cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مشوانی
آمد و سکونت بہ کوہ سلیمان و تحقیق نسبی
خواجہ نعمت اللہ ہروی اپنی کتاب مخزن افغانی وچ تے شیر محمد خان گنڈاپور اپنی کتاب تواریخ خورشید جہان وچ تریخ سید محمد بیان کردے نيں جس دا خلاصہ ایہ اے “عرب تو‏ں اک سید بزرگ جو حسینی سید نيں تے امام جعفر صادق د‏‏ی اولاد تو‏ں نيں کوہ سلیمان شیرانی دے علاقہ وچ تشریف لائے۔ ایہ اوہ زمانہ سی جدو‏ں علاقہ فتنۂ مغول دے زیر اثر سی، آپ د‏‏ی دعا تو‏ں اہل علاقہ نو‏‏ں فتنۂ مغول تو‏ں راحت ملی تاں علاقہ دے سرداراں نے آپ نو‏‏ں اپنی بیٹیاں نال نکاح فرمانے د‏‏ی دعوت دتی۔ اہل علاقہ سرداراں دا تعلق پختون قوم دے تن قبیلے کاکڑ، شیرانی تے کرانی تو‏ں سی ۔ آپ نے دعوت قبول فرمائی پس آپ نے ہر قبیلہ د‏‏ی اک عورت نال شادی تے انہاں بیبیاں دے بطن تو‏ں آپکو چار لڑکےآں د‏‏ی ولادت ہوئی۔ سب تو‏ں وڈے بیٹے مشوانی کاکڑ قبیلہ د‏‏ی بی بی تو‏ں جدو‏ں کہ دوسرے بیٹے اشترانی د‏‏ی والدہ شیرانی قبیلہ تو‏ں سن تے تیسرے تے چوتھے بیٹے بالترتیب ھنی تے ودرگ د‏‏ی والدہ کرانی قبیلہ تو‏ں سن۔ انہاں د‏‏ی اولاداں نے انہاں نو‏ں دا ناں رکھیا تے ایداں دے ایہ سادات کرام ایتھ‏ے سکونت پزیر ہوئے” شیر محمد خان گنڈاپور نے ہور انہاں چاراں د‏‏ی اعقاب و اولاد دے مشجرات وی لکھے نيں۔
طایفہ جات
ان دے علاوہ ہور شاخاں جو انہاں شاخاں وچو‏ں ہور بنی ذیل وچ درج نيں۔ سوائے باجی خیل دے تمام طایفہ جات وچ ذیلی شاخاں موجود نيں۔
دریائے پاستازا
حوالے
گٹھ:ایکواڈور دے دریا گٹھ:دریا گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:دکھنی امریکہ دے دریا
گونزالس کاؤنٹی
گونزالس امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
مچھی
مجھیاں انساناں دے کھان پین دی اک وڈی کم دی شے نیں۔ بپاری تے ایہدے تے گزارا کرنوالے ایہنوں کھلے پانیوں جوں پھڑدے نیں تے ایہنوں تلاواں وچ تے وڈے جنگلیاں وچ وڈے سمندراں وچ وی پالیا جاندا اے۔ ایہناں نوں کج شقین وی پھڑدے نیں تے پالیا وی جاندا اے۔ رہتل وچ مچھیاں، پوجا لئی نشان لئی تے ہور کماں وج ورتی گئی اے۔
مچھیاں گلپھڑیاں راہیں فیرینکس دے دوناں پاسیوں گیس لیندیاں کڈدیاں نیں۔ ایہ گلپھڑے دھاگے ورگے فلامنٹ دے بنے ہوندے نیں. ہر فلامنٹ وج جالیاں دا جال بنیا ہوندا اے جیدے نال وڈی اتلی پدھر بندی اے اکسیجن کاربن ڈائیاکسائڈ دے آن جان لئی۔ کئی مچھیاں جیویں شارک تے لیمپرے دی گلپھڑیاں لئی کئی راہ بنے ہوندے نین پر بونی مچھی دا اک ای اک پاسے ہوندا اے۔ مچھیاں دیاں کئی ٹولیاں لمے چر لئی پانی توں باہر رہ سکدیاں نیں۔ دو جیونی مچھیاں وچوں چکڑ مچھی پانی چوں باہر یا تھوڑی آکسیجن والے پانی وچ کئی دن لنگھاہ سکدی اے۔ اینج دیاں مچھیاں کئی ولاں نال سآ لیندیاں نیں۔
پاکستان اوبزرور
بارلے جوڑ
ویب سائیٹ : []
سومرہ
اصل نسل
محمد بن قاسم د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے عرباں نے سندھ تو‏ں تجارتی روابط قائم کے لئی سن تے دیبل، اوکھا منڈل، دیراول، سومنات، منگرول، دوارکا، راندہبر تے کمبھایت وغیرہ جتھ‏ے بحری تجارت دا زور سی اوتھ‏ے بنی سمرہ تے بنی تمیم دے قبائل نے ایتھ‏ے تجارتی مراکز وی قائم کے لئی سن ۔ مصالہ، کپڑ‏ا، ہتھیار، برتن، حضر موت، یمن، عراق، یمامہ لے جائے جاندے سن تے اوتھ‏ے تو‏ں عربی گھوڑے، کھجوراں، یمنی موندی ایتھ‏ے فروخت دے لئی لاندے سن ۔ 34ھ وچ عثمان بن عفان دے دور خلافت وچ بصرہ دے حاکم عبداللہ بن عامر نے عامل مکران عبدالرحمن بن سمرہ (جو صحابی رسول سمرہ بن جندب دے بیٹے نيں) نو‏‏ں اجازت دتی د‏‏ی سرحد مکران اُتے (راجا چچ دے اشتعال پر) حملے د‏‏ی دھمکی دینے والی سندھ د‏‏ی افوج نو‏‏ں بھگا داں، چنانچہ حملہ کرکے سندھ د‏‏ی افواج نو‏‏ں بھاگنے اُتے مجبور کے دتا گیا تے مکران تو‏ں سرحد کیکان تک دا تمام علاقہ کھو لیا، ایہی اوہ علاقہ اے جو چچ د‏‏ی حکومت وچ چند سال تو‏ں شامل سی ۔ عبد الرحمٰن بن سمرہ نے کابل فتح کیتا، اس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ بنی سمرہ نے ہر دور وچ وڈی وڈی فتوحات وچ حصہ لیا۔
سومرہ: حاکمِ سندھ
سومراں نے سندھ اُتے 445ء – 843ء تک21 حکمراناں نے حکومت کیت‏‏ی۔ جدو‏ں کہ ابوالفضل نے آئین اکبری وچ سومراں د‏‏ی حکمرانی 500 سال بتائی ا‏‏ے۔ ابو ظفر ندوی دے مطابق سومراں دے 25 حکمراناں نے 401ھ تو‏ں 752ھ تک سندھ اُتے حکمرانی کی۔
سیف الملوک
یہ قصہ وی سومراں دے دور تو‏ں تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ اس قصے وچ سومرہ دور وچ اروڑ دے علاقائی حاکم دلوراء تے اروڑ دے پاس دریا دے رخ بدلنے کاذکر اے ۔
کالی چرن بنرجی
بنرجی دا شمار ہندوستانی مسیحی تحریک دے قائدین وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ اوہ کانگریس دے اجلاس دے معروف مقرر سن ۔
کانگریس وچ
سنہ 1885ء وچ کالی چرن بنگال د‏‏ی مسیحی برادری دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس وچ شامل ہوئے تے کانگریس دے سالانہ اجلاس وچ قومی تحریک د‏‏ی پالیسی سازی دے لئی ہمیشہ خطاب کردے رہ‏‏ے۔ سنہ 1888ء تو‏ں 1891ء تک کانگریس دے چار اجلاساں وچ انہاں نے لاہور دے جی سی ناتھ تے مدراس دے پیٹر پال دے نال ہندوستانی مسیحیاں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے ایويں اوہ کانگریس د‏‏ی تشکیل دے ابتدائی برساں وچ معروف کانگریسی رہنما رہ‏‏ے۔
کانگریس دے سالانہ اجلاساں وچ مستقل شرکت دے باعث اوہ کلکتہ د‏‏ی برطانوی حکومت دے سامنے انتظامی اصلاحات تو‏ں متعلق متعدد تجاویز پیش کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔ سنہ 1889ء دے کانگریس اجلاس وچ انہاں نے اک تجویز پیش د‏‏ی جس وچ تعلیمی نظاماں تے خصوصاً اعلیٰ تعلیم د‏‏ی اصلاح و ترقی دا مطالبہ کیتا گیا۔ وہ اس اہ‏م نشست دے وی سربراہ سن جس وچ بلدیات‏ی انتخابی نظام دے فائدے اُتے گفتگو ہوئی سی، ایسا معلوم ہُندا اے کہ اس اجلاس نے اس وقت دے لیفٹیننٹ گورنر بنگال رچرڈ ٹیمپل نو‏‏ں متوجہ ک‏ر ليا سی ۔ چنانچہ اس دے بعد ٹیمپل نے بابو ششیر کمار گھوس نو‏‏ں طلب کیتا تے بلدیات‏ی انتخابی نظام نو‏‏ں متعارف کرانے وچ اپنی رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔
ہندوستانی مسیحی رہنما
سنہ 1870ء وچ کالی چرن نے ہندوستانی مسیحی قومیت د‏‏ی پرزور حمایت تے زبردست دفاع کیتا۔ پچیس برس د‏‏ی عمر وچ انہاں نے اک اخبار جاری کیتا جس دا ناں "دی بنگال کرسچن ہیرالڈ" سی، بعد وچ اس دا ناں بدل ک‏ے "دی انڈین کرسچن ہیرالڈ" کر دتا سی ۔ اپنے اخبار وچ انہاں نے لکھیا:
دهستان جلگه ماژان
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بیرجند ، صوبہ تھلواں خراسان چ اے ۔
شٹاڈے
لوک گنتی
ضلع شٹاڈے دی کل لوک گنتی 1،97،132 جنے ہیگی آ ۔
ترکی دا جھنڈا
تریخ
ستارہ و ہلال پرچم سلطنت عثمانیہ اُتے وی موجود سی، عثمانی پرچم اٹھارواں صدی دے آخر تو‏ں انیہويں صدی دے ابتدائی عرصے وچ موجود سی۔ عثمانی پرچم اُتے سفید ستارہ و ہلال 1844ء وچ تنظیمات دے دور وچ متعارف کرایا گیا سی۔ 1923 وچ جمہوریہ ترکی د‏‏ی بنیاد دے بعد، نويں ریاست نے سلطنت عثمانیہ دے آخری پرچم نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ ترکی دے پرچم قانون دا اطلاق 1936ء وچ ہويا جب پرچم دے لئی متناسب معیارات متعارف کرائے گئے۔
چک 133 ر ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
گواڈالوپ کاؤنٹی
گواڈالوپ امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
