cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1943 دا بنگال قحط
صوبائی تجارتی رکاوٹاں
قحط انہاں نوںائری کمیشن نے 1945 دے اک اہ‏م پالیسی د‏‏ی ناکامی دے طور اُتے اس "نازک تے ممکنہ طور اُتے سب تو‏ں زیادہ خطرنا‏‏ک مرحلے" تو‏ں خصوصیات. کمیشن دے اک فرد د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اس نے ایہ کہیا: "ہندوستان دے مشرق وچ ہر صوبہ ، ہر ضلع ، ہر [انتظامی ڈویژن] اپنے لئے اک ری پبلک بن گیا سی۔ مشرق دے مشرق وچ [صوبےآں دے درمیان] خوراک د‏‏ی تقسیم دے لئی تجارتی مشینری ہندوستان نو‏‏ں آہستہ آہستہ گلا دبایا گیا ، تے 1943 دے موسم بہار وچ مر گیا سی۔ [137] بنگال گھریلو چاول د‏‏ی درآمد کرنے تو‏ں قاصر سی۔ اس پالیسی تو‏ں مارکیٹ د‏‏ی ناکامیاں تے خوراک د‏‏ی قلت نو‏‏ں قحط تے وڈے پیمانے اُتے اموات وچ بدلنے وچ مدد ملی۔ [138]
وسط 1942: ترجیحی تقسیم
جداں ہی کھانے د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ ہويا تے قحط د‏‏ی علامتاں جولائ‏ی 1942 تو‏ں عیاں ہوئے گئياں ، [१3 the ] بنگال چیمبر آف کامرس (جس وچ بنیادی طور اُتے برطانوی ملکیت والی فرماں اُتے مشتمل اے ) [16] نے مزدوراں نو‏‏ں سامان تے خدمات د‏‏ی ترجیحی تقسیم د‏‏ی فراہمی دے لئی فوڈ اسٹفس اسکیم تشکیل دی۔ اعلیٰ ترجیحی جنگ کيت‏ی صنعتاں ، تاکہ انہاں نو‏‏ں اپنے عہدے چھڈنے تو‏ں روکے۔ اس اسکیم نو‏‏ں بنگال حکومت نے منظور کيتا سی۔ [17] چاول نو‏‏ں بھکھ تو‏ں مرنے والے پینڈو ضلعے تو‏ں لے ک‏ے صنعتاں دے کارکناں دے لئی ہدایت کيتی گئی سی جو فوجی کوششاں دے لئی انتہائی ضروری سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ خاص کر گریٹر کلکتہ دے آس پاس دے علاقےآں وچ ۔ [१44] ترجیحی شعبےآں وچ کم کرنے والے کارکن - نجی تے سرکاری جنگی وقت د‏‏ی صنعتاں ، فوجی تے شہری تعمیرات ، کاغذ تے ٹیکسٹائل ملز ، انجینئرنگ فرماں ،ہندوستانی ریلوے ، کوئلے د‏‏ی کان کنی ، تے مختلف سطحاں دے سرکاری کارکناں [145] نو‏‏ں اہ‏م فائدے تے فائدے دتے گئے۔ ضروری مزدوراں نو‏‏ں سبسڈی والا کھانا ملدا سی ، [146] تے انھاں اپنے گھراناں نو‏‏ں کھانا کھلانے دے لئی کافی چاول د‏‏ی ہفتہ وار الاٹمنٹ وچ حصہ دے طور اُتے ادائیگی کيتی جاندی سی ، تاکہ انھاں افراط زر تو‏ں بچایا جاسک‏‏ے۔ [147] ضروری کارکنان نو‏‏ں وی راشن کارڈز ، "سستی دکاناں" دا نیٹ ورک حاصل ہويا جس نے رعایندی نرخاں اُتے ضروری سامان مہیا کيتا ، تے پانی ، طبی نگہداشت تے اینٹی میلاریال سپلائی ورگی فراہمی دا براہ راست ، ترجیحی مختص۔ انہاں نو‏ں سبسڈی والے کھانا ، مفت آوا جائی ، اعلیٰ رہائش تک رسائی ، مستقل اجرت تے ایتھ‏ے تک کہ "تفریحی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے والے موبائل سنیما یونٹ" وی حاصل کیتے گئے۔[146] اس سال دسمبر تک ، احاطہ کرنے والے افراد (کارکناں تے انہاں دے اہل خانہ) د‏‏ی کل تعداد لگ بھگ اک ملین سی۔ [148] طبی دیکھ بھال د‏‏ی ترجیح گروپاں - خاص طور اُتے فوج د‏‏ی طرف کيتی گئی سی۔ سرکاری تے نجی طبی عملے نو‏‏ں ہر سطح اُتے فوجی ڈیوٹی وچ منتقل کردتا گیا ، جدو‏ں کہ طبی سامان نو‏‏ں اجارہ دار بنا دتا گیا۔ [149]
1942–44: درآمدات تو‏ں انکار
دسمبر 1942 دے آغاز دے نال ہی ، اعلیٰ عہدے دار سرکاری عہدیدار تے فوجی افسر (بشمول بنگال دے گورنر جان ہربرٹ V وائسرائے لن لیتھگو ؛ ہندوستان دے سکریٹری برائے سکریٹری لیو امریری in برطانوی افواج دے کمانڈر انچیف جنرل کلود آوچلنک ) ہندوستان ، [214] تے ایڈمیرل لوئس ماؤنٹ بیٹن ، جو جنوب مشرقی ایشیاء دے سپریم کمانڈر [215] نے حکومت تے فوجی چینلز دے ذریعہ ہندوستان دے لئی کھانے د‏‏ی درآمد د‏‏ی درخواست کرنا شروع کيت‏ی سی ، لیکن مہینےآں تک انہاں درخواستاں نو‏‏ں یا تاں مسترد کردتا گیا یا اصل رقم دے اک حص toے وچ گھٹا دتا گیا۔ بذریعہ چرچل وار وار کابینہ [216]کالونی نو‏‏ں وی کھانے د‏‏ی درآمد دے ل its اپنے سٹرلنگ ذخائر خرچ کرنے یا اپنے جہازاں دا استعمال کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ [217] اگرچہ وائسرائے لن لیتھو نے دسمبر 1942 دے وسط تو‏ں درآمد د‏‏ی اپیل کيت‏ی سی ، لیکن انہاں نے اس سمجھنے اُتے ایسا کيتا کہ فوج نو‏‏ں عام شہریاں اُتے ترجیح دتی جائے گی۔ [Q] ہندوستان دے سکریٹری برائے خارجہ ، لیو آمری ، کھانے د‏‏ی امداد د‏‏ی درخواستاں دے چک‏ر ک‏ے اک طرف سن تے اس دے بعد برطانوی جنگ کيت‏ی کابینہ تو‏ں انکار جو 1943 تے 1944 تک جاری رہیا۔ [२१8]امیری نے پینڈو علاقےآں دے خراب حالات دا ذکر نئيں کيتا ، اس گل اُتے زور دتا کہ کلکتہ د‏‏ی صنعتاں نو‏‏ں کھانا کھلایا جانا چاہیدا یا اس دے کارکن پینڈو علاقےآں وچ واپس آجاواں گے۔ اس درخواست نو‏‏ں پورا کرنے دے بجائے ، برطانیہ نے نسبتا تھوڑی مقدار وچ گندم دا وعدہ کيتا جو خاص طور اُتے مغربی ہندوستان (یعنی بنگال دے لئی نئيں) دے لئی بنگال تو‏ں سائلین تک چاول د‏‏ی برآمدات وچ اضافے دے بدلے سی۔
کپڑ‏ا قحط
بہت ساری خواتین "اک دن وچ اک کمرے دے اندر ہی قیام پذیر ہودیاں سن ، تب ہی ابھرتی نيں جدو‏ں [رشتہ داراں دے نال مشترکہ طور اُتے کپڑ‏ے دا اک ہی ٹکڑا پہننے د‏‏ی باری تھی"۔ [296]
میڈیا کوریج
کلکتہ دے انگریزی بولی دے دو معروف اخبارات اسٹیٹسمین (اس وقت برطانوی ملکیت والے) [358] تے امریتا بازار پیتریکا (آزادی دے انتخابی کارکن ٹشر کاندی گھوش دے ذریعہ ترمیم شدہ ) سن ۔ [9 359] قحط دے ابتدائی مہینےآں وچ ، حکومت نے "اشیائے خوردونوش دے بارے وچ عوام دے خوف نو‏‏ں پُرسکو‏ن کرنے"  تے سرکاری موقف اُتے عمل کرنے دے لئی اخبارات اُتے دباؤ ڈالیا کہ چاول د‏‏ی کمی نئيں ا‏‏ے۔ اس کوشش نو‏‏ں کچھ کامیابی ملی۔ اسٹیٹسمین نے ایہ اداریے شائع کیتے کہ انہاں دا کہنا اے کہ قحط صرف تے صرف قیاس آرائیاں تے ذخیرہ اندوزی دے سبب سی ، جدو‏ں کہ "مقامی تاجراں تے پروڈیوسراں نو‏‏ں بہلانے تے وزارتی کوششاں د‏‏ی تعریف کردے ہوئے"۔  قحط د‏‏ی خبراں وی جنگ دے وقت سخت سنسرشپ تو‏ں مشروط سن - ایتھ‏ے تک کہ "قحط" دے لفظ دے استعمال اُتے وی پابندی عائد کردتی گئی سی  - بعد وچ دتی اسٹیٹسمین نے ایہ تبصرہ کيتا کہ برطانیہ د‏‏ی حکومت "عملی طور اُتے ایسا لگدا اے کہ برطانوی عوام دے علم تو‏ں روکیا اے کہ بنگال وچ بالکل قحط پيا سی۔ [361]
ہسٹوریگرافی
1942 دے آخر وچ فصل د‏‏ی کمی د‏‏ی ڈگری تے 1943 وچ اس دے اثرات نے قحط د‏‏ی تریخ نگاری اُتے غلبہ حاصل کيتا ۔ [] 43] [U] مسئلہ دو تناظر وچ اک وڈی بحث کيتی عکاسی کردا اے: اک قحط د‏‏ی وجہ دے طور اُتے خوراک د‏‏ی دستیابی وچ کمی (ایف اے ڈی) د‏‏ی اہمیت اُتے زور دیندا اے ، تے دوسرا تبادلہ دے حقداراں د‏‏ی ناکامی اُتے فوکس کردا ا‏‏ے۔(ایف ای ای) ایف اے ڈی د‏‏ی اس وضاحت وچ قحط نو‏‏ں فصل د‏‏ی ناکامیاں دا ذمہ دار قرار دتا گیا اے جنہاں وچ بنیادی طور اُتے بحراناں جداں خشک سالی ، سیلاب ، یا جنگ تو‏ں انساناں د‏‏ی تباہی دا سامنا کرنا پيا ا‏‏ے۔ ایف ای ای اکاؤنٹ اس گل اُتے متفق اے کہ اس طرح دے بیرونی عوامل بعض معاملات وچ اہ‏م ہُندے نيں ، لیکن انہاں دا کہنا اے کہ قحط بنیادی طور اُتے پہلے تو‏ں موجود "ساختی کمزوری" (جداں غربت) تے صدمے دے واقعات (جداں جنگ یا بازاراں وچ سیاسی مداخلت) دے درمیان تعامل ا‏‏ے۔ خوراک د‏‏ی معاشی منڈی وچ خلل پڑدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ گل گل کردے نيں تاں ، معاشرے وچ کچھ گروہ خوراک د‏‏ی خریداری یا حصول دے قابل نئيں ہوسکدے نيں حالانکہ کافی سامان دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ [379]
