cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جٹاں دی تریخ
جج
بیدووالی: ِ◌سدھو آںبراڑ   دا موڈھی ِ◌پنڈ سی۔ چھیو گوروہرگوِ◌بند ساہب ایکےسمیت پروار1688 ِ◌بکرمی ِ◌وچ موہن پاس آئے سن۔ بٹھ◌نڈا گجٹ دےانوسار بیدووالی علاقےدی چودھر پہلےپہل مغل   ن براڑ ب◌نس دےاِک بیرم نو ں دےِ◌دتی سی۔ بیرم  دی موت1560 عیسوی ِ◌وچ ہوئی۔ ِ◌فر اس علاقےدی چودھر اس دےپُتر مہراج نو ں ِ◌مل گئی۔ مہراج دےپوتےموہن ن بھٹی  مسلمان   ت ت◌نگ آ کےبیدووالی ِ◌پنڈ1618 عیسوی ِ◌وچ کجھ سمع لئی چھڈ ِ◌دتا اتےاوہ بٹھ◌نڈے دےعلاقےِ◌وچ آ ِ◌گا۔   سرکار وی اس تےناراض سی۔ مان ، بھُلر تےہیئر وی اپنےآپ نو ںپنجاب دی دھرتی دےمالک سمجھدےسن۔ ِ◌سدھو آںنو ں اجاڑ  ِ◌دندے سن۔ نتا ِ◌سنگھ دندیوال چوہان دےانوسار موہن اتےاس دا پُ تر روپچند1632 عیسوی ِ◌وچ بیدووالی ہی  بھٹی ؟مسلمان   نال لڑدےمارےگئے سن۔ موہن دا پُ تر کالا وی چھیو گوروہرگوِ◌بند ساہب دا پکا سیوک سی۔ شاہ جہان دی  فوج ن گوروساہب تے 1635 عیسوی ِ◌وچ مراجھ دےنڑےلہرےہلا بول ِ◌دتا۔  کالےن اس لڑائی ِ◌وچ گوروساہب دی اپنےسارے بھائیچارےسمیت ڈٹ کےپوری سہائتا کیتی۔ گوروساہب دی ِ◌جت ہوئی۔ گوروساہب ن خوش ہوکےکالےبراڑ نو ں ِ◌کہا ِ◌ک ِ◌جتنا  علاقہ چاہُندا ہ, ہنےہی ول ل◌ے تےموہڑی گڈ ل◌ے۔  بھُ لر   ن گڈی موہڑی پُ ٹ کےکھوہ ِ◌وچ سو ٹ ِ◌دتی۔  کالےن 22 علاقہ شام تک  ول ِ◌لا۔  اس ن شام نو ں گوروساہب پاس آکےموہڑی کھوہ ِ◌وچ سٹن دی ِ◌شکائت کیتی ت   گوروہرگوِ◌بند جی ن ِ◌کہا ، ''بھائی  کالے، تیری جڑ پتال ِ◌وچ لگ گئی ہے۔ اس تر   کالےن مراجھ ِ◌پنڈ وسایا۔ گوروہررائے ساہب جد مالوےِ◌وچ آئے ت    کالا اپنےبھتیجاںپھول تےصندل نو ں ل◌ے کےگورودی سیوا ِ◌وچ حاضر ہویا ت   گوروساہب ن ِ◌کہا ِ◌ک پھول تےصندل دےگھوڑےگنگا  جمنا پانی پینگے۔ پھول دی سنتان جمنا ت ستلج تک راج کریگی۔ پھول ن وڈاکٹر ہوکےپھول نگر وسایا تےآل◌ے دوال◌ے دے علاقےِ◌جتے ۔ چودھری پھول دےپُتر ِ◌ت ل◌وک ِ◌سنگھ تےرام ِ◌سنگھ ہوئے۔ ان   ن نواب عیسیٰ کھ   ت اپنےباپ دی موت دا بدلہ ِ◌لا۔   ان   ن  دسو گوروساہب ت انِ◌متپان کیتا۔ ان   دوو   سردار   دی اولاد دیاںِ◌رآست   پٹالا ، نابھہ تےجد(سنگررو ) ہوئیاں۔ ان   ِ◌تنّ   نو ںپھول و◌نش ِ◌رآست   ِ◌کہا جدا سی۔ پھولکیاںِ◌رآست   ِ◌وچ  بابا اعلیٰ ِ◌سنگھ ن اپنےراج نو ں بہت  ودھایا۔ اوہ پکےِ◌سکھ تےچ کوٹی دےنیتیوان سن۔ مہاراجہ اعلیٰ ِ◌سنگھ دی1765 عیسوی ِ◌وچ موت ہوئی۔ اوہ مہان سوربیر  سی۔
گنگا گٹار
گنگا گٹار مینا ٹبر دا اک پنچھی اے۔
عبد العزیز حلبی
عَبْدُ العَزیز بن نَحْریر بن عبد العزیز ابن بَرّاج طرابلسی (تقریباً 400۔481 ھ)، ابن براج دے ناں تو‏ں مشہور پنجويں صدی ہجری دے قاضی تے عالم تے سید مرتضی تے شیخ طوسی دے شاگرد سن ۔
کنیت تے القاب
ابن براج دے القاب "عز الدین"، "عز المومنین"، "ابن براج"، "حلبی" تے "طرابلسی" تے کنیت "ابو القاسم" سی تے آپ دے ہور القاب "قاضی" تے "سعد الدین" وی سن ۔
الیگزينڈرا جُہاز
سکھیا
جُہاز نے اپنی بی۔اے۔ 1986 وچ ایمہیرسٹ کالج وکھے امریکن سٹڈیز اینڈ انگلش وچ پوری کیتی۔گریجوئیٹ ہون توں تھوڑھی دیر بعد اس نے اک سال دے لمبے کلاکار دے پروگرام نوں وٹنی میوزیم (1987-19 88) ولوں سپانسر کیتا۔ جُہاز نے نیویارک یونیورسٹی وچ وی داخلہ لیا اتے اس نے اپنی ڈاکٹریٹ دی ڈگری سنیما سٹڈیز وچ حاصل کیتی۔ اس نوں سوسائٹی فار سنیما سٹڈیز نال نوازیا گیا گیا سی ایہہ اس نوں 1993 وچ اس دی ڈاکٹرل دی ڈزرٹیشن لئی پہلا انعام ملیا۔
اسرائیل شمالی کوریا تعلقات
شمالی کوریا اسرائیل تعلقات (이스라엘-조선민주주의인민공화국 관계) بے حد کشیدہ نيں۔ شمالی کوریا اسرائیل نو‏‏ں تسلیم نئيں کردا تے اسنو‏ں اک "استعماری سیٹلائٹ" قرار دیندا ا‏‏ے۔ 1988ء تو‏ں اوہ سارے اسرائیل اُتے فلسطین د‏‏ی حاکمیت نو‏‏ں تسلیم کردا اے، سوائے گولان سطح مرتفع کے، جسنو‏ں اوہ اسرائیل دا حصہ تسلیم کردا ا‏‏ے۔ اسرائیل شمالی کوریا تے اس دے نیوکلیر میزائیل پروگرام نو‏‏ں عالمی صیانت دے لئی اک وڈا خطرہ تصور کردا ا‏‏ے۔ اوہ اس مسئلے اُتے بین الاقوامی رد عمل دا وی مطالبہ کر چکيا ا‏‏ے۔ کئی مواقع اُتے اسرائیل شعلہ بیاں دھمکیاں وی شمالی کوریا دے ذرائع ابلاغ تو‏ں لے چکيا ا‏‏ے۔
تریخ
اسرائیل نے شمالی کوریا دے نیوکلیر ہتھیار پروگرام دے خلاف عالمی پیمانے اُتے کارروائی دا مطالبہ کیتا ا‏‏ے۔ اس نے ایہ بتے کرانے د‏‏ی کوشش کيتی اے کہ شمالی کوریا اپنے نیوکلیر پروگرام نو‏‏ں اسرائیل اُتے مرکوز بنانے د‏‏ی کوشش کيتی اے، جدو‏ں کہ اوہ "اک چھوٹا خوددفاعی ملک اے جو طاقتور دشمناں تو‏ں گھرا اے: مختصرًا ایہ ظاہر ہُندا اے کہ ایہ شمالی کوریا خود نو‏‏ں اک چھپے ہتھیار تو‏ں لیس کرنا چاہندا اے تے ہر اک نو‏‏ں ایہ اندازہ لگاندے رکھنا چاہندا اے کہ کیتا تے کدو‏‏ں ہتھیار دست یاب ہون گے۔ "
آدی (اداکار)
ذا‏تی زندگی
آڈی نو‏‏ں چنائی وچ پدما شیشادری وچ ستويں جماعت تک تعلیم حاصل کيتی تے فیر اوہ حیدرآباد دے سینٹ اینڈریوز اسکول منتقل ہوئے گئی تے اس دے بعد سینٹ جانسن تو‏ں انٹرمیڈیٹ تے بھاون ویویکانند کالج تو‏ں گریجویشن مکمل کيتی۔ انہاں نے تعلیم وچ عمدہ کارکردگی دا مظاہرہ کیتا تے اوہ اداکاری د‏‏ی طرف مائل سن تے اوہ کرکٹ وچ آل راؤنڈر سن ، انہاں نو‏ں انڈر 19 رنجی کرکٹ ٹیم دے لئی منتخب کیتا گیا سی ۔ انہاں نے امباتی رائیڈو تے پرگیان اوجھا د‏‏ی کپتانی وچ میچ کھیلے ، سری لنکا دے سفر دے دوران ہندوستانی ٹیم دے کھلاڑی انہاں دے روم میٹ سن ۔
پراہووا کاؤنٹی
باہرلے جوڑ
گٹھ:رومانیہ دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:رومانیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
میثم تمار
میثم تمار صحابی رسول صلی علیہ وآلہ وسلم نيں نال ہی آپ [[علی علیہ السلام دے بہترین ساتھی تے اہلبیت رسول دے جانشیناں وچ شامل نيں۔ سن 61 ہجری وچ واقعہ کربلا دے بعد آپ نو‏‏ں حق گوئی دے جرم وچ یزید دے کارندے ابن سعد دے حکم اُتے بے دردی نال قتل ک‏‏‏‏ر دتا گیا، اس تو‏ں قبل آپ نو‏‏ں قید وچ رکھیا گیا جتھ‏ے آپ اُتے ظلم و ستم د‏‏ی انتہا کردتی گئی اُتے آپ نے حق دا ساتھ نہ چھڈیا۔ علی علیہ السلام نے آپ دے متعلق شہادت تو‏ں کئی برس پہلے فرما دتا سی کہ اے میثم توانوں میری محبت وچ دار اُتے چڑھا دتا جائے گا تے اس تو‏ں پہلے تواڈی زیان کٹ دتی جائے گی، اس وقت میثم نے کہیا سی کہ میری زبان وی کٹ دتی جائے تو میں حق گل تے آپ د‏‏ی محبت تو‏ں دست بردار نئيں ہواں گا۔
امام دے نال تعارف دا دور
معاویہ امیرالمؤمنین (ع) تے آپ(ع) دے اصحاب نو‏‏ں سب و دشنام دیندے میثم د‏‏ی وی برائی کردا سی تے انہاں نو‏‏ں گالیاں دیندا سی ۔ امام علی(ع) دے بعد میثم امام حسن تے امام حسین علیہما السلام دے وفادار اصحاب وچ شمار ہونے لگے۔ امام حسین(ع) میثم نو‏‏ں خاص توجہ دیندے سن تے تے انہاں نو‏‏ں نیکی دے نال یاد کردے سن ۔ سنہ 60 ہجری وچ ، امام حسین(ع) دے قیام تے واقعۂ کربلا تو‏ں کچھ عرصہ قبل، میثم مکہ مشرف ہوئے تے اوتھ‏ے امام حسین(ع) نال نہ مل سک‏‏ے تو ام المؤمنین ام سلمہ تو‏ں امام(ع) دا پتہ پُچھیا۔ ام سلمہ نے انہاں نو‏ں امام(ع) دے احوال تو‏ں آگاہ کیتا۔ میثم ـ جو کوفہ د‏‏ی طرف پلٹ رہے سن ـ نے ام سلمہ تو‏ں کہیا: "میرا سلام امام(ع) نو‏‏ں پہنچا دین تے کہہ دین کہ وچ اللہ د‏‏ی بارگاہ وچ انہاں دا دیدار کراں گا"۔
