cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کعبہ
کنواں زمزم
مسجد حرام وچ کعبہ دے جنوب مشرق وچ تقریباً 21 میٹر دے فاصلے اُتے تہ خانے وچ آب زمزم دا کنواں اے جو ابراہیم تے ہاجرہ دے شیر خوار بیٹے اسماعیل د‏‏ی پیاس بجھانے دے بہانے اللہ تعالٰیٰ نے تقریباً 4 ہزار سال پہلے اک معجزے د‏‏ی صورت وچ مکہ مکرمہ دے بے آب و گیاہ ریگستان وچ جاری کيتا جو وقت دے نال سُک گیا سی۔ نبی پاک صلی اللہ علیہ وسلم دے دادا عبد المطلب نے اشارہ خداوندی تو‏ں دوبارہ کھدوایا جواج تک جاری و ساری ا‏‏ے۔ آب زمزم دا سب تو‏ں وڈا دہانہ حجر اسود دے پاس اے جدو‏ں کہ اذان د‏‏ی جگہ دے علاوہ صفا و مروہ دے وکھ وکھ سینواں تو‏ں وی نکلدا ا‏‏ے۔ 1953ءتک تمام کنوئاں تو‏ں پانی ڈول دے ذریعے نکالاجاندا سی مگر ہن مسجد حرام دے اندر تے باہر وکھ وکھ سینواں اُتے آب زمزم د‏‏ی سبیلاں لگادی گئیاں نيں۔ آب زمزم دا پانی مسجد نبوی وچ وی عام ملدا اے تے حجاج کرام ایہ پانی دنیا بھر وچ اپنے نال لے جاندے نيں۔
اشک آباد
اشک آباد 1919ء توں 1927ء تک ناں پولتورسک ، وسطی ایشیاء چ ترکمانستان دا راجگڑھ تے سبتوں وڈا شہر اے ، جہڑا قراقم صحرا تے کوپت داغپربت دھارے وشکار واقع اے ۔ 2001ء دی جنگننا (مردم شماری) چ شہر دی لوک گنتی 6،95،300 تے 2009ء دی جنگننا چ شہر دی لوک گنتی 10 لکھ دے نیڑے اے ۔شہر دی آبادی دی اکثریت ترکمان اے تے روسی ، آذری ، آرمینی گھٹ گنتیاں وی وسدیاں نیں ۔ قراقم نہر شہر دے درمیاں چوں وگدی اے جہڑی آمو دریا توں پانی چڑھدے توں لہندے لیاندی اے ۔
باغ تے پارک
اشک آباد چ کئی پارک تے کھلیاں تھانواں نیں جہڑیاں زیادہ تر آزادی دے شروع آلے سالاں اساریاں گیائیاں تے بعد چ ودھائیاں گئیاں ۔ مشہور پارکاں تے باغاں چ :بوٹینیکل گارڈن ، گونش ، ترکمان ترک دوستی ، آزادی نیں ۔ سبتوں پرانا شہری باغ اشگ آباد باغ 1887ء چ بنایا گیا ۔ شہر دے وشکارے آرٹ پارک کمپلیکس اے ۔ تفریحی پارک ترکمان باشی کہانیاں دنیا ڈزنی لینڈ دا مقامی نمونہ اے ۔ چوک:ترکمانستان دی آزادی دے 10 سال ،ماگتیمگولی ، ابدی شعلہ ، زیلیلی ، چیرچیق ، گاراشسیزلک ، مارچ8 ، گیروگلی ، ڈولفن ، آزادی دے 15 سال ،10 ییل ابادانچیلک وغیرہ نیں ۔
کلوبائٹ
کلوبائٹ ڈیجیٹل جگہ دا اک ناپ اے۔ اک کلوبائٹ چ 1000 بٹ ہوندے نیں۔
چک 303 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
الوکرہ
الوکرہ ساحل سمندر
الوکرہ دا ساحل سمندر تے اس دے نال منسلک پارکاں دا منصوبہ وی زیر غور ا‏‏ے۔
مواصلات
کروہ آوا جائی کمپنی (مواصلات) دے ناں تو‏ں وکرہ تے ہور شہراں وچ بس تے ٹیکِس‏ے سروس چلاندی ا‏‏ے۔
یوہان گوٹلیب فختے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے دوجا حملہ
ایہ وی ویکھو
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے ستواں حملہ
پوئیٹیرز
گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
بخش زواره
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
محمد ۱
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پہلا حملہ
جت تے لٹ مار
شاہ نواز نے وی اپنی فوج اسدا سامنا کرن لئی بھیجی پر تن دن دی گھمسان دی لڑائی دے بعد ابدالی جیتو رہا اتے اسنے لاہور اتے قبضہ کر لیا۔ اس وچ شاہ نواز بچیا ہویا خزانہ لے کے دلی بھج گیا۔ ابدالی نے لاہور وچ لٹ–کھسٹ اتے قتل عام شروع کر دتا۔ اک ہی دن وچ نگر دا نقشہ بدل گیا۔
ایہ وی ویکھو
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے دوجا حملہ
کلون
آب و ہوا
کلون دا شمار وفاقی جمہوریہ جرمنی دے گرم شہروں وچ ہوندا اے۔
چک 313 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
پنجابی ناٹک دا پنجواں دور
اس دور دی ایہی ولکھنتا اے کہ اکو ویلے چارے پیڑھیاں پنجابی ناٹککاری وچ کم شیل رہندیاں ہن۔ پہلی پیڑھی وچوں ہرچرن سنگھ، سنت سنگھ سیکھوں، گردیال سنگھ کھوسلا، بلونت گارگی، دوجی پیڑھی وچوں سرجیت سنگھ سیٹھی، ہرسرن سنگھ، گرچرن سنگھ جسوجا، پرتوش گارگی، تیجی پیڑھی وچوں آتمجیت، اجمیر سنگھ اؤلکھ، چرن داس سدھو، گرشرن سنگھ، روندر روی، عجائب کمل، دیوندر سنگھ، درشن متوا وغیرہ چوتھی پیڑھی دے نویں ناٹک کاراں دے سموتھ نہ صرف ناٹ-رچنا دی نرنترتا برقرار رکھدے ہن سگوں نت نویں پریوگاں نال اپنی ناٹککاری دے نویں وستار الیکدے ہن۔
ارجنٹائن ٹکو-ٹکو
ارجنٹائن ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کالے
کالے فرانس دا اک شہر اے۔
چِھلا
چِھلے دے ڈھنگ
چِھلے دا سبھ توں عام ڈھنگ یوگ راہیں چِھلا اے۔ ایہدے چ ایہ حالتاں نیں: بچہ دانی دا مونھ گھٹنا، بچہ دانی کُھلنا تے تھلے ول جانا تے نیاݨے دا جنم تے زیر دا باہر آؤنا۔ پہلی حالت نوں اکثر 12 توں 19 گھینٹھے لگدے نیں، دوجی حالت نوں 20 منٹ توں 2 گھینٹھے تے تیجی حالت نوں 5 توں 30 منٹ لگدے نیں۔ پہلی حالت چ ڈھڈ یا پٹھ وچ کڑول پیڑاں نال شروع ہندی اے۔ ایہ لگ بھگ ادھے منٹ لئی تے ہر 10 توں 30 منٹاں وچ ہندیاں نیں۔ کڑول آلیاں پیڑاں تیز تے اکٹھیاں آؤندیاں نیں۔ دوجی حالت چ سنگڑن نال دھکنا ہو سکدا اے۔پیڑاں روکݨ واسطے کئی آرام دہ ٹکنیکاں، نشیلیاں دوائیاں تے کنگروڑ روک ورگے ڈھنگ نیں۔
بال ساہت
بچیاں دیاں کتاباں کیہو جہیاں ہون
بال-ساہت کتاب عمر طبقہ مطابق رنگدار، سچتر، سندر چھپائی، ودھیا کاغذ تے چنگی جلدبندی والی ہونی ضروری اے۔ موضوع مطابق کتاب دا سائز، پنے تے ڈھکویں مصوری دی وڈی اہمیت اے۔ چترکار نوں وی بال-نفسیات دا علم ہونا چاہیدا اے کہ اوہ کس عمر لئی تے کس موضوع نوں چتر رہا اے۔
مدينه الزهرا
باغات
دو نچلی چھتاں تو‏ں وڈا، رسمی اسلامی باغات ایتھ‏ے جڑے ہوئے سن ۔ انہاں وچو‏ں مغربی کونے د‏‏ی چھت سب تو‏ں نچلی چھت سی۔ انہاں دو مختصر باغات نو‏‏ں "سیلون ریکو" دے طور اُتے جانے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں باغات د‏‏ی سب تو‏ں خاص گل ایہی اے کہ ایہ استقبالیہ کمرے د‏‏ی طرف واضح طور اُتے اشارہ کردے سن ۔
چک 38 فورڈواہ
چک 38  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
میر جعفر
میر جعفر، نواب سراج الدولہ د‏‏ی فوج دا سپہ سالار سی، جیہنے جنگ پلاسی دے دوران نواب سراج الدولہ دے ناݪ غداری کرکے شہرت پائی۔
اس خدمت دے صِلے وچ انگریزاں نے میر جعفر نو‏‏ں 1757ء وچ برائے نام بنگال دا نواب مقرر کر دتا۔ ایہ اک کٹھ پتلی حکمران سی، اصل اختیارات لارڈ رابرٹ کلائیو دے ہتھ وچ سن۔ اس لئی انگریزاں نو‏‏ں لُٹ مار د‏‏ی کھلی آزادی سی، اوہناں نے بنگالی عوام نو‏‏ں جی بھر کے لُٹیا۔ پنگالیاں دے قالین دے کاروبار تباہ ہو گئے۔
چک 320 ٹی ڈی اے
320 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
برازیلی ٹکو-ٹکو
برازیلی ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کشمیر
کشمیر برصغیر پاک ھند دے شمال مغرب وچ اک پہاڑی دیس اے ۔ تریخی طور تے کشمیر اوہ وادی اے جہڑی ہمالیہ تے پیر پنجال دے پہاڑی سلسلیاں دے وچکار واقع اے ۔ اج کل کشمیر کافی وڈے علاقے نوں سمجھیا جاندا اے ، جس چ وادی کشمیر ، جموں ، لداخ ، آزاد کشمیر تے پاکستان دے شمالی علاقے گلگت تے بلتستان شامل نیں ۔ گلگت تے 1848ء چ کشمیر دے ڈوگرہ راجہ نے قبضہ کر لئیا سی ، استوں پہلے ایہہ اک آزاد ریست سی ، پاکستان بنن دے ویلے ایہہ علاقہ کشمیر چ شامل سی ۔ ایدا کچھ حصھ ھندستان کول کچھ پاکستان کول تے کچھ چین کول اے۔ لوک مسلمان ھندو سکھ بدھ نیں
نام