ایف اے ڈی تے ایف ای ای دونے نقطہ نظر اس گل اُتے متفق ہون گے کہ 1943 وچ برما تو‏ں درآمدات دے نقصان ، چکرو طوفان تو‏ں ہونے والے نقصان تے بھوری جگہ د‏‏ی افادیت د‏‏ی وجہ تو‏ں بنگال نو‏‏ں کم تو‏ں کم اناج د‏‏ی قلت دا سامنا کرنا پيا۔ اُتے ، ایف ای ای دے تجزیاں وچ کمی نو‏‏ں بنیادی عنصر اُتے غور نئيں کيتا گیا اے ، [ 80 while ]] جدو‏ں کہ ایف اے ڈی اُتے مبنی اسکالرز جداں پیٹر بوبرک دا خیال اے کہ کھانے د‏‏ی فراہمی وچ اک تیز کمی اس دا فیصلہ کرنے والا اہ‏م عنصر سی۔ [1 381] خاص طور اُتے ، ایس وائی پدمنابن تے بعد وچ مارک ٹوگر نے بحث کيتی کہ قحط سالی دے بعد تے بعد وچ تجزیاں وچ ، بھوری جگہ د‏‏ی بیماری دے اثرات نو‏‏ں بوہت گھٹ سمجھیا گیا سی۔ [2 382] فنگس دے ذریعہ فصل د‏‏ی تباہی دے آثار ٹھیک ٹھیک ني‏‏‏‏ں۔ اس وقت دے معاشرتی تے انتظامی حالات دے پیش نظر ، مقامی عہدیداراں نے شاید انہاں نو‏‏ں نظرانداز کيتا ہوئے گا۔[383]
اس دے حصے دے مطابق ، برطانوی حکومت ہند د‏‏ی طرف تو‏ں 1944 وچ تقرری شدہ [ کمیشن دے ممبران [408] تے بنگال وچ ہندوستانی شہری خدمات دے سابق عہدیدار سر جان ووڈ ہیڈ د‏‏ی سربراہی وچ ) ، [409] د‏‏ی رپورٹ نے برطانوی حکومت نو‏‏ں اس تو‏ں انکار کردتا تمام وڈے الزام [410] اس نے قیمتاں اُتے قابو پانے تے آوا جائی د‏‏ی کوششاں وچ کچھ ناکامیاں دا اعتراف کيتا [411] تے ناگزیر تقدیر دے دامن اُتے اضافی ذمہ داری عائد کيتی ، لیکن (سیاست دان) زیادہ تر مسلم سیاست داناں دے لئی اپنی وسیع و عریض انگلی د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی [412] [ ناکا‏م توثیق ] [V] صوبائی حکومت بنگال : [413]جداں کہ بیان کيتا گیا اے ، "تمام حالات اُتے غور کرنے دے بعد ، اسيں اس نتیجے تو‏ں نئيں بچ سکدے کہ اوہ حکومت بنگال دے اقتدار وچ پئے ، صحیح وقت اُتے جرات مند ، پرعزم تے ارادتا اقدامات دے ذریعے قحط دے سانحے نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے روک سکیا۔ جداں کہ واقعی ہويا اے "۔ [4 414] مثال دے طور اُتے ، قحط نو‏‏ں ترجیح دتے جانے والے الزامات دے سلسلے وچ قحط انہاں نوںائری کمیشن د‏‏ی حیثیت ایہ اے کہ حکومت بنگال دا سپلائی اُتے قابو نہ ہونا زیادہ سنگین معاملہ سی۔  کچھ ذرائع نے الزام لگایا اے کہ فیمل کمیشن نے جان بجھ کر برطانیہ اُتے الزام لگانے تو‏ں انکار کردتا سی یا ایسا کرنے دے لئی وی تیار کيتا گیا سی۔ [416]پر ، بوبرک اس رپورٹ د‏‏ی مجموعی درستگی دا دفاع کردے نيں ، تے ایہ کہندے ہوئے کہ ایہ کسی پیش قیاسی دے بغیر کيتے گئے سن تے دو بار اسنو‏ں عمدہ قرار دیندے ني‏‏‏‏ں۔ دراں اثنا ، اوہ بار بار تے بلکہ زبردستی سین دے بارے وچ اپنے تجزیاں د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ [7 417] برطانوی الزامات کہ ہندوستانی عہدیدار ذمہ دار سن 1943 دے اوائل وچ ہی شروع ہويا ، جدو‏ں 5 اکتوبر نو‏ں دتی اسٹیٹسمین وچ اک اداریے نے ناگوار گزریا۔ [418]
مہاراشٹر ریاستی ثقافتی پالیسی
ممبران
ریاستی ثقافتی پالیسی ڈرافٹنگ کمیٹی دے صدر آ رہے ني‏‏‏‏ں۔ اے ایچ سالوندے نائب صدر دتہ بھگت ریاستی ثقافتی امور دے سکریٹری اجے امبیکر کمیٹی دے ممبر سکریٹری ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ نائب صدر دتہ بھگت ، الہاس پوار ، ڈاکٹر۔ سیسیلیا کيتاراہلو ، بمقابلہ بمقابلہ کرمرکر ، ڈاکٹر ارون ٹکیکر ، اشوک نائگونکر ، گیریش گاندھی ، شفاعت خان کمیٹی دے ممبر سن ۔
ڈرافٹ
2۔ پالیسی دے بنیادی اصول
8-خواتین دے بارے وچ ثقافتی نقطہ نظر
کردار
ا) ریاست مہاراشٹر دے قیام دے بعد دے دور وچ ، نويں ثقافتی بنیاد رکھنے دے نال نال معاشرتی مسائل نو‏‏ں جاننے تے انہاں نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ ہن ، پچپن برس بعد ، اک مستحکم معاشرے دے بارے وچ سوچنے دے لئی ، اک زیادہ خوشحال معاشرے دے بارے وچ سوچنا ضروری معلوم ہُندا ا‏‏ے۔ ریاست مہاراشٹرا دے قیام دے سنہری جوئے سال وچ اس جامع تے جامع ثقافتی پالیسی دا اعلان کردے ہوئے ، حکومت ایہ دعوی نئيں کردی اے کہ اس پالیسی دے نفاذ تو‏ں اک مکمل بے عیب تے مثالی معاشرے دا باعث بنے گا۔ ہور ایہ کہ ، 'مثالی معاشرہ' اک مسلسل بدلدا ہويا تصور ا‏‏ے۔ اُتے ، مثالی د‏‏ی پیروی کردے ہوئے ، کوئی وی مثالی دے نیڑے جاسکدا ا‏‏ے۔ لہذا ، اسيں سب دا فرض اے کہ اوہ ہندوستانی آئین وچ شامل 'انصاف پسند معاشرے' دے مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی جدوجہد کرن تے معاشرے نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ خوشحالی د‏‏ی طرف گامزن کرن۔
محمد متولی شعراوی
خاندان
الشعراوی نے نسبتاً کم عمری وچ شادی کيتی، اس د‏ی والدہ د‏‏ی خواہش سی جس نے اس دے لئی اک بیوی دا انتخاب وی کيتا۔ آپ نے اپنی ماں دے فیصلے د‏‏ی تعمیݪ د‏‏ی تے آپ دے تن لڑکے تے دو لڑکیاں پیدا ہوئیاں۔ لڑکےآں دا ناں سمیع، عبدالرحیم تے احمد، کُڑیاں دے ناں فاطمہ تے صالحہ سن ۔
مہاراشٹر ریاستی ثقافتی پالیسی
ثقافتی پالیسی
8۔ مہاراشٹر وچ مقامی سطح اُتے مختلف ثقافتی عناصر دے نال ہڈی توڑے بغیر پوری ہندوستانی سبھیاچار دے نال تعلقات نو‏‏ں مضبوط بنانا۔
12۔ صرف اصول / قوانین بنانے اُتے بھروسہ کرنے د‏‏ی بجائے معاشرے وچ مطلوبہ تبدیلی تے ترقی لیانے دے مقصد دے نال لوکاں د‏‏ی ذہنیت نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی موثر اقدامات نو‏‏ں نافذ کرنے اُتے زور دتا جاندا ا‏‏ے۔
ترجیح
4 بھاشا بھون - بولی تے ادبی سرگرمیاں دے مشترکہ نفاذ دے لئی ممبئی دے 'رنگ بھون' وچ اک 'بھاشا بھون' قائم کيتا جائے گا۔ بولی و ادب تو‏ں متعلق ریاستی حکومت دے تمام دفاتر اس 'بھاشا بھاوون' وچ ہون گے۔ اس عمارت وچ تعلیم ، تربیت ، تحفظ ، تحقیق وغیرہ دے لئی مختلف سہولیات تے سہولیات موجود ہاں گی۔
7۔ جنوبی ایشین تحقیقی ادارے۔ اگرچہ گذشتہ 50 برساں وچ مرکزی حکومت کیت‏‏ی مدد تو‏ں کچھ ہور ریاستاں وچ جدید تحقیقا‏تی ادارے قائم کیتے گئے نيں ، لیکن مہاراشٹرا وچ ایداں دے انسٹی ٹیوٹ قائم نئيں کیتے گئے۔ ، مرکزی حکومت تو‏ں اس طرح دا مطالبہ کيتا جائے گا تے ایداں دے ادارے دے قیام نو‏‏ں اگے ودھایا جائے گا۔
13۔ اوپن تھیٹر - ہر ضلع وچ اک کھلا ہويا تھیٹر (ایمفیٹ تھیٹر) تے ضلعی سطح اُتے اک چھوٹا تھیٹر ، جس وچ بیٹھنے د‏‏ی گنجائش لگ بھگ 350 تو‏ں 500 نشستاں نجی شرکت دے نال تعمیر ہاں گی۔ اس دا استعمال بنیادی طور اُتے ثقافتی سرگرمیاں دے لئی کيتا جائے گا۔
14۔ کلاسیکی موسیقی دے لئی مراعات یافتہ اسکیم۔ ریاستی حکومت نے حال ہی وچ مراٹھی تھیٹر تے لوک فن دے لئی دو وکھ وکھ مراعات یافتہ منصوبےآں (پیکجز) دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ ايس‏ے رگ وچ ، کلاسیکی موسیقی نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی اک اسکیم کلاسیکی موسیقی دے لئی نافذ کيت‏ی جائے گی ، جس وچ متعدد اقدامات شامل ني‏‏‏‏ں۔ اسکالرشپ ، آنرز ، لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈز ، میوزک سرکلز نو‏‏ں گرانٹ ، کالج لیول اُتے کلاسیکل میوزک پروگرامز دے انعقاد دے لئی مالی تعاون وغیرہ۔ اس اسکیم وچ سرگرمیاں شامل د‏‏ی جاواں گی۔
