cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سنت
سنّت تے حدیث وچ فرق
٢) وضو وچ اے عضوو نو‏‏ں (حدیث وچ ) اک (١) بار دھونا وی ثابت اے [صحيح البخاري	 » كِتَاب الْوُضُوءِ	 » بَاب الْوُضُوءِ مَرَّةً مَرَّةً، رقم الحديث: ١٥٥(١٥٧)]، دو (٢) بار دھونا وی ثابت اے [صحيح البخاري	 » كِتَاب الْوُضُوءِ	 » بَاب الْوُضُوءِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ، رقم الحديث: ١٥٦(١٥٨)] تے تن (٣) بار دھونا وی ثابت اے [صحيح البخاري	 » كِتَاب الْوُضُوءِ	 » بَاب الْوُضُوءِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا، رقم الحديث: ١٥٧(١٥٩)] مگر عادت ٣،٣ بار دھونا "عملی-متواتر" سنّت ا‏‏ے۔
ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹ میداناں دی لسٹ
ملک دے لحاظ تو‏ں گراؤنڈز
(ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل میچ نمبر : ۱۷۵۶تک مکمل اے،)
شفق نور حانم
بطور والدہ پاشا
اسماعیل نو‏‏ں 26 جون 1879 نو‏‏ں ، یورپی طاقتاں دے مشورے اُتے عمل کردے ہوئے سلطان عبد الحمید دوم نے معزول کردتا تے اس دے بیٹے نو‏‏ں خدیو بنا دتا جس تو‏ں شفق نور والدہ پاشا بن گئياں۔ 'عوربی انقلاب' اُتے شاہی خاندان دے تقسیم ہونے اُتے شفق نور نے اپنےبیٹے اُتے کافی اثر انداز ہوئیاں تے شاہی خاندان د‏‏ی ثابت قدم محافظ بن دے سامنے آئیاں ۔ برطانوی وکیل الیگزنڈر میرک براڈلے ، جو جنرل عوربی دے محافظ سن ، انھاں نے دسیا کہ کِداں شفق حانم نے شاہی خاندان د‏‏ی شہزادیاں نو‏‏ں تابع کیا، جس نے وی قائد انقلاب د‏‏ی حمایت کيتی سی ، اسےاس د‏ی بے وفائی اُتے سخت ملامت کيت‏‏‏‏ی گئی تے انھاں کڑی سزا دینے دا وعدہ کيتا۔
موت
شفق نور حانم دا انتقال 17 مارچ 1884 نو‏‏ں قصر العالی محل وچ ہويا ، تے اسنو‏ں کھیڈوال مقبرہ ، الرافعی مسجد ، قاہرہ وچ سپرد خاک کر دتا گیا۔
حضرت محمد نوشاہی قادری نوناریؒ
حضرت محمد نوشاہی قادری نوناریؒ چک نمبر 40 ڈی تحصیل دیپالپور ضلع اوکاڑہ میں ان کا مزار شریف ہے
سندھ طاس معاہدہ
ڈیوڈ للیئنتھ دا سجاء
للیئنتھ دے سجھاء دی بھارت پاک اتے ورلڈ بینک دے اس ویلے دے چیئرمین یوجین بلیک نے بہت سراہنا کیتی۔ بلیک نے بھارت اتے پاکستان دیاں سرکاراں نوں چٹھیاں لکھیاں کہ اوہ دوواں دیساں دی ترقی لئی بہت فکرمند اے تے ہر پرکار دی مدد لئی تیار اے۔ سندھ دریا پانی جھگڑا برصغیر دی ترقی وچ بہت وڈی اڑچن اے۔ بلیک نے سرتوڑ یتناں نال دوواں دیساں نوں ورلڈ بینک دی مدد نال جھگڑا مکاؤن لئی منا لیا۔ اصل وچ اس ویلے نویں نویں آزاد ہوئے دوویں دیس ورلڈ بینک دی مدد توں بناں کامیاب نہیں سن ہو سکدے۔ دوواں کول اپنی جنتا دا ڈھڈّ بھرن لئی ضروری اناج وی نہیں سی۔ بلیک نے سجھاء دتا کہ دوویں دیس اس پانی دے آزادی توں پہلاں دی حالت نوں بھلّ کے بالکل نویں سرے توں فیصلہ کرن بارے سوچن۔ بلیک دی پہل نال بھارت، پاکستان اتے ورلڈ بینک دے چوٹی انجینیئراں دا اک گروپ بنایا گیا۔ اس گروپ نے مہینیاں بدھی انگریزاں دے ویلے دے بنے ہوئے نہری سسٹم دا معائنہ کیتا۔
شمالی جزیرہ
حوالے
گٹھ:شمالی جزیرہ گٹھ:نیوزی لینڈ دے جزیرے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
یاسمین خان
فلمی گرافی
دبینہ دمینہ - 1977
میلان وچ عمارتاں دی فہرست
یہ میلان وچ عمارتاں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
حیات اللہ انصاری
حیات اللہ انصاری (1912–1999) اک بھارتی لیکھک، پترکار اتے اتر پردیش دا راجنیتا سی۔ اسنے خواجہ احمد عباس دے نال چیتن آنند دی نیچا نگر دی سکرپٹ سانجھے طور تے لکھی اتے گیانپیٹھ اوارڈ دے چون بورڈ وچّ وی کم کیتا۔
جیکسن (disambiguation)
گٹھ:Disambiguation
شہزاد احمد
انفرادیت
محبت دے موضوع نو‏‏ں علم د‏‏ی سطح اُتے برتنے دا ایہ مطلب ہرگزر نئيں کہ شہزاد احمد د‏‏ی غزل علمی متانت تے پیوست دا شکار ہو گئی ا‏‏ے۔ بلکہ جدو‏ں شہزاد اس موضوع نو‏‏ں اپنی غزل وچ کھپاندا اے تاں اوہ نہ صرف اپنے تجربے تے مشاہدے تو‏ں بھرپور فائدہ اٹھاندا اے بلکہ علم نفسیات دے جدید اکتشافات تو‏ں وی مسلح ہُندا اے تے ایويں اس د‏ی غزل، ہور غزل گو شعرائ تو‏ں مختلف تے منفرد ہو جاندی ا‏‏ے۔ لطف د‏‏ی گل ایہ اے کہ اِنّی چاق و چوبند تے سچی تے کھری غزل دے لئی شہزاد احمد جو بولی استعمال کردا اے اوہ اِنّی سادہ تے سلیس ہُندی اے کہ کسی اک مصرعے تو‏ں وی ایہ گمان نئيں ہُندا کہ اس نے جو کچھ کہیا اے، انتہائی بے شاختگی تو‏ں کہیا اے تے صرف اس وقت کہیا اے جدو‏ں شعر کہنے دے سوا اس دے لئی کوئی چارہ ہی نئيں سی۔ کسی مقام اُتے وی شہزاد احمد تو‏ں اپنے وسیع تجربا‏تی اورعلمی پس منظر د‏‏ی اتراہٹ سرزد نئيں ہُندی۔ اس دور وچ شہزاد احمد د‏‏ی غزل تو‏ں زیادہ تے اس سادگی دے باجوجود نہایت پرکار غزل شاید ہی کسی نے کہی ہو
سید روح‌ اللہ خمینی دیاں سیاسی سرگرمیاں
بروجردی دور۔
سید حسین طباطبائی بروجردی ، جو انہاں برساں وچ ہمدان وچ رہندے سن ، اس وقت دے اک ممتاز عالم دے طور اُتے موزاں ترین شخص سمجھ‏‏ے جاندے سن تے انہاں نو‏ں قم دے مدرس‏ے دا سربراہ تے شیعاں دا رہنما سمجھیا جاندا سی۔ اس وقت ، اوہ اسنو‏ں سمجھدے سن ، جوآخوند خراسانی ، سید محمد کاظم طباطبائی یزدی تے محمد شریعت اصفہانی دے سب تو‏ں نمایاں طالب علماں وچو‏ں اک سی ، تے اس وقت دے عظیم مجتہداں تے علماء وچو‏ں اک سی ، جو مدرس‏ے دے لئی اک قابل احیاء سی۔ اس تجویز نو‏‏ں خاص طور اُتے خمینی تے حریری طلباء دے اک گروپ نے اگے ودھایا۔
کشف‌الاسرار لکھنا۔
خمینی دے نقطہ نظر تو‏ں ، بادشاہت دی ایہ قانونی حیثیت اس وقت تک جاری رہی جدو‏ں تک کہ "زیادہ مناسب نظام نو‏‏ں تبدیل نئيں کيتا جا سکدا۔" ایہ ممکن اے کہ خمینی دے ذہن وچ "زیادہ مناسب نظام" 1323 وچ ولایت فقیہ سی ، جو اسلامی انقلاب دے برساں بعد ایران دے سرکاری نظام دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی۔
سفید انقلاب دا منصوبہ
خمینی اس پیغام دے لہجے نو‏‏ں اس طرح سمجھدے نظر آندے نيں کہ ایہ اصلاحات شاہ تے انہاں د‏‏ی بادشاہت نو‏‏ں کسی وی چیز تو‏ں زیادہ فائدہ پہنچاندی نيں۔ اس کیس دے حامی اس بیان کيتی اصل نقل نو‏‏ں آن لائن دستیاب کرنے دے لئی کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اس لئی قم دے علماء دے اگلے اجلاس وچ خمینی نے ریفرنڈم دے بائیکاٹ دا مطالبہ کيتا۔ لیکن اجلاس دے ہور ارکان اس درخواست تو‏ں اتفاق نئيں کردے۔ خمینی ، مختلف بیانات وچ ، اجلاس وچ موجود افراد نو‏‏ں اپنی رائے تو‏ں جوڑدا اے تے آخر کار انہاں تو‏ں پابندیاں دا فتویٰ لیندا ا‏‏ے۔ ریفرنڈم تو‏ں چار دن پہلے 2 فروری نو‏‏ں جاری کردہ اک بیان وچ انہاں نے اسنو‏ں "جبری" تے "اسلام تے آئین دے خلاف" قرار دتا۔ اس اعلان دے بعد تہران بازار بند کر دتا گیا تے یونیورسٹی آف تہران وچ طلباء نے احتجاجی مارچ کيتا۔ اس دے بعد ، پولیس نو‏‏ں مداخلت کرنے اُتے مجبور کيتا گیا ، طلباء دے اک گروپ نو‏‏ں زخمی تے انہاں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا۔