کیشمیر (Cashmere) اج دے نام کشمیر دا پرانے روپ اے، اتے کجھ دیساں وچ اج وی اسنوں اسے طرحاں بولیا اتے لکھیا جاندا اے۔
صوبہ قندوز
مورت نگری
د کندوز ولايت
کشمیر
سکھ راج
1819 وچ، کشمیر گھاٹی دا حق افغانستان دے درانی سامراج ہتھوں پنجاب دے رنجیت سنگھ دی اگوائی وچ سکھاں دیاں جیتو فوجاں ول کھسکنا شروع ہو گیا، اس طرحاں چار صدیاں توں راج کر رہا مغل سامراج دا مسلمان راج اتے افغانی راج دا انت ہو گیا۔ کیونکہ افغاناں نے کشمیریاں نوں بہت تنگ پریشان سی، جس کرکے اوہناں نے شروعات وچ نویں سکھ حکمراناں دا استقبال کیتا۔ بھاویں کہ سکھ گورنر وی مگروں کرڑے ثابت ہوئے اتے سکھ راج نوں عامَ طور اُتے دمنکاری منیا جاندا سی، کیونکہ سکھ سامراج دی راجگڑھ لاہور سی جسدا شاید کشمیر دے دور واقع ہون کرکے وی گورنراں نے غلط استعمال کیتا۔ سکھاں نے بہت سارے مسلمان ورتکنیک قانون بنائے، جس وچ گانواں نوں مارن والے نوں موت دی سزا، اتے شرینگر دی جامہ مسجد نوں بند کرن دا حکم، اتے آذان اپر مناہی شامل سی، جو کہ مسلماناں دی اک پراتھنا ہندی اے۔ اس دوران کشمیر وچ بہت سارے یورپی سیلانی آئے جنہاں وچوں کجھ نے وڈا مسلمان دہاتی لوکاں دی غریبی بارے اتے سکھاں ولوں وصولے جاندے حد توں ودھیرے ٹیکس بارے لکھیا۔ اس ویلے دیاں لکھتاں مطابق حد توں ودھیرے کراں دے کارن پینڈو علاقیاں دے بہت سارے اتھوں ہور کھیتراں وچ تر گئے جس کرکے کھیتی یوگ زمین دا صرف 16واں حصہ ہی کھیتی لئی ورتیا جا سکیا۔ بہت سارے کشمیری پینڈو لوک پنجاب دے میداناں ول تر گئے۔ حالانکہ 1832 وچ ادور پین دے کارن سکھاں نے زمینی کر نوں گھٹا کے ادھا کر دتا اتے کساناں نوں ویاج مکت قرضہ وی دینا شروع کر دتا؛ اس کرکے کشمیر سکھ سامراج دے لئی دوجا سبھ توں ودھیرے کر دین والا راج بن گیا۔ اس ویلے دوران کشمیری شال دنیا وچ مشہور ہو گئے، اتے اسنے بہت سارے کھریدداراں دا دھیان کھچیا، خاص کرکے پچھم والے خریدداراں دا۔
راجاشاہی ریاست
سندھیاں اتے کجھ بلاں دے کارن 1820 توں 1858 دے وچکار بنی جموں اتے کشمیر دی ریاست نے وکھ-وکھ کھیتراں، دھرماں اتے نسلاں نوں اکٹھیاں کیتا۔ مشرق ول، لداخ نسلی اتے تہذیبی طور اُتے تبتی سی اتے اتھوں دے وسنیک بدھ دھرم نوں مندے سن، دکھن ول جموں دے وچ ہندواں، مسلماناں اتے سکھاں دی ملی-جلی آبادی سی؛ بھاری آبادی والی مرکزی کشمیر گھاٹی وچ، آبادی مکھ روپ وچ سنی مسلمان لوکاں دی سی، بھاویں کہ اتھے گھٹ پر پربھاوی ہندو گھٹگنتی وی سی جنہاں وچ کشمیری براہمن جاں پنڈت شامل سن؛ اتر-مشرق وچ بہت ہی گھٹ آبادی والا بالتستان دی آبادی نسلی طور اُتے لداخ نال متعلق سی، پر اوہ لوک شیعہ اسلام نوں مندے سن؛ اتر وچ گھٹ آبادی والا گلگت کھیتر وکھ-وکھ طرحاں دے گروہاں نال وسیا ہویا سی جس وچ مکھ طور اُتے شیعہ اسلام دے گروہ سن، اتے پچھم وچ پنچھ ضلعے وچ مکھ طور اُتے مسلمان آبادی دی وسوں سی پر ایہناں دی نسل کشمیر گھاٹی دے لوکاں نالوں وکھ سی۔ 1857 دے ودروہ توں بعد، جس وچ کشمیر نے انگریزاں دا ساتھ دتا سی اتے مگروں گریٹ برٹین دے بریٹیش راج دیاں دھارناواں دا استقبال کیتا سی، جس پچھوں کشمیر دی راجشاہی ریاست برناتوی تاج دے راج ہیٹھاں آ گیا سی۔
1947 اتے 1948
رنبیر سنگھ دے پوترے ہری سنگھ، جو کہ کشمیر دی گدی اپر 1925 وچ بیٹھا سی، 1947 وچ اپبراعظم وچ انگریزی راج ختم ہون تک اتے مگروں بریٹیش بھارت سامراج ولوں بھارتی ونڈ کرن تک کشمیر دا بادشاہ سی۔
گرانٹ کاؤنٹی،نیبراسکا
گرانٹ امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
کشمیر
آبادی
بریٹیش راج ولوں 1901 وچ کروائے گئی جنگننا مطابق، جموں اتے کشمیر دے راجشاہی راج دی آبادی 2،905،578 سی۔ جس وچ 2،154،695 (74.16٪) مسلمان سن، 689،073 (23.72٪) ہندو، 25،828 (0.89٪) سکھ، اتے 35،047 (1.21٪) بتکنیک سن اتے باقی 935 (0.032٪) ہور سن۔
ضلع سانتےآرم
گٹھ:پرتگال گٹھ:پرتگال دے ضلعے
ضلع چغچران
ضلع چغچران افغانستان دے صوبہ غور دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام چغچران شہر اے ۔
منڈوروکو
گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:دکھنی امریکہ دے دیسی لوک
گریلی کاؤنٹی،نیبراسکا
گریلی امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
مراد I
فتوحات
خزاں دے موسم وچ جس طرح درختاں دے پتّے اک دے بعد اک گردے چلے جاندے نيں. بلکل اُسی طرح عثمانی افواج بازنطینی سلطنت دے ملکاں تے شہراں دے نال نال بلغاریہ تے سربیا نو‏‏ں وی فتح کردی چلی گئياں۔ انہاں فتوحات نو‏‏ں دیکھنے دے بعد ، بلغاریہ ، سربیا تے بازنطینی سلطنت دے حکمران مراد اول نو‏‏ں سالانہ ٹیکس ادا کرنے اُتے راضی ہوگئے۔
بخش مرکزی شهرستان سراب
ایہہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے   شہرستان سراب (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
سوچھ بھارت ابھیان
صنعتاں تے عوامی شعبے دے ادارے
صفائی د‏‏ی اس ملک گیر مسانو‏ں صنعتاں تے عوامی شعبے دے ادارےآں د‏‏ی جانب کافی پزیرائی ہوئی سی۔ اوہدی تفصیلات ذیل وچ درج اے:
گیاس اتھاریٹی آف انڈیا لیمیٹیڈ
گیاس اتھاریٹی آف انڈیا لیمیٹیڈ (مختصرًا گیل یا جی اے آئی ایل) بھارت وچ مملکتی ملکیت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی گیاس سازی تے اوہدی تقسیم د‏‏ی کمپنی ا‏‏ے۔ گیل نے اعلان کیتا سی کہ اوہ اک ہزار تو‏ں زیادہ بیوت الخلا ملک بھر وچ بنائے گی جس وچ لڑکیو‏ں دے لئی علاحدہ سہولتاں دا خاص خیال رکھیا جائے گا تاکہ خواتین د‏‏ی شرح خواندگی د‏‏ی گراوٹ نو‏‏ں روکیا جاس دے۔ منصوبے د‏‏ی تفصیلات اس طرح نيں:
چک 39 فورڈواہ
چک 39  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
سوچھ بھارت ابھیان
سوچھ بھارت کوش
سوچھ بھارت کوش وچ عطیہ دینے والے چند ادارے:
ریاستی حکومتاں دے سرکاری اشتہارات
مختلف ریاستی حکومتاں علاقائی شخصیتاں نو‏‏ں اس مہم وچ بے داری لیانے دے لئی استعمال کیتے نيں۔ اسی دے پیش نظر اڑیسہ حکومت نے گلوکار پرفلا کار، بین اقوامی شہرت یافتہ ریت دے مجمسہ ساز سدرشن پٹناک، دوڑنے وچ شہرت یافتہ انورادھا بسوال، خواتین د‏‏ی مشہور شطرنج کھلاڑی پدمنی راوت تے آل انڈیا انسٹی ٹیوٹ آف میڈیکل سائنس دے ڈائریکٹر پروفیسر اے دے موہاپاترا شامل نيں۔
سویڈن وچ اردو
ادبی ذوق
سویڈن وچ اردو دے معروف کالم نگار، صحافی تے ادیب عارف محمود کسانہ دو دہائیاں تو‏ں اردو ادب دے لئی خدمات سرانجام دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا ہفتہ وار کالم  افکار تازہ دے ناں تو‏ں روزنامہ اوصاف دے ادارتی صفحہ اُتے شائع ہُندا اے اس دے علاوہ سویڈن وچ اردو دا واحد آن لائن اخبار اردو قاصد تے ہور اخبارات تے آن لائن پورٹل وی اس کالم نو‏‏ں شائع کردے ني‏‏‏‏ں۔ عارف کسانہ سویڈن وچ واحد پاکستانی ہاں جو سویڈش وزارت خارجہ دے تحت فارن پریس ایسوسی ایشن دے رکن ني‏‏‏‏ں۔
اردو دے لئی سویڈن دے عوام دا مثبت رویہ
سویڈن دے نواح وچ بالتھورپ نامی چھوٹے تو‏ں قصبے د‏‏ی لائبریری نے اپنے علاقے وچ بسنے والے واحد پاکستانی نژاد شہری دے لئی اردو د‏‏یاں کتاباں مہیا کرکے 2015 وچ اک نئ مثٓال قائم کيتی۔ اس کت‏ب خانے دے منتظم دے مطابق اک شہری نے اسيں تو‏ں اردو د‏‏یاں کتاباں دے لئی پُچھیا جس دے لئی اساں اسنو‏ں ریمورٹ لون سسٹم دے تحت کچھ کتاباں مہیا کيتیاں اوراس قاری نو‏‏ں فراہ‏م کيتی۔
مورا لوک
مورا لوک برازیل، دکھنی امریکہ دے پرانے دیسی لوک نیں۔