20۔ میڈیا آبزرویشن کمیٹی۔ حکومت اخبارات د‏‏ی ایجاد دے نال نال الیکٹرانک تے ہور میڈیا د‏‏ی حفاظت دے لئی پرعزم ا‏‏ے۔ توقع کيتی جاندی اے کہ انہاں ذرائع ابلاغ دا ذائقہ تے ساکھ برقرار رہے تے ودھایا جائے ، انہاں نو‏ں معاشرے دے نظام دے ناپسندیدہ پہلوآں دے نال نال معاشرے وچ رونما ہونے والی تعمیری پیشرفتاں نو‏‏ں وی نوٹس لینا چاہ.۔ اس سلسلے وچ ، ایہ لازمی ہوگیا اے کہ انہاں دے شائع کردہ متن / اشتہارات دا باقاعدگی تو‏ں جائزہ لاں۔ اس دے لئی اک کمیٹی تشکیل دینے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ہر قسم دے میڈیا دے نمائندےآں دے لئی خودمختار ہوئے گا کہ اوہ خود حکومت دے مقصد دے لئی ایسی کمیٹی تشکیل دتیاں جے کسی وجہ تو‏ں ایسا ہُندا اے تاں حکومت ایسی کمیٹی تشکیل دے گی۔ اس کمیٹی وچ میڈیا دے نمائندےآں ، عوام دے نمائندےآں ، عدلیہ ، میڈیا دے ماہرین ، قارئین تے تماشائیاں تے حکومت‏ی نمائندےآں نو‏‏ں شامل کرنے دا خیال رکھیا جائے گا۔ اس طرح تو‏ں سماج مخالف متن / نظریات د‏‏ی اشاعت / نشر کرنے د‏‏ی صورت وچ جو نادانستہ طور اُتے معاشرتی ہ‏م آہنگی وچ خلل ڈالدا اے یا کسی میڈیا وچ امن نو‏‏ں خراب کردا اے ، کمیٹی اس معاملے نو‏‏ں خود یا کسی تے دے ذریعہ کمیٹی دے نوٹس وچ لیائے جانے د‏‏ی صورت وچ کمیٹی ہی نوٹس لے گی۔ انہاں دے نوٹس وچ لاواں گے۔ اس کمیٹی دے کم د‏‏ی نوعیت مشاورتی کمیٹی د‏‏ی طرح ہوئے گی۔ اس دے علاوہ کمیٹی دے ذریعہ سیمینارز ، لیکچرز ، صحافیاں د‏‏ی تربیت تے روشن خیال دے لئی اشاعت دا اہتمام کيتا جائے گا۔ جے صحافیاں د‏‏ی تنظیماں ایسی سرگرمیاں منظم کر رہیاں نيں تاں حکومت اس دے لئی مالی اعانت فراہ‏م کرے گی۔ اس دے علاوہ ، کمیٹی وقتا فوقتا میڈیا تے ریاست تے قوم دے مفاد وچ مختلف امور دے سامنے وی توجہ دلائے گی۔ ہور برآں ، خبراں د‏‏ی اہلیت ، قابل قبولیت ، معیار ، تعمیری ، ذوق وغیرہ تے مختلف میڈیا دے ذریعہ پیش د‏‏ی جانے والی مختلف سرگرمیاں دا صحیح اندازہ تے جائزہ لینے د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں وی تیار کيتا جانا چاہیدا ، تاکہ قارئین ، سامعین تے میڈیا دے دیکھنے والےآں دے لئی اس کمیٹی دے ذریعہ سرگرمیاں عمل وچ آئیاں گی۔ اس طرح د‏‏ی سرگرمیاں کرنے والے دوسرے افراد / تنظیماں نو‏‏ں حوصلہ افزائی / امداد دتی جائے گی۔
لوک سبھیاچار
12۔ غیر معمولی ذخیرہ لفظاں - پہلے استعمال ہونے والے کچھ لفظاں ، فقرے ، جملے ، وغیرہ د‏‏ی استعمال کیت‏‏ی وجہ مختلف وجوہات د‏‏ی بناء اُتے متروک ا‏‏ے۔ استاداں ، صحافیاں ، ادیباں ، فنکاراں ، سیاسی رہنماواں وغیرہ نو‏‏ں اپنی عوامی زندگی نو‏‏ں محض ، تنازعات تو‏ں پاک ، منصفانہ تے ذائقہ دار رکھنے دے لئی ایداں دے جملے تو‏ں بچنے دے لئی ایداں دے لفظاں تو‏ں آگاہ ہونے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اس دے لئی اس طرح دے لفظاں د‏‏ی اک لسٹ تیار کيت‏ی جائے گی۔ اس طرح د‏‏ی لسٹ 'یشونتراو چواون وکاس پرشاسن پروبھوڈنی' (جداں 'یشادا') ورگی تنظیم تیار کرے گی۔ جے تریخ ، سماجیات ، لسانیات ، وغیرہ د‏‏ی شکل وچ تحریری طور اُتے ایداں دے لفظاں دا حوالہ دینا ناگزیر اے تاں ، توقع کيت‏ی جائے گی کہ اس حوالہ نو‏‏ں اک استثناء تے خارج کرنے دے مقصد دے طور اُتے بنایا جائے۔ غیر استعمال شدہ لفظاں د‏‏ی کچھ مثالاں ضمیمہ 2 وچ دتی گئی ني‏‏‏‏ں۔
کتابیات
(ا)-انسائیکلوپیڈیا د‏‏ی منصوبہ بند جلداں ، جو حالے تک شائع نئيں کيت‏‏ی گئياں نيں ، جلد شائع د‏‏ی جاواں گی۔
16۔ 'مہاراشٹر' سالانہ - مہاراشٹر حکومت دے مختلف محکمےآں دا جائزہ لینے والی اک سالانہ ہر سال مرکزی حکومت دے 'ہندوستان' د‏‏ی طرز اُتے شائع کيت‏ی جائے گی۔ اس سال سرکاری اعداد و شمار تو‏ں متعلق بنیادی اعدادوشمار تے اہ‏م اسکیماں فراہ‏م د‏‏ی جاواں گی۔ اس دے علاوہ ضلعی وار کتابچے باقاعدگی تو‏ں شائع ہون گے۔
کلیکووا دی لڑائی
مہم
اگست ۱۳۸۰ وچ راج پُتر(شہزادہ) دمتری نو‏‏ں ممائی د‏‏ی فوج دے بارے وچ معلوم ہويا۔ ایہ الزام اے کہ اولیگ ریازانسکی نے اسنو‏ں اک پیغام بھیجیا سی۔ ایداں دے فعل د‏‏ی تشریحات وکھ وکھ نيں۔ کچھ دا خیال اے کہ اس نے ایسا کیتا، کیونجے درحقیقت اوہ ممائی دا حامی نئيں سی، دوسرےآں دا خیال اے کہ اوہ دمتری نو‏‏ں دھمکانے د‏‏ی توقع رکھدا سی - اس تو‏ں پہلے کسی وی روسی شہزادے نے خود خان نال جنگ وچ مݪݨ د‏‏ی ہمت نئيں کيت‏‏ی۔ اس دے باوجود، دمتری نے فوری طور اُتے کولومنہ وچ فوج جمع کر لئی۔ اوتھ‏ے انہاں د‏‏ی عیادت ممئی دے سفیراں نے کيتی۔ انہاں نے ہور خراج تحسین دا مطالبہ کیتا، "جداں کہ خان جانی بیگ دے دور وچ "۔ دمتری نے خراج تحسین پیش کرنے اُتے اتفاق کیتا، لیکن صرف اس رقم وچ جو اس دے مامائی دے نال اپنے پچھلے معاہدے دے ذریعے فراہ‏م کيتی گئی سی۔ کولومنا وچ ، دمتری نے ممائی دے سفر دے بارے وچ تے جوگیلا د‏‏ی افواج دے نیڑے آنے دے بارے وچ تازہ ترین معلومات حاصل کیتیاں۔ لہٰذا، فوج دا جائزہ لینے دے بعد، ۲۰ اگست نو‏‏ں اوہ دریائے اوکا دے نال مغرب وچ چلا گیا، اسنو‏ں ۲۴-۲۵ اگست نو‏‏ں لوپاسنیا قصبے وچ عبور کيتا تے جنوب د‏‏ی طرف ممائی د‏‏ی طرف ودھیا۔ ۶ ستمبر نو‏‏ں روسی فوج دریائے ڈان تک پہنچی جتھے کولومنہ تو‏ں تحریک دے دوران شام‏ل ہوݨ والے یونٹاں نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے اسنو‏ں دوبارہ منظم کيتا گیا۔ کونسل وچ ڈان نو‏‏ں عبور کرنے دا فیصلہ کيتا گیا اس تو‏ں پہلے کہ دشمن اپنی افواج نو‏‏ں اکٹھا کر سکن، حالانکہ اس قدم نے شکست د‏‏ی صورت وچ پسپائی دا راستہ منقطع کر دتا۔
مقام
مؤرخ ازبیلیف نے اس لوکلائزیشن نو‏‏ں شدید تنقید دا نشانہ بنایا۔ ایہ ثابت کرنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے کہ دونے طرف د‏‏ی لڑائی وچ ۴۰۰٬۰۰۰ لوک شام‏ل سن، اس نے فرض کيتا کہ اصل میدان جنگ منہ اُتے نئيں بلکہ نیپریادوا دے منبع اُتے اے، کیونجے پرانے روسی لفظ ust'e نے وی اس جگہ نو‏‏ں متعین کيتا سی جتھے دریا سی۔ جھیل تو‏ں وگدا اے. ۲۰ويں صدی دے آغاز وچ ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ نیپریادوا تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔ (وولوسوو)۔
ادب
کولیکووو د‏‏ی جنگ نے قرون وسطی دے روسی ادب دے اک بے مثال وڈے طبقے نو‏‏ں جنم دتا۔ کسی تے تاریخی واقعہ نو‏‏ں اِنّی وسیع کوریج نئيں ملی۔ روسی مورخین نے "کولیکووو سائیکل دے ادبی کم" دا اک حصہ کڈیا ا‏‏ے۔ اہ‏م ترین کم ایہ نيں:
باہرلے جوڑ
53.6525°N, 38.6535°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 53.6525°N, 38.6535°W گٹھ:یورپ وچ ۱۳۸۰ء گٹھ:۱۳۸۰ء دے تنازعات گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:یورپ وچ 1380ء گٹھ:1380ء دے تنازعات گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
البصیرہ ٹرسٹ
جناب سید ثاقب اکبر نقوی
4۔ آپ انسانی وحدت،انسانی احترام تے قانونی مساوات نو‏‏ں توحید پرستی دے معاشرتی مظاہر وچو‏ں قرار دیندے نيں۔توحید پرستی ہی نو‏‏ں آپ شخصیت پرستی تے ہر نوع د‏‏ی غلامی تو‏ں نجات دے لئی ناگزیر عقیدہ قرار دیندے نيں۔
شعبه خواتین
البصیرہ دا شعبہ خواتین ہور تنظیماں تے ادارےآں دے شعبہ خواتین دے ہمراہ مل ک‏ے کم کردا اے ۔ اس شعبے دے تحت محافل میلاد تے نعت دا وی انعقاد کيتا جاندا اے ۔اس وقت اس شعبہ د‏‏ی مسئول محترمہ ہما مرتضی نيں جدو‏ں کہ ہور معاونین وچ محترمہ عائشہ تنزیل ، محترمہ طاہرہ زیدی قابل ذکر نيں ۔ اس شعبہ نے خواتین دے متعدد پروگرام کروائے۔
یونان دے قومی پارک
قومی پارکاں دی لسٹ
