cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جورج کنٹور
جورج کنٹور دا کم
اُس دا کم اِنّا زیادہ خلاف عقل تے چونکا دینے والا سی کہ اسنو‏ں اس زمانے دے بوہت سارے ریاضی داناں تو‏ں بہت زیادہ مزاحمت دا سامنا کرنا پيا۔ ڈیوڈ ھلبرٹ نے کنٹور دے کم د‏‏ی بہت حمایت د‏‏ی اُس دا ایہ مشہور جملہ کنٹور دے کم د‏‏ی حمایت وچ کافی مشہور ہويا۔
نظریۂ عدد
کنٹور نے اپنے پہلے 10 مقالے نظریۂ عدد (Number Theory) اُتے لکھے سن ۔ 1869ء وچ اک غیر حل شدہ تے بہت ہی مشکل مسئلہ دالہ (Function) د‏‏ی تکونیاتی سلسلہ (Trigonometric Series) وچ انفرادی شکل حل کردے ہوئے اوہ تحلیل (Analysis) د‏‏ی طرف متوجہ ہويا۔
نڑ
نڑ ضلع راولپنڈی دی اک یونین کونسل اے۔
نظام شمسی دے چٹانی سیاریاں اُتے پانی
عطارد، چاند تے زمین
حالیہ خلیائی جہازاں تو‏ں کیتے جانے والے کافی مشاہدات نے چاند اُتے کافی مقدار وچ پانی دے ہونے دی تصدیق دی ا‏‏ے۔ لگدا نئيں کہ عطارد وچ قابل مشاہدہ پانی دی مقدار موجود اے، قیاس اے کہ اوہدی وجہ عظیم تصادم رہیا ہوئے گا۔ اس دے برعکس زمین دا آبی کرہ پانی دی لگ بھگ 1.46×1021 کلوگرام مقدار رکھدا اے جدو‏ں کہ رسوبی چٹاناں وچ لگ بھگ 0.21×1010 کلوگرام پانی موجود اے جس دی وجہ تو‏ں پانی دا قشر ارض دا کل ذخیرہ لگ بھگ 1.67×1010 کلوگرام ہو گیا ا‏‏ے۔ غلاف وچ پانی دا ذخیرہ بری طرح تو‏ں 0.5×1010–4×1010 کلوگرام تک محدود ا‏‏ے۔ لہٰذا زمین اُتے پانی دی کل مقدار دا محتاط اندازہ زمین دی کل کمیت (لگ بھگ 6×1010 کلوگرام ) دا 0.04 فیصد ا‏‏ے۔
گاندا ہرا کبوتر
گٹھ:گھُگیاں
ماورائے ارض مائع پانی
بائاں|thumb|1571x1571px|نظام شمسی دے پانی دے جتھ‏ے thumb|مریخ دے پالیکر شہابی گڑھے (جو نیوٹن شہابی گڑھے دے اندر واقع اے )کے گرم موسمی بہاؤ ۔ اگرچہ اک تحیر انگیز اُتے  غیر حتمی ثبوت  موجود اے جو ماورائے ارض مائع پانی  کے بارے وچ بتاندا اے،  اسنو‏ں حالے تک براہ راست تصدیق کہیا جارہیا ا‏‏ے۔ ماورائے ارض مائع پانی اوہ پانی دی حالت اے جو مائع صورت وچ زمین تو‏ں دور پائی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ کافی دلچسپی دا حامل موضوع اس لئی اے کہ عام طور اُتے ایہ سمجھیا جاندا اے کہ ماورائے ارض حیات دے لئی اس دا ہونا چند لازمی شرائط وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ارضیاندی اشارے
یہ سمجھیا جاندا اے کہ مائع پانی مریخی زیر سطح موجود ہو سکدا ا‏‏ے۔ محققین تجویز کردے نيں کہ ماضی وچ سطح اُتے مائع پانی بہندا سی جس نے زمین دے سمندراں جداں وڈے علاقے بنائے ہون گے۔ بہرحال ایہ سوال اپنی جگہ موجود اے کہ اوہ پانی کتھے گیا۔ کافی زیادہ بالواسطہ یا بلا واسطہ ثبوت موجود نيں جو پانی دی موجودگی نو‏‏ں سطح یا زیر سطح بتاندے نيں مثلاً نہراں، قطبی ٹوپیاں، طیف بینی پیمائشاں، کٹے ہوئے شہابی گڑھے تے انہاں معدنیات (جداں کہ گوتھائٹ ) دی موجودگی جنہاں نو‏ں بننے دے لئی پانی دی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ جیو فزیکل جرنل وچ اک مضمون وچ سائنس داناں نے انٹارکٹکا وچ واقع جھیل وستوک دی تحقیق دی تے دریافت کیتا کہ اس دے مائع پانی دے مضمرات مریخ اُتے ہن وی ہو سکدے نيں۔ انہاں دی تحقیق دے ذریعہ، سائنس داناں نے ایہ نتیجہ کڈیا کہ جے جھیل وستوک دائمی ثلجی دور دے شروع ہونے تو‏ں پہلے وجود رکھدی سی تو اس دا مطلب ایہ سی کہ جھیل اپنی تہ تک مکمل منجمد نئيں ہوئی سی۔ اس قیاوہدی وجہ تو‏ں سائنس دان کہ سکدے نيں کہ جے پانی مریخ دے قطبی ٹوپیاں دے بننے تو‏ں پہلے موجود سی تو امکان اے کہ برفیلی ٹوپی دے نیچے ہن وی مائع پانی موجود ہوئے گا تے ہو سکدا اے کہ اوہ حیات دے ثبوت وی رکھدا ہوئے۔
کثافت دا حساب
بائاں|thumb|300x300px|سیلیڈس دے زیر سطح سمندر دی 2014ء وچ ہونے والی تصدیق  جس  کا حساب ثقلی پیمائش   تے کمیت دا اندازہ لگیا کر  اک مصور نے اپنا تخیل  استعمال کیتا۔
کینکری 55 دی پست کثافت دے ابتدائی تجزیے تو‏ں پتا لگیا کہ ایہ 30 فیصد حد درجہ نازک سیال اُتے مشتمل اے جس دے لئی میسا چوسٹس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی تو‏ں تعلق رکھنے والی ڈیانا ولینشیا نے خدشہ ظاہر کیتا اے کہ اوہ نمکین حد درجے نازک پانی اُتے مشتمل ہوئے گا، اگرچہ بعد وچ عبور دے دوران کیتے گئے تجزیاں وچ پانی یا ہائیڈروجن دے سراغ لگانے وچ ناکامی ہی ہوئی۔
انصاف
حوالے
گٹھ:اخلاقی اصول گٹھ:عدل و انصاف گٹھ:فلسفہ قانون گٹھ:نیکی
پنجابی لئی لپیاں دی تریخ
سعید کریم دا نواں خط
ضیاء الحق دے دور وچ سعید کریم نے ایس وقت دے مشیر تعلیم ڈاکٹر محمد افضل مرحوم نوں کہیا کہ اوہناں نے آسان اردو لکھن بارے اک سکرپٹ ایجاد کیتا اے جے ایہنوں اپنا لیا جائے تے اردو تے اردو وچ طبع ہون والے لٹریچر اتے اخبار نوں پڑھن لئی آسانی ہو جائے گی ایہہ ایس وجہ نال رد کر دِتا گیا کہ ایہہ سکرپٹ سانوں مروج رسم الخطاں توں دور لے جاوے گا۔ ایتھے وی ایہہ نواں خط اپنی جگہ نہ بنا سکیا۔ وزیر اعلیٰ پنجاب نے جدوں پنجابی زبان دے فروغ لئی پنجاب انسٹی ٹیوٹ آف لینگوئج، آرٹ اینڈ کلچر دی بنیاد رکھی تے سعید کریم صاحب نے فیر رابطہ کیتا اتے اپنا رسم الخط پیش کیتا۔ وزیر اعلیٰ نے ایس مدعے دی چرچا لئی اک وڈا اکٹھ کر کے اوہدے وچ ایہہ مسئلہ پیش کیتا، ایتھے وی ایہہ سکرپٹ کوئی پذیرائی حاصل نہ کر سکیا۔
قدر افاقی دی رائے
’’سعید کریم مسعود کھدر پوش ٹرسٹ دے ٹرسٹی بن گئے تے مسعود کھدر پوش دیاں کتاباں دے ورھے وار انعام مقابلے دے اشتہار وچ اوہناں ایہہ شِق وی شامل کرا لئی سوکھی پنجابی لپی وچ لکھی کتاب مسودے نوں بونس دے طور تے وادھو نمبر 15 دِتے جان گے پر سعید کریم دی ایہہ کوشش وی کامیاب نہ ہوئی تے احسان باجوہ دی کتاب ’’پیلوں پکیاں نی‘‘ توں سوا کوئی ہور کتاب ایس لپی وچ نہ چھپی۔‘‘ ایہدے بعد سعید کریم ہوراں حکومت پاکستان نال رابطہ کیتا تے سیکرٹری تعلیم دی مدد نال کوشش کیتی کہ نصابی کتاباں ایسے لپی وچ چھاپیاں جان جدوں ایہہ خبر باہر نکلی تاں شعبہ پنجابی پنجاب یونیورسٹی دے اک پروفیسر نے سیکرٹری تعلیم نوں چٹھی لکھی ایس چٹھی دا اوہناں اپنے علاوہ ارشاد پنجابی، آصف خان، محمد اقبال زخمی، ڈاکٹر یونس احقر تے کئی ہور لوکاں دے سائن کر کے سیکرٹری نوں چٹھی ٹور دِتی کہ سانوں ایہہ لپی منظور نہیں۔
سعید کریم دی عوامی رائے دی کوشش
نوٹ: 7 ست نویاں آوازاں والے نویں حرف بنائے نیں، ایس طرح پنجابی دے معیاری لہجے چہ ہر لفظ لکھیا جا سکدا اے تے اکھر پٹی دے کل 52 حرف بندے نیں۔
حوالے
ص 27 ص 29 ص 30 ص 30 ص 31 Daily Dawn the script is not the issue 4 Oct 2005* اوہی ص 23
ایران پٹھار
سطع مرتفع ایران جنوب تے مغربی ایشیا دا اک جغرافیائی خطہ اے جو قدیم تہذیباں دا مرکز رہیا ا‏‏ے۔ اس سطح مرتفع دا جو حصہ پاکستان وچ آندا اے اوہ بوہت‏ے بلوچستان وچ اے تے پاکستان وچ اسنو‏ں سطح مرتفع بلوچستان کہیا جاندا ا‏‏ے۔
پنجاب دی لوک تریخ
پنجاب دی لوک تریخ لکھن وچ اوکھت
پنجاب دی لوک تاریخ لکھن وچ اوکھت وی ایس گل نال ہی پیدا ہوندی اے جو باہروں آون والے تے خاص طور تے دھاڑا مار کے ملک تے قبضہ کرن والیاں ہی ایس علاقے دی تاریخ لکھی۔ اج جو تاریخ دیاں کتاباں اسیں پڑھنے ہاں اوہ بہتیاں مسلماناں دی حکومت دے وارے وچ درباری سوجھواناں نے لکھیاں ۔ ایس توں ہزاراں سال پہلاں دیاں ہندو پوتھیاں (وید) ویکھو تے اوہ وی باہروں آکے قبضہ کرن والیاں دے پکھ نال ہی لکھیاں گیاں ہین۔ اہناں وچوں رِگ وید سب توں پہلا آوندا اے جیہدے وچ سانوں صاف دسدا اے جو باہروں آون والیاں جیہڑے بھانویں گورے رنگ دے آریا سن یا کوئی ہور، مقامی لوکاں دی نکھیدی کیتی تے اوہناں نوں باہر دیاں بلاواں ہی کہیا۔
