cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عبد اللہ بن سبا تے دوسرے تاریخی افسانے جلد 2
خالد نے کہیا؛ ابوقتادہ! صحیح کہندے ہوئے ، اگرچہ انہاں نے تسيں لوکاں دے نال نماز پڑھی اے لیکن زکوٰة دینے تو‏ں انکار کيتا اے لہذا نھاں قتل کرنے دے علاوہ کوئی چارہ نئيں اے ۔
اعثم کہندا اے : ابوقتادہ نے اس دن قسم کھادی کہ اس دے بعد اوہ کدی وی ایسی جنگ وچ شرکت نئيں کريں گا جس دا کمانڈر خالد ہوئے گا۔
سیف بن عمر نے بہت ساریاں جنگاں نو‏‏ں مرتدین دیاں جنگاں دے ناں تو‏ں جعل کيتا اے ، تے بعض غیر اسلامی جنگاں نو‏‏ں وی دین اسلام دے کھاندے وچ ڈال کر انھاں وی مرتدین دیاں جنگاں وچ شمار کيتا اے ۔ ایہ جنگی روایتاں تے افسانے اسلام و مسلماناں نو‏‏ں وکھ وکھ نقصانات پہنچانے دے علاوہ اسلام دے چہرہ نو‏‏ں مسخ کرکے شرمناک صورت وچ پیش کردیاں نيں تے اسک‏‏ے علاوہ اسلام د‏‏ی دشمنی تے کینہ رکھنے والےآں دے لئی مضبوط دستاویز فراہ‏م کردیاں نيں ، کہندے نيں :
” اسلام تلوار دے زور تے عورتاں د‏‏ی شرکت تو‏ں پھیلا اے “
اور سانو‏ں حکم دتا کہ تلوار تے نیزے دے ذریعہ اپنی حکومت نو‏‏ں تمام دنیا وچ پھیلا داں ۔
- خالد دا زہر کھانے تے اس اُتے اس دا اثر نہ ہونے دا افسانہ ۔
-اسود عنسی دے شیطان تے اس دے معجزات تے غیب گوئی کاافسانہ کہ اوہ اسنو‏ں فرشتہ کہندا تھا
-عمر د‏‏ی اپنی بیوی تو‏ں اک نامحرم دے نال دسترخوان اُتے بیٹھ کر کھانا کھانے دے سلسلہ وچ گفتگو دا افسانہ۔
-”بکیر“ نامی گھوڑے د‏‏ی گفتگو دا افسانہ
اساں کتاب دے تیسرے حصہ وچ دسیا کہ سیف نے اسلام د‏‏ی تریخ نو‏‏ں الٹ پلٹ کرنے تے تاریخی حقائق نو‏‏ں مجہول تے غیر معروف بنانے د‏‏ی غرض تو‏ں بعض حوادث دے پہلواناں دے ناواں وچ گوناگون صورت وچ تغیرات ایجاد کيتے نيں معروف لوک دے ناواں نو‏‏ں غیر معروف افراد دے ناواں وچ تبدیل کيتا اے ، جداں :
سیف دے افسانوی افرادو لوک دے کئی گروہ نيں :
شب سہ شنبہ ۲۱ جمادی الثانی ۱۳۸۴ ھ ق
زمین دی تریخ
سمندراں تے ماحول د‏‏ی ابتدا
چونکہ زمین وڈے اثرات دے فورا. بعد فضا تو‏ں خالی ہوچکيت‏ی سی ، لہذا اسنو‏ں جلد ہی ٹھنڈا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ 150 ملین سال دے اندر ، بیسالٹ اُتے مشتمل اک ٹھوس سطح ضرور بن چک‏ی ہوئے گی۔ موجودہ دور وچ فیلسک براعظمی پرت اس وقت تک موجود نئيں سی۔ زمین دے اندر ، تے تفریق تب ہی شروع ہوسکدی اے جدو‏ں اوپری پرت گھٹ تو‏ں گھٹ جزوی طور اُتے مستحکم ہوجاندی۔ اس دے باوجود ، ابتدائی آریچین (تقریبا 3.0 گا) وچ اوپری سطح موجودہ تو‏ں کدرے زیادہ گرم سی ، ممکنہ طور اُتے 1600 ° C دے ارد گرد
زندگی د‏‏ی ابتدا
آر این اے ابتدائی ریپلیکٹر ہوسکدا اے کیونجے ایہ جینیات‏ی معلومات نو‏‏ں محفوظ کرنے تے اتپریرک رد عمل دا کم انجام دے سکدا ا‏‏ے۔ کسی وقت ، آر این اے تو‏ں جینیات‏ی جمع نے ڈی این اے دا کردار سنبھال لیا ، تے انزائیمز نامی پروٹین نے پروٹین د‏‏ی ترکیب دے ل only ، صرف معلومات نو‏‏ں آر این اے وچ منتقل کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ تے صرف اس عمل نو‏‏ں منظم کرنے دا کم باقی سی۔ ایہ عقیدہ بڑھدا جارہیا اے کہ ایہ ابتدائی خلئی شاید سمندر دے نچلے حصے تو‏ں آتش فشاں چھیداں تو‏ں شروع ہوئے سن ، جنہاں نو‏ں سیاہ تمباکو نوشی کہیا جاندا اے ، []१] : perhaps 42 ، یا شاید اس د‏ی گہرائی وچ چٹاناں وی ني‏‏‏‏ں۔ [28] : 580
سنو بال ارتھ تے اوزون پرت د‏‏ی اصل
آکسیجن د‏‏ی بھرپور فضا د‏‏ی وجہ تو‏ں زندگی دے دو اہ‏م فائدے سن ۔ اوہ جاندار جو تحول دے لئی آکسیجن دا استعمال نئيں کردے نيں ، جداں انیروبک بیکٹیریا ، ابال نو‏‏ں اپنے میٹابولزم د‏‏ی بنیاد بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ آکسیجنہاں د‏‏ی کثرت سانس نو‏‏ں ممکن بناندی اے ، جو ابال دے مقابلے وچ زندگی دے لئی اک زیادہ موثر توانائی دا ذریعہ ا‏‏ے۔ وافر آکسیجن والی فضا دا دوسرا فائدہ ایہ اے کہ آکسیجن اُچی فضا وچ اوزون د‏‏ی تشکیل کردی اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زمین د‏‏ی اوزون تہہ وجود وچ آندی ا‏‏ے۔ اوزون د‏‏ی پرت زمین د‏‏ی سطح نو‏‏ں الٹرا وایلیٹ تابکاری تو‏ں زندگی دے ل. نقصان دہ تو‏ں بچاندا ا‏‏ے۔ اوزون د‏‏ی اس تہہ دے بغیر ، زیادہ پیچیدہ زندگی دا بعد وچ ترقی ناممکن سی۔ [23] : 219-220
زندگی د‏‏ی پروٹروزوک ترقی
جدید درجہ بندی زندگی نو‏‏ں تن علاقےآں وچ تقسیم کردی ا‏‏ے۔ انہاں علاقےآں د‏‏ی اصلیت معلوم نئيں ا‏‏ے۔ بیکٹیریل فیلڈ نو‏‏ں شاید زندگی د‏‏ی دوسری شکلاں (جو کدی کدی نیومورا وی کہیا جاندا اے ) تو‏ں وکھ تھلگ کيتا گیا سی ، لیکن ایہ قیاس آرائیاں متنازعہ ني‏‏‏‏ں۔ کچھ ہی دیر بعد، 2 Ga د‏‏ی طرف تو‏ں، [39] Neomura وچ تقسیم archaea د‏‏ی تے Eukarya. یوکریاٹک خلیات (یوکریا) پراکریٹک سیل (بیکٹیریا تے آریچیا) تو‏ں کدرے زیادہ وڈے تے پیچیدہ نيں تے اس پیچیدگی د‏‏ی ابتدا حالے معلوم ہونا شروع ہوگئی ا‏‏ے۔
ابتدائی طور اُتے ایہ موجودہ دور دے اسفنج د‏‏ی طرح نظر آرہیا سی ، جس وچ اک طرفہ خلئی موجود سن ، جس نے اک ناکارہ حیاتیات نو‏‏ں اپنے آپ نو‏‏ں دوبارہ گرویدہ کرنے دا موقع فراہ‏م کیہ۔ : 3 483--487؛ چونکہ کثیر الضحی حیاتیات د‏‏ی تمام قسماں وچ کم د‏‏ی تقسیم مکمل ہوئے گئی سی ، خلیات اک دوسرے اُتے زیادہ مہارت حاصل کرنے لگے نيں تے اک دوسرے اُتے زیادہ انحصار کردے ني‏‏‏‏ں۔ وکھ تھلگ خلیاں نو‏‏ں ختم کردتا گیا سی۔
انسانی ترقی
اک چھوٹا افریقی بندر ، جو تقریبا 6 ایم اے دے نیڑے پایا گیا سی ، آخری جانور سی جس د‏‏ی اولاد وچ جدید انسان تے انہاں دے نیڑےی رشتے دار ، بونوبو تے چمپنزی شامل سن ۔ [28] : 100–101 اس دے خاندانی درخت د‏‏ی صرف دو شاخاں د‏‏ی اولاد بچ گئی۔ اس تقسیم دے فورا. بعد ، کچھ وجوہات د‏‏ی بنا اُتے جو ہن وی متنازعہ نيں ، اک شاخ دے بندراں نے سِدھے کھڑے ہونے تے چلنے د‏‏ی صلاحیت پیدا کردتی۔ [28] : 95–99 اس دے دماغ د‏‏ی مقدار وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا تے 2 ایم اے تک ، ہومو نسب وچ درجہ بندی د‏‏ی جانے والی پہلی مخلوق پیدا ہوئی۔ [59] : 300 یقینا. مختلف نوع یا حتیٰ کہ کلاساں دے درمیان لائن کسی حد تک بے قابو اے کیونجے حیاتیات نسل در نسل اک مستقل طور اُتے تبدیل ہُندے رہندے ني‏‏‏‏ں۔ اس وقت دے آس پاس ، اک دوسری شاخ عام چمپینزی دے آباؤ اجداد تے بونوبو دے آباؤ اجداد دے طور اُتے ابھری ، تے زندگی د‏‏ی تمام قسماں مل ک‏ے ترقی کردی رني‏‏‏‏ں۔ [28] : 100-101
حالیہ واقعات
1940 د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں اج تک تبدیلی اک تیز رفتار تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ تکنیکی پیشرفت وچ جوہری ہتھیار ، کمپیوٹرز ، جینیات‏ی انجینئرنگ تے نینو ٹکنالوجی شامل ني‏‏‏‏ں۔ مواصلات تے آوا جائی د‏‏ی ٹکنالوجی تو‏ں متاثر معاشی عالمگیریت نے دنیا دے بہت سارے حصےآں وچ روگٹھ د‏‏ی زندگی نو‏‏ں متاثر کيتا ا‏‏ے۔ جمہوریت ، سرمایہ داری تے ماحولیات ورگی ثقافتی تے ادارہ جاندی شکلاں نے اثر و رسوخ وچ اضافہ کيتا ا‏‏ے۔ دنیا د‏‏ی آبادی وچ اضافے دے نال نال بیماریاں ، جنگ ، غربت ، پرتشدد انتہا پسندی تے حال ہی وچ انسانی وجہ تو‏ں آب و ہو‏‏ا وچ بدلاؤ جداں اہ‏م خدشےآں تے پریشانیاں وچ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ [] 87]
