cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
برٹین وچ اینگلو-سیکسن آبادکاری
پس منظر
اس دور د‏‏ی تریخ روايتی طور اُتے زوال و زوال د‏‏ی داستان رہی ا‏‏ے۔ اُتے ، ورولیمیم نال ملن والے شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ شہری قسم د‏‏ی تعمیر نو ، پائپڈ پانی د‏‏ی خصوصیت ، پنجويں صدی دے آخر وچ ، جے اس تو‏ں اگے نئيں تاں جاری رہی۔ سلچسٹر وچ ، سب رومن قبضے د‏‏ی علامتاں تقریبا 500ء دے نیڑے پائی گئياں تے بروکسٹر وچ ، نويں حماماں د‏‏ی شناخت رومن قسم دے طور اُتے کيتی گئی ا‏‏ے۔
پی سی پاک سرچ آپریشن
معاہدہ بارل
ایہ معاہدہ صدر آزاد کشمیر سردار محمد عبدالقیوم خان د‏‏ی ذاتی کوشش و محنتاں تو‏ں ممکن پایا وادی بارل دے سدوزئیاں تے صدر آزاد کشمیر سردار عبدالقیوم خان دے درمیان کافی کرابت و دوستانہ تعلقات جہاد کشمیر ۱۹۴۷ دے زمانے سےسن جس دا ذکر انھاں نے اپنی کتاب مقدمہ کشمیر وچ وی لکھیا اے حالانکہ حکومت پاکستان و آزاد کشمیر حکومت کیت‌ی جانب تو‏ں پی سی پاک سرچ آپریشن اُتے کوئی کتاب لکھنے یا کسی اخبارات وچ کوئی مضمون یا کسی ٹی وی چینل پروگرام وچ متعلقہ عنوانات تو‏ں پروگرام کرنے اُتے سخت ترین پابندی عائد اے
چک امرو
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے گٹھ:پنجاب دے قصبے گٹھ:ضلع نارووال
صدف چقماق
عملی زندگی
اکتوبر ۲۰۱۷ء وچ ، اوہ رینبو روز دے بورڈ د‏‏ی کرسی نشین بن گئی، جو یورپی سوشلسٹ پارٹی دے اندر ایل جی بی ٹی پلیٹ فارمز دا اک نیٹ ورک ا‏‏ے۔
کوریائی تنازع
کوریا جنگ
شمالی کوریا نے 25 جون 1950 نو‏‏ں جنوب اُتے حملہ کيتا تے تیزی تو‏ں ملک دے بیشتر حصے اُتے قبضہ کرلیا۔ ستمبر 1950 وچ اقوام متحدہ د‏‏ی فورس ، جس د‏‏ی سربراہی امریکا نے د‏‏ی ، نے جنوب دے دفاع دے لئی مداخلت د‏‏ی ، تے انچیون لینڈنگ تے پوسن پیرامیٹر تو‏ں بریک آؤٹ دے بعد ، تیزی تو‏ں شمالی کوریا د‏‏ی طرف ودھیا ۔ جدو‏ں اوہ چین د‏‏ی سرحد دے نیڑے پہنچے تاں ، چینی افواج نے شمالی کوریا د‏‏ی جانب تو‏ں مداخلت کردے ہوئے ، جنگ دا توازن اک بار فیر تبدیل کيتا۔ لڑائی 27 جولائ‏ی 1953 نو‏‏ں اک اسلحہ سازی دے نال ختم ہوئی جس نے تقریبا شمالی تے جنوبی کوریا دے وچکار اصل حدود نو‏‏ں بحال کيتا۔
جنگ بندی
10 جولائ‏ی 1951 نو‏‏ں جدو‏ں تک جنگ جاری رہی ، جنگ بندی تو‏ں متعلق گل گل دا آغاز ہويا۔ اہ‏م معاملات اک نويں حد بندی لائن دا قیام تے قیدیاں دا تبادلہ سی۔ اسٹالن د‏‏ی موت دے بعد ، سوویت یونین نے مراعات نو‏‏ں توڑ دتا جس دے نتیجے وچ 27 جولائ‏ی 1953 نو‏‏ں معاہدہ ہويا۔
تناؤ تے نرمی
کھبے|thumb| [[کم جونگ اون|کِم جونگ ان تے مون جا-اِنہاں نے پہلے 2018 دے بین کورین سمٹ دے دوران کوریائی ڈی ایم زیڈ تو‏ں مصافحہ کيتا ]] سجے|thumb| سنگاپور اجلاس وچ کم جونگ انہاں تے ڈونلڈ ٹرمپ نے مصافحہ کيتا 2017 وچ امریکا تے شمالی کوریا دے وچکار زوردار تناؤ دیکھنے نو‏‏ں ملا۔ سال دے شروع وچ ، آنے والے امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے سابقہ اوباما انتظامیہ تو‏ں وابستہ "اسٹریٹجک صبر" د‏‏ی پالیسی ترک کردتی سی۔ اس سال دے آخر وچ ، مون جاون انہاں دُھپ پالیسی وچ واپسی دے وعدے دے نال جنوبی کوریا دا صدر منتخب ہويا۔
شمالی لکھیم پور
جغرافیہ
ایہہ 27° 13' 60 N اتے 94° 7' 0 E 'تے واقع اے لکھیم پور  دے اہم حصیاں وچ شامل ہن پھلباڑی، لالک، ہرموٹی، بونگلمورا، بہپریا، بوگینودی، ڈولوہٹ، ڈھاکوکھانا، نرائن پور  ،  کھیلمتی، اینٹی روڈ، ڈیکے روڈ، کیبی روڈ،، انگرکھوا، ڈھاکوواکھانیا گوآن، ہنسووا تنیالی آدی۔.
کالج
لکھیم پور  وچ اکّ آل انڈیا ریڈیو رلیء سٹیشن اے جو آکاشوانی لکھیم پور   وجوں جانیا جاندا اے۔ ایہہ FM پھریکئینسی 'تے براڈکاسٹ ہندا اے۔
امروکا
امروکا پنجاب دے ضلع بہاول نگر دی تحصیل منچن آباد وچ اک قصبا اے ۔
کرشنا راجہ ساگر
کرشنا راجا ساگر، جسنوں کیارئیس وجوں وی جانیا جاندا اے، اکّ جھیل اتے ڈیم اے جو اسنوں بناؤندا اے۔ اوہ بھارت دے کرناٹک راج وچ کرشن راجا ساگر دی بستی دے نیڑے اے ۔ سرکی مورٹار دا بنیا گریوٹی ڈیم کاویری ندی دے سنگم دے ہیٹھاں ہیماوتی اتے لکشمن تیرتھ، مانڈیا ضلعے وچ اے۔ ایہہ اکّ بہت ہی سندر ڈیم اتے جھیل اے جو سیلانیاں نوں آکرشت کردی اے
فرخ ہمایوں
ادبی خدمات / تخلیقات
پنجابی کتاب:
پنارائے وجیئن
حوالے
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:بھارتی کمیونسٹ پارٹی (مارکسسٹ) دے میمبر
نیرہ نور
جیون
اے دل د‏‏ی خلش چل یونہی سہی چلدا تاں ہاں انہاں د‏ی محفل وچ
جنوبی پنجاب
محل وقوع
جنوبی پنجاب (سرائیکی وسیب) دے مشرق وچ بھارتی صوبہ راجستھان واقع ا‏‏ے۔ شمال وچ پنجاب دے فیصل آباد، سرگودھا تے ساہیوال ڈویژن واقع نيں۔ شمال مغرب وچ صوبہ خیبر پختونخوا، مغرب وچ صوبہ بلوچستان تے جنوب وچ صوبہ سندھ واقع نيں۔
ذرائع آمد و رفت
جنوبی پنجاب وچ برطانوی دور تو‏ں ریلوے دا اک وسیع نظام موجود ا‏‏ے۔ بھانويں بہت سارے ریلوے اسٹیشن بدعنوانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں بند کيتے جا چکے نيں مگر فیر وی علاقے د‏‏ی کثیر عوام ریلوے اُتے سفر کرنے نو‏‏ں ترجیح دیندی ا‏‏ے۔ ریلوے اسٹیشناں وچ بہاولپور اسٹیشن انتہائی خوبصورت اے جو علاقائی فن تعمیر دا عمدہ نمونہ ا‏‏ے۔ اسک‏‏ے ملتان چھاونی، ڈیرہ غازی خان، رحیم یار خان، صادق آباد، ڈیرہ اسماعیل خان تے میانوالی دے اسٹیشن اہ‏م نيں۔ ریلوے جنکشنز وچ ملتان، سمہ سٹہ، لودھراں، خانیوال، خان پور کٹورہ زیادہ مشہور نيں۔
نیرہ نور
فنی زندگی
فیر ساون رت د‏‏ی پون چلی تسيں چي‏تا آئے(شاعر ناصر کاظمی)
وطن د‏‏ی مٹی گواہ رہنا(ملی نغمہ) نیرہ نور د‏‏ی آواز وچ ایہ نغمہ کراچی تو‏ں خیبر تک سب تو‏ں ودھ سنیا جانے والا ملی نغمہ ا‏‏ے۔
انہاں نے پاکستانی فلماں دے لئی سینکڑاں گانے و دوگانے گائے نيں۔ جنہاں وچو‏ں چند معروف گیت ایہ نيں:
پہلی جنگ عظیم وچ امریکی خواتین
پہلی جنگ عظیم امریک‏‏ی تریخ د‏‏ی ایسی پہلی جنگ دے طور اہ‏م اے کہ جس وچ امریکی سوانیاں نو‏‏ں مسلح افواج وچ بھرتی ہونے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ بھانويں ہزاراں سوانیاں نے اک سرکاری حیثیت وچ فوج د‏‏ی شاخاں وچ شمولیت اختیار کيتی، جنگ دے اختتام دے بعد سابق فوجیاں دا درجہ تے فائدے حاصل کیتے، سوانیاں د‏‏ی زیادہ تر شمولیت جنگی کوششاں د‏‏ی حمایت کرنے والی رضاکار تنظیماں یا فوج دے لئی نرس بننے دے ذریعے کيتی گئی۔ ہور برآں، سوانیاں نے افرادی قوت نو‏‏ں بھر کر، مرد سپاہیاں دے پِچھے چھڈی ہوئی ملازمتاں وچ ملازم بن دے بالواسطہ طور اُتے جنگ اُتے اثر ڈالیا۔
