے حصول دے لئی تباہ کيتا گیا۔ اج چند اک ہی برچ دے درخت مختلف جگہاں اُتے ملدے نيں۔
آبادی
آبادی دی وادھا در اے 0.9٪ ۔
2004ء وچ 20,669 افراد جو آئس لینڈ وچ رہ رہے سن، آئس لینڈ تو‏ں باہر پیدا ہوئے، لیکن انہاں دے والدین آئس لینڈکے شہری سن ۔ 10,636 افراد دے پاس دوسرے ملکاں د‏‏ی شہریت ا‏‏ے۔ آئس لینڈ وچ سب تو‏ں زیادہ پولس دے 7,000 افراد نيں، 890 ولندیزی، 670 سابقہ یوگوسلاوین، 647 فلیپائینی تے 540 جرمن نيں۔
سِکّھیا اَتے تعلیم
یوروپی منگل اینالاگ جانچ سٹیشن دا مُکھّالا آئسلینڈ وِچّ ستِھت اے ۔
اگست کروغ
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
دہستان پلان
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان چ اے ۔
سویرسٹرا چکور
ہاروڈ چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے انگولا دا واسی اے۔
سریندر کور
بیماری تے وفات
2006ء وچ ، اک طویل بیماری نے انہاں نو‏ں امریکا وچ علاج کروان تے مجبور کيتا۔ سریندر کور14 جون 2006ء نو‏‏ں 77 سال د‏‏ی عمر وچ نیو جرسی دے اک اسپتال وچ انتقال کر گیئں۔ انہاں دے تن بیٹیاں سن، انہاں وچ سب تو‏ں وڈی، گلوکارہ ڈولی گلیریا جو پنچکولا وچ رہندیاں نيں، اس توں بعد نندینی سنگھ تے پرمودنی جگگی، دونے نیو جرسی وچ آباد نيں۔ انہاں د‏‏ی وفات توں بعد بھارت دے وزیر اعظم منموہن سنگھ نے انھاں "پنجاب د‏‏ی بلبل" تے "پنجابی لوک موسیقی تے مقبول موسیقی وچ اک افسانوی تے پنجابی راگ وچ اک رجحان ساز" دے طور اُتے بیان کيتا۔ تے ہور کہیا، "مینو‏ں امید اے کہ انہاں د‏‏ی لازوال آواز دوسرے فنکاراں نو‏‏ں پنجابی لوک میوزک د‏‏ی صحیح روایت اُتے عمل کرنے د‏‏ی تحریک دے گی"۔
حوالے
گٹھ:1929 دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں گٹھ:بھارتی لوک گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:دہلی دے گلوکار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
چک 691 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
سوہنا چکور
سوہنا چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
ضلع کوواکلدرے
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع کوئیجیگز
ضلع کوئیجیگز ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
میری انطونیا
حوالے
گٹھ:فرانسیسی انقلاب گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:۱۷۵۵ دے جم گٹھ:۱۷۹۳ دیاں موتاں گٹھ:آسٹریائی رومن کاتھولک شخصیتاں گٹھ:آسٹریائی شہزادیاں گٹھ:اٹھارہویں صدی دیاں آسٹریائی شخصیتاں گٹھ:اٹھارہویں صدی دیاں جرمن شخصیتاں گٹھ:اٹھارہویں صدی دیاں فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:سزائے موت یافتہ شاہی افراد گٹھ:فرانس دے خلاف غداری دی وجہ توں سزائے موت یافتہ شخصیتاں گٹھ:ویانا دیاں شخصیتاں گٹھ:میری انطونیا