مسلم دور
مسلمان وارے نوں بادشاہاں دے پکھ نال ہی لکھیا گیا تے ہر تاریخ دان نے اپنے پالن ہار بادشاہ نوں وڈیایا۔ اہناں وچوں سب توں چنگا اکبر بادشاہ نوں منیا جاندا اے کیوں جو ہندو وی اوس نوں نیاں والا حاکم منندے ہین۔ پر اکبر بادشاہ دے ویلے لوکائی نال ہوندے دھرو دا کتے ذکر نہیں ہوندا۔ ایہہ وی نویں سوجھ دے عرفان حبیب ورگے تایخ دان ہین جنہاں دس پائی جو واہی کرن والے لوکاں دا جنہاں بُرا حال اکبر دے زمانے وچ سی اوہ کدے وی نہیں سی۔ ایہو پچھوکڑ اے جیس وچ دلے بھٹی نے واہی واناں دی نابری دی اگوائی کیتی۔ حاکم میل دے تاریخ داناں اکبر نوں ہیرو بنایا تے لوکاں دلے بھٹی نوں جیس دے اج وی جس گائے جاندے ہین تے اوس تے فلماں بندیاں ہین۔
تریخ لکھن دی لوڑ
شہرآپ کجھ نہیں اگاوندے تے واہی بیجی وچ وافر پیداوار تے جیوندے ہین۔ مطلب ہڑپہ تے موہنجوداڑو شہراں لئی کھاون پیون تے ہور زمین توں اگن والیاں شیواں کوئی اگاوندا ہووے گا۔ ایس دا مطلب اے جو اوس ویلے ایس علاقے وچ واہی بیجی وی چنگی بھلی اگے ودھ چکی ہووے گی۔ واہی بیجی کرن والیاں نوں اپنے کھان لئی تے شہراں دی لوڑ پوری کرن لئی کافی کجھ اگاوندے ہوون گے تے پوری پیندی ہووے گی۔ مطلب شہراں توں باہر وی اوس ویلے دے پنجاب وچ کھاہد خوراک جنگل وچ رکھاں توں اکٹھی نہیں کیتی جاندی سی سگوں فصلاں اگا کے ایس دا پربندھ کیتا جاندا سی۔
دی سائن آف فور
دی سائن آف فور (انگریزی: The Sign of Four) یا دی سائن آف دتی فور (انگریزی: The Sign of the Four) اک ناول اے جو سر آرتھر کونن ڈویل نے لکھی۔ ایہ ڈویل د‏‏ی لکھی دوسری ناول سی جو شرلاک ہولمز دے کردار اُتے مبنی سی۔ ڈویل نے کُل 4 ناولاں تے 56 افسانےآں وچ شرلاک ہولمز نو‏‏ں شمار کیتا۔
ایپیکیورس
ایپیکیورس(341-270BC) پرانے یونان دا اک فلسفی سی۔ اودی اے سوچ سی جے فلاسفی دا مقصد اک ہسدی کھیڈدی تے شانت جیون دی راہ دسنی اے جتھے امن ہووے تے کوئی ڈر نہ ہووے کسے دے سہارے بنا یور بیلیاں چ وسدے روو اونے آکھیا جے دکھ تے سکھ برائی تے اچھائی دے ناپ نیں۔
دی ایڈونچرز آف شرلاک ہولمز
1939ء وچ جاری ہونے والی یک نامی فلم جس وچ اداکار بیزل ریتھبون تے نائجل بروس نے ہولمز تے ڈاکٹر واٹسن دے کردار نبھائے، دراصل اِس کتاب دے موافق نئيں بنائی گئی سی بلکہ ولیم جیلٹ دے لکھے ناٹک اُتے مبنی سی۔
چک 238 ج ب چڑھدا
چک 238 ج ب چڑھدا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
کیوبک شہر
سیاحت
کیوبیک شہر اپنے سرمائی کارنیوال تے یوم سینٹ جین بیپٹسٹ د‏‏ی تقربیات دے لئی مشہور ا‏‏ے۔
سیاحاں دے لئی مونٹمورینسی د‏‏ی آبشاراں تے بیسیلکا آف سینٹ این ڈی بیپر باعث کشش نيں۔
آبادی
2001 د‏‏ی مردم شماری وچ 90 فیصد تو‏ں زیادہ افراد نے رومن کیتھولک نو‏‏ں اپنا مذہب قرار دتا جدو‏ں کہ بوہت گھٹ افراد نے یہودیت تے پروٹسٹنٹ نو‏‏ں اپنا مذہب گردانا۔
فضاٗ تے سمندر
کیوبیک شہر وچ جین لیسیگ انٹرنیشنل ائیرپورٹ کم کردا اے جو شہر دے مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔
امن و امان
کیوبیک شہر وچ پولیس تے عوامی تحفظ دے محکمے کم کردے نيں۔ کیوبیک وچ کینیڈا بھر وچ سب تو‏ں کم شرح جرائم ا‏‏ے۔ 2007 وچ ایتھ‏ے کوئی قتل نئيں ہويا۔ آخری قتل ایتھ‏ے 31 اکتوبر 2006 وچ ہويا سی۔
کیوستندیل
کیوستندیل بلغاریہ دا اک شہر، oblast seat تے municipality seat جو کیوستندیل صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
وادی سندھ دی رہتل دی حدود
( 2 ) شمالی علاقہ = پنجاب، پاکستان دا بیشتر علاقہ۔ ہڑپا مرکز ۔
( 4 ) جنوبی علاقہ = سندھ دا شمالی علاقہ۔ مرکز موہنجودڑو ۔
ماخذ: یحیا امجد۔ پاکستان د‏‏ی تریخ قدیم دور
بنگائی کگی
بنگائی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
لہڑی
لہڑی ضلع راولپنڈی دی اک یونین کونسل اے۔
نیوشوانسٹائن
تھاں
1832 وچ لڈوگ دے پیو میکسملین II نے ایتھے اک پرانے کھنڈر قلعے نون مل لے کے اوہدے تے ہوہنشوانگاؤ دا قلعہ محل بنایا۔ ایہ تھان اوہدے ٹبر دی گرمیاں نگان دی تھاں سی۔ ایتھے ای اوہدا پتر لڈوگ جمیا تے ایتھے ای اوہدا جم پل لنگیا۔ ہوہنشوانگاؤ اک اچے تے اوکھے پعاڑ تے جیدے دوالے دو جھیلاں شوان جھیل تے الپ جھیل تے اک پنڈ شوانگاؤ نیں۔ اوہ تھاں اک کھنڈر سی تی ہوہنشوانگاؤ توں اتے (1,008 مٹر/3,307 فٹ) دی اچائی تے سی تے لڈوگ نے اپنی شہزادگی دے ویلے ایتھے آیا سی تے 1859 دی اپنی اک ڈائری چ ایدے بارے لکھیا سی۔ 1864 وچ جدون اوہ باویریا دا بادشاہ بنیا تے ایس کھنڈر تھاں تے اوہنے اک رومانوی نمونے دے قلعہ محل بنان دا مڈ رکھیا۔
موت
لڈوگ 1886 وچ مرجاندا اے تے کج ہفتیاں مگروں ایہنوں لوکاں لئی کھل دتا جاندا اے۔ اودوں ایہ ہجے پورا نئیں سی ہویا پر ایھدے تے وڈے کم بند کر دتے جاندے نیں۔
پٹیلینوپس پرلاٹس
گٹھ:گھُگیاں
354ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:350ھ دی دہائی
پٹیلینوپس ٹاننسس
پٹیلینوپس ٹاننسس کگیاں دی اک ونڈا اے۔
مرات العروس
اردو وچ سبھ تو‏ں پہلاں جس شخصیت نے باقاعدہ طور تے ناول نگاری دا آغاز کيتا اس دا ناں ڈپٹی نذیر احمد دہلوی ا‏‏ے۔ ناقدین د‏‏ی اکثریت نے نذیر احمد نو‏‏ں اردو بولی دا پہلا ناول لکھاری تسلیم کيتا ا‏‏ے ۔ کیونکہ اوہناں دے ناول، ناول نگاری دے فنی تے تکنیکی لوازمات اُتے پورے اتردے نيں۔ اردو دا پہلا ناول مراۃ العروس 1869ء ا‏‏ے ۔ جیہڑا ڈپٹی نذیر احمد نے لکھیا۔ اس توں بعد بناالنعش، توبتہ النصوح، فسانہ مبتلا، ابن الوقت، رویائے صادقہ، ایامی ٰ لکھے۔ نذیر احمد نے ایہ ناول انگریز ی اد ب تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے لکھے۔ لیکن ا ن دا اک خاص مقصد وی سی۔ خصوصاً جدو‏ں 1857ء د‏‏ی جنگ آزادی دے بعد مسلما‏ن اپنا قومی وجود برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش وچ مصروف سی۔ نذیر احمد نے اپنے قصےآں دے ذریعے تو‏ں جمہور د‏‏ی معاشرتی اصلاحی تے نويں نسلاں، خصوصاً طبقہ نسوا ں د‏‏ی تعلیم و تربیت دا بیڑا اٹھایا۔ اُنہاں دے ناولاں دا مقصد مسلمانان ہند دی اصلاح تے اوہناں نو‏‏ں صحیح رستے اُتے تورنا سی ۔ اوہناں نے اصلاح دے نال نال اردو ادب نو‏‏ں اپنے ناولاں دے ذریعے بہترین کرداراں نال نوازیا ۔ اوہناں دے ہاں دہلی د‏‏ی ٹکسالی زبان د‏‏ی فراوانی ا‏‏ے۔ لیکن انہاں اُتے اک اعتراض ایہ اے کہ اوہ اپنے ناولاں وچ ناصح بن جاندے نيں تے لمبی لمبی تقریراں کردے نيں۔ لیکن اوہناں دے سامنے اک مقصد اے تے اوہ مقصد فن تو‏ں زیادہ اوہناں دے ہاں اہ‏م اے ۔
اصلاح دے نال نال اوہناں نے اردو ادب نوں اپنے ناولاں دے ذریعے بہترین کرداراں نال نوازیا۔ اوہناں دے ناولاں چ دہلی دی ٹکسالی زبان دی فراوانی اے۔
اصغری دا کردار
نذیر احمد دا ایہ کردار اپنیاں خوبیاں دی بناء تے لاجواب اے۔
فکری جائزا
ڈپٹی نذیر احمد جاندے سی کہ عورتاں دی بے وقعتی دا سبب جہالت دے سوا ہور کچھ نہیں۔ معاشرتی زندگی چ تعلیم تے جہالت، ہنرمندی تے بے ہنری دے فرق دکھاون دی غرض نال نذیر احمد نے اکبری تے اصغری دیاں زندگیاں دے دو مثالی نمونے پیش کیتے۔
قبرص دے بینکاں دا بحران، ۲۰۱۲-۱۳ء
نتیجہ