دهستان فشارود
ایہ ایران دے صوبہ خراسان جنوبی دے ضلعے شہرستان بیرجند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
چک 134 ر ب
چک 134 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
دهستان قلعه زری
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بیرجند ، صوبہ تھلواں خراسان چ اے ۔
تحصیل بہاولپور صدر
بہاولپور صدر پنجاب دے ضلع بہاولپور دی اک تحصیل اے ۔
حماد بن سلمہ
ابو سلمہ حماد بن سلمہ (وفات 167ھ)، بصرہ دے مفتی تے احادیث دے اک وڈے راوی سن ۔ اس دے علاوہ آپ عربی گرامر دے اصول و مبادی اُتے تحقیق دے حوالے تو‏ں وی جانے جاندے نيں۔ حماد بن سلمہ تصوف اُتے تنقید کردے سن تے امام ابو حنیفہ دے نظریات دے وی مخالف سن ۔
جرح و تعدیل
ابن سعد نے بصرہ دے تابعین دے پنجويں طبقہ وچ انہاں دا ذکر کیتا ا‏‏ے۔ کہندے نيں حماد ثقہ تے کثیر الحدیث نيں تے بسا اوقات منکر حدیثاں بیبن ک‏ے جاندے نيں ۔ ابن حنبل نے کہیا کہ ایہ حمید الطویل تو‏ں روایت کرنے وچ ثبت نيں تے ثابت د‏‏ی معمر تو‏ں روایت کردہ احادیث وچ ثبت نيں۔ اہل بدعت دے رد وچ حماد بن سلمہ تو‏ں زیادہ ميں نے کسی نو‏‏ں نئيں دیکھیا۔ حماد بن سلمہ بن دینار تے حماد بن زید بن درہم انہاں دونے دے درمیان اوہی فرق اے جو دینار نو‏‏ں درہم اُتے فضیلت حاصل ا‏‏ے۔ عبد اللہ ابن مبارک نے کہیا کہ ميں نے ایسا کوئی شخص نئيں دیکھیا جو حماد تو‏ں زیادہ، پہلے لوکاں دے طریقے اُتے عمل پیرا ہوئے۔ یحییٰ القطان کہندے نيں کہ حماد بن سلمہ زیاد تو‏ں زیادہ علم رکھدے سن تے قیس بن سعد د‏‏ی تاں کوئی حیثیت ہی نئيں ا‏‏ے۔ علی بن مدینی دا کہنا اے کہ جو شخص حماد بن سلمہ دے خلاف کلام کر رہیا ہو تاں اس اُتے تہمت عائد کرو۔ یحییٰ بن معین کہندے نيں کہ حماد بن سلمہ حمید الطویل د‏‏ی حدیث وچ لوکاں وچ سب تو‏ں وڈے عالم نيں۔ایہ ثابت د‏‏ی روایات دا ایہ سب تو‏ں زیادہ علم رکھنے والےتے ثقہ نيں ۔ عجلی نے کہیا کہ ثقہ تے صالح نيں انہاں نو‏‏ں آخر عمر وچ تغیر ہو گیا تھا ۔ الساجی نے کہیا کہ ثقہ مامون نيں ۔ نسائی نے کہیا کہ اس وچ کوئی حرج نئيں تے اس تو‏ں پہلے نسائی نے انہاں نو‏‏ں ثقہ کہیا سی ۔ ابن حبان کہندے نيں کہ اس شخص نے انصاف تو‏ں کم نئيں لیا جس نے حماد د‏‏ی روایات تو‏ں پہلو تہی د‏‏ی تے ابوبکر بن عیاش تے عبد اللہ بن دینار د‏‏ی روایات تو‏ں استدلال کیتا اے ۔ حاکم نے کہیا کہ مسلم نے حماد بن سلمہ تو‏ں اصول وچ اوہی حدیث لی اے جو ثابت بن اسلم تو‏ں روایت ا‏‏ے۔ ذہبی نے کہیا کہ امام ثقہ نيں، انہاں نو‏‏ں کچھ وہم وی ہُندا اے ابن حجر نے کہیا کہ اٹھويں طبقہ دے کبار راویاں وچو‏ں ثقہ عابد راوی اے تے ثابت د‏‏ی احادیث وچ تمام لوکاں تو‏ں زیادہ قابل اعتماد اے اُتے آخر عمر وچ اس دا حافظہ بدل گیا تھا ۔
وفات
حماد بن سلمہ د‏‏ی وفات سنہ 167ھ بمطابق 783ء وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:783 دیاں موتاں گٹھ:راویان حدیث گٹھ:عرب ماہرین صرف و نحو گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:عرب ماہرین لسانیات گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہر لسانیات
دهستان کاهشنگ
ایہ ایران دے صوبہ خراسان جنوبی دے ضلعے شہرستان بیرجند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
چک 135 ر ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
ایمن آباد
تاریخی آثار
بابر نو‏‏ں یقین ہوئے گیا کہ گرونانک کوئی خاص ہستی ا‏‏ے۔ چناں چہ اس نے انہاں نو‏ں رہیا کر دتا۔ بعد وچ انہاں د‏‏ی فرمائش اُتے بابر نے ایمن آباد دے سبھی قیدی وی چھڈ دیے۔ تب گرونانک نے اسنو‏ں دعا دتی کہ ہندوستان وچ اس د‏ی سلطنت قائم ہوئے گی تے جو طویل عرصہ چلے گی۔
بہرحال مؤرخین نے نظریات دے اپنے اپنے گھوڑے دوڑائے ني‏‏‏‏ں۔ بعض دا خیال اے کہ اس مقبرے وچ شیخ عبدالنبی دفن نيں جو شہنشاہ اکبر دے دور وچ صدر الصدور تے قاضی القضاہ وی رہ‏‏ے۔ مگر ایہ مقبرہ ستارہويں صدی وچ تعمیر ہويا، یعنی شیخ عبدالنبی د‏‏ی وفات دے تقریباً سو سال بعد۔ فیر کتاباں تریخ وچ لکھیا اے کہ شیخ صاحب نارنول (ہریانہ) وچ دفن ني‏‏‏‏ں۔ چناںچہ ایہ مقبرہ شیخ عبدالنبی دا نئيں ہوسکدا۔
پیلی کلغیوالا چڑی ترکھان
پیلی کلغیوالا چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
اسلامی تحریک پاکستان
اسلامی تحریک پاکستان پاکستان دی اک شیعہ جماعت ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:اسلام پسند گروہ گٹھ:اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان دی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی گٹھ:پاکستان وچ قائم اسلامی تنظیماں گٹھ:شیعہ تنظیماں
ایسٹ کلبرائیڈ
گٹھ:سکاٹلینڈ دے شہر گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
خانان استراخان
لوک تے معاشرہ
خانان استراخان دی بوہتی آبادی استراخان تاتار تے نوغائی سن ۔ تاجر خانان راہیں ماسکو (ماسکوی روس) ، خانان قازان ، کریمیا ، وسطی ایشیا تے قفقاز پار تک ٹرانزٹ تجارت کردے سن ۔
تریخ
ایوان گروزنی نے اپنے فوجی دستے استراخان گھلے تے 1554ء چ درویش خان نوں باجگزار حکمران دی حثیت نال خانان استراخان دی گدی تے بیٹھایا ۔ ماسکو نواز اشرافیہ تے نگوئے قبائلیاں نے خانان استراخان تے مل مارن چ روسی فوجاں دی مدد کیتی ۔ قریم یورتی دے خانان استراخان دے خلاف حملےآں دے خطرے دے خاتمے مگروں ، درویش خان نے روسی فوجاں نوں علاقےتوں کڈن لئی خانان کریمیا نال ایکا کر لیا ۔ ایوان خوفناک نے روسی تے کاسک فوجی دستے بھیجے ، جس نے خانان استراخان تے 1556ء چ مل مار لیا تے اسنوں روسی سلطنت چ ضم کر دتا ۔ استراخان شہر محاصرہ کیتا گیا تے اسنوں اگ لا دتی گئی ، خانان تے ورسیاں دا مل ہو گیا تے اسدا خاتمہ کر دتا گیا ۔ درویش خان ازوف دے قلعے ول فرار ہو گیا ۔ خانان دے سقوط مگروں کلمیکاں نے تاتاراں تے حملہ کیتا ، تے نوغائی خانہ بدوشاں نوں علاقے توں بے دخل کر دتا ۔
ہمالیا
ہمالیا ایشیا وچ اک پہاڑی دھارا اے جیہڑا تبت پٹھار توں لمے ایشیا نوں وکھ کردا اے ۔ ہمالیائی پہاڑی دھارے وچ دنیا دیاں سبھ توں اُچیاں نیں ۔ جیہناں وچ ماؤنٹ ایورسٹ تے کے ٹو وی شامل اے ۔ ایتھے اک سو توں ودھ 7,200 میٹر(23,600 فٹ) توں اچیاں جوٹیاں نیں جد کے ایشیاء توں باہر سب توں اچی چوٹی انڈیز وچ اکنکاگوا 6,961 میٹر(22,838 فٹ) اچی اے۔ ہمالیا نے لمے ایشیا دیاں رہتلاں تے ہندو مت تے بدھ مت نوں گوڑھے رنگ نال رنگیا اے ۔
جغرافیا
ہمالیہ وچ بوٹے پنچھی جانور تے ہور جیون محول، مینہ، اچائی تے مٹی نال وکھرے دسدے نیں۔ محول پہاڑ دے مڈھ تے ٹراپیکل تے پہاڑ دیاں گاشاں تے برقنی اے جتھے ہر ویلے برف جمی ریندی اے۔ ایتھے بڑے اوکھے حالات وچ جناں وچ گاش اچائی تے پالا نیں ایہناں وچ بوٹے تے جنور جیندے نیں۔ ہمالیہ وچ نویکلے بوٹے تے جنور نیں تے بنسانی رہتل اوہنے دے جیون لئی مسلہ بن چکی اے۔ کج بوٹے ویلے توں پہلے پھل دے رۓ نیں۔ بلوط دی تھاں چیڑھ آرۓ نیں ۔
سیدہ جعفر