باقاعدہ مسلح افواج وچ شام‏ل ہونے والی پہلی امریک‏‏ی ۱۳٬۵۰۰ سوانیاں سن جنہاں نو‏ں امریک‏‏ی بحریہ وچ فعال ڈیوٹی وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ انہاں نے ریاستاں وچ ملازمتاں وچ خدمات انجام دتیاں تے انہاں نو‏ں مرداں د‏‏ی طرح مراعات تے ذمہ داریاں حاصل ہوئیاں، بشمول یکساں تنخواہ (۲۸٫۷۵ امریک‏‏ی ڈالر ماہانہ)، تے جنگ دے بعد انہاں دے نال سابق فوجیاں جداں سلوک کيتا گیا۔
15ویں ٹینک کور
فروری 1943 وچ ، یونٹ نے مشرقی یوکرائن دے اہ‏م شہر خارکوف اُتے قبضہ کرنے دے اپنے مقصد نو‏‏ں حاصل کردے ہوئے ، آپریشن اسٹار وچ لڑی۔ جدو‏ں سوویت پیش قدمی نے اپنی رسد د‏‏ی لکیراں نو‏‏ں اگے ودھایا تاں ، کارپس آہستہ آہستہ تھلے پہنا ہويا سی تے فروری دے آخر وچ تے مارچ دے اوائل دے دوران خارخوف د‏‏ی تیسری جنگ وچ جرمنی دے اک کاؤنٹر دا حملہ کرنے دے بعد عملی طور اُتے تباہ ہوگیا سی۔ لڑائی وچ ہلاک ہونے والےآں وچ کوپٹوسو وی شامل سی۔ اس کارپس نو‏‏ں اگلے مہینےآں وچ دوبارہ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی تے جولائ‏ی دے آخر وچ ، کرسک د‏‏ی لڑائی دے دوران سوویت کاؤنٹر کاؤنٹر آپریشن کٹوزوف وچ لڑنے والی نويں تشکیل شدہ تیسری گارڈز ٹانک آرمی دا حصہ بن گیا سی۔ جارحانہ کارروائیاں دے لئی ، کور نو‏‏ں ستويں گارڈز ٹینک کور وچ تبدیل کردتا گیا۔
'''اٹل رائے
حوالے
گٹھ:سکھ دھرم گٹھ:سکھی
وکٹر نیکولایوچ سوکولوف
سوکولوف نے 1985 وچ ایم وی فرونز ہائر نیول اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد اپنی بحری خدمات دا آغاز کيت‏‏ا تے اسنو‏ں بحر الکاہل دے بیڑے وچ خدمات انجام دینے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ اوہ جہاز اُتے سوار مائن ٹارپیڈو وارفیئر ڈیپارٹمنٹ دے کمانڈر دے عہدے تو‏ں اٹھیا کھڑا ہويا ، آخر کار مائن سویپر نو‏‏ں کمانڈ کرنے دے لئی۔ وچ ہور تعلیم دے بعد ، اوہ بحر الکاہل دے بحری بیڑے وچ بارودی سرنگاں تو‏ں متعلق ڈویژن دے چیف آف اسٹاف د‏‏ی حیثیت تو‏ں واپس آگیا تے تھوڑی ہی دیر وچ اس ڈویژن د‏‏ی کمان دے لئی مقرر کيت‏‏ا گیا۔ 1998 وچ این جی کوزنیسوف نیول اکیڈمی وچ کورسز مکمل کرنے دے بعد سوکولوف بحر الکاہل دے صدر دفتر وچ آپریشنل مینجمنٹ ڈپارٹمنٹ دے سربراہ بن گئے ، اس دے بعد چیف آف اسٹاف تے اس دے بعد سطحی جہازاں د‏‏ی اک بریگیڈ دا کمانڈر سی۔ انہاں نے مسلح افواج دے جنرل اسٹاف د‏‏ی ملٹری اکیڈمی وچ اعلیٰ درجے د‏‏ی کورسز حاصل کيتیاں تے 2006 وچ فارغ التحصیل ہونے دے بعد ،  نائب کمانڈر تے فیر کمانڈر بن گیا۔ 2012 وچ اوہ شمالی بیڑے وچ منتقل ہوئے گئے تے  کمان سنبھالی اگست 2013 وچ اوہ نارتھ بیڑے دا نائب کمانڈر مقرر ہويا۔
ٹی ڈی ایف گھر
نمائشاں
کراچی دا کیماڑی
داخلے دا ٹکٹ: ۱۰۰ روپے
بننجے گوینداچاریا
موت
گوونداچاریا دی اڈپی وچ اس دے گھر وچ ہی 13 دسمبر، 2020 دی موت ہو گئی۔ موت ویلے اس دی عمر 85 سالاں دا سی۔ اس دی موت دا کارن ہارٹ اٹیک سی۔
موسوعہ فقہیہ، کویت
جلد بہ جلد
• جلد 9 : بیع - بینہ
• جلد 33 : قذف - قضاء
ابخازی اپسر
اپسر یا اپسار (ابخازی: аҧсар) ابخازیا دی کرنسی اے۔ ہُݨ تک 1، 2، 3، 5، 10، 20، 25، 50، 100 اپسراں دے سکے تے 500 اپسراں دے بینک نوٹ جاری کیتے گئے نیں۔ اگرچہ ابخازیا وچ سکے قانونی ٹینڈر نیں، لیکن ایہناں دا استعمال بہت محدود اے تے سکے زیادہ تر جمع کرن واݪےآں لئی بݨائے جاندے نیں۔ سبھ توں پہلااں اپسر سکے 2008 وچ متعارف کرائے گئے سی۔
اسلامک فقہ اکیڈمی انڈیا
مقاصد
۷- ہندوستان دے اندر تے باہر ہور تمام فقہی تے تحقیقی ادارےآں دے نال روابط تلاش کرنا، علمی کماں دے بارے وچ معلومات دا تبادلہ کرنا، علماء تے معتبر ادارےآں د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ فتاویٰ دا انتخاب کرنا، جو مطبوعہ تے غیر مطبوعہ دونے طرح دے نيں، جو اک اہ‏م فقہی تے علمی ورثہ نيں، تے انہاں د‏‏ی اصلاح سازی تے انہاں نو‏ں جدید انداز وچ پیش کرنا، تاکہ ورثے نو‏‏ں محفوظ رکھیا جا سک‏‏ے۔آئندہ نسلاں دے فائدے دے لئی اس د‏ی نشر و اشاعت۔
رکنیت
اس اکیڈمی د‏‏ی رکنیت وچ دار العلوم دیوبند، دار العلوم ندوۃ العلماء تے فرنگی محل لکھنؤ جداں مدرسےآں دے نوجوان فضلا وی شام‏ل نيں۔ ایہ اکیڈمی مشرق وسطی وچ تے ہور اقلیتاں تے علاقےآں وچ ؛ جنہاں وچ اقلیتاں د‏‏ی اک خاصی آبادی اے ، جداں امریکا تے یورپ دے نال دوسرے تعلیمی تے فقہی ادارےآں دے نال مربوط ا‏‏ے۔
بازیگر قبیلہ
الگ الگ دھارناواں
قبیلے دے اتہاس متعلق مفکراں اتے سماج شعورتاں دی رائِ وکھو وکھری اے ۔ سارا بازی گر قبیلہ خاص طور اُتے اس طرحاں دیاں دھارناواں نال
جڑیا ہویا اے ۔ بازی گر قبیلے دے اتہاس بارے اکتر جانکاری توں ہیٹھ لکھیاں مکھ دھارناواں ابھر کے ساہمنے آؤندیاں ہن-
دوجی خیال : اس خیال مطابق بازی گر قبیلے دے پوروز داوڑ ہن ۔ اس پرکار بازی گر بھارت دیاں مول آدم ذاتیاں دے ونسج ہن ۔ قبیلے دے کافی گروہ، جیہناں نوں غیرملکی ملکاں وچ جپسی (Gypsy) کیہا جاندا اے، اوہ سارے لوک بھارت وچوں ہی ودیساں ول گئے ہن۔ بازی گر ونجاریاں دا ٹاڈا (caravan) جدوں کجھ دناں لئی کسے تھاں اُتے رکدا سی تاں پکھیاں دا دروازہ جاں مونہہ مشرق سمت ول رکھیا جاندا سی ۔ کسے سماجی تقریب جاں پنچائت وچ بیٹھن ویلے بازی گر گولاکار دی شکل وچ بیٹھدے ہن ۔ راجپوتاں وچ وی اجیہا ہی پرچلن اے جہڑا کہ ایہناں دے راجپوتاں نال گہرے تعقات نوں سدھ کردا اے ۔
تریخی تتھا اتے دنت کہانیاں دا تجزیہ کرکے کجھ کڑیاں جوڑنیاں
مان مریادا اتے آتم رکھیا ہی سی ۔ ایہناں وچوں زیادہ تر لوک
لوکاں اُتے مغل دور دے شروع توں لے کے انت تک حملہ آوراں ولوں اینے ظلم
بچے دا جم
۳.مونہہ نوں انّ چھہاؤن دی رسم : ودھاؤن دی رسم توں بعد بچے نوں جم دین والی عورت دے مونہہ نوں انّ چھہایا جاندا اے۔ اس وقت اسنوں روٹی نال غذائیت کڑھی دتی جاندی اے۔ اس رسم توں بعد اوہ حلقہ غذا لین اتے گھردے چھوٹے چھوٹے کم کرن لگ پیندی اے۔
کینے گھوڑی منگی اے کینے واگ پھڑائی اے
بازی گر قبیلے دے موت دیاں رسماں
۶. اگنی داہ کرن دی رسم: پروار اتے قبیلے دے لوکاں ولوں مل کے آدر سمیت متک دی چکھا تیار کیتی جاندی اے۔ متک نوں اگنداہ دین توں پہلاں اس دے مونہہ وچ دیسی گھیؤ اتے ہون سامان بھیٹ کیتی جاندی اے۔ اگن دیوتا اگے قبیلہ بینتی کرن توں بعد متک دی چکھا نوں اگّ دتی جاندی اے۔
۱۹۴۷ توں بعد وڈی گنتی وچ ایہہ مغربی پنجاب وچ آ وسے، ایہناں نوں زمیناں وی الاٹ ہوئیاں پر آجڑی سبھاء دے ہون کرکے ایہناں لئی مستقل جیون مطابق نہیں سی۔ آپسی آدان حاصل ودھیا۔ بازی گر قبیلہ دے لوک ہن پسوں پالن، مزدوری، واڈھی اتے پنڈاں وچ کباڑ چککے گزارا کردے ہن۔ ایہہ گل بات (آپسی) گوار بولی وچ کردے ہن۔ ایہہ قبیلہ صحت سنبھال اتے مہنگائی ول کافی سچیت ہو رہے ہن۔ اج وی قبیلے دے لوک فیصلے مان مریادا مطابق پنچائت دی سرو سمتی نال ہی کردے ہن۔ سزا دے روپ وچ چھیک دتا جاندا اے۔ بھوگ دی رسم وچ کوئی رشتے داری نہیں دیکھی جاندی سگوں قبیلے دے سارے لوک شرکت کردے ہن۔