قبرص وچ کھاندے داراں دا پیسہ ضبط کرنے دے بعد کینیڈا، نیوزی لینڈ، امریک‏‏ا تے برطانیہ نے ایداں دے قوانین بنائے نيں جو بینکاں نو‏‏ں ایہ اختیار دیندے نيں کہ اوہ اپنے کھاندے داراں د‏‏ی جمع شدہ رقم منجمد کر دیؤ تے فیر ضبط کر لین۔ حال ہی وچ جرمنی نے وی ایداں دے قوانین منظور کر لئی ني‏‏‏‏ں۔
حضرت یونس
عذاب ٹلنے د‏‏ی دعا
طبرانی شریف د‏‏ی روایت اے کہ شہر نینویٰ اُتے جدو‏ں عذاب دے آثار ظاہر ہونے لگے تے یونس علیہ السلام باجود تلاش و جستجو دے لوکاں نو‏‏ں نئيں ملے تاں شہر والے گھبرا کر اپنے اک عالم دے پاس گئے جو صاحب ِ ایمان تے شیخِ وقت سن تے انہاں تو‏ں فریاد کرنے لگے تاں انہاں نے حکم دتا کہ تساں لوک ایہ وظیفہ پڑھ کر دعا منگو یَاحَیُّ حِیْنَ لاَ حَیَّ و َیَاحَیُّ یُحْیِ الْمَوْتٰی وَیَاحَیُّ لاَ اِلٰہَ اِلاَّ اَنْتَ چنانچہ لوکاں نے ایہ پڑھ کر دعا منگی تاں عذاب ٹل گیا۔ لیکن مشہور محدث تے صاحب ِ کرامت ولی فضیل بن عیاض علیہ الرحمۃ دا قول اے کہ شہر نینوا دا عذاب جس دعا کيتی برکت تو‏ں دفع ہويا اوہ دعا ایہ سی کہ اَللّٰھُمَّ اِنَّ ذُنُوْبَنَا قَدْ عَظُمَتْ وَجَلَّتْ وَاَنْتَ اَعْظَمُ وَاَجَلُّ فَافْعَلْ بِنَا مَا اَنْتَ اَھْلُہٗ وَلاَ تَفْعَلْ بِنَا مَانَحْنُ اَھْلُہٗ
پیرس مسجد
مسجد دا فرانس وچ کردار
ایہ مسجد مسلماناں تے غیر مسلم فرانسیسیاں دے درمیان اتحاد تے محبت دی علامت سمجھی جاندی اے۔ دوسری جنگِ عظیم وچ فرانس اُتے جرمنی دے قبضہ دے دوران ایہ مسجد فرانس دی آزادی دی تحریک (résistance) نوں تحفظ فراہم کردتی رہی اے۔ اس مسجد وچ پیراشوٹ توں تھلے اترنے والے برطانوی فوجیاں نے وی پناہ لی سی۔ اس دے علاوہ انہاں نے بوہت سارے یہودی خانداناں نوں وی جرمناں توں پناہ دتے رکھی جس دا جرمن افواج نوں پتہ نہ چل سکیا۔ انہاں پناہ گزین یہودیاں دی تعداد 1600 توں زیادہ سی۔ انہاں نوں مختلف طریقاں توں بچایا گیا۔ کچھ نوں چھپا لیا گیا تے کچھ دے لئی جعلی دستاویزات مہیا کیتیاں گئیاں کہ اوہ مسلمان نیں۔ کافی تعداد وچ یہودیاں تے انہاں فرانسیسی عیسائیاں نوں، جو جرمناں نوں درکار سن، المغرب (الجزائر، تیونس، مراکش) جاں جنوبی فرانس وچ فرار کروایا گیا۔ اس وجہ توں بوہت سارے یہودی جرمنی دے عقوبت خاناں وچ جانے توں بچ گئے۔ اس دے باوجود 1960ء دی دہائی وچ فرانس دی فوج نے الجزائر وچ بے شمار مظالم ڈھائے۔ موجودہ دور وچ مسجد نوں فرانس تے الجزائر دی حکومتاں دے تعاون توں تے اک مسجد کمیٹی دی مدد توں چلایا جاندا اے۔ اس توں فرانس دے مسلماناں تے غیر مسلماں وچ اک خوشگوار رابطہ ہُندا اے۔ مسجد دا ریستوراں اک خاص کردار ادا کردا اے۔ بوہت سارے مسلمان ملکاں دے وفود ایتھے لیائے جاندے نیں تاکہ انہاں نوں حلال کھانے مہیا کیتے جائاں۔ اس دے علاوہ مسجد دا کانفرنس روم اک ایسی جگہ اے جتھے مسلمان تے غیر مسلم دوناں اکٹھا ہُندے نیں تے ایسے درس تے جلسے ہُندے نیں جو انہاں وچ رابطہ بڑھاندے نیں۔ زیادہ تر درس فرانسیسی زبان وچ ہُندے نیں۔ اس مسجد وچ ہر قومیت دے مسلمان مل سکدے نیں کیونجے ایہ پیرس شہر دی مرکزی مسجد اے۔ اس دے علاوہ ہور مساجد نیں مگر اوہ مختصر جگہ اُتے بعض جگہ اک کمرہ اُتے مشتمل نیں۔
چک 243 ج ب چڑھدا
چک 243 ج ب چڑھدا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
پلاسٹک
پلاسٹک اک ایسا مادہ اے جیہڑا ایسے مصنوعی تے ادھ مصنوعی آرگینک کمپاؤنڈاں توں رل کے بندا اے جیناں نوں کئی شیواں بنان واسطے کئی شکلاں چ بدلیا جاسکدا اے۔
احمدپورا
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
پالاؤ فروٹ کگی
گٹھ:گھُگیاں
ڈیم
ہور دیکھو
گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:سول انجینئرنگ گٹھ:آبپاشی گٹھ:پاݨی دے ذخیرے گٹھ:بیراج گٹھ:ڈیم
نیوٹران
نیوٹرون دی دریافت
نیوٹرون دی ایجاد دے صرف دس سال بعد 1942ء وچ اٹلی دے سائنس دان فرمی انریکو فرمی نے شکاگو وچ دنیا دا پہلا نیوکلیئر ری ایکٹر (شکاگو پائیل) بنانے وچ کامیابی حاصل کر لی تے اس دے صرف تن سال بعد انسان ایٹم بم بنانے وچ کامیاب ہو گیا۔
گلابسری کگی
گلابسری کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
ماکاٹیا کگی
گٹھ:گھُگیاں
چک 466 ج ب لہندا
چک 466 ج ب لہندا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
چھپڑاڑ
چھپڑاڑ ضلع راولپنڈی دی اک یونین کونسل اے۔
چارند
چارند ضلع راولپنڈی دی اک یونین کونسل اے۔
تیزپور یونیورسٹی
تیزپور یونیورسٹی (তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়) اک مرکزی یونیورسٹی ہے جو کہ بھارت دے صوبے آسام وچّ واقع ہے۔ پدمنابھا اچاریہ جو کہ آسام دے گورنر ہن، اوہ اس یونیورسٹی دے چانسلر ہن اتے مہر کانتی چودھری اس یونیورسٹی دے وائس-چانسلر ہن۔
چاکلیٹ
رہتل وچ
یین اتین لیوتارڈ نے چاکلیٹ تے اک ودھیا پینٹنگ 'چاکلیٹ کڑی' وی بنائی اے۔
حضرت شیث
حالات زندگی
شیث حضرت آدم د‏‏ی دوسری اولاد د‏‏ی طرح اک بہن دے نال جڑواں سن تے اس بہن دا ناں عزوراء سی ۔ لیکن بعض تواریخ دے مطابق آپ جڑواں نئيں سن ۔
آدمؑ د‏‏ی جانشینی تے مقام نبوت
آدمؑ اس ڈر تو‏ں کہ کدرے ہابیل د‏‏ی طرح شیث وی قتل نہ ہوجائے شیث نو‏‏ں حکم دتا کہ قابیل تو‏ں اپنے علم تے مقام نو‏‏ں مخفی رکھے۔ اسی لئے شیث اک عرصے تک تقیہ د‏‏ی حالت وچ زندگی بسر کردے رہ‏‏ے۔ بعض گزراشات وچ ملدا وی اے کہ شیث جانشین بننے دے بعد قابیل د‏‏ی طرف تو‏ں دھمکیاں وی ملیاں۔
شیث دے صحف
شیثؑ آدمؑ تے دوسرے پیغمبراں د‏‏ی طرح آسمانی کئی صحیفاں دے مالک سن ۔ 50 تو‏ں زیادہ صحیفے آپ تو‏ں منسوب ہوئیاں نيں۔
شیثؑ د‏‏ی محل زندگی تے تبلیغ مکہ قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ تے آپ اپنی نبوت دے دوران جبرئیل تے ہور فرشتےآں دے نال رابطے وچ سن ۔ بعض گزارشات دے مطابق لکھادی ایجاد کرنے والا پہلا شخص جناب شیثؑ نيں۔
ڈلووالی
ڈلووالی ضلع راولپنڈی دی اک یونین کونسل اے۔
رومی سلطنت دا زوال تے خاتمہ
ایہ کتاب ایڈورڈ کبن دی پچھان بن چکی اے تے رومی سلطنت دی تریخ تے اک مستند کتاب دی حثیت رکھدی اے ۔
نیو یارک شہر
نیو یارک شہر (یعنی نیا یارک) ریاستہائے متحدہ امریکا دا سب تو‏ں وڈا شہر اے تے دنیا دے عظیم ترین شہراں وچو‏ں شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں بگ ایپل (big apple) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ریاست نیویارک دے اس شہر د‏‏ی آبادی 8.2 ملین اے جدو‏ں کہ شہر 321 مربع میل (تقریباً 830 مربع کلومیٹر) اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ براعظم شمالی امریکا دا سب تو‏ں گنجان آباد شہر ا‏‏ے۔ مضافات‏ی علاقےآں د‏‏ی آبادی سمیت 18.7 ملین د‏‏ی آبادی دے نال نیویارک دنیا دے بڑ ے شہری علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ذرائع ابلاغ
thumb|ٹائمز اسکوائر، شہر وچ ذرائع ابلاغ دے ادارےآں کامرکز
نیویارک نو‏‏ں دنیا بھر دے ذرائع ابلاغ دا راجگڑھ وی کہلاندا ا‏‏ے۔ ذرائع ابلاغ د‏‏ی دنیا وچ عالمی معروف ادارے مثلاً ٹائم وارنر، نیوز کارپوریشن، ہیرسٹ کارپوریشن تے وایا کوم ايس‏ے شہر نال تعلق رکھدے نيں۔ دنیا بھر د‏‏ی آزاد فلماں وچو‏ں اک تہائی نیویارک وچ پیش کيت‏‏ی جاندیاں نيں۔ 200 تو‏ں ودھ اخبارات تے 350 جریدے دے دفاتر شہر وچ موجود نيں۔ صرف کتاباں د‏‏ی طباعت تے اشاعت د‏‏ی صنعت تو‏ں ہی 13 ہزار افراد وابستہ نيں۔
ذرائع آوا جائی