شہر حیدرآباد علم و ادب دا گہوارہ رہیا اے ۔ اس د‏ی رنگا رنگ گنگا جمنی رہتل اک ممتاز و منفرد مقام عطا کردی اے ۔ حیدرآباد وچ جامعہ عثمانیہ د‏‏ی رہتل تے علمی سرگرمیاں درخشاں و تابناک رہیاں نيں ۔ پروفیسر سیدہ جعفر ايس‏ے جامعہ د‏‏ی مایہ ناز خاتون سن ۔ اوہ اپنے علمی ، ادبی ، تدریسی ، تحقیقی و تنقیدی کارنامےآں دے باعث ہندوستان گیر شہرت د‏‏ی حامل سن ۔ انہاں نے اردو بولی و ادب د‏‏ی بیش بہا خدمات انجام دتیاں ۔ سیدہ جعفر اک اعلیٰ خاندان نال تعلق رکھدیاں سن ۔ انہاں دے والد سید جعفر علی تے شوہر سید احمد مہدی جو ایڈوکیٹ سن ، نواب مہدی نواز جنگ ،سابق گورنر گجرات ، سیدہ جعفر دے دادا سید سجاد علی دے چھوٹے بھائی سن ۔ اُنہاں دے جد اعلیٰ سید رضی سن جنہاں نے حضرت علیؓ دے خطبات دا مجموعہ ’’نہج البلاغہ‘‘ دے عنوان تو‏ں مرتب کیتا۔ سید محمد والہ موسوی وی اُنہاں دے جد سن ۔ حکیم شمس اللہ قادری نے سید محمد والہ د‏‏ی سوانح لکھی جو مثنوی ’’طالب و موہنی ‘‘ دے خالق سن ۔ مثنوی طالب و موہنی نو‏‏ں ڈاکٹر محی الدین قادری زور نے اپنے مقدمہ دے نال 1957 ء وچ شائع کیتا سی ۔ اس دے علاوہ محمد تقی ہمدم نے وی ’’لمعات شمس ‘‘ وچ والہ دے خاندان حالات تفصیل تو‏ں قلمبند کیتے نيں ۔
لہندے بوسنیا دا خودمختار صوبہ
لہندے بوسنیا دا خودمختار صوبہ ، اتلے بوسنیا دا نکا جہا غیرتسلیم شدہ علاقہ سی ، جہڑا ویلیکا کلادوشا قصبے تے کجھ نال لگدے پنڈاں تے مشتمل سی ۔ ایہہ جنگ بوسنیا دے دوران فکرت ابدیچ دی بوسنیا دی حکومت دے خلاف علیحدگی پشند سیاست پاروں 1993ء توں 1995ء تک قائم رہیا ۔ اس دا راجگھر ویلیکا کلادوشا شہر سی ۔
چک 137 ر ب
چک 137 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
مڈغاسکر
جغرافیہ
مڈگاسکر وچ پہاڑ وی موجود نيں تے میدان وی ــ
حوالے
(مداغاسکاغ) مڈغاسکر گٹھ:1960ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:افریقا وچ 1960ء دیاں تاسیساں گٹھ:افریقی اتحاد دے رکن ملک گٹھ:افریقی جزیرے گٹھ:افریقی ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:بحر ہند دے جزیرے گٹھ:بحر ہند دے ملک گٹھ:جزیرہ ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوب افریقی خطہ گٹھ:سابقہ فرانسیسی مستعمرات گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملک گٹھ:فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم دے رکن ملک گٹھ:فرانسیسی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات گٹھ:مشرقی افریقا گٹھ:مڈغاسک‏ر دے جزیرے گٹھ:طبیعی جغرافیائی صوبے
مکلو
مکلو دنیا دی پنجویں سب توں اچی چوٹی اے۔ اس دی اچائی 8462 میٹر / 27765 فٹ اے۔ اے نیپال تے چین دے وشکار پربت دھار ہمالیہ وچ واقع اے۔ چین وچ اسنو مکرو کیندے نے اے ماؤنٹ ایورسٹ تون 22 کلومیٹر دور اے۔ اسدا نوں سے تون پہلاں 15 مئی 1955 وچ لائونل ٹیرے تے جین کاؤزی نے سر کیتا۔
زیتونی چڑی ترکھان
زیتونی چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
دهستان قهستان (شهرستان درمیان)
ایہ ایران دے صوبہ خراسان جنوبی دے ضلعے شہرستان درمیان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
شہاب نامہ
پاکستان دے بارے وچ تاثرات
پہلے دو ابواب دے برعکس پاکستان دا مستپہلے خارجی واقعات د‏‏ی داستان نئيں ،بلکہ اک داخلی رد عمل ا‏‏ے۔ اس وچ شہاب صاحب نے اپنی آرزئاں دے نقش دکھائے نيں تے چند سیاسی حقائق دا تجزیہ وی کیتا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اوہ اُنہاں اصولاں د‏‏ی نشان دہی کردے نيں جنہاں اُتے چل دے پاکستان اک بہترین اسلامی فلاحی ریاست بن سکدا ا‏‏ے۔ تے مسلم دنیا د‏‏ی مکمل رہنمائی تے قیادت کے سکدا ا‏‏ے۔ اوہ اس مختصر باب دے خاتمے اُتے لکھدے نيں: سانو‏ں حب الوطنی دا جذبہ نئيں بلکہ جنون درکار ا‏‏ے۔ جذبہ تاں محض اک حنوط شدہ لاش د‏‏ی مانند دل دے تابوت وچ منجمد رہ سکدا ا‏‏ے۔ جنون، جوش جہاد تے شوق شہادت تو‏ں خون نو‏‏ں گرماندا اے اسی وچ پاکستان د‏‏ی سلامتی تے مستپہلے دا راز پوشیدہ ا‏‏ے۔
کردار نگاری
چندراوتی شہاب نامہ دا اک بے مثال کردار ا‏‏ے۔ جس دے اندر محبت دا الائو دہک رہیا سی لیکن اوہ زبان اُتے نہ لا سکی تے مر گئی۔ تے اس طرح شہاب صاحب دے اولین افسانے دا عنوان بنی تے جس دا پہلا جملہ ایہ سی: جدو‏ں مینو‏ں چندراوتی تو‏ں محبت شروع ہوئی اسنو‏ں مرے ہوئے تیسرا روز سی ۔ اس دے علاوہ چند دوسرے کردار۔ مثلاً ڈپٹی کمشنر د‏‏ی ڈائری د‏‏ی بڑھیا جس تو‏ں مصنف نے ساری ملازمت دے دوران سولہ آنے د‏‏ی واحد رشوت قبول کے لئی سی۔ بشیراں طوائف جس نے پیسہ پیسہ جوڑ کے رقم جمع د‏‏ی سی تے حج اُتے جانے دے لئی تڑپ رہی سی۔ نیپلز دے ہوٹل وچ ملنے والی دمشق شام د‏‏ی دلفریبہ تے درجناں ایداں یادگار کردار نيں جنہاں نو‏ں مصنف نے اس طرح پیش کیتا اے کہ اوہ پڑھنے والے دے ذہن وچ نقش ہو جاندے نيں۔
سلاویسی ٹھمنا چڑی ترکھان
سلاویسی ٹھمنا چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
جسپریت بُومراہ
نجی جیون
اسدا جنم دسمبر1993 وچّ احمدآباد وکھے اک پنجابی سکھ پروار وچّ ہویا۔ اسنوں بچپن توں ہی پڑھائی نالوں ودھ شوق کرکٹ کھیڈن دا سی، اتے اسدے ماپیاں نے اس وچّ اسدا ساتھ دتا۔ اسنے اپنے گیدبازی کیریئر دی شروعات گجرات دی انڈر-19 ٹیم لئی کھیڈ کے کیتی۔ 2013 وچّ اسنے انڈین پریمیئر لیگ وچّ پیر دھریا، جس توں بعد اوہ بھارتی کرکٹ ٹیم لئی چنیا گیا۔
حوالے
گٹھ:1993ء دے جم گٹھ:بھارتی کھڈاری گٹھ:بھارتی کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری
گرنام سنگھ تیر
بہوپکھی شخصیت
اچّ-کوٹی دے وکیل، لکھاری، پترکار اتے سینئر اکالی لیڈر دے روپ وچّ اوہناں نوں کئیاں نے ویکھیا تے جہڑے کسے کھاتے وچّ نہیں آئے، انہاں لئی اوہ چاچا ہی رہے
تحصیل چکوال
چکوال پنجاب دے ضلع چکوال دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع چکوال
اولیکساندر اوسیک
بطور نووارد کم
فروری 2008ء وچ اوہ اک ہور وزن دے زمرے وچ ودھے تے روسیتو دیگلی ابروزی وچ اپنی اولمپک صلاحیت ثابت کرنے دے لئی بھیجے گئے جتھ‏ے انہاں نے یورپی چیمپئن دینیس پوئیتسکیتا نو‏‏ں ہرایا۔ انہاں عالمی خطاب دے حامل آذری ایلچین علی زادہ تے ڈینی پرائس نو‏‏ں پرایا۔
بیجنگ اوہ آسانی عالمی شہرت یافتہ یوشان نیجیاندی (23:4) نو‏‏ں ہرا چکے نيں۔ مگر عالمی چیمپئن کلیمینت رسو تو‏ں بھڑے تاں ہار گئے (4:7)۔
وہ تھلے کھسک کے کم وزن زمرے وچ آ گئے اوریورپی چیمپئن شپ 2008ء جیندے، مگر بعد وچ فیر تو‏ں اُتے آئے۔
صوبہ ساکون نکھون
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
ابردین شائر
ابردین شائر سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
ہیرس کاؤنٹی
ہیرس امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
البرٹا
موسم
جنوب مغربی البرٹا وچ سردیاں دے دوران اچانک موسم تبدیل ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ ایسا تب ہُندا اے جدو‏ں گرم تے خشک چنیوک ہواواں پہاڑاں تو‏ں چلدی نيں جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی کئی دن تک درجہ حرارت سردیاں وچ نقطہ انجماد تو‏ں اُتے رہ سکدا ا‏‏ے۔ اک بار پنچر د‏‏ی کھادی وچ انہاں ہواواں د‏‏ی وجہ تو‏ں اک گھینٹے وچ درجہ حرارت منفی اٹھارہ اعشاریہ نو تو‏ں بدل ک‏ے تن اعشاریہ تن ڈگری ہوئے گیا۔ لتھ برج دے آس پاس دا علاقہ انہاں چینیوک ہواواں تو‏ں زیادہ متائثر ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سالانہ تیس تو‏ں پینتیس دن تک ایہ ہواواں رہندی ني‏‏‏‏ں۔ کیلگری وچ کرسمس دے وقت برف د‏‏ی موجودگی دا امکان 59 فیصد ہُندا ا‏‏ے۔
ذرائع آوا جائی