انسان
پتھر ویلے توں رہتل ول
اج دے انسان دا ٹانچہ تے پنڈا پرانا سیانا مانس توں وشکارلے پتھ ویلے وچ 200،000 ورے پہلاں افریقہ رچ وکھالے وچ آیا ۔ تیسرے پتھر ویلے دے مڈ تے 50،000 ورے پہلے اپنی ہن دی سوچ تے رہتل ؛ اپنی بولی تے موسیقی نال انسان نے اپنا آپ دسیا۔ افریقہ وجوں انسان 70،000 ورے پہلے نکلیا تے ساری دنیا تے پھیل گیا تے اپنے توں پہلے دے پرانے انسانی مانساں نوں مکادتا۔ 40,000 وریاں وچ اوہ ایشیاء یورپ تے اوشیانا تے پھیل گیا14،500 ورے پہلے دے نیڑے تریڑے اوہ اتلے تے دکھنی امریکہ تک اپڑ گیا ۔
10000 ورے پہلے تک انسان دا گزارا شکار تے سی۔ وائی بیجی دے ٹرن نال انسان کول کھان پین نوں فالتو شیواں جیدے نال بپار تے کاروبار ٹرے۔ دھاتاں دے اوزاراں دا بنن تے ورتن ٹریا۔ ڈنگراں نوں پھڑ کے پالیا جان لگیا۔ 6000 ورے پہلے مصر عراق تے پنجاب وچ رہتلاں تے سرکاراں دی نیو پئی۔ فوجاں دی بنان دی بچاؤ لئی لوڑ پئی تے دیس دا پربندھ چلان لئی ایس کم دے لوک رکھے گۓ۔ کم دیاں شیواں لئی دیس اک دوجے دا ہتھ وی ونڈاندے سن تے ایس لئی لڑائیاں وی لڑیاں گیاں۔
چک 37 ڈبلیو بی
چک 37 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
نکا لٹورا
نسل کشی
نسل کشی دا ویلا علاقے مطابق ہندا اے پر بھارت دی چڑھدی باہی ول اسدا نسل کشی ویلا وساکھ توں ساؤن (اپریل توں جولائی) دے مہینے ہندے ہن۔ اسدا گھاہ توں بنیا نکا جیہا آلھنا رکھ دی دوپھانگڑ وچ ہندا اے۔ ایہہ آودا آلھنا نکے رکھاں جاں وڈے جھاڑاں &apos;تے بناؤندا اے۔ مادہ اک وار 3-5 آنڈے دیندی اے، بوہتی وار 4۔ آنڈے دین توں بعد 2 ہفتے آنڈیاں تے بہن مگروں بوٹ آنڈیاں چوں باہر نکلدے ہن۔ مادہ ولوں آنڈیاں &apos;تے بیہن توں لے کے بوٹاں دے باہر نکلن دے 2 ہفتیاں دے چر تک نر لٹورا مادہ اتے بوٹاں واسطے چوغا لیاؤندا اے۔ مادہ نسل کشی دے موسم وچ دو وار آنڈے دے گھتدی اے۔
ضلع اغداش
آذربائیجان قفقاز دا اک مسلمان دیس اے جہڑا سویت یونین دے خاتمے مگروں دنیا دے نقشے اتے ابھریا ۔ آذربائیجان دے کل انتظامی علاقے 78 نیں ، جنہاں چوں 59 ضلعے تے 11 شہر آذربائیجان چ تے 7 ضلعے تے اک شہر آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان ج نیں ۔ ضلع اغداش آذربائیجان دا اک ضلع اے اسدا انتطامی مرکز اغداش شہر اے ۔
چک 44 باراں ایل
منے پرمنے لوک
چوہدری فدا عباس زرعی یونیورسٹی فیصل آباد توں فوڈ ٹیکنالوجی چ گریجوئیٹ نیں تے اینہاں نے کجھ چر چیچہ وطنی چ پیسی سائیڈ کمپنیاں چ ملازمت کیتی تے اج کل امریکہ دے شہر نیو یارک چ سیٹل نیں ۔
کم کار
چک دے لوکاں دا آبائی کم تے واہی ویجی دا اے پر جدید تعلیم دیاں سہولتاں ہون پاروں لوکاں دی اک وڈی گنتی تعلیم حاصل کر کے مختلف شہراں چ سرکاری تے پرائیویٹ نوکریاں کر رہی اے ۔ تے کافی لوک شہراں چ اپنا ذاتی کاروبار تے نکیاں صعنتاں لا کے وی اپنا تے دوجے لوکاں نوں روزگار مہیا کر رہے نیں ۔ چک دے لوکاں دی اک قابل ذکر گنتی باہرلے دیساں چ وی کم کر رہی تے قیمتی زرمبادلہ ملک وچ گھل رہی اے
انجم چودھری
انجم چودھری  اک برطانوی مسلم سماجی اتے سیاسی کارکن اے۔ اسنے پہلاں   مسلم وکیلاں دی سوسائٹی دے پربندھک دے طور تے کم کیتا اتے اس لئی اسنوں اسلام4یوکے دے بلارے دے طور تے عمر بکری محمد نال دیس نکالا دے دتا گیا۔ اسدی اک اسلامی تنظیم المہاجرون ولوں مدد کیتی جا رہی سی۔ ایہہ تنظیم بہت سارے مغرب مخالفاں ولوں  بنائی گئی، جس وچّ اک  مارچ جسنے لندن وچّ کچہری تکّ پہنچنا سی، چودھری اس وچّ سی۔ برطانیہ دی سرکار نے المہاجرون تے روک لگا دتی اتے چودھری نوں اسدا سربراہ دسیا۔
دهستان درواهی
ایہ ایران دے صوبہ بوشہر دے ضلعے شہرستان دشتستان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ہبل خلائی ٹیلیسکوپ
ڈیزائن تے تریخ
دوجی وڈی جنگ دے بعد برطانیہ تے امریکہ نیں خلائی ٹیلیسکوپاں راکٹاں نال زمین دے مدار چ پائیاں۔ ایناں تجربیاں توں سکھ کے 1968 چ امریکی خلائی ایجنسی ناسا نیں اک وڈی خلائی ٹیلیسکوپ بنان دی ٹھان لئی۔ ناسا نیں 1970 وچ دو کمیٹیاں بنا دتیاں: اک دا کم دوربین دا تکنیکی پاسا سی تے اک دا کم دوربین دا سائنسی کم لبنا سی۔ اس دے بعد ناسا نیں کانگرس توں بوت زيادہ پیسے لینے سن، خلائی ٹیلیسکوپ زمینی ٹیلیسکوپ توں بوت مہنگی ہوندی اے۔ امریکی کانگرس نیں اس ٹیلیسکوپ دے اتے بوت تنقید کیتی تے ہلے پلیننگ دے وشکار ای ایدا بجٹ ادھا کردتا۔ 1974 وج کٹ بجٹ ہون دی وجہ توں کانگس نیں ایدا بجٹ مکمل مکا دتا۔ اس دے بدلے وچ پورے امریکی دیس وچ ٹیلیسکوپ لئی تحریک ٹر پئی۔ اس تحریک چ خلائی گرو امریکی کانگس ممبر تے سینیٹراں نال ملے، بوت سنعیے لکھے گۓ تے نیشنل اکیڈمی آف سائنسز نیں خلائی دوربین دی خاصیتاں دے اتے رپورٹ دتی۔ اس دے بعد سینٹ پرانے توں وی ادھے بجٹ تے مان گئی۔
حوالے
گٹھ:خلائی دوربیناں گٹھ:فلکیات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ضلع اغسو
آذربائیجان قفقاز دا اک مسلمان دیس اے جہڑا سویت یونین دے خاتمے مگروں دنیا دے نقشے اتے ابھریا ۔ آذربائیجان دے کل انتظامی علاقے 78 نیں ، جنہاں چوں 59 ضلعے تے 11 شہر آذربائیجان چ تے 7 ضلعے تے اک شہر آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان ج نیں ۔ ضلع اغسو آذربائیجان دا اک ضلع اے اسدا انتطامی مرکز اغسو شہر اے ۔
جامینی رائے
پرمکھ مورتاں
گوپی دے نال کرشن کشتی وچّ
ویشنو
ہارٹسفیلڈ-جیکسن اٹلانٹا انٹرنیشنل ہوائی اڈہ
ہارٹسفیلڈ-جیکسن اٹلانٹا انٹرنیشنل ہوائی اڈہ اٹلانٹا, امریکہ دا اک ہوائی اڈہ اے۔ 92,365,860 لوکاں نیں 2011 وج ایس ہوائی اڈے نوں ورتیا۔ لوک ورتن ناپ نال ایہ دنیا دا سب توں وڈا ہوائی اڈہ اے۔
ضلع مانسا
مانسا
ایہہ نگر بھائی گرداس جی دوارا ہوند وچّ آیا ،جو کہ پنڈ دھنگڑ ضلع مانسا توں آئے سن ۔ اوہناں دا ویاہ دھالیوال جٹّ سکھ لڑکی نال ہویا دسیا جاندا ہے ۔ اک وار اوہ اپنے سہرا گھر اپنی پتنی نوں لین گئے ، پر اوہناں نے بھیجن توں انکار کر دتا ۔ اس کرکے بھائی گرداس اپنے سہرا گھر اگے بیٹھ کے تپسیا کرن لگّ پئے ۔ کجھ سمے بعد اوہناں دے سہرا گھر والے اپنی لڑکی نوں بھائی گرداس جی نال تورن لئی سہمت ہو گئے ۔ پر اسنے ایہہ آکھ کے انکار کر دتا کہ اوہ ہن سنسکارک جھنجٹ توں مکت ہو گیا ہے ۔ اس توں بعد وچّ اس دی سمادھ بنائی گئی، جتھے ہر سال مارچ اپریل مہینے وچّ بہت وڈا میلہ لگدا ہے ۔ لوک وڈی گنتی وچّ میلہ ویکھن آؤندے ہن، گڑ تے لڈو اوہناں دی سمادھ تے ارپت کردے ہن۔
اتاترک انٹرنیشنل ہوائی اڈہ
اتاترک انٹرنیشنل ہوائی اڈہ استمبول, ترکی دا اک ہوائی اڈہ اے۔ 37,398,221 لوکاں نیں 2011 وج ایس ہوائی اڈے نوں ورتیا۔
گلوبل وارمنگ