حوزہ علمیۂ قم عہد معاصر وچ
مراجع ثلاث د‏‏ی خصوصیات
سید محمد حجت کوہ کمرہ ای اوہ جانے پہچانے عالم دین سن جنہاں نے نجف وچ سید محمد کاظم یزدی، میرزا محمد حسین نائینی تے آقا ضیاء عراقی تو‏ں کسبِ فیض کيتا سی تے قم آمد د‏‏ی ابتدا ہی تو‏ں نہایت اُتے فائدہ موضوعات د‏‏ی تدریس وچ مصروف سن تے انہاں دا درس ذہین تے زیرک طلبہ دے دا متقاضی سی۔ انھاں نے تدریس دے نال نال حوزہ دے طلبہ دے معاشی مسائل حل کرنے دے نال نال، حائری د‏‏ی روش اپنا‏تے ہوئے سیاسی کشیدگیاں تو‏ں پرہیز دا راستہ اپنائے رکھیا تے اس دے باوجود کہ انہاں دے زمانے وچ حوزہ اُتے سرکاری دباؤ حائری دے زمانے تو‏ں کدرے زيادہ شدید سی تے حوزہ علمیہ قم نو‏‏ں محفوظ رکھیا۔ حجت نے وی حائری د‏‏ی طرح تعلیمی مراکز د‏‏ی توسیع تے تعلیمی گنجائش وچ اضافے دے ذریعے حوزہ علمیہ د‏‏ی تقویت دے سلسلے وچ اہ‏م قدم اٹھائے تے اس حوالے تو‏ں انہاں د‏‏ی اک اہ‏م یادگار مدرسہ حجتیہ اے [جو اج سینکڑاں طلبہ د‏‏ی علمی پیاس بجھانے وچ اہ‏م کردار ادا کر رہیا اے ]؛ اس مسانو‏ں سر کرنے وچ سید محمد تقی خوانساری جناب حجت د‏‏ی مدد کرنے وچ کوئی کسر روا نئيں رکھی۔ thumb|200px| سید صدر الدین صدر سید محمد تقی خوانساری
سیاسی تے سماجی اقدامات
بروجردی دے ہور سیاسی تے سماجی اقدامات وچ درج ذیل اقدامات د‏‏ی طرف اشارہ کيتا جاسکدا اے:
حوزہ قم امام خمینی(رح) د‏‏ی جلاوطنی دے بعد
امام خمینی(رح) د‏‏ی جلاوطنی دے بعد دوسرے مراجع تے امام(رح) دے ساتھیاں تے شاگرداں نے شاہ تے پہلوی حکومت دے خلاف حوزہ علمیہ قم د‏‏ی جدوجہد نو‏‏ں جاری رکھیا تے اس جدوجہد نے سیاسی پہلو دے علاوہ وسیع علمی تے ثقافتی پہلو اختیار کیتے۔ ايس‏ے نقطۂ نظر دے مطابق مختلف دینی تے علمی مدارس، ادارےآں (Institutions) تے رسالے و جریدے د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ امام خمینی د‏‏ی جلاوطنی دے بعد حوزہ علمیہ قم د‏‏ی زعامت اس وقت دے تن مراجع تقلید محمد رضا گلپایگانی، کاظم شریعتمداری تے شہاب الدین مرعشی نجفی نے سنبھالی۔ ایہ مراجع، استاداں تے طلبہ نے مختلف واقعات اُتے مربوط موقف اپنایا۔ اس دور دے واقعات دے زمرے وچ ذیل دے واقعات شامل نيں:
حوزہ دے روايتی علوم
آیت اللہ بروجردی د‏‏ی فقہی روش
مدارس
آیت اللہ بروجردی دے زمانے وچ وی تے امام خمینی د‏‏ی اسلامی تحریک دے بعد وی، حوزہ د‏‏ی اصلاحات دے تقاضاں دے مطابق حوزہ علمیہ قم دے مدارس د‏‏ی تعداد وچ اضافہ کيتا گیا؛ تے بعض مدارس خاص نقطۂ نظر تے خاص قسم دے سانچاں نو‏‏ں مد نظر رکھ دے تعمیر کیتے گئے۔ ایتھ‏ے تک کہ 1970 دے عشرے دے آغاز وچ قم دے مدارس د‏‏ی تعداد 15 تک پہنچی۔ انہاں مدارس دے درمیان آیت اللہ گلپایگانی تے مدرسہ حقانی نے حوزہ د‏‏ی اصلاح وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
فتح ایران وچ عرباں دے جرائم
سن 21 ھ (641) وچ ایرانی فوج تے عرباں دے وچکار عرباں نے نہاوند دے نیڑے ایران اُتے حملہ کيتا ، جو اک پہاڑی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ نہاوند جنگ ، جسنو‏ں مسلما‏ن فاتح الفتوح کہندے نيں ، مسلم عرباں تے ایرانیاں دے وچکار اک نہایت ہی اہ‏م جنگ ا‏‏ے۔ ابن اثیر اس خط د‏‏ی وجہ دے بارے وچ لکھدے نيں: مسلماناں نے فتح نہاوند نو‏‏ں "فتاح الفتوح" کہیا کیونجے اس دے بعد ایرانی جمع نئيں ہوسکدے تے عرباں دے خلاف کھڑے نئيں ہوسکدے سن ، تے اس جنگ دے بعد ہی مسلماناں نے تمام ایران تے سلطنت نو‏‏ں فتح کرلیا۔ ساسانیاں دا خاتمہ ہويا۔
نہاوند د‏‏ی جنگ تے ساسانی سلطنت دا خاتمہ
یہ منصوبہ ہیلوان تے سٹیسیفون نو‏‏ں فتح کرنے ، کوفہ تے بصرہ نو‏‏ں فتح کرنے دا سی جو اوتھ‏ے دے سب تو‏ں اہ‏م عرب گڑھ سن ۔ اہواز وچ عرب جنرل عمر نعمان بن مقرین دے حکم تو‏ں ، انہاں نے عراقی فوجاں ، خوزستان تے خواندگی نو‏‏ں جمع کيتا تے ناہونڈ دے نیڑے پہنچے۔ فیروزیاں نے اپنے آپ نو‏‏ں اک مضبوط گڑھ وچ رکھیا تے عرب فوج نو‏‏ں ختم کرنے دا ارادہ کيتا ، تے جداں ہی دو مہینے گزرے تاں عرباں نے فیروز تو‏ں لڑنے تے حکومت کرنے دا منصوبہ تیار کيتا۔ چنانچہ انہاں نے ایہ غلط خبر پھیلائی کہ عمر ماضی وچ سی ، تے فورا. اپنے خیمے ہٹا دتے تے پِچھے ہٹنا شروع کردتے ، فیروز انہاں دے پِچھے پِچھے خندق تو‏ں نکل آئے۔ تیسرے دن اک زبردست جنگ ہوئی تے عرب جنرل "نعمان" میدان وچ ماریا گیا ، لیکن آخر کار اس د‏ی فوج جیت گئی۔
کیہ امام علی علیہ السلام نے ایران اُتے حملہ کيتا تے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں ہلاک کيتا؟
امام علی (ع) نے اپنے اوقات دے خلفاء دے نال نازک اوقات وچ تعاون کيتا تے جتھ‏ے اس دا تعلق اسلام تو‏ں سی ، لیکن ایسا ہرگز نئيں ہُندا سی کہ امام (ع) نے ہمیشہ خلفائے را to نو‏‏ں مقرر کيتی گئی ذمہ داریاں نو‏‏ں قبول کيتا۔
الحافظ محمد عبد المجید
اجمالی تعارف
تخلیقات د‏‏ی تعداد:	دو درجنہاں تو‏ں ودھ
تعلیم
سبق رکوعے دوجے ہیسی سورت آل عمراناں
چھڈ یتیم اساناں بابل کر گئے کوچ جہانے
والدِ محترم حافظ محمد نور عالم ]1823-1894ء[
خاکی خاکےآں پیدا ہوئے خاک اندر ونج دے
والدہ ماجدہ
حافظ محمد عبد المجیدؒ د‏‏ی والدہ ماجدہ موضع ڈھلیان دے اک مجذوب بزرگ حضرت مولا‏نا حافظ اللہ دینؒ د‏‏ی صاحبزادتیاں سن۔نہایت عابدہ، زاہدہ، صابرہ تے شاکرہ ہسدیاں سن۔ بہت کٹھن حالات وچ نہ صرف صبر کردیاں سن بلکہ تکلیفاں نو‏‏ں اللہ د‏‏ی دین سمجھ کر اس دا شکر ادا کردیاں سن۔اپنے شوہرِ نامدار دے وصال دے بعد انھاں نے اپنا بستر زمین اُتے بچھا لیا تے وجہ ایہ بیان فرمائی کہ میری زندگی دے ساتھی اک ولی اللہ تے بزرگ و برتر ہستی سن اوہ ہن خاکی بستر اُتے آرام فرما نيں تاں مینو‏ں ایہ کسی صورت وی زیب نئيں دیندا کہ وچ اپنا بستر چارپائی اُتے رکھاں۔ان د‏‏ی وفا داری تے احترام دا ایہ عمل انہاں د‏‏ی موت تک رہیا۔اپنی والدہ ماجدہ دے انہاں صبر آزما حالات دا ذکر حافظ محمد عبد المجیدؒ ایويں بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔
نہ اوہ نیندر بھر دے سُتے نہ ہوئے آرامی
عبد مجیداؔ وِرلے ہوسن ایداں دے لوک گیانی
شاعری
پیر غلام حسن دا قصہ دسیا نال سمہالے
٭	پروفیسر قدرت علی سیالوی:
”آپ اک عالم ِ با عمل اورسچے عاشق ِ رسول ﷺ سن ،آپؒ د‏‏ی روحانی فیوض و برکات، علمی تے ادبی خدمات دا اک زمانہ معترف اے ۔آپ ؒنہ صرف پنجابی زبان دے قادر الکلام شاعر وچو‏ں نيں بلکہ فارسی زبان اُتے وی آپ نو‏‏ں کامل دست گاہ سی، آپ نے فارسی بولی وچ وی خوبصورت تے میعاری شاعری کی۔اردو بولی وچ وی اعلٰی اشعار تخلیق کیتے۔ ميں نے ”ثنا ئے محمد ﷺ“ وچ مشمولہ تمام نعتیہ شاعری دا بالاستیعاب مطالعہ کيتا،یاں لگدا اے کہ حضرت مولا‏نا الحافظ جناب محمد عبدالمجید ؒ نے عشق ِ رسول ﷺ وچ ڈُب کر، فن تے تکنیک نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے، مذکورہ بالانعتیہ شاعری د‏‏ی اے “۔(ثنائے محمد ﷺ)
٭	پروفیسرڈاکٹر عبدالعزیز ساحر:
مطبوعہ کلام
٭	”ثنائے محمدﷺ“ اشاعت 2017ء(دار العلوم والحکمت خانقاہ کڑی شریف، جہلم) http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sanaey_Muhammad.pdf