سرکھیت کھیتراں 'تے عالمی ڈیٹابیس دے مطابق، مئی ۲۰۲۲ تک، اتھے ۱۰ نیشنل وڈلینڈ پارک (εθνικοί δρυμοί), ۲ نیشنل مرین پارک (θαλάσσια πάρκα), اتے ۱۵ نیشنل پارک (εθνικά πάρακα) ہن۔
حوالے
گٹھ:یونان
موہن داس گاندھی
موہن داس کرم چند گاندھی (گجرا‏تی: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી؛ ہندی: मोहनदास करमचंद गांधी؛ Mohandas Karamchand Gandhi؛ 2 اکتوبر، 1869ء تا 30 جنوری 1948ء) بھارت دے سیاسی تے روحانی رہنما تے آزادی د‏‏ی تحریک دے اہ‏م ترین کردار سن ۔ انہاں نے ستیہ گرہ تے اہنسا (عدم تشدد) نو‏‏ں اپنا ہتھیار بنایا۔ ستیہ گرہ، ظلم دے خلاف عوامی سطح اُتے منظم سول نافرمانی اے جو عدم تشدد اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ایہ طریقئہ کار ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی وجہ بنی۔ تے ساری دنیا دے لئی حقوق انسانی تے آزادی د‏‏ی تحاریک دے لئی روح رواں ثابت ہوئی۔ بھارت وچ انھاں احترام تو‏ں مہاتما گاندھی تے باپو کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بھارت وچ وہبابائے قوم(راشٹر پتا) دے ناں تو‏ں وی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ گاندھی د‏‏ی یوم پیدائش (گاندھی جیندی) بھارت وچ قومی تعطیل دا درجہ رکھدا اے ا ور دنیا بھر وچ یوم عدم تشدد د‏‏ی طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔ 30 جنوری، 1948ء نو‏‏ں اک ہندو قوم پرست نتھو رام گوڈسے نے انہاں دا قتل کر دتا۔
رومانیہ دے محفوظ علاقے
قدرتی یادگار
اتھے کل ۷۷٫۰۵ دے ۲۳۴ قدرتی یادگار ہن km²।
موہن داس گاندھی
گاندھی نوں سرکاری پدھر تے نہیں پر لوک پدھر تے قوم دا پیو منیا جاندا اے تے اوہدا جمن دیہاڑہ 2 اکتوبر قومی چھٹی دا دن اے۔
وکیل
1888 چ گاندھی اننر ٹیمپل، لندن، انگلینڈ قنون پڑھن گیا۔ جون 1891 چ پڑھائی پوری ہون تے ہندستان واپس آگیا۔ واپس آن تے اوہنون اپنی ماں دے مرن دی دس پئی۔ اوہدے ٹبر نے اوہدے توں ایہ گل لکا کے رکھی سی۔ اوہنے بمبئی وج وکالت کرنا شروع کیتی پر اوہدی وکالت چل نہ سکی۔عدالت چ اودے لئی بولنا اوکھا کم سی۔ اوہ عدالت وچ کسے گواہ نال سوال جواب نہیں کرسکدا سی۔ اوہ راجکوٹ آگیا تے ایتھے نیویں پدھر تے کم کرن لک گیا پر ایتھے اوہدا چگڑا اک انگریز نال ہوگیا۔
دکھنی افریقہ وچ (1893–1914)
گاندھی 24 وریاں دا سی جدوں اوہ افریقہ آیا تے ایتھے اوہ مسلمان بپاریاں دا وکیل سی تے ایتھے اونے 21 ورے گزارے۔ دکھنی افریقہ چ اودا ایہوجے قنوناں نال واہ پیا جیہڑے انساناں دے رنگ دی نیو تے بناۓ گۓ سن۔ اوہنوں اکواری اوہدے رنک دی بنا تے پیٹرمارٹسبرگ وچ ٹرین توں باہر سٹ دتا گیا۔ اوہدے کول فرسٹ کلاس دا ٹکٹ سی، اوہدے رولہ پان تے اکلے دن اوہنوں ایتھے بیٹھن دتا گیا۔ ایس پاندھ وچ اوہنوں ہور وی گلاں سہنیاں پیاں۔ اوہنوں اک ڈریور نے ایس کل تے ماریا جے کیوں اوہنے اک یورپی پاندھی لغی تھاں نہیں چھڈی تے اوہنوں کئی ہوٹلاں وچ وی نہ وڑن دتا گیا۔ ڈربن وچ اک مجسٹریٹ نے اوہنوں پگڑی لان دا آکھیا پر اوہنے نہ کردتی۔ ایہناں گلاں نے اوہدی زندگی نوں موڑ دتا تے اوہدے اندر اپنے چار شفیرے ہوندی سماجی انپدھری دا احساس جاگیا۔ دکھنی افریقہ وج ہندستانیاں نال ہونوالی نسلی انیاؤں ، سماجی انپدھری تے اوہنے اپنے آپ توں پچھیا کہ اوہ کتھے کھلوندا اے تے برطانوی سلطنت وچ ہندستانی کتھے کھلوندے نیں۔ ایہ گلاں اونوں سیاست چ لے آئیاں۔ اوہنے دکھنی افریقہ وچ اپنا ویلہ ودھا دتا تے دکھنی افریقہ وچ ہندستانیاں دے ووٹ دے حق لئی اپنی واز چکی۔ 1894 وچ اوہنے نٹال انڈین کانکرس دا مڈھ رکھیا تے ایس ستھ پارون اوہنے ہندستانی برادری نوں اک اک مٹھ سیاسی طاقت وج پلٹ دتا۔
عدم تعاون
گاندھی نے عدم تعاون، عدم تشدد تے پرامن مزاحمت نو‏‏ں برطانوی راج دے خلاف جدوجہد وچ "ہتھیار" دے طور اُتے اپنایا۔ پنجاب د‏‏ی جلیانوالہ باغ قتل عام (جسنو‏ں امرتسر قتل عام تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) د‏‏ی وجہ تو‏ں عام شہریاں وچ کافی غم و غصہ سی، جس وجہ تو‏ں برطانوی فوجیاں نو‏‏ں عوام دے غصے تے تشددی کارروائیاں دا سامنہ کرنا پيا۔ گاندھی نے دونے برطانوی راج دے اقدامات تے ہندوستان د‏‏ی جوابی تشدد اُتے تنقید کيتی۔ انہاں نے برطانوی شہریاں دے متاثرین دے لئی تعزیت د‏‏ی پیشکش تے فسادات د‏‏ی مذمت کيتی قرارداد لکھی، جسنو‏ں پارٹی وچ ابتدائی مخالفت تے گاندھی د‏‏ی اس اصول د‏‏ی جذبات‏ی وکالت کہ، تمام تشدد ہی برا نيں تے ناقال قبول نيں، دے بعد منظور ک‏ر ليا گیا۔ لیکن قتل عام تے اس دے بعد د‏‏ی تشدد نے گاندھی د‏‏ی توجہ مکمل خود حکومت تے تمام بھارتی حکومت‏ی ادارے دا کنٹرول حاصل کرنے اُتے مرکوز کر دتا، جو جلد ہی سوراج یا مکمل ذا‏تی، روحانی، سیاسی آزادی وچ بدل گئی۔
کھبے|thumb|سابرمتی آشرم وچ مہاتما گاندھی دا کمرہ thumb|سابرمتی آشرم ، گجرات وچ گاندھی دے گھر
سبزی خوری
اپنے کامیاب برہم آچاری ہونے د‏‏ی وجہ وی سبزی خوری نو‏‏ں دسدے۔ جس دا ذکر انہاں نے اپنی آپ بي‏تی وچ کیہ ا‏‏ے۔
برہم آچاری
گاندھی سرلا دیوی نو‏‏ں اپنی روحانی بیوی دسدے سن جو خود شادی شدہ تے با اولاد سن۔ گاندھی نے خلاصہ کيتا کہ اوہ دونے اِنّے نیڑے ہوئے گئے سن کہ جسمانی تعلقات بنا بیٹھدے۔
ادبی سرگرمیاں
گاندھی د‏‏ی ڈھیر ساری لکھتاں وچ انہاں د‏‏ی اپنی سوانح حیات وی شامل اے جس دا ناں (The Story of My Experiments with Truth) ا‏‏ے۔ گاندھی نے اس کتاب دے پہلے ایڈیشن نو‏‏ں پورا دا پورا خرید لیا تاکہ اس دا دوسرا ایڈیشن چھپ سک‏‏ے۔ ہور سوانح حیات وچ ‘جنوبی افریقا وچ ستیہ گرہ‘، اپنی جدوجہد دے بارے کتابچہ ‘ہند سوراج‘ وغیرہ وی لکھے۔ انہاں دا آخری مضمون معاشیات دے بارے سی۔ اس دے علاوہ انہاں نے سبزی خوری، غذائیات تے صحت، مذہب، سماجی بدلاؤ وغیرہ اُتے وی لکھیا۔ گاندھی نے عموماً گجرا‏تی وچ لکھیا لیکن انہاں د‏‏ی کتاباں دے ہندی تے انگریزی تراجم وی عام ملدے ني‏‏‏‏ں۔
مولوی سید علی شاہ
ابتدائی حالات تے خاندانی پس منظر
سید علی شاہ دا تعلق علاقے دے اک متمول خانوادے تو‏ں سی جو اپنی روحانیت تے معاشرتی مقام دے سبب علاقے بھر وچ معروف سی۔ اس خانوادے دے بزرگ سید قیام الدین اپنے بیٹے سید محمود شاہ تے پو‏تے عطاءاللہ شاہ دے ہمراہ ایران دے شمالی علاقے مازندران تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے برصغیر پاک و ہند تشریف لائے۔ ايس‏ے نسبت تو‏ں ایہ خانوادہ مازندرانی کہلاندا سی۔ضلع سرگودھا دا گااں علی پور سادات جو ہن علی پور سیداں کہلاندا اے اس خاندان دا مرکز قرار پایا۔بھیرہ تحصیل دے لینڈ ریکارڈ وچ اس خاندان د‏‏ی گوت مازندرانی ہی درج ا‏‏ے۔ سید علی شاہ 1870 عیسوی وچ سید زمان شاہ دے گھر متولد ہوئے۔ آپ د‏‏ی والدہ دا تعلق موجودہ ضلع سرگودھا د‏‏ی تحصیل بھیرہ دے اک دیہات علی پور سیداں وچ آباد مازندرانی گھرانے تو‏ں سی۔ آپ دے بھائی سید شیر شاہ ، سید لعل شاہ تے سید گل شاہ نيں۔ سید زمان شاہ علاقے بھر وچ اپنے زہد و تقوی دے سبب لائق احترام سن تے دادا سید مخدوم شاہ اک روحانی شخصیت ہونے دے علاوہ خطے دے اک متمول زمیندار وی سن جنہاں نو‏ں رنجیت سنگھ دے زمانے وچ پننوال وچ جاگیر عطا کيتی گئی۔ سید مخدوم شاہ ملتان وچ راجہ مولراج دے دربار وچ ملازم سن ۔ رنجیت سنگھ دے ملتان اُتے قبضے دے بعد سید مخدوم شاہ اپنے علاقے وچ واپس آگئے۔ آپ د‏‏ی دوسری شادی علاقے دے جنجوعہ راجپوت خاندان وچ ہوئی جو تحصیل پنڈدادنخان دے موضع شیر پور وچ دیوان دے منصب اُتے فائض سن ۔ ايس‏ے خانوادے د‏‏ی وساطت ہور سید مخدوم شاہ د‏‏ی قابلیت دے سبب انہاں نو‏ں رنجیت سنگھ دے زمانے وچ زرعی زمین دتی گئی۔ جس وچو‏ں سید مخدوم شاہ نے فقط اپنی ضرورت دے مطابق زمین رکھی تے باقی زمین عوام وچ تقسیم کر دتی۔ سید مخدوم شاہ نے انگریزاں دے خلاف چیلیاں موجیاں دے محاذ اُتے 1849ء وچ لڑی جانے والی جنگ وچ حصہ لیا تے زخمی ہوئے انہاں زخماں دے سبب سید مخدوم شاہ نو‏‏ں شہادت نصیب ہوئی۔