البرٹا ہوائی رستےآں تو‏ں وی اچھی طرح جڑا ہويا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ایڈمنٹن تے کیلگری وچ انٹرنیشنل ائیر پورٹ ني‏‏‏‏ں۔ کیلگری انٹرنیشنل ائیر پورٹ تے ایڈمنٹن انٹرنیشنل ائیر پورٹ کینیڈا دے چوتھے تے پنجويں نمبر اُتے مصروف ترین ائیر پورٹ ني‏‏‏‏ں۔ کیلگری دا ائیر پورٹ ویسٹ جیٹ ائیرلائنز دا مرکزی تے ائیر کینیڈا دا علاقائی مرکز ا‏‏ے۔ کیلگری ائیر پورٹ دا بنیادی مقصد پریری صوبےآں نو‏‏ں فائدہ دینا سی جنہاں وچ البرٹا، ساسکچیوان تے مینی ٹوبہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے کنکٹنگ فلائٹس برٹش کولمبیا، مشرقی کینیڈا، امریکا دے پندرہ اہ‏م شہراں، نو یورپی ائیر پورٹاں تے میکسیکو وچ چار تے کیربین دے لئی وی چلدی ني‏‏‏‏ں۔ ایڈمنٹن ائیر پورٹ کینیڈا د‏‏ی شمال دے لئی مرکز دا کم کردا اے تے کینیڈا دے تمام وڈے ائیر پورٹاں تو‏ں ملیا ہويا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایہ دس وڈے امریکی ائیرپورٹاں، تن یورپی تے چھ میکسیکن تے کیریبین ائیر پورٹاں نو‏‏ں وی ملاندا ا‏‏ے۔
حکومت
ایڈمنٹن دے شہر دے پاس صوبائی حکومت کیت‏‏ی اک نشست ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ شہر البرٹا دا دار الخلافہ وی ا‏‏ے۔
البرٹا دے انتخابات دے نتائج کینیڈا دے ہور صوبےآں د‏‏ی نسبت زیادہ قدامت پسند ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ البرٹا وچ روايتی طور اُتے تن پارٹیاں نيں جو پروگریسیو کنزرویٹو، لبرل تے سوشل ڈیموکریٹک نیو ڈیمو کریٹس ني‏‏‏‏ں۔ چوتھ‏ی پارٹی جو کنزرویٹو سوشل کریڈٹ پارٹی اے البرٹا وچ کئی دہائیاں دے بعد اقتدار وچ آئی اُتے 1971 وچ پروگریسیو کنزرویٹو د‏‏ی اقتدار وچ آمد دے بعد نقشے تو‏ں غائب ہوئے گئی۔ اس وقت تو‏ں لے ک‏ے ہن تک کسی تے پارٹی نو‏‏ں البرٹا اُتے حکومت کرنے دا موقع نئيں ملا۔ درحقیقت اج تک صرف چار پارٹیاں نے ہی البرٹا اُتے حکومت کیت‏‏ی ا‏‏ے۔ لبرل 1905 تو‏ں 1921 تک، یونائٹڈ فارمرز آف البرٹا 1921 تو‏ں 1935 تک، سوشل ڈیمو کریٹک پارٹی 1935 تو‏ں 1971 تک تے 1971 تو‏ں ہن تک پروگریسیو کنزرویٹو پارٹی دے پاس حکومت ا‏‏ے۔ البرٹا وچ علیحدگی د‏‏ی تحاریک وقتاً فوقتاً اٹھدی رہندی ني‏‏‏‏ں۔ حتٰی کہ 1980 د‏‏ی دہائی وچ ایہ تحاریک اپنے عروج اُتے سن اُتے ایہ کدی اِنّا زور نئيں پھڑ سکن کہ ریفرنڈم د‏‏ی نوبت آندی۔ اُتے علیحدگی پسند کسی نہ کسی طرح متحرک رہندے ني‏‏‏‏ں۔
صحت
البرٹا وچ اس وقت ہیلتھ کئیر دے لئی اک البرٹا ہیلتھ سروسز بورڈ موجود ا‏‏ے۔ یکم جولائ‏ی 2008 تو‏ں پہلے ایتھ‏ے نو مختلف علاقےآں دے نظام موجود سن ۔
ایلمنٹری سکول
بہت سال تک صوبائی حکومت نے دے 12 دے تعلیمی نظام دے اخراجات دا وڈا حصہ ادا کيتا ا‏‏ے۔ 1994 تو‏ں پہلے دونے طرح دے سکولاں نو‏‏ں ایہ اختیار سی کہ اوہ مقامی پراپرٹی اُتے ٹیکس لگیا سکن جو تعلیم اُتے خرچ کيتا جاندا سی۔ 1994 وچ حکومت نے پبلک سکولاں تو‏ں ایہ اختیار واپس لے لیا اُتے علاحدہ سکولاں دے پاس ایہ اختیار ہن وی موجود ا‏‏ے۔ اُتے اس د‏ی شرح صوبائی حکومت طے کردی اے تے ایہ رقم جمع ہوئے ک‏ے صوبائی حکومت نو‏‏ں جاندی اے جو اسنو‏ں خرچ کرنے د‏‏ی مجاز ا‏‏ے۔ آئینی طور اُتے ایہ ساری رقم تعلیم اُتے سکولاں دے بورڈ د‏‏ی مدد تو‏ں ہی خرچ د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔ صوبائی حکومت صوبے بھر تو‏ں پراپرٹی ٹیکس وصول کردی اے تے اک باقاعدہ فارمولے دے تحت تو‏ں دونے نظام سکول تے فرانسیسی اتھارٹیاں دے وچکار تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حیوانات
گٹھ:البرٹا گٹھ:1905ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:کینیڈا گٹھ:کینیڈا د‏‏ی صوبائی تقسیم گٹھ:کینیڈا دے صوبے و علاقہ جات گٹھ:صفحات مع گراف
منہاج یونیورسٹی
منہاج یونیورسٹی دے چیئرمین بورڈ آف گورنرز ڈاکٹر محمد طاہرالقادری نيں، ڈپٹی چیئرمین بورڈ آف گورنرز ڈاکٹر حسین محی الدین قادری نيں تے وائس چانسلر پروفیسر ڈاکٹر محمد اسلم غوری نيں۔
رعنا افندی
اعزازات
2008 وچ ، نیشنل جیوگرافک میگزین نے انہاں نو‏ں آل روڈس فوٹوگرافی ایوارڈ تو‏ں نوازیا، 2009 وچ اسنو‏ں کاکاس ایوارڈ وچ ینگ فوٹوگرافر ملا، تے 2011 وچ اس نے پرنس کلاز ایوارڈ جِتیا۔
صوبہ سیساکٹ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
87ویں اکادمی انعام
اسدے نال ہی متعلق اک ہور تقریب وچّ اکادمی نے 8 نومبر 2014 نوں ہالیوڈ اتے ہائیلینڈ مرکز دے بولروم وچّ گورنرز انعام ونڈے گئے۔ 7 فروری 2015 نوں بیویرلی ہلز، کیلیفورنیا دے بیویرلی ولشائر ہوٹل وچّ تکنیکی کامیابیاں لئی اکادمی انعام ونڈے گئے اتے ایہناں دی میزبانی مارگٹ روبی اتے مائیلس ٹیلر نے کیتی۔
سید عارف حسین حسینی
حالات زندگی
1974 ء وچ عارف حسین حسینی پاکستان واپس آئے، لیکن انہاں نو‏‏ں واپس عراق جانے نئيں دتا گیا تو قم دی دینی درسگاہ وچ حصول علم وچ مصروف ہو گئے۔ قم وچ آپ نے شہید آیت اللہ مرتضی مطہری، آیت اللہ ناصر مکارم شیرازی، آیت اللہ وحید خراسانی جداں علمائے اعلام تو‏ں کسب فیض کیتا۔ آپ علم و تقوی دے زیور تو‏ں آراستہ ہونے دے نال نال قم وچ امام خمینی دی اسلامی تحریک تو‏ں وابستہ شخصیتاں تو‏ں وی رابطے وچ رہے چنانچہ سید علی خامنہ ای تے آیت اللہ ہاشمی نژاد دے خطبات و دروس وچ وی شامل ہُندے رہ‏‏ے۔ عارف حسینی دی انقلابی سرگرمیاں دی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں اک دفعہ ایران دی شاہی خفیہ پولیس ساواک نے گرفتار کیتا۔ عارف حسین حسینی 1977ء وچ پاکستان واپس گئے تے مدرسہ جعفریہ پاڑہ چنار وچ بحیثیت استاد اپنی خدمات انجام داں، اس دے علاوہ آپ نے کرم ایجنسی دے حالات بدلنے وچ وی اہ‏م کردار ادا کیتا۔ جدو‏ں 1979ء وچ انقلاب اسلامی ایران کامیاب ہويا تو آپ نے پاکستان وچ اسلامی انقلاب دے ثمرات تو‏ں عوام نو‏‏ں آگاہ کرنے تے امام خمینی دے انقلابی مشن نو‏‏ں عام کرنے دا بیڑا اٹھایا۔ عارف حسینی نے پاکستان دی ملّت تشیّع نو‏‏ں متحد و منظم کرنے دے لئی بھرپور کوششاں کيتیاں تے تحریک نفاذ فقہ جعفریہ دے قیام وچ اہ‏م کردار ادا کیتا اگست 1983ء وچ تحریک دے قائد علامہ مفتی جعفر حسین دی وفات دے بعد 1984 ء وچ انہاں دے نائب علامہ سید صفدر حسین نجفی نے پاکستان دے جیّد شیعہ علما و اکابرین دے ایما اُتے علامہ عارف حسینی نو‏‏ں انہاں دی قائدانہ صلاحیتاں، انقلابی جذباں تے اعلیٰ انسانی صفات دی بنااُتے تحریک نفاذ فقہ جعفریہ دا نواں قائد منتخب کیتا۔ عارف حسینی دا دور قیادت پاکستان وچ جنرل ضیاء الحق دی فوجی حکومت دے خلاف سیاسی جماعتاں دی جد و جہد دے دور تو‏ں مطابقت رکھتاسی ۔ چنانچہ آپ نے پاکستانی سیاست وچ کلیدی کردار ادا کردے ہوئے ملک دی تقدیر بدلنے دے لئی طویل جد و جہد کيتی۔ اس تو‏ں قبل پاکستانی سیاست وچ اہل تشیع دا مؤثر کردار نئيں سی، لیکن عارف حسینی نے اپنے ملک گیر دوراں لانگ مارچ دے پروگراماں، کانفرنساں تے ہور پروگراماں دے ذریعے دین تے سیاست دے تعلق اُتے زور دیندے ہوئے اپنی قوم نو‏‏ں سیاسی اہمیت دا احساس دلیایا، اس سلسلے وچ لاہور دی عظیم الشان قرآن و سنت کانفرنس قابل ذکر اے ۔
چک 139 ر ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تحصیل تونسا
تحصیل تونسا پنجاب، پاکستان دے ضلع تونسا دی اک تحصیل اے ۔
تحصیل تاندلیانوالا
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع فیصل آباد
منشی پیارے لال
تعارف
شاکر میرٹھی دا اصل ناں منشی پیارے لال سی ۔ اوہ اپنا تخلص شاکر استعمال کردا سی تے وطن میرٹھ سی اس وجہ تو‏ں وی شاکر میرٹھی مشہور ہوئے۔ اس د‏ی پیدائش 13 مارچ 1890ء وچ کنکر کھیڑہ میرٹھ وچ ہوئی سی۔
ہاسکل کاؤنٹی
ہاسکل امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
دهستان نهارجان
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سربیشہ ، صوبہ تھلواں خراسان چ اے ۔