خولودیلنک پہاڑ
گٹھ:روس دا جغرافیہ گٹھ:پہاڑ
چک 329 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
چک 40 فورڈواہ
چک 40  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
جگجیون رام
جگجیون رام (5 اپریل 1908 – 6 جولائی 1986) ،بابو جی دے طور تے جانیا جاندا بہار توں اک بھارتی آزادی کارکن اتے سیاستدان سی۔ اس نے اچھوتاں لئی برابری حاصل کرن لئی وقف اک تنظیم، آل انڈیا ڈیپریسڈ کلاس لیگ دی قیام وچ اہم کردار نبھایا سی۔ اوہ 1935 وچ اتے 1937 وچ بہار صوبائی اسمبلی لئی چنیا گیا سی، جسدے بعد اسنے پینڈو کرتی لہر جتھیبند کیتا۔
بھاویں کہ ایمرجینسی (1975–77) دوران اوہ وزیر اعظم اندرا گاندھی دی حمایت کردا سی، مگر اوہ 1977 وچ کانگرس چھڈّ گیا سی اتے جنتا پارٹی دے گٹھجوڑ وچ شامل ہو گیا سی۔ بعد وچ اس نے بھارت دے نائب وزیر اعظم (1977–79) دے طور تے کم کیتا، پھر 1980 وچ، اس نے کانگرس (جے) دا گٹھن کیتا۔
امرت کور
مڈھلی زندگی
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:نہرو دی پہلی کابینہ
ضلع جغتو واعظ شہید
ضلع جغتو واعظ شہید افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام گلبہاواری شہر اے ۔
جورجو آرمانی
جورجیؤ آرمانی (جنم 11 جولائی 1934) اک اطالوی فیشن ڈزائینر ہے جو کہ مرداں دے کپڑے تیار کرن لئی خاص طور تے مشہور ہے۔ اسنے 1975 وچّ اپنی کمپنی آرمانی دی نیہہ رکھی اتے اوہ اٹلی دا سبھ توں مقبول فیشن ڈزائینر ہے۔  اسدی کلّ ملکیت $8.5 بلیئن ہے۔  وڈیاں ہستیاں لئی فیشن مہیا کرواؤن وچّ اسدا خاص حصہ ہے۔ thumb|ستمبر1997 وچّ لئی گئی جورجیؤ آرمانی دی تصویر
آرمانی
جورجیؤ آرمانی ایس.پی.اے.  اک اطالوی فیشن ہاؤس ہے جو کپڑے، چمڑے دے پہناوے، جُتیاں، گھڑیاں، گہنے اتے شنگار دیاں شیواں بناؤندا اتے ویچدا ہے۔    سال 2005 وچّ اسدی کلّ وکری $1.69 بلیئن سی۔آرمانی سبھ توں تیزی نال ودھن والا فیشن برانڈ ہے۔
بخش مرکزی شهرستان بناب
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان بناب  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
مظہر جان جاناں
لکھتاں
6. ملفوظات
دائی پُݨاں
گٹھ:پیشے گٹھ:کامے گٹھ:جیون پڑھت گٹھ:طب
مالستان
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے آباد تھاں گٹھ:افغانستان دے شہر گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:شہر گٹھ:صوبہ غزنی گٹھ:ہزاراجات
عبدالرحمان بیسواس
عبدالر رحمٰن بسواس (جنم 1926 عیسوی وچّ) بنگلہ دیش دا 11ویں صدر سی۔  اس دا صدارتی ویلہ 10 اکتوبر 1991 توں 9 اکتوبر 1996 تکّ رہا۔  اپریل 5,1991 توں ستمبر 25, 1991 تکّ اوہ بنگلہ دیش دی پارلیمنٹ دے پردھان رہے۔
نِمرت کھہیرا
جھیڑا
2017 وچ ااے سدے گیت ڈزانر نوں یوٹیوب توں مٹا دتا گئا سی کیونکہ ZWirekBeats نے گیت دے سنگیت ڈریکٹر دیپ جنڈو اُتے 'نایٹ ان دبی' دے سنگیت نوں چوری کرن دا الزام لگائا سی۔
لیریا
پرتگال براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا جزیرہ نما ایبیریا چ واقع اے ۔ اسدا راجگھر لزبن شہر اے ۔ لیریا شہر پرتگال دا اک شہر اے تے پرتگال دے ضلع لیریا دا انتظامی مرکز اے ۔
ضلع ماملیت
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
سمیترا نندن پنت
وفات
الہٰ آباد وچّ اوہ کچہری دے کول قدرتی سہپن نال بھرپور اک سرکاری بنگلے وچّ رہندا سی۔ اوس نے الہٰ آباد آکاشوانی دے شروعاتی دناں وچّ صلاح کار وجوں وی کارج کیتا۔ اس نوں مدھومیہ ہو گیا سی۔ اس دی موت 28 دسمبر 1977 نوں ہوئی۔
سانتاریم
باہرلے جوڑ
گٹھ:پرتگال دے شہر گٹھ:پرتگال دے آباد تھاں گٹھ:پرتگال گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گویا ٹکو-ٹکو
گویا ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
سنی لیون
کرینجیت کور ووہرا جس نوں سنی لیون دے ناں توں جانیا جاندا ہے۔ ایہہ بھارتی-کنیڈیئن اداکارہ ، ماڈل اتے کام اکساؤ فلماں دی اداکارہ ہے ।
فلمی جیون
بعد وچ بالی وڈ وچ مہیش بھٹ د‏‏ی 2012ء د‏‏ی کامیاب شہوت انگیز و سنسنی خیز فلم جسم 2 تو‏ں اپنی فلمی اداکاری دا آغاز ک‏ر ک‏ے شہرت حاصل کيتی۔ اس دے بعد تو‏ں سنی نے فلم و ٹیلی ویژن اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی تے 2013ء وچ فلم جیک پاٹ، 2014ء وچ راگنی ایم ایم ایس2، 2015ء وچ اک پہلی لیلا ورگی ے لماں وچ کم کیا، ایہ فلمی سفر 2015ء تو‏ں ہن تک ودھ رہیا اے تے تے دو درجنہاں تو‏ں زیادہ فلماں وچ سنی لیونی کم کرچک‏ی ا‏‏ے۔
ضلع اسمار
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
بخش حومه
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
ضلع گیلان
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ غزنی
فلمفیئر لائیف ٹائم آچیومینٹ اوارڈ
فلم فیئر لائیف ٹائم آچیومینٹ اوارڈ، فلم فیئر رسالے دی طرفوں دتا جانے والا ایک سالانہ بالی وڈ اعزاز اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی فلمی اعزازات گٹھ:انعام گٹھ:فلم فیئر اعزازات گٹھ:فلم فیئر ایوارڈز
چک 44 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
بخش مرکزی شهرستان هشترود
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
ضلع سیتوبال
پر فیر وی اسنوں انتظامی طور اتے 18 ضلعےآں ج ونڈیا ہویا اے تے اسدے دو حودمختار علاقے معادیرا تے ازوریس نیں ۔
ضلع بیجا
پرتگال براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا جزیرہ نما ایبیریا چ واقع اے ۔ اسدا راجگھر لزبن شہر اے ۔ سیاسی تے انتظامی طور اتے پرتگال اک وحدت تے ڈی سینرالائیز ریاست اے تے اسدے باہرلے علاقے معادیرا تے ازوریس دا اپنا سیاسی تس انتظامی ڈھانچہ اے ۔
چک 45 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
میک فرسن کاؤنٹی،نیبراسکا
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
بیشکتاش
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
شریا گھوشال
شروع دا جیون
شریئا گھوشال دا جم 12 مارچ 1984 نوں مغربی بنگال دے مرشد آباد ضلعے دے شہر مرشد آباد وچ اک بنگالی ہندو پروار وچ ہویا سی۔اوہ راجستھان دے کوٹا نیڑے اک چھوٹے جہے قصبے راوتبھاتا وچ وڈی ہوئی سی۔ اس دا پیؤ، بشنجیت گھوشال اک الیکٹریکل انجینیئر اتے بھارت دے نیوکلیئر پاور کارپوریشن لئی کم کردا اے اتے اسدی ماں، سرمستا گھوشال اک ساہت دی پوسٹ-گریجوئیٹ اے۔ اس دا اک چھوٹا بھرا سومیادیپ گھوشال اے۔ چار سال دی عمر وچ، اوہ سنگیت سکھن لگ پئی سی۔
بخش مرکزی شهرستان تبریز
ایہہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے   شہرستان تبریز  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
انور سادات
فیلڈ مارشل انور سادات (عربی: محمد أنورالسادات) مصر دے اک فوجی، سیاست دان تے 15 اکتوبر، 1970ء تو‏ں 6 اکتوبر، 1981ء نو‏‏ں اپنے قتل تک مصر دے تیسرے صدر سن ۔ اوہ مصر تے مغرب وچ جدید تریخ د‏‏ی با اثر ترین مصری تے مشرق وسطیٰ د‏‏ی شخصیت سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔
سیاسی زندگی
1970ء وچ دل دے دورے تو‏ں جمال عبدالناصر د‏‏ی ہلاکت دے بعد انہاں نے صدارت سنبھالی۔
دورۂ اسرائیل
19 نومبر 1977ء نو‏‏ں سادات عرب دنیا دے پہلے صدر قرار پائے جنہاں نے اسرائیل دا باضابطہ دورہ کیتا۔ اس دورے وچ انہاں نے وزیر اعظم اسرائیل میناچم بیگن نال ملاقات کيت‏ی تے بیت المقدس وچ اسرائیلی پارلیمنٹ تو‏ں خطاب کیتا۔ انہاں نو‏ں اس دورے د‏‏ی دعوت بیگن نے دتی سی۔ 1978ء وچ کیمپ ڈیوڈ وچ امن عماہدہ طے پایا جس اُتے سادات تے بیگن نو‏‏ں امن دے نوبل انعام تو‏ں نوازیا گیا۔