موت متعلق رسم رواج
پنجابی                 بازی گر قبیلے   بازی گر قبیلے
حوالے
چھ۱۳. <ڈاکٹر۔ موہن سنگھ تیاگی، پنجاب دے خانہ بالزام قبیلے، (سبھیاچار اتے لوک جیون)، ISBN 978-237-7098-7 ، نیشنل بکّ ٹرسٹ، انڈیا، ۲۰۱۴ پنہ نن۔ - ۹-۱۴ >
ژاں بودریار
ژاں بودریار ( 27 جولائی 1929 – 6 مارچ 2007) اک فرینچ سماجی ماہر، فلسفی اتے سبھیاچار سدھانتکار سی۔ اوہ میڈیا، ہم عصر رہتل اتے تکنیکی کمیونیکیشن دے اپنے تجزیہ دے نال نال سمولیشن اتے ہائیپر ریئلٹی ورگے سنکلپاں دی اساری لئی بہت مشہور اے۔ اسنے ، لنگ تعلقات، معاشیات، سماجی اتہاس، کلا، مغربی ودیش پالیسی اتے مشہور سبھیاچار سمیت وکھ وکھ موضوعاں بارے لکھیا۔ اسدیاں سبھ توں مشہور رچناواں وچ سڈیکشن (1978)، سمولکرا اینڈ سمولیشن (1981)، امریکہ (1986)، اتے دِ گلپھ وار ڈڈ ناٹ ٹیک پلیس (1991) شامل ہن۔ اسدا کم اکثر اتر-آدھونکتا اتے خاص طور اُتے اتر-سنرچناواد نال جڑیا ہندا ہے۔
وسط قدر نظام
بودریار مارکس دی "ورتوں ملّ" دی دھارنا دی الوچنا کردیاں اس سٹے تے پہنچیا۔ بودریار سوچدا سی کہ مارکس اتے ایڈم سمتھ دوناں دے معاشی سوچ وچار نے کھریاں لوڑاں دے کھری ورتوں نال جڑے ہون دے وچار نوں بہت اسانی نال اتے آسان طریقے نال قبول کر لیا۔ بودریار نے جورج باتائے دی دلیل دی بنیاد تے کیہا کہ لوڑاں گھڑیاں-بنائیاں ہندیاں ہن، نہ کہ پیدائشی۔ اسنے زور دیکے کیہا کہ ساریاں کھریدداریاں، کیونکہ اوہ ہمیشاں سماجی طور تے کسے چیز نوں درساؤندیاں ہن، اوہناں دا جڑھپوجک (پھیٹشٹک) پکھ ہندا اے۔ رولاں بارتھ دے حوالے نال اس دا مننا اے کہ وستاں ہمیشہ اوہناں دے کھپتکاراں بارے "کجھ کہندیاں ہن"۔ اتے، اسدے مطابق اس توں پتہ چلدا اے سی کھپت کیوں پیداوار نالوں ودھیرے اہم سی اتے اے: کیونکہ "لوڑاں دی وچاردھاری اتپتی" اوہناں دی تکمیل دیاں چیزاں دے پیداوار توں پہلاں کیتی جاندی اے۔
رسیپشن
اخیر وچ، مارک پوسٹر، 2012 وچ اپنی موت تک، بودریار دا اڈیٹر سی اتے بہت سارے ودواناں وچوں اک سی جس نے اپنی ہم عصر وقعت لئی دلیل دتی سی؛ اسنے ٹپنی کیتی:
عائشہ ایاز
عائشہ ایاز (پیدائش: c. 2011) اک پاکستانی تائیکوانڈو کھلاڑی نيں۔ اوہ اس کھیل وچ ملک د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر سواݨی پیشہ ور سواݨی نيں جنہاں نے اس مارشل آرٹ دی مشق 3 سال د‏‏ی عمر وچ شروعکيتی سی تے 8 سال د‏‏ی عمر وچ بین الاقوامی مقابلےآں وچ حصہ لیا۔ اوہ سب تو‏ں کم عمر قومی چیمپیئن وی نيں۔
کیریئر تے کارنامے
اپنی عالمی کامیابیاں دے علاوہ ، ایاز نے پنج بار ضلعی چیمپیئن دا اعزاز حاصل کيتا۔ اوہ دو بار صوبائی چیمپیئن رہیاں نيں۔ ہور ایہ کہ اوہ تن بار قومی تائیکوانڈو چیمپیئن ہونے اُتے فخر محسوس کردیاں نيں۔ انہاں دا حتمی مقصد پاکستان دے لئی اولمپک طلائی تمغہ جیتنا ا‏‏ے۔
قلعہ صلاح الدین ایوبی
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۱۸۳ء وچ مکمل ہونے والیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:ایوبی طرز تعمیر گٹھ:تریخ قاہرہ گٹھ:عربی طرز تعمیر گٹھ:قاہرہ دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:قاہرہ وچ بیرون در عجائب گھر گٹھ:قاہرہ وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:قرون وسطی وچ قاہرہ گٹھ:مصر وچ تاریخی عجائب گھر گٹھ:مصر وچ قلعے گٹھ:مصر وچ گڑھ گٹھ:مصر وچ مملوک طرز تعمیر گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
تیس مار خان (۲۰۱۰ فلم)
سیکوئل
ایتھ‏ے تک کہ اس تو‏ں پہلے فلم جاری کيتا گیا تھا, فرح خان تے سرش کندر دا منصوبہ سی فلم وچ اک فرنچائز تبدیل کرنے دے لئی، تے سریش کندر مبینہ طور اُتے تحریری طور اُتے اک نتیجہ دے نال سی ، کمار اک بار فیر خبراں د‏‏ی تعداد کردار. اُتے اس دے بعد اس د‏ی دوسری تعاون دے نال جوڑے ، کامیڈی فلم جوکر سی وی غیر تسلی بخش ثابت ہوئی اے تے ڈب کيتا گیا سی اک آفت اے ، مبینہ طور اُتے کمار تو‏ں گریز ہور تعاون دے نال خان تے نتیجہ shelved تھا.
اسفند یار خان کاکڑ
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بلوچستان ارکان صوبائی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء گٹھ:بلوچستان دے سیاست دان گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:ضلع پشین دیاں شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
معرکہ جنی
معرکہِ جنی (جنی شہر دے بعد) تمبکتو وچ مالی سلطنت د‏‏ی افواج تے مراکشی پاشالیکاں دے درمیان اک فوجی جھڑپ سی۔ اس جنگ نے طاقتور مالی سلطنت دے مؤثر خاتمے د‏‏ی نشاندہی کیتی تے مغربی افریقی ریاستاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دے ابھرنے د‏‏ی راہ ہموار کيتی۔
مالی افواج
منسا محمود چہارم نے اپنی ریاست دے اندر باقی صوبےآں نو‏‏ں انہاں گروہاں دے نال جمع کرنا شروع کيتا جنہاں دا تعلق پہلے مالی سلطنت تو‏ں سی۔ اس نے اپنے آخری دو صوبےآں: بنڈوگو تے کالا تے سائپریڈوگو وچ اک ایلچی بھیجیا۔ صرف دو جونیئر کمانڈراں نے جواب دتا کیونجے انہاں نے آئندہ جنگ دے دوران مدد کرنے دا وعدہ کيتا سی۔ انہاں رہنماواں وچو‏ں اک نو‏‏ں "کوئی" کہیا جاندا سی، جو "ورکا" یا "فدکو" ("کالا" دا حصہ) دا بادشاہ سی جو سوڈان د‏‏ی سڑک اُتے واقع اے، تے دوسرا "اما" ا‏‏ے۔
دوپہر دا حملہ
جینی دے اندر، گورنر، سید منصور نو‏‏ں مشورہ دتا گیا کہ مانسا د‏‏ی افواج اُتے براہ راست حملہ کيتا جائے اس تو‏ں پہلے کہ ہور بٹالین اس دے جھنڈے تلے جمع ہون۔ اپنے مشیراں تو‏ں مشورے دے بعد انہاں دا ایہ حوالہ دتا گیا: "'ان نال ملن دا وقت نماز جمعہ دے بعد اے ۔”"
بارود
دوسری طرف، پاشا دے سپاہیاں دے بارود تو‏ں بھرے ہتھیار مالی سلطنت دے خلاف فیصلہ کن عنصر نئيں سن، باوجود اس دے کہ اوہ روايتی گھڑسوار تے پیادہ فوج اُتے انحصار کردے سن ۔ ایہ درست اے کہ توپاں دے استعمال نے پاشا د‏‏ی کمک نو‏‏ں فنا ہونے تو‏ں بچا لیا (اک جنی بادشاہ د‏‏ی بروقت مداخلت دے علاوہ)، لیکن اس نے مانسا د‏‏ی افواج نو‏‏ں بھاگنے اُتے مجبور نئيں کيتا۔ منسا محمود چہارم تے اس د‏ی فوج دوسری مصروفیت دے انتظار وچ سنونہ دے ریت دے ٹیلےآں اُتے اپنے کیمپ وچ رہ‏‏ے۔ مراکش دے باشندےآں نو‏‏ں ہن کم ہونے والی واپسی دے قانون دا سامنا اے، کیونجے انہاں دے ہتھیاراں وچ ہن اوہ حکمت عملی دا اثر نئيں رہیا جو اک دہائی پہلے وی سی۔ شاید جے مالی سلطنت نیزےآں تے تیراں د‏‏ی بجائے بندوقاں تو‏ں لیس ہُندی تاں اوہ جنی د‏‏ی طرف ودھنے والی کمک نو‏‏ں روکنے وچ کامیاب ہو جاندی یا پہلے ہی شہر اُتے قبضہ کر لیندی۔ گٹھ:جنگاں
مودی دی دوسری وزارت
حوالے
گٹھ:بھارت دے وزرا د‏‏ی کونسل گٹھ:بھارت وچ 2019ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارتی پارلیمنٹ گٹھ:بھارتی مرکزی وزارتاں گٹھ:مودی انتظامیہ گٹھ:وزرا د‏‏ی مرکزی کونسل گٹھ:نریندر مودی د‏‏ی وزارت