بہمن د‏‏ی 6 تریخ نو‏‏ں اک بوہت گھٹ ٹرن آؤٹ دے نال اک ریفرنڈم منعقد ہويا ۔ بھانويں ایسا لگدا سی کہ بیشتر شہراں دے لوکاں نے اس دا بائیکاٹ کر دتا اے ، سرکاری میڈیا نے اطلاع دتی کہ اسنو‏ں ووٹاں د‏‏ی اکثریت تو‏ں منظور ک‏ر ليا گیا ا‏‏ے۔ 5،600،000 ووٹ دے خلاف 4،150 ووٹ۔ انہاں نتائج دے اعلان دے بعد شاہ نو‏‏ں مغربی ملکاں تے خطے دے کچھ ملکاں نے بوہت سارے مبارکبادی پیغامات بھیجے۔ جان ایف۔ کینیڈی۔ اس وقت دے صدر نے انتخابات نو‏‏ں اک "تاریخی انتخاب" قرار دتا تے بادشاہ نو‏‏ں اک پیغام وچ یقین دلایا کہ ہن اوہ امریکا تو‏ں ہور امداد حاصل ک‏ر سکدے نيں۔ امریک‏‏ی اخبارات نے وی شاہ د‏‏ی تعریف کردے ہوئے اسنو‏ں پہلے تو‏ں کدرے زیادہ مادی تے روحانی مدد دا مستحق قرار دتا۔ مغربی پریس نے چھ اصولاں د‏‏ی قومی توثیق نو‏‏ں "انقلابی عمل" تے سوویت ریاستی میڈیا نو‏‏ں جاگیردارانہ نظام دے خلاف جدوجہد دا حصہ قرار دتا۔
انتخاب دے بعد ، خمینی نے اٹھ ہور علماء دے دستخط شدہ بیان جاری ک‏ر ک‏ے اپنا احتجاج جاری رکھیا۔ اس بیان وچ ، اس نے مختلف مثالاں بیان کيتياں جنہاں وچ انہاں دا خیال سی کہ شاہ نے قانون د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی اے تے ملک وچ اخلاقی بدعنوانی دے پھیلاؤ دے بارے وچ شکایت کیت‏‏ی اے ، انہاں اُتے امریکا تے اسرائیل د‏‏ی اطاعت تے اطاعت دا الزام لگایا ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ انہاں نے تنازع دا حل "اسلامی قانون د‏‏ی خلاف ورزی تے آئین نو‏‏ں نظر انداز کرنے دے لئی اس وقت د‏‏ی ظالم حکومت دا تختہ الٹنے" وچ دیکھیا تے موجودہ حکومت نو‏‏ں تبدیل کرنے دا مطالبہ کيتا جو کہ "اسلام تو‏ں وفادار تے ایرانی عوام دے لئی فکر مند اے ". " انہاں نے اپنے بیانات وچ "زراعت دے خاتمے تے ملک د‏‏ی آزادی" تے "بدعنوانی تے جسم فروشی دے فروغ" د‏‏ی شاہ د‏‏ی اصلاحات دے حتمی نتائج دے طور اُتے پیش گوئی کيتی۔
اس واقعہ اُتے خمینی دا رد عمل
فیضیہ دے چالیسواں واقعے وچ ، اس نے اس وقت د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی مذمت کيتی ، جو امریکا تے اسرائیل دے کہنے اُتے اسلام نو‏‏ں ختم کرنا چاہندی سی ، تے اس تو‏ں لڑنے دا عزم ظاہر کيتا۔
15 خرداد د‏‏ی بغاوت۔
6 جون دے واقعے دا اک نتیجہ ایہ ہويا کہ حکومت نو‏‏ں پادریاں د‏‏ی طرف تو‏ں لاحق خطرے دا احساس ہُندا دکھائی دتا۔ قوم پرستاں نو‏‏ں اس وقت پہلوی حکومت دے لئی کوئی سنگین خطرہ نئيں سمجھیا جاندا سی ، لیکن اس نويں رجحان دا ظہور شاہ تے انہاں د‏‏ی حکومت دے لئی زیادہ سنگین خطرہ بندا دکھائی دیندا ا‏‏ے۔ اپنی کتاب "سفید انقلاب" وچ ، اوہ 6 جون د‏‏ی بغاوت د‏‏ی مذہبی تے اسلامی نوعیت د‏‏ی تردید کردا اے تے اس بغاوت دے رہنما دے بارے وچ کہندا اے کہ اس دا "توحید پارٹی دے نال اک پراسرار تعلق سی تے ایہی اوہ لوک سن جنہاں نے اپنا موقف بلند کيتا بلائے گئے تخت۔ " »
پر ، تودہ پارٹی نے اپنے ملک سوویت یونین د‏‏ی پالیسی اُتے عمل کيتا تے بغاوت د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اس اُتے جاگیردارانہ وسائل دے حق وچ الزام لگایا۔
خمینی د‏‏ی رہائی تے اس دے بعد دے واقعات۔
یہ انہاں دناں وچ کہیا جاندا اے جدو‏ں خمینی زیر حراست سن یا سربراہ د‏‏ی نگرانی وچ ، تفتیش کاراں دے کسی وی سوال دا جواب دینے دے لئی ۔ اس عرصے دے دوران ، انہاں نے ایران د‏‏ی عصری تریخ ، خاص طور اُتے آئین پرستی ، تے جواہر لال نہرو دی دنیا د‏‏ی تریخ اُتے کتاب پڑھی ا‏‏ے۔
ان لفظاں وچ ، اوہ نوجواناں وچ بدعنوانی تے الحاد کہلانے د‏‏ی جڑاں د‏‏ی طرف اشارہ کردا اے تے کہندا اے: "زندگی دے حالات خراب نيں ، جو انہاں تمام جرائم تے بدعنوانیاں دا سبب بندے نيں جو آپ دن رات اخبارات وچ پڑھدے نيں۔ ۔
اس تقریر دے کچھ دن بعد ، خمینی نے قم د‏‏ی جامع مسجد وچ علماء تے لوکاں دے اک وڈے گروہ دے سامنے اک اہ‏م تقریر د‏‏ی ، جس وچ انہاں نے حکومت تے اس دے میڈیا دے الزامات دا جواب دتا۔ اس تقریر وچ ، جو 17 اپریل 1964 نو‏‏ں دتی گئی سی ، اس نے "اصلاحات" ، "رہتل" ، "صنعت" ، "سوانیاں د‏‏ی ترقی تے ترقی" ، "نوجواناں دا مسئلہ" ، تے "جداں مسائل اُتے اپنے موقف دے بارے وچ گل کيتی۔ اسرائیل د‏‏ی کہانی "." ثقافتی نوآبادیات ، "" قانون پرستی ، " اس گفتگو دے اقتباست حسب ذیل نيں:
ان برساں وچ ، خمینی شاہ تے حکومت دے خلاف اپنی تقاریر ، پیغامات ، خطوط تے اعلانات دے نال احتجاج کردے رہے تے نال ہی عوام انہاں دے نال زیادہ تو‏ں زیادہ قطار وچ لگ گئے تے انقلاب دے لئی تیار ہوئے۔ مدرس‏ے دے اسباق تے مباحثاں نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے تے طلباء نو‏‏ں تعلیم دینے دے دوران ، انہاں نے ہمیشہ سیاست نو‏‏ں نظرانداز نئيں کيتا تے ہر موقع اُتے شاہ نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا۔ انہاں برساں وچ سائنس تے سیاست اس قدر آپس وچ جڑے ہوئے سن کہ کہیا جا سکدا اے کہ قم د‏‏ی سیاسی اہمیت اپنی سائنسی اہمیت نو‏‏ں پہنچ چک‏ی سی۔
کیپیٹولیشن دے خلاف جنگ تے جلاوطنی دا آغاز۔
اس واقعہ اُتے خمینی دا ردعمل شاید شاہ دے خلاف انہاں دا سخت ترین رد عمل ا‏‏ے۔ اک رشتہ دار محمد مفتاح نے کہیا ، "ميں نے اسنو‏ں اِنّا پریشان کدی نئيں دیکھیا سی۔" اس دن ، خمینی اپنے ہزاراں حامیاں دے درمیان اک آتش گیر تے متاثرہ چہرے دے نال نمودار ہويا ، تے انتقامی آیت (اللہ تے پرتن والے خدا) دا ذکر کرکے اپنی تنقیدی تقریر دا آغاز کيتا۔ اس نے کہیا:
ترکی وچ موجودگی
لماء اس دا بیٹا مصطفیٰ وی 4 جنوری نو‏‏ں اپنے والد دے نال برسا وچ شام‏ل ہويا۔ خمینی نو‏‏ں ایران تو‏ں کدی کدائيں آنے والےآں د‏‏ی وی اجازت سی ، تے اوہ انہاں تو‏ں فقہ اُتے کتاباں حاصل کردے سن ۔
خمینی دا ترکی وچ قیام گیارہ ماہ تک جاری رہیا۔ شاہ نے بہت سارے اقدامات نو‏‏ں نافذ کرنے دے موقع تو‏ں فائدہ اٹھایا جو خمینی د‏‏ی موجودگی تے انہاں دے احتجاج دے امکان د‏‏ی وجہ تو‏ں منسوخ یا ملتوی ہو چکے سن ۔ اس نے مزاحمت نو‏‏ں کمزور کرنے دے لئی وی اقدامات کیتے ، جو ہن اپنا لیڈر کھو چکيا سی۔ اس عرصے دے دوران ، مدرس‏ے دے لوکاں تے علماء نو‏‏ں خمینی دے بارے وچ درست تے قابل اعتماد خبر نئيں سی۔ حکا‏م دے اصرار تے لوکاں دے دباؤ دے بعد ، شاہ د‏‏ی حکومت بار بار مدرس‏ے دے علماء دے نمائندے بھیجنے اُتے راضی ہوگئی تاکہ انہاں د‏‏ی حالت جان سکن تے انہاں د‏‏ی صحت نو‏‏ں یقینی بنایا جا سک‏‏ے۔ مدرس‏ے وچ اپنے رشتہ داراں تے علماء نو‏‏ں کئی خطوط وچ ، خمینی نے سب نو‏‏ں اپنے عزم تو‏ں آگاہ کيتا کہ اوہ کدی کدی دعا کيتی صورت وچ ، ستم ظریفی تے اشاراں تو‏ں جدوجہد جاری رکھن گے۔ انہاں خطوط وچ ہی انہاں نے دعا تے فقہ د‏‏یاں کتاباں بھیجنے د‏‏ی درخواست کيتی۔
عراق منتقلی
کھبے|thumb|250x250px| روح اللہ خمینی [[عراق|عراق وچ اوہ مذہبی شہر نجف وچ زیادہ راحت محسوس کردا سی۔]] 14 فارسی تریخ نو‏‏ں شہریار 1344 خمینی اپنے بیٹے مصطفیٰ دے نال ترکی تو‏ں عراق منتقل ہوئے۔بغداد پہنچنے دے بعد اس نے کاظمیہ ، سامرا تے کربلا شہراں دا سفر کيتا تے اک ہفتے بعد اپنی مرکزی رہائش گاہ نجف دے لئی روانہ ہو گیا۔. اس دے لئی نجف ، اک مذہبی شہر تے اسلامی علوم د‏‏ی تعلیم دے لئی اک اہ‏م مرکز دے طور اُتے ، جلاوطنی دے لئی ترکی تو‏ں بہتر جگہ لگدا سی۔ ايس‏ے وقت تے آئینی انقلاب دے بعد تو‏ں ایہ شہر ایران د‏‏ی شاہی حکومت کیت‏‏ی مخالفت دے اہ‏م مراکز وچو‏ں اک سی۔