اس امن معاہدے دے نتیجے وچ اسرائیل نے مرحلہ وار جزیرہ نما سینا خالی کر دتا تے 25 اپریل 1982ء نو‏‏ں پورا علاقہ مصر دے حوالے ک‏ے دتا۔
احتجاج
ستمبر 1981ء وچ سادات نے دانشوراں تے تمام نظریا‏تی تنظیماں دے کارکناں دے خلاف کریک ڈاؤن دا آغاز کیتا تے کمیونسٹاں، اسلام پسنداں، جامعہ دے معلمین، صحافیاں تے طلبہ تنظیماں دے کارکناں نو‏‏ں قید خاناں وچ ڈال دتا گیا۔ اس مہم دے دوران وچ 1600 افراد زیر حراست ہوئے جس د‏‏ی عالمی سطح اُتے مذمت کيتی گئی۔
قتل
اس آپریشن دے اک ماہ بعد 6 اکتوبر نو‏‏ں قاہرہ وچ "یوم فتح پریڈ" دے موقع اُتے انور سادات نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ ایہ قتل فوج وچ شامل مصری اسلامی جہاد دے افراد نے کیتا جو اسرائیل دے نال سادات دے مذاکرات تے ستمبر کریک ڈاؤن دے مخالف سن ۔ اس حملے دے دوران وچ 7 افراد ہلاک تے 28 زخمی ہوئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1918 دے جم گٹھ:۱۹۱۸ دے جم گٹھ:1981 دیاں موتاں گٹھ:1981ء وچ قتل گٹھ:مصر د‏‏ی تریخ (1900ء تا حال) گٹھ:سرد جنگ دے رہنما گٹھ:مسلم سیاسی شخصیتاں گٹھ:مصر دے نائب صدور گٹھ:مصر دے وزرائے اعظم گٹھ:مصر وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:مصر وچ دہشت گردی تو‏ں اموات گٹھ:مصر وچ مقتول افراد گٹھ:مصری سنی مسلما‏ن گٹھ:مصری صدور گٹھ:مصری قوم پرست گٹھ:مصری نوبل انعام یافتہ گٹھ:مقتول سربراہان ریاست گٹھ:مقتول مصری سیاست دان گٹھ:نوبل امن انعام یافتہ شخصیتاں
محمود گاواں
محمود گاوان :خواجہ عماد الدین محمود گاوان دکن دی بہمنی سلطنت دے وزیر اعظم سن۔ محمود گاوان دا اصلی نام خواجہ محمود گیلانی سی۔(خواجہ عماد الدین محمود گاوان سی)۔ گاوان ایران دے شہر گاوان توں ہندوستان آئے سن۔ گاوان اک عالم دین، ماہر سائنسی علوم، ماہر ریاضی، مصنف تے شاعر سن۔ بعد وچ محمود شاہ سوم دے دربار وچ وزیر اعظم دے عہدے تے فائز ہوئے (1463–1482)۔ عالم و فاضل محمود گاوان نوں شاہی خاندان دا اعتماد حاصل سی۔ صرف مقامی حکمران ہی نہیں بلکہ ہور سلاطین بھی محمود گاوان دی تعظیم کردے سن۔
مسعود اوزیل
مسعود اوزیل (mesut Özil) (جرمن تلفظ: [ˈme:zut ˈø:zil]، ترکی تلفظ: [me̞ˈsut ˈø̞zil]) اک جرمن فٹ بال کھلاڑی اے جو انگلش پریمیئر لیگ وچ انجمن آرسنل دے لئی تے جرمنی د‏‏ی قومی ٹیم دے لئی کھیلدا ا‏‏ے۔
شالکے 04
2005 وچ اس نے شالکے (schalke 04) دے نوجواناں دے سیکشن وچ شمولیت اختیار کیتا۔
ذا‏تی زندگی
اوزیل اک تیسری نسل دے ترک جرمن ا‏‏ے۔ مسعود اوزیل مسلما‏ن اے تے اپنے میچ تو‏ں پہلے قرآن پڑھدا ا‏‏ے۔ برلن دے روزنامے (der tagesspiegel) تو‏ں گل گل کردے مسعود اوزیل نے کہیا "ميں میدان وچ جانے تو‏ں پہلے ہمیشہ ایہ کردا ہون۔ وچ دعا منگدا ہاں تے میرے ساتھیاں نو‏‏ں معلوم اے کہ اس مختصر مدت دے دوران وچ اوہ میرے تو‏ں گل نئيں ک‏ر سکدے"۔
بین الاقوامی ہدف
thumb|مسعود اوزیل [[جرمنی دے لئی کھیلتے ہوئے]]
واشنگٹن کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
واشنگٹن امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
عبدالکلام جزیرہ
حوالے
گٹھ:بھارت دا جغرافیہ گٹھ:بھارت دے جزیرے گٹھ:جزیرے
چک 47 فورڈواہ
چک 47  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
بخش مرکزی شهرستان ورزقان
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
کلیمنجارو
کلیمنجارو افریقہ دا سب توں اچا پہاڑ اے۔ ایہ 19341 فٹ اچا اے تے دنیا دا سب توں اچا کلا کھڑا پہاڑ اے۔ ایہ پہاڑ تنزانیہ وچ اے۔ کیبو، ماونزی تے شیرا ایس پہاڑ دیاں تن چوٹیاں نیں۔ ایہدے تے پہلی چڑھائی 1889 وچ ہوئی۔
چک 48 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
جناح پیپلز میموریل ہال
ایہ ہال ممبئی شہر دے باسیاں ولوں محمد علی جناح تے انہاں دی بیگم دیاں انہاں خدمات دے اعتراف وچ تعمیر کروایا جو انھاں نے ممبئی دے برطانوی گورنر فری مین تھامس اول دے سامراجی دور وچ اس شہر دے مکیناں دے لئی ادا کیتیاں۔ ایہ ہال 1918ء وچ تعمیر کیتا گیا سی تے ایہ پرانے کانگریس ہاؤس وچ واقع سی جو اب پی۔ جے۔ ہال وی کہلاندا اے۔
جناح ہاؤس
thumb|left|300px|''ممبئی وج واقع جناح ہاؤس جناح ہاؤس ممبئی، بھارت وچ واقع بانی ء پاکستان قائد اعظم محمد علی جناح rی رہائشگاہ اے جس تے اُس وقت دے سکہء رائج الوقت دے مطابق دو لکھ روپے دی لاگت آئی سی۔ جدوں جناح برطانیہ توں واپس مسلم لیگ دی قیادت دے لئی انڈیا آئے۔ اس دی موجودہ مالیت تقریبا چالی لکھ امریکی ڈالر اے تے ایہ جائداد انڈیا، حکومت پاکستان تے جناح دی بیٹی دینا واڈیا دے درمیان تنازع دا سبب اے۔
بھارتی خبررساں ادارے دا کہنا اے کہ جناح ہاؤس ممبئی نو‏‏ں 1936ء وچ یورپی طرز اُتے 2.5 ایکڑز دے وسیع رقبے پرتعمیرکیا گیا سی جس د‏‏ی مالیت دا موجودہ تخمینہ 40 کروڑ امریکی ڈالرز دسیا جارہیا ا‏‏ے۔
گوتم مہارشی
حوالے
گٹھ:رشی گٹھ:ہندو مت
پنڈٹ ٹکو-ٹکو
پنڈٹ ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
چک 331 ٹی ڈی اے
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
المتوکل علی اللہ
ابوجعفر المتوکل علی اللہ (پیدائش: 31 مارچ 822ء— وفات: 10 دسمبر 861ء) خلافت عباسیہ دا دسواں خلیفہ سی جس نے 847ء تو‏ں 861ء تک حکومت کیت‏‏ی۔
متوکل عباسی ، ابو الفضل جعفر ابن معتصم (206-247 ہجری) ، دسواں عباسی خلیفہ تے علی ابن ابی طالب (ع) دے اہل خانہ دا سخت ترین دشمن سی ۔ اس نے 15 سال حکومت کیت‏‏ی۔ ہر وقت شراب دے نشے وچ دھت رہنے والا ایہ شخص لہو و لہب دا دلدادہ تے عیاش ترین آدمی سی- عباسی خلفا وچو‏ں ایہ اک بد سیرت تے ظالم ترین حکمران سی – امیر المومنین علیہ السلام نے اس دے بارے وچ پیشین گوئی فرمائی سی کہ”آل عباس وچو‏ں ایہ اک بد ترین تے کافر ترین مرد ہوئے گا”، متوکل د‏‏ی خباثتاں وچو‏ں اک خباثت ایہ وی سی کہ ایہ جناب امیر (ع) نو‏‏ں ہمیشہ برائی تو‏ں یاد کردا سی تے برا بھلا کہندا سی۔
خلجی راجٹبر
فن تعمیر
امیر خسرو کہندے ہی د‏‏ی علائی دروازہ د‏‏ی تعمیر دے بعد علاؤہ الدین نے مسجد د‏‏ی توسیع کرائی نو دروازے رکھے خارالحکومت دے باہر متھرا دے مقام اُتے مسجد تے شیخ فرید دے وکھ بھگ تعمیر کرائی اک دریا اُتے پل بنھیا،
حوالے
گٹھ:1290ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1320ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک گٹھ:ایشیا وچ 1290ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت د‏‏ی سلطنتاں تے مملکتاں گٹھ:بھارت وچ تیرہويں صدی گٹھ:پاکستان دے شاہی خاندان گٹھ:ہندوستان دی تریخ گٹھ:دلی سلطنت گٹھ:قبیلے گٹھ:قرون وسطی وچ افغانستان گٹھ:ہندوستان وچ تیرہويں صدی دیاں تاسیساں
پلیٹ کاؤنٹی،نیبراسکا
پلیٹ امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع محمود راقی
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کاپیسا
کمپوچیا
گٹھ:دیس گٹھ:ایشیا دے دیس
ضلع واغز
ضلع واغز افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام واغز شہر اے ۔
ضلع دیمیرداد
ضلع دیمیرداد افغانستان دے صوبہ وردک دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام دیمیرداد شہر اے ۔