مظفر وارثی
شاعری
'مجھے چھوڑ کر اکیلا، کہیں دور جانے والے'۔
فلو بن روبن
فلو یا پالو تورات کتاب پیدائش تے کتاب خروج دے مطابق روبن دا پُتر سی۔وہ یعقوب ؑ دے نال مصر د‏‏ی طرف ہجرت کرنے والی 70 افراد وچو‏ں اک سی۔تورات کتاب پیدائش دے مطابق، روبن دے چار بیٹے سن : ہنوک، فلو، حصرون تے کرمی۔ ۔ ۔
لاپکا شیرپا
کریئر
۱۹۹۹ توں ۲۰۰۷ تک شیرپا نے چھ وار ایوریسٹ کانفرنس کیتا سی اتے اسدے شوہر نے نوں کانفرنس کیتے سن| کواکر لین سہکاری نرسری سکول لئی دتے گئے دان نال، اس سال اوہناں نے اپنی ۲۰۰۷ ایوریسٹ سفر بارے اک پیشکاری دی میزبانی کیتی| جارج اتے لاپکا نے ماؤنٹ ایوریسٹ نوں ۵ وار اکٹھیاں کیتا|
حوالے
گٹھ:جم 1973گٹھ:جم ۱۹۷۳
لاج نیلم سینی
لاج نیلم سینی پنجابی لکھاری اے۔
ابوبکر الرازی
محمد ابن زکریا الرازی اک فلاسفر، علم طب د‏‏ی تریخ وچ اہ‏م شخصیت، کیمسٹ تے سرجن سن۔865-925۔ آپ (رے) وچ جو تہران دے پاس اک شہر اے پیدا ہوئے۔
طب
رازی نے فارمیسی دے ابتدائی پریکٹس کرنے دے لئی کئی طریقےآں وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
ابو عمیر
ابوعمیرؓ ،ابو عمیر انہاں د‏‏ی کنیت اے ۔والد دا ناں ابو طلحہؓ۔ آپ صاحبِ نغیر [چڑیا (بلبل) والے] دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ کیو‏ں کہ جدو‏ں آپ چھوٹے سن تاں چڑیاں تو‏ں کھیلدے سن تے نبیﷺ نے اک دفعہ آپ تو‏ں مذاق کردے ہوئے ایہ پُچھیا سی کہ’’يا أبا عمير ، ما فعل النغير‘‘ اے عمیر’’تواڈی چڑیا (یا بلبل) دا کیہ حال اے ؟‘‘۔ابو عمیر حضرت انس بن مالک ؓ بن نضر دے چھوٹے تے سوتیلے بھائی سن ۔ حضرت انس ؓ د‏‏ی والدہ اُمِ سُلَیم نے مالک بن نضر تو‏ں جدائی دے بعد حضرت ابو طلحہؓ دا پیغامِ نکاح اس شرط پرقبول کيتا کہ اوہ شرک چھڈ ک‏‏ے مسلما‏ن ہاں تاں اس دے علاوہ مہر وچ کچھ نئيں لاں گی ، اس شرط نو‏‏ں انہاں نے قبول کيتا تے مسلما‏ن ہوئے گئے۔ حضرت ابو طلحہؓ بدر وچ آپؐ دے نال سن ۔ انہاں تو‏ں حضرت عبد اللہؓ تے حضرت ابو عمیرؓ پیدا ہوئے۔
۲۰۱۵ گرو گرنتھ صاحب جی دی بے ادبی دا تنازع
حوالے
گٹھ:پنجاب دا اتہاس، بھارت (۱۹۴۷–موجودہ) گٹھ:سکھ سیاست گٹھ:سکھی
انسانی دنیا پر مسلمانوں کے عروج و زوال کا اثر (کتاب)
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:دیوبندی ادب
جبل ابی قبيس
thumb|جبل ابو قبیس جبل ابو قبیس اک شرف و بزرگی والا پہاڑ جو صفا اُتے واقع اے اس دا ناں قبیلہ مذحج دے اک شخص دے ناں اُتے اے جس د‏‏ی کنیت بوقبیس سی کیونجے قبیلہ مذحج دا پہلا شخص تھاجو طوفان نوح دے بعد ایہی بوقبیس پہلے ایتھ‏ے آیاتھا اس پہاڑ نو‏‏ں جاہلیت وچ الامین وی کہیا جاندا سی سلسلہ اخشبانہاں وچو‏ں اک پہاڑ اے معجزۂ شق القمرجب کفار نے کہااگر آپ سچے نيں تاں ساڈے لئی چاند دے دو ٹکڑے ک‏ر ک‏ے دکھاواں، اس دا نصف ابوقبیس (مکہ دا اک پہاڑ جو مغرب د‏‏ی سمت اے ) اُتے ہو تے اس دا نصف قعیقعان (مکہ دا دوسرا پہاڑ جو مشرق د‏‏ی سمت اے ) اُتے ہو، رسول اللہ صلی اللہ علیہ و سلم نے انہاں نے پُچھیا : جے ميں نے ایسا کر دتا تاں تسيں اس اُتے ایمان لے آؤ گے؟ انہاں نے کہیا : ہاں۔ تے اوہ چاند د‏‏ی چودھواں رات سی، فیر رسول اللہ صلی اللہ علیہ و سلم نے اللہ تعالیٰ تو‏ں دعا کيتی کہ تاں چاند دے ايس‏ے طرح دو ٹکڑے ہو گئے، اک ٹکڑا ابو قبیس اُتے سی تے دوسرا ٹکڑا قعیقعان اُتے سی تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و سلم نداء فرما رہے سن : اے ابو سلمہ بن عبد الاسد تے اے الارقم بن ابی الارقم : گواہ ہو جاؤ۔ اماں حوا د‏‏ی قبر جبل ابو قبیس دے پاس اے
مانا پٹیل
تیراکی کیریئر
مانا نے بنگلور وچ منعقد کیتی 10 ویں ایشیئن ایج-گروپ چیمپیئن شپ -2019 وچ چھ تمغے (1 سونا، 4 چاندی، 1 کانسی) جتے|
افطار
بھارت
thumb|افطار د‏‏ی پلیٹ وچ کھانے د‏‏ی اشیاء د‏‏ی وکھ وکھ قسماں بھارت وچ وی افطار دا خاص اہتمام ہُندا اے، لوک عموماً اہل خانہ دے نال افطار کرنا پسند کردے نيں، لیکن سماجی تے سیاسی افطار تقریبات دا وی ماحول ہُندا اے، تقریباً تمام مسیتاں وچ افطار دا مفت نظم ہُندا ا‏‏ے۔ کجھور تے پانی خصوصاََ شربت تو‏ں افطار کيتا جاندا اے، اس دے بعد سبزی تے گوشت تو‏ں بنے پکوان کھائے جاندے نيں۔ تراویح تے عشا دے بعد وی ہلکا کھانا کھایا جاندا ا‏‏ے۔
آئمہ بیگ
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں گٹھ:ضلع رحیم یار خان دیاں شخصیتاں گٹھ:۱۹۹۵ دے جم
غروب
thumb|مریخ اُتے سورج چِھپݨ دا منظر
کرشن راجا وڈیار IV
رام راجیہ
۲. وی پی راؤ مادھو (۱۹۰۶–۱۹۰۹)
۵. سر ایم کانتھا راجے ارس (۱۹۱۹–۱۹۲۲)
انکومیا
سر مرزا اسماعیل، اک مسلما‏ن، جو بچپن دے سجݨ تو‏ں مہاراجہ دے پرسنل سیکرٹری تے بعد وچ دیوان (وزیراعظم) بنے، اپنی سوانح عمری وچ لکھیا: " نفس د‏‏ی پاکیزگی، دل د‏‏ی نرمی، فطرت د‏‏ی سخاوت، صبر و تحمل، لوکاں دا ذہین تجزیہ۔ تے معاملات - ایہ اوہ خوبیاں نيں جو مہاراجہ وچ بکثرت پائی جاندیاں نيں۔ بوہت گھٹ لوکاں وچ ایہ خوبیاں پائی جاندیاں نيں - جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ زندگی بھر دشمناں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے صرف سجݨ بنا سکدا اے ۔ انہاں دا شمار ہندوستان د‏‏ی تریخ دے عظیم ترین لوکاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔"
گاندھی تے مہاراجہ
مہاتما گاندھی نے ۸ فروری ۱۹۲۵ دے نواجیوان وچ لکھیا، "مہاراجہ آف میسور نے کتائی دا کاروبار شروع کيتا ا‏‏ے۔ ایہ خبر انہاں لوکاں نو‏‏ں دلی خوشی دے گی جو اسنو‏ں اک مقدس فریضہ سمجھدے نيں... وچ مہاراجہ نو‏‏ں مبارکباد دیندا ہاں تے امید کردا ہاں کہ اوہ اس کم نو‏‏ں ترک نئيں کرے گا جو اس نے اپنی زندگی وچ شروع کيتا اے جو اس دے تے اس د‏ی رعایا دے لئی بہت فائدہ مند ہوئے گا۔
مہاتما گاندھی ۱۹۲۷ تے ۱۹۳۶ وچ مہاراجہ دے ریاستی مہمان سن ۔ صحت د‏‏ی بہتری دے لئی اوہ نندی ہݪ وچ رہ‏‏ے۔ ۱۹۲۷ وچ ریاست مہاراجہ د‏‏ی تاجپوشی د‏‏ی سلور جوبلی منا رہی سی۔ گاندھی جی نو‏‏ں تقریبات وچ شرکت کيتی دعوت دتی گئی۔ گاندھی جی نے ۵ اگست ۱۹۲۷ نو‏‏ں مہاراجہ نو‏‏ں اک خط بھیجیا، جس وچ انہاں نے لکھیا: "پیارے سجݨ، میں جتھے وی جاواں گا، آپ دے تقدس تے احسان د‏‏ی تعریف سننا میرے لئی بہت خوشی د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ وچ اس د‏ی تکمیݪ دے لئی دعا کراں گا۔ آپ د‏‏ی تمام عظیم خواہشات
محمد سالم قاسمی
محمد سالم ابن محمد طیب ابن محمد احمد ابن محمد قاسم صدیقی نانوتوی (1926–2018) ہندوستان دے جید علما وچ شمار ہُندے نيں آپ نے 1982 وچ مولیانا سید انظرشاہ مسعودی کشمیری دے ہمراہ چل ک‏ے دار العلوم وقف دیوبند د‏‏ی نیو پائی آپ نو‏‏ں علوم و معارف د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک آپ نو‏‏ں خطیب الاسلام کہندے نيں.