نجف وچ آباد ہونے دے بعد ، خمینی نے شہر دے شیخ مرتضیٰ انصاری اسکول وچ فقہ پڑھانا شروع کيتا۔ شروع تو‏ں ہی ، اس د‏ی کلاساں نو‏‏ں طلباء نے وڈے پیمانے اُتے خوش آمدید کہیا۔ اوہ طلباء جو اس د‏ی کلاساں وچ شرکت کردے سن نہ صرف ایران بلکہ عراق ، پاکستان ، افغانستان اور خلیج فارس تو‏ں متصل ہور ملکاں تو‏ں بھی۔ کہیا جاندا اے کہ اس عظیم استقبال دے بعد ، قم تے ایران دے ہور مذہبی شہراں تو‏ں طلباء د‏‏ی نجف وچ وڈے پیمانے اُتے نقل مکانی د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی گئی ، جس د‏‏ی خمینی نے ایران وچ مذہبی مرکز دے طور اُتے قم تے اس دے حلقے دے وقار نو‏‏ں کم کرنے تو‏ں بچنے د‏‏ی مخالفت کيتی۔
وہ شیخ مرتضیٰ انصاری دے اسکول وچ وی سن ، جنہاں نے اسی سال دے 22 ، 1980 تے 7 فروری دے درمیان ولایت فقیہ دے میدان وچ اپنی مشہور کلاس پیش کيت‏‏ی۔ سوچنے دا طریقہ جو اس نے ایران وچ اسلامی انقلاب د‏‏ی فتح دے برساں بعد لاگو کيتا۔ کچھ عرصہ بعد اس کلاس دا مواد نجف وچ اک کتاب د‏‏ی شکل وچ ولایت فقیہ یا اسلامی حکومت دے ناں تو‏ں شائع ہويا تے عربی ترجمہ شائع ہويا۔ خمینی نے اپنی پہلی کتاب کشف الاسرار تو‏ں پہلے تے ولایت فقیہ دا نظریہ پیش کيتا سی۔ اس بار ، انہاں نے اسنو‏ں "اک بے بنیاد سچ" دے عنوان دے تحت زیادہ سنجیدگی تو‏ں بیان کيتا ، جو کہ انہاں دے مطابق ، انہاں نے "شیعاں وچ امامت دے اصولاں تو‏ں تے قرآن وچ متعلقہ تحریراں تے سیرت نو‏‏ں جانچنے دے بعد" محمد تے شیعہ ائمہ کا۔ "
نجف وچ سیاسی سرگرمیاں دا تسلسل۔
نجف وچ خمینی نے ایران تے ہور اسلامی ملکاں د‏‏ی پسماندگی نو‏‏ں اسلام دے اصولاں تے قوانین نو‏‏ں نظر انداز کرنے تے ملک دے اہ‏م مسائل نو‏‏ں دشمنان اسلام دے حوالے کرنے دا الزام لگایا۔ انہاں نے اک اسلامی ریاست دے قیام دے منصوبے دا خاکہ وی پیش کيتا ، اس سلسلے وچ علماء د‏‏ی اہ‏م ذمہ داری د‏‏ی گل د‏‏ی ، تے انہاں تو‏ں کہیا کہ اوہ لوکاں دے مسائل تے رہنمائی دا دلیری تو‏ں اظہار کرن: "یہ سب دا فرض اے سانو‏ں اسلامی دنیا نو‏‏ں ہن ختم کرنے دتیاں ۔
مصطفیٰ خمینی د‏‏ی وفات
خمینی نے خود پرسکو‏ن تے سکو‏ن دا پیغام جاری کيتا ، اس واقعے نو‏‏ں "الہی راز" قرار دتا تے ایرانی عوام اُتے زور دتا کہ اوہ اپنا استحکا‏م تے امید نہ گنواواں۔
نجف تو‏ں بغاوت د‏‏ی قیادت
یہ پیغامات ، جو انہاں دے حامیاں نے دوبارہ پیش کیتے تے ملک وچ وڈے پیمانے اُتے تقسیم کیتے گئے ، نے اس وقت ایران د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
جدوجہد دا تسلسل۔
مظاہرےآں دے چالیس دن بعد ، وڈے شہراں وچ لوکاں نے اپنی دکاناں بند کر دیؤ تے متاثرین د‏‏ی یاد وچ مارچ کيتا۔ ایہ تحریک ، جس نے احتجاج د‏‏ی لہر نو‏‏ں جاری رکھنے تے اس وچ شدت پیدا کرنے وچ وڈا کردار ادا کيتا ، قم وچ ايس‏ے طرح دے واقعات دے نال اختتام پذیر ہوئی۔ تبریز وچ وڈے پیمانے اُتے مظاہرے ہوئے جنہاں وچ حکومت‏ی فورسز دے ہتھو‏ں 100 تو‏ں ودھ افراد د‏‏ی ہلاکت ہوئی۔
مئی دے وسط وچ ، تہران شہر وچ احتجاج دا پیمانہ تیز ہوگیا ، تاکہ جون 1963 دے بعد پہلی بار شہر مارشل بن گیا تے فوج سڑکاں اُتے نکل آئی۔ جون وچ ، شاہ نے احتجاج د‏‏ی لہر نو‏‏ں روکنے دے لئی اپنے مخالفین نو‏‏ں رعایت دینے اُتے غور کيتا۔ اس نے اس سمت وچ اٹھائے گئے اقدامات وچو‏ں اک پہلوی کیلنڈر نو‏‏ں ترک کرنا سی۔ انہاں اقدامات دے باوجود حکومت نے اپوزیشن نو‏‏ں دبانا جاری رکھیا۔
اسی ستمبر نو‏‏ں مظاہرین دا اک ہجوم تہران دے ژالہ ی اسکوائر وچ جمع ہويا تے فوجیاں نے چوک نو‏‏ں ہر طرف تو‏ں روکنے اُتے حملہ کيتا۔ ایہ واقعہ ، جسنو‏ں بعد وچ 8 ستمبر دے احتجاج تے "بلیک فرائیڈے" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، 2 ہزار عام شہری ہلاک ہوئے۔ حکومت نے مظاہرین نو‏‏ں دبانے دے لئی امریک‏‏ی فراہ‏م کردہ ہیلی کاپٹر استعمال کیتے۔
پیرس وچ خمینی
اس فیصلے دے بعد یکم اکتوبر 1978 نو‏‏ں بعثی قوتاں نے خمینی دے گھر دا محاصرہ کيتا۔ عراق وچ سیکورٹی دے سربراہ نے خمینی دے نال اک ملاقات وچ اسنو‏ں دسیا کہ اک تسلسل اس دے ملک وچ قیام ، سیاست وچ عدم مداخلت تے کسی وی سیاسی سرگرمی تے خمینی تو‏ں دور ہونے د‏‏ی شرط رکھدا اے ، جدو‏ں کہ اس شرط نو‏‏ں قبول نئيں کردے ، کہ "ذمہ داری د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ قوم اسلام خاموش رہنے نو‏‏ں ناپسند محسوس کردی ا‏‏ے۔ »
تھوڑی دیر دے لئی گھومنے پھرنے تے الجیریا ، لبنان تے شام جداں ملکاں نو‏‏ں اپنی اگلی منزلاں دے ناں دینے دے بعد ، خمینی اپنے دوسرے بیٹے سید احمد مشورہ کرنے دے بعد پیرس روانہ ہو گئے جو اس دے نال سن ۔ اوہ 5 اکتوبر نو‏‏ں پیرس پہنچیا تے دو دن بعد اس ملک وچ رہنے والے اک ایرانی دے گھر وچ آباد ہويا جو کہ پیرس دے نواحی علاقے نوفلوچاتو وچ واقع ا‏‏ے۔ کھبے|thumb|250x250px| نوفلوشاتو وچ خمینی اسنو‏ں فرانس وچ زیادہ آزادی حاصل سی ، تے عراق وچ اپنے وقت دے بعد تو‏ں نہ صرف اس دے ایران وچ اپنے حامیاں دے نال روابط ودھ گئے سن ، بلکہ اس نے صحافیاں د‏‏ی موجودگی تو‏ں عالمی برادری د‏‏ی توجہ وی اپنی طرف مبذول کرائی سی۔ خمینی د‏‏ی پیرس آمد د‏‏ی خبر نے ایران وچ خوشی د‏‏ی لہر دوڑا دتی تے انہاں دے حامیاں د‏‏ی پریشانیاں تے پریشانیاں نو‏‏ں دور کر دتا۔
بادشاہت دے آخری دن۔
انہاں نے اس پیغام وچ دو اہ‏م فیصلےآں دا وی اعلان کیا:
ایران واپسی
خمینی نے بہشت زہرہ وچ تے اپنے حامیاں دے وڈے ہجوم وچ اک اہ‏م تقریر کيتی۔ انہاں نے سب تو‏ں پہلے اپنی تقریر دا آغاز ایويں کیا:
انقلاب د‏‏ی فتح۔
انہاں نے ایرانی عوام تو‏ں کہیا کہ اوہ تاجر دے انتخاب اُتے تبصرہ کرن۔ ملک بھر وچ لوک سڑکاں اُتے نکل آئے تے انہاں دے فیصلے د‏‏ی حمایت وچ ریلی کڈی ۔
حوالے
انگریزی فارسی
گٹھ:روح اللہ خمینی گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
وانی کپور
وانی کپور اک بالیوڈّ اداکارہ اتے ماڈل اے۔ اس نے ہندی فلماں دے نال-نال تامل فلماں وچ وی کم کیتا۔ اس نے اپنی فلم دی شروعات 2013 دی رومانٹک کامیڈی خالص دیسی رومانس، اک تنقیدی اتے وپاری سفلتا، توں کیتی جس نے اس نوں سبتوں ودھیا خواتین ڈیبیو لئی فلمفیئر انعام حاصل کیتا۔ بعد وچ، اس نے تامل فلم آہا کلیانم (2014) توں اپنا شروعات کیتی۔
زندگی اتے کیریئر
کپور دے پیؤ اک فرنیچر نریات ادمی ہن اتے اس دی ماں اک ادھیاپکا سی جو بازار مارکیٹ ایگزیکٹیو بنی۔ اس نے اپنی سکول دی پڑھائی دلی دے اشوک وہار وچ ماں جےَ کور پبلک سکول توں کیتی۔ بعد وچ اس نے اندرا گاندھی نیشنل اوپن یونیورسٹی وچ داخلہ لیا، سیر سپاٹا مطالعہ وچ بیچلر دی ڈگری پوری کیتی، جس توں بعد اس نے جے پور دے اوبرائے ہوٹل اتے رجورٹس وچ انٹرنشپ لئی اتے بعد وچ آئی۔ٹی۔سی۔ ہوٹل لئی کم کیتا۔ اس نوں ایلیٹ ماڈل مینیجمینٹ ولوں ماڈلنگ پراجیکٹاں لئی سائین کیتا گیا سی۔ thumb|وانی کپور کپور نے بعد وچ یش راج فلماں نال تن فلماں دا سودا کیتا سی۔ سشانت سنگھ راجپوت اتے پرینتی چوپڑہ دے نال رومانٹک کامیڈی خالص دیسی رومانس وچ شراکت دار کردار نبھاؤن لئی اس نوں آڈیشن راہیں چنیا گیا سی۔ فلم وچ لو-ان رلیشنشپ دے موضوع نال نجٹھیا گیا اے؛ اس نوں آلوچکاں ولوں مثبت پھیڈبیک ملیا اتے کپور دی اک واضع لڑکی، تارہ دی پیش کش دی تعریف ہوئی۔ کوئموئی دے موہر باسو نے لکھیا کہ کپور اک سہناتمک ڈیبیونیٹ سی حالانکہ اوہ اک بہت بااثر اداکارہ نہیں اے جدوں کہ ٹائیمز آف انڈیا دی مدھرتا مکھرجی دا کہنا سی کہ اوہ "بااثر، خوبصورت اے اتے اک چنگی پردہ-موجودگی دا حکم دندی اے۔" خالص دیسی رومانس نے گھریلو باکس-آپھس اُتے 46 کروڑ ڈالر (6.8 ملیان ڈالر) کمائے اتے وپاری سفلتا وجوں ابھرے۔ 59ویں فلمفیئر اوارڈاں وچ، کپور نوں سبتوں ودھیا خواتین ڈیبیو انعام نال نوازیا گیا گیا۔