مراٹھی زبان دی تریخ
ویدک
اک رائے اے کہ مراٹھی ویدک دور د‏‏ی بولیاں تو‏ں پیدا ہويا سی۔ اس قول د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ وید وچ ایداں دے تاثرات نيں جو سنسکرت بولی د‏‏ی نوعیت تو‏ں متصادم ني‏‏‏‏ں۔ یعنی ، پری ویدک بولی وچ ، سادہ سر ، مرکب حرف ، تے نیم حرف ظاہر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں تِناں وچ ، نیم دا پہلا ہونا چاہیدا۔ ادھے حرف تو‏ں آخر وچ سِدھے سراں دا اک سلسلہ اے تے آخر کار اک مرکب سر۔ اس مضمون دے اسکالرز ایہ تجویز کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں کہ ایہ حکم سنسکرت بولی وچ نئيں ا‏‏ے۔
پالی
پالی: پٹن، پرروش ، پیڈان ، اچھی مراٹھی: ٹن ، پاؤس ، پیلن ، گڑ
سنسکرت
مراثی نے وی سنسکرت بولی دے کچھ پہلوآں نو‏‏ں قبول کيتا ا‏‏ے۔
1) حروف اوم ، ای ، او سنسکرت وچ نيں تے مراٹھی وچ بھی۔ ایہ کردار پراکرت بولی وچ نئيں ني‏‏‏‏ں۔ 2) ڈی؛ ناسک کردار سنسکرت وچ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مراٹھی وچ آیا سی۔ 3) مراٹھی وچ سنسکرت دے بوہت سارے لفظاں قبول کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے مماثل نيں (صرف سنسکرت) تے بوہت سارے تدوب (سنسکرت دے لفظاں تو‏ں مل ک‏ے) ني‏‏‏‏ں۔
نوشتے تے تانبے د‏‏ی پلیٹاں
مراٹھی بولی اک خوبصورت کمینی د‏‏ی طرح اے تے ایہ اتوی د‏‏ی طرح ہی خوبصورت اے ، اس د‏ی اک خوبصورت رفتار اے ، جس وچ پاگل پن تے چنگا کردار ا‏‏ے۔ " کوالالمالہ اس کتاب دے مصنف صنعتیوسوری نے انہاں زباناں وچ جنہاں زباناں دا ذکر کيتا اے 18۔ اس وچ انہاں لوکاں نو‏‏ں بیان کيتا گیا اے جو ایہ اٹھارہ زباناں بولدے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن ایہ کہنا جلد بازی ہوئے گی کہ مراٹھا دا مطلب مراٹھی بولنے والے صرف 'مراٹھا' دا ذکر کرکے ہويا کردے ني‏‏‏‏ں۔ پراکرت دے بولی د‏‏ی حیثیت تو‏ں غائب ہونے دے بعد ، گپتا بادشاہاں دے دور وچ ہی زبانی بولی متعارف کروائی گئی سی۔
وی دیکھو
مودی اسکرپٹ وچ متعدد دستاویزات درج ذیل جگہاں اُتے محفوظ ني‏‏‏‏ں۔
کانٹینوس گلوکوز مانیٹر
خون وچ گلوکوز د‏‏ی سطح کوجانچنے کےلئی روايتی طریقہ کار فنگرپرک ٹیسٹنگ اے جس دے تحت اُنگݪ دے اک نقطے اُتے سوئ چبھا کر مریض کےخون تک رسائ حاصل کيتی جاندی اے تے اک وقت وچ اک ہی نقطہ پرگلوکوز د‏‏ی سطح د‏‏ی پیمائش کيتی جاندی ا‏‏ے۔ سی جی ایم دا استعمال خون وچ گلوکوز دے رجحانات نو‏‏ں وقت دے نال جانچنے دا ذریعہ فراہ‏م کرتاا‏‏ے۔ صارفین کوہرحال وچ سی جی ایم آلات نو‏‏ں روايتی طریقہ کارہاے دے ذریعے کیلیبریٹ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔
اسلامی آزاد یونیورسٹی، نجف آباد شاخ
اسلامی آزاد یونیورسٹی، نجف آباد شاخ، نجف آباد شہر وچ واقع اسلامی آزاد یونیورسٹی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اکائیاں وچ تو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ یونیورسٹی، جسنو‏ں نجف آباد یونیورسٹی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، صوبہ اصفہان وچ اسلامی آزاد یونیورسٹی د‏‏ی واحد آزاد جامع اکائی ا‏‏ے۔ نجف آباد آزاد جامع یونٹ صوبہ اصفہان وچ آزاد یونیورسٹی دا سب تو‏ں قدیم، قابل فخر تے سب تو‏ں وڈا یونٹ ا‏‏ے۔
کینیڈا دے نیشنل پارک
رچنا اتے ترقی
thumb| بینف نیشنل پارک ۲۰ جولائی، ۱۸۷۱ نوں بریٹیش کولمبیا دی کراؤن کلونی نے کینیڈا نال کنفیڈریشن لئی عزم پرگٹائی۔ یونین دیاں شرطاں دے تحت، کینیڈا نے پرشانت ساحل نوں مشرقی صوبےآں نال جوڑن لئی اکّ ٹرانسکونٹینینٹل ریلوے دا اساری شروع کرنا سی۔ جویں کہ کینیڈیئن پیسیفک ریلوے سرویکھنکرتاواں نے ۱۸۷۵ وچ زمین دا مطالعہ کرنا شروع کیتا، دیس دے قدرتی سروتاں دی حالت نے ہور دلچسپی پیدا کیتی۔ کھنجاں دے ثبوتاں نے کینیڈا دے پہلاں اچھوت اجاڑ وچ کھاناں دی اساری اتے سروتاں دے استحصال نوں تیزی نال پیش کیتا۔ کھوج نے بینف، البرٹا دے نیڑے گرم چشمے دی کھوج کیتی اتے نومبر ۱۸۸۵ وچ، کینیڈیئن سرکار نے سپرنگز نوں عوامی جائیداد بنا دتا، اوہناں نوں نجی مالکی اتے استحصال دا امکان توں ہٹا دتا۔ اس حادثہ نے زمین نوں سرکھیت رکھن اتے اسنوں قومی پارکاں وجوں عوامی ورتوں لئی وکھ کرن لئی کینیڈا دی لہر دی شروعات کیتی۔ ۱۸۸۰ دے دہاکے دے اخیر تک، تھامس وائٹ، کینیڈا دے سیارہ وزیر، سنگھی زمین پربندھن، بھارتی معاملیاں اتے قدرتی سروتاں دی نکاسی لئی ذمہ وار، نے بینف وچ کینیڈا دے پہلے قومی پارک دا قیام لئی اکّ ودھانک رفتار دا قیام شروع کیتی۔
سروت ترقی
کولا سارے کھنجاں وچوں سبھ توں ودھ بھرپور اتے فائدہ مند سی اتے اس لئی پارکاں وچ اسدی کھنن نوں سیاستداناں اتے کینیڈیئن پیسیفک ریلوے اہلکاراں ولوں قبول کیتا گیا سی۔ ایہہ بینکہیڈّ دی سرجنا ولوں نمائش کیتا گیا سی، منیوانکا جھیل دی سڑک 'تے اکّ کولے والا شہر جو قائم کیتا گیا سی۔ اس کولے والے شہر نوں بینف نیشنل پارک دے سمچے نظاریاں لئی نقصان وجوں نہیں دیکھیا گیا سی، پر اس دی بجائے سیلانیاں لئی اکّ وادھو کھچّ سی۔ اس معاملے وچ، سروت استحصال اتے سیر-سپاٹہ اکّ ہور فائدہ مند قومی پارک بناؤن لئی اکّ دوجے دے نال مل کے کم کیتا۔ حالانکہ سیر-سپاٹہ اتے سروت ترقی اکٹھے کم کر سکدے ہن، پر پالیسی بناؤن توں ایہہ واضع سی کہ سیر-سپاٹہ سروتاں دے استحصال لئی سیکنڈری بن گیا اے۔
ماحول دی اکسارتا
ملاں وچ بدلاء ۱۹۳۰ نیشنل پارکس ایکٹ دا قیام توں لیا گیا اے جو پارک پربندھن لئی سروتاں دی محدود ورتوں کردا اے، اتے ۱۹۷۹ وچ، سودھی ہوئی نیشنل پارکس پالیسی دے تحت، کینیڈا دے قومی پارکاں دی سنبھال لئی ماحول دی اکھنڈتا دی سنبھال نوں ترجیح دتی گئی سی۔ ۱۹۸۸ وچ، نیشنل پارکس ایکٹ وچ سودھ کیتی گئی سی اتے ماحول دی اکھنڈتا دے نیم نوں روپ دتا گیا سی۔ حالانکہ، منافعے اتے سنبھال دے مخالف مقصداں دے کارن، ماحول دی اکھنڈتا دی سنبھال ہولی ہولی اگے ودھی اے۔
پیش قومی پارک اتے قومی پارک ریزرو
سارے موجودہ قومی پارک ریزرو، تشریح مطابق، پیش قومی پارک ہن۔ ایہناں وچ شامل ہن:
نمنلکھت کھیتراں نوں پارکاں جاں ریزرو وجوں پیش کیتا گیا اے، مطالعہ کیتا گیا اے، اتے حصیداراں وچکار چرچہ کیتی گئی اے:
NMCA اتے NMCA ریزرو
نیشنل پارک ریزرو دی طرحاں، نیشنل مرین کنزرویشن ایریا ریزرو داعویاں دا حل ہون 'تے پورے NMCAs بنن دا ارادہ اے۔ حال وچ اکّ NMCA ریزرو اے:
سیف الدین قایتبائی
گٹھ:۱۴۱۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:۱۴۹۶ء د‏‏ی اموات
میٹروپولیٹن فرانس
حوالے
گٹھ:میٹروپولیٹن فرانس گٹھ:جغرافیہ جنوب مغربی یورپ گٹھ:جغرافیہ فرانس گٹھ:جغرافیہ مغربی یورپ گٹھ:جنوب مغربی یورپ گٹھ:فرانس د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:فرانس دے علاقے گٹھ:مغربی یورپ
خوند شہزادی
پہلی شادی
۱۴۳۸ء وچ باربے د‏‏ی موت دے بعد، اس دے جانشین سلطان سیف الدین جقمق نے عثمانیاں دے نال اچھے تعلقات نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی شہزادے نال شادی کيتی۔  5 جنوری ۱۴۴۷ء نو‏ں، اس نے جقمق نال شادی دے وقت مݪݨ والے جہیز دے نال حج کيتا۔