نیویارک شہر دا نظام امریکا دا سب تو‏ں پیچیدہ تے وسیع ٹرانسپورٹ نظام اے جس وچ تقریباً 13 ہزار ٹیکسیاں، اک لکھ 20 ہزار سائیکلاں دے علاوہ زمین دوز ریلوی، بساں تے ریلوے دا نظام، ہوائی اڈا، پل تے سرنگاں، فیری سروس تے ٹرام وے شامل ا‏‏ے۔ اس شاندار نظام د‏‏ی بدولت نیویارک دے شہریاں د‏‏ی اکثریت ذا‏تی گڈی د‏‏ی مالک نئيں۔ 2000ء دے اعداد تے شمار دے مطابق نیویارک امریکا دا واحد شہر اے جتھے نصف تو‏ں ودھ افراد ذا‏تی گڈی نئيں رکھدے۔
جرم
2005 توں شہر وچ جرم گنتی امریکہ دے 25 سب توں وڈے شہراں وچ سب تون گھٹ اے۔ وڈے جرم 1993 توں لے کے 2005 تک 75% تک گھٹ ہوگۓ نیں۔ 95.1٪ دے نیڑے مارے جانوالے تے 95.9% جنہاں تے گرلی جلائی گی یا اوہ کالے سن یا ہسپانوی۔ 2012 وچ ایتھے ریکارڈ سب توں گھٹ قتل دے کیس ہوۓ۔
موسم
نیو یارک دا گلا تے ٹراپیکل موسم اے۔ سردیاں گلی تی ٹھنڈی ہوندیان نیں۔ گرمی ناپ زیرو تک تے کدے کدے زیرو توں وی تھلے اپڑ جاندا اے۔ 28 انچ سلانہ برف پیندی اے۔ نیو یارک شہر چ طوفان کدے کدے ای اندے نیں۔ ایپلیچین دا پربت دھارا ایس شہر نوں ٹھنڈ توں بچاندا اے۔
کھان پین
نیویارک شہر دے کھان پین تے پوری دنیا دے کھان پین دی چھاپ اے۔ اے جے ساری دنیا توں ایتھے آنوالے لوک اپنے ونسونے کھانے وی لے کے آۓ۔ چرھدے یورپ تے اپلی توں انوالے ایتھے بیگل، پنیر کیک، برگر تے پزا لے کے آۓ۔ چینی ریستوراناں تے چینی کھانے تے دکھنی ایشیائی اپنے ساگ دال ایتھے لیاۓ۔ لیندے ایشیاء توں فلفل ے کباب آے۔ 4000 دے نیڑے ایتھے ریڑھیاں تے بنے ہوٹل وی لوکاں دی کھان پین دی لوڑ پوری کردے نیں۔
بولی
مینہیٹن دا برا 66,940 لوک/میل دے حساب نال امریکہ وچ لوک گنتی نال امریکہ دی کسے وی کاؤنٹی تے شہر دے جوڑ نال سب توں گھنا اے۔ ایہ شہر اپنی ساری تریح وچ باہر توں مہاجراں دے آن دی راہ سی تے نیویارک دے ایلس جزیرہ تے جتھے باہر توں ہر آنوالے اپنا آپ لکھوانا پیندا سی 1892 توں لے کے 1924 تک 12 ملین لوک ایتھے یورپ توں آۓ۔ مینہیٹن دی دکھنی چڑھدی تھاں نوں پہلی واری پگھلان والے پانڈے دا ناں دتا گیا۔ 1900 تک جرمن آنوالیاں وچوں سب توں وڈھی ٹولی سی۔ ایس مکرون آئری، یہودی تے اطالوی اندے نیں۔ 1940 تک گورے لوک گنتی دا 92٪ بندے سن۔
نیویارک وچ 568,903 دے نیڑے لوک گے نیں تے ایہ پورے امیکہ وچ اک ودی کنتی اے۔ 24 جون 2011 نوں اکو جنس دے لوکاں نون آپس وج ویاہ کرن دی اجازت دیدتی گئی سی۔ 2012 دی گنتی وچ ایتھے 560,000 اطالوی امریکی، 3،85000 آئری امریکی، 253،00 جرمن امریکی، 223,000 روسی امریکی تے 201000 پولش امریکی تے 1،37،000 انگریز امریکی وسدے نیں۔
پڑھائی
نیو یارک یونیورسٹی، کولمبیا یونیوسٹی تے روکفیلر یونیورسٹی دنیا دیاں پہلیاں 35 ودھیا یونیورسٹیاں وج گنیاں جاندیاں نیں۔
ہاکی ورلڈ کپ
تریخ
ہاکی ورلڈ کپ دا تصور سب تو‏ں پہلے پاکستان دے ایئر مارشل نور خان نے کيت‏‏ا سی۔ انہاں نے ورلڈ ہاکی میگزین دے پہلے ایڈیٹر پیٹرک راولی دے توسط تو‏ں اپنا خیال ایف آئی ایچ نو‏‏ں پیش کيت‏‏ا۔ انہاں دے خیال نو‏‏ں 26 اکتوبر 1969 نو‏‏ں منظور کيت‏‏ا گیا سی تے ایف آئی ایچ کونسل نے 12 اپریل 1970 نو‏‏ں برسلز وچ اک اجلاس وچ اپنایا سی۔ ایف آئی ایچ نے فیصلہ کيت‏‏ا کہ افتتاحی ورلڈ کپ اکتوبر 1971 وچ ، پاکستان وچ ہوئے گا۔
سرطان
malignancy د‏‏ی تلاش ایتھ‏ے لاندی اے، ویکھو malignant۔
امراضی فعلیات
وراثی ترامیم د‏‏ی اک ہور قسم نقل مقامی یا translocation ہُندی اے جس وچ کِسے اک لونجسیمہ دا وراثی مادہ یا genetic material منتقل ہوئے ک‏ے کسی دوسرے لونجسیمے اُتے چلا جاندا اے، اس قسم د‏‏ی ترمیم د‏‏ی اک عام تے مشہور مثال فلیڈلفیا لونجسیمے (Philadelphia chromosome) د‏‏ی دتی جاسکدی اے جس وچ 9 ويں لونجسیمے تو‏ں وراثہ abl اپنی نقل مقامی تو‏ں 22 ويں لونجسیمے دے طویل بازو (q) اُتے جاک‏ے وراثہ bcr تو‏ں پیوست ہوجاندا اے جس دے نتیجے وچ اک غیر معمولہ وراثہ bcr-abl وجود پا جاندا اے تے اس وراثے تو‏ں جو لحمیہ پیدا ہُندی اے اوہ اپنا کم درست نئيں کر پاندی تے مختلف امراض و غیرمعمولہ افعال دا سبب بندی اے، جداں خون دا اک سرطان جسنو‏ں ابیضاض نقوی مزمن (Chronic myelogenous leukemia) کہیا جاندا ا‏‏ے۔
بالا وراثیات
بالاوراثیات اصل وچ وراثیات د‏‏ی اک ایسی صورت نو‏‏ں کہیا جاندا اے کہ جو دنا یعنی DNA دے سالمے د‏‏ی متوالیت وچ کوئی بگاڑ یا طفرہ پیدا کیتے بغیر وی وراثاں دے افعال نو‏‏ں متاثر یا تبدیل کر دیندی ا‏‏ے۔ چونکہ اس قسم دے افعال وراثاں یا روايتی وراثیات (genetics) دے بنیادی نظریے؛ کہ وراثاں دے افعال، انہاں د‏‏ی متوالیت (مرثالثات (nucleotides) د‏‏ی ترتیب) وچ تبدیلی اُتے تبدیل ہُندے نيں دے بالکل برعکس انہاں د‏‏ی متوالیت تو‏ں بالا رہندے ہوئے ہی وراثاں دے افعال نو‏‏ں تبدیل کردیندی اے ايس‏ے وجہ تو‏ں اسنو‏ں بالا وراثیات کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس قسم د‏‏ی ترامیم د‏‏ی اک مثال میثائلیت دا عمل اے جو DNA وچ نمودار ہوئے تاں DNA میثائیلت کہلاندا اے اس تبدیلی وچ DNA دے قواعد (bases) اُتے میثائلیت دا عمل واقع ہوجاندا ا‏‏ے۔ ایسا انہاں قواعد اُتے ہُندا اے کہ جتھ‏ے سائٹوسین (C) دے بعد گوانوسین (G) پایا جاندا ہو، جے ایداں دے تھ‏‏اںو‏اں ڈی این اے دے طویل سالمے دے معزاز (promoter) اُتے گروہاں د‏‏ی شکل وچ اک نال قطار د‏‏ی صورت وچ پائے جاندے ہاں تاں انہاں دے لئی اک اصطلاح جزیرۂ سیپیجی (CpG island)  استعمال کیت‏‏ی جاندی اے تے اس جگہ یعنی معزاز اُتے ہونے والی میثائلیت عموما ضررساں تے خطرنا‏‏ک ہُندی اے جو سرطان د‏‏ی سرکوبی کرنے والے وراثات نو‏‏ں خاموش کر کہ سرطان د‏‏ی پیدائش دا موجب بن سکدی ا‏‏ے۔
لوزیانا دی خرید
فرانس تے امریکا دے درمیان مذاکرات
اس گل اُتے یقین کرنے د‏‏ی اچھی وجوہات نيں کہ سینٹو ڈومنگو (جزیرہ ہسپانیولا ) وچ فرانس د‏‏ی ناکامی، برطانیہ دے نال نويں سرے نال جنگ دا آغاز، تے مالی مشکلات انہاں سب نے نپولین نو‏‏ں ۱۸۰۳ وچ لوزیانا دا پورا علاقہ ریاست ہائے متحدہ امریکا نو‏‏ں فروخت کرنے د‏‏ی پیشکش کرنے اُتے اکسایا ہوئے گا۔. اس موڑ پر،جیمز منرو پیرس وچ جیفرسن دے وزیر اعلیٰ دے طور اُتے پہنچے۔ تے بھانويں دونے امریک‏‏ی وزراء دے پاس پورا لوزیانا خریدنے دے لئی نہ تاں ہدایات سی تے نہ ہی اختیار، اس دے بعد ہونے والی گل گل — فرانسوا، مارکوئس ڈی باربی-ماربوئس ، وزیر خزانہ، نپولین دے لئی کم کرنے والے — دے نال تیزی تو‏ں کسی نتیجے اُتے پہنچ گئی ۔
ہوٹزن
ہوٹزن دکھنی امریکہ دا اک پنچھی اے۔ اے گیآنا دا قومی پنچھی اے۔
گلابی بودی کگی
گٹھ:گھُگیاں
کاسنی تاج کگی
کاسنی تاج کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
وڈیاں طاقتاں دا عروج تے زوال
کتاب دے اعزاز تے فروخت دا ڈیٹا
کتاب عظیم طاقتاں دا عروج و زوال  تریخ دان پال کینیڈی د‏‏ی آٹھوین تے سب تو‏ں معروف کتاب ا‏‏ے۔ 1988 وچ ایہ ہارڈ کور کتاباں د‏‏ی بہترین فروخت  د‏‏ی لسٹ وچ ميں چھیويں نمبر تک وی پہنچی۔ 1988 وچ ہی اس کتاب دے لئی وولفسن ہسٹری پرائز تو‏ں نوازیا گیا۔
ایریکا ژونگ
فکشن
Sappho's Leap (2003
شاعری
Ordinary Miracles (1983)
چندریان 1
مداری توسیع دے مراحل
تیسرا مرحلہ 26 اکتوبر نو‏‏ں ہندوستانی معیاری وقت دے مطابق صبح 7:08 بجے مکمل ہويا ۔ اس دوران انجن تقریبا ساڈھے نو منٹ تک چلدا رہیا۔ اس تو‏ں خلائی جہاز دا مدار زیادہ بیضوی ہوگیا۔ اس نويں مدار وچ خلائی جہاز د‏‏ی سب میرین 348 کلومیٹر ا‏‏ے۔ وچ جے ایسا ہُندا تاں ، نقطہ 164،000 کلومیٹر دا ہُندا۔ وچ اوہ تقریبا 73 73 گھینٹے سی۔
چاند دے گرد مدار کم کرنے دے مراحل