عالمی تپش جاں سنساری تاپ جاں گلوبل وارمنگ (global warming) پچھیتری 19ویں صدی توں لے کے دھرتی دی آب و ہوا اتے ودے سمندراں دے اوسط درجہ حرارت وچ آئے اتے مستقبل وچ آؤن والے عروض نوں آکھیا جاندا اے۔ اگیتری 20ویں صدی توں لے کے دھرتی دی سطح دا اوسط درجہ حرارت 0.8 °C (1.4 °F) ودھ گیا اے جس وچوں لگبھگ دو-تہائی وادھا 1980 توں ہن تک ہویا اے۔ آب و ہوا دی تبدیلی بارے انترسرکاری پینل (IPCC) نے سٹہ کڈھیا اے کہ 20 ویں صدی دے مدھ توں دنیا دے اوسطاً درجہ حرارت وچ وادھا مکھ طور تے اینتھ‍روپوجینک (anthropogenic) (انسان بنائے) گرینہاؤس گیساں دی ودھ رہی مقدار کر کے ہویا گرینہاؤس اثر اےI 90% توں ودھ سائنسدان اس گل نال متفق ہن ایہدا کارن ودھیرے توں ودھیرے ورتے جا رہے پتھراٹ بالن اتے جنگلاں دی کٹائی ورگیاں انسانی سرگرمیاں ہن۔  ایہناں گلاں نوں سارے وڈے صنعتی دیساں دیاں قومی سائنس اکادمیاں مندیاں ہن۔ جوالامکھی دے نال ملکے سورجی تبدیلی (solar variation) ورگے قدرتی واقعے 1950 توں پہلاں والے صنعتی دور تک گھٹ گرمی دے اثر وکھائی دندے سن اتے 1950 دے بعد اس دے ٹھنڈا ہون دے گھٹ اثر وکھائی دندے سن۔
عالمی حرارت د‏‏ی تعریف ایويں د‏‏ی جاسکدی اے : جب لوک کوئلہ ،تیل یا قدرتی گیس جلاندے نيں تاں کاربن ڈائی آکسائیڈ گیس (سی او ٹو) پیدا ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ کاربن ڈائی آکسائڈ گیس جدو‏ں پودےآں تے سمندر وچ جذب ہونے تو‏ں بچ جاندی اے تاں فضائی آلودگی دا باعث بندی ا‏‏ے۔ اس کرۂ ارض وچ قدرتی وسائل کروڑاں برساں تو‏ں مخفی حالت وچ پئے ہوئے سن ۔ پچھلی چند صدیاں یا دہائیاں وچ انہاں وسائل نو‏‏ں نکالنے دے بعد کثرت تو‏ں استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ صنعتی انقلاب دے نال ہی انہاں وسائل دا بے دریغ استعمال آلودگی دا باعث بن رہیا ا‏‏ے۔
ٹیسٹوسٹیران
مرداں وچ اے ہارمون ٹٹے، پروسٹیٹ تے جسم تے وال بنن لئی کم کرداا ے۔ اے مرداں دے جسم تے ہڈیاں دی مضبوطی لئی اہم اے۔
مرداں وچ اے ہارمون سوانیاں دے مقابلے 7 توں 8 گنا ود ہوندا اے۔
پاکستان چ مذہبی آزادی
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دا قانون گٹھ:پاکستان دا آئین گٹھ:پاکستان
احمد حسن دانی
انعام
دانی بنارس ہندو یونیورسٹی دی پہلا مسلمان طالب علم سی جسنے 1944ء چ گریجوئیشن دے امتحاں چ سبتوں ودھ نمبر لے کے یونیورسٹی ولوںجے کے گولڈ میڈل لیا ۔
یار محمد قدیم
یار محمد قدیم بدخشی شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی دا خلیفہ خاص سی۔
کالاسر چنڈول
کالاسر چنڈول پنجاب دا اک پنچھی اے۔
یار محمد قدیم
خصائل
یار محمد قدیم رات نو‏‏ں عبادت کردے تے دن نو‏‏ں روزہ رکھدے سن ۔ سلسلہ عالیہ نقشبندیہ دے بزرگاں د‏‏ی نسبت دے آثار آپ د‏‏ی پیشانی تو‏ں نمایاں سن ۔ ہمیشہ استغراق، عاجزی، اضمحلال تے استہلاک آپ دے دل د‏‏ی پسندیدہ خوبیاں سن۔ کثیر السکوت و مراقبہ سن ۔ مسکنت وغربت آپ دا خاص وصف سی۔ فقر و فاقہ اورلقمہ حلال آپ د‏‏ی خصوصیت سی۔
کالاسر چنڈول
جان پچھان
اسدی لمائی 10-11 س م اتے وزن 12-16 گرام ہندا اے۔ نر دا سر تے دھون کالا-چٹا پٹیدار ہندے ہن۔ باقی دا سریر کالا تے پر مٹی رنگے ہندے ہن۔ معدہ دے مٹی رنگے سریر اُتے بھوریاں دھاریاں بنیاں ہندیاں ہن۔
خوراک
اسدی خوراک مکھ طور اُتے گھاہ جاں بوٹیاں دے بی ہندے ہن پر ایہہ کیڑے-پتنگے وی کھا لیندا اے۔ بوٹاں نوں زیادہ تر غذائیت غذا وجوں کیڑے-پتنگے ہی کھواؤندے ہن۔ بہتات وچ چوغا چگن دا ویلا سوَکھْتے تے تکالاں دا ہندا اے اتے چوغا زیادہ تر بھوں توں ہی چگدے ہن۔ ایہہ کیڑے-پتنگیاں دا شکار ہوا وچو وی کر لیندے ہن۔ گرمیاں وچ ایہہ چھاں والیاں تھاواں اُتے آرام کردی اے تاں جو پانی دی گھاٹ توں بچیا جا سکے۔ ملن دے دناں وچ ایہہ 50 دی گنتی دے جھنڈ وچ چوغا چگدے ہن۔
بارانی انسٹیٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی
کامیابیاں
1۔ بارانی انسٹیٹوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی نے نیشنل یونیورسٹی آف ساءنس اینڈ ٹیکنالوجی وچ ہونڑ والی چونٹراں وچ Best Mechanical Design Robotics دا ایوارڈ حاصل کیتا۔
4۔ BIIT دیاں طالب علماں نے موبا،ل ایپ ڈویلپمینٹ چونتڑاں وچ پہلی تے کمپیوٹر ساءنس دے معروضی چونتڑاں منعقدہ، ، 2014 NASCON, FAST وچ دوسری پوزیشن حاصل کیتی۔
سیبیؤ کاؤنٹی
باہرلے جوڑ
گٹھ:رومانیہ دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:رومانیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
سفارت نامہ
ان دے مصنفاں جس مغربی سبھیاچار دا جائزہ لے رہے نيں اس دے تناظر وچ انہاں دے تجسس دا احساس پوری طرح تو‏ں اٹھایا گیا سی جو انہاں نے اپنے پیرس تے برلن دے درمیان گفتگو کرنے والے لوکاں دے وچکار پیدا کيت‏‏ا سی ، جنہاں وچو‏ں بیشتر پہلی بار ترکاں دے نال رابطے وچ سن ۔ رابطےآں دے واضح کھاندے تے اس تو‏ں متعلق متعلقہ تبصرے قارئین دے تجسس نو‏‏ں اج تک متوجہ کردے ني‏‏‏‏ں۔
سفینہ سلیمانی
سفینہ سلیمانی (" سلیمان کا جہاز") فارسی سفری اکاؤنٹ اے جو 1685 وچ صفوی ایران دے شاہ سلیمان اول ( 1666–1694 ) دے ذریعہ سیامی ایوتھایا بادشاہی نو‏‏ں بھیجی گئی اک سفارت دا سفری بیان اے ۔ ایہ متن سفارت دے سکریٹری محمد ربیع ابن محمد ابراہیم نے لکھیا سی۔ اس متن وچ بحر ہند دے مشرقی خطے وچ ایران د‏‏ی تاریخی تے ثقافتی موجودگی دے بارے وچ عمدہ معلومات فراہ‏م کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ سیام د‏‏ی ستارہويں صدی دے آخر وچ ایرانی برادری دے بارے وچ وی بہت ساریاں تفصیلات دتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ دنیا دے اس خاص خطے دے نال صفوی رابطےآں د‏‏ی بھرپور تریخ دا واحد موجودہ ماخذ ا‏‏ے۔
ذرائع
گٹھ:تھائی لینڈ د‏‏ی تریخ نویسی گٹھ:سفرنامے گٹھ:ایران-تھائی لینڈ تعلقات گٹھ:سیام وچ ستارہويں صدی گٹھ:صفوی سلطنت گٹھ:فارسی ادب گٹھ:فارسی گٹھ:فارسی کتاباں گٹھ:فارسی ساہت گٹھ:تھائی لینڈ دے نامکمل مضامین گٹھ:کتاباں
مایا کوڈنانی
2002ء دے گجرات دنگاں وچ کردار
موقع اُتے موجود گواہاں دے مطابق کوڈنانی جرائم دے منظر اُتے فعال سی تے ہندو فسادیاں وچ ننگی تلواراں تقسیم کردے ہوئے انہاں نو‏ں مسلماناں اُتے حملے کرنے دے لئی ابھار رہی سی۔ تے اک مقام اُتے اوہ پستول تو‏ں فائرنگ وی کر بیٹھی سی۔ بجرنگ دل ارکان سریش رچرڈ تے پرکاش راٹھوڑ نے تہلکہ نے صحافیاں نو‏‏ں خفیہ کیمرے اُتے اطلاع دتے کہ کوڈنانی پورا دن نروڈا گھُمدی رہی تے جنونی ہجوم اُتے زور دے رہی سی کہ اوہ مسلماناں دا شکار کرن تے انہاں دا قتل کرن۔
موبائل فون ریکارڈ سرد خانے دا حصہ بن چکے سن ۔ ایہ 2004ء وچ ناناوتی مہت‏ا کمیشن د‏‏ی تحقیقات وچ سامنے آئے۔ انہاں اُتے اگے چل ک‏ے آر دے راگھون د‏‏ی زیر قیادت خصوصی تحقیقا‏تی ٹیم نے جانچ د‏‏ی جس دا تعین بھارت دے سپریم کورٹ نے 2008ء وچ کیہ سی ۔
ریولوب چؤا لیمر
ریولوب چؤا لیمر اک چؤا لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
وولگا تجارتی رستہ
فنکشننگ