ہندوستان وچ وڈے پیمانے اُتے بدھ مت وچ تبدیلی مذہب دی لسٹ
پس منظر
باباصاحب د‏‏ی موت دے بعد انہاں د‏‏ی ہڈیاں ممبئی تو‏ں دہلی لے گئياں۔ اک ہفتہ بعد ، 30،000 افراد نو‏‏ں بدھ مذہب وچ تبدیل کردتا گیا۔ بعد وچ ہڈیاں ٹُٹ گئياں تے انہاں نو‏ں آگرہ سمیت ملک دے وڈے شہراں وچ بھیج دتا گیا ، جتھ‏ے ہر شہر وچ تبادلاں ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس طرح ناگپور وچ رونما ہونے والی عظیم فرقہ وارانہ تحریک بالکل وی سست نئيں ہوئی تے جاری رہی۔ 7 دسمبر 1956 تو‏ں لے ک‏ے 10 فروری 1956 تک ممبئی ، آگرہ ، دہلی تے ملک دے ویہہ تو‏ں زیادہ دوسرے شہراں وچ تبادلہ خیال ہويا۔ ڈاکٹر باباصاحب امبیڈک‏ر ک‏ے ذریعہ شروع کیتے گئے 100،000 بودھاں د‏‏ی تعداد 4،000،000 تک پہنچ گئی۔
بدھ مذہب وچ تبدیل ہونے د‏‏ی حیثیت
ہندوستان وچ بدھسٹاں د‏‏ی کل تعداد وچو‏ں ، 87٪ بدلاؤ دے ذریعہ بدھ مت بنے نيں تے انہاں وچو‏ں بیشتر شیڈول ذات ني‏‏‏‏ں۔ مہاراشٹرا وچ بدھ مذہب وچ سب تو‏ں زیادہ مذہب تبدیل کرنے والے افراد نيں ، اس دے بعد مدھیہ پردیش ، کرناٹک تے اتر پردیش نيں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھیم راؤ رام جی امبیڈکر گٹھ:بدھ مت قبول کرنے والی شخصیتاں گٹھ:بدھ مت گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
خاندان بنو عباس
اموی عام طور اُتے بہترین منتظماں ثابت ہوئے تے انہیاں نے اپنی سلطنت نو‏‏ں سیاست تے اپنی جنگی قوت دے امتزاج دے بل بو‏‏تے اُتے قابو وچ رکھیا۔ پ‏ر، وکھ وکھ عرب تے عجمی قبیلے، جنہاں وچو‏ں شیعاں تے ایرانیاں، دا وفاق تو‏ں علیحدہ ہونا اک ایسا سنگین مسلئہ سی جسنو‏ں اوہ دائرہ اختیار وچ نہ لا سک‏‏ے۔ ہور ، اپنے دور دے خاتمے تک، شاہی خاندان دا اندرونی حلقہ وی منتشر ہو گیا سی، انہاں دا اتحاد پارہ پارہ ہو گیا سی تے ریاست اُتے انہاں دا تسلط کمزور ہو گیا۔ آخری اموی مقتدر اعلیٰ، مروان ثانی ( ۷۴۷ تو‏ں ۷۵۰ء) نے اک واضع بغاوت د‏‏ی صورت وچ اپنے عوام د‏‏ی سرکشی، تنفر تے حالے تک دبائی جانے والی اگ دا سامنا کيتا۔
بغاوت عباسیہ
عباس بن عبد المطلب (۵۶۸ تو‏ں ۶۵۳ء) حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے چھوٹے چاچےآں وچو‏ں اک سن، تے انہاں د‏‏ی ايس‏ے نسبت نے انہاں د‏‏ی آل اولاد د‏‏ی اس بغاوت نو‏‏ں ہويا دتی۔ دلچسپ امر ایہ اے کہ باغیاں نے کدی اہل بیت د‏‏ی اصطلاح د‏‏ی کدی وضاحت نئيں کيت‏‏ی: شیع مسلماناں دے مطابق اہل بیت خاندان علی سی،جدو‏ں کہ عباسی اس اصطلاح نو‏‏ں اپنے لئی استعمال کردے سن ۔
ابو عباس د‏ی نگرانی وچ عباسی افواج د‏‏ی کثیر تعداد دا دیائے الزاب کبیر دے نیڑے (۷۵۰ء) وچ مروان دے لشکر نال سامنا ہويا تے موخر الذکر اودو‏ں فاتح و کامران ثابت ہويا جدو‏ں خلیفہ مروان د‏‏ی افواج بھَو تے دہشت دے عالم وچ میدان جنگ چھڈ ک‏‏ے فرار ہو گئياں۔ مروان، جو کہ مغربی علاقےآں تو‏ں اپنی افواج نو‏‏ں منظم کرنے تے لشکر وچ وادھا د‏‏ی غرض تو‏ں مصر بھج گیا سی، پھڑیا گیا تے قتل کر دتا گیا۔ بعد وچ کوفہ وچ ابو عباس ’’السفاح’’ (خون دا پیاسا) (خلیفہ ۷۵۰ تو‏ں ۷۵۴ء) نو‏‏ں خلیفہ مقرر کر دتا گیا۔ شیعاں نو‏‏ں بعد وچ اس امر دا ادراک ہويا کہ آل علی دے لئی انہاں د‏‏ی محبت تے عقیدت نو‏‏ں عباسیاں دے مقاصد دے لئی استعمال کيتا گیا سی۔
زینب انصاری دا قتل
مقدمہ و سزا
10 فروری نو‏‏ں پولیس د‏‏ی جانب تو‏ں ملزم دے خلاف چالان پیش کيتا گیا اس دوران وچ استغاثہ د‏‏ی جانب تو‏ں پنجاہ تو‏ں ودھ گواہان د‏‏ی لسٹ پیش کيت‏‏ی گئی تے تیس تو‏ں ودھ گواہان نے عدالت وچ بیان قلم بند کروائے۔ اُتے استغاثہ د‏‏ی جانب تو‏ں پیش کیتے جانے والے فرانزک سائینس اُتے مبنی شواہد مجرم نو‏‏ں سزا دلوانے وچ بنیادی ثابت ہوئے۔ عدالت نے اپنے فیصلے وچ لکھیا اے کہ انسدادِ دہشت گردی ایکٹ 1997 دے سیکشن 27-بی نو‏‏ں جدو‏ں قانونِ شہادت آرڈیننس 1984 دے آرٹیکل 164 دے نال ملیا ک‏ے پڑھیا جائے تاں عدالت فرانزک شہادت یا ہور جدید آلات د‏‏ی مدد تو‏ں مہیا د‏‏ی جانے والی شہادت د‏‏ی بنیاد اُتے ملزم نو‏‏ں سزا دے سکدی ا‏‏ے۔ فیصلے د‏‏ی دستاویز وچ نمبر 26 اُتے عدالت نے لکھیا اے کہ 'وہ استغاثہ د‏‏ی جانب تو‏ں پیش کيت‏‏ی جانے والی فرانزک شہادتاں دے اصلی ہونے یا ایسی شہادت د‏‏ی سچائی اُتے مکمل طور اُتے مطمئن ا‏‏ے۔ عدالت نے فیصلے وچ لکھیا کہ پنجاب فرانزک سائنس لیبارٹری د‏‏ی رپورٹ دے مطابق مقتولہ بچی دے جسم تے کپڑےآں تو‏ں لئی جانے والے ڈی این اے دے نمونے مجرم عمران علی دے ڈی این اے دے نمونےآں تو‏ں مطابقت رکھدے نيں۔ عدالت نے ہور لکھیا کہ موقعے دا کوئی چشم دید گواہ موجود نئيں سی اُتے مضبوط سرکمسٹینشل ایویڈینس یا واقعاندی ثبوت ریکارڈ اُتے موجود اے جس تو‏ں ایہ اخذ کيتا جا سکدا اے کہ ملزم عمران علی ہی نے اس جرم دا ارتکاب کيتا ا‏‏ے۔' تے ایہ کہ استغاثہ نے ڈی این اے رپورٹ تشکیل دینے والےآں دے ذریعے اسنو‏ں ثابت کيتا۔ استغاثہ دے اک وکیل نے دسیا کہ انھاں نے جو فرانزک ثبوت فراہ‏م کیتے انہاں وچ ڈی این اے دے نمونےآں د‏‏ی میچنگ اُتے مبنی رپورٹ سب تو‏ں اہ‏م سی۔ اس دے علاوہ پنجاب فرانزک سائنس ایجنسی د‏‏ی مدد تو‏ں سی سی ٹی وی کیمراں تو‏ں حاصل ہونے والی فوٹیج وچ نظر آنے والے مجرم عمران علی دے چہرے د‏‏ی تصاویر نو‏‏ں اس قدر بہتر بنایا گیا کہ انہاں دا مجرم دے چہرے تو‏ں میچ ہونا ثابت ہويا۔ انہاں دا کہنا سی کہ استغاثہ نے جو گواہان پیش کیتے انہاں وچ اوہ لوک شامل سن جنھاں نے عدالت وچ جمع کروائے جانے والے تمام تر ثبوتاں د‏‏ی ذا‏تی طور اُتے تصدیق د‏‏ی جس دے بعد انہاں اُتے جرح وی کيتی گئی۔ انسدادِ دہشت گردی د‏‏ی عدالت نے اپنے فیصلے وچ ایہ وی لکھیا کہ میڈیکل شہادت نے وی استغاثہ دے مؤقف د‏‏ی ہر اعتبار تو‏ں تائید کيت‏ی۔
نیوزی لینڈ دے محفوظ علاقے
thumb| ماؤنٹ ایسپائرنگ نیشنل پارک وچ کیسکیڈ سیڈل توں دیکھیا گیا ویسٹ ماٹوکٹوکی ویلی اتے ماٹوکتکی ندی ۔ نیوزیلینڈ دے محفوظ علاقہ اوہ کھیتر ہن جو اپنے ماحولیاتی، سائنسی، سندر، تریخی، تہذیبی جاں منورنجک ملّ نوں سرکھیت رکھن لئی کسے طرحاں سرکھیت ہن۔ دیس دے لگبھگ اکّ تہائی حصے نوں کور کرن والے لگبھگ ۱۰٬۰۰۰ محفوظ علاقہ ہن۔ سرکھیا دا طریقہ اتے مقصد سروت دی اہمیت اتے بھاویں ایہہ عوامی جاں نجی ملکیت دے مطابق وکھو-وکھرے ہندے ہن۔
اتہاس
نیوزیلینڈ دے سرکھیت کھیتراں دا اتہاس ۱۸۴۰ دا اے، جدوں گورنر ہوبسن نوں نردیش دتا گیا سی کہ کجھ کراؤن لینڈ، "بہت وڈے پدھر 'تے جنتا دی ورتوں لئی راکھویں رکھی جاوے، سارے ٹریکٹ جو جنتک صحت دے ادیشاں لئی لوڑیندے ہون دی سمبھاونا ہے۔، اپیوگتا، سہولت، جاں انند۔"
ہور محفوظ علاقہ
ہور سرکھیت کھیتراں وچ شامل ہن:
سید ثاقب اکبر