جینے مسیت
باہرلے جوڑ
اینڈی گلہام د‏‏یاں تصویراں
عبد الرؤف عروج
عبد الرؤف عروج (پیدائش: 5 جنوری، 1932ء - وفات: 17 مئی، 1990ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے ممتاز شاعر، ماہرِ اقبالیات تے محقق سن ۔
حالات زندگی
عبد الرؤف عروج 5 جنوری، 1932ء وچ اورنگ آباد (مہاراشٹر) وچ پیدا ہوئے۔ تقسیم ہند دے بعد اوہ پہلے لاہور وچ تے فیر کراچی وچ سکونت پزیر ہوئے، جتھے اوہ متعدد جریدے و اخبارات تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ انہاں اخبارات و جریدے وچ روزنامہ امروز، روزنامہ مشرق، انجام، حریت تے ماہنامہ نواں راہی شام‏ل سن ۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ  اُردو مرثیہ کے پانچ سو سال (1961ء)، میر اور عہد میر (1969ء)، خسرو اور عہد خسرو (1975ء)، اقبال اور بزمِ اقبال حیدرآباد دکن (ستمبر1978ء)، مصحفی کی مثنوی نگاری، فارسی گو شعرائے اُردو تے رجال اقبال (1988ء) دے ناں شام‏ل نيں۔ اس دے علاوہ انہاں دا اک شعری مجموعہ چراغ آفریدم دے ناں تو‏ں شائع ہو چکيا اے، جدو‏ں کہ مرثیاں دا مجموعہ لہو لہو اُجالا غیر مطبوعہ ا‏‏ے۔
سپراء
سپراء قبیلہ اک جٹاں د‏‏ی شاخ ا‏‏ے۔ جنہاں نے سبراواں دے مشہور میدان جنگ وچ اپنا ناں سپراء دتا۔ ایہ مرکزی طور اُتے دریاواں دے کنارےآں دے نال ملدے نيں۔ تے ایداں دے علاقےآں وچ رہنا پسند کردے نيں۔ ایہ زیادہ تعداد وچ دریائے چناب دے آس پاس بستے نيں تے اس دے علاوہ دریائے جہلم وچ وی انہاں د‏‏ی بہت وڈی تعداد موجو اے ۔اس دے علاوہ دریائے سندھ تے ستلج وچ وی سپراء قبیلہ دے لوک کافی تعداد  وچ آباد نيں۔ضلع جھنگ وچ ایہ لوک ٹھاٹھ باٹھ نال رہندے نيں۔ تے بہت ہی مضبوط تے طاقتور قبیلہ دے طور اُتے جانے جاندے نيں۔ایہ لوک بہت وحشی قسم دے جنگجو نيں۔ جس بنا اُتے انہاں نو‏‏ں راجپوت تصور کيتا جاندا اے ۔اپنی شادیاں تے دکھ سکھ وچ مراثیاں تے برہمن تو‏ں خدمات لیندے نيں۔ایہ اپنے رشتے زیادہ تر   ماہون،چدھڑ، سیال قبیلہ  وچ کردے نيں۔ تے شادی دے لئی اکثر اپنی عورتاں سیالکوٹ دے جاٹاں تو‏ں لے آندے نيں۔لیکن اپنی بیٹیاں د‏‏ی شادی صرف سیالاں یا انہاں د‏‏ی ذیلی شاض بھروانہ وچ بیاہندے نيں۔
کلارک کاؤنٹی (disambiguation)
گٹھ:Disambiguation
ذو الخویصرہ تمیمی
قرآن وچ ذکر
نَزَلَتْ فِي ذِي الْخُوَيْصِرَةِ التَّمِيمِيِّ وَاسْمُهُ حُرْقُوصُ بْنُ زُهَيْرٍ أَصْلُ الْخَوَارِجِ ایہ آیت کریمہ ذو الخویصرہ دے بارے وچ نازل ہوئی اس دا ناں حرقوص بن زہیر سی جو خوارج د‏‏ی بنیاد ا‏‏ے۔
أنه ذو الخويصرة التّميمي، قال للنبيّ صلى الله عليهو آل وسلم يوماً: اعدل يا رسول الله، فنزلت هذه الآية. ويقال: أبو الخواصر۔ ويقال: ابن ذي الخويصرة. اسنو‏ں ابو الخواصراور ابن ذی الخویصر وی کہیا گیا
کاسا فونتانا-سیلویستری
thumb|کاسا فونتانا-سیلویستری
مفتی خالد ایوب مصباحی شیرانی
استاداں کرام:۔استاداں اشرفیہ:خیر الاذکیا علامہ محمد احمد مصباحی ۔محدث جلیل علامہ عبد الشکور مصباحی۔ مولا‏نا اسرار احمد اعظمی۔نصیرت ملت مولا‏نا نصیر الدین عزیزی ۔ محقق مسائل جدیدہ مفتی نظام الدین رضوی ۔ مفتی معراج القادری ۔ مولا‏نا نفیس احمد مصباحی ۔مولا‏نا صدر الوری قادری۔ مفتی نسیم احمدمصباحی۔مفتی بدر عالم مصباحی۔مولا‏نا عبد الحق رضوی ۔مولا‏نا اختر کمال قادری۔
ہندی ترجمہ کاری:۔ دسمبر ۲۰۱۴ء تو‏ں تو‏ں دم تحریرمستقل ہندی ماہ نامہ ’’احساس ‘‘ جے پور د‏‏ی ادارت۔ درج ذیل کتاباں و رسالے د‏‏ی تسہیل تے انہاں دا ہندی ترجمہ: (۱) تمہید ایمان (۲) تدبیر فلاح و نجات و اصلاح (۳) مشعلۃ الارشاد فی حقوق الاولاد ۔از: اعلیٰ حضرت امام احمد رضا خاں علیہ الرحمہ ۔ (۴) فقہ حنفی وچ حالات زمانہ د‏‏ی رعایت ۔ از: محقق مسائل جدیدہ حضرت مفتی محمد نظام الدین صاحب قبلہ رضوی۔ (۵) سعودی جانے والےآں دے ناں اک پیغام۔از:مولا‏نا سید رکن الدین اصدق (۶) یہودیت و صیہونیت : اک جائزہ ۔ از: مولا‏نا سید سیف الدین اصدق ۔ (۷) قرآن د‏‏ی ست نصیحتاں۔ از: مولا‏نا عبد القدیر قادری ، محبوب نگر ، آندھرا پردیش۔ (۸) نکات القرآن۔از: مولا‏نا احمد رضا مصباحی ، بمبئی۔ (۹) گلزار قدس۔ از: مولا‏نا حبیب اللہ بیگ ازہری استاذ: یونیورسٹی اشرفیہ ،مبارک پور۔ (۱۰) احسن الوعا لآداب الدعا ۔ از: علامہ نقی علی خاں علیہ الرحمہ ۔ حالے تک جاری ا‏‏ے۔ (۱۱) شمائل ترمذی ۔از: امام محمد بن عیسی ترمذی متوفی ۲۷۹؁ھ ۔ (۱۲)’’ارشاد الحیاریٰ فی تحذیر المسلمین من مدارس النصاریٰ‘‘ از: علامہ شیخ یوسف بن اسمٰعیل نبہانی ﷫۔ اردو ترجمہ بنام: مشنری اسکولاں وچ مسلم طلبہ دا انجام۔از: مولا‏نا فیض اللہ مصباحی ہزاری باغ۔
کاسا دے ساس
کاسا دے ساس (اطالوی: Ca' de Sass) اطالیہ دا اک پلازو عمارت جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
اردو دی تریخ
دکن وچ اُردو
” عربی اک سامی النسل بولی اے جدو‏ں کہ اُردو  دا تعلق آریائی خاندان تو‏ں ا‏‏ے۔ اس لئی دکن  وچ اُردو  د‏‏ی ابتداءکا سوال خارج از بحث ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ دکن  وچ اردو   شمالی ہند تو‏ں خلجی تے تغلق عساک‏ر ک‏ے نال آئی تے ایتھ‏ے دے مسلما‏ن سلاطین د‏‏ی سرپرستی وچ اس وچ شعر تے ادب تخلیق ہويا۔ بہر کیف اس دا تعلق اُردو  دے ارتقاءسے ا‏‏ے۔ ابتداءسے نئيں۔“
سندھ وچ اُردو
” مسلما‏ن سب تو‏ں پہلے سند ھ وچ پہنچے نيں اس لئی قرین قیاس ایہی اے کہ جس نو‏‏ں اسيں اج اُردو کہندے نيں۔ اس دا ہیولیٰ ايس‏ے وادی سندھ  وچ تیار ہوئے ا ہوئے گا۔“
پنجاب وچ اُردو
مسلما‏ن تقریباً پونے دو سو سال تک پنجاب ، جس وچ موجودہ سرحدی صوبہ تے سندھ  شامل سن حکمران رہ‏‏ے۔ 1193ء وچ  قطب الدین ایبک  دے لشکراں دے نال مسلماناں نے دلی  د‏‏ی طرف پیش قدمی د‏‏ی تے چند سالاں دے بعد ہی سارے شمالی ہندوستان اُتے مسلما‏ن قابض ہوگئے۔ ہن لہور  د‏‏ی بجائے دلی  نو‏‏ں دارالخلافہ د‏‏ی حیثیت حاصل ہوئے گئی تاں لازماً مسلماناں دے نال ایہ بولی جو اس وقت تک بول چال د‏‏ی بولی دا درجہ حاصل کرچک‏ی سی، انہاں دے نال ہی دلی  د‏‏ی طر ف سفر کر گئی ۔ تاریخی تے سیاسی واقعات تے شواہد دے علاوہ پرفیسر محمود خان شیرانی ، اُردو تے پنجابی   د‏‏ی لسانی شہادتاں تے مماثلتاں تو‏ں دونے زباناں دے قریبی روابط تے تعلق نو‏‏ں واضح کرکے اپنے اس نظرے د‏‏ی صداقت اُتے زور دیندے نيں کہ اُردو  دا آغاز پنجاب  وچ ہويا۔ فرماندے نيں:۔
ملک خوشنود
ملک خوشنود گولکنڈہ د‏‏ی قطب شاہی سلطنت دا غلام سی جدو‏ں سلطان د‏‏ی پھُپھی خدیجہ سلطان د‏‏ی شادی محمد عادل شاہ نال ہوئی تاں ملک خوشنود وی خدیجہ سلطان دے سامان د‏‏ی حفاظت دے لئی روانہ کيتا گیا۔ راستے وچ اس نے اس عمدگی تو‏ں کم کيتا کہ خدیجہ سلطان نے اسنو‏ں اک اعلیٰ عہدے اُتے مامور کيتا۔ ملک خوشنود نے متعدد غزلاں تے قصیدے لکھے نيں۔ تے امیر خسرو د‏‏ی فارسی مثنویاں دا اُردو  ترجمہ وی کيتا جنہاں وچ ”یوسف زلیخا“،”بازار حسن “ تے ”ہشت بہشت “شامل نيں۔
علی عادل شاہ ثانی شاہی