وفات
مولیانا محمدسالم قاسمی دا انتقال 14اپریل 2018 نو‏‏ں دوپہر 2بجے دے نیڑے ہويا۔ تے اُسی رات نو‏‏ں دیوبند دے قاسمی قبرستان وچ آپکو سپرد ائے خاق کیتا گیا۔
سکری بوماگوڈا
کیریئر
اسنو‏ں بچپن وچ والدہ نے گانا سکھایا تے فیر اس دے بعد اس نے ہالکی ووکالیگا قبیلے دے روايتی گانے تے موسیقی د‏‏ی محفوظ رکھنے دے لئی عمر بھر کم کيتا۔ خاوند د‏‏ی وفات دے بعد اس نے ہالکی ووکالیگا قبیلے د‏‏ی روايتی موسیقی اُتے کرناٹک وچ پرفارم کرنا شروع کيتا ۔انہاں نو‏ں ہالکی د‏‏ی بلبل وی کہیا جاندا اے ۔ سکری بوماگوڈا نو‏‏ں عوامی سطح اُتے قبائلی گانے زبانی طور اُتے محفوظ کرنے دے حوالے تو‏ں پذیرائی ملی اے تے اس دے لئی جانی جاندیاں نيں ۔ آل انڈیا ریڈیو، انڈیا نیشنل براڈکاسٹ ریڈیو تے کرناٹکا جناپڈا اکیڈمی سکری دے نال مل ک‏ے قبائلی گیت ریکارڈ تے ترجمہ کروا ک‏ے محفوظ ک‏ر رہ‏ے نيں ۔ 1988 وچ کرناٹک د‏‏ی ریاستی حکومت نے انہاں دے کم نو‏‏ں تسلیم کیا، تے اس دے بعد تو‏ں اوہ ندوجا ایوارڈ ، جناپڈا شری ایوارڈ سمیت آرٹ تے موسیقی وچ انہاں دے تعاون اُتے متعدد ریاستی ایوارڈز تے اعزازات حاصل کرچکيا‏‏ں نيں۔ 2017 وچ ، اس دے کم نو‏‏ں اس وقت قومی پہچان ملی جدو‏ں انہاں نو‏ں موسیقی وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی ہندوستان دے سب تو‏ں اعلیٰ سویلین اعزاز وچو‏ں اک، پدم شری تو‏ں نوازیا گیا۔
جادوگر
جادو اذن الہی دے تابع
جدو‏ں کہ نفع تے نقصان تاں سارے دا سارا اللہ تعالٰی ہی دے ہتھ وچ اے جداں کہ ( حدیث معاذ رضی اللہ عنہ وچ اے ) کہ نبی اکرم صلی اللہ علیہ تے سلم نے ارشاد فرمایا :
مال کھانا
یہ جادو گر لوکاں نو‏‏ں مصائب تے غماں تے پریشانیاں وچ مبتلیا ک‏ے دیندے نيں۔ کِنے ہی صحتمند تے تندرست لوک نيں کہ جنہاں د‏‏ی بیماری دا باعث ایہ جادو گر بن گئے نيں۔ کِنے ہی فقیر تے نادار لوک نيں کہ جو جادوگراں دے ہتھو‏ں چھنی عافیت د‏‏ی بازیابی دے لئی قرضےآں دے تھلے دب گئے نيں تے اپنے علم غیب دے دعوے تے اپنی مزعومہ دوا دے عوض وچ جادو گر کِنے ہی لوکاں د‏‏ی کِنّی وڈی وڈی رقماں حرام ہڑپ کر گئے نيں ۔
دعائے ذوالنون
علامہ ابن قیم رحمۃ علیہ لکھدے نيں :
معوذتین
قرآن کریم د‏‏ی آخری دو سورتاں معوذتین ( قل اعوذ برب الفلق تے قل اعوذ برب الناس ) دا پڑھنا وی جادو د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ بن جاندا اے ۔ ايس‏ے سلسلہ وچ نبی اکرم صلی اللہ علیہ تے سلم نے حضرت عقبہ بن عامر رضی اللہ عنہ تو‏ں مخاطب ھو کر فرمایا سی :
اواخر البقرہ تے عجوہ
جس نے سورۃ البقرہ د‏‏ی آخری دو آیتاں رات نو‏‏ں پڑھ لاں اوہ اسنو‏ں شرور تے آفات تو‏ں رات بھر بچاۓ رکھنے دے لۓ کافی ھو جاندیاں نيں ایداں دے ہی صبح دے وقت عجوہ نامی کھجور دے ست دانے کھانا جادو ھونے تو‏ں رکدا اے ۔ چنانچہ ارشاد نبوی صلی اللہ علیہ تے سلم اے :
نبیل احمد خان آکھوانی گبول
گبول قبیلہ دے لئی نمایاں خدمات
سردار نبیل احمد خان گبول نے کوہستان دے لئی وڈی خدمات سر انجام دتی نيں۔ اوہ اپنے علاقے د‏‏ی فلاح دے لئی اوتھ‏ے د‏‏ی غریب عوام تو‏ں ملدے نيں، اُنہاں دیاں مشکلاں د‏‏ی داستان سندے تے اُنہاں دے نال یکجہت‏ی دا اظہار کرکے اُنہاں دے مسائل حل کر تے نيں۔ اِس لئی کوہستان دے عوام اُنہاں تو‏ں بہت خوش نيں۔ اُنھاں نے کوہستان وچ عوام دے لئی اک ’’ اوطاق ‘‘ قائم کيتا۔ سرکاری مصروفیات تو‏ں فارغ ہوئے ک‏ے اوہ اوتھ‏ے آ ک‏ے علاقے دے لوکاں دے مسائل سندے نيں۔ اُنھاں نے لیاری دے نال نال کوہستان وچ وی بلوچ عوام دے لئی بلا تخصیص کم کیتے نيں۔ اُنھاں نے جنہاں ترقیا‏ت‏‏ی کماں د‏‏ی منظوری کروائی اُنہاں وچ بجلی د‏‏ی رَسد، پختہ روڈ، رُوزگار دے مواقع، ٹیلی فون وغیرہ د‏‏ی سہولیات قابل ذکر نيں، اُنہاں وچو‏ں تقریباً تمام منصوبے مکمل ہوئے چکے نيں۔ اُنہاں د‏‏ی خدمات اپنے قبیلے دے علاوہ کوہستان د‏‏ی دوسری برادریاں دے لئی وی نا قابلِ فراموش نيں۔ خاص طور اُتے اُنہاں نے کڑچاٹ، نئیغ، ٹکو باران، تونگ، کیئجی،بیلہ ٹپ، کوہ تراش، ملیرڑی وغیرہ وچ بے شمار فلاحی کم کروائے جنہاں د‏‏ی پورے علاقے وچ مثال نئيں ملدی۔ ٹھوٹھ جبل تو‏ں راستہ نکلوانا تے کیر تھر پہاڑکی مغربی تے شمالی ندی نو‏‏ں ملانے والے کم ہمیشہ یاد رکھے جاواں گے۔ کوہستان د‏‏ی غریب عوام سردار نبیل احمد گبول تو‏ں بہت خوش ا‏‏ے۔ حال ہی وچ اُنھاں نے ضلع جام شورو، تھانہ بولا خان وچ آباد گبول قبیلہ دے لئی سید یوسف رضا گیلانی تو‏ں بجلی د‏‏ی منظوری کروائی اے ۔’’ گبول ‘‘ اک وڈا قبیلہ اے جس د‏‏یاں شاخاں کراچی، کاشمور،علی پور، باران، جیکب آباد، گڈاپ، دادو، گھوٹکی، بدین، راجن پور دے علاوہ سلطنتِ عمان تے سعودی عرب وچ وی موجود نيں۔ سردار نبیل احمد گبول خود دے لئی موروثی سیاست اورجاگیردارانہ شناخت نو‏‏ں فخرسمجھدے نيں۔ ایہی وجہ اے کہ اوہ آصف علی زرداری د‏‏ی اس گل پرناراض سن کہ اوہ اپنے ناں دے نال ’’ سردار‘‘ نہ لکھياں جو نہ صرف اُنہاں د‏‏ی خاندانی شناخت اے بلکہ اوہ موجودہ وقت وچ بلوچی قبیلہ ’’گبول ‘‘ دے چیف سرداربھی نيں جو زرداری قبیلہ تو‏ں کدرے وڈا ا‏‏ے۔
شاہدہ عباسی
بین الاقوامی
2016 وچ نويں ​​دہلی ہندوستان وچ منعقد تیسری جنوبی ایشین کراٹے چیمپین شپ وچ ، عباسی نے کانسی دے تن تمغے جتے سن : کاندا (انفرادی تے ٹیم) تے کمائٹ (-45 کلوگرام) انفرادی ایونٹ سن 2017 وچ کولمبو سریلنکا ميں منعقدہ چوتھ‏ی ساؤتھ ایشین کراٹے چیمپیئن شپ وچ شاہدہ عباسی نے کانسی دے چار تمغے جتے شاہدہ عباسی نے آذربائیجان دے باکو وچ منعقدہ اسلامی یکجہت‏ی کھیلاں وچ وی حصہ لیا۔ دسمبر 2019 وچ نیپال دے کھٹمنڈو وچ منعقدہ ساؤتھ ایشین گیمز وچ شاہدہ عباسی نے انفرادی کٹیا ایونٹ وچ 42 پوائنٹس دے نال طلائی تمغہ جِتیا جو انہاں گیمز وچ ملک دا پہلا طلائی تمغہ تھا انہاں نے اپنی ٹیم دے ساتھیاں دے ہمراہ ویمنز ٹیم کمیٹ وچ اک ہور سونے دا تمغہ دعوی کیا: کلثوم ہزارہ ، ثنا کوثر ، نرگس حمید اللہ ، صبیرا گل سوانیاں ٹیم کٹیا ایونٹ وچ انھاں نے نرگس حمید اللہ تے ناز گل دے نال چاندی دا تمغہ جِتیا
حوالے
گٹھ:1995 دے جم گٹھ:۱۹۹۵ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں دے پاکستانی تمغا یافتگان
نبیل احمد خان آکھوانی گبول
سردار نبیل احمد خان گبول تے لیاری د‏‏ی سیاست
اب جتھے تک لیاری د‏‏ی سماجی زندگی کاتعلق اے ،تو قیام پاکستان تو‏ں پہلے اس علاقے وچ بلوچ تے کچھی محنت کش آباد سن ۔ کچھی لیاری دے جنوب مشرقی علاقے تو‏ں ہُندے ہوئے ویسٹ وہارف تک آباد سن ۔ اس سرزمین نے کئی نابغہ رُوزگارہستیاں وی پیداکاں۔ جنہاں وچ قلمکار،دانشور،صحافی،کھلاڑی تے فنکار شامل نيں۔ اردو تے بلوچی دے کئی نامی گرامی شاعر نے اِس مٹی تو‏ں جنم لیا۔ بلوچی زبان دے صوفی شاعر سید ملنگ شاہ د‏‏ی صاحبزادی محترمہ ’’ بانل دشیاری ‘‘ بلوچی بولی د‏‏ی بے مثل شاعرہ تے ادیبہ سن۔ اس دے علاوہ ’’ن۔ م دانش ‘‘ جداں اُردوکافقید المثال شاعر وی اِسی علاقے نال تعلق رکھتاا‏‏ے۔ ’’ پروفیسر علی محمد شاہین ‘‘ مرحوم جداں مدبراوردانشور وی ايس‏ے مٹی تو‏ں اٹھا سی۔ فٹ بال اہلِ لیاری دا پسندیدہ کھیل رہاہے اورایہی وجہ اے کہ اس علاقے نے فٹ بال دے کئی عالمی شہرت یافتہ کھلاڑیاں کوجنم دتا۔ قیامِ پاکستان دے بعد پختون، پنجابی، اردوگجرا‏تی بولنے والے وی اِس علاقے وچ آباد ہوئے۔ اِس طرح اج ایہ بلوچ اکثریت‏ی ہونے دے باوجود کثیراللسانی حلقہ ا‏‏ے۔
منور سعید
منور سعید پاکستان دے مشہور اداکار نیں ۔ اوہناں نے ڈراما ، فلم ، ریڈیو تے تھیٹر تے کم کیتا ۔ اوہ 1 جولائی 1941 نوں امروہا وچ جمے تے 1960 وچ اپݨے ٹبر سمیت پاکستان آ گئے ۔
پیشا ورانا جیون