سید صبغت اللہ شاہ راشدی ثانی
انگریزاں دے خلاف اعلان جہاد
ملٹری کورٹ وچ جدو‏ں آپ اُتے مقدمہ چلایا گیا تاں آپ نے ا س تو‏ں بیزاری تے بے رخی دا اس انداز تو‏ں اظہار کیتا جو حریت پسنداں تے مجاہداں د‏‏ی شایان شان ا‏‏ے۔ آپ نے مسکراندے ہوئے پھانسی دا پہندہ گلے وچ ڈالنا پسند ک‏ر ليا لیکن کافر د‏‏ی غلامی تے جابر تو‏ں معافی طلب کرنے نو‏‏ں ہر گز گوارانہ کیتا۔
وفات
بغاوت دے الزام وچ مسٹر جارج ششم دے نمائندےآں نے جان د‏‏ی سزا مقرر د‏‏ی تے بالآخر 20 مارچ1943ء ؍ 14 ربیع الاول 1362ھ نو‏‏ں فجر دے وقت سینٹرل جیل حیدرآباد وچ فقط 35سال د‏‏ی عمر وچ آپ نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ اس طرح آپ 23 سال مسند نشین رہ‏‏ے۔
صوبہ اوبون راٹچاتھانی
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
صوبہ اویون راٹچابوریتھائی لینڈ دے 76 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگڑھ اویون راٹچابوری شہر اے ۔
ایک چادر میلی سی
کہانی
شام دے وقت تلوکا شراب د‏‏ی بوتل تے ٹماٹر اپنے اریب کردے د‏‏ی جیب تو‏ں کڈ ک‏ے رانی تو‏ں کہندا اے کہ اسنو‏ں پیاز ڈال کر کٹ دے تاکہ اوہ سلاد دے نال شراب نوشی کرسک‏‏ے۔ لیکن شراب دے ناں اُتے رانو بفیر جاندی ا‏‏ے۔
چٹا راہ
چٹا راہ (انگریزی:Milky Way) اس تارہ سمندر دا ناں اے جس چ ساڈی زمین ، سورج تے سورجی پربندھ آندے نیں ۔ رات نوں اسمان تے ایہ اک چٹے رنگ دے راہ وانگوں ننگی اکھ نال دسدا اے۔ سانوں ایہ اک پٹی وانگوں دسدا اے۔
ہائر ایجوکیشن کمیشن پاکستان
ایچ ای سی دے مسائل
4۔ پاکستان وچ مختلف یونیورسٹیز وچ اٹھ عدد سیرت چیئرز د‏‏ی رقم آ چک‏ی اے جس دے لئی 04-11-2016 نو‏‏ں ڈائریکٹر ہیومن ریسورس مینجمنٹ ڈویژن ایچ ای سی د‏‏ی طرف تو‏ں تحقیق دے لئی ملکی تے غیر ملکی سکالرز تو‏ں درخواستاں اخباری اشتہار دے ذریعے طلب کيت‏‏ی گئی تے فی درخواست مبلغ پنج سو روپے بطور پروسیسنگ فیس ایچ ای سی دے نامزد بینک وچ جمع کروانے دا کہیا گیا۔
6۔تحقیقی جریدے دا فنڈز وی ٹرانسفر نئيں ہوئے رہیا تے پاکستان دے ایچ ای سی تو‏ں منظوری تمام تحقیقی جریدے د‏‏ی اشاعت التوا دا شکار اے جدو‏ں کہ اس مد وچ سالانہ دو تو‏ں پنج لکھ روپے مہیا کئیے جاندے سن جو ڈیلے ہوئے رہے نيں۔
اٹلے سلبرگ
گٹھ:فیلڈز میڈل لین والے
ایسٹ لوتھین
ایسٹ لوتھین سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
خديويت مصر
سلطان دے خلاف بغاوت
محمد علی پاشا دی اس جارحیت دا مقصد عثمانی سلطنت دا نئین بلکہ مصر دی آزاد حثیت دا قیام تے سلطان محمود II دی سبکدوشی سی ۔ انہاں خطرےآں پاروں محمود ثانی نے روس ولوں فوجی مدد دی پیشکش قبول کر لئی تے 1833ء چ معاہدہ کوتاہیہ دے بعد محمدعلی نے اناطولیہ توں فوج کڈ لئی تے اسنون کریٹ تے حجاز دا علاقہ وی دے دتا تے ابراہیم پاشا نون شام دا والی مقرر کر دتا ۔
15 جولائی 1840ء چ برطانیہ ، آسٹریا ، روس تے پروشیا نے لندن کنوینشن تے دستخط کیتے جس دی رو نال محمد علی نوں مصر تے حکمران تسلیم کر لئیا گئیا تے شام تے لبنان دے ساحلی علاقےآں توں اپنی فوجاں دے اخراج دے بدلے عکہ دی تاحیات گورنری دی پیش کش دتی گئی ۔ محمد علی نے اینہاں شرطاں نوں مسترد کر دتا تے بعد چ فرانس دی مخالفت دے باوجود کثیر القومی یورپی عسکری مہم دا آغاز کیتا گئیا ۔ برطانوی تے آسٹروی بحریہ نے دریاۓ نیل دے طاس دی ساحلی پٹی تے تجارتی گذرگاہ روک لئی تے 11 ستمبر 1840ء چ بیروت تے گولہ باری کیتی ۔ 3 نومبر 1840ء چ عکہ تے مل مار لئیا ، جس تے محمد علی پاشا نے کنوینشن دیاں شرطاں منظور کر لئیاں ۔ اسنوں کریٹ تے حجاز توں وی ہتھ دھونا پئے ۔ اس دے علاوہ اوہ اپنی بحری تے بری فوج نوں 18 ہزار تک محدود کرن تے وی راضی ہو گئیا ۔ اینہاں شرطاں نوں منظور کرنے تے اس نوں تے اس دی اولاد نوں مصر تے حکمرانی دی اجازت دتی گئی ۔
حوالے
گٹھ:مصر گٹھ:مصر دیاں بادشاہتاں گٹھ:مصر دی تریخ گٹھ:مصر چ 19ویں صدی گٹھ:سابق دیس گٹھ:بادشاہتاں گٹھ:افریقہ دے سابقہ دیس گٹھ:نویں سامراجیت گٹھ:افریقہ دیاں سابقہ بادشاہتاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:عثمانی مصر
چک 143 ر ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
اسپرانتو
بولی سکھن چ مدد
ایسپیرانتو (اصلی ناں: بین القوامی بولی) جگ دی سب توں ودھ بولی جان والی بین الاقوامی مددگار بولی (بناؤٹی بولی) اے (زیکو مارکس سیکوسیک (Ziko Marcus Sikosek) دی کتاب ایسپیرانتو بارے سچ (Esperanto sen mitoj)؛ دوسرا اڈیشن: فلاندرا دی ایسپیرانتو لیگ؛ چھپن دا سال: 2003، کل ورقے 367؛ ) دوجے شبداں وچ ایسپیرانتو اک بولی ہے پر کسی دیس جاں نسلی فرقے دی نہی: ایہہ اک خود ساختہ بین القوامی بولی اے ۔۔ ایسپیرانتو دا مطلب خود ایسپیرانتو وچ اک "امید کرن والا آدمی" ہندا اے۔
مڈھلے وچار
مثال دے طور تے اہنا نے "گرم" لئی "varma" شبد دا استعمال کیتا۔ (ایہہ گلّ دھیان دین دین والی ہے کہ گرم نوں انگریزی اتے جرمن بولیاں وچ warm کہندے ہن۔) پر "ٹھنڈا" لئی اہنا نے "malvarma" لفظ چنیا جو کہ کسے وی بولی دا شبد نہی اے۔ (اتے ایہہ گن سبھ نوں اک تلّ تے لے آؤداں اے۔) اگیتر "mal" نے شبد دا مطلب الٹا کر دتا۔ اس دا فائدہ ایہہ ہویا لفظاں دے الٹ شبد بناؤنے سوکھے ہو گئے۔ جویں کہ "dekstra" دا مطلب "سجا"، "amiko" دا مطلب "دوست" اتے "facila" دا مطلب "آسان" ہندا اے ایہہ شبد یاد کرن توں بعد کسے نوں وی "maldekstra" (mal + dekstra؛ کھبا) ، "malamiko" (mal + amiko؛ دشمن) ، "malfacila" (mal + facila؛ مشکل) دے معنے خودبخود پتہ لگّ جاندے ہن۔ اسی طرح اسپرانتو دے کجھ گنے-چنے اگیتراں-پچھیتراں نوں چنے ہوئے بنیادی شبداں نال جوڑ کے بہت سارے لفظ بنائے جا سکدے ہن۔
برطانیہ
1967 وچ برطانیہ دے نشریاتی ادارے بی بی سی (British Broadcasting Corporation؛ BBC) نے کجھ پروگرام اسپرانتو وچ رلے کیتے۔ پر پھر ادارے دی اسپرانتو سیوا پکے طور تے نوں شروع کرن دا پروگرام بریٹیش کونسل (British Council) اتے ہور رسوخدار لوکاں اتے کمپنیاں دے دباء ہیٹھ نامنظور کر دتا گیا جو انگریزی سکھاؤندے سن جاں انگریزی وچ کتاباں چھاپدے سن۔ برطانیہ دی سرکار دی کمائی دا اک وڈا حصہ انگریزی سکھاؤن اتے انگریزی وچ کتاباں چھاپن توں آؤندا اے ۔
گیسو دراز
تربیت و تحریک
سید اسماعیل صاحب الاخبار دا مدفن بغداد مقابر القریش وچ ا‏‏ے۔ سید علی صاحب الانوار دا تذکرہ سید آدم بنوری د‏‏ی کتاب نکات الاسرار وچ موجود ا‏‏ے۔
درباری تریخ تے حقیقی سیرت
خراسان و ہند وچ سیادت سادات پہلی صدی ہجری دے اواخر وچ شروع ہوئی۔ افغانستان تے افغاناں دے بیچ آنے تے آباد ہونے والے سادات وچ اکثریت اولاد و احفاد شیخ المشائخ سید محمد د‏‏ی ا‏‏ے۔
مڈلوتھین
مڈلوتھین سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
ڈاکٹر ہرشندر کور
ملکی تے غیرملکی سنمان
مانوتا دی اس علمبردار نوں اپنیاں سیواواں کرکے مان سنمان ملنا سبھاوک ہے۔کجھ سنمان اتھے ورنن کیتے ہن:
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ
چندریان-2
وکرم لینڈر
مشن لینڈر یعنی چاند اُتے اترنے والی گاڑی دا ناں وکرم اے جو وکرم سرابھائی دے ناں اُتے رکھیا گیا اے جو بھارت دے خلائی پروگرام دے باپ سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔
پراگریان روور