سیریز دا تیسرا مرحلہ 11 نومبر نو‏‏ں شام ساڈھے 6 بجے مکمل ہويا۔ اس مرحلے اُتے ، انجن تقریبا 31 سیکنڈ تک چلدا رہیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، خلائی جہاز دا ذیلی نقطہ 187 کلومیٹر ا‏‏ے۔ جے آپ اُتے تو‏ں 101 کلومیٹر دور آندے نيں تاں آپ دا نقطہ 255 کلومیٹر ا‏‏ے۔ مستحکم رہیا۔ خلائی جہاز دا مداری وقت 2 گھینٹے 9 منٹ سی۔
چک 13 ج ب سار والا
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
پیلی ببوالی کگی
گٹھ:گھُگیاں
حضرت صالح
حالات زندگی
صالحؑ عرب انبیاء وچو‏ں تے سام بن نوحؑ د‏‏ی نسل تو‏ں نيں تے اوہ تیسرے پیغمبر نيں جنہاں نے لوکاں نو‏‏ں توحید د‏‏ی طرف دعوت دتی آپ قوم ثمود دے پیغمبر سن ۔ جو مدینہ دے شمال وچ سکونت پذیر سی تے جناب صالحؑ تو‏ں پہلے اوہ لوک بت پرست سن ۔
380ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:380ھ دی دہائی
عابد حسین
نجی زندگی
عابد حسین سول سوسائٹی دا اک سرگرم میمبر سی تے اوہنے عالمیت ، انٹرنیٹ سینسرشپ، جنس مدعے، اظہار دی آزادی تے سبھیاچاری ساپیکھزم سمیت کئی مدعیاں بارے چلی بحث وچ تکڑا یوگدان پایا۔
کیرول کوئیگلی
Tragedy And Hope
اس نظام د‏‏ی چوٹی اُتے بینک فار انٹرنیشنل سیٹلمنٹ نو‏‏ں ہونا اے جو بیسل سوئیزرلینڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ اک نجی بینک اے تے دنیا بھر دے نجی سینٹرل بینک اس دے مالک نيں تے اسنو‏ں کنٹرول کردے نيں۔
مالٹے ٹڈوالی کگی
گٹھ:گھُگیاں
نیپام
نیپام امریکہ دا دوجی جنگے عظیم وچ ایجاد کیتا گیا اک مایہ اے۔ اینو پٹرول نال ملا کہ پٹرول نو گاڑھا کیتا جاندا اے جس نوں بمباں وچ استعمال کیتا جا سکدا اے۔
چک 14 ج ب کارلو
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
شرق شناسی (کتاب)
حوالے
گٹھ:استشراق گٹھ:استعماریت دے متعلق تاریخی کتاباں گٹھ:اسلامی ادب گٹھ:رہتل تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:سیاسی کتاباں
جنگ کریمیا
جنگ چ 3 لکھ ترک فوج ، 4 لکھ فرانسیسی فوج ، ڈھائی لکھ برطانوی فوج تے 18 ہزار سارڈینیائی فوج تے مقابلے تے 7 لکھ روسی فوج تے 4 ہزار بلغاریہ دے رضاکار سن ۔ جنگ چ اک اندازے دے مطابق اتحادیاں دیاں 5 لکھ موتاں ہوئياں تے روسیاں دیاں 60 ہزار توں اک لکھ 10 ہزار تک ۔
385ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:380ھ دی دہائی
دیس لسٹ بلحاظ بجلی کھپت
ایہ دیس لسٹ بلحاظ کھپت برق اے جس د‏‏ی معلومات کتاب حقائق عالم تو‏ں لی گئیاں نيں۔
پٹیلونوپس گرینولیفرنس
پٹیلونوپس گرینولیفرنس کگیاں دی اک ونڈا اے۔
کلسری کگی
کلسری کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
چک 193 ج ب عادل والا
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
ٹھمنی کگی
گٹھ:گھُگیاں
نیپال
نیپال وچ اسلام
2- غربی- کشمیر دے راستے توں
محمد عمران قادر
محمد عمران قادر اک پاکستانی سائن٘سدان اے ۔
تحقیقی خدمتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
نیگرو کگی
گٹھ:گھُگیاں
سپارٹا
قدیم یونانی جمہوریہ جس نے قدیم تریخ وچ اہ‏م کردار ادا کيتا تے اپنے شہریاں د‏‏ی فوجی ربیت دے حوالے تو‏ں بہت اہ‏م اے ۔
یونانی ریاستاں دا سقوط
اس طویل جنگ دے بعد یونان د‏‏ی سب طاقتاں د‏‏ی طاقت ختم ہوئے گئی سپارٹا د‏‏ی قوت کچھ عرصہ تک قائم رہی ۔ مگر اس د‏ی 379 ق م وچ لیوکڑا د‏‏ی لڑیائی وچ سیبز تو‏ں شکست کھانے دے بعد بالکل ہی ختم ہوئی ، خود سیبز وی تباہ ہوئے گیا ۔ ایہی وجہ اے یونانی ریاستاں مقدونیہ دے فلپ تے اس دے بیٹے سکندر دا مقابلہ نئيں کرسکن تے اس دے سامنے سرنگاں ہوگئياں ۔
مالٹا کگی
گٹھ:گھُگیاں
سید عنایت اللہ شاہ بخاری
بیعت
فراغت دے بعد آپ حسین علی الوانی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے انہاں تو‏ں دورہ تفسیر قرآن دے نال نال سلوک و تصوف د‏‏ی تعلیم وی حاصل کيتی تے خلافت و اجازت تو‏ں نوازے گئے۔
لکھتاں
آپ د‏‏ی قلمی کاوشاں وچ حال ہی وچ آپ دے اول الذکر دو رسالے تے چند خطبات دا مجموعہ افادات بخاری دے ناں تو‏ں مولا‏نا اشرف سلیم نے شائع کیا ا‏‏ے۔ آپ رح دے مکتوبات  وی قابل اشاعت نيں لیکن اس جانب تاحال کِس‏ے نے توجہ نئيں دتی ا‏‏ے۔
مخملی کگی
گٹھ:گھُگیاں
راڈرک
لذريق/روڈرک، (ہسپانوی / پرتگالی: Rodrigo، عربی:”لذريق“، Ludharīq، وفات 711ء / 712ء)، ہسپانیہ وچ 710 توں 712 تک، اک گوتھ بادشاہ سی۔ اوہ تریخ وچ گوتھ دے آخری بادشاہ دے لقب توں مشہور نیں۔۔ تریخ وچ، اوہ اصل وچ اک انتہائی غیر واضح اعداد و شمار، جنہاں دے بارے وچ کچھ یقین دے نال کہیا جا سکدا اے کہ انھاں نے جزیرہ نما آئبیریا اُتے دوسرے مخالفین حکمراناں دے ساتھہ حکومت دی۔ مسلماناں نے اس توں جنگ دی تے اسنوں سکست دی۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ جنگ وچ مارا گیا لیکن کچھہ لوک ایہ وی کہندے نیں کہ ایہ جنگ ہارنے دے بعد فرار ہو گیا۔ اس دی بیوہ بیوی ایجیلونا توں عبد العزيز بن موسى نے شادی کرلی سی، جو بعد وچ بےگناہ قتل ہویا۔
چودھری فضل الاہی
thumb|چودھری فضل الاہی چودھری فضل الاہی پاکستان دے پنجویں صدر سن۔ اوہ 14 اگست 1973 توں 16 ستمبر 1978 تک پاکستان دے صدر رہے۔
ونڈے پری کگی
گٹھ:گھُگیاں
کومورو نیلا کبوتر
کومورو نیلا کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
بیلی ویر محل
بیلی ویر محل دا منصوبہ تے اس دے ارتقائ مناہج
thumb|300px|کبھے|بیلی ویر محل دا منظر مشرق د‏‏ی جانب تو‏ں دیکھنے پر بیلی ویر د‏‏ی منصوبہ بندتی، اس دے نال منسلک گولائی دار بُرُوج دے نال بیضوی شکل دے منازل وی گولائی دار نيں تے اک وڈا مرکزیت دا حامل بُرج تے تن معمولی بُروج دے نال نال نيں۔ اُنہاں وچ مغربی کنارے وچ ھیروڈیون (Herodion) طرز تو‏ں متاثر اس دا اک اوپری پیچیدہ حصہ وی ا‏‏ے۔ مرکزی بُرج دے اک دے ارد گرد دے کھادی وچ اک اعلیٰ پل د‏‏ی طرف تو‏ں جھکے ہوئے لگدے نيں جدو‏ں کہ اوہ نال نال ہی منسلک کھڑے نيں۔
بیلی ویر محل دا تاریخی پس منظر
بیلی ویر دراصل میورکا دے حکم راناں دے لئی آرام تے رہائش گاہ دے طور اُتے کم دینے دے لئی بنایا گیا سی جدو‏ں کہ اوہ اصل زمین اُتے اعظم یورپ وچ نئيں رہ رہے ہاں تے اس دے بعد کدی کدائيں ہی ستارہويں صدی تک ایہ قصر نائبین سلطنت دے لئی اک رہائش گاہ دے طور اُتے استعمال کیتا گیا سی۔۔
شاہی خاندان، سیاسی قیدی تے علیحدگی پسند اصحاب د‏‏ی جیل
آخری گٹھ دے وی کچھ قیدی بیلی ویر محل وچ رہ چکے نيں۔ انہاں وچ کاتالان تے ہور لسانی و ثقافتی اقلیتاں دے حقوق دے لئی کوشاں اصحاب نيں۔ ایداں دے کچھ قیدی ویہويں صدی دے آغاز تک وی اس قیدخانہ دا حصہ بنے رہے سن ۔
عصر حاضر وچ بیلی ویر محل د‏‏ی افادیت
1931 وچ ہسپانوی دوسری جمہوریہ نے بیلی ویر تے اس دے ارد گرد جنگل دے نو‏‏ں پالما دے شہر دا حصہ قرار دتا سی۔1932 وچ ایہ اک عجائب خانہ وچ تبدیل ہوئے گیا۔ 1976 ء بیلی ویر محل اک قومی ثقافتی عجائب خانہ دا درجہ حاصل کيتا، جو اپنے آپ وچ اک نظیر سی۔ محل تو‏ں متّصل تعمیر کردہ وسیع و عریض پارکنگ دا علاقہ تے بے حد کشادہ تے حمل و نقل وچ معاون سڑک د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاحاں د‏‏ی اک وڈی تعداد وقتًافوقتًا اس علاقے دا دورہ کردے رہندی ا‏‏ے۔ بیلی ویر محل دا کھلا میدان کئی تہذیبی سرگرمیاں دا مرکز اے جداں کہ پروٹوکولاری (protocollary) تے ہور ثقافتی کارروائیاں تے محافل موسیقی وغیرہ۔ شہر تے سمندر دونے تو‏ں یکساں نظر آنے دے باعث بیلی ویر محل مقامی لوکاں تے اندرون ملک سیاحاں وچ وی کافی مقبول ا‏‏ے۔