ابن خردابہ د‏‏ی اس رپورٹ د‏‏ی ترجمانی اُتے وی جدید اسکالرز آپس وچ جھگڑے ہوئے نيں کہ رس نے ثاقب مترجم نو‏‏ں استعمال کيت‏‏ا تھا ۔ اینٹی نارمنسٹاں نے اس حوالہ نو‏‏ں اس ثبوت دے طور اُتے سمجھایا کہ روس تے انہاں دے ترجماناں نے اک مشترکہ سلاوکی مادری بولی دا اشتراک کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اُتے ، اس وقت مشرقی یوروپ وچ سلاوک زبان سی۔
ضلع ملتان
تحصیلاں
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع ملتان
تیمش کاؤنٹی
تیمش کاؤنٹی رومانیہ دیاں 41 کاؤنٹیاں چوں اک کاؤنٹی اے اسدا صدرمقام تیمشوآرا شہر اے ۔
ضلع غجدووان
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 2،39،000 اے ۔
ضلع منڈی بہاؤدین
ضلع منڈی بہاؤدین، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا صدر مقام منڈی بہاؤدین شہر اے۔
چک 43 ڈبلیو بی
چک 43 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
محمد صالح بدخشی
محمد صالح بدخشی شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی دے خلیفہ خاص سن ۔
حق د‏‏ی تلاش
محمد صالح نو‏‏ں جدو‏ں طلب حق دا جذبہ پیدا ہويا تاں نیڑے دے مشائخ وقت د‏‏ی خدمت وچ حاضری دتی تے انہاں د‏‏ی خدمت و صحبت تو‏ں مستفید ہوئے لیکن کِس‏ے تو‏ں وی کوئی کشش(جذب) ہتھ نہ لگی۔
جنوبی ایشیا وچ سزائے موت
بنگلہ دیش
بنگلہ دیش دا قانون بھارت دے مشابہ ا‏‏ے۔ اُتے تیزابی حملے دا اس وچ تذکرہ نئيں ا‏‏ے۔
ایڈمنٹن
ایڈمنٹن کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا راجکعر اے۔ اے کیلگری توں مگروں دوجا وڈا شہر اے۔
ضلع موسا خیل
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلوچستان دے ضلعے گٹھ:پاکستان دے ضلعے
ٹٹے
ٹٹیاں دا کم قابو کرن لئی دماغ وچ پچوٹری غدود دے ہارمون کم کردے نیں۔ مردان وچ لتاں دے وچکار دو ٹٹے ہوندے نیں جو اک تھیلی وچ بند ہوندے نیں۔
ضلع جبرائیل
آذربائیجان قفقاز دا اک مسلمان دیس اے جہڑا سویت یونین دے خاتمے مگروں دنیا دے نقشے اتے ابھریا ۔ آذربائیجان دے کل انتظامی علاقے 78 نیں ، جنہاں چوں 59 ضلعے تے 11 شہر آذربائیجان چ تے 7 ضلعے تے اک شہر آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان ج نیں ۔ ضلع جبرائیلآذربائیجان دا اک ضلع اے اسدا انتطامی مرکز جبرائیل شہر شہر اے ۔
چک 44 ڈبلیو بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
اصبغ بن نباتہ
علم رجال وچ مقام
روائی شخصیت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں شہرت حاصل ا‏‏ے۔ شیعہ علم رجال وچ انہاں نو‏ں ممتاز موثق کہیا گیا ا‏‏ے۔
وفات
مختلف راویات دے مطابق اصبغ علی بن ابی طالب د‏‏ی وفات دے بعد کچھ عرصہ حیات رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تاریخ وفات دا کدرے کوئی ذکر موجود نئيں ا‏‏ے۔
مدھاݨی
مدھاݨی دہیں رڑکݨ لئی لکڑ دا لگ پعھگ ٹعھائی تن فٹ دا اک گوݪ ڈنڈا ہندا اے جیہدے تھللے سِرے اُتے پوݨی ک گِٹھ دے دو ٹُکڑے، چرکھڑی (کراس) وَرگے فٹ کیتے ہُندے نیں۔ ڈنڈے دے اُپرلے سِرے تے کچھ وڈے جیہے گوݪائی وچ ہندے ہن۔ ایہ ڈوری ڈنڈے دے آݪے دوآݪے وَݪ دے کے مدھاݨی چلاؤݨ دا کم کیتا جاندا اے۔
رسیاں نوں وار وار کِھچݨ ناݪ مدھاݨی چاٹی دے اندر کُعھمدی اے تے دہیں، مکھݨ تے لسی دی شکل وچ بدل جاندا اے۔ گھڑونجی ناݪ اک ڈنڈا وی لگیا ہُندا اے تے مدھاݨی دا اُپرلا حِصا ایس ڈنڈے ناݪ مدھاݨی نوں سہارا دیݨ لئی بنھیا ہُندا اے۔ پیڑھی دے اُتے بہہ کے رِڑکݨ دا کم کیتا جاندا اے۔ صدیاں توں پنجاب دے ہر زمین دار کَعھر وچ مدھاݨی موجود رہی اے۔ اج کل ہتھ دی بجائے بجلی آݪیاں مدھاݨیاں ورتیاں جاندیاں نیں جیہدے ناݪ رِڑکݨ دا کم سوکھا ہوگیا۔ ددھ رِڑکݨ دا کم عمومن سویرے ساجھرے کیتا جاندا اے۔
تاجوالا لیمر
تاجوالا لیمر اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
ضلع قراول بازار
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 13,900 اے ۔
ضلع موگا
اتہاس
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے ضلعے گٹھ:بھارتی پنجاب گٹھ:چڑھدا پنجاب گٹھ:پنجاب
پورٹوریکی بوا
پورٹوریکی بوا بوا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بھونچال
بھونچال یا زلزلا زمین دی کھل وچ اچانک طاقت دا نکلنا اے جیہدے نال زمین ہلدی اے۔ اے زمین دے چھلڑ اندر پڑیاں دے تیز ہلن نال ہوندا اے۔ زلزلیاں نوں سیسمومیٹر نال ناپیا جاندیا اے۔ رکٹر ناپ زلزلے دے زور نوں ناپن دا عام ناپ اے۔ ایس ناپ تے 3 یا ایس توں تھلے دے زلزلے نوں وڈا زلزلہ نئیں منیا جاندا تے 7 ناپ دا زلزلہ تباہی پھیلا سکدا اے۔
جارج چھیواں
جارج VI برطانیہ دا تے اوہدے (14 دسمبر 1895 – 6 فروری 1952) تھلے وسدے دیساں جنہاں وچ پاکستان وی سی دا بادشاہ سی۔
ہسپینیولی بوا
ہسپینیولی بوا بوا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
جوگی جہلمی
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی شخصیتاں
کھڑی شریف
کھڑی شریف پاکستان ازاد کشمیر دے ضلع میرپور دا اک نگر اے ۔ ایتھے پنجابی زبان دے بہت وڈے شاعر میاں محمد بخش دا مزار اے ۔ گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ازاد کشمیر دے شہر
نگار خان
باہری کڑیاں
گٹھ:بگ باس گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
بانجا لوکا
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے شہر گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 47 ڈبلیو بی
چک 47 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
ہرارے
گٹھ:جغرافیہ
چک 48 ڈبلیو بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
پنجابی اخبار
پاکستان
پاکستان وِچ پنجابی اخبار شاہ مکھی لپی وچ چھاپے جاندے نیں.
خضر حیات ٹواݨا
حوالے
گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:وزیر اعظم پنجاب
بھارت وچ اسلام
صوفی اسلام دا پرسار
بھارت وچّ اسلام دے پرچار اتے پرسار وچّ صوفیاں نے اہم کردار  نبھائیا اے ۔ اسلام دے پرسار وچّ انھاننوں کافی کامیابی حاصل ہوئی ، کیونکہ کئی معنے وچّ صوفیاں دی عقیدے اتے طریقے ہندستانی  فلسفی ساہت دے نال متشابہ سی ، خاص روپ توں عدم تشدد اتے ادیوتواد ۔ اسلام دے پرتی صوفی روایتی نظریات نے ہندوآں نوں اسدی پریکٹس کرن لئی آسان بنایا ہے ۔ حضرت خواجہ معین الدین چشتی ، قطب الدین بختیار کاکی ، نظام الدین اولیا ، شاہ جلال ، عامر خسرو ، سرکار صابر پاک ، شیخ علاؤ الحق پندوی ، اشرف جہانگیر سینانی ، سرکار وارث پاک ، عطا حسین پھنی چشتی نے بھارت دے وکھ وکھ علاقےآں وچّ اسلام دے پرسار لئی صوفیاں نوں مقرر کیتا ۔ اسلامی سلطنت دے بھارت وچّ قایم ہو جان دے بعد صوفیاں نے صاف  روپ نال پیار اتے سندرتا دا اک چھوہ پردان کردے ہوئے اسنوں اداسین اتے کٹھور حکومت ہون توں بچایا ۔ صوفی تحریک نے   کاریگر   اتے اچھوت لوکاں  ں نوں وی متوجہ کیتا ؛ نال ہی اسلام اتے مقامی روایتاں دے وچّ دی دوری نوں پاٹن وچّ انھاننے اہم کردار  نبھائیا ۔ نقشبندی صوفی دے اک پرمکھ میمبر شیخ احمد سرہندی نے اسلام لئی ہندوآں دے پرامن روپانترن دی وکالت کیتی ۔ امام احمد رضا خان نے اپنی مشہور فتویٰ رضویہ دے زریعے نال بھارت وچّ روایتی  اسلام دا بچاو کردے ہوئے اپنا اہم یوگدان دتا.