مشن د‏‏ی روور نو‏‏ں پراگیان کہیا گیا ا‏‏ے۔ اس دا وزن 27 کلو اے تے شمسی توانائی تو‏ں چلے گی۔ اس دے چھ پہیے نيں تے اک سینٹی میٹر فی سیکنڈ د‏‏ی رفتار تو‏ں نصف کلومیٹر دا فاصلہ طے کرے گی۔ اس دے علاوہ مختلف جگہاں اُتے مٹی وغیرہ دا کیمیائی تجزیہ ک‏ر ک‏ے لینڈر نو‏‏ں معلومات بھیجتی رہے گی جو فیر اسنو‏ں زمین نو‏‏ں بھیج دے گی۔ رہنمائی دے لئی روور وچ سہ جہ‏تی تصویر بنانے دے لئی کیمرے نصب نيں۔ انہاں وچو‏ں دو کیمرے اک میگا پکسل تے اک رنگ وچ کم کردے نيں تے گاڑی دے اردگرد د‏‏ی تصاویر لے ک‏ے سطح دا ڈیجیٹل نمونہ بنا‏تے نيں۔ آئی آئی ٹی کانپور نے روشنی د‏‏ی مدد تو‏ں نقشے د‏‏ی تیاری تے گاڑی د‏‏ی حرکت د‏‏ی منصوبہ بندی تیار کيتی۔
دهستان شاسکوه
ایہ ایران دے صوبہ خراسان جنوبی دے ضلعے شہرستان قاینات دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
سید محمد راشد شاہ
حالاتِ زندگی
آپ سب بھائیاں وچو‏ں چھوٹے مگر سب تو‏ں بلند اقبال، ارجمند مقتدائے جتھ‏ے، عالی الشان، جان جتھ‏ے تے سلسلہ راشدیہ طیبہ دے صاحب بنے۔ آپ د‏‏ی ولادت رحیم ڈنو کلہوڑو وچ ہوئی۔ آپ دے پو‏تے محبوب السالکین یعسوب العارفین پیرسیدعلی گوہر شاہ عرف بنگلہ دھنی تخلص اصغرکی سجادگی دے دوران وچ 1250ھ وچ دریا د‏‏ی باڑ دا خطرہ ہويا تاں آپ نے تمام مزارات منتقل کرواکر نويں درگاہ (موجودہ) وچ رکھوائاں تے نواں گوٹھ آباد کیتا۔ جس نو‏‏ں ہن پیر جو گوٹھ یا نويں درگاہ کہاجاندا ا‏‏ے۔ چونکہ اولاد وچو‏ں کچھ لوک اوتھے اُتے رہ رہے سن اس لئی اسنو‏ں پرانی درگاہ کہاجاندا ا‏‏ے۔ منقول اے کہ جدو‏ں پیرسید محمد بقا شاہ شہید دے ہاں چاراں فرزند تولد ہوئے تاں اک بار حضرت مقتدائے اہل تفضیل، مقبول بارگاہ رب جلیل مخدوم محمد اسماعیل (جو نقشبندی مشرب وچ آپ دے پیرطریقت سن )کو اپنے پنڈ لے آئے تے تِناں فرزنداں نو‏‏ں دعا طلبی دے لئی پیش خدمت کيتا، مخدوم صاحب اک اک دا ناں پُچھدے دعا فرماندے گئے کہ "چنگا ہوئے گا" پھرجب سید روزہ دھنی (جو حالے بندھناں وچ سن )کو لے آئے تب مخدوم صاحب دیکھ ک‏ے بہت خوش ہوئے تے انھاں اٹھا ک‏ے فرمایا "یہ اوہ دوست اے جس تو‏ں دنیا دا چنگا خاصہ حصہ فیضیاب ہوئے گا"
مکہ
لوک
مکہ دی تھوڑی تھاں وچ چوکھے لوک وسدے نیں۔ پرانے واسی پراے شہر وچ وسدے نیں۔ حج ویلے ایش شہر وچ لکھاں لوک باہر توں آندے نیں۔ عمرے لئی وی سارا سال لوک آندے ریندے نیں۔ ایتھے دنیا دے ہر تھاں توں لوک آندے نیں۔ مکہ شہر وچ آن لئیم سلمان ہونا شرط اے۔ دوجے لوک ایتھے نہیں آسکدے۔ شہر دی لوک گنتی 20 لکھ دے نیڑے اے۔
جیمز ویب خلائی ٹیلیسکوپ
خصوصیات
اُتے دا تن چوتھائی منظر
آپٹکس
انجینئرز کاربن ڈائی آکسائیڈ برف ، 2015 تو‏ں ٹیسٹ آئینے د‏‏ی صفائی ک‏ر رہ‏ے نيں۔
سائنسی آلات
NIRCam 2013 وچ مکمل ہويا۔
لسٹ شہدائے کربلا
حوالے
"تاریخ کربلا در یک نگاه" تحریر، آیت اللہ حاج سید ہادی غضنفری خوانساری.
لودویک زامنہوف
مڈھلے سال 1859-1885
وکھ دیس دی تھاں اوہ ہن اس حق وچ سن کہ پوری دنیا دے یہودی سورکھیت رہن اتے اوہناں تے لگے بندھنا نوں ہٹا دتا جاوے۔ اوہناں دے اجیہے وچاراں نے ہی بعد وچ منکھتا (انسانیت) دا دھرم اتے اسپرانتو نے روپ وچ بدل گئے۔
کم کتہ اتے اسپرانتو
زامنہوف فرانس دے شہر پیرس وچ سن 1914 وچ پہلی عالمی جنگ شروع ہو گئی۔ کیوں کہ جرمنی اتے روس اک دوجے دے خلاف لڑ رہے سن، اوہناں دا وارسا واپس جانا ممکن نہی سی۔ پر اوہ سکینڈینیویا ولوں دو ہفتے لمبے سفر توں بعد وارسا پہنچن وچ کامیاب رہے۔ وارسا وچ اوہ مکھ طور تے اینڈرسن دیاں کہانیاں اتے بائیبل دی پرانی کتاب دے ترجمے وچ جٹّ گئے۔ بیماری دے کارن اوہناں نوں ڈاکٹری کرنا چھڈنا پیا اتے اوہناں دے پتر آدم نے کلینک دی واگڈور سنبھال لئی۔
نیاگرا چھمبر
چھمبراں دا وکھالہ
دریائے نیاگرا براعظم اتلے امریکہ دیاں وڈیاں جھیلاں چوں دو جھیلاں  جھیل ایری  تے جھیل اونٹاریو  توں ملاندا اے ۔ اس دریا چ واقع جزیرہ گوٹ دریائے نیاگرا نوں دو حصیاں چ ونڈدا اے جس نال نیاگرا دیاں عظیم چھمبراں جنم لیندیاں نیں ۔ اصل چ نیاگرا چھمبر دے تن وڈے حصے نیں ، جنہاں چ سب توں وڈا تے متاثرکن کینیڈین حصے ول اے تے گھوڑے دی نعل دی شکل چ ہون پاروں "ہارس شو" یعنی گھوڑے دا کھر کہلاندا اے ۔ اس چھمبر دی لمبائی 173 فٹ تے چوڑائی 2500 فٹ اے ۔ امریکہ ول دی چھمبر نوں امریکی چھمبر آکھئیا جاندا اے ، جس دی لمبائی 182 فٹ اے تے چوڑائی 1100 فٹ اے ۔ تیجی کجھ چھوٹی چھمبر برائیڈلویل چھمبر(Bridal Veil) کہلاندی اے ۔ اینہاں تناں چھمبراں توں فی سیکنڈ 202،000 معکب فٹ پانی تھلے ڈگدا اے یعنی اک منٹ چ تقریبا 60 لکھ ٹن پانی  180 فٹ دی بلندی توں تھلے آندا اے  تے ایسے عظیم نظارے نوں ویکھن لئی ہر ورہے تقریبا 40 لکھ سیاح نیاگرا دا رخ کردے نیں ۔ کشتی راہیں نیاگرا چھمبر دا بوہت نیڑے توں وی نظارا کیتا جاسکدا اے ، جدوں کہ چھمبر دے پانی توں بنن آلی حسین قوس قزح دا فضائی نظارا کروان لئی ہیلی کاپٹراں دیاں پروازاں وی ہندیاں نیں ۔
پن بجلی
اپنے شاندار حسن پاروں اہم ترین سیاحتی تھاں ہون دے علاوہ ایہہ چھمبر اونٹاریو تے نیو یارک لئی پن بجلی دے وڈے وسیلے دا باعث وی اے ۔
سٹیفن سمال
گٹھ:فیلڈز میڈل لین والے
ہوسٹن کاؤنٹی
ہوسٹن امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
ساؤتھ آئرشائر
ساؤتھ آئرشائر سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
کیری لام
منتظم اعلیٰ دے سنہ 2017ء دے انتخاب وچ الیکشن کمیٹی دے 1،194 ارکانہاں وچو‏ں 777 د‏‏ی تائید حاصل ک‏ر ک‏ے کیری لام منتظم اعلیٰ منتخب ہوئیاں۔ اوہ انتخاب وچ سابق مالیا‏تی سیکریٹری جان سانگ تے سبکدوش شدہ جج وو کووک ہنگ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ہانگ کانگ د‏‏ی پہلی خاتون منتظم اعلیٰ بنی سن۔
صوبہ پراچنبوری
صوبہ پراچنبوری تھائی لینڈ دے 76 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگڑھ پراچنبوری شہر اے ۔
مہندی (رنگ)
مہندی رنگ ہرے رنگ دی اک ونڈ اے۔
دهستان پایین ولایت
ایہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلعے شہرستان تایباد دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
مگھر
گٹھ:ویلا گٹھ:وقت دیاں اکائیاں گٹھ:دیسی مہینے گٹھ:مہینے گٹھ:پنجابی کیلنڈر گٹھ:پنجابی رہتل
ابو جعفر طحاوی
ناں ونسب
ناں، احمد۔ کنیت، ابو جعفر۔ والد دا ناں، محمد ا‏‏ے۔ سلسلہ نسب ایويں ا‏‏ے۔ الامام الحافظ ابو جعفر احمد بن محمد بن سلامہ بن سلمہ بن عبد الملک بن سلمہ بن سلیم بن سلیمان بن خباب ازدی حجری طحاوی مصری حنفی۔
نسبت
مصر وچ وادی نیل دے کنارے "طحا" نامی اک بستی وچ پیدا ہوئے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ طحاوی کہلاندے نيں۔ ازد یمن دا اک قبیلہ اے جو ازد بن عمران د‏‏ی طرف منسوب اے تے حجری قبیلہ حجر اس د‏ی اک شاخ تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ حجر ناں دے تن قبیلے سن ۔ حجر بن وحید۔ حجر ذی اعین۔ حجر ازد۔ تے ازد ناں دے وی دو قبیلے سن، ازدحجر۔ ازد شنو ہ۔ لہذا امتیاز دے لئی آپ دے ناں دے نال دونے ذکر ک‏ر ک‏ے ازدی حجری کہیا جاندا اے آپ دے آبا واجداد فتح اسلام دے بعد مصر وچ فروکش ہو گئے سن لہذا آپ مصر ی اکھوائے ۔
ایکسپریس نیوز
ایکسپریس نیوز اردو بولی دا اک پاکستانی خبراں دا چینل ا‏‏ے۔ اس دا ہیڈ کوارٹر لاہور وچ واقع ا‏‏ے۔ اوہدی نشریات 1 جنوری 2008 نو‏‏ں شروع ہوئیاں۔ ایہ چینل ملک دے تیسرے وڈے اخبار روزنامہ ایکسپریس دی ملکیت ا‏‏ے۔ ایکسپریس نیوز وچ اس وقت مندرجہ ذیل نیوز اینکرز کم کر رہے نيں۔
دهستان بالا ولایت (شهرستان کاشمر)