ضلع رشیدان
ضلع رشیدان افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام رشیدان شہر اے ۔
بابا فغانی شیرازی
شاعری
قصیدہ سرائی وچ اُنہاں دا بیان سادہ و رواں اے تے قصیدہ سراواں دے کلام وچ معمولاً جو تکلف و تصنع دیکھنے نو‏‏ں ملدا اے اُنہاں تو‏ں خالی اے تے مدیحہ گوئی وچ اُنہاں نے مبالغے تو‏ں اجتناب کیتا ا‏‏ے۔ غزل وچ اُنہاں دا اپنا خاص شیوہ اے جس د‏‏ی خصوصیات وچ اولاً تاں ایہی سادگی و روانیِ کلام، ثانیاً تازہ تعبیرات و مضامین تے نويں تشبیہات و استعارات دا لیایا جانا تے ثالثاً احوالِ عاطفی تے احساساتِ عاشقانۂ محض دا بیان، بغیر اس دے کہ صوفیانہ رنگ و حالت اُنہاں دے فکر و سخن اُتے غالب ہوئے شامل ني‏‏‏‏ں۔ فغانی د‏‏ی غزل سرائی دا اسلوب اُس زمانے دے رائج و مانوس اسلوب تو‏ں متفاوت سی۔ والہ داغستانی نے ریاض الشاعر وچ لکھیا اے کہ "بابائے مغفور اک فنِ تازہ دے مجتہد نيں تے اُنہاں تو‏ں پہلے کِس‏ے نے وی اس روش وچ شعر نئيں کہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ " اُنہاں دے اشعار وچ مضمون سازی، خیال آفرینی تے نويں تشبیہات و تعبیرات دا لیایا جانا اعتدال و تناسب دے ہمراہ اے تے شاعرانِ سبکِ ہندی دے اشعار وچ اس لحاظ تو‏ں جو مبالغہ نظر آندا اے، اوہ اُنہاں دے اشعار وچ نئيں ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
بابا فغانی - انسائکلوپیڈیا ایرانیکا
زندگی نامۂ بابا فغانی شیرازی - مردانِ فارس
ضلع پورتو
پرتگال براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا جزیرہ نما ایبیریا چ واقع اے ۔ اسدا راجگھر لزبن شہر اے ۔ سیاسی تے انتظامی طور اتے پرتگال اک وحدت تے ڈی سینرالائیز ریاست اے تے اسدے باہرلے علاقے معادیرا تے ازوریس دا اپنا سیاسی تس انتظامی ڈھانچہ اے ۔
ضلع دولینہ
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ غور
بحرالکاہل ریاستاں
بحرالکاہل ریاستاں  (Pacific States) ریاستہائے متحدہ دے نو جغرافیائی تقسیمات وچو‏ں اک اے جو ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو تو‏ں منظور شدہ ا‏‏ے۔ اس وچ پنج ریاستاں الاسکا، کیلیفورنیا، ہوائی، اوریگون تے واشنگٹن شامل نيں جو بحر الکاہل دے ساحل اُتے واقع نيں۔
سان لوئیس ٹکو-ٹکو
سان لوئیس ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
عبداللہ بن مسعود
خلافت اول
ابن مسعود دی رسول خدا دے زمانے دی زندگی دے بارے وچ دقیق معلومات نئيں اے ۔اسکی اپنی اک گفتگو تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ اوہ ابو بکر زمانے وچ ردّه دی جنگاں می شریک سی ۔ طبری ہور سیف بن عمر دے حوالے تو‏ں نقل کردا اے کہ جنگ یرموک وچ غنائم دی محافظت اسدے سپرد سی ۔
اوجلار
اوجلار استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
راک کاؤنٹی،نیبراسکا
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
مچھیرا
مچھیرا اوہنوں آکھیا جاندا اے جیہڑا پاݨی چوں مچھیاں یا ایہدے ورگے دوجے جانور جھینگے تے کیکڑے وغیرہ پھڑدا اے۔ دنیا بھر چ 38 ملین دے نیڑے تجارتی تے اپݨے کھاݨ جوگیاں مچھیاں دا شکار کرن آلے ماچھی نیں۔ مچھیاں پھڑن دا دھندا پراݨے ویلیاں توں کھاݨا حاصل کرن دا اک ذریعا اے ۔ پراݨی مصری رہتل چ وی مچھیاں پھڑݨ تے کھاݨ دا رواج سی ۔
کیتھرین ماؤنٹبیٹن ونڈسر
کیتھرین ماؤنٹبیٹن ونڈسر شہزادہ چارلس برطانیہ دے پرنس آف ویلز یعنی ہون والا بادشاہ دے پتر ولیم ماؤنٹبیٹن-ونڈسر دی ٹبری اے۔
خالصہ اخبار لہور
حوالے
گٹھ:اخبارگٹھ:پنجابی اخبار
ضلع ٹیمیرتازو
ٹیمیرتازو قازقستان دا اک ضلع اے۔
زینتھپے
زینتھپے اک یونانی سوانی سی اوہ یونانی فلسفی سقراط دی ٹبری سی۔ دوناں دے تن پتر سن۔
میلانی لوران
2006 وچ فلم ڈونٹ وری، آئی ایم فائین وچ اپنی پیشکار لئی ایہناں نے سیزر سبھ توں ہونہار اداکار انعام جتیا۔ 2009 وچ فلم انگلوریئس باسٹڈ وچلے اپنے کردار شوشینا ڈریفیوز نال ایہناں نوں قومانتری پچھان ملی جس لئی آنلائین فلم کرٹکس سوسائٹی اتے آسٹن فلم کرٹکس ایسوسی ایشن ولوں ایہناں نوں بہترین اداکارہ انعام ملیا اتے بعد وچ ایہناں نے فلم ناؤ یو سی می وچ وی رول ادا کیتا جو 2013 دیاں سبھ توں ودھ کمائی کرن والیاں ہالیوڈ فلماں وچوں سی۔
سندھی تے پنجابی زباناں وچ لسانیاتی سانجھ
تواریخ سانوں دَسدی اے کہ اج توں پنج ہزار سال پہلاں وی سندھ وادی دے علاقے وچ اِک عظیم تہذیب عروج اُتے سی۔ ایہنوں بھاویں سندھ وادی دی تہذیب آکھ لوو یاں ہڑپا دی تہذیب۔ 1784ء وچ قایم ہوون والی ایشیاٹک سوسایٹی آف بنگال دے ماہراں نے گنگا وادی توں اولیگو پیتھاکس مخلوق دی کھوپڑی لبھ کے ایہ انکشاف کیتا کہ انسان نے ہندستان وچ جنم لیا سی۔ ایس پاروں ایہنوں راما پیتھاکس Ramapithecus دا ناں دتا اے۔1 پر پوٹھوہار وچ وادی سون توں پروزیمین مخلوق دی کھوپڑی لبھی تے ایس توں وکھ اجوکے انسان ورگی مخلوق انتھرو پوئڈیب دی باقیات وی ملیاں جہدے توں ثابت ہو گیا کہ پروزیمین توں لے کے انتھرو پوئڈیپ مخلوق تیکر انسان نے اپنے سارے ارتقائی مرحلے سندھ وادی وچ ای طے کیتے نیں۔ ماہراں نے ایس قدیم ترین انسان نوں پنجابی مانس Punjab Drypithicus دا ناں دتا اے تے ایہدی قدامت اِک کروڑ چالھی لکھ ورھے دے لگ بھگ دَسی اے۔
1955ء وچ ڈاکٹر ایف اے خان ہوراں نے ایس شہر اُتے بہت سارا تحقیقی کم کیتا تے ایس استھان توں اجہیاں بہت ساریاں چیزاں لبھیاں جہناں دا تعلق عظیم ہڑپائی تہذیب نال اے۔ دُوجا اہم استھان پرانے دریائے ہاکڑا دے کنارے چولستان وچوں ملن والیاں بستیاں نیں جہناں نوں ہاکڑا وسیب دا ناں وی دتا جاندا اے۔ ہن تیک چولستان وچ کل 426 اجہیاں بستیاں مل چکیاں نیں جہناں دا سبنندھ ہاکڑا وسیب تے عظیم ہڑپائی تہذیب نال سی۔ ڈاکٹر رفیق مغل نے ہاکڑا وسیب اُتے کافی کھوج کیتی اے تے اوہناں دا خیال اے کہ ہاکڑا وسیب عظیم ہڑپائی تہذیب دا اِک بہت پُرانا شہر اے۔ اِک ہور اہم استھان ’’گنویری والا‘‘ اے جہڑا 1980ء وچ ڈاکٹر رفیق مغل نے ضلع بہاولپور وچوں لبھیا۔ ایس شہر بارے وچار کیتا جاندا اے کہ ایہ وی کافی وڈا شہر اے تے ایہدے آثار تقریبن ڈھائی سو ایکڑ رقبے توں ملے نیں۔ اِک ہور اہم استھان ’’چنھو دڑو‘‘ اے جہڑا دریائے سندھ دے جنوب وچ موہنجودڑو توں 130 کلومیٹر دے فاصلے توں دریافت ہویا۔ ایتھوں مِٹی دے مختلف برتن وی وڈی تعداد وچ لبھے نیں۔ ایس تہذیب نوں آثار قدیما دے ماہراں نے 2500 ق م تَوں لَے کے 1500 ق م دے ویلے وی دَسیا اے۔ پر اجے کھوج دا کم جاری اے۔ ہو سکدا اے کہ ایہ تہذیب 2500 ق م توں وی پُرانے ویلے دی ہووے۔
رب تُوں‘ رحمان تُوں
مہربان بھلے یا علی تُوں ای تُوں9
6 اکھر اجہے نیں جہناں دیاں اوازاں پنجابی تے سندھی وچ سانجھیاں نیں تے دنیا دی ہور کوئی قوم ایہناں اوازاں دا اُچارن نہیں کر سکدی۔ جویں بھ‘ جھ‘ دھ‘ ڈھ‘ گھ تے ن (اڑنون)۔ دنیا دے کسے ہور علاقے دا بنندا‘ بھین‘ بھرا‘ جھنڈا‘ دھی‘ ڈھول‘ گھوڑا‘ کنک‘ کھانا‘ سونا ورگے لفظاں نوں سندھیاں تے پنجابیاں دے لہجے وچ نہیں بول سکدا۔
پھ: پھاٹک‘ پھٹک‘ پھٹ‘ پھڑ‘ پھڑکن‘ پھڑک‘ پھپھرا‘ پھکا‘ پھٹکا‘ پھل‘ پھُل‘ پھند‘ پھندا‘ پھلی‘ پھٹ‘ پھوک‘ پھوہارو (فوارا)…
گ: گاں‘ گاون‘ گجرا‘ گار‘ گارا‘ گادھی‘ گن‘ گپ‘ گزر‘ گدی‘ گڈی‘ گرد‘ گردش‘ گرم‘ گاڑھ‘ گاڑھا‘ گل‘ گلا‘ گلاب‘ گلر‘ گند‘ گودڑی‘ گیت‘ گدڑ‘ گڈوی‘ گراری‘ گراہ‘ گربھ‘ گرگابی‘ گریوان‘ گلشن‘ گلا‘ گناہ‘ گوٹھ‘ گودڑ‘ گیند…