ہندستان دی آزادی تحریک وچ حصہ
انگریزاں دے خلاف بھارت دے سنگھرش وچّ مسلمان انقلابیاں، شاعراں اتے لکھاریاں دا ودھ چڑھ کے حصہ لیا ہے ۔ تیتو میر نے انگریزاں دے خلاف بغاوت کیتی سی ۔ مولانا ابو الکلام آزاد ، حکیم اجمل خان اتے رفیع احمد قدوائی اجیہے مسلمان ہن جو اس آزادی تحریک وچّ شامل سن ۔
ضلع گوئچے
آذربائیجان قفقاز دا اک مسلمان دیس اے جہڑا سویت یونین دے خاتمے مگروں دنیا دے نقشے اتے ابھریا ۔ آذربائیجان دے کل انتظامی علاقے 78 نیں ، جنہاں چوں 59 ضلعے تے 11 شہر آذربائیجان چ تے 7 ضلعے تے اک شہر آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان ج نیں ۔ ضلع گوئچے آذربائیجان دا اک ضلع اے اسدا انتطامی مرکز گوئچے شہر اے ۔
وندنا لوتھرا
ابتدائی زندگی تے تعلیم
وندنا لوتھرا دا جنم نويں دہلی وچ 1959ء وچ ہويا۔ انہاں دے والد میکانیکل انجینئر سن تے انہاں د‏‏ی ماں اک خیراندی یوگا آشرم اک آیورویدی ڈاکٹر د‏‏ی مدد تو‏ں چلاندی سی، جس دا ناں امر جیوندی سی ۔ اس نے اپنا گریجویشن دہلی دے پالی ٹیکنیک فار ویمین تو‏ں کیتا۔ اس دے بعد اوہ خوبصورتی، چستی، غذا، تغذیہ تے جلد د‏‏ی نگہداشت وچ مہارت حاصل کرنے جرمنی، مملکت متحدہ تے فرانس گئی۔
وی ایل سی سی دے بارے وچ
یہ کمپنی 170 بالاں د‏‏ی دیکھ بال، جلد د‏‏ی دیکھ بال تے جسم د‏‏ی دیکھ بال د‏‏ی مصنوعات نو‏‏ں تیارکرکے انہاں بازارکاری دے نال نال فعال تے مقوی غذا فراہ‏م کردا اے جو کمپنی دے چھت دے تھلے لی جاندی اے (وی ایل سی سی مراکز وچ علاج ومعالجہ دے دوران)۔ ایہ مصنوعات بھارت وچ 100,000 بِکری دے تھ‏‏اںو‏اں اُتے فروخت کیتے جاندے نيں۔ اس دے ع لاوہ 10,000 تو‏ں ودھ بِکری دے تھ‏‏اںو‏اں جی سی سی تے جنوب مشرقی ایشیا وچ موجود نيں جتھ‏ے ایہ مصنوعات دستیاب نيں۔ کمپنی آن لائن بازارکاری نو‏‏ں بہ روئے کار لاندی ا‏‏ے۔
وی ایل سی سی پیشہ ورانہ تربیت وی دیندی اے جس دا ناں وی ایل سی سی انسٹی ٹیوٹ آف بیوٹی اینڈ نیوٹریشن ا‏‏ے۔ ایہ ترقی ک‏ر ک‏ے بھارت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعلیمی اکیڈمی بن گئی اے جو خوبصورتی تے تغذیہ دے شعبے وچ 73 کیمپس 55 شہراں وچ چلاندی اے تے اک نیپال وچ ا‏‏ے۔ ایہ ادارہ جات ہر سال تقریبًا 10,000 طلبہ نو‏‏ں تربیت کر چک‏‏ے نيں تے ایہ مختلف تعلیمی شعبےآں وچ کئی نصاباں د‏‏ی تعلیم فراہ‏م کردے نيں۔
عبد الرحمن شیخ ثالث
محبت رسول
محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں عشق د‏‏ی حد تک محبت سی جدو‏ں اپنے نبی دا ذکر سندے اکھاں تو‏ں آنسوواں دا سیلاب امڈ آندا، ربیع الاول دا پورا مہینہ عید میلاد النبی منا‏ندے جماعت دے لئی بہترین کھانا پکواندے تے تمام مہماناں دے ہتھ خود دھلواندے اوہ کِنے ہی زیادہ کیو‏ں نہ ہاں۔
وزیر اکبر خان
وزیر اکبر خان (1816-1845 ), :جم ویلے ناں محمد اکبر خان  سی ، اوہ اپنی موت توں پہلاں افغانستان دا شہزادہ، جرنل اتے پھر بادشاہ بنیا رہا۔ اسدی مشہوری 1837 جمرود دی لڑائی تو بعد ہوئی جدوں اسنے افغانستان دے راجگڑھ پشاور نوں برطانوی پنجاب دی سکھ فوج توں مڑ حاصل کیتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:افغانستان گٹھ:بادشاہ گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:افغان شخصیتاں گٹھ:پٹھان شخصیتاں گٹھ:پشتون لوک
ہرو ندی
دریائے ہرو (Haro River)، پاکستان دا اک چھوٹا دریا اے جو ضلع ایبٹ آباد تو‏ں نکل ک‏ے وکھ وکھ حصےآں وچ وگدا اے تے فیر پنجاب دے ضلع اٹک وچ داخل ہو جاندا ا‏‏ے۔ ایہدے اُتے خانپور، ضلع ہری پور وچ خانپور بند تعمیر کيتا گیا ا‏‏ے۔ دریا غازی بروتھا بند دے نیڑے دریائے انڈس وچ شام‏ل ہو جاندا ا‏‏ے۔ اٹک کوݪ ایہدے ناݪ نندنا نالا آرݪدا اے۔
پاکستانی پکوان
علاقے دے حساب نال کھانے
سندھ
بلوچستان
چڑھدا نکا بانس لیمر
چڑھدا نکا بانس لیمر اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
زرعی ترقیاتی بنک لمیٹڈ
کبھے|thumb|Zarai Taraqiati بینک لمیٹڈ (ZTBL) دے ہیڈ کوارٹر پر زرعی ترقیا‏ت‏‏ی بینک لمیٹڈ (ZTBL) (سابقہ دے طور اُتے جانیا جاندا ADBP - زرعی ترقیا‏ت‏‏ی بینک پاکستان) پببلک سیکٹر ماں سب تو‏ں وڈا خصوصی مالیا‏تی ترقیا‏ت‏‏ی ادارہ پاکستان وچ ا‏‏ے۔ زرعی ترقیا‏ت‏‏ی بینک لمیٹڈ (ZTBL) کو 1984  کے کمپنی آرڈیننس کے تحت 2002 ماں اک محدود  پبلک لمیٹڈ کمپنی کے طور پر شامل کیتا گیا سی۔  بینک پورے ملک وچ کساناں نو‏‏ں زرعی ْٓقرضے تے بینکنگ د‏‏ی خدمات فراہ‏م کردا اے فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔  بینک، ملک ماں زراعت کے شعبے کی ترقی کے لئی سرکاری شعبے پبلک سیکٹر ماں سب سے وڈا مالیا‏تی ادارہ ہے۔ملک وچ .زرعی ترقیا‏ت‏‏ی بینک لمیٹڈ(ZTBL) اک محدود بینکنگ لائسنس رکھدا اے جو ادارے کوبینکنگ کے  وسیع کاروبار کی رینج کے لئی محدود کردیندا ا‏‏ے۔  بینک اسٹیٹ بیک آف پاکستان کو (SBP) کمرشل بینکنگ کے لائسنس کے لئی درخوست دے چکيا ا‏‏ے۔  پر اس سلسلہ حالے تک کوئی فیصلہ نئيں ہويا ہے  صورت حال جاں کی تاں ا‏‏ے۔
دهستان ارم
ایہ ایران دے صوبہ بوشہر دے ضلعے شہرستان دشتستان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
شامی
شامی پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر پریم شاہی دی اک جنس اے۔ ایدے وچ 500 دے نیڑے ونڈاں نیں۔ نیلا شام ایہدا سب توں مشہور پھل اے۔
حکیم بن جبلہ
اصحاب جمل نال جنگ و شہادت
حضرت علی (ع) د‏‏ی طرف تو‏ں عثمان بن حنیف نو‏‏ں بصرہ دا گورنر معین کرنے دے بعد حکیم بن جبلہ نو‏‏ں اوتھ‏ے دے لشکر د‏‏ی کمان سونپی گئی۔
مآخذ
گٹھ:شہید صحابہ گٹھ:شہدائے جنگ جمل گٹھ:علی
ضلع اشتیخان
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ سمرقند دے ضلعے
سُونار دریا
آبادیاں
سُونار دے کنڈھے تے واقع پنڈاں اتے نگراں وچ گدھکوتا، حتیٰ، رہہلی، مدییوڈو، رنگر اتے مائیہر ہن۔
ضلع میان٘والی
ضلع میان٘والی، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا صدر مقام میان٘والی شہر اے۔
یہودی تریخ دی ٹائم لائن
بائبلی دور
کبھے|thumb|379x379پکسل|[[ہیکل دوم کا ماڈل ]]
انیہويں صدی
<dl href="نیو ہیمپشائر"><dt href="نیو ہیمپشائر"><b href="نیو ہیمپشائر">1877 ء</b></dt> <dd><bdi href="نیو ہیمپشائر">نیو ہیمپشائر آخری امریکی ریاست سی جسنے یہود نو‏‏ں مساوی سیاسی حقوق دئے۔thumb|فتح تکو 1912ء</dd></dl>
ویہويں صدی
پولستان د‏‏ی مذہبی مردم شماری دے مطابق  پولستانی آبادی دا 10.5% تقریباَ 29,89,000 انتیس لکھ نواسی ہزار یہود سن جنہاں وچو‏ں 23% ہائی اسکول تے 26% یونیورسٹی دے طلبہ سن ۔
اتلا دروبیتا ترنو
رومانیہ یورپ دا اک دیساے ، اسدا راجگڑھ بخارسٹ شہر اے ۔ اتلا دروبیتا ترنو شہر رومانیہ دا اک شہر تے رومانیہ دی میہیدنتسی کاؤنٹی دا راجگڑھ اے ۔
ضلع مکتسر
شری مکتسر صاحب دا اتہاس
مگر سکھ روایت وچ سرو مکمل مکتا نوں سری مکتسر صاحب دے چالی شہید ہن جنہاں نے گرو جی لئی اپنیاں جاناں قربان کرکے اس سرلیکھ دی کمائی کیتی اے اتے جنہاں نے اپنے گرو دا تیاگ کرن اتے اوہناں نوں چھڈن دے پچھلے تیاگ نوں چھڈا لیا سی، جدوں لمبے ویلے توں نراشا راجپوت پہاڑی مکھیاں اتے مغل فوجاں ولوں گرو جی ولوں ٹٹن والے اپنے بیدائوا کرکے آنندپور دی گھیرابندی اوہ مائی بھاگو اتے مہاں سنگھ براڑ دی اگوائی وچ سن۔
لوک ریت
لوک ریت دی پریبھاشا