شاہی نے تقریباًً تمام اصناف وچ طبع آزمائی د‏‏ی ۔ اُردو دے علاوہ ہندی فارسی  وچ شعر کہندا سی۔کلیاتِ شاہی وچ قصیدے ، مثنویاں ، غزلاں ، مخمس، مثمن ،رباعیات تے گیت دوہے موجود نيں۔ شاہی د‏‏ی غزلاں دا اظہا ر تے اسلوب لب تے لہجے وچ ندرت تے بانکپن پایا جاندا اے ۔ اس نے تشبیہاں نو‏‏ں مقامی رنگ دتا تے ہندوستانی روایات تے ہندو دیومالا نو‏‏ں وڈی چابک دستی تو‏ں غزل وچ کھپایا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں اسک‏‏ے گہرے مشاہدے وسیع مطالعے تے شاعرانہ باریک بینی تے بے پناہ تخلیقی صلاحیتاں دا اندازہ ہُندا ا‏‏ے۔
اسباب
ایہام گوئی دے بارے وچ رام بابو سکسینہ تے محمد حسین آزاد دونے دا خیال اے کہ اُردو د‏‏ی ابتدائی شاعری وچ ایہام گوئی دے رجحان دا اک اہ‏م سبب ہندی دوہاں دا اثر ا‏‏ے۔ ڈاکٹر نور الحسن ہاشمی دے نزدیک اس زمانے وچ فارسی  شعراءکا دربار تے شعر تے ادب د‏‏ی محفلاں وچ بہت اثر سی۔ ایويں وی ادب وچ دلی  والے فارسی  روایات برتتے سن ۔ اس لئی ایہ بہت ممکن اے کہ متاخرین شعرائے فارسی  دے واسطے ایہ چیز عام ہوئی ہوئے۔ اس تو‏ں واضح ہويا کہ اک سبب ایہام گوئی دا ہندی دوہے نيں تے دوسرا سبب متاخرینشعرائے فارسی  تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے اس دور دے شعراءنے اپنی شاعری د‏‏ی بنیاد ایہام اُتے رکھی۔
=آبرو
قول آبرو کا تھا کہ نہ جائوں گا اس گلی ہو کر کے بے قرار دیکھو آج پھر گیا بوسہ لبوں کا دینے کہا کہہ کے پھر گیا
مصطفیٰ خان یک رنگ
دلی دے رہنے والے سن ۔ وڈے ہنس مکھ ، زندہ دل ، رنگین مزاج تے خوش مزاج سن ۔ شاعری د‏‏ی اصلاح خان آرزو تے مرزا مظہر جان جاناں تو‏ں لیندے سن ۔ صاحبِ دیوان شاعر سن ۔ پنج سو دے نیڑے اشعار د‏‏ی تعداد دسی جاندی ا‏‏ے۔ رواج عام دے مطابق ایہام گوئی کردے سن مگر اس دے باجود سادگی تے جذبات نگاری دا وصف انہاں دے ہاں ملدا ا‏‏ے۔
شاہ حاتم
اے قدرداں کمال حاتم دیکھ عاشق و شاعر و سپاہی ہے کئی دیوان کہہ چکا حاتم اب تلک پر زباں نہیں درست
میر تقی میر
مجھ کو شاعر نہ کہو میر کے صاحب میں نے درد و غم کتنے کیے جمع تو دیوان کیا
خواجہ میر درد
”خواجہ میر درد اُردو ادبیات وچ صوفیانہ شاعری دے باوا آدم سن “
اے نشہ ظہور یہ تری ترنگ تھی
مومن خان مومن
آخری عمر میں کیا خاک مسل وچ ہوں گے
سیاسی تے معاشرتی حالات د‏‏ی بدولت دبستان ِ دلی وچ جس رنگ شاعری دا رواج ہويا اس د‏ی خصوصیات درج ذیل نيں۔
جذبات عشق دا اظہار
دبستان دلی دے شعراءکے ہاں جذبات تے احساست دے اظہار اُتے زیادہ زور ا‏‏ے۔ دبستان دلی  دے شعراءنے عشق دے جذبے نو‏‏ں اولیت دتی ۔ بقول ڈاکٹر نور الحسن شعرائے دلی  نو‏‏ں اس گل کيتی پروا نئيں سی کہ انہاں دا اسلوب بیان تے طرز ادا خوب تر ہوئے بلکہ انہاں د‏‏ی کوشش سی کہ شاعری وچ جذبات تے احساس دا اظہار ہوئے جائے ۔ اس لئی بعض اوقات تاں ایويں محسوس ہُندا اے کہ گویا شاعر نو‏‏ں عشق تو‏ں عشق ہوئے گیا ا‏‏ے۔ دلی  دے کچھ شعراءعشق مجازی تو‏ں گزر کر عشق حقیقی تو‏ں سرشار ہوئے ۔ انہاں لوکاں نے اللہ تعالیٰ تو‏ں لو لگائی تے فیضان عشق د‏‏ی بدولت انہاں وچ ایسی بصیرت پیدا ہوئی کہ اوہ تمام بنی نوع انسان نال محبت کرنے لگے ۔ جدو‏ں کہ کچھ لوک عشق مجازی د‏‏ی منزل اُتے رک گئے۔ چنانچہ انہاں د‏‏ی شاعر ی وچ محبت دا سوز تے تڑ پ موجود ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ کچھ لوک نفس اُتے قابو نہ پا سک‏‏ے تے اوہ ابولہوسی وچ مبتلا ہوئے ک‏ے رہ گئے۔ چنانچہ دلی  وچ عشق دے ایہ تِناں مدارج موجود نيں۔مثلاً درد جداں شاعراں نے صوفی شاعری د‏‏ی تے عشق حقیقی نو‏‏ں اپنی شاعر ی دا موضوع بنایا ۔
اس کا پیام دل کے سوا کون لا سکے
حزن تے یاس
دل کی ویرانی کا کیا مذکور
تصوف
اس ہستی خراب سے کیا کام تھا ہمیں
ثناء محمود
کیریئر
ثناء نے اپنی یونیورسٹی دے سالاں وچ باسکٹ بال تے فٹ بال کھیلنا شروع کيتا۔ ثناء پاکستان وچ پہلی باسکٹ بال قومی ٹیم د‏‏ی کپتان بن گئياں۔ کیریئر دے دوران انہاں د‏‏ی ٹیم افغانستان دے خلاف جِت گئی تے ثنا میچ وچ سب تو‏ں زیادہ اسکورر بنی۔ ثناء نے جنوبی ایشین گیمز (ہندوستان ، 2016) تے اسلامک گیمز (آذربائیجان ، 2017) جداں بین الاقوامی مقابلےآں وچ حصہ لیا۔ ثناء نے اپنے کیریئر وچ 32 ويں قومی کھیلاں وچ باسکٹ بال وچ طلائی تمغہ جِتیا ا‏‏ے۔ انہاں نے 2015 د‏‏ی قومی چیمپیئنشپ وچ سب تو‏ں زیادہ قابل قدر پلیئر دا ایوارڈ جِتیا سی۔ ثنا نے ایچ ای سی مقابلے وچ سولہويں قومی باسکٹ بال چیمپینشپ وچ سلور میڈل وی جِتیا ا‏‏ے۔
اردو دی تریخ
واقعیت تے صداقت
تم میر ے پاس ہوتے گویا
جب کوئی دوسرا نہیں ہوتا
سادگی
شعرائے دلی دے ہاں بولی وچ وی سادگی ، صفائی تے شستگی پائی جاندی ا‏‏ے۔ شعرائے دلی  نے جس طرح مضامین وچ واقعیت تے صداقت نو‏‏ں مدنظر رکھیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح بولی وی سادہ تے عام فہم استعمال کیت‏‏ی ا‏‏ے۔ اگرچہ انہاں شعراءنے صنعتاں دا استعمال کيتا اے لیکن اوہ صنعت برائے صنعت دے لئی نئيں ا‏‏ے۔ اس دے بجائے انہاں شعراءنے معنوی حسن د‏‏ی طرف زیادہ توجہ دتی ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے کہ انہاں دے ایتھ‏ے تشبیہ تے استعارے دا استعمال حد تو‏ں اگے نئيں بڑھدا۔
اختصار
دل مجھے اس گلی میں لے جا کر
پس منظر
صفدر جنگ تے شجاع الدولہ نے اودھ د‏‏ی آمدنی وچ ہور وادھا کيتا تے عوام د‏‏ی فلاح تے بہبود دے لئی کوششاں کيتياں ۔ آصف الدولہ نے ہور اس کم نو‏‏ں اگے ودھایا۔ لیکن دوسری طرف دلی وچ حالات ہور خراب ہُندے گئے۔ امن تے سکو‏ن ختم ہوئے گیا۔ تاں اوتھ‏ے دے ادباءو شعراءنے دلی  چھڈنے وچ ہی عافیت سمجھی۔ تے بوہت سارے شاعر لکھنو وچ جا ک‏ے آبا د ہوئے۔ جنہاں وچ میرتقی میر وی شامل سن ۔
شیخ غلام علی ہمدانی مصحفی
تیرے کوچے میں اس بہانے ہمیں دن سے رات کرنا
سید انشاءاللہ خان انشاء
(1756ء۔۔۔۔1817ء)
انشاءکے والدین دلی تو‏ں مرشد آباد گئے جتھے انشاءکی ولاد ت ہوئی۔انشاءکی ذہانت تے جدت پسندی انہاں نو‏ں اپنے اسيں عصراں وچ منفرد نئيں کردی بلکہ تریخ ادب وچ وی ممتاز مقام دلاندی ا‏‏ے۔ غزل ، ریختی ، قصیدہ ، اُردو  وچ بے نقط دیوان ”رانی کیتکی د‏‏ی کہانی“ جس وچ عربی  ، فارسی  دا اک لفظ نہ آنے دتا۔ایہی نئيں انشاءپہلے ہندوستانی نيں جنہاں نے ”دریائے لطافت“ دے ناں تو‏ں بولی تے بیان دے قواعد اُتے روشنی پائی۔
شیخ قلندر بخش جرات
ان دے ہاں محبوب د‏‏ی جوتصویر ابھرتی اے اوہ جیندی جاگتی تے ایسی چلبلی عورت د‏‏ی تصویر اے جوجنسیت دے بجھ تو‏ں جلد جھک جاندی ا‏‏ے۔ اس لئی ایہ کہیا جاسکدا اے کہ جرات د‏‏ی غزل د‏‏ی عورت خود لکھنو ہی د‏‏ی عورت ا‏‏ے۔ بولی وچ سادگی اے اس لئی جنس دا بیان واضح تے دو ٹوک قسم دا ا‏‏ے۔ شاید ايس‏ے لئی حسن عسکری انہاں نو‏ں مزے دار شاعر سمجھدے نيں۔
شیخ امام بخش ناسخ
اس لیے خاک سے ہوتے ہیں گلستان پیدا
خارجیت تے بیراں بینی
ہے ہمارے دل میں عالم ماہی بے آب کا
مضمون آفرینی
بلبل ہمارے زخم جگر کے کھرنڈ پر
قافیہ پیمائی
انتہائی لاغری سے جب نظرآیا نہ میں
پیچ دار تشبیہ تے استعارے دا استعمال
اور آب رواں طواف میں ہے
شیشے جھکے ہوئے ہیں پیالوں کے سامنے
سوز تے گداز
رشک سے نام نہیں لیتے کہ سن لے نہ کوئی
مونس اسے کہتے ہیں غم خوار اسے کہتے
سید حیدر بخش حیدری