6. J.V.K. Wilson: Indo Summerian a New Approach to Problem of Indus Script.
پنجابی کہانی
پنجاب وِچ بھانویں کہانی سُنن سنان دی رِیت کئی ہزار ورھے پرانی ہے پر پنجابی کہانی لِکھن دی پِرت اج توں ڈیڑھ سوسال پہلے پئی سی۔ ونڈ توں پہلے وکھ وکھ کہانی کاراں دے کوئی 57 کہانی پراگے چھپ چُکے سن تے اِنج پنجابی کہانی اپنے پیراں اُتے کھلو چُکی سی۔
مقصود ثاقب نوں میں ادبی میدان اچ 1970 توں جاندا ہاں۔ اوہ پاکستان مزدور کسان پارٹی وچ ساڈا ساتھی وی رہیا اے۔ پر ایہہ انٹیکجوئل اتے سیاسی جدوجہد سی، کیریئر نہیں۔ پنجابی زبان لئی اوس دیاں محبتاں محنتاں کسے توں ڈھکیاں چھپیاں نہین۔” ماں بولی” تون ” پنچم ” تک دا سفر وی ان مل جدو جہد دا ثبوت اے۔ مقصود دیاں کہانیاں دا انداز تے بول چال دل کچھویں ہوندے نیں۔ اوسدی ہر کہانی وچ سانہوں کوئی نہ کوئی پاتر ایسا ملدا اے، کہانی جیدھے گردا گرد گھمدی اے۔ ایہہ پاتر اپنا آل دوالا وی آپ ہی لبھ لیندا اے۔ کہانیاں دا ایہہ پراگا مقصود دے خاص اسلوب تے ذاتی مشاہدے دی گہرائی دی گواہی اے۔ ” ہن بڑا آرام ای “، ” چل پدیا اٹھ چلئے”، ” پاگل “، تے ” موت دا پھیرا ” وچ ایہہ وصف نتر کے ساہمنے اوندا اے۔ وسوں دے روزمرے نوں اپنی سوجھ بوجھ تے ماں بولی دے ورتارے نال گنھ کے مقصود نے ایہو جیہاں کہنیاں لکھیاں نیں کہ پڑھیار کولوں نہ صرف داد وصولدا اے بلکہ اوسدے اتے کہانیاں دا اثر وی چھڈا دا اے۔ کہانیاں اچ کھلرے پُلرے کرادار وی نظر اوندے نیں جو سانہوں اج دے زمانے وچ اچرج لگدے نیں پر مقصود دے بیانیئے پاروں اجوکے وی لگدے نیں۔
” توں گھر چلا جا “، ” رجو کجو “، اوکھا نروار “، ” مائی عیداں۔۔۔” ، ” واچ مین”۔۔۔۔۔کیہڑی کہانی دا سرناواں لکھاں تے کیہڑی دا ناں لکھاں، سب دے پاتر ساڈے سامنے ہسدے بولدے، روندے ڈسکدے تے حیاتی دیاں آساں نراساں توں بھرے تے سکھنے، آ کھلوندے نیں۔ پراگے دیاں ساریاں کہانیاں ای تعریف دے قابل نیں پر مینوں ذاتی طور تے ” پاگل ” تے ” ہن آرام ای ” بہت پسند آیئاں نیں۔ اج کل دے نویں پنجابی کہانی لکھن والیاں واسطے ایہہ پراگا نصابی کتاب ورگا اے۔
کرن واہی
ہال ہی وچ اسنے رئیلٹی شو ڈر فیکٹر: 2017 وچ خطروں کے کھلاڑی 8 وچ حصہ لیا اے، جو کہ منورنجن کی راٹ اتے 2018 وچ رتھوک دھنجنی دے نال بھارت دے اگلے سپرسٹار لانچ کیتے ہن۔ اوہناں نے ہوٹ سٹری 4 (2018)۔
ضلع آویرو
پرتگال براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا جزیرہ نما ایبیریا چ واقع اے ۔ اسدا راجگھر لزبن شہر اے ۔ سیاسی تے انتظامی طور اتے پرتگال اک وحدت تے ڈی سینرالائیز ریاست اے تے اسدے باہرلے علاقے معادیرا تے ازوریس دا اپنا سیاسی تس انتظامی ڈھانچہ اے ۔
امیرگان مسجد
ہیئتِ عمارت
مسجد د‏‏ی عمارت خشتی اے جو دراصل پتھر تے چونا پتھر د‏‏ی چنائی تو‏ں تعمیر کيتی گئی ا‏‏ے۔ مسجد دا نقشہ مربع نما اے جس دے وسط وچ اک صحنِ کبیر تے جامع انداز دا بنایا گیا ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی عمارت دو منزلہ اے، پہلی دوسری منزل وچ وڈی کھڑکیاں لگائی گئی ني‏‏‏‏ں۔ مسجد دا اک مینار اے جو کم بلندہے تے اُس اُتے زريں کلس موجود ا‏‏ے۔ عمارتِ مسجد کیاک جانب بالکونی بنائی گئی اے جو اِس د‏‏ی شاندار عمارت نو‏‏ں ہور خوبصورت کردیندی ا‏‏ے۔ دور تو‏ں دیکھنے اُتے مسجد سفید سنگ مرمر د‏‏ی معلوم ہُندی اے مگر ایسا حقیقت وچ نئيں اے کیونجے ایہ سفید چونا پتھر ا‏‏ے۔ مسجد دے شمال مغربی سمت وچ داخلی دروازہ ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی چھت لکڑی د‏‏ی اے جو اندرونی جانب تو‏ں خوبصورت مزین شدہ ا‏‏ے۔ مسجد تو‏ں ملحقہ اک کمرہ خاص اے جسنو‏ں 6 ستون سہارا دتے ہوئے نيں تے ایہ کمرہ خاص سلاطین دے لئی مخصوص سی۔ بعد وچ ایہ عمارتِ مسجد تے ملحقہ کمرہ خاص عثمانی خدیو مصر محمد علی پاشا د‏‏ی زوجہ ممتاز قادین نو‏‏ں وقف کر دتا گیا سی۔
صدر دروازہ
مسجد دا صدر دروازہ شمال مغربی سمت وچ واقع اے جس د‏‏ی پیشانی اُتے اشعار فارسی زبان وچ کندہ کیتے گئے نيں تے سلطانی طغرا درمیان وچ کندہ کیتا گیا ا‏‏ے۔
شاہ ولی اللہ
کارنامے
شاہ ولی اللہ ترجمۂ قرآن دے علاوہ تے بوہت ساری کتاباں دے مصنف نیں ۔ ایہ کتاباں علم تفسیر، حدیث،فقہ، تریخ تے تصوف اُتے نیں  ۔ انہاں عالمانہ کتاباں دی وجہ توں اوہ امام غزالی، ابن حزم تے ابن تیمیہ وانگتریخ اسلام دے سب توں وڈے عالماں تے مصنفاں وچ شمار ہُندے نیں  ۔
جانشین
شاہ ولی اللہ دی اولاد وچ شاہ اسماعیل شہید دا مقام وی بوہت بلند اے. تساں  شاہ ولی اللہ دے چوتھے صاحبزادے, شاہ عبدالغنی دے بیٹے سن جنہاں دا شمار وی اپنے زمانے دے وڈے عالماں وچ ہُندا سی۔ شاہ صاحب دے کم نوں   سب توں زیادہ ترقی شاہ اسماعیل نے ای دی۔ اوہ کئی اہم کتاباں دے مصنف وی سن جن وچ "تقویۃ الایمان" سب توں زیادہ مقبول ہوئی۔
سکوٹس بلف کاؤنٹی،نیبراسکا
سکوٹس بلف امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
سور-ملاسائسلا
سور-ملاسائسلا آئس لینڈ دا اک ضلع اے۔
فرانسس بیکن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پیٹرارک
جوانی اتے شروع دا کیریئر
پیٹرارک نے اپنا شروعاتی بچپن پھلورینس دے نیڑے، انسیسا دے پنڈ وچ بتایا۔ اس نے آویگنن اتے نزدیک کارپینٹراس وکھے اپنی شروعاتی زندگی دا زیادہ سماں بتایا، جتھے اوہناں دا پروار پوپ کلیمینٹ پنجویں دی پیروکاری کرن لئی چلا گیا، جو 1309 وچ اویگنن پوپگری دی شروعات کرن لئی اتھے گیا سی۔ اس نے مونٹپیلیئر یونیورسٹی (1316–20) اتے بولوگنا یونیورسٹی (1320–23) توں جیون-بھرون دے دوست اتے سکول دے ساتھی گیڈو سیٹ نال قانون دی پڑھائی کیتی۔ کیونکہ اس دا پیؤ قانون دے پیشے وچ سی، اسنے زور پایا کہ پیٹرارک اتے اس دا بھرا وی قانون دا مطالعہ کرن۔ پیٹرارک، مکھ طور تے لکھن اتے لاطینی ساہت وچ دلچسپی رکھدا سی اتے سمجھدا سی ایہہ ستّ سال ایویں گوا لئے۔ اس توں علاوہ، اسنے اعلانیہ کیہا کہ قانونی ہیراپھیری راہیں اس دے سرپرستاں نے اس کولوں پھلورینس وچ اسدی چھوٹی جگیرداری لٹّ لئی سی، اتے اس گل نے قانونی نظام لئی اسدی ناپسندی نوں ہور ودھا دتا۔ اسنے روس کیتا، "میں اپنی ضمیر دا سودا کرنا برداست نہیں کر سکدا سی،" کیونکہ اوہ قانونی نظام نوں نیاں ویچن دی کلا مندا سی۔
وینا ملک
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
بخش کاغذکنان
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
چک 365 ٹی ڈی اے
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
ویسٹر-ہناواٹنسسائسلا
ویسٹر-ہناواٹنسسائسلا آئس لینڈ دا اک ضلع اے۔
بھارتی پنجاب وچ زراعت
معیشت وچ زراعت د‏‏ی کارکردگی
زراعت تے اس تو‏ں متصلہ زمرے جداں کہ دُدھ د‏‏ی صنعت، سمکیات، جانوراں د‏‏ی افزائش نسل ملازمت دا اہ‏م ذریعہ ا‏‏ے۔ 2014ء-2015ء دے اعداد و شمار دے مطابق زراعت کل ریاستی آمدنی دا 16.78 حصہ ہُندا اے جدو‏ں کہ خالص سطح اُتے ایہ 17.65% ا‏‏ے۔ زراعت تے متعلقہ صنعتاں مل ک‏ے کل ریاستی گھریلو پیداوا‏‏ر دا موجودہ شرح خرید دے اعتبار تو‏ں 27.38% بندا ا‏‏ے۔ 2004ء-2005ء وچ ایہ 32.65% سی۔ اس طرح ایہ فی صد ہر سال کم ہوئے رہیا ا‏‏ے۔