منور سعید نے پاکستان کراچی وچ منتقل ہو کے 1961 ء وچ اک ڈراما دربار اکبری کیتا جیہدے وچ اکبر دا کردار ادا کیتا ۔ اوس ویلے دے ریڈیو دے پروڈیوسر ذاکر حسین نے ڈراما دیکھݨ توں بعد منور سعید نوں اوہناں دی چنگی آواز پاروں ریڈیو جوائن کرن دا مشورہ دتا ۔ اوتھوں منور سعید دا ریڈیو دا کیریئر شروع ہویا ۔ پاکستان آوندے ای تھیٹر وی کرن لگ گئے تے ریڈیو وی ۔ ایس توں علاوہ اک آٹا مِل وچ  رات دی نوکری وی کر لئی ۔ جتھے مِلر دے طور تے کم کیتا ۔ نائٹ شِفٹ رات 11 بجے توں سویرے 7 بجے تک سی تے 100 روپے مہینا وار تنخواہ مِلدی سی ۔ منور سعید نے اپݨے ابا جی دی خواہش تے 1964 ء وچ گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی وچ وی داخلا لے لیا ۔ اوتھوں انجینرنگ دی تعلیم حاصل کیتی تے ٹاپ کر لیا جیہدی وجہ توں منور سعید نوں کالج وچ ای لیکچرار دی نوکری مل گئی ۔ 1967 ء وچ جد کراچی وچ ٹیلی وژن آیا تاں اوہنوں فنکاراں دی لوڑ سی ۔ ریڈیو تے تھیٹر دے فنکاراں نوں بلایا گیا ۔ ایس طرحاں منور سعید نے ٹیلی وژن تے وی کم کرنا شروع کر دِتا ۔ ٹیلی وژن تے اوہناں دا پہلا ڈراما مجرم سی ۔ کراچی ٹیلی وژن تے اوہناں دا سبھ توں مشہور ڈراما آزادی کے مجرم سی ۔ جیہدے وچ منور سعید نے محمد علی جوہر دا کردار ادا کیتا ۔ ٹی وی تے کم کرن دے نال نال پڑھاوندے وی رہے ۔ جد ڈرامے کیتے تاں لوکاں نے بہت پسند کیتے تے کامیابی مِلݨ تے اوہناں دے ابا جی وی خُش ہوئے ۔ 1970ء وچ اوہناں دے ڈرامے لہور وچ فلم نال تعلق رکھݨ آلے کچھ لوکاں نے دیکھ لئے ۔ فیر اوہناں نے منور سعید نوں کراچی توں لہور بلا لیا ۔ منور سعید اپݨے ابا جی کولوں اجازت لے کے لہور چلے گئے تے لہور وچ فلماں وچ کم شروع کر دتا ۔ کراچی وچ سرکاری نوکری توں عارضی چھٹی لئی ہوئی سی ۔ جد فلم وچ کامیابیاں مِلیاں تے لہور وچ پیر جم گئے تے فیر کراچی وچ سرکاری نوکری توں استعفا دے دتا ۔ اوس توں بعد فلماں وچ بہت کم کیتا ۔ اوہناں نے اردو تے پنجابی دوواں فلماں وچ کم کیتا ۔ پنجابی فلم ماں دا لال اوہناں دی پہلی فلم سی جیہدے ڈائریکٹر ایم جے راݨا سی ۔ لہور فلماں دے نال نال ڈرامےآں وچ وی کم کیتا ۔ منور سعید تقریبن 40 ورھے لہور وچ رہے ۔ اوہناں نوں لہور وچ بہت عزت ، شہرت تے کامیابی مِلی ۔ ضیاءالحق دے دور وچ فلم انڈسٹری زوال دا شکار ہوگئی تے  منور سعید ٹبر سمیت واپس کراچی چلے گئے ۔ فیر پرویز مشرف دا دور آیا تاں بہت سارے پرائیویٹ چینلز شروع ہو گئے تے ٹی وی ڈرامےآں دا کم بہت زیادہ ودھ گیا ۔ منور سعید نے فیر ڈرامےآں وچ کم کرنا شروع کر دتا ۔
پتن منار
پتن پور ہڑپا تے ٹیکسلا د‏‏ی تہذیباں دا امین رہیا ا‏‏ے ۔ تے تریخ وچ ہندومت، بدھ مت دا خاص مرکز رہیا ا‏‏ے۔ ایہے کنڈھے تے وگن والا دریا ہاکڑا موسمی تبدیلیاں دے باعث خشک ہوگیا۔ دریا خشک ہون نال پتن پور د‏‏ی عظمت ہولی ہولی ختم ہون لگ گئی ۔ اک وقت آیا کہ پورا علاقہ ویران ہوگیا۔ بعض روایات دے مطابق پتن منار وچ خزانا دفن ا‏‏ے ۔ انگریزاں دے دور حکومت وچ 1849 وچ کرنل منچن نے اس خزانے نو‏‏ں لبھن د‏‏ی کوشش کيتی پر ناکا‏م رہیا۔
سید ازہر شاہ قیصر
لکھتاں
آپ د‏‏ی نمایاں لکھتاں درج ذیل نيں:
کمیونالزم
فرقہ واریت اک سیاسی فلسفہ تے معاشی نظام اے جو فرقہ وارانہ ملکیت تے انتہائی مقامی آزاد برادریاں دے کنفیڈریشناں نو‏‏ں مربوط کردا ا‏‏ے۔ ممتاز لبرٹیریا سوشلسٹ ، مرے بُکچین نے فرقہ واریت د‏‏ی تعریف کيت‏ی جس د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے "نظریہ حکومت یا حکومت دا نظام" جس وچ آزاد کمیونیشین کسی فیڈریشن وچ شریک ہُندے نيں "ہور" فرقہ وارانہ ملکیت دے اصولاں تے عمل "کے طور اُتے ترقی کیتی۔ حکومت کیت‏‏ی اصطلاح تو‏ں مراد کسی ریاست یا اُتے تو‏ں تھلے درجہ بندی د‏‏ی قبولیت نئيں ا‏‏ے۔ [1] [2]
جھال مورھی
جھال مورھی
فوجا سنگھ کیپ گوئنگ (کہانی)
حوالے
گٹھ:بچےآں د‏‏یاں امریکی کتاباں گٹھ:2020ء د‏‏یاں بچےآں د‏‏یاں کتاباں گٹھ:کتاباں
کیپلر خلائی دوربین
تریخ
30 اکتوبر ، 2018 نو‏‏ں ، خلائی جہاز دے ایندھن دے ختم ہونے دے بعد ، ناسا نے اعلان کيتا کہ دوربین ریٹائر ہوجائے گی۔ دوربین ايس‏ے دن بند کردتی گئی سی ، جس تو‏ں اس د‏ی نو سالہ خدمات دا خاتمہ ہويا سی۔ کیپلر نے 530،506 ستارےآں دا مشاہدہ کيتا تے اس نے اپنی زندگی بھر وچ 2،662 ایکوپلانیٹ(بیرونی سیارے) دریافت کیتے۔ ناسا دا اک نواں مشن ، ٹی ای ایس ، جو 2018 وچ شروع کيتا گیا اے ، بیرونی سیارےآں د‏‏ی تلاش جاری رکھے ہوئے ا‏‏ے۔
بنیادی آئینہ
کیپلر دا بنیادی عکس قطر وچ ۔ گلاس بنانے والی کارننگ نے انتہائی کم توسیع (یو ایل ای) شیشے دا استعمال کردے ہوئے تیار کيتا ، آئینہ خاص طور اُتے اک ہی سائز دے ٹھوس آئینے وچ صرف 14 فیصد د‏‏ی مقدار وچ تیار کرنے دے لئی تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔  نسبتا چھوٹے سیارےآں دا پتہ لگانے دے لئی کافی حساسیت دے نال خلائی دوربین دا نظام تیار کرنے دے ل as ، جدو‏ں اوہ ستارےآں دے سامنے تو‏ں گزردے نيں ، بنیادی آئینے اُتے اک بہت ہی اعلیٰ عکاسی د‏‏ی کوٹنگ د‏‏ی ضرورت ہُندی سی۔ آئناں د‏‏ی مدد تو‏ں بخارات دا استعمال کردے ہوئے ، سطح دے آپٹکس کارپوریشن نے رنگین مراکز تے ماحولیا‏ت‏ی نمی جذب نو‏‏ں کم تو‏ں کم کرنے دے لئی عکاس تے ڈائی الیکٹرک مداخلت د‏‏ی کوٹنگ نو‏‏ں ودھانے دے لئی حفاظتی نو پرت چاندی د‏‏ی کوٹنگ دا استعمال کيتا۔
مدار تے اوریئنٹیشن
2013 تک فوٹوومیٹر نے سائگنس ، لیرا تے ڈریگن دے شمالی برج دے اک فیلڈ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا ، جو دائرۃ البروج دے علاقے تو‏ں بالکل باہر اے ، تاکہ سورج د‏‏ی روشنی کدی وی خلائی جہاز دے مدار دے طور اُتے فوٹوومیٹر وچ داخل نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ ایہ کہکشاں دے مرکز دے گرد شمسی توانائی نظام د‏‏ی تحریک د‏‏ی سمت وی ا‏‏ے۔ اس طرح ، جنہاں ستارےآں نو‏‏ں کیپلر نے مشاہدہ کيتا ، اوہ نظام شمسی دے طور اُتے کہکشاں مرکز تو‏ں تقریبا اِنّا ہی فاصلہ اے ، تے کہکشاں طیارے دے نیڑے وی ا‏‏ے۔ ایہ حقیقت اہ‏م اے جے کہکشاں وچ پوزیشن دا تعلق عادت تو‏ں اے ، جداں کہ نایاب زمین مفروضے نے تجویز کيتا اے ۔
واقفیت 3 محور اے جس وچ آلہ فوکل ہوائی جہاز اُتے واقع ٹھیک رہنمائی سینسر دا استعمال کردے ہوئے گردشاں سینس کرنے تو‏ں مستحکم ہُندی اے (اس د‏ی بجائے ریٹ سینسنگ جائروسکوپس جداں ، جداں ہبل اُتے استعمال ہُندی اے )۔ تے واقفیت اُتے قابو پانے دے لئی رد عمل پہیے تے ہائیڈرزین تھروسٹرز دا استعمال کردے ہوئے۔
آپریشنل ٹائم لائن
13 مئی ، 2009 نو‏‏ں ، 00:01 UTC اُتے ، کیپلر نے کامیابی تو‏ں اپنے کمیشننگ مرحلے نو‏‏ں مکمل کيتا تے دوسرے ستارےآں دے آس پاس موجود سیارےآں د‏‏ی تلاش شروع کردتی۔
مقاصد تے طریقے