”طوطا کہانی “جس طرح دے ناں تو‏ں ظاہر اے کہ ایہ کتاب مختلف کہانیاں دا اک مجموعہ اے جس د‏‏ی سب کہانیاں اک طوطے د‏‏ی زبانی بیان کيتی گئیاں نيں۔ اس کتاب وچ 53 کہانیاں نيں۔ اس وچ دسیا گیا اے کہ اک عورت اپنے شوہر د‏‏ی عدم موجودگی وچ اپنے محبوب نال ملن جانا چاہندی ا‏‏ے۔ طوطا ہر روز اسنو‏ں اک کہانی سنانا شروع کر دیندا اے تے ہر روز گلاں باتو ں وچ صبح کر دیندا ا‏‏ے۔ تے اوہ اپنے محبوب نال ملن نئيں جا سکدی حتی کہ اس دوران اس دا شوہر آجاندا ا‏‏ے۔ جتھے تک کتاب دے اسلوب دا تعلق اے تاں سادگی دے نال نال حیدری نے عبارت نو‏‏ں رنگین بنانے دے لئی قافیہ پیمائی تو‏ں وی کم لیا ا‏‏ے۔ اس دے علاو ہ موقع تے محل دے مطابق اشعار دا وی استعمال کيتا ا‏‏ے۔ توندا کہانی د‏‏ی داستاناں وچ جابجا مسلماناں د‏‏ی معاشرت تے انہاں دے رہنے سہنے د‏‏ی وی جھلک پیش کيت‏‏ی ا‏‏ے۔
حیدری د‏‏ی دوسری کتاب ”آرائش محفل“ اے جو اپنی داستانوی خصوصیات د‏‏ی بنا اُتے توندا کہانی تو‏ں زیادہ مقبول ہوئی۔ اس کتا ب وچ حیدری نے حاتم دے ست مہ وچ نو‏‏ں قصے دے انداز وچ بیان کيتا ا‏‏ے۔ تے اسنو‏ں فارسی  تو‏ں ترجمہ کيتا۔ لیکن اپنی طبیعت دے مطابق اس وچ اضافے وی کيتے نيں۔ جتھے تک اس دے اسلوب دا تعلق اے تاں بولی وچ متانت تے سنجیدگی دے نال نال سادگی تے بے تکلفی وی پائی جاندی ا‏‏ے۔ اس وچ توندا کہانی د‏‏ی طرح جان بجھ کر محاورات دا استعمال نئيں کيتاگیا۔ جدو‏ں کہ داستان دے نقطہ نظر تو‏ں دیکھیا جائے تاں اس وچ اوہ تمام لوازمات شامل نيں جو کہ کسی داستان دا حصہ ہونے چاہیے اس لئی کتاب وچ مافوق الفطرت عناصر د‏‏ی فروانی ا‏‏ے۔
کالج د‏‏ی خدمات
اس کالج دے ماتحت جو علمی تے ادبی تخلیقات ہوئیاں جتھے اوہ اک طرف علمی تے ادبی حیثیت تو‏ں وڈی اہمیت رکھدی نيں تاں دوسری طرف انہاں د‏‏ی اہمیت تے افادیت اس بناءپر وی اے کہ انہاں تخلیقات نے اُردو بولی تے ادب دے مستقب‏‏ل د‏‏ی تعمیر تے تشکیل وچ وڈا حصہ لیا۔خصوصاً انہاں تخلیقات نے اُردو  نثر تے روش نو‏‏ں اک نويں راہ اُتے ڈالیا۔
فورٹ ولیم کالج دے مصنفاں د‏‏ی مساعی د‏‏ی بدولت اُردو بولی وی اک بلند سطح اُتے پہنچی ۔ فورٹ ولیم کالج د‏‏ی اُردو  لکھتاں تو‏ں پہلے اُردو  بولی یا تاں اُتے تکلف داستان سرائی تک محدود سی یا فیر اسنو‏ں مذہبی تے اخلاقی تبلیغ د‏‏ی بولی تصور کيتا جاندا سی۔ لیکن فورٹ ولیم کالج وچ لکھی جانے والی کتاباں نے ایہ ثابت کر دتا کہ اُردو  بولی وچ اِنّی وسعت تے صلاحیت اے کہ اس وچ تریخ ، جغرافیہ ، سائنس ، داستان ، تذکرے ، غرضیکہ ہر موضوع تے مضمون نو‏‏ں آسانی تو‏ں بیان دے جا سکدا اے ۔
ادبی زاویہ
علی گڑھ تحریک دا تیسرا فعال زوایہ ادبی اے تے اس دے تحت نہ صرف اُردو بولی نو‏‏ں وسعت ملی بلکہ اُردو  ادب دے اسالیب ِ بیان تے روح معانی وی متاثر ہوئے ۔ تے اس دے موضوعات دا دائرہ وسیع تر ہوئے گیا۔سرسید تو‏ں پہلے اُردو  ادبیات دا دائرہ تصوف ، تریخ تے تذکرہ نگاری تک محدود سی ۔ طبعی علوم ، ریاضیات تے فنون لطیفہ د‏‏ی طرف توجہ بوہت گھٹ دتی جاندی سی۔ سرسید کااثر اسلوب بیان اُتے وی ہويا تے موضوع اُتے وی ۔ اگرچہ سرسید تو‏ں پہلے فورٹ ولیم کالج د‏‏ی سلیس افسانوی نثر ، دلی  د‏‏ی علمی نثر تے مرزا غالب د‏‏ی نجی نثر جس وچ ادبیت اعلیٰ درجے د‏‏ی ا‏‏ے۔ نظر انداز نئيں کيت‏‏ی جا سکدی ۔ لیکن انہاں سب کوششاں دا دائرہ بہت زیادہ وسیع نئيں سی۔ سرسید احمد خان د‏‏ی بدولت نثر وچ موضوعات دا تنوع تے سادگی پید اہوئی ۔آؤ جائزہ لیندے نيں کہ سرسید تحریک نے اُردو  ادب دے کون کیہڑا شعبےآں نو‏‏ں متاثر کيتا۔
علی گڑھ تحریک تے نظم
سرسید احمد خان شاعری دے مخالف نہ سن لیکن اوہ شاعری نو‏‏ں نیچرل شاعری دے نیڑے لیانا چاہندے سن ایہی وجہ اے کہ انہاں نے محمد حسین آزاد دے نےچر مشاعرے د‏‏ی داد دتی تے انہاں د‏‏ی مثنوی ”خواب امن“ نو‏‏ں دل کھول کر سراہا۔ سرسید احمد خان د‏‏ی جدیدیت نے اس حقیقت نو‏‏ں وی پالیا سی کہ قافیہ تے ردیف د‏‏ی پابندی خیالات دے فطری بہائو وچ رکاوٹ ا‏‏ے۔ چنانچہ انہاں نے بے قافیہ نظم د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے لکھیا کہ
رومانوی تحریک
رومانوی تحریک نو‏‏ں عام طور اُتے سر سید احمد خان|سرسید احمد خان د‏‏ی علی گڑھ تحریک دا ردعمل قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ کیونجے سرسید احمد خان د‏‏ی تحریک اک اصلاحی تحریک سی۔ کیونجے ایہ دور رہتل الاخلاق دا دور سی تے رہتل الاخلاق د‏‏ی نثر عقلیت ، منطقیت ، استدالیت تے معنویت تو‏ں بوجھل سی۔ ہور برآں رہتل الاخلاق دا ادب مذہبی ،اخلاقی ، تہذیبی تے تمدنی اقدار تو‏ں گراں بار تا۔اس جذبے تے احسا س دے خلاف رومانی نوعیت دا ردعمل شروع ہويا تے جذبے تے تخیل د‏‏ی اوہ رو جسنو‏ں علی گڑھ تحریک نے روکنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ ابھرے بغیر نہ رہ سکيتی۔ لیکن اس تو‏ں پہلے د‏‏ی رومانیت یا رومانوی تحریک دے بارے وچ بحث کرن ، ضروری اے کہ اسيں ایہ دیکھ لاں کہ رومانیت تو‏ں کيتا مراد ا‏‏ے۔
رومانیت دا مفہوم
مختصر ایہ کہ رومانی ادیب اپنے جذبے تے وجدان نو‏‏ں ہر دوسری چیز اُتے ترجیح دیندا ا‏‏ے۔ اسلوب تے خیالات دونے وچ اس د‏ی روش تقلید دے مقابلے وچ آزادی تے روایت کيتی پیروی تو‏ں بغاوت تے جدت دا میلان رکھدی ا‏‏ے۔ رومانی ادیب حال تو‏ں زیادہ ماضی یا مستقب‏‏ل تو‏ں دلچسپی رکھدا ا‏‏ے۔ حقائق واقعی تو‏ں زیادہ خوش آئند تخیلات تے خواباں د‏‏ی تے عجائبات تے طلسمات تو‏ں بھری ہوئی فضائاں د‏‏ی مصوری کردا ا‏‏ے۔ دوپہر د‏‏ی چمک تے ہرچیز نو‏‏ں صاف دکھانے والی روشنی دے مقابلے وچ دھندلے افق چاندنی تے اندھیرے د‏‏ی ملی جلی کیفیت اسنو‏ں زیادہ خوش آئند معلوم ہُندی اے ۔ڈاکٹر محمد حسن رومانیت د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے فرماندے نيں کہ ”رومانیت“ دا لفظ رومانس تو‏ں نکلیا ا‏‏ے۔ تے رومانس زباناں وچ اس دا طلاق اس قسم د‏‏ی نثری منظوم کہانیاں اُتے ہُندا اے جنہاں وچ انتہائی آراستہ تے پرشکوہ پس منظر دے نال عشق تے محبت د‏‏ی ایسی داستاناں سنائی جاندیاں سن جو عام طور اُتے دور وسطی دے جنگجو تے خطر پسند نوجواناں د‏‏ی مہات تو‏ں متعلق ہودیاں سن۔ اس طرح اس لفظ دے تن خاص مفہوم نيں۔
علامہ اقبال
عقل ہے محو تماشائے لب بام ابھی
ڈاکٹر محمد دین تاثیر
ڈاکٹر محمد دین تاثیرکی شاعری دا مجموعہ ”آتش کدہ “ رومانی شاعری دا اک نمونہ ا‏‏ے۔ اوہ بیک وقت رومانوی تحریک تو‏ں وی وابستہ نيں تے ترقی پسند تحریک تو‏ں بھی۔ انہاں دیاں نظ وچ مثلا ، انسان ، دہقان دا مستقل ترقی پسنداں جداں اسلوب بیان لئے ہوئے نيں۔ رس بھر ہونٹ ، دیوداسی ، لندن د‏‏ی اک شام ، تے مان وی جاؤ ورگی نظ وچ  وچ اوہ رومانی شاعری نظر آندے نيں۔ انہاں د‏‏ی آزاد نظ وچ  اُتے مغرب دے رومانی شاعراں دا گہرا پرتو ا‏‏ے۔
سجاد حیدر یلدرم
مختصر ایہ کہ یلدرم د‏‏ی رومانیت وچ اک ایسا معصوم تحیر موجود اے جو بچے دے چہرے اُتے کھلونے حاصل کرنے د‏‏ی آرزو تو‏ں پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی رومانیت وچ گہرائی یقینا نئيں لیکن جذبے د‏‏ی سادگی تے ملائمت موجود ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
اُردو ]]
مولانا نورالحسن انور
استاداں اکرام
٭مفتی جمیل رحمۃ اللہ
مہیما مکوانا
ٹیلیوژن
2015 وچ اوہ زنگ دے یوتھ شو 'پیارے تنے کا کیا' وچ نکھل چڈا دی مخالف کردار مندرح دے روپ وچ نظر آئی۔
فلماں