جودھا بائی
ایہدے پیؤ دا ناں راجا بھرمال سی جیہڑا امبر دا راجا سی ۔ جودھا بائی اک ہندو شہزادی سی پر شہنشاہ اکبر نال ویاہ کرن توں بعد اوہ مسلمان ہو گئی سی ۔ جودھا بائی اک راجپوت شہزادی سی ، اسدا ویاہ شہنشاہ اکبر نال ہوئیا ، اسدا تعلق راجستھان دے علاقے امبر نال سی ۔ امبر دا ناں اج کل جے پور اے ۔ جودھا بائی دا پتر سلیم جہانگیر دے لقب نال اکبر دے مگروں مغلیہ سلطنت دا بادشاہ بنئیا ۔
ماریشس نیلا کبوتر
ماریشس نیلا کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
اخی اب
تفہیم القران وچ مولانا مودودی لکھدے نیں کہ اس موقع اُتے الیاس علیہ السلام نے جو دعا مانگی اس دے الفاظ ایہ نیں۔ "بنی اسرائیل نے تیرے عہد نوں ترک کیتا۔ تیرے نبیاں نوں تلوار توں قتل کیتا۔ اک وچ ای اکیلا بچا ہوں۔ سو اوہ میری جان لینے دے درپے نیں۔" (سلاطین باب 19، آیت 1۔10)
402ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
ٹوڈی
ایہ 5 توں 7 گرام دے ہوندے نیں تے 10 توں 11.5 سینٹی میٹر تک لمے ہوندے نیں۔
404ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
مقداد بن عبداللہ حلی
مآخذ
گٹھ:نجف وچ مدفون افراد گٹھ:نويں صدی ہجری دے شیعہ متکلمین گٹھ:شہید اول دے شاگرد گٹھ:شیعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں
فتح اندلس
سیاسی انتشار
گوتھوں دی بادشاہت انتخابی سی۔ بادشاہت دے امیدواراں دی تعداد کافی ہُندی سی۔ تے بادشاہ دے انتخاب دے بعد وی باہمی رنجشاں برقرار سن۔ اسلامی حملہ توں چند سال سپین اُتے وٹیزا دی حکومت سی۔ جو یہودیاں دا بہی خواہ، غریباں دا معاون تے شرافت دا حامی سی۔ اس وجہ توں فوجی امرا نے اس دے خلاف بغاوت کرکے فوج دے زور توں راڈرک نوں بادشاہ بنا پایا تے وٹیزا نوں قتل کر دتا۔ لیکن بوہت سارے امرا تے ویٹزا دے رشتہ دار اس نویں بادشاہ دے مخالف سن تے اس دا تختہ الٹنے دے کسے وی منصوبے وچ تعاون دے لئی تیار سن۔ مسلماناں نے اس توں فائدہ اٹھانے دا فیصلہ کر لیا۔
طریف دی مہم
خلیفہ ولید نے احتیاط توں اقدام کرنے دی ہدایت دی سی اس لئی موسٰی بن نصیر نے پہلے صرف پنج سو سواراں اُتے مشتمل اک چھاپہ مار دستہ تیار کیتا تے اپنے اک بربر غلام طریف نوں اس دا سربراہ بناکر سپین دے ساحل اُتے چھاپہ مارنے دے لئی روانہ کیتا ایہ دستہ جولائی 710ء وچ الخضرا اُتے حملہ آور ہویا تے فتح مند تے کامران واپس لُٹیا؛ اس حملہ توں سپین دی داخلی کمزوری فوجیاں دی بزدلی تے نظام عسکری دی خامیاں دا پتہ چل گیا تے کاونٹ جولین دے خلوص دی وی تصدیق ہو گئی۔
بلاد اندلس دی فتح
اندلس دی مرکزی حکومت دی شکست دے بعد طارق بن زیاد نے اپنی فوج چھوٹے دستاں وچ تقسیم کرکے مختلف شہراں ول روانہ دی۔ تے کاونٹ جولین دی راہنمائی دے مطابق ملک دے طول و عرض وچ اسلامی فوج دے دستے فتوحات حاصل کرنے لگے۔ مسلماناں نے پہلا حملہ اسیجہ اُتے کیتا جتھے گاڈ ایسٹ دی شکست خوردہ فوج جمع ہو رہی سی۔ اللہ تعالٰی نے ایتھے وی مسلماناں نوں فتح عطا فرمائی تے قرطبہ دی فتح دا سہرا مغیث رومی دے سر بندھا۔ مالقہ تے غرناطہ وی فتح ہو گئے دارلحکومت طلیطلہ دے باشندے مسلماناں دی آمد دی خبر سن کر شہر چھڈ کر بھج گئے ۔
یحیا خان
اوناں دے وڈوڈیرے افغانستان توں نس کے پشاور آۓ سن۔ 1917 چ چکوال چ جمے۔ 1938 چ فوج چ کمیشن لیا۔ دوجی وڈی لڑائی چ اوہ اتلے افریقہ چ سی جتھے اوناں نوں جرمنان نے بندی بنالیا۔ اوتھوں نس گۓ۔ 1951 چ اوناں نوں برگیڈیر بنادتا گیا۔ 25 مارچ 1969 نوں اوہ پاکستان دے صدر بن گۓ۔ 1970 دیاں چوناں چ عوامی لیگ چوناں جت چکی سی پر اونوں سرکار بنان ناں دتی گئی۔ چڈھدا پاکستان وکھ ہوکے بنگلہ دیش بن گیا۔ یحییٰ خان 20 دسمبر 1971 تک پاکستان دے صدر رۓ۔ 10 اگست 1980 نوں اوہ مرگیا۔
ابتدائی زندگی
1917ء وچ پنجاب دے شہر چکوال وچ پیدا ہوئے۔ ست بہن بھائیاں وچ چھیويں نمبر اُتے سن ۔ انہاں دے علاوہ انہاں دا اک بھائی آغا محمد علی تے پنج بہناں بناں حسینہ بی بی، حمیدہ بی بی، حمایت بی بی، وفا بی بی تے اختر بی بی سن۔
ذا‏تی زندگی
یحییٰ خان نو‏‏ں بھاری شرابی دے طور اُتے جانیا جاندا سی شراب وچ انہاں دتی ترجیح وہسکی سی۔ دور حکومت وچ یحییٰ خان د‏‏ی قریبی دوست تے گھریلو ساتھی اکلیم اختر سن جنہاں نو‏ں جنرل رانی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔
سپارکو
بین القوامی تعاون
٭روس
٭فرانس
منیپور یونیورسٹی
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
چک 156 ج ب شمالی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
ڈونلڈ ٹرمپ
حالاتِ زندگی
متنازع ترین ہونے دے باوجود امریک‏‏ا دے صدارتی انتخاب جیتنے والے ڈونلڈ ٹرمپ 14 جون 1946ء نو‏‏ں نیویارک وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے 1968ء وچ یونیورسٹی آف پینسلوانیا تو‏ں اکنامکس وچ گریجویشن کیتا۔ ٹرمپ ’جمائکا اسٹیٹس‘ دے امیر ترین مضافات وچ پلے ودھے، اوہ ریئل اسٹیٹ د‏‏ی تعمیر و ترقی تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ اُنہاں دا انداز حاکمانہ رہیا اے، جو اُنھاں نے اپنے بیٹے نو‏‏ں وی منتقل کیتا ا‏‏ے۔ اُنہاں دے والد بروکلن تے کوئینز وچ تعمیرا‏تی منصوبےآں تو‏ں منسلک رہ‏ے، جدو‏ں کہ ڈونالڈ ٹرمپ نے مین ہٹن وچ بلند و بالا عمارتاں کھڑی ک‏‏يتی‏‏اں ۔1970ء د‏‏ی دہائی وچ ، محکمہٴ انصاف نے ’ٹرمپ آرگنائزیشن‘ اُتے ’فیئر ہاؤزنگ ایکٹ‘ د‏‏ی خلاف ورزی دا الزام لگایا، جس دے ذریعے اقلیت نو‏‏ں اُنہاں د‏‏ی عمارتاں کرائے اُتے لینے تو‏ں روکیا گیا۔ ڈونالڈ ٹرمپ نے اس مقدمے دا فیصلہ عدالت تو‏ں باہر طے کیتا۔ بعد وچ ، اک اہ‏م قدم دے طور پر، ٹرمپ نے ’گرینڈ سینٹرل اسٹیشن‘ دے نال والا اک ہوٹل خریدتا، جو دیوالیہ قرار دتا جا چکيا سی ۔ اُنھاں نے ست کروڑ ڈالر ادھار لئی تے نیو یارک سٹی تو‏ں ٹیکس د‏‏ی مراعات مانگاں تے تعمیر نو دے بعد اُنھاں نے اسنو‏ں ’گرینڈ ہائٹ ہوٹل‘ دا ناں دتا۔1971ء وچ انہاں نے اپنے والد فریڈ ٹرمپ د‏‏ی رئیل اسٹیٹ تے کنسٹرکشن کمپنی دا کنٹرول سنبھالیا جس دا ناں بعد وچ بدل ک‏ے دتی ٹرمپ آرگنائزیشن رکھیا۔ ڈونلڈ ٹرمپ “دی ٹرمپ آرگنائزیشن ” دے صدر تے چئیرمین نيں۔ ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی ذا‏تی دولت دا اندازہ 4ارب ڈالرز تک لگایا گیا ا‏‏ے۔ ہور کمپنیاں دے تعمیرا‏تی منصوبےآں د‏‏ی اشتہاری مہم وچ اپنا ناں بطور فرنچائز استعمال کرنے دا معاوضہ وی لیندے رہے نيں۔ ٹرمپ ٹتے وی انہاں د‏‏ی پہچا ن بنا جو ویہہ کروڑ ڈالر مالیت دے اپارٹمنٹ تے آڑھت دے کاروبار اُتے مشتمل ایکفلک بوس عمارت اے، جس د‏‏ی تعمیر وچ گلابی رنگ دا سنگ مرمر استعمال ہويا، جس د‏‏ی 58 منزلاں نيں، جدو‏ں کہ آبشار 18 میٹر بلند ا‏‏ے۔ نیو جرسی وچ ’ایٹلانٹک سٹی‘ وچ ’کیسینوز‘ د‏‏ی تعمیر د‏‏ی وجہ تو‏ں وی، ٹرمپ نو‏‏ں شہرت ملی۔ پہلے ’ٹرمپ پلازا، فیر ’ٹرمپ کیسل‘ تے فیر، ’تاج محل‘ تعمیر کیتا جس اُتے اک ارب ڈالر خرچ آئے۔ لیکن، بعد وچ دیوالیہ پن دا شکار ہوئے۔
رفیق احمد نقش
حالات زندگی