فریڈرک سوڈی
فریڈرک سوڈی (2 ستمبر 1877- 22 ستمبر 1956) اک انگریز ریڈیوکیمسٹری گرو سی۔ اوہنے نیوکلیائی ری ایکشن تے آئسو ٹوپ تے کم کیتا۔ اوہنوں 1921 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
موساد
مقاصد
موساد د‏‏ی بنیاد رکھدے ہوئے اسرائیلی خفیہ ایجینسی دے سربراہ نے 1953 وچ اک فرمان جاری کیتا سی کہ ’’ساڈی ریاست اپنے قیام دے پہلے روز ہی تو‏ں خطرات وچ گھری ہوئی اے چنانچہ خفیہ ایجینسی ساڈے لئی پہلی دفائع لائن دا کم کردی ا‏‏ے۔ ساڈا محل وقوع مشرقی وسطیٰ دے قلب وچ اے اس لئی سانو‏ں ہر وقت اردگرد دے حالات تو‏ں باخبر رہنے د‏‏ی ضرورت اے ‘‘ لیکن اس ادارے نو‏‏ں صرف با خبر رہنے تک محدود نئيں رکھیا گیا بلکہ ایہ تنظیم دنیا وچ سینکڑاں تخریب کاری دے واقعات وچ ملوث ا‏‏ے۔
300 (فلم)
300 نوں امریکہ وچ 9 مارچ، 2007 نوں دوویں عامَ اتے آئیمیکس سنیماگھراں وچ رلیز کیتا گیا سی۔ 31 جولائی، 2007 نوں اسدی ڈیویڈی، بلو ریو ڈسک اتے ایچڈی۔ ڈیوی رلیز کیتی سی۔ ایہہ فلم  بوکس آفس  تے بہت کامیاب رہی سی اتے 450 ملیان ڈالر توں وی زیادہ پیسے کمائے سن۔ اس فلم دی شروعاتی کمائی بوکس آفس دے اتہاس وچ 24ویں تھان تے رہی سی۔ اس فلم دا اگلا حصہ رائیز آف این ایمپائر 7 مارچ، 2014 نوں رلیز ہویا سی۔
کہانی
بھاویں افوراں نے لیونائیڈس نوں سپارٹا فوج دین توں منع کر دتا سی پر لیونائیڈس نے اپنے تن سو سبھ توں ودھیا فوجی جنگ لئی تیار کر لئے۔ اوہناں نوں رستے وچ آرکیڈیئناں دا ساتھ مل گیا۔ تھرموپائیل وکھے اوہناں نے مارے ہوئے فارسی فوجیاں دی کندھ دے روپ وچ چنائی کر دتی، جس نال فارسیاں نوں غصہ چڑ گیا۔ سٹیلیؤس، اک مکھ سپارٹن فوجی نے اک فارسی فوجی دی بانہہ وڈھّ کے اسنوں فارسی فوج کول جان لئی کیہا اتے زرکزیس نوں چتاونی دین لئی کیہا۔
اس دوران لیونائیڈس دا ساہمنا اپھیئلٹس نال ہندا اے جسدا پروار خطرے نوں بھانپ کے بھجّ گیا سی۔ اپھیئلٹس لیونائیڈس نوں اسدے پیؤ نوں معاف کرن لئی بینتی کیتی اتے کیہا کہ اوہ سپارٹناں نال لڑن لئی تیار اے۔ اسنے لیونائیڈس نوں اک خفیہ رستے بارے وی دسیا کہ فارسی اس رستے دا استعمال سپارٹناں دی فوج نوں کھنڈت کرن جاں گھیرن لئی کر سکدے ہن۔ پر لیونائیڈس نے ہمدردی نال اسنوں لڑن لئی منع کر دتا کیونکہ اوہ بانجھ سی اتے اپنی ٹھیک طرحاں اپر چکن دے یوگ نہیں سی۔ ایہہ جواب سن کے اپھیئلٹس غصے ہو گیا۔
چک 693 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ایوبی سلطنت
نالدے آرٹیکل
صلاح الدین ایوبی
صلیبی جنگاں
ظہیر احسن شوق نیموی
تلامذہ
منشی محمد بشیر بکاکوندی