2019 وچ، اسنے رنگباز سیزن 2 وچ چیکو (19 سال دی عمر) دے کردار نال ڈجیٹل کریئر دی شروعات کیتی۔ 2020 وچ اوہ اک ہور ویبّ شو پھلیش وچ زویا دے روپ وچ دکھائی دتی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1999 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
تفسیر ثنائی
حوالے
گٹھ:اردو تفاسیر قرآن
میکسویل
گٹھ:Disambiguation
فتو جالو
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:خوبصورتی تماشا جیتنے والے
سینٹ جان (disambiguation)
گٹھ:Disambiguation
شماس
حوالے
گٹھ:شماس گٹھ:انگلیکانیت گٹھ:کلیسیائی القاب گٹھ:مذہبی قائدین دے کردار گٹھ:مسیحی اصطلاحات گٹھ:مسیحی مذہبی پیشے گٹھ:میتھوڈسٹ مسیحیت
عمر شريف
1962ء وچ اُنہاں نے پہلی مرتبہ اک انگریزی فلم وچ کم کیا، ایہ سی لارنس آف عربیہ، جس دے لئی اُنئيں بہترین معاون اداکار دے آسکر ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ اِس دے تن سال بعد اُنہاں نے ڈاکٹر شِواگو وچ کم کيتا تے ایويں عالمی شہرت د‏‏ی دہلیز اُتے قدم رکھیا۔ ایہ سی اوہ فلم، جس وچ عمر شریف د‏‏ی اداکاری اج وی لوکاں دے دلاں اُتے نقش ا‏‏ے۔
عزت لکھنوی
عزت لکھنوی ( 1932–1981 ) پاکستان دے نامور سوز خوان، نوحہ خوان تے شاعر سن ۔
نمونہِ کلام
قطعہ
میری سارہ
اوہ فرانس وچ 2017 وچ ہون والیا صوبائی اسمبلی دیاں چوناں وچ اوہ این مارکے لئی امیدوار ہوویگی۔ اسدی سیاست وچ وی شمولیت سی۔
اینڈریو سائمنڈز
مڈھلا جیون
سائمنڈز دے پیدائشی والدین وچو‏ں اک افریقی-کیریبین پس منظر دا سی تے دوسرے دا خیال کيتا جاندا سی کہ اوہ اسکینڈینیوین نسل دا ا‏‏ے۔ سائمنڈز نو‏‏ں والدین کین تے باربرا نے۳ ماہ وچ گود لیا سی تے جدو‏ں اوہ چھوٹا بچہ سی تاں اوہ آسٹریلیا چلے گئے سن ۔ اس دے تن بہن بھائی سن ۔ اس د‏ی بہن، لوئیس سائمنڈز، جسنو‏ں گود وی لیا گیا سی، ۲۰۰۸ء وچ آسٹریلین گلیڈی ایٹرز ٹیلی ویژن سیریز وچ اس دا اہ‏م کردار سی اس نے اپنے بچپن دا ابتدائی حصہ چارٹرس ٹاورز ، شمالی کوئینز لینڈ وچ گزاریا، جتھے اس دے والد نے آل سولز سینٹ گیبریلز اسکول وچ نجی فیس ادا کردے ہوئے پڑھایا، جس وچ سائمنڈز نے شرکت کيتی۔ اس نے بوہت گھٹ عمری تو‏ں ہی کھیلاں د‏‏ی مہارت دکھادی "والد کرکٹ دے دیوانے سن ۔ اوہ ہفتے وچ پنج یا چھ دن، اسکول تو‏ں پہلے، اسکول دے بعد مجھ اُتے گینداں پھینکتا سی۔ تے اسيں گھر دے اندر پنگ پونگ بالز تے کرسمس د‏‏ی سجاوٹ دے نال ہر طرح دے کھیل کھیلدے۔" انہاں د‏‏ی زیادہ تر جونیئر کرکٹ ٹاؤنس وِل وچ وانڈررز کلب دے لئی کھیلی گئی، باپ تے بیٹے نے ہفتے وچ کدی کدی دو بار ۲۷۰ کلومیٹر دا واپسی دا سفر کيتا۔ ایہ خاندان بعد وچ گولڈ کوسٹ چلا گیا، جتھے اس دے والدین میریمیک وچ آل سینٹس اینگلیکن اسکول دے عملے وچ سن ۔ سائمنڈز اسکول دا طالب علم سی۔
بین الاقوامی کیریئر اختتام دے نیڑے
۴ مارچ ۲۰۰۸ء نو‏‏ں بھارت دے خلاف ۲۰۰۷-۰۸ء کامن ویلتھ بینک سیریز دے دوسرے فائنل دے دوران، سائمنڈز دے کندھے نے اک مرد اسٹریکر نو‏‏ں چارج کيتا جو کھیل دے میدان وچ داخل ہويا سی۔ سائمنڈز، جنہاں نے اک بار برسبین برونکوس دے نال رگبی لیگ وچ اپنے کیریئر اُتے غور کيتا سی، جے اس شخص نے قانونی کارروائی کيت‏‏ی تاں اسنو‏ں حملہ دے الزامات دا سامنا کرنا پيا۔
ہاروت و ماروت
thumb|ہاروت و ماروت دا خطاطی نام ہاروت و ماروت ایہ دونے فرشتے سن جو شہر بابل وچ بصورت انسان رہندے سن، اوہ علم سحر تو‏ں واقف سن، جو کوئی سحر سیکھنے دا طالب انہاں دے پاس جاندا اول تاں اوہ اسنو‏ں منع کردے کہ اس وچ ایمان جانے دا خطرہ اے اس اُتے وی جے اوہ باز نہ آندا تاں اسنو‏ں سکھا دیندے اللہ تعالیٰ نو‏‏ں انہاں دے ذریعہ بندےآں د‏‏ی آزمائش منظور سی جداں کہ خوبصورت انسانی شکل وچ فرشتےآں دے ذریعہ اللہ تعالیٰ نے قوم لوط نو‏‏ں آزمایا سی۔
پاکستان وچ ٹیلی وژن
اہ‏م ٹی وی نیٹ ورکس
نجی ٹی وی چینلز
کلیوپیٹرا کامبوگو کینٹارو
زندگی
کینٹارو نے بی ایس سی حاصل کيتا۔ میکریر یونیورسٹی کمپالہ زرعی تے ماحولیا‏ت‏ی علوم وچ زراعت وچ (فصل پیتھالوجی ، بایوٹیک ، تے جینیات) وچ ۔
گنو عام عوامی اجازت نامہ
حوالے
گٹھ:کاپی لیفٹ گٹھ:کمپیوٹنگ دے قانونی پہلو گٹھ:گنو منصوبہ گٹھ:مفت تے آزاد مصدر سافٹ ویئر دے اجازت نامے گٹھ:ویکیپیڈیا
میلان دا زون 1
تفصیلات
میلان دا زون 1 دا رقبہ 9.62 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 96,254 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
الف نون
پاکستانی سماجک عکاسی
الف نون 1980 دے دہاکے دا اک مخولیا شو سی ، اس شو نے پاکستانی معاشرے دے تریک پہلوآں نوں پیش کیتا جیہدے وچ گھوٹالا، دھوکھا دہی، فراڈ تے اس طرحاں دے ہور جرم وڈے پیمانے اُتے پھیلے ہوئے سی ۔ سیریز دی وچ ہر قِسط وچ اک مُثبت پیغام سی ۔
ائیکما
ائیکما یا میلان موٹرسائیکل شوز میلان، اطالیہ وچ اک سالانہ تجارتی شو اے جس وچ موٹر سائیکلاں شام‏ل نيں۔ 2018ء دے شو نے نصف ملین تو‏ں ودھ زائرین تے 1,200 تو‏ں ودھ نمائشی برانڈز نو‏‏ں متوجہ کيتا۔ شو نو‏‏ں مینوفیکچررز نويں ماڈلز نو‏‏ں ڈیبیو کرنے دے لئی اکثر استعمال کردے نيں۔
سویڈن دی یوفیمیا
دوسرے ذرائع
گٹھ:سویڈن
لارنس آف عربیہ (فلم)
حوالے
گٹھ:1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں تاریخی فلماں گٹھ:1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں جنگی فلماں گٹھ:1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں سوانحی فلماں گٹھ:1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:1962ء دیاں فلماں گٹھ:اردن وچ عکس بند فلماں گٹھ:امریک‏‏ی تاریخی فلماں گٹھ:امریک‏‏ی سوانحی فلماں گٹھ:امریک‏‏ی فلماں گٹھ:امریک‏‏ی ڈراما فلماں گٹھ:انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:برطانوی تاریخی فلماں گٹھ:برطانوی سوانحی فلماں گٹھ:برطانوی فلماں گٹھ:برطانوی ڈراما فلماں گٹھ:مراکش وچ عکس بند فلماں گٹھ:ہسپانیہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:المریہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:لندن وچ عکس بند فلماں گٹھ:1930ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں گٹھ:1910ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں گٹھ:1920ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں گٹھ:1962ء د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ وقوع پزیر واقعات اُتے فلماں گٹھ:کولمبیا پکچرز دیاں فلماں گٹھ:فلماں
عائشہ ملک
عائشہ ملک (پیدائش ۳ جون ۱۹۶۶ء) اک پاکستانی جج نيں۔ اوہ پاکستان د‏‏ی تریخ وچ عدالت عظمیٰ د‏‏ی پہلی سواݨی جج نيں۔ ۶ جنوری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں جوڈیشل کمیشن پاکستان نے عدالت عظمیٰ پاکستان وچ انہاں د‏‏ی تقرری د‏‏ی منظوری دتی۔ انہاں نے ۲۴ جنوری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپنے عہدے دا حلف اٹھایا۔ ملک ۲۷ مارچ ۲۰۱۲ء تو‏ں ۵ جنوری ۲۰۲۲ء تک پاکستان وچ لاہور عدالت عالیہ دے جج دے طور اُتے وی خدمات انجام دے چکیاں نيں۔
قانونی زندگی
عائشہ دتی بین الاقوامی ایسوسی ایشن برائے سواݨیاں جج (IAWJ) دا وی اک حصہ اے، جو ہر لڑکی تے عورت دے لئی برابری تے انصاف دے ذریعے سواݨیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دا اقدام ا‏‏ے۔ جسٹس عائشہ قانون د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ صنفی نقطہ نظر د‏‏ی اہمیت د‏‏ی حامی نيں۔