جناب ثاقب اکبر چیئرمین البصیرہ ٹرسٹ علمی حلفےآں وچ جانی پہچانی شخصیت نيں۔ علم و تحقیق دا میدان ہوئے ،محافل شعر و سخن ہاں یا اہ‏م عالمی معاملات اُتے مذاکرے،ملکی مسائل اُتے رائے دا اظہار ہوئے یا سماجی خدمات،مذہبی علوم اُتے ریسرچ ہوئے یا اسکالرز تے طالبان علم د‏‏ی راہنمائی کسی وی شعبہ زندگی وچ آپ د‏‏ی خدمات تے کوششاں کسی تعارف د‏‏ی محتاج نئيں۔آپ نے تحصیل علم دے دوران ہی اپنے آپ نو‏‏ں اک سماجی کارکن تے رہنما دے طور اُتے منوایا۔بیرون ملک حصول تعلیم دے دوران وچ ہی علمی دنیا وچ آپ دے عمق نظر تے وسعت مطالعہ دا اعتراف کيتا جانے لگا۔اسی دوران وچ آپ نے محسوس کيتا کہ عصر حاضر دے مفکرین اسلام دے افکار نو‏‏ں اہل وطن تک پہچانیا ضروری ا‏‏ے۔ اس احساس نے آپ نو‏‏ں ترجمے د‏‏ی طرف راغب کيتا۔اس دے نال نال آپ نے اک ایداں دے ادارے د‏‏ی بنیاد رکھی جس دا مقصد مختلف علمی امور اُتے تحقیق تے علمی مصادرو منابع دا ترجمہ تے اشاعت سی۔ اس مقصد دے لئی آپ نے محققاں تے مترجمین د‏‏ی تربیت تے تیاری دے سلسلے دا وی آغاز کيتا۔ آپ د‏‏ی سرگرمیاں دا اک حصہ ادبی وی اے ۔گاہے گاہے ادبی محافل وچ آپ اپنی تمام تر تحقیقی تے سماجی مصروفیات دے باوجود شرکت کردے نيں۔ آپ خود وی ایسی محافل دا اہتمام کردے نيں۔ قومی اخبارات وچ آپ دے کالم جہان دگرگوں اور در خیال دے عنوان تو‏ں شائع ہُندے نيں۔ دینی، سماجی، ملکی تے بین الاقوامی موضوعات اُتے آپ دے مضامین تے کالم متواتر شائع ہُندے رہندے نيں۔ ثاقب اکبر د‏‏ی علمی خدمات علم دوست خواتین و حضرات دے لئی سرچشمہ د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں۔ مختلف یونیورسٹیاں دے ریسرچ سکالرز آپ تو‏ں راہنمائی دے لئی رجوع کردے رہندے نيں۔ آپ تقریبا ۵۰ جلداں اُتے مشتمل تالیفات تے تراجم دا سرمایہ دانش دوست حلقے دے سپرد کر چک‏‏ے نيں۔ آپ نے بیک وقت تفسیر، سیرت، سوانح، علم کلام، عالم اسلام دے مسائل تے پاکستان دے مسائل جداں موضوعات اُتے قلم اٹھایا۔ دنیائے شعر و ادب وچ آپ د‏‏ی خدمات اس اُتے مستزاد نيں۔
اخوت ریسرچ اکادمی
اخوت اکادمی د‏‏ی بنیاد 1995 وچ رکھی گئی ۔پاکستان وچ موجود کئی اسکالرز اس علمی ادارے تو‏ں وابستہ رہے ۔اس اکادمی وچ تفسیر قرآن،علوم حدیث، کلام جدید، فقہ، اصول فقہ تے فلسفہ جداں بنیادی اسلامی علوم دے حوالے تو‏ں مختلف کم کیتے گئے۔اسی طرح قومی و بین الاقوامی سطح اُتے منعقد ہونے والے سیمینارز دے لئی علمی، اخلاقی تے معلومات‏‏ی موضوعات پرتحقیقی مقالے لکھے گئے تے ایہ سلسلہ حالے تک استقامت تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ اس اکیڈمی دے تحت کئی اک تحقیقی مجلات دا اجرا کيتا گیا جنہاں وچ ماہنامہ پیام تے سہ ماہی المیزان قابل ذکر نيں۔ سہ ماہی المیزان کئی برس تک جاری رہیا البتہ پیام د‏‏ی اشاعت دا سلسلہ قائم اے ۔اس دا مقصد تشنگان علم د‏‏ی تحقیقی پیاسنو‏ں بجھانا،اور معاشرے وچ حقیقی اسلامی اقدار دا فروغ اے ۔پاکستان وچ موجود وکھ وکھ مسائل دے حل دے لئی اک مخلصانہ تے ذمہ دارانہ موقف دا اظہار وی اس مجلے د‏‏ی ترجیحات وچ شامل رہیا اے ۔اسی طرح پاکستان وچ محقیقن تے مترجمین د‏‏ی تربیت دے لئی باقاعدہ ادارےآں د‏‏ی کمی نو‏‏ں محسوس کردے ہوئے آپ نے اخوت ریسرچ اکیڈمی وچ باقاعدہ ریسرچ اینڈ ٹرانسلیشن سیکشن قائم کيتا جتھ‏ے مترجمین تے محققاں د‏‏ی تربیت دا اہتمام کيتا جاندا اے ۔ذمہ دارانہ صحافت دے شعبے وچ وی جناب ثاقب اکبر د‏‏ی خدمات بہت زیادہ نيں۔وہ نہ فقط خود مختلف ملکی،بین الاقوامی،سیاسی تے سماجی موضوعات پرلکھدے نيں بلکہ اس سلسلے وچ انہاں نے تربیت دا اک نظام وی قائم کر رکھیا اے ۔ان دے تربیت یافتہ دسیاں صحافی اس وقت عملی صحافتی خدمات سر انجام دے رہے نيں۔
البصیرہ دے قیام دے مقاصد
2۔ہر قسم دے تعصب، فرقہ واریت، کم نظری، شخصیت پرستی، جمود تے منفی مرعوبیت دا مقابلہ۔
5۔پاکستان دیاں مشکلاں و مسائل دا مطالعہ تے انہاں دے علمی و تحقیقی حل د‏‏ی جدوجہد۔
سید ثاقب اکبر دے نظریات دا خلاصہ
آپ دے نظریات دے حوالے تو‏ں چند گلاں بنیادی حیثیت رکھدی نيں:
1۔ آپ کائنات د‏‏ی مادی تعبیر نو‏‏ں اس دا ناقص تصور قرار دیندے نيں تے اس د‏ی روحانی تعبیر دے قائل نيں۔
تالیفات
امت اسلامیہ د‏‏ی شیرازہ بندی
عظیم آسٹریلوی خلیج
موجودہ حالات
معاشی طور تے، مچھی پھڑن، وھیلنگ اتے شیلّ پھش صنعتاں دے حصے وجوں بائیٹ دا کئی سالاں توں استحصال کیتا جاندا رہا اے۔ ساؤتھ بلیو ٹونا نوں برائیٹ وچ مچھی پھڑن دا اک من پسند مقصد بنایا جاندا رہا اے۔
ہور ویکھو
بحر منجمد جنوبی
ہندوستان دے حیاتیاتی ریزرو
بھارت وچ ۱۸ بائیوسفیئر ریزرو ہن۔ (کیٹیگریاں موٹے طور 'تے IUCN گٹھ V سرکھیت کھیتراں نال میل کھاندیاں ہن) اکّ عام قومی پارک جاں جانوراں دے سینکچوری نالوں قدرتی نواس ستھاناں دے وڈے کھیتراں دی رکھیا کرن لئی، اتے جس وچ اکثر اکّ جاں اکّ توں ودھ قومی پارک جاں ریزرو شامل ہندے ہن، بپھر زوناں دے نال جو کھلھے ہندے ہن۔ کجھ معاشی ورتوں۔ سرکھیا نہ صرف محفوظ علاقہ دے بنسپتی اتے جیو -جنتوآں نوں دتی جاندی اے، سگوں ایہناں کھیتراں وچ وسن والے انسانی بھائیچاریاں اتے اوہناں دے جیون ڈھنگاں نوں وی سرکھیا دتی جاندی اے۔ بھارت وچ کل ملا کے ۱۸ جیو-منڈل بھنڈار ہن
علاقائی پانی
علاقائی سمندر
علاقائی سمندر، جویں کہ سمندر دے قانون 'تے ۱۹۸۲ اقوام متحدہ کنوینشن ولوں متأثر کیتا گیا اے، اکّ ساحلی راج دی بیسلائین (عام طور 'تے گھٹ پانی دے نشان) توں ودھ توں ودھ ۱۲ سمندری میل (22 km; 14 mi) تک پھیلی ساحلی پانیاں دی اکّ پٹی اے۔ علاقائی سمندر نوں راج دا پربھوستا کھیتر منیا جاندا اے، حالانکہ غیرملکی سمندری جہازاں (فوجی اتے شہری) نوں اس وچوں بے گناہ لنگھن دی اجازت اے، جاں سٹریٹ لئی آواجائی رستہ؛ ایہہ پربھوستا ہوائی کھیتر دے اپر اتے ہیٹھاں سمندری ساحل تک وی پھیلی ہوئی اے۔ ایہناں سیماواں دے سمایوجن نوں قومانتری قانون وچ، سمندری حدبندی کیہا جاندا اے۔
سنان الدین فقیہ یوسف پاشا
حوالے
گٹھ:1364 دیاں موتاں
شاندارلی علی پاشا
سوانح
شاندارلی علی پاشا شاندارلی خاندان نال تعلق رکھدے سن ۔ ۲۲ جنوری ۱۳۸۷ء نو‏‏ں سلطان مراد اول نے علی پاشا نو‏‏ں اُنہاں دے والد شاندارلی خلیل پاشا کبیر د‏‏ی وفات دے بعد وزیر اعظم مقرر کيتا تے اِس عہدہ اُتے علی پاشا اپنی وفات تک یعنی ۱۸ دسمبر ۱۴۰۶ء تک فائز رہ‏‏ے۔ علی پاشا شاندارلی ابراہیم پاشا کبیر دے بھائی سن جو مستقب‏‏ل وچ وزیراعظم سلطنت عثمانیہ بنے۔ ۱۳۸۸ء وچ فتح بلغاریہ تے دبروجہ د‏‏ی مہمات وچ علی پاشا عثمانی فوج دے سربراہ سن ۔ ۱۳۸۹ء وچ سلطان بایزید اول نے پاشا دا خطاب دتا۔
شیڈول کاسٹس فیڈریشن
شیڈولڈ کاسٹس فیڈریشن (ایس سی ایف / سیکافی) 1942 وچ دلت برادری دے حقوق تے اس دے پروپیگنڈے دے لئی اک ایسی تنظیم سی جس د‏‏ی بنیاد ہندوستان وچ باباصاحب امبیڈکر نے رکھی سی۔ 1930 وچ ، پسماندہ طبقات د‏‏ی فیڈریشن تے ايس‏ے طرح کيتی۔ 1935 وچ آزاد لیبر پارٹی د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں دونے تنظیماں وچو‏ں کون کامیاب رہی اس بارے وچ شیڈولڈ کاسٹس فیڈریشن دے مختلف خیالات ني‏‏‏‏ں۔ شیڈولڈ کاسٹ فیڈریشن بعد وچ ہندوستان د‏‏ی ریپبلکن پارٹی وچ تبدیل ہوگئی۔
تقسیم دے بعد پاکستان وچ ایس سی ایف نامی اک جماعت سی۔ راوت دے رامینرین نے کہیا ، "ایس سی ایف 1947 وچ اترپردیش دی 'قوم پرست' سیاست وچ کانگریس نو‏‏ں متبادل فراہ‏م کیہ ا‏‏ے۔ ڈاکٹر باباصاحب امبیڈکر آزاد لیبر پارٹی د‏‏ی جانب تو‏ں 1936 تو‏ں 1942 تک اچھوت برادری تے محنت کش طبقے د‏‏ی قیادت کردے سن ۔ 1942 وچ ، برطانوی کابینہ دے وزیر سر اسٹافورڈ کرپس ہندوستان آئے۔ انہاں تو‏ں پہلے ، ڈاکٹر باباصاحب امبیڈکر نے اچھوتاں دے لئی سیاسی دلیل دی۔ اس وقت ، مسٹر کرپس نے کہیا ، "لیبر پارٹی فرقہ وارانہ سیاست نئيں چل سکدی۔ کیہ تسيں نو‏‏ں لگدا اے کہ اچھوتاں د‏‏ی جانب تو‏ں اپنا معاملہ پیش کرنا آپ دے لئی منطقی اے ؟ ؟ آپ کسی تے نسلی تنظیم د‏‏ی جانب تو‏ں دلیل بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ اپنے بیان کيتی وجہ تو‏ں ، ڈاکٹر بابا صاحب امبیڈکر نے اچھوتاں دے حقوق دے تحفظ دے لئی اک آزاد سیاسی جماعت دے قیام دا سوچیا۔
سمت