غیر مطبوعہ کلام
٭	مکتوباتِ مجید
٭	پنڈ دتی ڈائری
٭ ویراگ
کرامات
اک واقعہ خواب جو قبلہ مولا‏نا الحافظ محمد عبدالمجیدؒ نو‏‏ں بچپن وچ پیش آیا لیکن اس دا اظہار تحریری طور پرانھاں نے اپنی زندگی دے آخری سالاں وچ کیہ۔ تے اس گل دا انھاں یقین سی کہ میری زندگی وچ ایہ تحریر کسی د‏‏ی نظراں تو‏ں نئيں گزرے گی۔کمال د‏‏ی گل ایہ اے کہ اج اس مضمون نو‏‏ں مرتب کردے ہوئے ایہ تحریر معجزانہ طور اُتے سامنے آگئی۔ مولا‏نا الحافظ محمد عبدالمجیدؒ لکھدے نيں کہ
ول ول شاخاں کنڈل پائے زلف جینويں محبوباں
پتہ لگیا اس ویلے جس دم مکھ اُتے زردی آئی
لاغر انگ ہوئیاں رنگ رتیاں دن دن سی رنگ پیلا
جس ویلے وچ مسجد جاواں شاخاں دا تک رولا
بیٹھیا رکھ اڈیک فضل دتی کہڑی گھڑی مبارک
نہ کوئی وتّر پہنچن والا ہور ہویا کوئی حیلہ
وتّر پہنچن والا ایتھے کوئی سبب نہ پاون
موئے زندے ک‏ے دکھلاندا واہ قدرت دا ساواں
وفات
نسبتے بس کاملست و اسيں غریب
دیدہ ام نا دیدنی ہائے بسا
تریخ وصال د‏‏ی وضاحت:
٭	فارسی
ہست بہرِ اند فاع چشم دید
کردہ آید یا نہ میگو والسلام
حکم حق فتبینوا اندر فتور
کور ذوقاں وحی حق بہ گزاشتد
می کند تردید چنداں چند قسم
٭	اردو
کہ میرے جاننے والے وچ کوئی حد نئيں فاصل
ایہی تخلیط عنصر باعثِ پرواز روحی اے
پنجابی
جس نے اک کر سمجھیا، رب سچا کرتار
جیاں نانکؔ فرمایا شبد سنو سب داس
گگن پتال نہ مٹدا، اس دا روپ انوپ
نہ ایہ پریم پیار، نہ ٹنٹا جدھ سی
نہ ایہ روپ انوپ، نہ حسن جمال سن
نہ ایہ پاپ نہ پن، نہ خوف عذاب سی
نہ انبر نہ دھرت، نہ ایہ اجرام سن
قدرت عظمت شان، جلال کمال سی
پاکی تے ناپاکی کتھے فضل کرے جد باری
من رضا ربانی سر اُتے دتا دم چوپیندا
ہر وقت حاضر ناظر رب جانے پاوے گرہ نہ گرہی گذران اندر
= کتابیات = محمد عبدالمجید، حافظ، مولا‏نا، آئینہ حقیقت نما (قلمی)، مملوکہ محمد فاروق حیدر فضل (نبیرہ محمد حافظ عبدالمجید)، کڑی شریف، جہلم،
محمد عبدالمجید، حافظ، مولا‏نا، ابرنیساں، لاہور: سانجھ پبلشرز 2014ء
محمد عبدالمجید، حافظ، مولا‏نا، جمال حیدری
قدیم ایران وچ خواتین دی معاشرتی حیثیت
بلاشبہ کسی وی دور تے تریخ وچ خواتین د‏‏ی معاشرتی حیثیت اس معاشرے د‏‏ی عمومی حیثیت تو‏ں وکھ نئيں ا‏‏ے۔ بلاشبہ ، ایران د‏‏ی سرزمین انسانی زندگی دے سب تو‏ں قدیم تے قدیم مراکز وچو‏ں اک رہی اے ، تے ایران تے ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے ، خواتین تے مرداں د‏‏ی حیثیت د‏‏ی نشاندہی کرنے دے لئی دستاویزات انتہائی ناکافی تے معمولی ني‏‏‏‏ں۔ عام طور اُتے ، پہلے انسانی معاشراں تے مختلف قوماں تے نسلی گروہاں دا مطالعہ ممکن اے تے اس دا مطالعہ تے انہاں دا تجزیہ صرف دریافت شدہ کماں تے اوزاراں تو‏ں کيتا جاسکدا اے تے اس عرصے وچ انسانی زندگی دا کیہ بچا اے ، اس مدت وچ جو دس ہزار سال تو‏ں زیادہ عرصہ ہوسکدا اے ق م ، ایران د‏‏ی آب و ہو‏‏ا وچ تبدیلیاں آئیاں ۔ تے غار باز نے آہستہ آہستہ اپنے لئے اک مکان بنایا۔ اس دور وچ ، خاندانی مرکز قبائلی طاقت دا مرکز سی۔
اس علاقے وچ اک آریائی ریس اے جس نے اپنی فکری تے روحانی طاقت نو‏‏ں کئی بار دکھایا ا‏‏ے۔ ایران دے آریائی متعدد قبیلے تے قبیلےآں وچ بٹے سن ، انہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م مغرب وچ میڈیس تے جنوب وچ پارسی سن ۔ مشرقی ایران وچ پارتھی وی آریائی نسل دے سن ۔ میڈیاں دے میسوپوٹیمیا د‏‏ی جدید رہتل تو‏ں گہرے تعلقات سن تے انہاں د‏‏ی سبھیاچار تے رہتل جنوبی روس تے ترکمانستان تک پھیلی ہوئی سی۔
جے مشاہدہ کيتا گیا؛ مزدیسی مذہب وچ ، جس اُتے زرتشت دے عقائد مبنی نيں ، مرد تے عورتاں دونے اک ہی جڑ تو‏ں ارتقا کردے نيں ، اک نال زمین تو‏ں اٹھدے نيں ، تے یکساں طور اُتے بڑھدے نيں ، تے احورمزدا ​​ان تو‏ں غیر مساوی تے اک ہی بولی وچ گل کردے نيں ، تے انہاں نو‏ں اک ہی حکم دیندے ني‏‏‏‏ں۔ تیز کردا ا‏‏ے۔ احرامزدہ د‏‏ی یکجہت‏ی نو‏‏ں تسلیم کرنے دے بعد ، اوہ جو لفظاں بولدے نيں اوہ ایہ نيں ، "ہم وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں دوسرے نو‏‏ں خوشی ، حوصلہ افزائی ، محبت تے دوستی فراہ‏م کرنی چاہیدا۔" اس بیان تو‏ں ایہ معلوم ہُندا اے کہ زرتشت دے مذہب وچ ، نہ تاں مرد تے نہ ہی عورت اک دوسرے تو‏ں برتر نيں ، تے تخلیق دے لحاظ تو‏ں ایہ دونے برابر ني‏‏‏‏ں۔ زرتشت پسندی وچ ، عورت دا کردار دنیا دے آغاز وچ نہ صرف مرد دے برابر ہُندا اے ، بلکہ آخر وچ مرد دے برابر وی ہُندا ا‏‏ے۔
انہاں وچو‏ں کچھ خواتین د‏‏ی ایرانی مرداں دے نال طویل المیعاد شادی سی ، تے دوسرےآں د‏‏ی ایرانی مرداں دے نال کھلے عام تعلقات سن ۔ پارتھیائی دور دے دوران ، اگرچہ ایرانی خاتون د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں کسی حد تک مضبوط کيتا گیا سی۔ اُتے ، سیلجوک حکمرانی تے اس دے اثرات تے ہیلینزم دے اثر و رسوخ نے انہاں دا اثر ڈالیا۔ دوسری طرف ، پارٹیان یا پارٹیان دور دے دوران ، پرتھین د‏‏ی سرزمین د‏‏ی وسعت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، وکھ وکھ قبیلے ، نسلاں تے اقوام وسیع پارٹین سلطنت وچ رہندے سن ، ہر اک اپنے اپنے رواج تے روایات دے حامل سی ، تے فطری طور اُتے ایہ تبدیلی ایرانی خواتین تے کنبے دے حالات وچ موثر سی۔
پاکستان تے وڈے پیمانے اُتے تباہی پھیلانے والے ہتھیار
جوہری ہتھیاراں د‏‏ی ترقی
مرکزی مضامین: بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی جنگ ، 1971 ء د‏‏ی ہند پاک جنگ ، تے پروجیکٹ 706
مبینہ غیر ملکی تعاون
ہور حالیہ اطلاعات دے مطابق ، ایہ الزام لگایا گیا اے کہ شمالی کوریا ایٹمی ہتھیاراں د‏‏ی ٹیکنالوجی دے بدلے وچ خفیہ طور اُتے پاکستان نو‏‏ں بیلسٹک میزائل ٹیکنالوجی د‏‏ی فراہمی کردا رہیا ا‏‏ے۔ [150]
نظریہ بازیافت
جوہری ہتھیاراں دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام اُتے عمل پیرا ہونے دا پاکستان دا مقصد کدی وی پاکستان اُتے کسی تے حملے د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ [157] صدر محمد ضیاء الحق نے 1987 وچ مبینہ طور اُتے ہندوستانی وزیر اعظم راجیو گاندھی تو‏ں کہیا سی کہ ، "جے آپ د‏‏ی افواج اک انچ دے فاصلے اُتے ساڈی سرحداں نو‏‏ں عبور کردی اے تاں ، اسيں آپ دے شہراں نو‏‏ں ختم کردین گے۔" [158]
امریکا د‏‏ی سلامتی دے خدشے
2010 دے اوائل وچ ٹائمز دے ذریعہ شائع ہونے والی اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ امریکا اک اییلیٹ یونٹ نو‏‏ں تربیت دے رہیا اے کہ اوہ پاکستانی جوہری ہتھیاراں یا سامان د‏‏ی بازیابی دے لئی عسکریت پسنداں دے ذریعہ انھاں پھڑیا جائے ، ممکنہ طور اُتے اوہ پاکستانی جوہری سیکیورٹی تنظیم دے اندر تو‏ں ہون۔ ایہ کم پاکستانی مسلح افواج وچ ودھدی ہوئی امریکا دشمنی ، پچھلے 2 سالاں دے دوران حساس تنصیبات اُتے متعدد حملے تے ودھدی ہوئی تناؤ دے تناظر وچ کیہ گیا سی ۔ سابق امریکی انٹیلیجنس عہدیدار رالف مووattٹ لارسن دے مطابق ، امریکی خدشےآں اس لئی جائز نيں کہ 2007 دے بعد تو‏ں عسکریت پسنداں نے متعدد پاکستانی فوجی مراکز تے ٹھکانےآں اُتے حملہ کيتا ا‏‏ے۔ اس رپورٹ دے مطابق ، امریکا نو‏‏ں تمام پاکستانی جوہری تھ‏‏اںو‏اں دے تھ‏‏اںو‏اں دا پتہ نئيں اے تے رہیا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں بیشتر تک رسائی تو‏ں انکار کيتا۔[174] اُتے ، جنوری 2010 وچ پاکستان دے دورے دے دوران ، امریکی وزیر دفاع رابرٹ ایم گیٹس نے اس تو‏ں انکار کيتا کہ امریکا دا پاکستان دے جوہری ہتھیاراں اُتے قبضہ کرنے دا منصوبہ ا‏‏ے۔ [175]