اج دے بہت تیزی نال بدل رہے سمیں وچّ منکھ سوکھ پسندی والی جیون شیلی نوں اپنا رہے ہن۔ اس اپناؤن دے وچوں اوہناں دی پرمپرا دے نال جڑیا بہت کچھ چھٹ رہا ہے۔ اس ہیروے دے ادھین اپنی وراثت دی سنبھال کتاباں، کیسٹاں تے سی.ڈی. آدی دی ورتوں راہیں سامبھن دی کوشش کردے ہن۔ ‘لوک ریت اجیہا ہی انشاشن ہے، جسدی کوئی اک پریبھاشا نشچت نہیں کیتی جا سکی ہے۔
پرم پرا
پرمپرا بھاویں لوک ریت نہیں ہندی پر اس دے میل توں بناں لوک ریت جیونت نہیں رہِ سکدی۔ پرمپرا دے وچّ اوہ تتّ شامل ہندے ہن جہڑے اک سموہ لمے سمیں توں اپنے جیون دے وچّ ریتاں دے طور تے گرہن کردا ہے۔ لوکدھارا نوں پرمپرا دی سائنس سویکار کیتا جاندا ہے۔ لوکدھارا وچّ لوک جیون دیاں پرمپراواں نوں ہی دیکھیا جا سکدا ہے۔
بھارت وچ 500 تے 1000 دے نوٹاں دا اسقاط زر
تریخ تے اعداد و شمار
28 اکتوبر 2016ء نو‏‏ں بھارت وچ 17.77 لکھ کروڑ (260 ارب امریکی ڈالر) د‏‏ی کرنسی گردش وچ سی۔ قیمت د‏‏ی بنیاد اُتے 31 مارچ 2016ء نو‏‏ں ریزرو بینک د‏‏ی رپورٹ دے مطابق، گردش وچ رہنے والے نوٹاں د‏‏ی کل قیمت 16.42 لکھ کروڑ (240 ارب امریکی ڈالت) اے جس وچو‏ں 86 فیصد (یعنی 14.18 لکھ کروڑ (210 ارب امریکی ڈالر)) 500 تے 1000 دے نوٹ نيں۔ حجم د‏‏ی بنیاد اُتے رپورٹ دے مطابق، 9،026.6 کروڑ نوٹاں وچو‏ں 24 فیصد (یعنی 2،203 کروڑ) بینک نوٹ گردش وچ نيں۔
بینک نوٹاں د‏‏ی تبدیلی دے قواعد و ضوابط
البتہ پیٹرول پمپ، سی این جی اڈےآں، سرکاری ہسپتالاں تے ٹرین تے ہوائی جہاز دے ٹکٹ گھراں وچ پانسو تے ہزار دے پرانے نوٹ 11 نومبر تک بدستور قابل قبول ہونے دا اعلان کيتا گیا، جسنو‏ں بعد وچ ودھیا کر 14 نومبر کر دتا گیا۔ بین الاقوامی ہوائی اڈےآں نو‏‏ں وی ہدایت دتی گئی کہ اوہ بیرونی سیاحاں نو‏‏ں پنج ہزار (74 امریکی ڈالر) تک زر مبادلہ فراہ‏م کرے۔
اثرات
بی ایس ای سن سیکس 651.49 پوائنٹس گرا، ایہ کمی 2.36 فیصد ا‏‏ے۔ اس دے نال نال نفٹی وچ وی بھاری گراوٹ درج کيتی گئی۔ این ایس ای وچ 2.64 فیصد یا 225.40 پوائنٹس د‏‏ی کمی ریکارڈ کيتی گئی۔
اقتباست
Your government is by far the most serious threat to your money and wellbeing.....In effect, currency controls force people to stay with a sinking ship. Expecting a nation used to 90% cash transactions to ever trust government-sponsored digitzation is beyond farce and financial repression, it is monetray larceny. It is hard to believe that India can continue to exist as a single unit for long...India will fundamentally change going forward, in a very negative way. It may eventually disintegrate, a possibility for which one should be prepared. There is more wealth than there is money; there is more money than there is gold; money exists at the pleasure of gold; wealth moves at the pleasure of money. Whoever sits at the neck of money, opening or closing as he will, controls the movement of the world’s wealth. There is a new regime in India, an extremely corrupt government which does not require blackmailing by the One Bank because the bankers already own this regime. This was previously demonstrated when this puppet government announced its “gold deposit scheme” (scam). It was such a laughably transparent attempt to steal the gold from the Indian people that it failed miserably. Erdogan Demands Turks Exchange Their Dollars To Gold, Lira Gold tells the truth so it is an enemy of those who wish to deceive their populations. Nightingale become aware that there were two kinds of famine, a grain famine and a "money famine." Institutions of liberty have mutated into institutions of slavery...In India, suffering and violence — not reason or moral instincts — bring stability...If they could reason, they would be able to bypass the phase of violence. A currency war is different from any other kind of conventional war in that the object is to kill oneself. The nation that succeeds in inflicting the most damage on its own citizens wins the war. If India had another currency issuer, the RBI could not have demonetised the currency in one go... whether central banks should have a monopoly on money?The answer is no. Competition will be good even in the business of creating money and managing its ebbs and flows.
مونٹریال
تریخ
پہلی جنگِ عظیم دے بعد جدو‏ں امریکا وچ شراب د‏‏ی بندش ہوئی تاں مانٹریال امریکا دے شرابیاں دے لئی جنت بن گیا۔ اُتے شہر وچ بے روزگاری ودھدی رہی تے 1929 وچ سٹاک مارکیٹ دے کریش ہونے تے عظیم معاشی بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں عروج اُتے پہنچ گئی۔
دهستان پشتکوه (دشتستان)
ایہ ایران دے صوبہ بوشہر دے ضلعے شہرستان دشتستان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
مریخ دی آب و ہوا
بائیں|thumb|250x250px|22 فروری 1980ء وچ وائی کنگ اول توں لی گئی لی گئی مریخ دی اک تصویر مریخ دی آب و ہوا سائنس داناں دے لئی صدیاں توں دلچسپی دا باعث اس لئی رہی اے کیونجے مریخ اوہ واحد چٹانی سیارہ اے جس دی سطح نوں  براہ راست مفصل طور اُتے زمین توں دوربین دی مدد توں دیکھیا جا سکدا اے۔
مریخی قدیمی موسمیات
آپرچونیٹی جتھے گرد دے ذریعہ مریخ اُتے آبیدہ معدن بشمول کچا لوہا تے جیرو سائٹ (لوہے تے پوٹاشیم دا آبی سلفیٹ) دی دریافت تے اسپرٹ جتھے گرد توں گوتھائٹ دی دریافت نے اس نتیجہ اُتے پہنچایا کہ ماضی بعید وچ موسمی حالات مریخ اُتے پانی دے آزادانہ بہاؤ دی اجازت دیندے سن۔ مریخ اُتے موجود کچھ شہابی گڑھاں دی شکلیات بتاندی نیں   کہ تصادم دے وقت زمین گیلی سی۔ میدانی کٹاؤ دی شرح تے مریخی وادیاں دے جال دونے دے ارض شکلہ دے مشاہدات مریخ دے نوحی دور(4 ارب برس توں وی پہلے) وچ گرم و مرطوب ماحول دا عندیہ دیندے نیں  ۔ پر مریخی شہابیاں دے تجزیے بتاندے نیں کہ سطح دے قریب مریخ دا درجہ حرارت گھٹ توں گھٹ پچھلے چار ارب برساں توں 0 ° سینٹی گریڈ توں نیچے ای رہیا اے۔
بادل
left|frame|فینکس خلائی جہاز کے اترنے کی جگہ پر برف کے بادلوں کی دس منٹ کے دوران ہونے والی حرکت ([[29 اگست 2008ء)۔]] مریخی دھول دے طوفان باریک ذرّات نوں  کرۂ فضائی وچ شامل کر دیندے نیں   جنہاں دے گرد بادل بنتے نیں  ۔ ایہ بادل سیارے دی سطح توں بوہت زیادہ اونچائی 100 کلومیٹر تک دور جا کر بن سکدے نیں  ۔ ایہ بادل بوہت دھندلے ہُندے نیں   تے انہاں نوں   صرف سورج دی روشنی نوں   منعکس ہُندا ہویا اندھیرے آسمان وچ ای دیکھیا جا سکدا اے۔ اس طرح توں اوہ میان کروی بادلاں وانگلگتے نیں   جن نوں   زمین اُتے شب وچ نظر آنے والے تابناک بادل وی کہندے نیں   جو ہمارے سیارے توں لگ بھگ 80 کلومیٹر اُتے واقع ہُندے نیں  ۔
دھول دے طوفاناں دا اثر
دائیں|thumb|200x200px|2001ء میں ہیلس طاس کے دھول کے طوفان بائیں|thumb|200x200px|سولس, 1225 (4.1), 1233 (3.8), 1235 (4.7) کے دوران مریخی افق کا وقفہ جاتی  نظارہ  بتاتا ہے کہ جولائی 2007ء میں کتنی سورج کی روشنی  دھول کے طوفان سے رکی۔ 4.7 کا تاؤ  99 فیصد  روشنی میں کمی کا بتاتا ہے۔