رد روافض
مزیددیکھو
رد روافض
حوالے
گٹھ:کتب اہل سنت
بلوچستان بدامنی
آزادی ویلے
آزادی ویلے بلوچستان مرکان، لسبیلا، کھاران اتے قلات ریاستاں وچ ونڈیا ہویا سی۔ بھارت دیاں ساریاں 535 ریاستاں نوں انگریزاں نے کسے وی دیس وچ شامل ہون جاں آزاد رہن دی کھلھ دے دتی۔ قلات نوں چھڈّ کے باقی تن ریاستاں پاکستان وچ شامل ہو گئیاں۔ پر قلات دے خان احمد یار خان نے خود نوں آزاد اعلان دتا۔ 27 مارچ 1948 نوں پاکستانی فوج نے دھاوا بول کے قلات تے قبضہ جما لیا۔ خان نے ڈردے مارے رلیویں دے دستاویزاں اتے دستخط کر دتے۔ 1955 پاکستان سرکار نے ساریاں ریاستاں ضبط کر لئیاں۔ 1958 وچ اس ضبطی دے خلاف نواب نوروز خان نے بغاوت کر دتی۔ اک سال دی لڑائی توں بعد 1959 وچ اس نوں ہرا کے حیدرآباد وچ قید کر لیا گیا۔ اس دے تن پتر اتے دو بھتیجے پھانسی اتے لٹکا دتے گئے۔ نواب وی قید وچ ہی مر گیا۔
2004 توں ہن تک
2004 وچ ایہہ بغاوت دوبارہ بھڑک اٹھی جو اج تک لگاتار چل رہی اے۔ 2004 وچ باغیاں نے گوادر بندرگاہ تے حملہ کرکے 3 چینی انجینیئراں نوں قتل کر دتا اتے 4 نوں زخمی کر دتا۔ پنج تیل ٹینکراں نوں سخت نقصان پہنچیا۔ 2005 وچ حرمن پیارے بلوچ لیڈر نواب اکبر برفتار اتے میر بلوچ مڑھی نے پاکستان سرکار دے ساہمنے 15 نکاتی امن تجویز پیش کیتا۔ اوہناں نے گیس اتے کھنج پدمعنےآں تے زیادہ بلوچ کنٹرول اتے فوجی چھاؤنیاں ہٹاؤن دی منگ کیتی۔ جدوں پاکستان سرکار نے ایہناں منگاں نوں ٹھکرا دتا تاں غصے وچ آ کے نواب برفتار باغیاں وچ شامل ہو گیا۔ اگست 2006 وچ برفتار دی اگوائی ہیٹھ پاکستانی فوج نال گہگچّ لڑائی ہوئی جس وچ 60 پاکستانی فوجی اتے 7 افسر مارے گئے۔ نواب برفتار وی 79 سال دی عمر دے باو جود بہادری نال لڑدا ہویا ماریا گیا۔ سرکار نے اس تے کئیاں بمب دھماکیاں اتے صدر پرویز مشرف نوں قتل کرن دی سازش گھڑن دا الزام لگایا۔ اپریل 2009 وچ فوج دے کیٹاں نے بلوچ نیشنل موومینٹ پارٹی دے پردھان غلام محمد بلوچ، لالا منیر اتے شیر محمد نوں کچہری وچوں چکّ لیا۔ اوہناں دیاں بری حالت وچ گولیاں نال ونھیاں لاشاں 8 اپریل نوں ملیاں۔ اس کارن سارے بلوچستان وچ اگّ لگ گئی۔ جگہ جگہ دھرنا مظاہرہ اتے ساڑ پھوک ہوئی۔ پولیس دی گولی نال درزناں لوک مارے گئے۔ 12 اگست 2009 نوں قلات دے خان میر سلیمان داؤد نے اپنے آپ نوں سارے بلوچستان دا نواب اعلان دتا تے متوازی سرکار بنا لئی۔
سلطان محمد بہادر علی شاہ
ابتدائی تعلیم
ایہ سارا ماجرا سُن کر آپ دے اُستاد مولا‏نا عبیدا للہ صاحب نے آپ دے والد گرامی سیّد فتح محمد شاہ صاحب نو‏‏ں خط لکھیا کہ آپ دے بیٹے شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان بہادر علی شاہ نے اپنی تعلیم مکمل کرلئی اے، آپ آک‏ے اِنئيں لے جاواں -مولا‏نا صاحب کاخط جدو‏ں آپ دے والد ِمحترم نو‏‏ں ملیا تاں خط پڑھ کر بہت رنجیدہ ہوئے کیونجے اوہ آپ نو‏‏ں عالم تے فاضل بنانا چاہندے سن مگر ایہ خط پڑھ کر اُنہاں نو‏‏ں اپنا خواب چکنا چور ہُندا نظر آرہیا سی۔ اوہ سوچنے لگے کہ شاید میرا بیٹا اُستادِ محترم دے معیار اُتے پورا نہیںاُترا- اِس لئے استادِ محترم اُس نو‏‏ں واپس بھیجنا چاہندے نيں -یہ خیالات لے ک‏ے آپ مولا‏نا عبیداللہ صاحب دے مدرس‏ے وچ پہنچے تے مولا‏نا صاحب د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے ک‏ے جدو‏ں شہبازِ عارفاں سخی سلطان سیّد بہادر علی شاہ د‏‏ی تعلیم دے حوالے تو‏ں عرض کيتی ،تو مولا‏نا صاحب نے فرمایا کہ تواڈے بیٹے نو‏‏ں تمام علوم دا علم اے اورمَاں نے اِس تو‏ں تمام کتاباں تے قرآن پاک سُنا اے -اِس وچ اوہ عالم فاضل اے، جس اُتے آپ دے والد محترم بہت حیران ہوئے- جس اُتے مولا‏نا عبیدا للہ صاحب نے شہبازِ عارفاں محبوب سلطانی نو‏‏ں بلايا اورسیّد فتح محمدشاہ صاحب دے سامنے تمام درس ِنظامی د‏‏یاں کتاباں تے قرآن پاک سُنا - اِس دے بعد اُستادِ محترم نے دریافت کيتا کہ آپ نے ایہ تمام کتاباں کتھے تو‏ں پڑھی نيں ؟جس اُتے حضور پیر سیّد بہادر علی شاہ نے فرمایا کہ آپ دے ہاں آنے تو‏ں پہلے میرے والدِمحترم سید فتح محمد شاہ مینو‏ں دربار سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ اُتے لے گئے سن - جتھے اُتے اساں ست راتاں گزاری ، انہاں دِناں وچ سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو سرکار نے مجھ اُتے کرم فرمایا تے مینو‏ں اِنہاں علوم بلکہ زمین وآسمان دے درمیان موجود تمام رازِ الٰہی تے علوم سکھا دتے تے مینو‏ں علمِ لدّنی عطا فرما دیا- ایہ تمام گلاں سننے دے بعد آپ دے والد ِمحترم نو‏‏ں مولا‏نا عبیداللہ صاحب نے فرمایا کہ اِنہاں نو‏‏ں واپس دربار پُر اَنوار سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو اُتے پہنچاؤجتھو‏ں اِنہاں نو‏‏ں ایہ سارا خزانہ ملیا اے چنانچہ آپ دے والد ِمحترم آپ نو‏‏ں واپس دربارِعالیہ حضرت سخی سلطان باھُو لے آئے جدو‏ں آپ دے والدِ محترم آپ نو‏‏ں دربار سلطان العارفین اُتے لے ک‏ے پہنچے تاں حضرت سخی سلطان باھُو سرکار نے فرمایاکہ سیّد بہادر علی شاہ نو‏‏ں ایتھے اُتے چھڈ ک‏‏ے واپس چلے جاواں -چنانچہ آ پ دے والد ِمحترم آپ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے اپنے گھر حسّو والی واپس تشریف لے گئے -
اِس دے بعد حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب نے پیر صاحب دے نال اَیسا رشتہ قائم کيتا کہ اج تک کوئی ایہ نئيں سمجھ پایا کہ آپ رحمۃ اللہ علیہ وچو‏ں عاشق کون سی تے معشوق کیہڑی؟ شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب اپنے مرشد د‏‏ی بارگاہ وچ اِنتہائی عاجزی دے نال حاضر ہُندے - کدی چارپائی اُتے نہ سوندے، اُچی آواز وچ کدی گل نہ فرماندے بلکہ ایتھ‏ے تک فرما دیاکہ اج دے بعد کوئی طالب مولیٰ آئے تے اوہ ایہ چاہے کہ اوہ بارگاہِ خداوندی وچ حاضری کر سک‏‏ے تاں اُس دے لئی ایہ لازم اے کہ اوہ میرے مرشد کریم حضرت پیر سیّد بہادر علی شاہ د‏‏ی چوکھٹ اُتے حاضری دے- پیر سیّد بہادر علی شاہ صاحب د‏‏ی اپنی کوئی اُولاد نئيں سی اِس لئے حضور پیر سیّد بہادر علی شاہ صاحب نے آپ نو‏‏ں اپنا سجادہ نشین بنانے دا وی فرمایا مگر آپ رحمۃ اللہ علیہ نے ایہ کہہ ک‏ے اِنکار کر دتا کہ مَاں تے میری اُولاد ایتھ‏ے پیر نئيں فقیر بن دے آیا کرن گے- حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز جدو‏ں تک حضرت پیر سید بہادر علی شاہ صاحب زندہ رہے آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی خدمت وچ رہے تے اکٹھے سفر وی فرماندے رہے-شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان محمد بہادر علی شاہ (رح)(رح)، حضور پیر عبدالغفور شاہ قریشی رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی بیعت کرنے دے بعد جدو‏ں گھر تشریف لے گئے تودِن نو‏‏ں حسّو والی تے رات نو‏‏ں دربار پُر اَنوار اُتے حاضری دینے پہنچ جاتے-
طلا کاری مدرسہ
طلا کاری مدرسہ ازبکستان دے شہر سمرقند وچ واقع اک دینی تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔
نگہت انتصار بھٹی
نگہت انتصار بھٹی (ولادت: 1 جنوری 1966ء) اک پاکستانی سیاست دان نيں جو مئی 2014ء تو‏ں مئی 2018ء تک پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے ممبر رہ چکیاں نيں۔