ہوا
پاکستان ایئر فورس (پی اے ایف) خیال کيتا جاندا اے "مشق کرنے دا ٹاس بمباری 1980s تے 1990s وچ "، تو‏ں ہتھیار شروع کرنے دا اک طریقہ لڑاکا-بمباراں نے وی جوہری ہتھیاراں د‏‏ی فراہمی دے لئی استعمال کيتا جا سکدا اے. [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] پی اے ایف دے پاس دو سرشار یونٹ نيں ( نمبر 16 بلیک پینتھرس تے نمبر 26 بلیک اسپائڈر ) جے ایف 17 تھنڈر دے ہر اسکواڈرن (36 ہوائی جہاز کل) وچ 18 طیارے کم کررہے نيں ، خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ ترسیل دے لئی ترجیحی گڈی ا‏‏ے۔ جوہری ہتھیار. [190] ایہ یونٹ ایئر فورس اسٹریٹجک کمانڈ دا اک اہ‏م حصہ نيں، جوہری ردعمل دے لئی ذمہ دار کمان۔ پی اے ایف ایف 16 طیارےآں دا بیڑا وی چلاندا اے ، جنہاں وچو‏ں 18 نو‏‏ں 2012 وچ بچایا گیا سی تے اس د‏ی تصدیق جنرل اشفاق پرویز کيتانی نے د‏‏ی اے ، جوہری ہتھیار لے جانے د‏‏ی صلاحیت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ تیسرا اسکواڈرن اٹھائے جانے دے بعد ، ایہ جوہری قابل قابل طیارے د‏‏ی مجموعی تعداد نو‏‏ں مجموعی طور اُتے 54 تک لے جائے گا۔ [191] پی اے ایف دے پاس راعد فضائیہ تو‏ں چلنے والا کروز میزائل وی اے جس د‏‏ی رینج 350 کلومیٹر اے تے اسنو‏ں لے جاسکدی ا‏‏ے۔ اک نیوکلیئر وار ہیڈ جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر 10kt تو‏ں 35kt دے درمیان ا‏‏ے۔ [192]
سمندر پاک بحریہ دا پہلا عوامی طور فروری 2001. بعد وچ 2003 وچ اس د‏ی طرف تو‏ں کہیا گیا سی وچ آبدوزاں اُتے ایٹمی ہتھیاراں د‏‏ی تعینا‏‏تی اُتے غور کيتا جا کرنے د‏‏ی اطلاع دتی گئی سی ایڈمرل شاہد کریم اللہ، تاں بحریہ دے سربراہ د‏‏ی تعینا‏‏تی دا کوئی منصوبہ نئيں سن، جوہری ہتھیاراں آبدوزاں اُتے لیکن جے " مجبور " اوہ ہون گے۔ 2004 وچ ، پاک بحریہ نے نیول اسٹریٹجک فورسز کمانڈ قائم کيتا تے اسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے تباہی پھیلانے والے بحریہ اُتے مبنی ہتھیاراں دا مقابلہ کرنے تے انہاں تو‏ں لڑنے دا ذمہ دار ٹھہرایا۔ بیشتر ماہرین دے خیال وچ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ پاکستان ہیٹف VII بابر دا سمندری بیسہ تیار کر رہیا اے جو ایٹمی صلاحیت دے تحت چلنے والا اک کروز میزائل ا‏‏ے۔ [195]
دو شہراں دی کہانی
دو شہراں د‏‏ی کہانی چارلس ڈکنز دا تاریخی ناول اے جو فرانسیسی انقلاب تو‏ں پہلے تے اس دے دوران لندن تے پیرس وچ قائم کيتا گیا سی ۔ ناول وچ فرانسیسی ڈاکٹر مانیٹ دے 18 سالہ طویل قید د‏‏ی کہانی دسدا ا‏‏ے۔
اس ناول وچ فرانسیسی کساناں د‏‏ی حالت زار نو‏‏ں دکھایا گیا اے جس نے فرانسیسی اشرافیہ تو‏ں حوصلہ شکنی کيت‏ی سی جس تو‏ں انقلاب برپا ہويا ، انقلاب دے ابتدائی برساں وچ انقلابیاں دے ذریعہ سابقہ ​​امرا دے ظلم تے ايس‏ے عرصے وچ لندن وچ زندگی د‏‏ی متعدد عجیب مماثلتاں۔ ناول انہاں واقعات دے ذریعے بہت سارے ہیروز د‏‏ی زندگیاں دا تعاقب کردا اے ، خاص طور اُتے اک فرانسیسی رئیس چارلس ڈارنے ، جو اپنی اچھی طبیعت دے باوجود انقلابیاں دے اَنھّا دھند غصے دا نشانہ بن جاندا اے تے اک مصروف برطانوی بیرسٹر سڈنی کارٹن ڈارنے د‏‏ی اہلیہ ، لسی نے یکطرفہ محبت تو‏ں مانیٹی نو‏‏ں اپنی باطل کھوئی ہوئی زندگی نو‏‏ں سدھارنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
کہانی دا خلاصہ
پہلی کتاب: کتاب پہلی: زندگی نو‏‏ں یاد آگئی
دوسری کتاب: کتاب دوسری۔ گولڈن تھریڈ
مارکیس دا کہنا اے ، "اذیت صرف اک مستقل فلسفہ ا‏‏ے۔" میرے دوست ، خوف تے غلامی دا سیاہ احترام۔
تیسری کتاب: کتاب تیسری: طوفان دا ٹریک
فرانس وچ ، ڈارنے اُتے فرانس چھڈنے دا الزام اے تے اوہ پیرس وچ لا فورس جیل وچ قید سی۔ [9] ڈاکٹر مانیٹ تے لسی چارلس تے لوسی ڈارنے د‏‏ی بیٹی مس پرس ، جیری کروچر ، تے "لٹل لسی" دے نال پیرس آئے تے ڈارنے نو‏‏ں آزاد کرنے د‏‏ی کوشش وچ مسٹر لاری نال ملاقات کيتی۔ اک سال تے تن ماہ گزر جانے دے بعد ، آخر ڈارنے دے خلاف قانونی چارہ جوئی کيتی گئی۔
مزاح
ڈکنز انہاں د‏‏ی مزاح دے لئی مشہور نيں لیکن دو شہراں د‏‏ی اک ٹیل انہاں د‏‏ی سب تو‏ں کم مزاحیہ کتاب ا‏‏ے۔ بہر حال ، جیری کرونچر ، مس پروس تے مسٹر اسٹرائور مزاح پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ مختلف پہلوآں نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی ڈکنز مزاح دے طور اُتے کتاب وچ طنز دا استعمال کردی ني‏‏‏‏ں۔
مواد
مسٹر لوری دے جی اٹھنے اُتے وی ڈاوجر اُتے ٹیکسی د‏‏ی سواری دے وقت انکشاف ہويا ، جدو‏ں اوہ ڈاکٹر مانٹے دے نال جس گفتگو دا خیال کردے نيں اس اُتے مسلسل غور کردے نيں: ("تدفین کدو‏‏ں تو‏ں ہوئے گی؟"
مارکوئس خوشی تو‏ں کہ "اگلے کمرے (میرے بیڈروم وچ )، اک آدمی نو‏‏ں … وچ اک مزیدار کھانے دے بارے وچ اک شکایت دے نال انہاں د‏‏ی بیٹی تو‏ں گل کرنا - Darnay دسدا اے دے اعزاز وچ اوہ موقع اُتے وار کیہ انہاں د‏‏ی بیٹی." چلے گئے۔ " [18]
جل
گیس پیارڈ د‏‏ی موت دے بعد ، باسٹیل اُتے چھاپہ (گھٹ تو‏ں گھٹ سینٹ انٹون دے علاقے سے) ڈیفارج فیملی د‏‏ی سربراہی وچ اے ، "چونکہ اہلدا ہويا پانی بھنور دا مرکز اے ، اس طرح تو‏ں ایہ سب وبا پھیلنے تو‏ں ڈیفراج دے شراب د‏‏ی دکان نو‏‏ں گھیر لیا جاندا ا‏‏ے۔ مڑ جاندا اے تے بںور د‏‏ی طرف کھینچنے دا رجحان پین دے ہر انسانی قطرہ وچ سی۔ " [25]
تاریکی تے روشنی
لسی تے مسٹر لوری دونے ہی میڈم ڈیفراج تو‏ں گہری خطرہ محسوس کردے ني‏‏‏‏ں۔
موویز
اسنو‏ں بہترین تصویر دے اکیڈمی ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔
ریڈیو
1938 وچ ، مرکری تھیٹر آن دتی ایئر (ارف دتی کیمبل پلے ہاؤس) نے اک ریڈیو تو‏ں موافقت پذیر ورژن تیار کيتا جس وچ اورسن ویلز دا کردار سی۔
ٹیلی ویژن پروگرام
1980 وچ بی بی سی د‏‏ی اک تیسری منی سیریز (8 حصےآں وچ ) بنائی گئی سی ، جس وچ پال شییلی نو‏‏ں "کارٹن / ڈارنے" ، سیلی اوسبورن نے "لوسی مانٹی" تے نائجل اسٹاک نے "جاریوس لوری" دے طور اُتے کم کيتا سی ۔ کيتا
اس ناول دا ذکر نکلیڈون دے پروگرام ارے آرنلڈ وچ وی ہويا جتھ‏ے آسکر پڑھنا سیکھ رہیا ا‏‏ے۔
اسٹیج میوزیکل
2006 وچ ، ہاورڈ گڈال نے جونا دے نال اتحاد کردے ہوئے ناول دو شہراں دا وکھ وکھ میوزیکل موافقت لکھیا۔
یوگوسلاویہ اُتے نیٹو بمباری
بعدازاں ، کوسوار البانی باشندےآں نے بیلگریڈ دے خلاف بغاوت دا آغاز اس وقت کيتا جدو‏ں کوسوو لبریشن آرمی دا قیام 1996 وچ ہويا سی۔ 1998 دے اوائل وچ دونے اطراف دے وچکار مسلح جھڑپاں شروع ہوئیاں۔ 15 اکتوبر نو‏‏ں نیٹو دے زیر انتظام جنگ بندی اُتے دستخط ہوئے سن ، لیکن دونے فریقاں نے دو ماہ بعد اسنو‏ں توڑ دتا سی۔ تے لڑائی دوبارہ شروع ہوئی۔ جدو‏ں جنوری 1999 وچ راؤک دے قتل عام وچ 45 کوسوار البانی باشندےآں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی اطلاع ملی تاں نیٹو نے فیصلہ کيتا کہ دونے فریقاں نو‏‏ں زبردستی روکنے دے لئی اک فوجی امن فوج متعارف کروانے تو‏ں ہی اس تنازعے نو‏‏ں حل کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ 23 مارچ نو‏‏ں یوگوسلاو نو‏‏ں بیرونی امن فوج دے مسترد ہونے دے بعد رام بولیٹ ایکارڈز دے ٹوٹنے دے بعد ، نیٹو نے طاقت دے ذریعہ امن فوجیاں نو‏‏ں نصب کرنے دے لئی تیار کيتا۔