فریق احمد نقش 15 مارچ، 1959ء وچ میرپور خاص، صوبہ سندھ، پاکستان وچ پیدا ہوئے سن۔ انہاں دے والد دا ناں محمد حسین تے والدہ دا ناں زہرا سی۔ پرائمری تعلیم 1969ء وچ مرزا غالب اسکول میرپور خاص توں حاصل دی۔ بعد ازاں 1974ء وچ میٹرک دا امتحان گورنمنٹ ہائی اسکول توں درجہ اول وچ کول کیتا۔ انٹرمیڈیٹ دی تعلیم جامعہ ملیہ ڈگری کالج کراچی توں حاصل دی۔جامعہ سندھ توں بی اے (آنرز)  کرنے دے بعد 1980ء  وچ اسی جامعہ توں ایم اے (اردو) وچ اول پوزیشن حاصل کر دے وائس چانسلر تمغے دے حقدار ٹھہرے۔ اس دے بعد جامعہ کراچی توں 1991ء وچ ایم اے (لسانیات) دی ڈگری وچ اول پوزیشن دے نال بابائے اردو گولڈ میڈل حاصل کیتا۔ جامعہ کراچی  توں سندھی تے ہندی وچ پوسٹ گریجویٹ ڈپلوما بالترتیب 1993ء تے 1994ء وچ حاصل کیتے۔
نمونۂ کلام
اک شعر
وفات
رفیق احمد نقش 15 مئی، 2013ء نوں کراچی، پاکستان وچ وفات پاگئے۔ اوہ کراچی دے محمد شاہ قبرستان وچ آسودۂ خاک نیں۔
چک 192 ج ب شمالی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
میزورام یونیورسٹی
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
ڈوکیولا ریڈیاٹا
ڈوکیولا ریڈیاٹا کگیاں دی اک ونڈ اے۔
قازق خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ
قازق خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ (Kazak Autonomous Socialist Soviet Republic) (Казакская АССР) روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ چ  خود مختار سوویت اشتراکی لوکراج  سی جو کہ 1925ء توں 1936ء تک قائم رہی۔ 1925 توں پہلے قازق خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ نوںکرغیز خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ کہیا جاندا سی۔ (پر اسنوں کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ نال گڈ مڈ نہ کیتا جائے جو کہ  ہن کرغیزستان  اے)
ناگالینڈ یونیورسٹی
کورس
اس یونیورسٹی وچّ ایمّ.اے، ایمّ.ایسّ.سی، ایمّ.کام، ایمّ.بی.ا، بی.ٹیکّ، بی.ایسّ.سی (ایگری)، ایلّ ایلّ.بی، بی.ایڈّ، بی.ایسّ.سی، بی.ے، بی.کام، بی.بی.ے، بی.سی.ے، بی.ایسّ.سی (نرسنگ) کورس کرواے جاندے ہن۔
چک 239 ج ب جنوبی
چک 239 ج ب جنوبی   ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
چک 239 ج ب شمالی
چک 239 ج ب شمالی   ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
نیپولین
کم
نپولین نے کئی ایسے کم کیتے جیہڑے ہلے وی ودیا گنے جاندے نیں۔ کوڈ سول، اچی پدھر دی پڑھائی، ٹیکس دے قنون، سڑکاں گلیاں دا پربندھ، بینک ڈی فرانس دا بنانا، کیتولک چرچ نال صلع اوہدے وڈے کم ںیں۔ مئی ۱۸۰۲ وچ اوہنے فرانس سب توں وڈا ٹکا لیجن آف آنر ٹوریا۔
وائرس
انسانی روگ وچ کردار
بہت سارے انسانی روگاں دی وجہ وائرس ہوندے نے۔ مثال دے طور تے نزلہ، زکام، چیچک، ایڈز ، برڈ فلو، سارس، ایبولا، ہرپیز یمپلیکس، طاعون جئے روگ وائرس نال پھیلدے نے۔
وائرس توں بچاؤ
وائرس توں بچاؤ واسطے ویکسین تے اینٹیوائرل دواواں استعمال کیتیاں جاندیاں نے۔
حضرت اسحاق
اسحاق 180 سال د‏‏ی عمر وچ اس دنیا تو‏ں رخصت ہوئے تے قریت اربع (حبرون) وچ دفن ہوئے۔
جب حضرت اسحاق د‏‏ی ولادت ہوئی تاں انہاں دے والد 100 سال تے والدہ 90 سال د‏‏ی سن، آپ دے والدین نو‏‏ں آپ د‏‏ی ولادت د‏‏ی بشارت دینے دا تذکرہ قرآن وچ وی آیا ا‏‏ے۔ حضرت اسحاق اپنے بھائی حضرت اسماعیل د‏‏ی وفات دے بعد نبوت دے منصب اُتے فائز ہوئے۔
تعارف
حضرت اسحاق حضرت ابراہیم تے سارہ د‏‏ی اولاد تے خدا دے انبیاء وچو‏ں نيں۔ آپ فلسطین وچ پیدا ہوئے تے اوتھے اُتے زندگی گزاری۔ اسحاق عبرانی لفظ اے حس دے معنی خنداں تے شگفتہ دے نيں۔ جدو‏ں کہ بعض اسنو‏ں عریی بولی دا لفظ قرار دیندے نيں۔ آپ د‏‏ی ولادت حضرت اسماعیل د‏‏ی ولادت دے 5 یا 13 سال بعد ہوئی۔ آپ د‏‏ی ولادت دے وقت آپ دے والد حضرت ابراہیم د‏‏ی عمر 100 سال جدو‏ں کہ آپ د‏‏ی والدہ سارہ د‏‏ی عمر 90 سال سی۔ حضرت اسحاق نے 20 سال د‏‏ی عمر وچ رفقہ تو‏ں شادی د‏‏ی جس تو‏ں آپ دے دو بیٹے عیص تے حضرت یعقوب پیدا ہوئے۔
آپ بنی‌ اسرائیل دے جد نيں تے جبرئیل دے ذریعے دتی گئی بشارت دے مطابق آپ د‏‏ی نسل تو‏ں حضرت یعقوب، حضرت داوود، حضرت یوسف، حضرت سلیمان، حضرت ایوب، حضرت موسی، حضرت ہارون تے بنی اسرائیل دے کئی دوسرے انبیاء گزرے نيں۔ تاریخی مآخذ دے مطابق حضرت ابراہیم حضرت لوط دے چچا تے حضرت اسحاق آپ دے چچا زاد سن ۔
یہودیاں د‏‏ی مقدس کتاب وچ ذبح اسماعیل دے واقعے نو‏‏ں حضرت اسحاق تو‏ں منسوب کیتا گیا اے تے اسی نو‏‏ں اوہ حضرت اسماعیل اُتے حضرت اسحاق د‏‏ی افضلیت د‏‏ی علامت سمجھدے نيں۔ بعض اہل سنت وی اس حوالے تو‏ں ایہی عقیدہ رکھدے نيں۔ لیکن شیعیان علی ابن ابی طالب سورہ صافات د‏‏ی آیت نمبر 112 تو‏ں استناد کردے ہوئے حصرت اسحاق دے ذبیح اللہ ہونے نو‏‏ں رد کردے نيں۔
حضرت اسحاق نے اپنی رحلت تو‏ں پہلے خدا دے حکم دے مطابق منصب نبوت نو‏‏ں اپنے بیٹے حضرت یعقوب دے سپرد کیتا۔ توریت دے مطاق حضرت اسحاق نے اپنے بعد اپنے بیٹے عیص یا عیسو نو‏‏ں اپنا جانشین بنانے دا فیصلہ کیتا سی لیکن حضرت یعقوب نے اپنی ماں دے نال مل ک‏ے حضرت اسحاق نو‏‏ں دھوکہ دتا ایويں حضرت یعقوب نبوت اُتے فائز ہو گئے۔ حضرت اسحاق ­نے 180 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی تے بیت المقدس فلسطین وچ آپ نو‏‏ں دفن کیتا گیا۔
اگستیہ
لسانی ماخذ تے فرہنگ
اگستیہ دے لسانی ماخذ دے حوالے توں متعدد نظریات نیں۔ اک نظریے دے مطابق "اج" جاں "انج" جس دا مطلب "روشن، چمکنے والا" تے اس دا تعلق اگستیہ توں جوڑدا اے، یعنی جو اندھیرے وچ "روشنی پھیلاندا "اے تے اگستیہ روایتی طور اُتے کینوپَس دا ہندوستانی ناں  اے، جو دکھن ایشیائی آسماناں اُتے سیریس Sirius دے بعد دوسرا سب توں زیادہ چمک دار تے روشن ستارہ اے۔ دوسرا نظریہ ایہ دعویٰ کرتا اے کہ اس نوں اک پھلاں والے درخت توں بنایا گیا اے جس دا ناں  اگاتی گاتی فلورا اے، جو برصغیر وچ پایا جاندا اے تے اسنوں تمل وچ"اکٹّی" کہیا جاندا اے۔ اس نظریے دے مطابق" اگاتی" ارتقا پاکر" اگاستیح" وچ تبدیل ہویا تے ویداں دے اس دانش ور دی جڑاں  دراوڑی ماخذ توں جوڑتا اے۔
ویدوں
دعا اے کہ اساں غذا توں لبریزہو جائاں ،
– 1.165، 1.166.15، 1.167.11، وغیرہ
اگستیہ دا حوالہ رگ وید (1500 تا 1200 پہلے مسیح) دے دونے قدیم ترین تے جدید ترین نسخاں وچ دتا گیا اے، جیسے منڈل 7 دے بھجن 33 وچ، جو منڈل 1 توں زیادہ قدیم اے۔و37و انہاں دا تذکرہ ہور تن ویداں تے ویدانگ ادب وچ وی کیتا گیا اے—جیسے نیروکتا دے اشلوک 5.13 تا 14۔و13وو37و اگستیہ تے انہاں  دے خیالات ویداں دی متعدد تحریراں وچ بیان کیے گئے نیں—جیسے تیتیریا دی شق 7.5.5، کتھک سمہیتاکی 10.11، میترایانی سمہیندا دی 2.1، ایتاریا برہمنا دی 5.16، تیتریا برہمنا دی 2.7.11، تے پنکاوی مستی برہمنا دی 21.14۔و17و
تمل تحریراں
مہادیون کہدے نیں کہ شمالی روایندی کہانیاں "ناقابل یقین افساناں دے مجموعےسے زیادہ اگے کچھ حقیقت نہاں  رکھتاں "، جدونکہ جنوبی پہلو "زیادہ حقیقت اُتے مبنی تاریخی واقعات تے زمینی حقائق توں زیادہ میل کھادے نظر آندے نیں"۔و24و ہور اختلاف کردے نیں۔ دے۔این۔ شیو راج پِلے دے مطابق، مثال دے طور اُتے وسطی پہلے ہزاریے سنہ مشترکہ توں پہلے ابتدائی سنگم ادب جاں  کسے تمل تحریرماں  کچھ نہاں  اے ، جو اگستیہ دا حوالہ دے۔و51وو52و رچرڈ ویس دے مطابق، تمل زبان وچ اگستیہ دے کردار دا سب توں ابتدائی حوالہ ایرائیاناراکاپورول وچ 8 ویں صدی وچ ملتا اے۔ پر، تمل روایت دی قرون وسطیٰ دی کہانیاں وچ، اگستیہ نے پہلے سنگم دور دی بنیاد رکھی ، جو 4،440 سال اُتے محیط رہا، تے دوسرے سنگم دور وچ شامل رہے ، جو مزید 3،700 سال اُتے محیط رہا۔و53و
اگستیہ سمہیتا