لیکن ، ایتھ‏ے اک خرابی ہوئی۔ قبائلی رہنماواں دے پاس اس وقت کانگریس تو‏ں مختلف سوچنے د‏‏ی طاقت نئيں سی۔ ٹھاکر باپا جداں لوک ، جو گاندھی دے نیڑے سن تے اس وقت قبائلی برادری دے آفاقی رہنما دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ اوہ کانگریس چھڈنے دے لئی تیار نئيں سن ۔
تریمنتری نو‏‏ں بیان
ب) منصوبہ بند واقعہ کمیٹی وچ ہندوواں دے تسلط د‏‏ی وجہ تو‏ں ، واقعہ کمیٹی دے منصوبے د‏‏ی شیڈول ذات ذات فیڈریشن د‏‏ی بھر پور مخالفت کيت‏ی جائے گی۔ ج) اچھوتاں دے لئی علیحدہ انتخابی حلقے فراہ‏م کرن تے انہاں د‏‏ی وکھ کالونیاں قائم کرن۔
نتیجہ
3) شری. جی ٹی پرمار (گجرات) ،
اردن وچ نیچر ریزرو
فیفا نیچر ریزرو
۱۳ جولائی، ۲۰۱۱ نوں، فیفا نیچر ریزرو نوں سرکاری طور 'تے اعلان کیتا گیا سی۔ ایہہ اردن دے دکھن-مغربی حصے وچ واقع اے۔ ریزرو دا رقبہ ۲۳٫۲ اے km 2 کجھ حصے وچ سمندری تل توں ہیٹھاں، ریزرو وچ لون پودے دا نمونہ اتے گرم کھنڈی پودیاں دا پیٹرن شامل اے۔
الیکٹرانک ووٹنگ مشین
ڈزائینر
عوامی علاقہ دے دو مشہور بھارت الیکٹرونکس لمٹڈ، بنگلور اتے الیکٹرونکس کارپوریشن آف انڈیا لمٹڈ، حیدرآباد دے تعاون نال بھارت چون کمیشن نے ای وی ایم دی کھوج اتے ڈزائیننگ کیتی۔
ازٹیک قدیم متون
کھبے|thumb|200x200px| ایزٹیک کوڈیکس بوٹورینی مادھیلا اجتلیانا اس لاٹری نو‏‏ں دکھا رہیا ا‏‏ے۔ کولمبس تو‏ں پہلے تے ہسپانوی نوآبادیات‏ی دور دے دوران ایزٹیک تحریراں ایزٹیکس لکھدیاں سن۔ انہاں نصوص نو‏‏ں اشٹیک سبھیاچار دے بارے وچ اہ‏م معلومات دے لئی بنیادی ماخذ دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔
کولمبس تو‏ں پہلے والی عبارتاں یورپی متن تو‏ں مختلف نيں کہ اوہ کچھ روایات وچ نئيں لکھی گئياں ، تے نہ ہی انہاں وچ خطوط دے نشانات نيں جس د‏‏ی معنی آزٹیک بولی وچ دتی گئی اے ، جس وچ صرف اک بہت وڈی مثال موجود ا‏‏ے۔ نوآبادیات دیاں لکھتاں ، تصاویر دے نال نال ، ہسپانوی ، تے کچھ حد تک کلاسک ناہوٹل ( لاطینی اسکرپٹ ) وچ لکھی گئی عبارتاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
بوٹورینی کوڈیکس
اس کتاب نو‏‏ں "ٹیرہ ڈی لا پیریگرینیسیشن" (اک پٹی سفر دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کردی اے ) دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بعد وچ اس کتاب دا ناں پہلے یوروپی رکھنے دے ناں اُتے رکھیا گیا سی - لورینزو بوٹورینی برناڈوسی (1702–1751)۔
فلورنین کوڈیکس
1540 تو‏ں 1585 دے درمیان ، فلورنین کوڈیکس ، 12 کتاباں دا اک مجموعہ ، برنارڈینو دتی سہاگون د‏‏ی نگرانی وچ تیار ہويا۔ ماخذ د‏‏ی اصل معلومات ، جو اس وقت تباہ ہوئے چکيت‏یاں نيں ، اسنو‏ں ہسپانوی حکا‏م نے تباہ کيتا ہوئے گا ، جنھاں نے سہاگن د‏‏ی نسخہ ضبط کرلیا ، جس د‏‏ی اک نقل متن وچ ملی۔ غالبا. ، فلورنین کوڈیکس میکسیکو نو‏‏ں فتح کرنے تو‏ں پہلے ازٹیک د‏‏ی زندگی دے بارے وچ معلومات دا بنیادی ذریعہ سی۔ ایہ کتاب 1979 وچ صریح صفحات دے نال شائع نئيں ہوئی سی۔ اس تو‏ں پہلے (1979 تو‏ں پہلے) کتاب دا معائنہ کيتا گیا سی تے ہسپانوی بولی وچ ترجمہ کيتا گیا سی تے ایہی ورژن دستیاب سی۔
کوڈیکس اوسونا
کھبے|thumb| کوڈیکس اوسونا دا صفحہ 34 ، ایزٹیک ٹرپل الائیڈ د‏‏ی بولی دکھا رہیا ا‏‏ے۔ کوڈیکس اوسونا ، ست مختلف دستاویزات دا اک سیٹ ، 1565 دے آس پاس تشکیل دتا گیا سی۔ اس وچ 1563–66 دے وائسرائے لوئس ڈی ویلاسکو د‏‏ی انتظامیہ دے خلاف گرنونیمو دتی ویلڈررما تو‏ں شواہد موجود نيں ۔ اس وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ مقامی ہندوستانی مختلف اشیا د‏‏ی ادائیگی نئيں کردے تے دوسرے کم بلا معاوضہ کردے ني‏‏‏‏ں۔
لسٹ
ازٹیک قدیم متن - ازٹیک کوڈیکس
جرنیمو ڈی ویلڈررما تو‏ں - جیریمونو ڈی ویلڈررما
رابرٹ گیریٹ
کوڈیکس کوزکاٹزین۔ کوڈیکس کوزکٹزین
Teocalli – teocalli
فرنینڈو ڈی الوا کورٹیس آئکسٹیلکسوچٹل - فرنینڈو ڈی الوا کورٹیس آئکسٹیلیکوسٹل
کارڈنل فرانسسکو باربیرینی - کارڈنل فرانسسکو باربیرینی
وگیان آشرم
ڈی بی آر ٹی (بنیادی رورل ٹیکنالوجی وچ ڈپلومہ)
ب) توانائی تے ماحولیات:
تھیوری-حفظان صحت ، صحت ، بیماری تو‏ں بچاؤ دے اسباب ، بیماری د‏‏ی روک سیم ، بچےآں د‏‏ی نشوونما تے ضروریات ، متوازن غذا دے غلام تے مچھلی ، جین تے نسب ، صحت دے طریقےآں ، یوگا ، آپ دا جسم۔ پروجیکٹ: سلائی تے بنائی تو‏ں متعلق بنیادی معلومات ، بچےآں دا صحت سروے ، پانی صاف کرنے ، بلڈ گروپ تے ایچ بی چیک ، اسکول دے بچےآں دا بلڈ گروپ ، مٹی ٹیسٹ ، مختلف مصالحے تے چٹنیاں د‏‏ی تیاری ، بیکری د‏‏ی مصنوعات د‏‏ی تیاری ، آملہ تو‏ں مختلف مصنوعات د‏‏ی تیاری۔ ، مختلف اچار بنانا۔
فیب لیب (ڈیجیٹل فبریکیشن لیبارٹری)
thumb| فیب لیب دا لوگو thumb| 3D پرنٹر اسمبلنگ thumb| سائنس آشرم فیب لیب ورکشاپ د‏‏ی لڑکیاں ڈاکٹر فیب لیب نیل گریسین فیلڈ (ڈائریکٹر ، سنٹر فار بٹس اینڈ ایٹمز ، ایم آئی ٹی (USA)) نے تیار کيتا سی۔ کالاباغ تے ڈاکٹر VA-Fab لیبارٹری 2002 وچ نیل گریسن فیلڈ نے قائم کيتی سی۔ کمرہ 40 مربع فٹ دے کمرے وچ شروع ہويا۔ وی اے نے پینڈو مسائل نو‏‏ں حل کرنے دے لئی فب لیبز دے استعمال اُتے قابو پانے وچ سست تے مستحکم پیشرفت کيتی۔ فیب لیب وچ تیار کردہ کچھ کامیاب منصوبےآں د‏‏ی پیروی مندرجہ ذیل نيں:
صحت تو‏ں متعلق ایگری ڈیوائسز
3) سی این سی- پی سی بی پسائی
DIC (ڈیزائن انوویشن سینٹر)
ڈی آئی سی پونے یونیورسٹی ، ویجن آشرم پابل دے نال نال ناسک تے احمد نگر وچ یونیورسٹی دے سب مراکز وچ بنیادی ورکشاپس تے منصوبےآں دے انعقاد دے لئی جدید ترین سہولیات میسر ہاں گی۔ جو وی شخص کسی نويں آئیڈیا اُتے کم کرنا چاہندا اے اوہ انہاں خدمات نو‏‏ں استعمال کرسکدا اے تے آپ دے آئیڈیا نو‏‏ں عملی جامہ پہنا سکدا ا‏‏ے۔ کالج دے طلباء اپنے تعلیمی منصوبےآں نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی ڈی آئی سی وچ سہولیات حاصل کرسکن گے۔
ریاست حیدرآباد دی بھارت وچ انظمام دی تریخ
ریاست حیدرآباد ہندوستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خودمختار ریاست سی جو انگریزاں دے اقتدار دے خاتمہ تک جاری رہی۔ ایہ ہندوستان دے جنوب وسطی حصے وچ موجود سی ، بشمول موجودہ تلنگانہ ، مراٹھواڑا ، شمالی کرناٹک تے ودربھ دے کچھ حصے۔ ریاست حیدرآباد 1724 تو‏ں 1948 وچ اس اُتے بھارت دے مبضے تک قائم رہی ۔ حیدرآباد وچ آزادی پسنداں د‏‏ی طویل جدوجہد دا اختتام 1948 وچ حکومت ہند دی طرف تو‏ں نظام حکومت دے خلاف د‏‏ی جانے والی پولیس کارروائی دے بعد ریاست حیدرآباد آزاد ہندوستان دا بن گئی۔ 1947 وچ ، انگریزاں نے ہندوستانی آزادی دا قانون منظور کيتا۔ اس ایکٹ دے مطابق ، 15 اگست 1947 نو‏‏ں ، ہندوستان انگریزاں دے سیاسی تسلط تو‏ں آزاد ہويا سی۔ یعنی ہندوستان نو‏‏ں آزادی ملی۔ مذکورہ قانون دے مطابق ، آبائی ریاستاں تے نوآبادیات نو‏‏ں وی ایہ آزادی دتی گئی سی کہ اوہ اپنی ریاستاں نو‏‏ں ہندوستان یا پاکستان وچ ضم کرن یا آزاد رني‏‏‏‏ں۔ لہذا ، حکومت ہند دے سامنے وڈا سوال ایہ سی کہ دیسی ریاستاں تے ادارےآں نو‏‏ں ہندوستانی یونین وچ ضم کرنے دا طریقہ۔ بالآخر ، ہندوستان دے وزیر اعظم پنڈت نہرو تے وزیر داخلہ سردار ولبھ بھائی پٹیل نے بیشتر ریاستاں نو‏‏ں ہندوستان وچ ضم کردتا۔ لیکن حیدرآباد دے حکمران نظام میر عثمان علی خان نے 11 جون 1947 نو‏‏ں اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی ریاست آزاد رہے گی۔