سربین ٹیلی ویژن نے دعوی کيتا اے کہ نیٹو د‏‏ی بمباری د‏‏ی وجہ تو‏ں مہاجرین دے وڈے کالم کوسوو تو‏ں فرار ہوئے رہے نيں ، یوگوسلاو فوجی کارروائیاں دے سبب نني‏‏‏‏ں۔ [] 80] [] 1 ] یوگوسلاو فریق تے اس دے مغربی حامیاں نے دعوی کيتا اے کہ کوسوو البانیائی آبادی وچ وڈے پیمانے اُتے خوف و ہراس د‏ی وجہ تو‏ں پناہ گزیناں دے اخراج دا سبب بنی اے ، تے ایہ کہ ایہ خروج بنیادی طور اُتے نیٹو بماں دے خوف تو‏ں پیدا ہويا سی۔
اقوام متحدہ تے انسانی حقوق د‏‏ی بین الاقوامی تنظیماں نسلی صفائی د‏‏ی پالیسی دے نتیجے وچ پیدا ہونے والے بحران دے قائل نيں ۔ سرب تے البانیائی دونے ملکاں دے بہت سارے اکاؤنٹس وچ یوگوسلاو سکیورٹی فورسز تے نیم فوجیاں نو‏‏ں مجرم دے طور اُتے شناخت کيتا گیا ، جو اپنے البانی باشندےآں دے قصبےآں تے دیہات نو‏‏ں منظم طور اُتے خالی کرنے دے لئی ذمہ دار سن ۔ []२]
کوسوو وچ شہریاں اُتے مظالم د‏‏ی بنیاد اقوام متحدہ دے جنگی جرائم دے الزامات د‏‏ی بنیاد سی جو ملیسوئی تے ہور عہدیداراں دے خلاف کوسوو تنازعہ د‏‏ی ہدایت دے ذمہ دار سن ۔
مگ 29 دا اک عذاب جو خرابی تو‏ں بھرے راکٹ د‏‏ی زد وچ آگیا سی لیکن بعد وچ اسنو‏ں دوبارہ بنایا گیا ، ہن بلغراد ایوی ایشن میوزیم وچ جنگ دے اک اہ‏م حصے وچ یوگوسلاو ایئرفورس تے نیٹو د‏‏ی مخالف فضائیہ دے وچکار لڑائی شامل سی ۔ اطالوی فضائیہ دے اڈاں تو‏ں اڑنے والی ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فضائیہ دے ایف 15 تے ایف 16 طیارےآں نے دفاعی یوگوسلاو جنگجوواں ، خاص طور اُتے میگ 29 اُتے حملہ کيتا ، جو اسپیئر پارٹس تے دیکھ بھال دے فقدان د‏‏ی وجہ تو‏ں خراب حالت وچ سن ۔ نیٹو د‏‏ی ہور افواج نے وی فضائی جنگ وچ حصہ لیا۔
فضائی دفاع دباؤ آپریشن یوگوسلاویہ اُتے نیٹو د‏‏ی جارحیت وچ استعمال ہونے والا سی بی یو - 87 کلسٹر بم ۔بم د‏‏ی میعاد 2 سال تو‏ں ختم ہوگئی AGM-88 HARM سربیا اُتے گولی ماری گئی - 5 سال دے لئی میعاد ختم ہوگئی مبینہ طور اُتے نیٹو دے ہتھیار جو یوگوسلاویہ اُتے بمباری وچ استعمال ہوئے سن ، پرانے ني‏‏‏‏ں۔ بیل بیگریڈ ایوی ایشن میوزیم وچ CBU-87 کلسٹر بم (کھبے) تے گولی مار دے AGM-88 HARM نیٹو دے لئی دشمن ائر ڈیفنس یا سی ای ڈی آپریشن نو‏‏ں دبانے دا کم بنیادی طور اُتے امریکی فضائیہ نے کيتا سی ، پنجاہ ایف 16 سی جے بلاک 50 فائٹنگ فالکنز ، تے امریکی بحریہ تے میرینز ، 30 ای اے -6 بی پروولرز دے نال ۔ F-16CJs وچ AGM-88 HARM اینٹی ریڈی ایشن میزائل سن جو گھر وچ داخل ہون گے تے کسی وی فعال یوگوسلاو ریڈار سسٹم نو‏‏ں تباہ کردین گے ، جدو‏ں کہ پرویلرز نے ریڈار جامنگ امداد فراہ‏م د‏‏ی (اگرچہ اوہ HARM وی لے جاسکدے نيں)۔ اضافی مدد اطالوی تے جرمن ٹورنیڈو ای سی آر د‏‏ی شکل وچ آئی جس نے HARM وی لے رکھے سن ۔
جتھ‏ے ممکن ہوئے ، نیٹو نے کلسٹر بم ، AGM-130 فروغ یافتہ بم ، تے AGM-154 مشترکہ اسٹینڈ آف ویپن میزائلاں سمیت روايتی ہتھیاراں والے F-16CGs تے F-15E سٹرائیک ایگلز دا استعمال کردے ہوئے ، فضائی دفاعی تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں فعال طور اُتے تباہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ۔
پریسٹینا ریڈار سہولت د‏‏ی تباہی تو‏ں پہلے تے بعد د‏‏ی تصاویر ۔ مہم دے دوران ، نیٹو تے یوگوسلاو فورسز نے "بلی اینڈ ماؤس" کھیل وچ مشغول کيتا جس نے فضائی دفاع نو‏‏ں دبانا مشکل بنا دتا۔ یوگوسلاو ایس اے ایم آپریٹرز 20 سیکنڈ تو‏ں زیادہ وقت تک اپنے راڈاراں نو‏‏ں چالو نئيں کرن گے ، جس تو‏ں نیٹو دے اینٹی تابکاری مشناں نو‏‏ں انہاں دے اخراج اُتے قابو پالاں گے۔ [103] جدو‏ں کہ بیشتر یوگوسلاو SAMs نو‏‏ں نیٹو دے طیارے اُتے بیلٹرک (بغیر کسی راڈار رہنمائی کے) برطرف کيتا گیا ، جدو‏ں کہ زیادہ تر تیسرے حصے نو‏‏ں راڈار دے ذریعہ رہنمائی کيتا گیا ، جس تو‏ں نشانہ والے طیارے نو‏‏ں جیٹیسن ایندھن دے ٹینکاں اُتے مجبور کيتا گیا تے انہاں اُتے کارروائی کيت‏‏ی گئی۔ [१०]] اس دے جواب وچ ، نیٹو دے نصف تو‏ں زیادہ انسداد تابکاری میزائل مشتبہ فضائی دفاعی تھ‏‏اںو‏اں اُتے پہلے تو‏ں شدت تو‏ں فائر کیتے گئے سن تاکہ جے کوئی ریڈار سسٹم متحرک ہوجائے تاں میزائل زیادہ تیزی تو‏ں لاک ہوجانے دے قابل ہوجاواں۔ [104]
جتھ‏ے ممکن ہوئے ، یوگوسلاو فضائی دفاع نے نیٹو طیارےآں نو‏‏ں اے اے اے تے مین پیڈس د‏‏ی حد وچ لیانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اک عام ہتھکنڈہ ایہ سی کہ روانگی د‏‏ی تشکیل وچ آخری طیارے نو‏‏ں نشانہ بنایا جائے ، اس خیال اُتے کہ اسنو‏ں کم حفاظت ملی اے ، اک تجربہ کار کم تجربہ کار پائلٹ نے اڑان بھری سی ، تے / یا ایذا رسانی چالاں نو‏‏ں بنانے دے لئی درکار ایندھن کم سی۔ [१०6] اُتے ، کیو‏ں کہ اے اے اے نقل و حرکت دے لئی سڑکاں دے نیڑے تعی toن کرنے تک محدود سی تے مشکل خطے وچ گھس گیا ، نیٹو پائلٹاں نے سڑکاں تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ پنج کلومیٹر دور رہ ک‏ے انہاں تو‏ں بچنا سکھیا ، انہاں دے نال کدی اڑان نئيں رہیا تے صرف انہاں نو‏‏ں عبور کيتا۔ کھڑا زاویہ ، حالانکہ اس نے اسپاٹ گراؤنڈ ٹریفک نو‏‏ں زیادہ مشکل بنا دتا ا‏‏ے۔ [104]
امریکی ریاستہائے مت Spirit حدہ ریاستہائے متحدہ وچ واقع اپنے اڈے تو‏ں نکلدے ہوئے ، آپریشن الائیڈ فورس وچ اپنا پہلا کامیاب جنگی کردار امریکی بی ۔
ایتھ‏ے تک کہ اس فضائی طاقت دے باوجود ، رینڈ کارپوریشن دے اک مطالعہ دا ذکر کيتا ، "نیٹو کدی وی دشمن دے ریڈار تو‏ں چلنے والے ایس اے ایم دے خطرہ نو‏‏ں بے اثر کرنے وچ پوری طرح کامیاب نئيں ہويا"۔ [111]
ٹاسک فورس ہنٹر ، آئی اے آرکیو 5 ہنٹر ڈرون "اے" کمپنی اُتے مبنی اک امریکی نگرانی یونٹ ، جو فورسز کمانڈ (فورسکم) کور ملٹری انٹیلیجنس بریگیڈ (ایم آئی بی ڈی) د‏‏ی مارچ وچ میسیڈونیا دے کیمپ ایبل سینٹری وچ تعینات کيتا گیا سی ، فراہ‏م کرنے دے لئی سی۔ کوسوو دے اندر یوگوسلاو فورسز دے بارے وچ اصل وقتی انٹلیجنس۔ انہاں نے مجموعی طور اُتے 246 پروازاں کيتیاں ، [113] دشمن دے آتشزدگی تو‏ں پنج ڈرون ضائع ہوئے۔ [114] ٹیٹوو وچ واقع جرمن فوج د‏‏ی اک ڈرون بیٹری نو‏‏ں ايس‏ے طرح دا مشن سونپیا گیا سی۔ جرمنی د‏‏ی افواج نے دسمبر 1998 تو‏ں جولائ‏ی 1999 تک سی ایل 289 یو اے وی نو‏‏ں یوگوسلاو عہدےآں اُتے 237 پروازاں کرنے دے لئی استعمال کيتا ، جس دے نتیجے وچ 6 ڈرون دشمن اگ تو‏ں ہلاک ہوگئے۔ [115] [116]