اگستیہ سمہیندا جسناں بعض اوقات شنکر سمہیندا کہیا جاندا اے—اک شعبہ اے جو سکندہ پُرانہ وچ تحریر اے۔و6و اغلباً اس نوں قرونِ وسطیٰ دے دور وچ تحریر گیا، لیکن 12 ویں صدی توں پہلے۔و75و ایہ مختلف اشکال وچ موجود ہےاور اس نوں سکندہ تے اگستیہ دے وچکار مکالمے دی شکل وچ ترتیب دتا گیا اے۔ علما جیسے موریز ونٹرنٹز بیان کردے نیں کہ اس دستاویز دی بقا پاجانے والی شکل دا مستند ہونامشکوک اے،کیونجے کہ شیو دے چاہنے والے جیسے سکندہ تے اگستیہ، ویشناوی مت تے بھگتی مت (رام دی پوجا) دی تعلیمات دیدے نظر آندے نیں—جس دے نال اس وچ ورانسی تے ہندوستان دے ہور حصےآں وچ شیو دے مندراں دے بارے وچ سیاحتی راہ نما ئی فراہم کیتی گئی اے۔و76وو77و
ہائیڈیز (ستارا جھرمٹ)
تریخ
کبھے|thumb|300x300px|ہائیڈیز جھرمٹ دے قلب وچ موجود روشن ستارے یونانی اساطیر وچ ہائیڈیز اٹلس د‏‏ی پنج بیٹیاں تے خوشہ پروین د‏‏ی سوتیلی بہناں سن۔ اپنی بھائی ہیاوہدی موت دے بعد روندی ہوئی بہناں ستارےآں دے جھرمٹ وچ تبدیل ہو گئی سن جنہاں نو‏ں بعد وچ بارش تو‏ں جوڑ دتا گیا سی ۔
شکلیات تے ارتقا
تمام ستارے جھرمٹاں د‏‏ی صورت وچ بندے نيں اُتے زیادہ تر جھرمٹ اپنی تشکیل دے ٥ کروڑ برس وچ ہی ٹُٹ جاندے نيں۔ اس عمل نو‏‏ں فلکیا‏تی اصطلاح وچ "عمل تبخیر" کہندے نيں۔ صرف بہت ہی زیادہ ضخیم جھرمٹ جو کہکشانی مرکز تو‏ں کافی دور رہ کر چکر لگاندے نيں اوہ اس عمل تبخیر دے عمل نو‏‏ں تھوڑا تے عرصہ تک کھچ سکدے نيں۔ اس طرح دا اک باقی بچا رہنے والا ہائیڈیز جھرمٹ شاید اپنی پیدائش دے وقت ستارےآں د‏‏ی کافی زیادہ آبادی دا حامل سی ۔ اوہدی اصل کمیت دے تخمینہ جات اوہدی کمیت نو‏‏ں ساڈے سورج د‏‏ی کمیت دے 800تا 1600 گنیا زیادہ تک دسدے نيں اس دا مطلب ہن وی اس وچ ستارےآں د‏‏ی کافی تعداد نو‏‏ں موجود ہونا ا‏‏ے۔
ستارےآں د‏‏ی تعداد
تصدیق ہوئے جھرمٹ دے اراکین وچو‏ں باقی بچی ہوئی آبادی وچ کافی تعداد وچ روشن ستارے جنہاں د‏‏ی قسم جماعت A (گھٹ تو‏ں گھٹ 21)، F (لگ بھگ 60) تے G (لگ بھگ 50) د‏‏ی ا‏‏ے۔ ستارےآں د‏‏ی ایہ تمام قسماں ہائیڈیز دے مدوجذر دے نصف قطر دے اندر زیادہ تکثیف ہو ک‏‏‏ے مرتکز نيں بجائے زمین دے 10 پار سیک دے نصف قطر وچ مرتکز ہون۔ مقابلے دے لئی ساڈا مقامی 10 پار سیک کرہ وچ صرف جماعت A دے چار ستارے، F دے 6 ستارے تے G دے 21 ستارے ہُندے نيں۔
دیار باقر قتل عام (1895)
قتل عام
یہ قتل عام یکم نومبر 1895 نو‏‏ں دیار باقر شہر وچ شروع ہويا ، جدو‏ں نامعلوم افراد نے درمیانی نماز دے دوران شہر دے مرکز وچ گرینڈ مسجد ("الو کامی") دے باہر گولیاں چلاواں۔ فرانسیسی قونصل ، میریئر ، نو‏‏ں ایہ اطلاعات موصول ہوئیاں سن کہ اک پولیس اہلکار نے نماز دے دوران اوتھ‏ے تو‏ں گزرنے والے اک کلیدیائی نو‏‏ں پہلے گولی مار دتی سی ، جدو‏ں کہ عثمانی دستاویزات وچ دسیا گیا اے کہ اسوریاں نے اس وقت فائرنگ شروع کردتی سی جدو‏ں مسلما‏ن نماز پڑھ رہے سن ۔
دیار باقر دے مشرق وچ قتل عام
دیار باقر شہر وچ ابتدائی قتل عام دے بعد 46 دن تک پینڈو علاقےآں وچ قتل عام جاری رہیا۔ 3000 آرمینیائی تے اسوریائی باشندے سعدیے پنڈ وچ ، ترکاں نے پہلے مرداں ، فیر خواتین تے آخر کار بچےآں نو‏‏ں قتل کیندا۔ دیہاتیاں دے اک گروپ نے اک چرچ وچ پناہ لینے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن کرداں نے اسنو‏ں جلا دتا تے اندر موجود افراد نو‏‏ں ہلاک کردتا۔ صرف تن افراد لاشاں وچ چھپ کر زندہ بچے۔ 3000 مخلوط ارمینی ، جیکبائٹ تے پروٹسٹنٹ عیسائیاں دے اک قصبے مایا فراقین (سلیوان ، فرکن) وچ ، صرف 15 افراد ہی انہاں ہلاکتاں وچ زندہ بچ سک‏‏ے، باقی افراد سعدی' دے نال ملدے جلدے انداز وچ مارے گئے۔ ایشوریائی پنڈ قرباش نو‏‏ں تباہ کردتا گیا تے قطربال وچ 300 گھراناں وچو‏ں صرف 4 افراد زندہ بچے: پنڈ دے بیشتر افراد چرچ وچ جمع ہونے دے بعد زندہ جل جانے دے بعد ہلاک ہوگئے سن ۔ معاصر سیریاک کیتھولک پادری، اسحاق ارملیٹ نے ہور 10 دیہات گندے نيں جنہاں نو‏ں نقشہ تو‏ں مکمل طور اُتے مٹا دتا گیا سی ، جس وچ کل 4،000 متاثرین د‏‏ی تعداد سی۔
فورڈ مسٹانگ
فورڈ مسٹانگ امریکی کمپنی فورڈ دی بنائی ہوئی گڈیاں دے ٹبر دا ناں اے۔ پہلی مسٹانگ 1963 وچ بنی جینے امریکی مسل گڈیاں وچ اک نواں ڈیزائن لیائی جینوں پونی گڈی آخدے نیں۔ فورڈ مسٹانگ 50 وریاں توں وکی جارئی اے تے اس ویلے وچ ایدے کئی ڈیزائن آۓ۔
بھارتی پارلیمنٹ
لوک سبھا وچّ دیس دی جنتا لوکاں چنے ہوئے نمائندے ہندے ہن جہناں دی گنتی 552 ہے۔ راج سبھا اک ستھائی ایوان ہے جس وچّ میمبر گنتی 250 ہے۔ راج سبھا دے میبراں چون 6 سال لئی ہندی ہے، جسدے اک تہائی میمبر ہر 2 سال وچّ ریٹائرڈ ہندے ہن۔
گلابی پوچھلوالا پگبن کبوتر
گلابی پوچھلوالا پگبن کبوتر کگیاں دی اک ونڈ اے۔
طے شدہ شادی
طے شدہ شادی اس شادی نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ شادی کرنے والے جوڑاں دے رشتے دا فیصلہ انہاں دے خاندان کردے ني‏‏‏‏ں۔ حالانکہ مغربی ملکاں وچ قدیم زمانے تو‏ں زیادہ تر شادیاں طے شدہ ہی سی، اُتے موجودہ دور وچ اس معاشرے ایہ کم ہی دیکھی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اس دے برعکس ترقی پزیر ملکاں وچ طے شدہ شادیاں کم ہوئے رہیاں نيں تے انہاں د‏‏ی جگہ مغربی دنیا وچ بے عام محبت د‏‏ی شادیاں لے رہیاں نيں۔
مینڈاناؤ
حوالے
گٹھ:فلپائن دے جزائر گٹھ:فلپائن دے علاقے گٹھ:فلپائن دے مجمع الجزائر گٹھ:مینڈاناو گٹھ:فلپائن
چک 162 ج ب
چک 162 ج ب   ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
اباضیہ
عمان، اعتدال پسند خارجی فرقے، اباضیہ دا سب تو‏ں وڈا مرکز
ترجمہ: ساڈے زمانے وچ عمان دے اکثر باشندے اباضی خوارج نيں تے سوائے کسی اجنبی نووارد شخص دے اباضیہ دے علاوہ نو‏‏ں مننے والا کوئی شخص نئيں اے تے اباضیین اپنے عقائد نو‏‏ں چھپاندے وی نئيں ني‏‏‏‏ں۔
اباضیین دے پِچھے نماز پڑھنے دا حکم
سعودی عرب دے مفتیان کرام د‏‏ی جماعت نے وی ایہی فتویٰ دتا اے کہ اباضیین دے پِچھے نماز درست نئيں ہُندی؛ کیو‏ں کہ اباضیہ فرقہ ضالہ وچو‏ں ا‏‏ے۔
حوالے
اباضیہ گٹھ:اسلامی مکاتب فکر گٹھ:خارجیت گٹھ:فقہی مکاتب فکر
حضرت یعقوب
شخصیت و خاندان
حضرت یعقوب، حضرت اسحاق دے بیٹے، حضرت ابراہیم دے پو‏تے تے انبیائے الہی وچو‏ں سن ۔ اوہ فدان آرام نامی شہر وچ اپنے ماماں دے پاس گئے تے کچھ عرصے تک اوتھ‏ے چوپانی وچ مشغول رہے تے اوتھے انہاں نے اپنے ماماں د‏‏ی دو بیٹیاں نال شادی کيتی۔ البتہ قرآن کریم د‏‏ی آیات دے مطابق، دو بہناں نال شادی اسلام تو‏ں پہلے جائز سی۔ البتہ بعض روایات وچ آیا اے کہ حضرت ابراہیم نے دوسری بہن دے نال شادی پہلی بہن دے انتقال دے بعد د‏‏ی سی۔
وائی کنگ
تریخ
اک ورہے مگروں اینہاں نے فیر انگلینڈ دی مذہبی تھانواں جارو تے مونک ویر موتھ تے حملہ کیتا ۔ 795ء چ وائی کنگ نے ناروے توں آئرلینڈ چ لٹ مار شروع کر دتی ، ایہہ جتھے وی گئے اوتھے لٹ مار دے نال نال قتل و غارت وی کیتی ۔ ایسے دور چ ناروے دے کجھ وائی کنگ سکاٹ لینڈ تے آلے دوالے دے جزیرےآں چ آ کے رہن لگے ۔
پؤنکدا پگبن کبوتر
پؤنکدا پگبن کبوتر کگیاں دی اک ونڈ اے۔
کیراشین تاتار
طلائی اردو چ کجھ ترک قبیلے (کومان) 13ویں تے 14ویں صدی عیسوی چ سعائی ہو گئے ۔ اوس ویلے دیاں کجھ کجھ عبادتاں ، اج دیاں کیراشین عبادتاں وانگ نیں ، پر اس گل بارے کوئی معلومات نئیں کہ سعائی کوماناں تے اج دے کیراشیناں وچکار ہوئی تعلق سی ۔
پہلوان پگبن کبوتر
گٹھ:گھُگیاں