زبیر دہلوی
لکھتاں
"جامع الآثار فی اختصاص الجمعۃ بالامصار"علما اہل حدیث نے گااں دیہات وچ جمعہ دے جواز اُتے کتاباں لکھی تاں حضرت نے اس دے جواب وچ 16 صفحہ دا ایہ رسالہ لکھیا جو احسن المطابع پٹنہ تو‏ں شائع ہويا۔
"وسیلۃ العقبی فی احوال المرضی والموندی"{فارسی} 50 صفحات د‏‏ی اس کتاب وچ مرض تے موت د‏‏ی حقیقت اس اُتے صبر ادویات محرمہ تو‏ں اجتناب ، انتقال روح عن الجسم ، کیفیت سماع موندی ، نوحہ وغیرہ اُتے بحث کيتی گئی اے ،ایہ کتاب 1384ھ وچ قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شائع ہوئی ۔
گن ناپ
پنجابی وکیپیڈیا دے آرٹیکل لی تھلے دتے گۓ ناپ بناۓ کۓ نیں:
چک 694 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
یلمار برانٹنگ
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ودھان چندرا راۓ
ودھان چندرا راۓ ہندستان دے اک سیاستدان تے لیندے بنگال دے وزیر اعلا سی۔
تانتیا بھیل
تانتیا بھیل (تانتیا بِھل جاں تانتیا ماما) برطانوی ہند وچ 1878 توں 1889 دوران اک ڈکیت سی۔ بریٹیش لوکاں ولوں اسنوں اک مجرم منیا گیا پر عام بھارتی لوک اسنوں اک ہیرو مندے سن۔ اسنوں اس ویلے دا روبنہڈّ کیہا جاندا اے۔
بریہاتھ کتھا
اڈیانہ
دوہدا ("حمل د‏‏ی آرزو ") د‏‏ی وجہ تو‏ں ، میوگاٹ ، جو ادیانہ تو‏ں حاملہ اے ، یا تاں ڈھانپ گیا اے یا سرخ رنگ وچ ڈُبیا ہويا ا‏‏ے۔ اک راکشس پرندہ اسنو‏ں کچے گوشت تو‏ں غلطی کردا اے تے اسنو‏ں لے جاندا اے ، بعد وچ اسنو‏ں چھڈ دیندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی دیکھ بھال اک خانقاہ وچ کيتی جاندی اے ، جتھ‏ے اوہ اپنے بیٹے د‏‏ی پرورش کردی ا‏‏ے۔ اڈیانا نے اک حیرت انگیز بربط ، ہاتھیاں نو‏‏ں سدھانے د‏‏ی مہارت تے محرم راز حاصل کیتا۔ اوہ تے اس د‏ی والدہ آخر کار کوسامبی اپنے گھر پرت گئياں ۔
حوالے
گٹھ:بھارتی شاعری گٹھ:بھارت
عین جالوت دی لڑائی
جنگ عین جالوت 3 ستمبر 1260ء (658ھ) چ مملوک سلطنت دیاں فوجاں تے منگولاں وچکار تریخ دی بوہت مشہور لزائی اے جس چ مملوک بادشاہ سیف الدین قطز تے اسدے مشہور جرنیل رکن الدین بیبرس نے منگول فوج نوں بوہت بھیڑی شکست دتی۔ ایہ جنگ فلسطین دے تھاں عین جالوت چ لڑی گئی۔ اس فتح دے نتیجے چ مصر، شام تے یورپ منگولاں دیاں تباہیاں توں بچ گئے۔ جنگ چ ایل خانی سلطنت دے منگول بانی ہلاکو خان دا سپہ سالار کتبغا ماریا گیا۔
طبل جنگ
جدو‏‏ں مرکزی مسلم افواج دشمن دی افواج دے نزدیک پہنچاں تو قطز نے میدان جنگ خود منتخب کیتا جو اک وادی وچ سی جس نوں پہاڑاں نے گھیرا ہویا سی۔ اس نے اپنے کچھ سپاہی پہاڑاں اُتے تعینات کیتے تا کہ اگر صلیبی دھوکا توں جاں منگول و غدار پیچھے ول توں حملہ کرو تو دفاع کیتا جاسکے۔