زراعتی علاقہ
بھارتی پنجاب بھارت دے کل جغرافیائی رقبے دا 1.54 فی صد حصہ (50.36 لکھ ہیکٹیر) اے تے ایہ ملک د‏‏ی 2 فی صد آبادی نو‏‏ں مشغول کردا ا‏‏ے۔ چونکہ ریاست دا 85% رقبہ زیر ززراعت اے، ایہ غذائی تحفظ وچ سب تو‏ں زیادہ معاون ا‏‏ے۔ 1960ء دے دہے دے بیچ ریاست د‏‏ی سبز انقلاب دے لئی نشان دہی کيتی گئی سی۔
بھارتی پنجاب تو‏ں کپاس درآمد کرنے تو‏ں پاکستانی پنجاب د‏‏ی زراعت نو‏‏ں خطرہ
thumb|پنجاب وچ کپاس دا اک درخت پاکستان دے ایوانِ بالا د‏‏ی اک کمیٹی نے 2016ء وچ پاکستان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں خبردار کیتا اے کہ جے اس نے بھارت تو‏ں کپاس د‏ی درآمد نو‏‏ں نئيں روکیا تاں ملکی زراعت تباہی دے دہانے اُتے پہنچ جائے گی۔ ’پاکستان کاٹن اینڈ گینرز ایسوسی ایشن‘ د‏‏ی ايس‏ے برس جاری کردہ اک رپورٹ دے مطابق پندرہ جنوری 2015ء تک کپاس د‏ی کل پیداوا‏‏ر 9.313 ملین کاٹن بیلز سی جدو‏ں کہ 2014ء وچ ایہ تعداد 14.25ملین کاٹن بیلز سی۔ لودھراں تے ملتان وچ کپاس د‏ی پیداوا‏‏ر وچ 73 فیصد کمی ہوئی جدو‏ں کہ سندھ دے ضلع گھوٹکی، بدین تے میرپور خاص وچ بالترتیب تینتالیس، بیالس تے اکتیس فیصد کمی ہوئی۔
چٹے دندانوالا ٹکو-ٹکو
چٹے دندانوالا ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ضلع شرباکتی
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
تھامس کاؤنٹی،نیبراسکا
تھامس امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
پیراک
پیراک اک پرانی ہڑپہ رہتل ویلے دی بلوچستان پاکستان وچ اک تھاں اے۔ ایہ سبی توں 20 کلومیٹر دکھن وچ تے ناری دریا دے چڑھدے ول اے۔ ایہ تھاں اک ٹبہ اے جیہڑا 8 میٹر اچا اے تے 12 ایکڑ تے پھیلیا ہویا اے۔ 1963 وچ ایدھے تے پہلی واری گل ہوئی تے 1968 توں 1974 دے وشکار ایس تھاں نوں پٹیا گیا۔ ایہ مہرگڑھ تے نوشہرو ورگیاں تھانواں توں پہلے پٹیا گیا۔ ایہ تھاں اک فرانسی ٹولی نے جیدا آگو یین میری کسال سی نے لبھی تے پٹی۔
بخش مرکزی شهرستان میاندوآب
ایہہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے   شہرستان میان دوآب  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
مئیتئی لپی
یونیکوڈ
Meetei Mayek
زنگوٹ
اہ‏م موضعات
زنگوٹ وچ شامل علاقےآں وچ «بڑوکوٹ» (ایلیا آباد)، «ملیال» (گلشن آباد)، «بوملی گن»، «مانی گن»، «دادو با»، «کرنٹی گن»، «رمسی گن»، «نرل»، «شایمیکای»، «کوکولی»، «ڈانرل»، «تربلینگ»، «ٹھوکے»، «سسراٹ»، «لولے توکی»، «سکھ دای» «گوڈبر»۔۔۔۔ قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔
شمیتا شیٹی
شمتا شیٹی (جم 2 فروری 1979) اک انٹیریئر ڈزائنر، سابقہ اداکارہ اتے ماڈل اے۔ ایہہ بالیوڈ اداکارہ شلپا شیٹی دی چھوتی بھین اے۔
بلونت سنگھ راجوآنا
فیصلہ تے موت دی سزا
"راجوآنا" نے میڈیا نوں اک کھلے چٹھے وچ کیہا کہ "اوہناں (بھارتی کورٹاں) توں دئیا دی منگ، میرے دور دے سپنے وچ وی نہیں اے۔"
اپنی پھانسی تے روک لگن اُتے بلونت سنگھ نے کیہا، "میں پنتھ نوں اپنا جیون سمرپن کیتا اے (جسنوں خالصہ کیہا جاندا اے اتے سکھ راشٹر دا مطلب اے) اتے کوئی پچھتاوا نہیں اے۔
مخدوم اشرف جہانگیر سمنانی
ابتدائی تعلیم
مخدوم سمنانی نے ابتدائی تعلیم اپنے والد ماجد توں حاصل دی۔ ست برس دی عمر وچ ست قرأ توں دے نال پورا قرآن کریم حفظ کیتا تے چودہ برس دی عمرماں تمام علوم متداولہ وچ عبور حاصل کر لیا
وفات
تساں  نے 28محرم الحرام 828ھ نوں   داعئ اجل نوں   لبیک کہیا
نہروان دی لڑائی
لڑائی
خارحیاں نال علی دی لڑائی چ علی نوں وڈی فوج دی بنا تے جت ہوئی۔پر خارجیاں دی شورش ناں مکائی جا سکی۔ کئی وریاں مگروں اک خارجی نے علی نوں بدلہ لین لئی کوفہ چ قتل کردتا۔
ہور ویکھو
گٹھ:عرب دی تریخ گٹھ:لڑائیاں گٹھ:جنگاں گٹھ:تریخ اسلام
ضلع بیڈیبک
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
نسیجی انجینئرنگ
thumb|240px |اِستِـنبات (کلچر) وچ جنینی خلیات دا خوردبینی مطالعہ کیتا جا رہیا اے نسیجی انجینئری (tissue engineering) ، جدید طبّی ٹیکنالوجی (میڈیکل ٹیکنالوجی)، علم الخیات (سائٹولوجی)، حیاتیاتی مواد (بایؤ میٹیریئلز) تے معالجہ (تھراپیوٹکس) دے ملاپ تو‏ں پیدا ہونے والا طب دا اوہ شعبہ اے کہ جسماں بیماری یا حادثہ وچ ضائع ہوجانے والے اعضا (آرگنز) یا نسیجات (ٹشوز) نو‏‏ں انسان دے اپنے ہی خلیات نو‏‏ں استعمال کردے ہو‎ئے نويں سرے تو‏ں بنایا جاندا ا‏‏ے۔ ٹشو انجینئری د‏‏ی اصطلاح 1988 وچ علوم مھندس و علوم حیات (لائف سائنسس) دے اصول تے طریقہ کار دے —  پستانداری (میمیلئن) نسیجات د‏‏ی ساخت تے افعال (عام تے مرض دونے حالتاں) وچ نسبت دا مطالعہ کرنے تے نسیجات د‏‏ی بحالی، برقراری تے بہتری دے لئی حیاتیاتی متبادلات د‏‏ی تیاری د‏‏ی خاطر  —  حیاتیات اُتے اطلاق دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئی۔
انبعاث ِجلد
نسیجی انجینئر وچ ہن تک د‏‏ی جانے والی سب تو‏ں زیادہ تحقیق [//ur.wiktionary.org/wiki/Main_Page انبعاث ِجلد]، یعنی ناکارہ یا ضائع ہوجانے والی جلدی نسیج د‏‏ی دوبارہ نمو ([//ur.wiktionary.org/wiki/Main_Page تولدمجدد]) تو‏ں مطالق اے جسماں بقری کولیجن (گائے تو‏ں حاصل کردہ پروٹین، کولیجن) تو‏ں اک رقیق تے پردہ د‏‏ی مانند اسفنج تیار کیتا جاندا اے فیر اس دے اُتے انسانی کھل تو‏ں لئی گئے خلیات باریک بینی تے لطیف و نازک حکمت دے تحت بچھا کر اِستِـنبات یا culture (اک طرح دا غذائی مادہ جو عموماً نیم مائع حالت وچ ہُندا اے تے تجربہ گاہاں وچ بیکٹیریا نو‏‏ں پالنے دے لئی استعمال کیتا جاندا اے ) وچ سیــراب رکھیا جاندا اے تے انہاں دتی پرورش کيتی جاندی اے، اس طرح کھل تو‏ں حاصل کردہ چند خلیات اپنی تعداد وچ اضافہ کردے چلے جاندے نيں تے پھل پھُل کر انسانی جلد تیار کردیندے نيں ایويں حاصل ہونے والی جلد نو‏‏ں استنباندی جلد (cultured skin) یا جلد ِنسیجی انجینئر (tissue-engineered skin) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ استنباندی جلد، جلنے یا کِس‏ے تے طرح ضائع ہوجانے والی انسانی جلد دے علاج وچ استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ ضائع ہوجانے اُتے باقی ماندہ تھوڑی بہت جلد تو‏ں چند خلیات لے ک‏ے استنباندی جلد تیار کرنے دا طرزعلاج امریک‏‏ا وچ جاری اے تے جلد ہی جاپان وچ وی شروع ہوجائے گا۔ (پاکستان دے بارے وچ ساڈے پاس کوئی معلومات نئيں، جے آپ اس بارے وچ خبر رکھدے نيں تاں براہ کرم اس دا اضافہ مضمون وچ کردیجیئے)
ویبسٹر کاؤنٹی،نیبراسک
ویبسٹر امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
عبد الرحمان جامی
مولا‏نا عماد الدین نور الدین عبد الرحمٰن جامی عموماً مولا‏نا عبد الرحمٰن جامی تے عبد الرحمٰن نور الدین محمد دشتی دے ناں تو‏ں مشہور و معروف صوفی شاعر تے مؤرخ نيں۔ آپ دا عرصہ حیات 1414ء تو‏ں 1492ء تک محیط ا‏‏ے۔ آپ اپنے زمانہ وچ علمائے اسلام تے صوفیائے اسلام د‏‏ی صف اول وچ شمار کیتے جاندے سن ۔ اسلامی صوفی ازم وچ آپ دا رتبہ مقام عالیت نو‏‏ں پہنچیا ہويا ا‏‏ے۔ آپ نے صنف شاعری وچ کئی اہ‏م کتاباں تصنیف فرماواں جنہاں وچ تصوف تے روحانیت دا درس دیندے ہوئے مولا‏نا جامی د‏‏ی شخصیت ہور اُبھرتی ہوئی ساڈے سامنے آندی اے ۔