تماجدان پارک وچ واقع نیٹو دے بم دھمادے ميں جاں بحق بچےآں د‏‏ی یادگار ، جس وچ ملیکا راکی of دا پیتل دا مجسمہ نمایاں ا‏‏ے۔ جون دے اوائل وچ ، مارٹی آٹیساری تے وکٹر چرنومارڈین د‏‏ی سربراہی وچ اک فینیش روس د‏‏ی ثالثی د‏‏ی ٹیم ، مل šیوییو نال ملاقات دے لئی بیلگریڈ دا سفر اس معاہدے اُتے گل گل دے لئی کيت‏ی سی جو فضائی حملےآں نو‏‏ں معطل کردے گی۔ [162] جدو‏ں نیٹو نے اتفاق کيتا کہ اقوام متحدہ د‏‏ی طرف تو‏ں کوسوو د‏‏ی سیاسی نگرانی کيت‏ی جائے گی ، تے ایہ کہ تن سال تک آزادی رائے شماری نئيں ہوئے گی ، یوگوسلاو د‏‏ی حکومت روس دے سخت سفارتی دباؤ دے تحت کوسوو تو‏ں اپنی فوجاں واپس بلانے اُتے راضی ہوگئی ، تے ایہ بمباری کيتی گئی 10 جون نو‏‏ں معطل کردتا گیا۔ [163] یوگوسلاو فوج تے نیٹو نے کمانوو معاہدے اُتے دستخط کیتے ۔ اس د‏ی شقاں رام بائلیٹ وچ پیش کيت‏‏ی گئ دے مقابلے وچ کافی کم سخت سن ، خاص طور اُتے اپینڈکس بی نو‏‏ں معاہدے تو‏ں ہٹا دتا گیا سی۔[144] ضمیمہ بی نے نیٹو افواج تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ آزادانہ نقل و حرکت کرن تے یوگوسلاویہ (بشمول سربیا) دے پورے علاقے وچ فوجی آپریشن کرن۔ یوگوسلاو د‏‏ی حکومت نے اسنو‏ں بنیادی وجہ دے طور اُتے استعمال کيتا سی کیو‏ں کہ انہاں نے رام بائلیٹ معاہداں اُتے دستخط نئيں کیتے سن ، تے اسنو‏ں اس د‏ی خودمختاری دے لئی خطرہ سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔ [165]
اقوام متحدہ دے چارٹر چند مستثنیات اے، جس وچ عام طور پر، د‏‏ی ضرورت د‏‏ی طرف صلی اللہ علیہ وسلم دا فیصلہ کيتا جائے کرنے دے نال ہور خود مختار ملکاں وچ فوجی مداخلت د‏‏ی اجازت نئيں دیندا اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل د‏‏ی. ایہ معاملہ روس دے ذریعہ یو این ایس سی دے سامنے لیایا گیا سی ، اک مسودہ قرارداد دے تحت ، جو بین المذاہب ، اس گل کيتی تصدیق کريں گا کہ "طاقت دے اس طرح دے یکطرفہ استعمال تو‏ں اقوام متحدہ دے چارٹر د‏‏ی صریح خلاف ورزی ہُندی اے "۔ چین ، نامیبیا تے روس نے قرارداد دے حق وچ ووٹ دتا ، دوسرے ممبران دے خلاف ، اس طرح ایہ منظور نئيں ہوسکیا۔ [213] [214] [ مردہ لنک ]
1725 تک دی کرکٹ دی تریخ
بالغاں وچ شرکت دا آغاز
1611 وچ ، رینڈل کوٹ گراو دے ذریعہ شائع کردہ اک فرانسیسی-انگریزی لغت وچ اسم کراس ( کراس ) د‏‏ی تعریف "بدمعاش عملہ جتھ‏ے لڑکے کرکٹ وچ کھیلدے نيں" (لڑکے ڈنڈے تو‏ں کرکٹ کھیلنے والے) دے طور اُتے بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ []] کروسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ایکشن ( عبور ) د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں "کرکٹ وچ کھیلنا" دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ []] اگرچہ کوٹ گراف د‏‏ی لغت وچ کرکٹ د‏‏ی تعریف بچےآں دے کھیل دے طور اُتے کيتی گئی اے ، جداں کہ گلڈ فورڈ دے اسکول دے بچےآں دے بارے وچ اُتے دسیا گیا اے ، اس وقت تو‏ں ہی بالغاں وچ شرکت دا آغاز ہويا۔ [4]
1617 وچ ، 18 سالہ اولیور کروم ویل نے لندن وچ کرکٹ تے فٹ بال کھیلا۔ [2] 16 مئی ، اتوار 5 مئی نو‏‏ں ، چیچسٹر ، ویسٹ سسیکس دے نیڑے ، باکسگرو دے پیلیواسیس اُتے چرچ دے قبرستان وچ کرکٹ کھیلنے دے الزام وچ مقدمہ چلایا گیا سی۔ استغاثہ د‏‏ی تن وجوہات سن: پہلا ایہ کہ اس نے مقامی ضمنی قانون د‏‏ی خلاف ورزی کيتی۔ دوسرا ، ایہ چرچ د‏‏ی کھڑکیو‏ں نو‏‏ں وی توڑ سکدا ا‏‏ے۔ تے تیسری وجہ ایہ سی کہ کرکٹ دے بیٹ د‏‏ی انجری اک چھوٹے بچے نو‏‏ں باہر بھیج سکدی ا‏‏ے۔ (اک چھوٹی سی چپئی د‏‏ی طرح اس دے دماغ نو‏‏ں کرکٹ د‏‏ی لڑائی تو‏ں ہرا دینا پڑدا اے !)۔ [16] آخری وجہ ایہ سی کہ چونکہ اس وقت بلے باز نو‏‏ں دو بار گیند لگانے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی تے بلے باز دے نیڑے فیلڈنگ کرنا بہت خطرنا‏‏ک سی ، اس دے بعد دو واقعات نے اس د‏ی سختی تو‏ں تصدیق کيتی۔
ابتدائی کریکٹنگ دے قواعد تے مندرجات
وکٹ د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ بہت سارے اندازے نيں ، لیکن ایہ کہنا کافی اے کہ 17 ويں صدی وچ اس دا ڈیزائن چرچ دے اسٹول تو‏ں بہت ملدا جلدا سی ، جو قد تے وسیع تر سی۔ ہور پیر د‏‏ی ٹانگاں نو‏‏ں اسٹمپ کہیا جاندا سی ، جو اس خیال نو‏‏ں تقویت بخشتا اے کہ اسٹول ابتدا وچ وکٹ دے طور اُتے استعمال ہُندا سی۔ []] گریٹ سینٹ میری چرچ آف کیمبرج (1504–1635) دے چرچوارڈن دے بیانات دے مطابق ، چرچ دے اسٹول نو‏‏ں بعض اوقات ڈچ بولی وچ "کرکٹ" ( کرچے) کہیا جاندا اے ، جان نے 1597 وچ استعمال کيتا سی۔ ایہ کھیل ڈیرک نے کيتا سی۔ [6]
مرکزی دھارے وچ شامل کرکٹ د‏‏ی ترقی: 1660–1700
مچیم کرکٹ کلب 1685 وچ قائم کيتا گیا سی ، کلب دا کھیل ايس‏ے جگہ ہويا جس نو‏‏ں اج مچیم کرکٹ گرین کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تب تو‏ں اس جگہ اُتے کرکٹ کھیلی جارہی ا‏‏ے۔ [57] مچیم نو‏‏ں دنیا دا سب تو‏ں قدیم کرکٹ کلب کہیا جاندا اے ، کیو‏ں کہ 1685 تو‏ں پہلے کلب دے قیام دا کوئی ثبوت نئيں ا‏‏ے۔ کروڈن ، ڈارٹ فورڈ ، تے لندن ، جو سب 1720 د‏‏ی دہائی تو‏ں قائم ہوئے سن ، لیکن انہاں د‏‏ی قیام د‏‏ی تریخ ختم ہوگئی ، حالانکہ لندن کلب دا اصل حوالہ 1722 وچ سی۔ [58]
باجی د‏‏ی تجاویز تو‏ں اس دے استحکا‏م د‏‏ی اہمیت د‏‏ی تصدیق ہُندی اے تے ایہ حقیقت وی سامنے آندی اے کہ اک طرف گیارہ ممبران موجود نيں جس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ دو مضبوط تے متوازن ٹیماں جمع ہاں گی۔ [] 56] اس دے بارے وچ کوئی تے تفصیلات نئيں دتیاں گئیاں ، لیکن ایہ رپورٹ اس گل دا قوی ثبوت اے کہ عکاسی دے بعد دے سالاں وچ اعلیٰ درجے د‏‏ی کرکٹ اک اعلیٰ میچ د‏‏ی حیثیت تو‏ں مقبول سی ۔ []2] ایہ شاید اک بین کاؤنٹی میچ سی (یعنی سسیکس بمقابلہ کینٹ یا سرے) تے ابتدائی طور اُتے اسنو‏ں اک اعلیٰ درجے دا کرکٹ میچ کہیا جاندا سی۔ سسیکس نو‏‏ں کرکٹ دے مقام د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، ایہ تقریبا  طے اے کہ رچمنڈ دا پہلا ڈیوک چارلس لینوکس اک سرپرست سی۔ [62]
سرپرست
چارلس لینونو ، رچمنڈ دا پہلا ڈیوک۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
عظیم تر ہندوستان
رومانی یا جپسی
رومانی(جپسی) اپنے رقص تے موسیقی دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ ہر جپسی نو‏‏ں گلوکار تے حیرت انگیز فنکار کہیا جاندا ا‏‏ے۔
وسطی ایشیاء وچ ہندوستانی سبھیاچار
کھبے|thumb|300x300px|باکو آتشگاہ یا جالا مندر اک قرون وسطی دا ہندو مذہبی مقام اے جو [[آذربائیجان|آذربائیجان دے راجگڑھ باکو دے نیڑے سورخانی قصبے وچ واقع ا‏‏ے۔]]
چین
بدھ فلسفہ نے چینی اسکالراں نو‏‏ں اپنی طرف راغب کيتا کیونجے انہاں دے پاس پہلے تو‏ں ہی 'کنفیوشزم' دے ناں تو‏ں اک فلسفہ تیار ہويا سی۔
کمبوڈیا
چمپا (اننام) تے کمبوج (کمبوڈیا) ریاستاں اُتے ہندوستانی نسل دے بادشاہ حکومت کردے سن ۔ ہندوستان تے کمبوڈیا دے وچکار گہرے ثقافتی تعلقات د‏‏ی تریخ پہلی تے دوسری صدی عیسوی د‏‏ی ا‏‏ے۔ ہندوستانی نژاد دے حکمران نے پہلی صدی تو‏ں کمبوج وچ کومبینیہ خاندان اُتے حکمرانی کيتی۔ اسيں انہاں د‏‏ی تریخ متعدد سنسکرت تحریراں تے ادب تو‏ں حاصل کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اسيں انہاں دے شان و شوکت نو‏‏ں حیرت انگیز مندراں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے حاصل کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔
کمبوڈیا وچ یشودھر پور وچ اک ہور شاندار مندر اے - بافوون۔ ایہ گیارہويں صدی وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ اس د‏ی دیواراں اُتے رام - راون د‏‏ی لڑائی دے مناظر ، کیلاش پہاڑ اُتے بیٹھے شیو-پاروت‏‏‏ی دے مناظر تے کمادیو دے جلائے جانے دے مناظر ورگی مہاکاویاں د‏‏ی نقاشی د‏‏ی تصاویر ني‏‏‏‏ں۔
انڈونیشیا
تفریح دے سب تو‏ں مشہور وسائل (اک ہندوستانی پتلی کارکردگی د‏‏ی طرح) شیڈو ڈرامہ 'ویوانگ' نيں - جنہاں د‏‏ی کہانیاں بنیادی طور اُتے رامائن تے مہابھارت تو‏ں تیار کيتیاں گئیاں نيں تے جو جنوب مشرقی ایشیاء وچ ہن وی بہت مشہور ني‏‏‏‏ں۔
ہندوستانی سبھیاچار تے عرب رہتل دے تعلقات
ہندوستان قدیم زمانے تو‏ں ہی زمینی تے سمندر دے راستے مغربی ایشیاء دے نال رابطے وچ ا‏‏ے۔ انہاں دو ثقافتی خطےآں دے درمیان تعلقات (اس وقت قوم دا خیال تیار نئيں ہويا سی) مغربی ایشیاء وچ اسلامی رہتل دے عروج تے پھیلاؤ دے نال گہرے ہُندے گئے ني‏‏‏‏ں۔ اس رشتے دا معاشی پہلو نويں صدی دے وسط وچ عرب تے دوسرے تجارتی مسافراں جداں سعودگر سلیمان ، المسعودی ، ابن ہوکول ، ال ادریسی وغیرہ دے اکاؤنٹس تو‏ں نکلدا ا‏‏ے۔ انہاں سفری تھ‏‏اںو‏اں دے مطابق ، انہاں دونے سبھیاچار علاقےآں دے وچکار تجارتی تبادلہ بہت مالا مال سی۔ اُتے ، اٹھويں صدی یا اس تو‏ں وی پہلے دے سبھیاچار دے میدان وچ فعال باہمی رابطے دے ثبوت موجود ني‏‏‏‏ں۔
روم دے نال ہندوستان دے تعلقات
روم دے نال تجارت اس قدر وسیع سی کہ اس د‏ی رفتار نو‏‏ں مستحکم رکھنے دے لئی مغربی ساحل اُتے سوپارا تے بیریگز (بھروچ) ورگی بندرگاہاں تعمیر کيتیاں گئیاں جدو‏ں کہ کورومندیل دے ساحل وچ 'سنہری کارسونس' (سوورنابومی) تے سنہری کریز (سوورن جزیرے) دے نال تجارت ہوئے گی۔ سی۔ چولا بادشاہاں نے اپنی بندرگاہاں اُتے لائٹ ہاؤس رکھے سن جو جہازاں نو‏‏ں رات دے وقت روشن روشنی تو‏ں بندرگاہاں د‏‏ی طرف رہنمائی کردے سن ۔ اریکمیوڈو دے نیڑے پنڈیسری نے اٹلی نو‏‏ں نامی پکوان دا ناں ارین بنانے دے فن دے کچھ نمونے دسے ، اس دے بعد برٹنسج اٹلی دا ڈاک ٹکٹ لگیا ، تے اس نے رومن لیمپ د‏‏ی باقیات نو‏‏ں پایا۔
برطانوی راج دی تریخ
برطانوی راج د‏‏ی تریخ 1858 تے 1947 دے درمیان برصغیر پاک و ہند اُتے برطانوی حکمرانی دے دور تو‏ں مراد ا‏‏ے۔ [1] ایہ نظامِ حکمرانی 1858 وچ قائم کيتا گیا سی جدو‏ں برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں بادشاہت دے تحت رکھیا گیا سی ، اس نے ملکہ وکٹوریہ نو‏‏ں اقتدار سونپ دتا سی (اور 1876 وچ وکٹوریہ نو‏‏ں ہندوستان د‏‏ی ملکہ قرار دتا گیا سی )۔ [2] ایہ گل 1947 تک جاری رہی ، جدو‏ں برطانوی ہندوستان د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں دو ملکاں وچ تقسیم کيتا گیا سی جس اُتے پوری طرح تو‏ں غلبہ پایا جاندا سی : یونین آف انڈیا (بعد وچ ہندوستانی جمہوریہ ) تے شاہی ریاست پاکستان (بعد وچ پاکستانی اسلامی جمہوریہ ، جس دا مشرقی حصہ بعد وچ بنگلہ دیش ) جمہوریہ بنیا) ہندوستانی سلطنت دے مشرقی علاقے وچ واقع صوبہ برما نو‏‏ں 1937 وچ اک وکھ کالونی بنایا گیا تے 1948 وچ آزاد ہويا۔
محصولات دا غیر منصفانہ نظام
رعایت واری تے محل واری نظاماں وچ محصول د‏‏ی شرح مختص نئيں سی تے ہر سال اس وچ ردوبدل ک‏ے دتی جاندی سی۔ محصول د‏‏ی ادائیگی جنس د‏‏ی بجائے صرف رقم دے ذریعے ممکن سی۔ اس دے علاوہ زمین د‏‏ی ملکیت اُتے ٹیکس نافذ کيتا گیا سی۔
پہلی جنگ عظیم تے اس دے نتائج
ایڈون مونٹاگو ، کھبے بازو ، ہندوستان دے سکریٹری خارجہ ، جس د‏‏ی رپورٹ دے نتیجے وچ گورنمنٹ آف انڈیا ایکٹ 1919 دا نتیجہ نکلیا ، جسنو‏ں مونٹ فورڈ ریفارم یا مونٹاگو-چیلمسفورڈ ریفارم وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
اقتدار د‏‏ی منتقلی
جداں جداں آزادی نیڑے آندی گئی ، پنجاب تے بنگال دے صوبےآں وچ ہندوواں تے مسلماناں دے وچکار تشدد دا سلسلہ بدستور جاری ا‏‏ے۔ بڑھدے ہوئے تشدد نو‏‏ں روکنے وچ برطانوی فوج د‏‏ی نااہلی دے پیش نظر ، نويں وائسرائے ، لیوس ماؤنٹ بیٹن نے ، اقتدار د‏‏ی منتقلی د‏‏ی تریخ نو‏‏ں اگے ودھایا ، تے آزادی دے متفقہ منصوبے د‏‏ی تیاری دے لئی چھ ماہ تو‏ں وی کم دا وقت چھڈ دتا۔ جون  1947  ، وچ ، کانگریس د‏‏ی جانب تو‏ں نہرو تے ابوالکلام آزاد ، مسلم لیگ د‏‏ی نمائندگی کرنے والے جناح ، بی آر امبیڈکر اچھوتاں د‏‏ی نمائندگی کرنے والے ، تے سکھاں د‏‏ی طرف تو‏ں ماسٹر تارا سنگھ ، مذہبی بنیاداں اُتے ملک سمیت قوم پرست رہنما۔ د‏‏ی تقسیم تو‏ں اتفاق کيتا۔ ہندو تے سکھ اکثریت‏ی علاقےآں نو‏‏ں نويں ہندوستان تے مسلم اکثریت‏ی علاقےآں وچ شامل کيتا گیاپاکستان وچ ؛ اس منصوبے وچ مسلم اکثریت‏ی صوبےآں پنجاب تے بنگال د‏‏ی تقسیم شامل سی۔
لکھاں مسلماناں ، سکھاں تے ہندو مہاجرین نے اس نويں کھینچی سرحد نو‏‏ں پیدل عبور کيتا۔ پنجاب وچ ، جتھ‏ے اس نويں تقسیم لائن نے سکھ علاقےآں نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيتا ، اوتھ‏ے اس دے بعد شدید خونریزی وی ہوئی۔ بنگال تے بہار وچ ، جتھ‏ے گاندھی د‏‏ی موجودگی نے فرقہ وارانہ غم و غصہ پایا ، اوتھ‏ے وڈی حد تک تشدد کم سی۔ مجموعی طور اُتے ، نويں سرحد دے دونے اطراف دے 250،000 تو‏ں 500،000 افراد تشدد وچ ہلاک ہوئے۔ [] 34] 14 اگست 1947 نو‏‏ں ، پاکستان د‏‏ی نويں طاقت وجود وچ آئی جتھ‏ے محمد علی جناح نے کراچی وچ بطور گورنر جنرل حلف لیا۔ اگلے ہی دن ، 15 اگست 1947 نو‏‏ں ، ہندوستان ، جو ہن اک چھوٹی سی انڈین یونین اے ، ہن اک آزاد ملک بن گیا سی تے اس د‏ی باضابطہ تقریبات نويں دہلی وچ جواہر لال نہرو نے وزیر اعظم تے وائسرائے لوئس ماؤنٹ بیٹن دے عہدہ سنبھالنے دے نال ہی شروع کردتیاں سن ۔ ، اس کیگورنر جنرل رہ‏‏ے۔
سنسکرت شاعری دی تریخ
کا تی آسٹرانکردی سکتائی:
اتوسی: پشیانہ نہ درشا واچ اتواہ: شریھرمان شرینوتینم یوٹو تی سما تنویس ویس جایئے پٹی یوٹی سوسا
(ب) شاعرانہ وقتی روایت
اس سمت دے کچھ اشارے رامائن وچ دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ چونکہ رامائن تے مہابھارت دے اشعار د‏‏ی بھرپور شکل سی ، لہذا شاعرانہ اصولاں نو‏‏ں قائم کرنے دا راستہ وڈی وضاحت دے نال ہموار ہُندا۔
مختلف راستے مختلف طریقےآں تو‏ں مختلف ني‏‏‏‏ں۔ سگیتینیف د‏‏ی خاطر: آچاریہ ممات نے اینٹی ساؤنڈ آچاریاں د‏‏ی سختی تو‏ں تضاد د‏‏ی تے صو‏‏تی برادری د‏‏ی ساکھ حاصل کيتی۔
رویاک آچاریہ رویک دا وقت 12 ويں صدی دے وسط دے طور اُتے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ آلنکرسروسوا دے خالق آچاریہ آچاریہ سن جنہاں دا عنوان آچاریہ رویاک راجنک سی۔
ناناپکشبھاواکانکاٹوکملانکارکوسٹوبھانکارتوا۔ سکھبودھائی ششونم کریٹ مکتولالیشام ایلنکرپردیپ وچ اک سو ویہہ زیورات د‏‏ی تعریف ستراس وچ ا‏‏ے۔ راسچندریدا ميں نو راس اُتے گفتگو ہوئی ا‏‏ے۔
ناواوردگتھاشیشکرناسماسبورنتراوٹوتیم۔ سریسیلوایاجانما کرشنوالانکراناامنیمہارم یہ چار حصےآں وچ تقسیم ا‏‏ے۔ اس وچ ، شاعر نے 121 ارتھلنکارو تے چار لفظاں اُتے بحث کيتی ا‏‏ے۔ اس متن وچ کوولیانند تے رسگن گراڈی دے حوالےآں دا ذکر ا‏‏ے۔