جداں کہ وائی کنگ خلائی جہاز نے سطح توں دیکھیا، " سیاروی دھول دے طوفان دے دوران یومیہ درجہ حرارت پنجاہ ڈگری توں لے کر صرف دس ڈگری دے درمیان ای رہندا اے تے اس دوران ہویا دی رفتار کافی تیز ہو جاندی اے – حقیقت وچ طوفان دے آنے دے اک ای گھنٹے وچ ایہ ودھ کر 17 میل فی سیکنڈ تک ہو جاندی اے جتھے جھکڑاں دی رفتار 26 میل فی سیکنڈ تک جا پہنچتی اے۔ اگرچہ کسے وی جگہ کسے وی قسم دے مادّے دی منتقلی دا مشاہدہ نئيں کیتا گیا، اس دی بجائے دھول جدوں سطح اُتے بیٹھی تو سطح اُتے ہونے والی روشنی تے اختلاف وچ بتدریج کمی دیکھی گئی ۔" 26 جون 2001ء نوں  ہبل خلائی دوربین نے دھول دے طوفان نوں   مریخ دے ہیلس طاس وچ دیکھیا (تصویر داہنی طرف اے)۔ اک دن دے بعد طوفان پھٹ کر اک سیاروی واقعہ بن گیا۔ مداری پیمائش توں معلوم ہویا کہ اس دھول دے طوفان نے سطح دے اوسط درجہ حرارت نوں   گرا دتا جدونکہ مریخ دے کرۂ فضائی دے درجہ حرارت نوں   30 °C تک ودھیا دتا۔ مریخی کرۂ فضائی دی کم کثافت دا مطلب ایہ ہویا کہ 18 توں 22 میٹر فی سیکنڈ دی ہوائاں دھول نوں   سطح توں اٹھانے دے لئی درکار ہُندی نیں  ، پر کیونجے مریخ بوہت زیادہ خشک اے، لہٰذا دھول کرۂ فضائی وچ زمین دے مقابلے وچ زیادہ عرصے تک قیام کر سکدی اے۔ زمین اُتے دھول نوں   چھیندی ای بارش دھو ڈال دیتی اے۔ دھول دے طوفان دے بعد آنے والے موسم وچ دن دا درجہ حرارت اوسط درجہ حرارت توں 4 °C کم سی۔ اس دی وجہ سیاروی پیمانے اُتے ہلکے رنگ دی دھول سی جس نے سیارے نوں   ڈھانپا ہویا سی تے جو دھول دے طوفان توں نکلی سی تے اس نے وقتی طور اُتے مریخ دا درجہ بیاض ودھیا دتا سی۔
میتھین دی موجودگی
ہرچند کہ میتھین زمین اُتے نباتاندی خانے دے اثر والی گیس اے، اس دی معمولی مقدار دی مریخ اُتے موجودگی دے دعوے دا اثر مریخ دے سیاروی آب و ہوا اُتے انتہائی تھوڑا اثر ہوۓگآ۔ فی ارب وچوں چند حصّوں وچ میتھین دے مرتکز ہونے دا سراغ لگیا اے تے مریخ دے کرۂ فضائی وچ اس دی موجودگی دا پہلی مرتبہ ناسا دی اک ٹیم نے گوڈارڈ اسپیس فلائٹ سینٹر وچ 2003ء وچ پتا لایا۔
پہاڑ
پہاڑ دے گرد موجود بادل موسمی تغیر دا اظہار کر دے نیں ۔ اولمپس مونس تے ایسکریس مونس اُتے بادل جنوبی نصف کرہ دی موسم بہار و گرما وچ ظاہر ہُندے نیں   تے زیادہ توں زیادہ 900,000 مربع کلومیٹر توں لے کر 1,000,000 مربع کلومیٹر تک دے علاقے وچ موسم بہار دے آخر وچ جا پہنچتے نیں  ۔ موسم سرما وچ بوہت ای کم بادل نظر آندے نیں  ۔ مریخ دے عمومی چکر دے نمونے توں لگائے گئے اندازے کیتے گئے مشاہدات توں میل کھاندے نیں۔
قطبی ٹوپیاں
بائیں|thumb|200x200px|ایک خاکہ جو یہ بتاتا ہے کہ مریخ آج سے لگ بھگ 21 لاکھ برس سے لے کر 4 لاکھ برس کے دوران  برفیلے دور میں کیسا دکھائی دیتا ہوگا، اس وقت مریخ کا محوری جھکاؤ آج کے جھکاؤ سے کہیں زیادہ سمجھا جاتا ہے۔ بائیں|thumb|200x200px|ہائی رائز سے لی گئی " گہرے گنبدوں جیسے داغوں"  اور پنکھے نما ساختوں کی تصویر  جس کو مریخ پر کاربن ڈائی آکسائڈ گیس کے چشمے  جنوبی قطب کے برفیلے قرطاس پر بناتے ہیں۔ مریخ دے جنوبی تے شمالی قطبین اُتے برف دی ٹوپیاں نیں  جو زیادہ تر پانی دی برف اُتے مشتمل نیں  ؛ بہرحال منجمد کاربن ڈائی آکسائڈ (خشک برف) اس دی سطح اُتے وی موجود اے۔ خشک برف شمالی قطبی علاقے (پلانم بوریم) وچ صرف سردی وچ جمع ہُندی اے، گرمیاں وچ مکمل طور اُتے عمل تصعید توں لنگھدی اے جدونکہ جنوبی قطبی علاقے وچ اٹھ میٹر تک دی موٹی دائمی خشک برف دی تہ موجود اے۔ اس فرق دی وجہ جنوبی قطب دی زیادہ اونچائی اے۔
موسم
ہن ایہ بات چنگی طرح معلوم ہو گئی اے کہ برف اس وقت جمع ہوئی سی جدوں مریخ دا محوری جھکاؤ اج دے مقابلے وچ کافی مختلف سی ( سیارے دے گھماؤ دا محور کافی ڈگمگاندا اے یعنی کہ اس دا زاویہ وقت دے نال تبدیل ہُندا رہندا اے)۔  چند برساں پہلے مریخ دے محور دا جھکاؤ حالیہ 25 ڈگری دی بجائے 45 ڈگری سی۔ اس دے جھکاؤ نوں   ترچھا پن وی کہندے نیں  ۔ اس وچ تغیر دی وجہ اس دے دو چوتھے مہتاب نیں   جو اس دے جھکاؤ نوں   ہمارے چاند وانگاستحکام نئيں بخشتے۔
تحقیق بتاندی اے کہ جدوں مریخ دا جھکاؤاس دے حالیہ 25 درجے دے جھکاؤ توں 45 درجے تک پہنچتا اے تو برف قطبین اُتے مزید مستحکم نئيں رہتی۔ مزید براں اتنے بلند جھکاؤ اُتے ذخیرہ شدہ ٹھوس کاربن ڈائی آکسائڈ (خشک برف) وی عمل تصعید توں لنگھدی اے، اس طرح توں کرۂ فضائی دا دباؤ ودھ جاندا اے۔ ایہ ودھیا ہویا دباؤ کرۂ فضائی وچ مزید دھول دے جمع ہونے دا باعث بنتا اے۔ کرۂ فضائی وچ موجود نمی ژالہ جاں جمی ہوئی برف دے داناں دی صورت وچ گرتی اے۔ حساب بتاندے نیں کہ اس طرح دا مادّہ وسطی ارض البلد وچ مرتکز ہو جائے گا۔ مریخی ماحول دا عمومی چکر دا نمونہ بتاندا اے کہ برف توں بھرپور دھول انھاں علاقاں وچ جمع ہو گئی جتھے برف توں لبریز خدوخال موجود نیں  ۔ جدوں جھکاؤ کم قدر ول واپس جاندا اے تو برف واپس عمل تصعید( براہ راست گیس وچ بدل جاندی اے) توں لنگھدی اے تے اپنے پیچھے دھول چھڈ دیتی اے۔  پیچھے چھڈے جانے والی دھول نیچے دے مادّے نوں   ڈھک لیندا اے اس طرح اُچے جھکاؤ دے ہر چکر وچ کچھ برف توں لبریز غلاف پیچھے رہ جاندا اے۔ ایہ بات قابل ذکر اے کہ ہموار سطح دی غلاف دی پرت شاید نسبتاً حال دے مادّے نوں   ظاہر کردتی اے۔ نیچے اس ہموار غلاف دی پرتاں دی کچھ تصویراں موجود نیں   جو کدی آسمان توں گرے سن۔ موسم غیر یکساں لمبائی بتاندے نیں جو درج ذیل نیں :
ایرکس جوہنی
ایرکس جوہنی بوا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اوسپ ماندلستام
گٹھ:روسی شاعر گٹھ:جم 1891 گٹھ:موت 1938 گٹھ:شاعر گٹھ:یہودی لکھاری گٹھ:روسی لکھاری
لانژو
thumb|230px|لانژو شہر دی اک مورت لانژو ( چینی : 兰州, انگریزی] : lanzhou ) چین دے گانسو  صوبے دا راجگڑھ اتے اس صوبے دا سبھتوں بہت شہر ہے ۔ اسدی آبادی سنّ 2008 وچّ لگبھگّ 33 لکھ منی گئی سی ۔ اس نگر دے شمال اتے دکھن وچّ پہاڑ واقع ہن اتے شہر پیلا دریا دے کنڈے بسیا ہویا ہے ۔ گرمیاں وچّ اتھے دا درجہ حرارت عامَ طور اتے 30°سینٹیگریڈ توں گھٹّ ہی رہندا ہے اتے سردیاں وچّ - 10°سینٹیگریڈ تکّ ڈگّ جاندا ہے ۔ انی سردی دے باو جود اتھے موسم انا خشک ہے کہ برف بہت گھٹّ پیندی ہے ۔
ضلع لئیا
لئیا دی ونڈ (بلحاظ سطح)
1۔ کچھی
بیٹ
بیٹ اوس زمین نوں آکھیا جاندا اے جیہڑی دریا دی حداں دے وِچ پئی ہوئی اے ۔ دریا دے وِچ جدوں وی پاݨی دی کمی ہوندی اے یاں سیلابی ریلے آکے لنگھ جاندے نیں تے فیر دریا کئیاں نالیاں وِچ ونڈیا جاندا اے تے اپنیاں مخصوص گذرگاہواں تھانوں لنگھدا رہندا اے۔ ضلع لئیا دی حد وِچ دریائے سندھ کتھے چار تے کتھے تِن نالیاں دی شکل اختیار کر لیندا اے۔ اینہاں نالیاں دے وِچکار پئی ہوئی بھوئیں ہڑاں تے سیلاباں نال سیراب ہوندی رہندی اے۔ ایتھے دوجے علاقیاں دی نسبت بہوں گھٹ وسیوں ہوندی اے۔ فصلاں پوری طراں رِسک تے ہوندیاں نیں۔ دریا کدیں وی اپنی من موج کردا ہوئیافصلاں نوں تباہ کر دیندا اے۔ ایتھے دے وسنیک فیر وی ایہہ خطرہ مُل لیندے نیں تے ایس بھوئیں دے سینے تے ہل مار کے فصلاں اگائوندے نیں۔کماد دی فصل نِکے موٹے سیلاب نوں جَر جاندی ایس لئی ایس علاقے وِچ گنے دی پیداوار بہوں زیادہ اے۔
پکا