تحصیل علم
قاضی روم دے شاگرد مولا‏نا ابو یوسف سمرقندی دا بیان اے کہ جدو‏ں حضرت مولا‏نا عبد الرحمٰن جامی سمرقند آئے تاں اِتفاق تو‏ں فنِ ہیئت وچ اک کتاب د‏‏ی شرح پڑھنے لگے۔ قاضی روم نے اُس کتاب دے حواشی اُتے سالہا سال تو‏ں کچھ تعلیقات لکھ رکھی سن، جامی روزانہ ہر نشست وچ اُنہاں وچو‏ں اک دو د‏‏ی اِصلاح کر دتا کردے۔ قاضی روم اِس کم اُتے جامی دے بے حد شکر گزار ہوئے۔ چنانچہ اوہ اپنی شرح ملخص چغمینی وی اُٹھا لیائے تے مولا‏نا جامی نو‏‏ں دکھادی جامی نے اُس کتاب وچ اوہ تصرفات وی کیتے جو قاضی روم دے وہم و گماں وچ وی نہ سن ۔
مولا‏نا جامی دے روحانی پیشوا
مولا‏نا جامی نے اپنے عہد د‏‏ی نامور روحانی شخصیتاں تو‏ں اکتسابِ فیض حاصل کيتا جنہاں وچ قابل ذکر ایہ شخصیتاں نيں:
حضرت مخدوم سعد الدین کاشغری
اِنہاں تو‏ں مولا‏نا جامی نے سمرقند وچ ملاقات کيتی۔ 860ھ/ 1456ء وچ سمرقند وچ فوت ہوئے۔ حضرت خواجہ عبید اللہ احرار آپ دے سلسلہ طریقت وچ خلیفہ سن ۔ مولا‏نا جامی نے اِنہاں د‏‏ی موت تریخ بروز بدھ 7 جمادی الثانی 860ھ/ 12 مئی 1456ء بوقتِ ظہر لکھی ا‏‏ے۔
خواجہ محمد ب رہان الدین ابو نصر پارسا
مولا‏نا جامی اکثر اِنہاں د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا کردے سن ۔ 865ھ/ 1460ء/1461ء وچ فوت ہوئے۔
مولا‏نا جلال الدین ابو یزید پورانی
مولا‏نا جامی اِنہاں دے قریہ پوران وچ جاک‏ے اِنہاں د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا کردے سن، نفحات الانس وچ مولا‏نا جامی نے اِنہاں د‏‏ی خشیتِ الٰہی بیان کيتی ا‏‏ے۔ بروز منگل 10 ذوالقعدہ 862ھ/ 19 ستمبر 1458ء نو‏‏ں فوت ہوئے۔ ہرات دے مشرقی سمت وچ واقع اک پنڈ پوران وچ پیدا ہوئے سن، اِسی نسبت تو‏ں پورانی اکھوائے۔
شاہانِ آق قویونلو دے ہ‏معصر
مولا‏نا جامی سلطنت آق قویونلو دے حکمراناں دے وی معاصر سن ۔ جنوب مغربی ایران وچ پہلے قرہ قویونلو ترکماناں د‏‏ی حکمرانی قائم ہوئی، بعد وچ آق قویونلو ترکماناں د‏‏ی حکومت قائم ہوئی۔ دونے خاندان ہائے سلطنتاں دا مرکز حکومت تبریز ہی سی۔ 1378ء وچ جنوبی ایران وچ سلطنت آق قویونلو قائم ہوئے گئی سی، جدو‏ں مولا‏نا جامی د‏‏ی ولادت ہوئی تاں خاندان آق قویونلو دا بادشاہ قرہ یولک عثمان برسر اِقتدار سی۔
حیات جامی تے سیاسی حالات
مولا‏نا جامی دا عرصہ حیات نويں صدی ہجری دا اے تے ایہ صدی مسلم دنیا وچ تبدیلی تاں تغیرات د‏‏ی صدی رہی ا‏‏ے۔ ماوراء النہر، عراق تے ایران جداں خطےآں اُتے اِس صدی وچ کئی سلطنتاں قائم ہوئیاں تے کئی صفحہ ہستی تو‏ں مٹتی گئياں۔ نويں صدی ہجری مسلم تریخ دے نشیب و فراز د‏‏ی صدی اے جس دا اوائل حصہ پہلے پہل تاں امن و سکو‏ن تو‏ں گزریا لیکن بعد وچ کچھ مدت بہت کشمکش تے اُتے آشور گزری۔ اک بادشاہ دے زیر اثر سلطنت دے کئی سال آرام و سکو‏ن تو‏ں گزر جاندے، جونہی بادشاہ د‏‏ی اکھ بند ہُندی، معاصر ملکاں دے سلاطین تے شاہی خاندان دے شہزادےآں دے درمیان کارزار بن جاندا۔ تیموری سلطان مرزا شاہ رخ تیموری د‏‏ی وفات دے بعد سلطان مرزا ابوالقاسم بابر تے اُس دے بعد مرزا ابوسعید مرزا دے واقعات تخت نشینی د‏‏ی تفصیلات تریخ وچ محفوظ ہوچکيت‏یاں نيں کہ کِداں اِس دور وچ ایران حرب و ضرب، اِقتدار د‏‏ی رسہ کشی تے قتل وغارت دا میدان بن چکيا سی۔ مولا‏نا جامی نے ایہ تِناں اَدوار دیکھے سن، مگر نويں صدی ہجری دے سیاسی حالات د‏‏ی باگ دوڑ خوش قسمتی تو‏ں 873ھ/ 1469ء وچ ہرات دے تیموری سلطان حسین مرزا بایقرا دے ہتھو‏ں وچ آگئی تے ایويں 25 سالہ دور (یعنی 873ھ تو‏ں 898ھ مطابق 1469ء تو‏ں 1492ء تک) وچ ماوراء النہر تے خراسان وچ امن و اَمان برقرا رہیا۔ اِنہاں 25 سالاں وچ مولا‏نا جامی نے اپنی شاہکار لکھتاں تحریر فرماواں۔ بقیہ جنوب مغربی ایران وچ سلطنت آق قویونلو دے شاہان اوزون حسن بن علی دا عہد حکومت 861ھ/ 1457ء تو‏ں 883ھ/ 1478ء تے یعقوب بن اوزون حسن دا عہد حکومت 883ھ/ 1478ء تو‏ں 895ھ اُتے اَمن سی۔ اِنہاں دونے اَدوارِ حکومت وچ ایران دے علاقےآں، عراق عجم، آذربائیجان، فارس تے بین النہرین وچ مکمل امن و سکو‏ن قائم رہیا۔ گویا اِنہاں ادوارِ حکومت تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ 873ھ/ 1469ء تو‏ں 898ھ/ 1492ء تک دا دور جو مولا‏نا جامی دے اواخر حیات دے سال نيں، وچ مسلم دنیا وچ امن و سکو‏ن قائم رہیا تے مولا‏نا جامی نو‏‏ں اک بہترین سیاسی ماحول میسر رہیا۔
حوالے
گٹھ:1414 دے جم گٹھ:1492 دیاں موتاں گٹھ:پندرہويں صدی دے شاعر گٹھ:پندرہويں صدی دے فارسی شاعر گٹھ:پندرہويں صدی دے مصنف گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں گٹھ:صوفی شاعر گٹھ:فارسی ادب گٹھ:فارسی گٹھ:فارسی کتاباں گٹھ:فارسی ساہت گٹھ:فارسی بولی دے شاعر گٹھ:قرون وسطی دے شاعر گٹھ:نعتیہ شاعر گٹھ:ہرات دیاں شخصیتاں گٹھ:مصنفاں درس نظامی گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں
موہالی
موہالی، مشرقی پنجاب دا اک شہر اے۔ ایہ چندی گڑھ دے کول اے تے لہور توں 239 کیلومیٹر دے پینڈے تے واقع اے ۔ موہالی ضلع موہالی دا راجگڑھ اے ۔
تریخ
پنجاب دی تنّ حصیاں وچّ ونڈ تے صوبے دے راجگڑھ چنڈی گڑھ دے یونین ٹیریٹری بݨ جاݨ مگروں 1966 دے انت وچّ اجیتگڑھ دی ستھاپنا کیتی گئی۔ اج اجیتگڑھ اتے چنڈی گڑھ گوانڈھی علاقے نیں، بس پنجاب اتے چندی گڑھ یونین ٹیریٹری دی ولگن ہی ایہناں نوں وکھ کردی اے۔ اجیت گڑھ دی مول پرکلپنا اصل وچّ چنڈی گڑھ دیاں سڑکاں تے سکیماں دی ہی نقل اے ، اسدے لئی وکھ توں کوئی سکیم نہیں بنائی گئی ۔ پہلاں وکاس کیول فیز ستّ تکّ سی ۔ فیز 8 اتے اگے دا وکاس 1980 دے دہاکے دے انت وچّ شروع ہویا ، اتے فیز 8 وچّ 1990 دے دسک دے وچکار وچّ اس شہر دا اپنا بس اڈا بنیا ۔ اجیتگڑھ دی لوک گنتی دو لکھ دے آسپاس اے ، جو کہ چنڈیگڑھ دی لوک گنتی دا 1/5اے ۔
صنعتاں
موہالی وچّ کئی مقامی کمپنیاں نیں جویں کہ پنجاب ٹریکٹر لمٹیڈ ، آئی سی آئی پینٹس اتے گودریج گروپ، اتے ہن وڈی کمپنیاں وی اتھے اپنے پیر جما رہیاں نیں ۔
برسر عام رضاعت
یورپ
thumb|اک خاتون اپنے شیر خوار بچے نو‏‏ں [[ہسپانیہ وچ رضاعت د‏‏ی حمایت وچ منعقدہ کانفرنس وچ دُدھ پلاندے ہوئے۔]]
جرمنی
حالانکہ برسر عام رضاعت نو‏‏ں وسیع طور اُتے منظور نئيں کيتا گیا اے، اُتے 1968ء د‏‏ی تحریک دے بعد تو‏ں جدو‏ں عوامی "رضاعتی مظاہرے" (Still-Inns) عام سن، ایسی کوئی قانون سازی موجود نئيں اے جو بطور خاص برسر عام رضاعت اُتے مرکوز ہوئے۔
آئس لینڈ
برسر عام رضاعت کافی عام اے تے غیر متنازع ا‏‏ے۔
نیدرلینڈز
برسر عام رضاعت نیدرلینڈز وچ کئی بار مشاہدے وچ دیکھیا گیا اے تے ایہ سماجی طور تسلیم شدہ وی ا‏‏ے۔ برسر عام رضاعت دے خلاف کوئی قانون موجود نئيں ا‏‏ے۔
سیم نجوما
سیم نجوما افریقی دیس نمیبیا دا پہلا صدر سی ، ایہ 1990ء وچ نمیبیا دے دکھنی افریقہ توں آزاد ہون دے بعد ملک دا پہلا صدر بنیا ۔
گٹھ:افریقی شخصیتاں گٹھ:نمیبیا