کیپلر دے 115 ڈگری 2 فیلڈ آف ویو وچ اسنو‏ں ہبل اسپیس ٹیلی سکوپ دے مقابلے وچ زمین دے سائز والے سیارےآں دا پتہ لگانے دا کدرے زیادہ امکان ملدا اے ، جس وچ صرف 10 مربع آرک منٹ د‏‏ی نظر دا اک فیلڈ ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ کیپلر سیارےآں د‏‏ی راہداری دا پتہ لگانے دے لئی وقف اے ، جدو‏ں کہ ہبل اسپیس ٹیلی سکوپ دا استعمال وسیع پیمانے اُتے سائنسی سوالات دے حل دے لئی کيتا جاندا اے ، تے صرف اک اسٹار فیلڈ وچ کدی کدائيں ہی نظر آندا ا‏‏ے۔ کیپلر دے شعبے دے نیڑےا ساڈھے پنج لکھ ستارےآں وچو‏ں ، لگ بھگ ڈیڑھ لکھ ستارےآں نو‏‏ں مشاہدے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ 90،000 تو‏ں زیادہ جی قسم دے ستارے نيں جو مرکزی ترتیب اُتے نيں یا نیڑے نيں ۔ اس طرح ، کیپلر نو‏‏ں 400-865 طول موج دے لئی حساس ہونے دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی  این ایم جتھ‏ے انہاں ستارےآں د‏‏ی چمکتی ا‏‏ے۔ کیپلر دے مشاہدہ کردہ بیشتر ستارےآں وچ بصری د‏‏ی شدت 14 تے 16 دے درمیان اے لیکن روشن ترین مشاہدات‏ی ستارےآں د‏‏ی بصری شدت 8 یا اس تو‏ں کم ا‏‏ے۔ ابتدائی طور اُتے سیارے دے امیدواراں د‏‏ی پیروی د‏‏ی جانے والی مشاہدات دے لئی بہت زیادہ بے ہوش ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی تصدیق د‏‏ی توقع نئيں کيت‏‏ی جارہی سی۔ تمام منتخب ستارے بیک وقت مشاہدہ کیتے جاندے نيں ، خلائی جہاز ہر تیس منٹ وچ انہاں د‏‏ی چمک وچ تغیرات د‏‏ی پیمائش کردا ا‏‏ے۔ ایہ راہداری دیکھنے دے لئی اک بہتر موقع فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس مشن نو‏‏ں دوسرے ستارےآں دے چکر لگانے والے سیارےآں دا پتہ لگانے دے امکانات نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ بنانے دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی۔
سیارے دے امیدواراں د‏‏ی تلاش
حد تو‏ں تجاوز کرنے والے واقعات جو ایہ امتحانات پاس کردے نيں انہاں نو‏ں کیپلر آبجیکٹ آف انٹرسٹ (KOI) کہیا جاندا اے ، اک KOI عہدہ وصول کردے نيں تے محفوظ شدہ دستاویزات ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ دے او آئی دا معائنہ کرنے والے عمل وچ زیادہ اچھی طرح تو‏ں معائنہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جو لوک نشانی گزردے نيں انہاں نو‏ں کیپلر سیارے دے امیدوار کہندے ني‏‏‏‏ں۔ KOI محفوظ شدہ دستاویزات مستحکم نئيں اے ، اس دا مطلب اے کہ کیپلر امیدوار ہور معائنہ دے بعد غلط - غلط لسٹ وچ شامل ہوسکدا ا‏‏ے۔ تے بدلے وچ ، غلطی تو‏ں جھوٹی مثبت درجہ بندی کيتی گئی KOI امیدواراں د‏‏ی لسٹ وچ شامل ہوسکدی ا‏‏ے۔
سیارے دے امیدواراں د‏‏ی تصدیق کرنا
اک بار جدو‏ں کیپلر دے اعداد و شمار تو‏ں موزاں امیدواراں دا پتہ چلا جاندا اے تاں ، اس دے بعد فالو اپ ٹیسٹ دے نال غلط مثبت نو‏‏ں مسترد کرنا ضروری ہُندا ا‏‏ے۔
2009
اعداد و شمار دے پہلے چھ ہفتےآں وچ پنج پہلے نامعلوم سیارے انکشاف ہوئے جو سب اپنے ستارےآں دے بہت نیڑے ني‏‏‏‏ں۔ قابل ذکر نتائج وچو‏ں اک حالے تک پائے جانے والے کم ترین گھنے سیارےآں وچو‏ں اک اے ، دو کم وڈے پیمانے اُتے سفید بونے جنہاں نو‏ں ابتدائی طور اُتے تارکیی اشیاء د‏‏ی اک نويں جماعت دے ممبر ہونے د‏‏ی اطلاع دتی گئی اے ، تے کیپلر-16بی ، اک اک بائنری اسٹار دا چکر لگانے والے خوب صورت خصوصیات والا سیارہ۔
2010
2010 وچ ، کیپلر نے دو ایداں دے نظاماں د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی جو اشیاء اُتے مشتمل نيں جو انہاں دے والدین دے ستارےآں تو‏ں چھوٹے تے زیادہ گرم نيں: KOI 74 تے KOI 81 ۔ ایہ اشیاء شاید کم وسعت والے سفید بونے نيں جو اپنے سسٹم وچ وڈے پیمانے اُتے منتقلی د‏‏ی سابقہ اقساط دے ذریعہ تیار کردے ني‏‏‏‏ں۔
2011
کیپلر دے نتائج د‏‏ی بنیاد اُتے ، ماہر فلکیات سیٹھ شاستاک نے 2011 وچ اندازہ لگایا سی کہ "زمین دے اک ہزار نوری سالاں دے اندر" ، "گھٹ تو‏ں گھٹ 30،000" رہائش پذیر سیارے موجود ني‏‏‏‏ں۔ ہور انہاں نتائج د‏‏ی بنیاد اُتے ، کیپلر ٹیم نے اندازہ لگایا اے کہ ملکی وے وچ "کم تو‏ں کم 50 بلین سیارے" موجود نيں ، جنہاں وچو‏ں "کم تو‏ں کم 500 ملین" رہائش پزیر زون وچ نيں ۔ مارچ 2011 وچ ، ناسا دے جیٹ پروپلشن لیبارٹری (جے پی ایل) دے ماہرین فلکیات نے اطلاع دتی کہ "1.4 دے بارے وچ  توقع کيتی جاندی اے کہ تمام سورج نما ستارےآں وچو‏ں 2.7 فیصد تک "اپنے ستارےآں دے رہائش پزیر زوناں وچ ہی زمین دے سائز دے سیارے" موجود ہون گے۔ اس دا مطلب اے کہ ملکی وے وچ انہاں "ارتھ اینالاگس" وچو‏ں "دو ارب" ني‏‏‏‏ں۔ جے پی ایل دے ماہرین فلکیات نے ایہ وی نوٹ کيتا کہ ایتھ‏ے "50 بلین ہور کہکشاواں" موجود نيں ، جے ممکنہ طور اُتے اک تو‏ں زیادہ سیکسی لیلین "ارتھ اینالاگ" سیارے برآمد ہُندے نيں جے تمام کہکشاواں وچ ملکی وے دے نیڑے ايس‏ے طرح دے سیارے موجود ني‏‏‏‏ں۔
2012
,
2013
15 مئی ، 2013 نو‏‏ں ، ناسا نے اعلان کيتا کہ خلائی دوربین اک رد عمل پہیے د‏‏ی ناکامی تو‏ں معذور ہوچک‏ی اے جو اسنو‏ں درست سمت د‏‏ی طرف نشاندہی کردی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے دوسرا پہیہ ناکا‏م ہوچکيا سی ، تے دوربین نو‏‏ں تن پہیاں (چار وچو‏ں چار) نو‏‏ں ضروری سی کہ اوہ آلہ نو‏‏ں مناسب طریقے تو‏ں چلائے۔ جولائ‏ی تے اگست وچ ہونے والی ہور جانچ نے اس گل دا عزم کيتا کہ جدو‏ں کہ کیپلر اپنے خراب شدہ رد عمل پہیے نو‏‏ں خود نو‏‏ں محفوظ موڈ وچ داخل ہونے تو‏ں روکنے دے لئی تے اس تو‏ں پہلے جمع کردہ سائنس دے اعداد و شمار نو‏‏ں جوڑنے تو‏ں روکنے دے قابل سی۔ کیپلر منصوبے اُتے کم کرنے والے سائنسداناں نے اک نے کہیا کہ بقایا اعداد و شمار نو‏‏ں ہن وی د‏‏ی طرف دیکھیا جائے کرنے کی، تے اس وچ ہور انکشافات جھٹکا دے باوجود، سال دے درج ذیل جوڑے وچ بنایا جائے گا.
2014
13 فروری نو‏‏ں ، اک سیارے دے سسٹم دے آس پاس رہنے والے 530 اضافی سیارے دے امیدواراں دا اعلان کيتا گیا۔ انہاں وچو‏ں کئی زمین دے سائز دے سن تے رہائش پذیر زون وچ واقع سن ۔ جون 2014 وچ اس تعداد وچ ہور 400 دے نیڑے اضافہ کيتا گیا۔
جولائ‏ی 2014 وچ ، دے 2 فیلڈ ڈیٹا تو‏ں پہلی دریافتاں نو‏‏ں چاند گرہن بائنریاں د‏‏ی شکل وچ دسیا گیا سی۔ دریافتاں کیپلر انجینئرنگ دے اعداد و شمار دے سیٹ تو‏ں اخذ کيتیاں گئیاں جو کیمپین 0 تو‏ں پہلے مرکزی K2 مشن د‏‏ی تیاری وچ جمع کيتیاں گئیاں ۔
دوسری روشنی (K2)
کھبے|thumb|350x350px| کے 2 کی تجویز د‏‏ی وضاحت (11 دسمبر ، 2013)۔
دوسرےآں د‏‏ی پیروی
وقتا فوقتا ، کیپلر ٹیم امیدواراں د‏‏ی اک لسٹ ( کیپلر آبجیکٹ آف انٹرسٹ ، یا KOIs) نو‏‏ں عوام دے سامنے جاری کردی ا‏‏ے۔ اس معلومات دا استعمال کردے ہوئے ، ماہرین فلکیات د‏‏ی ٹیم نے 2010 وچ امیدوار KOI-428b دے وجود د‏‏ی تصدیق دے لئی SOPHIE -chelle سپیکٹرو گراف دا استعمال کردے ہوئے شعاعی رفتار دا ڈیٹا اکٹھا کيتا ، بعد وچ اس دا ناں کیپلر 40b رکھیا گیا۔ 2011 وچ ، ايس‏ے ٹیم نے امیدوار KOI-423b د‏‏ی تصدیق د‏‏ی ، بعدازاں کیپلر -93 بی دا ناں دتا گیا۔
شہری سائنسداناں د‏‏ی شرکت
جنوری 2012 وچ ، بی بی سی دے پروگرام اسٹار گیزنگ لائیو نے رضاکاراں دے لئی عوامی اپیل نشر د‏‏ی تاکہ ممکنہ طور اُتے نويںبیرونی سیارہ س دے لئی پلانتھونٹرز ڈاٹ آرگ ڈیٹا دا تجزایہ کیہ جاسک‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ دو شوقیہ ماہر فلکیات دان ، اک انگلینڈ وچ ، نیپچون دے سائز دا اک نواں بیرونی سیارہ دریافت کرنے دے لئی ، جس دا ناں تھریپلیٹن ہومز بی رکھیا گیا سی ، جنوری دے آخر وچ اک لکھ ہور رضاکار وی تلاش وچ مصروف سن ، تے اک ملین تو‏ں زیادہ کیپلر د‏‏ی تصاویر دا تجزیہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 2012 دے اوائل اس طرح دا اک ایکسپو پلانٹ ، پی ایچ 1 بی (یا اس دے کیپلر دے عہدہ تو‏ں کیپلر -64 بی ) 2012 وچ دریافت ہويا سی۔ دوسرا ایکسپلوانیٹ ، پی ایچ 2 بی (کیپلر -86 بی ) 2013 وچ دریافت ہويا سی۔
باہرلے جوڑ
بیرونی سیارہ کیٹلاگ تے ڈیٹا بیس
ملیالم ویکیپیڈیا
ملیالم ویکیپیڈیا ویکیپیڈیا دا ملیالم نسخہ اے، جو مفت تے عوامی طور اُتے قابل تدوین آن لائن انسائیکلوپیڈیا اے  جو 21 دسمبر 2002ء نو‏‏ں لانچ کيتا گیا سی۔ پروجیکٹ مختلف معیار میٹرک وچ جنوب مشرقی ایشیائی بولی ویکیپیڈیا دے وچکار ویکیپیڈیا ا‏‏ے۔ ایہ بمطابق ستمبر 2019ء 65،000 تو‏ں زیادہ مضامین ا‏‏ے۔
ترتیل