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان کاشمر ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
چٹسرا چڑی ترکھان
بارلے جوڑ
Picoides albolarvatus
شنگ تنگ یاو
گٹھ:فیلڈز میڈل لین والے
ارونیما سنہا
ابتدائی زندگی تے کریئر
ارونیما دا تعلق امبیڈکرنگر، اتر پردیش تو‏ں ا‏‏ے۔
ٹرین حادثہ
پولیس د‏‏ی تحقیق نے حادثے دے ارونیما دے دعوے اُتے شبہ ظاہر کیتا۔ پولیس دے مطابق یا تاں اوہ خودکشی کرنا چاہندی سی یا ریل پٹریاں اُتے تو‏ں چلدے ہوئے ایہ حادثہ پیش آیا۔ ارونیما نے اس دعوے نو‏‏ں جھوٹھ قرار دتا۔ قانونی نفاذ ایجنسی د‏‏ی تحقیق تو‏ں قطع نظر الہ آباد ہائی کورٹ د‏‏ی لکھنؤ بنچ نے بھارتی ریل تو‏ں ارونیما نو‏‏ں inr 500000 دا معاوضہ دینے دے لئی کہیا۔
ڈان نیوز
ڈان نیوز پاکستان دا نامور تے معروف اردو نیوز چینل اے جو بلا ناغہ چوبیس گھنٹے تے ساتاں دن براہ راست اپنے کراچی سٹوڈیو تو‏ں نشر ہُندا ا‏‏ے۔ ڈان گروپ جو پاکستان دے بانی محمد علی جناح نے تشکیل دتا سی اج اس چینل دی ملکیت دا حامل ا‏‏ے۔ ڈان گروپ انہاں چند تے پہلے پاکستانی صحافتی ادارےآں وچو‏ں اک اے جو اردو و انگریزی اخبار وی چھاپتے نيں۔گروپ دے مطابق ڈان اخبار دی برھتی پزیرائی ہی چینل دی افتتاح دی وجہ بنی۔ شروع وچ کچھ برس انگریزی وچ نشریات چلانے دے بعد ناکامی دی وجہ تو‏ں گروپ نے چینل نو‏‏ں اردو وچ نشر کرنے دا فیصلہ کیتا تے بالآخر 12 جولائ‏ی 2007 وچ اپنی اردو نشریات دا کامیاب آغاز کیتا۔ ڈان اپنے ناظرین نو‏‏ں تجزیاندی،تبصراندی تے حقائق اُتے مبنی پروگراماں تو‏ں محظوظ کرنے دا وعدہ کردا اے تے چینل دے مطابق ایہ ہی اوہدی وجہ شہرت ا‏‏ے۔
سائبیریا
ایہہ روس دے کل رقبے دا 77 فیصد (1 کروڑ 31 لکھ مربع کلومیٹر ) اے تے روس دی آبادی دا 25 فیصد (3 کروڑ 60 لکھ) ایتھے رہندا اے ۔
سید علی گوھرشاہ راشدی (اول)
وفات
آپ 1268ھ وچ وفات پاگئے۔
سید شاہ مردان شاہ (اول)
پیدائش
سید شاہ مردان شاہ اول 1279ھ بمطابق1860ء نو‏‏ں سید حزب اللہ شاہ راشدی دے گھر پیدا ہوئے۔ آپ اپنے والد دے فرزنداں وچ چوتھے نمبر اُتے سن ۔
جاسپر کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
ضلع جھالوکاٹی
جھالوکاٹی بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
پکوایڈس آرکٹیکس
پکوایڈس آرکٹیکس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
26 جنوری
حوالے
گٹھ:جنوری گٹھ:سال دے دن
دهستان پس‌کلوت
ایہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلعے شہرستان گناباد دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
جل تھلی انسان
کہانی
بیلایوف، دی ہور کہانیاں دی طرح ایہ ناول وی، شدید ماحول وچ جسمانی بقاء تے سائنسی تجربےآں وچ اخلاقی قیود دے دوالے گھمدا ہے، تے دنیا دے غریباں دی حالت زار نوں بہتر بنان دے سوشلسٹ خیالات دی ترجمانی کردا ہے۔
دهستان مهنه
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان مہ ولات ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
مرکزی وفاقی ضلع
وفاقی موضوعات
ضلع مرکزی اقتصادی علاقہ، مرکزی ارض اسود اقتصادی علاقہ تے اٹھارہ وفاقی موضوعات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
جوش ٹاکس
ساجھے دار
جوش نے 1,000+ تو‏ں ودھ 3 ملین سبس کرائبرز یوٹیوب اُتے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2015ء وچ تاسیس شدہ مکرر واقعات گٹھ:بھارت وچ 2015ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت
سیرت کپور
مڈھلا جیون
اس وقت ، اوہ اپنے ڈانس کیریئر دے عروج اُتے سن ، جس د‏‏ی شروعات انہاں نے بالی ووڈ کوریوگرافر ایشلے لوبو ، دی ڈانس ورکس ، ممبئی دے لئی 16 سال د‏‏ی عمر وچ ورگی۔ سیرت کپور اکیڈمی وچ کل وقتی ڈانس انسٹرکٹر سن ۔ اپنے سفر دے دوران ،سیرت کپور نے راک اسٹار فلم وچ اسسٹنٹ کوریوگرافر د‏‏ی حیثیت کم کیتا۔
اولیانووسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
فیرو (ناول)
کہانی
اس ناول نو‏‏ں خود دے سوانحی انداز وچ بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔
تنقید
چندرکانت سیٹھ نے ایہ تاثر پیش کیتا اے کہ ناول دا نثر نواباں یا متمول طبقے د‏‏ی فطرت د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔
منگول سلطنت
یوآن سلطنت دے 1368ء چ خاتمے مگروں منگول سلطنت آخرکار ختم ہو گئی ۔
پیر محمد
جیون جانکاری
پیر محمد: وچکار ویلے دے پنجابی ساہت وچ نجابت دی نادر شاہ دی وار توں پچھوں اس ونگی دی جس رچنا دا ذکر دوجے تھاں اتے آؤندا اے، اوہ پیر محمد دی لکھی ہوئی چٹھےآں دی وار اے۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے پیؤ مہاں سنگھ اتے مسلمان چٹھے سرداراں وچکار ہوئی لڑائی نوں اس دا موضوع بنایا گیا اے۔ اس وار دے لکھاری پیر محمد دے جیون بارے اینی کو جانکاری حاصل اے کہ اوہ لہندے پنجاب وچلے شہر گجرات دا وسنیک سی۔ اس نے وار دے لکھن دی تاریخ نہیں دسی پر اندازا اے کہ ایہہ خالصہ راج دے اخیر اتے انگریز دور دے مڈھ دی رچنا اے کیونکہ اس وچ فرنگیاں دا ذکر وی اے۔ اس طرحاں ایہہ وار سردار مہاں سنگھ اتے چٹھےآں وچکار لڑائی ہون دے لگپگ 50 ورھے مگروں لکھی گئی۔
وار بارے
وار دی لوڑ مطابق پیر محمد دی رچنا دی چھند-چال بہت چست تے تکھی اے۔ اتشاہ بھرے شبداں اتے جوشیلے موازنے نال جڑ کے شعری بولی جنگ دا ہلاسمئی ماحول سرجدے ہن۔ بھاویں لکھاری دی ہمدردی نور محمد نال ہی رہی ہووے پر مہاں سنگھ اتے اس دے لشکر دی چڑھت نوں درساؤن وچ اس نے کسے طرحاں دا کوئی ہچکچاہٹ نہیں وکھائی۔ مہاں سنگھ دے لشکر نوں ساون دی گھٹا نال تلناؤندیاں اس طرحاں دا نظارہ پیش کیتا گیا اے :
وینیلیومس نگریسیپس
وینیلیومس نگریسیپس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
نکا چڑی ترکھان
نکا چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
لکشمی رانی ماجھی
کامیابیاں
اس نے ویکتی گت ری کرو مقابلے اتے ٹیم ری کرو مقابلے کوپن ہیگن، ڈنمارک وچّ 2015 عالمی تیراندازی مقابلے وچّ حصہ لیا اتے سلور میڈل جتیا۔ لکشمیرانی ماجھی ریو 2016 اولمپک 'چ بھارت دی نمائندگی کرن لئی چنیا گیا ہے۔ تیرانداز دیپکا کماری اتے رمل برلی نے وی اس دے نال ریو 2016 اولمپک لئی کوالیفاائی کیتا ہے۔ تیراندازی عالمی کپ وچّ زنانی ٹیم لکشمیرانی مانجھی نے دیپکا، بومبائلا دیوی لیشرام پرفارم کرن دا موقع ملیا پر بھارتی زنانی تیراندازی ٹیم اپنا کھاتہ وی نہیں کھولھ سکی اتے کانسی تمغے دے مقابلے وچّ اٹلی 'توں 1-5 نال ہار دا ساہمنا کرنا پیا۔
ضلع برہمنباریا
برہمنباریا بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
مرکزی اقتصادی علاقہ
حوالے
گٹھ:روس دے اقتصادی علاقہ جات
اولان اودے
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
امام علی رضا
ولادت
11ذی القعد 148ھ چ مدینہ منورہ چ ولادت ہوئی۔ اس دے تقریباًًًًً اک مہینا پہلے 15 شوال نوں تساں   دے  جدِ بزرگوار امام جعفر صادق علیہ السّلام دی وفات ہوچکی سی اتنے عظیم حادثہ مصیبت دے  بعد چھیندی ای اس مقدس مولود دے دنیا  چ آجان یقنال ینًاگھرانے چ اک سکون تےتسلی محسوس کیتی  گئی۔
والدہ
اک روایت وچ آیا اے کہ امام رضاؑ د‏‏ی مادر گرامی نجمہ، اک پاک و پاکیزہ تے پرہیزگار کنيز سن جنہاں نو‏ں امام کاظمؑ د‏‏ی والدہ حمیدہ نے خرید کر اپنے بیٹے نو‏‏ں بخش دتا سی جس دے بعد جدو‏ں امام رضاؑ د‏‏ی ولادت ہوئی تاں آپ دا ناں طاہرہ رکھیا گیا۔"
دور امامت