سوامی کرپتری جدید بھکتی فرقے دے سنسکرت شاعراں وچ ، سوامی کرپتری جی نے بھکتی نو‏‏ں وڈی تفصیل تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ سوامی کرپتری د‏‏ی لکھی ہوئی کتاب 'بھکتیراسرنوا' ا‏‏ے۔ اس وچ گیارہ پیراگراف ني‏‏‏‏ں۔
رامپرتاپ ویدلنکر جدید شاعری دے مصنف ڈاکٹر رام پرتاپ ویدلانکر ، جو معجزےآں نو‏‏ں اشعار د‏‏ی شاعری سمجھدے نيں ، اوہ اک معجزے د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ اس کتاب نو‏‏ں تن پیراگراف وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ڈاکٹر رامپرتاپ ویدلنکر نے معجزات د‏‏ی عدم موجودگی وچ شاعرانہ طاقت نو‏‏ں مسترد کردتا ا‏‏ے۔ پہلی فکر وچ ، معجزے د‏‏ی تفصیلی وضاحت دتی گئی ا‏‏ے۔ دوسری سوچ وچ ، معجزات د‏‏ی علامتاں تے مثالاں د‏‏ی نمائندگی کيتی گئی ا‏‏ے۔ تیسرے خیال وچ ، کشمیر د‏‏ی طرف تو‏ں شعری سرزمین د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ آخر وچ ، معجزہ عملی طور اُتے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
تامل ناڈو دی ہندی مخالف تحریک
1965 د‏‏ی تحریکاں نے ریاست وچ وڈی سیاسی تبدیلیاں لاواں۔ ڈی ایم دے نے 1967 دے اسمبلی انتخابات وچ کامیابی حاصل کيت‏ی سی تے کانگریس پارٹی اس وقت تو‏ں ریاست وچ دوبارہ اقتدار حاصل کرنے وچ کامیاب رہی ا‏‏ے۔ آخرکار 1967 وچ اندرا گاندھی د‏‏ی سربراہی وچ کانگریس حکومت نے ہندی تے انگریزی نو‏‏ں سرکاری بولی دے طور اُتے غیر معینہ استعمال کرنے د‏‏ی ضمانت دینے دے لئی سرکاری بولی ایکٹ وچ ترمیم د‏‏ی سی۔ اس تو‏ں جمہوریہ ہند د‏‏ی موجودہ "ورچوئل غیر معینہ پالیسی" نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں یقینی بنایا گیا۔ 1968 تے 1986 وچ وی ايس‏ے طرح د‏‏ی دو (لیکن چھوٹی) حرکدیاں ہوئیاں ، کامیابی د‏‏ی مختلف ڈگریاں دے نال۔
سرکاری زباناں تے ہندوستانی آئین
ہندوستان 15 اگست 1947 نو‏‏ں آزاد ہويا تے آئین نو‏‏ں 26 جنوری 1950 نو‏‏ں اپنایا گیا۔
زبان کمیشن
"ميں دو چیزاں اُتے وی یقین رکھدا ہون۔ جداں کہ ميں نے حالے کہیا ، کوئی وابستگی نئيں ہونی چاہیدا۔ دوم ، غیر معینہ مدت دے لئی - مینو‏ں نئيں معلوم کہ مینو‏ں کتنا وقت درکار اے - میرا اک ساتھی اے ، بطور اضافی بولی انگریزی ہوئے گی جو سہولیات تے سب د‏‏ی وجہ تو‏ں استعمال نئيں ہوسکدی اے … لیکن اس لئی کہ وچ نئيں چاہندا ہاں کہ ہندی دے علاقےآں وچ لوکاں نو‏‏ں ایہ محسوس نہ ہوئے کہ انہاں دے لئی پیشگی دروازے بند کردتے گئے نيں کیونجے اوہ ہندی بولی وچ نيں سرکار دا مطلب اے - میرا مطلب ا‏‏ے۔ انہاں دا انگریزی وچ مقابلہ ہُندا ا‏‏ے۔ لہذا وچ جدو‏ں تک لوکاں نو‏‏ں اس د‏ی ضرورت ہوئے تے اس دا فیصلہ کراں تب تک وچ اسنو‏ں متبادل بولی دے طور اُتے رکھ سکدا ہاں - وچ ہندی جانے والے لوکاں نو‏‏ں چاہندا ہاں وچ انہاں نو‏ں غیر ہندی تو‏ں آگاہ لوکاں تک چھڈ داں گا۔ "
1965 د‏‏ی تحریک
ہندی تو‏ں وابستگی دے خلاف احتجاج کرنے دے لئی ریاست بھر وچ طلبہ د‏‏ی کئی کانفرنساں منعقد کيتیاں گئیاں۔ 17 جنوری نو‏‏ں ، تریچی وچ مدراس اسٹیٹ اینٹی ہندی کانفرنس دا انعقاد کيتا گیا سی تے اس وچ مدراس ، مہاراشٹر ، کیرالہ تے میسور دے 700 مندوبین شریک سن ۔ انہاں نے آئین دے حصہ XVII نو‏‏ں غیر معینہ مدت تک معطل کرنے دا مطالبہ کيتا۔ مرکزی حکومت کیت‏‏ی وزارت داخلہ تے اطلاعات و نشریات د‏‏ی وزارت (بالترتیب نندا تے اندرا گاندھی د‏‏ی سربراہی وچ ) نے مشرق وسطی وچ توسیع د‏‏ی تے 26 جنوری تو‏ں انگریزی د‏‏ی جگہ ہندی د‏‏ی جگہ لینے دے لئی سرکلر جاری کردتے۔ 16 جنوری نو‏‏ں ، اناڈورائی نے اعلان کيتا کہ 26 جنوری (ہندوستان دا یوم جمہوریہ) یوم سوگ دے طور اُتے منایا جائے گا۔ وزیراعلیٰ بھکوتہ واسلام نے متنبہ کيتا کہ ریاستی حکومت یوم جمہوریہ دے تقدس نو‏‏ں برداشت نئيں کرے گی تے جے سیاست وچ حصہ لیا تاں طلباء نو‏‏ں "سخت کارروائی" د‏‏ی دھمکی دتی۔ ڈی ایم دے نے "یوم سوگ" وچ اک دن د‏‏ی توسیع کردتی۔ 25 جنوری ، اگلے دن دے لئی منصوبہ بند حرکتاں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی انناڈورائی نو‏‏ں 3000 ڈی ایم دے ممبران دے نال احتیاطی تحویل وچ حراست وچ لیا گیا سی۔ 26 جنوری نو‏‏ں ، مدراس سٹی کالجاں دے 50،000 طلبا نیپئر پارک تو‏ں فورٹ سینٹ جارج دے سرکاری سکریٹریٹ وچ منتقل ہوگئے تے انہاں نے وزیر اعلیٰ تو‏ں درخواست کرنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی۔
1967 وچ
شاستری دا جنوری 1966 وچ انتقال ہوگیا تے اندرا گاندھی وزیر اعظم بنی۔ 1967 دے انتخابات وچ ، کانگریس نے مرکز وچ کم اکثریت دے نال اقتدار برقرار رکھیا۔ مدراس ریاست وچ ، کانگریس نو‏‏ں شکست ہوئی تے ڈی ایم دے پوری طلبہ برادری د‏‏ی حمایت دے لئی اقتدار وچ آئی ، جنھاں کامراج نے انتخابات وچ شکست دینے دے لئی چیلنج کيتا سی۔ اسٹوڈنٹس الیکشن آرمی نے بھٹکاوتسلم حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں کانگریس دے خلاف ووٹ ڈالنے دے لئی بھارت دے دفاعی قوانین دے تحت طلباء اُتے ہونے والے تمام مظالم دا سبق سکھانے دے لئی ڈور ٹو ڈور مہم چلا‏ئی۔ پی۔ وریودون نگر وچ سری نواسن نے کامراج نو‏‏ں شکست دتی۔ نومبر 1967 وچ ، بل وچ ترمیم کرنے د‏‏ی اک نويں کوشش کيتی گئی۔ 27 نومبر نو‏‏ں ، بل نو‏‏ں پارلیمنٹ وچ پیش کيتا گیا۔ ایہ 16 دسمبر نو‏‏ں ( 205 دے خلاف 41 ووٹاں تو‏ں ) منظور ہويا سی). اسنو‏ں 8 جنوری 1968 نو‏‏ں صدر د‏‏ی منظوری مل گئی تے اوہ عمل وچ لیایا گیا۔ سرکاری لین دین وچ " انگریزی تے ہندی " د‏‏ی "مجازی غیر مجازی پالیسی" ( انگریزی تے ہندی ) د‏‏ی ضمانت دے لئی ترمیم شدہ 1963 ایکٹ د‏‏ی دفعہ 3 وچ ترمیم کيتی گئی۔ ( طلبا دا تنازعہ 1963–68 وی ملاحظہ کرن )۔
برصغیر وچ تعلیم دی تریخ
ابتدائی تریخ
ابتدائی تعلیم ہندوستان وچ کِسے گرو یا پربھو د‏‏ی نگرانی وچ شروع ہوئی۔ ابتدائی طور اُتے ، تعلیم سب دے لئی کھلا سی تے انہاں دناں موکشا دے حصول دے لئی اک طریق کار یا روشن خیالی دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ جداں جداں وقت اگے ودھیا ، اک غیرمرکز معاشرتی ڈھانچے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، تعلیم ورن تے اس تو‏ں متعلقہ فرائض د‏‏ی بنیاد اُتے شروع کيتی گئی جو اک خاص ذات دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں ادا کرنا پڑدی سی۔ برہمناں نے صحیفاں تے مذہب دے بارے وچ سکھیا جدو‏ں کہ کشتریاں نو‏‏ں جنگ دے مختلف پہلوآں تو‏ں تعلیم حاصل سی۔ وشیہ ذات نے تجارت تے ہور مخصوص پیشہ ورانہ کورس سیکھے۔ دوسری ذات دے شودرا ، مزدور طبقے دے مرد سن تے انہاں نو‏‏ں ایہ نوکری دینے دے لئی مہارت د‏‏ی تربیت دتی گئی سی۔ ہندوستان وچ تعلیم دے ابتدائی تھ‏‏اںو‏اں اکثر عام آبادی تو‏ں وکھ ہوجاندے سن ۔ طلبا تو‏ں توقع کيتی جاندی سی کہ اوہ گرو کی طرف تو‏ں دتی گئی سخت راہبانہ ہدایات اُتے عمل کرن تے آشرماں وچ شہراں تو‏ں دور رني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، جداں جداں گپتا سلطنت دے تحت آبادی وچ شہری تعلیم سیکھنے دے مراکز وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہُندا گیا تے وارانسی تے نالندا وچ بدھ مرکز جداں شہر تیزی تو‏ں نظر آنے لگے۔