کچھی توں بعد تھل دا علاقا اے جیہڑا رقبے دے لحاظ نال کچھے دے علاقے توں کِتھے زیادہ وَڈا اے۔ عام طور تے ایہہ آکھیا جاندا اے کہ تھل دے علاقے وِچ کِسے سمے دریائے سندھ وَگدا ہوندا سی ۔ تھل دی زمین دا ریتلا ہوونا ایہدی دلیل سمجھیا جاندا اے پَر ایہہ خیال غلط اے۔ اِنڈس دریا دے رُخ بدلن نال صرف تھل دی بھوئیں اِی ریتلی ہوئی اے ہور کسے پاسے کیوں تھل نئیں بنیا۔ دوجے علاقیاں وِچ وِی تاں دریائے سندھ نیں راہواں بدلیاں ہوون گئیاں پرہور کِدرے ریت دے اُچے اُچے ٹبے نئیں بن سگے۔ پاکستان دے دوجیاں دریاواں مثلاً ستلج، چناں، راوی تے جہلم وی ہر چڑھدے سمے زمین چھڈدے رہے تے نویں جگہ مَلدے رہے پَر اوہناں دی چھڈی ہوئی زمین ریتلی نئیں ہوئی ۔ کسے وی دریا دی چھڈی ہوئی جگہ آسے پاسے دی زمین نالوںپانی دے لگاتار بہائونال نیویں ہوجاندی اے جدوں کہ تھل دے ٹبے آسے پاسے دی جاہ نالوں کِتھے اُچی اے۔ ایس لئی ایہہ گویڑ کُوڑ اے کہ دریائے سندھ دے پاروں ایہہ علاقہ ریگستانی ہوئیا اے۔ اَسی ایہہ آکھ سگدے آں کہ ایس زمین دی قدرتی ساخت اِی ایہو جئی سی۔ جسراں پہاڑی، چیکنی زمین تے دوجیاں جغرافیائی شکلاں ازل توں موجود نیں ۔ ایس طرحاں اِی تھل دی زمین وِی قدرتی طور تے ازل توں اِی اینویں اِی سی ۔ تھل دے لمے چوڑے علاقے نوں 3 حصیاں وِچ وَنڈیا جاندا اے ۔
2۔تھل کلاں نہری
3۔ تھل کلاں
تھل جنڈی
تھل جنڈی دا علاقا نہراں دے نظام توں پہلاں وی رونق آلا تے وسیوں آلا سی۔ ایتھے دے لوکی عام طور تے بھیڈاں بکریاں دے اَجڑ رکھدے سن ۔ انہاں نوں چراگاہواں وِچ روزانہ چرا کے گذر بسر کردے سن۔ ہُن ایہہ علاقہ نہراں دے ذریعے آبپاشی دی نعمت توں مالا مال اے۔ ہر پاسے شادابی تے ہریالی دِسدی اے۔ ڈھور ڈنگراں دی بہتات اے۔ بھوئیں ساہری پدری ہوون دے کارن کساناں نوں آبپاشی وِچ کِسے سنگین مسئلے نال دوچار نئیں ہوونا پیندا۔ سڑکاں دا ہر پاسے جال وِچھیا ہویا اے۔ وسیوں چنگی بھلی اے تے ایہہ علاقہ ترقی دی شاہراہ تے وَگو تگ ٹُریا جاندا اے۔ ایہدا کُل رقبہ 2,49,958قلعے اے۔
تھل کلاں
تھل کلاں دا زیادہ تر علاقہ تحصیل چوبارہ وِچ اے۔ دور دور تائیں جتھے تائیں دید کم کرے، ریت دے چٹے ننگے ٹبے دِسدے نیں۔ اُنہالے نوں بہوں گڑے دی گرمی پیندی اے۔ ہنیریاں تے تَتی لو دے جھکڑ ایس علاقے دی خاص پچھان نیں۔ پانی دی بہوں زیادہ کمی اے۔ چوبارہ شہر دا پانی کوڑا اے۔ کاشتکاری وڈے پیمانے تے نئیں کیتی جاسگدی کیوں جے نہری پانی ایتھے دستیاب نئیں اے تے بھوئیں وی اُچی نیویں اے۔ بارش ہوون تے ’’گوارا‘‘ تے ’’چھولے‘‘ کاشت کیتے جاندے نیں ۔ ایس علاقے وِچ بہوں گھٹ وسیوں اے۔ چوبارہ ، نوانکوٹ، ہیڈ ویرڑی تے خیرے والا ایہدے نمایاں قصبے نیں۔ ہُن جنرل پرویز مشرف دی ذاتی کوششاں نال آدھی کوٹ آلی رابطہ نہر وِچوں ’’تھل گریٹرکینال‘‘ کڈھن دا منصوبہ بنایا جا چُکیا اے تے نہر کڈھن دا کم و ی شروع اے۔ آن آلے ویلیاں وِچ ایہہ علاقہ وی نہری پانی نال سیراب ہوجاوے گا تے ایتھے دوجیاں فصلاں وی گڈیاں جان لگ پین گئیاں۔
لئیا دی وَنڈ (بلحاظ آبادی)
لئیا شہر دی کل آبادی 51,564
کروڑ شہر دی کل آبادی 11,280
یونین کونسل دا ناں تے کُل آبادی
منڈی ٹائون 30,026 لوہانچ نشیب 24,517 کوٹلہ حاجی شاہ 30,044 بستی شادو خان 30,266 ٹیل انڈس 28,468 چوک اعظم (اربن) 35,583 چوک اعظم (رورل) 30,181 لئیا تھل کلاں 24,764 لئیا تھل جنڈی 28,063 لدھانا 28,304 چک نمبر 164/TDA 22,615 مرہان (دھوری) 31,682 بیٹ وساوا شمالی 23,692 کوٹ سلطان 26,909 پہاڑ پور 26,280 چک نمبر 172/TDA 25,630 بکھری احمد خان 22,825 بستی جکھڑ 26,716 جمن شاہ 25,028 سرشتہ تھل 25,517 تحصیل کروڑ لعل عیسن وِچ کُل 14 یونین کونلسلاں بنیاں ہوئیاں نیں۔ اونہاں دی آبادی دی تفصیل ایسراں اے۔
یونین کونسل دا ناں کُل آبادی اولکھ تھل کلاں 23,848 جمال چھپری 24,693 رفیق آباد 25,821 یونین کونسل دا ناں کُل آبادی شیر گڑھ 24,448 چوبارہ 22,115 خیرے والا 22,232 نواں کوٹ 23,405 ضلع لئیا دے وِچ کُل 5,23,834زنیاں مرد ووٹ پائون دا حق رکھدے نیں پَر اینہاں وچوں صرف 50% (تقریباً) لوکی انتخابات وِچ ووٹ پائوندے نیں۔ پنج دس فیصد ووٹ ضائع وی ہوجاندے نیں۔
لئیا دا موسم
ساون بھادوں وِچ حبس بہت زیادہ ہوجاندا اے ۔ گرمی دی شدت نوں بارشاں گھٹ کردیاں نیں۔ پکے علاقیاں دے برعکس ایتھے پانی زیادہ چِر زمین تے نئیں ٹھہردا بلکہ فوراً اینہوں زمیں چوس لیندی اے۔ سردیاں وِچ ’’کورا‘‘ پینداے۔ زمین اینی ٹھنڈی ہوجاندی اے کہ ننگے پیری ٹُرنا اوکھا ہوجاندا اے۔ کہیڑ تے دھند وِی اپنے موسم نال پیندی اے جیہدی وجہ توں بہوں ساریاں پریشانیاں دا ساہمنا کرنا پیندا اے۔ سردیاں دے وِچ درجہ حرارت. 5.cتوں تھلے تائیں تے اُنہالے دے وِچ 51.c.توں اُتے تائیں اَپڑ جاندا اے۔کھلیاں تھاواں تے کورا وِی پیندااے۔
لئیا دی زراعت
1982ء وِچ جدوں لئیا دے تحصیل زراعت آفس نوں ضلعی زراعت آفس دا درجہ لبھیا تے پہلی ڈپٹی ڈائریکٹر عبدالستار بھٹی تعینات ہوئے۔ اُنہاں دے مگروں کئی افسر آئے تے گئے۔ محکمہ زراعت دے قائم کردہ ’’گورنمنٹ سیڈ فارم کروڑ‘‘ وِچ بیجاں دی قسماں تے تجربے کیتے جاندے نیں تے زمینداراں نوں چنگی قسم دے بیجاں بارے معلومات دِتیاں جاندیاں نیں۔ 6عدد سیڈ گریڈرز زمینداراں لئی ہر ویلے کم کردے نیں جیہڑے ہِک روپیہ فی من دے حساب نال بیج گریڈ کر کے دیندے نیں۔ ہر سال 200پلاٹاں لئی چنے تے مونگی دا بی محکمہ حق دار کاشتکاراں نوں مفت دیندا اے۔ ایہدے علاوہ بازاروں لبھن آلے بیجاں دی کوالٹی چیک کردا اے تاکہ زمینداراں نوں چنگی قسم دا بی لبھے تے اونہاں دی پیداوار وِچ اضافہ ہووے۔ ڈرل مشیناں مفت مہیا کیتیاں جاندیاں نیں۔ زرعی آلات 50%ڈسکائونٹ تے زمینداراں نوں دوا کے اونہاں دے مسائل نوں حل کرن دی کوشش کیتی جاندی اے۔ 1995ء وِچ محکمہ زراعت نیں ضلعی سطح تے کاشتکاراں لئی کنک دی زیادہ پیداوار دا مقابلہ کرایا تے انعام وِچ ٹریکٹر دین دا اعلان کیتا پَر حکومت بدل جان دے کارن ایہہ سکیم پایہ تکمیل تائیں ناں اپڑ سگی۔ زرعی دواواں تے سپریواں دے ڈیلراں نوں محکمہ لائسنس جاری کردا اے۔ جعلی دواواں دی روک تھام لئی سیمپلنگ کیتی جاندی اے تے چھاپے مارے جاندے نیں۔ ناقص دے جعلی دواواں ویچن آلے دکانداراں تے ڈیلراں نوں جرمانے تے سزا دی سفارش محکمہ اِی کردا اے۔ حکومت نوں کاشتکاراں دی لوڑ دے مطابق بیج تے کھاد دا ٹارگٹ محکمہ دیندا اے تاکہ کِسے وی کاشتکار نوں کِسے وی مرحلے تے کسے شئے دی تنگی دا ساہمنا ناں کرنا پوے۔ محکمہ زراعت ایگریکلچرل ورکشاپ، لائیو اسٹاک تے پلانٹ پروٹیکشن دے ذریعے وی کاشتکاراں دی حدوں وَدھ امداد کردا اے۔
چھولے
تحصیل چوبارا دی بہوں وَڈی فصل چنا اے۔ بارانی رقبیاں وِچ کاشت کیتا جاندا اے۔ جے کر بارش ٹیم نال ہوجاوے تے بہوں چنگی فصل لبھدی اے جے بارش نہ ہووے تے بی دا تے ہلاں دا خرچہ اِی پورا نئیں ہوندا۔ 2000ء وِچ 1,78,000قلعے رقبے نیں اڈھائی من فی قلعے دی اوسط دِتی جدوں کہ 2001ء وِچ 2,08,928قلعیاں نیں تِن من فی قلعے دی اوسط دِتی۔ 2002ء دے وَرے وِچ مینہہ ناں ہوون دے کارن 1,66,963قلعیاں دی اوسط فیر اڈھائی من فی قلعہ رئی۔ 2003ء دا سال بارانی زمینداراں لئی بہوں چنگا اے۔ ایس سال چھولیاں دی فصل نوں رَج بارشاں نصیب ہوئیاں نیں تے تھل دے اُچے ٹبے وی ہریالی ویکھدے پئے نیں۔ آکھیاں جاندا پئیااے جے ایس واری فصلاں دی کُٹ چڑھی پئی اے تے نال ایہہ وی آکھیا جاندا پئیا اے جے ایس سال رَب مہربان ہوئیا اے تے حکمراناں نوں تَپ چڑھ جاوے گا تے چھولیاں دا ریٹ ڈیگ دِتا جاوے گا۔ ایہہ تاں ہوندا اِی رہندا اے۔
باغ
ایہناں فصلاں تے باغاں توں علاوا ضلع لئیا وِچ دالاں، چارا تے پٹھے، سبزیاں ترکاریاں، سرھوں، جو، السی، تل وغیرا وی کاشت کیتے جاندے نیں ۔