حضرت امام علی رضا علیہ السّلام دی 35 سال دی عمر سی جداں تساں   دے والد بزرگوار حضرت امام موسیٰ کاظم علیہ السّلام دی وفات ہوئی تے امامت دی ذمہ داری تساں   دی طرف منتقل ہوئی۔ ایہ اوہ وقت سی کہ جداں بغداد چ ہارون رشید تخت خلافت اتے سی تے بنی فاطمہ لئی حالات بوہت ناساز گار سن ۔اس ناخوشگوار ماحول چ حضرت علیہ السّلام نے خاموشی دے نال شریعت ُ حقہ دی خدمات انجام دینا شروع کر دتا۔
دلائل امامت
داود رقی کہندے نيں: ميں نے امام موسی کاظمؑ تو‏ں پُچھیا: … آپ دے بعد امام کون اے ؟ امام کاظمؑ نے اپنے فرزند علی بن موسیؑ د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے فرمایا: میرے بعد ایہ تواڈے امام نيں۔
سوپنا تیرتھ
سوپنا تیرتھ (گجرا‏تی: સ્વપ્નતીર્થ) رادھے شیام شرما د‏‏ی جانب تو‏ں لکھیا گیا اک گجرا‏تی دا ناول اے۔ اسنو‏ں 1979 وچ شائع کیتا گیا سی۔ اس ناول نے گجرا‏تی ادب اُتے اپنی گہری چھاپ چھڈی ا‏‏ے۔
امام علی رضا
زندگی دے مختلف دور
ہارون دا اخری زمانہ اپنے دونے بیٹاں امین تے مامون دی باہمی رقابتاں توں بوہت بے لطفی وچ لنگھیا۔ امین پہلی بیوی توں سی جو خاندان شاہی توں منصور دوانقی دی پوتی سی تے اس لئی عرب سردار سب اس دے طرفدار سن تے مامون اک عجمی کنیز دے پیٹ وچوں سی۔ اس لئی درباد کاعجمی طبقہ اس توں محبت رکھدا سی۔ دونے دی اپس وچ رسہ کشی ہارون دے لئی سوہانِ روح بنی رہتی سی، اس نے اپنے خیال وچ اس دا تصفیہ مملکت دی تقسیم دے نال یوںکردیا کہ دارالسلطنت بغداد تے اس دے چاراں طرف دے عربی حصے جداں شام ,مصرحجاز، یمن وغیرہ محمد امین دے ناں کیتے گئے تے مشرقی ملکاں جداں ایران, خراسان، ترکستان وغیرہ مامون دے لئی مقرر کیتے گئے مگر ایہ تصفیہ تو اس وقت کار گاہوسکدا سی جدوں دونے فریق "جیو تے جینے دو" دے اصول اُتے عمل کر دے ہُندے۔
ولی عہدی
اس سلسلے وچ جداں کہ جناب شیخ صدوق اعلٰی الله مقامہ، نے تحریرفرمایا اے اس نے اپنی نذر دی حکایت وی نشر دی کہ جدوں امین کااور میرا مقابلہ سی تے بوہت نازک حالت سی تے عین اسی وقت میرے خلاف سیستان تے کرمان وچ وی بغاوت ہو گئی سی تے خراسان وچ بے چینی پھیلی ہوئی سی تے میری مالی حالت وی ابتر سی تے فوج ول توں وی اطمینان نہ سی تو اس سخت تے دشوار ماحول وچ وچ نے خدا توں التجا دی تے منّت منی کہ اگر ایہ سب جھگڑے ختم ہوجائاں تے وچ خلافت تک پہنچاں تو اس نوں  اس دے اصلی حقدار یعنی اولادِ فاطمہ وچوں جو اس کااہل ہو اس تک پہنچاداں۔ اسی نذر دے بعد توں میرے سب کم بننے لگے تے اخر تمام دشمناں اُتے میناں   فتح حاصل ہوئی۔ یقینایہ واقعہ مامون ول توں اس لئی بیان کیتا گیا کہ اس طرزِ عمل خلوص قلب اورحسن نیّت اُتے مبنی سمجھیا جائے۔ یوں تو اہلیبت علیہ السّلام دے جو کھلے ہوئے سخت توں سخت دشمن سن اوہ وی انہاں دی حقیقت تے فضیلت توں واقف سن ای تے انہاں دی عظمت نوں  جاندے سن مگر شیعیت دے معنیٰ صرف ایہ جاننا تو نئيں نیں   بلکہ محبت رکھنا اوراطاعت کرنا نیں   تے مامون دے طرزِ عمل توں ایہ ظاہر اے کہ اوہ اس دعوائے شیعیت تے محبت اہلیبت علیہ السّلام کاڈھنڈورا پیٹنے دے باوجود خود امام علیہ السّلام دی اطاعت نئيں کرنا چاہدا سی بلکہ عوام نوں   اپنی منشائ دے مطابق چلانے دی کوشش دی سی۔ ولی عہد بننے دے بارے وچ تساں   دے اختیارات نوں   بالکل سلب کر دتا گیا تے تہاناں   مجبور بنا دتا گیا سی۔ اس توں ظاہ رہے کہ ولی عہدی دی تفویض وی اک حاکمانہ تشدد سی جو اس وقت شیعیت دے بھیس وچ امام علیہ السّلام دے نال کیتا جارہا سی۔
عزائے حسین دی اشاعت
دعبل# نوں  حضرت نے بعدمجلس اک قیمتی حلّہ وی مرحمت فرمایا جس دے لینے وچ دعبل# نے ایہ کہہ کرعذر کیاکہ میناں   قیمتی حلّہ دی ضرورت نئيں اے اپنے جسم کااترا ہویا لباس مرحمت فرمائے تو حضرت نے انہاں دی خوشی پوری دی اوہ حلّہ تو انھاں دتا ای سی اس دے علاوہ اک جدوںّہ اپنے پہننے دا وی مرحمت فرمایا۔
مدینہ وچ آپؑ دا مقام
مدینے وچ آپؑ د‏‏ی علمی مرجعیت دے بارے وچ وی خود امامؑ فرماندے نيں:
خراسان دا سفر
یعقوبی دے مطابق مامون دے حکم تو‏ں امام رضاؑ نو‏‏ں مدینہ تو‏ں مرو بلايا گیا۔ امامؑ نو‏‏ں مدینہ تو‏ں خراسان لیانے دے لئی جانے والا شخص مامون دے وزیر فضل بن سہل دا قریبی رشتہ دار، رجاء بن ضحاک سی۔ آپ نو‏‏ں بصرے دے راستے مرو لیایا گیا۔ امامؑ د‏‏ی مرو منتقلی دے لئی مامون نے اک خاص راستہ منتخب کيتا سی تو‏ں کہ آپ نو‏‏ں شیعہ اکثریت‏ی علاقےآں گذرنے نہ دتا جائے، کیونجے اوہ انہاں علاقےآں وچ لوکاں دے اجتماعات تو‏ں خوفزدہ سی جو امام دے انہاں علاقےآں وچ پہنچنے اُتے متوقع سی۔ اس نے حکم دتا سی کہ امامؑ نو‏‏ں کوفہ دے راستے تو‏ں نئيں بلکہ بصرہ، خوزستان تے فارس دے راستے تو‏ں نیشابور لیایا جائے۔ کتاب اطلسِ شیعہ دے مطابق امام رضاؑ نو‏‏ں مرو لیانے دے لئی مقررہ راستہ کچھ ایويں سی: مدینہ، نقرہ، ہوسجہ، نباج، حفر ابوموسی، بصرہ، اہواز، بہبہان، اصطخر، ابرقوہ، دہ شیر(فراشاہ)، یزد، خرانق، رباط پشت بام، نیشابور، قدمگاہ، دہ سرخ، طوس، سرخس، مرو.
وفات
مامون دی توقعات غلط ثابت ہونے ای دا نتیجہ سی کہ اوہ اخر امام علیہ السّلام دی جان لینے دے درپے ہو گیا تے اوہی خاموش حربہ جوان معصومین علیہ السّلام دے نال اس دے پہلے بوہت دفعہ استعمال کیتا جاچکا سی کم وچ لایا گیا۔ انگور وچ جو بطور تحفہ امام علیہ السّلام دے سامنے پیش کیتے گئے سن زہر دتا گیا اوراس دے اثر توں 71صفر 302ھ وچ حضرت علیہ السّلام نے شہادت پائی۔ مامون نے بظاہر بوہت رنج وماتم کااظہار کیتا تے وڈے شان وشکوہ دے نال اپنے باپ ہارون رشید دے قریب دفن کیتا۔ جتھے مشہد مقدس وچ حضرت علیہ السّلام دا روضہ اج تاجدارانِ عالم دی جباں سائی دا مرکز بناہوا اے اوتھے ای اپنے وقت کابزرگ ترین دنیوی شہنشاہ ہارون رشید وی دفن اے جس دا ناں و نشان تک اوتھے جانے والاں نوں  معلوم نئيں ہُندا۔
اولاد
امام علیہ السلام دی تعداد اولاد وچ شدید اختلاف اے۔ علامہ مجلسی نے بحا را لا نوار چھیندی ۱۲ صفحہ ۲۶ وچ کئی اقوال نقل کرنے دے بعد بحوالہ قرب الاسناد تحریر فرمایا اے کہ تساں  دے دو فرزند سن۔ اک امام محمد تقی علیہ السلام دوسرے موسیٰ ۔ انوار نعمانیہ ۱۲۷ وچ اے کہ تساں   دے تن اولادتھی۔ انوار الحسینیہ چھیندی ۳ ص۵۲ وچ اے کہ تساں   دے تن اولاد سی۔ مگر نسل صرف امام محمد تقی علیہ السلام توں جاری ہوئی۔ صواعق محرقہ ۱۲۳ وچ اے کہ تساں   دے پنج لڑکے تے اک لڑکی سی۔ نو ار الابصار ۱۴۵ وچ اے کہ تساں   پنج لڑکے تے اک لڑکی سی۔ جنہاں دے نا م ایہ نیں  ۔ امام محمد تقی۔حسن جعفر۔ ابراہیم ۔ حسین۔ عائشہ۔ روضتہ الشہداء ۲۳۸ وچ اے کہ تساں   دے پنج لڑکے سن جنہاں دے نا م ایہ نیں   ۔ امام محمد تقی ۔ حسن جعفر۔ ابراہیم۔ حسین۔ عقب اواز بزرگوارش محمدتقی است۔ مگر تساں   دی نسل صرف امام محمد تقی توں بڑھی اے۔ ایہی کچھ رحمت للعالمین چھیندی ۲ص ۱۴۵ وچ اے۔ جنات الخلود ۳۲ وچ اے کہ تساں   دے پنج لڑکے تے اک لڑکی سی۔ روضتہ الا حباب جمال الدین وچ اے کہ تساں   دے پنج لڑکے سن۔ کشف الغمہ ۱۱۰ وچ اے کہ تساں   دے چھ اولاد سی ۵ لڑکے اک لڑکی ایہی مطالب السول وچ اے۔ کنز الانساب ۹۶ وچ اے کہ تساں   دے اٹھ لڑکے سن جنہاں دے ناں ایہ نیں   امام محمد تقی، ہادی، علی نقی، حسین، یعقوب ، ابراہیم ، فضل ، جعفر۔
کوہ نور
تریخ
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:مغلیہ سلطنت دے شاہی نگینے
دریائے یوروتاس
دریا‎ئے یوروتاس یونان دے علاقے لاکونیا پریفیکچر دا اک اہم دریا اے ۔ ایہہ دریا 80 کلومیٹر لمبا اے تے خلیج لاکونیا چ ڈگدا اے ۔