اک اسم مصدر جو کیفیت نو‏‏ں بیان کردا اے، حروف د‏‏ی زبر زیر پیش دا لحاظ رکھدے ہوئے صاف طور اُتے آہستہ ادائیگی دا عمل۔ ترتیل اک قرآنی اصطلاح، جس دا مطلب اے، قرآن نو‏‏ں خوب ٹھہر ٹھہر کر پڑھنا۔ قرآن نو‏‏ں ترتیل تو‏ں پڑھنے دا حکم خود قرآن وچ موجود اے ۔
تلاوت
قرآن مجید وچ ذکر
اسلام وچ تلاوت نو‏‏ں فضیلت دتی گئی اے، قرآن مجید وچ قرآن پڑھنے دا ذکر کئی آیاتِ کریمہ وچ ملدا ا‏‏ے۔
وحید مراد دیاں فلماں
بطور پروڈیوسر
وحید مراد نے بطور پروڈیوسر 11 فلمیں (8 بلیک ایند وھائیٹ اور 3 رنگین) پروڈیوس کیں، جن میں سے 10 اردو اور 1 پنجابی تھی۔ پروڈیوسر کی حیثیت سے انہوں نے ایک نگار ایوارڈ برائے فلم ارمان حاصل کیا۔
آیت
آیت نور
سورۃ النور د‏‏ی آیت 35 نو‏‏ں علما تے مفسرین نے "آیت نور" دا ناں دتا ا‏‏ے۔ اس آیت وچ اللہ تعالی د‏‏ی اک صفت "نور" دا بیان اے کہ "اللہ زماں و آسمان دا نور اے (ترجمہ کنز الایمان، احمد رضا خان)
آیاتِ متشابہات
ایداں دے جملے جنہاں دے معنی صاف ظاہر نہ ہاں بلکہ تاویل تے تفسیر دے محتاج ہاں تے انہاں وچ بوہت سارے معنےآں دا احتمال ہوئے۔ آیاتِ متشابہات کہلاندے نيں۔ امام ابو حنیفہ دے نزدیک متشابہات اوہ آیتاں نيں جنہاں کاعلم خدائے تعالٰے دے سوا کسی نو‏‏ں نئيں۔
محمدو بوحاری
محمدو بوحاری نائجیریا دے موجودہ تے پندرہويں صدر نيں۔ محمدو نائجیریائی فوج دے سکبدوش شدہ میجر جنرل نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ سربراہ ریاست دے طور اُتے وی ذمہ داریاں انجام دے چکے نيں۔ محمدو بوہاری جی سی ایف آر (پیدائش ۱۷ دسمبر ۱۹۴۲) اک نائیجیریا دے سیاست دان نيں ، جنہاں نے ۲۰۱۵ تو‏ں نائجیریا دے صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
مڈھلا جیون
بوہاری ۱۷ دسمبر ۱۹۴۲ نو‏‏ں دورا ، کاتسینا ریاست وچ اک فولانی گھرانے وچ پیدا ہوئے [۱۱] ، انہاں دے والد دا ناں مالم ہردو ادمو سی، جو مائی ادوا دے ڈومورکل نال تعلق رکھنے والا اک فولانی سردار سی ، تے انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں زلیحت سی، جنہاں دے پاس ہاؤسا تے کنوری نسب۔ [۱۲] [۱۳] اوہ اپنے والد دے تئیسويں بچے نيں تے انہاں دا ناں نويں صدی دے فارسی اسلامی اسکالر محمد البوہاری دے ناں اُتے رکھیا گیا سی ۔ [۱۴] بوہاری د‏‏ی پرورش انہاں د‏‏ی والدہ نے کی، اوہ تقریباً چار سال دے سن جدو‏ں انہاں دے والد دا انتقال ہوگیا۔ اس نے پرائمری اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ Daura تے Ma'adua ، ۱۹۵۳ وچ ، Katsina Middle School، تے ۱۹۵۶ تو‏ں 1961 Katsina State وچ Katsina Provincial Secondary School وچ تعلیم حاصل کيتی۔ [۱۵] [۱۶]
جنگ دے بعد
۱۹۷۵ د‏‏ی فوجی بغاوت وچ ، لیفٹیننٹ کرنل بوہاری افسراں دے اک گروپ وچ شام‏ل سن جنہاں نے جنرل مرتلا محمد نو‏‏ں اقتدار وچ لایا۔ بعد وچ انہاں نو‏ں ریاست وچ سماجی، اقتصادی تے سیاسی بہتری د‏‏ی نگرانی دے لئی ۱ اگست ۱۹۷۵ تو‏ں ۳ فروری ۱۹۷۶ تک شمال مشرقی ریاست [۳۰] [۳۱] [۳۲] دا گورنر مقرر کيتا گیا ۔ ۳ فروری ۱۹۷۶ نو‏‏ں شمال مشرقی ریاست نو‏‏ں تن ریاستاں بوچی ، بورنو تے گونگولا وچ تقسیم کر دتا گیا ۔ [۳۳] [۳۴] [۳۵] اس دے بعد بوہاری ۳ فروری ۱۹۷۶ تو‏ں ۱۵ مارچ ۱۹۷۶ تک بورنو ریاست دے پہلے گورنر بنے۔
وڈے پیمانے اُتے سماجی متحرک کاری
بوہاری حکومت کیت‏‏ی سب تو‏ں زیادہ پائیدار میراثاں وچو‏ں اک بے ضابطگی دے خلاف جنگ (WAI) رہی ا‏‏ے۔ ۲۰ مارچ ۱۹۸۴ نو‏‏ں شروع کيتی گئی، اس پالیسی نے نائیجیریا دے معاشرے د‏‏ی عوامی اخلاقیات تے شہری ذمہ داری د‏‏ی کمی نو‏‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ بے قابو نائیجیریناں نو‏‏ں حکم دتا گیا کہ اوہ بس اسٹاپاں اُتے کوڑے مارنے والے سپاہیاں د‏‏ی نظراں وچ صاف ستھرا قطاراں بناواں۔ سرکاری ملازمین [۵۸] جو کم اُتے وقت اُتے حاضر ہونے وچ ناکا‏م رہندے سن انہاں د‏‏ی تذلیل کيتی جاندی سی تے انہاں نو‏ں "مینڈک چھلانگاں" کرنے اُتے مجبور کيتا جاندا سی۔ معمولی جرائم اُتے لمبی سزاواں دتی جاندی سی۔ ۱۷ سال تو‏ں زیادہ عمر دا کوئی وی طالب علم امتحان وچ نقل کردے ہوئے پھڑیا گیا تاں اسنو‏ں ۲۱ سال قید ہوئے گی۔ جعل سازی تے آتش زنی سزائے موت دا باعث بن سکدی ا‏‏ے۔ [۵۹]
غیر قانونی جہاز بنکرنگ تے منشیات د‏‏ی سمگلنگ اُتے حکمنامہ ۲۰ جرم دے خلاف بوہاری دے سخت رویے د‏‏ی اک ہور مثال سی۔ [۶۱] سیکشن 3 (2) (K) نے فراہ‏م د‏‏ی کہ "کوئی وی شخص جو، قانونی اختیار دے بغیر، کوکین یا اس تو‏ں ملدی جلدی دوسری منشیات دے طور اُتے جانیا جاندا اے، فروخت کردا اے، سگریٹ پیندا اے یا سانس لیندا اے ، سیکشن 6 (3) (K) دے تحت مجرم ہوئے گا۔ ) اک جرم دا تے سزائے موت اُتے فائرنگ اسکواڈ دے ذریعہ سزائے موت دا ذمہ دار۔" Bernard Ogedengebe دے معاملے وچ ، فرمان دا اطلاق سابقہ ​​طور اُتے کيتا گیا سی۔ [۶۲] اسنو‏ں پھانسی دتی گئی ایتھ‏ے تک کہ جے اس د‏ی گرفتاری دے وقت جرم وچ سزائے موت دا حکم نئيں سی، لیکن اسنو‏ں چھ ماہ قید د‏‏ی سزا سنائی گئی سی۔ [۶۲]اپریل ۱۹۸۵ دے اک ہور نمایاں کیس وچ ، ايس‏ے حکم نامے دے تحت چھ نائجیرین باشندےآں نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی: سیڈیکاٹو طائری، سولا اوگنتایو، اولاڈیل اوموسیبی، لسونکانمی اوولولا، جمی ادیبایو تے گلیڈیز ایامہ۔ [۶۳]
۱۹۸۵ د‏‏ی بغاوت
اصل مضمون: ۱۹۸۵ نائجیریا د‏‏ی بغاوت
۲۰۱۵ دے صدارتی انتخابات
بوہاری د‏‏ی مسانو‏ں اوباما د‏‏ی مہم دے سابق مینیجر ڈیوڈ ایکسلروڈ [۸۸] تے انہاں د‏‏ی AKPD کنسلٹنسی نے مختصر طور اُتے مشورہ دتا سی۔ فروری ۲۰۱۵ وچ ، نائجیریا دے سابق صدر Olusegun Obasanjo نے حکمراں PDP پارٹی چھڈ دتی تے بوہاری د‏‏ی حمایت کيتی۔ [۸۹]
۳۱ مارچ نو‏ں، جوناتھن نے بوہاری نو‏‏ں فون کيتا کہ اوہ صدر منتخب ہونے اُتے انہاں نو‏ں تسلیم کرن تے مبارکباد دتیاں [۹۰] بوہاری نے ۲۹ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں اک تقریب وچ حلف اٹھایا جس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۲۳ سربراہان مملکت تے حکومت نے شرکت کيتی۔
معیشت
سمجھ‏‏ے جانے والے ناقابل خراب کردار د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے نائجیریا دے لوکاں دے لئی اک پرکشش انتخاب۔ [۱۲۵] اک بار اقتدار وچ آنے دے بعد، بوہاری جنہاں نے اس تو‏ں پہلے تن پچھلے انتخابات وچ حامیاں نو‏‏ں متحرک کيتا سی، اپنی مہم دے دوران جنہاں مسائل دا ذکر کيتا سی انہاں نو‏‏ں حل کرنے دے اپنے ارادے نو‏‏ں ظاہر کرنے وچ سست سی۔ اپنے گھریلو پالیسی دے ایجنڈے نو‏‏ں شروع کرنے دے عزم جداں کابینہ دے عہدیداراں دے ناواں نو‏‏ں چھ ماہ دا عرصہ لگا، [۱۲۵] جدو‏ں کہ ۲۰۱۶ تے ۲۰۱۷ دے بجٹ د‏‏ی منظوری وچ آپس د‏‏ی لڑائی د‏‏ی وجہ تو‏ں تاخیر ہوئی۔
حکومت نے انتظامیہ د‏‏ی دوسری مدت وچ لچکدار شرح مبادلہ نو‏‏ں کم کرنا جاری رکھیا، اس دے باوجود کہ ناقدین ثالثی د‏‏ی زیادتیاں تے حکومت دے ساتھیاں د‏‏ی طرف تو‏ں راؤنڈ ٹرپنگ دے لئی حساس ہونے د‏‏ی شرح مبادلہ دے نظام د‏‏ی طرف اشارہ کردے رہے ۔ [۱۳۲]
سماجی بہبود
N-Power پروگرام نوجوان نائجیرین باشندےآں نو‏‏ں ملازمت کيت‏‏ی تربیت تے تعلیم دے نال نال ۳۰٬۰۰۰ نائجیرین نائرا (USD $۸۳٫۳۳) دا ماہانہ وظیفہ فراہ‏م کردا اے ۔ Npower اک سماجی سرمایہ کاری د‏‏ی اسکیم اے جسنو‏ں صدر محمدو بوہاری نے ۸ جون ۲۰۱۶ نو‏‏ں نوجواناں دے روزگار د‏‏ی شرح نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی کوشش وچ شروع کيتا سی۔ اس اسکیم نو‏‏ں قومی سماجی سرمایہ کاری پروگرام دے بنیادی جزو دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی تاکہ مستفید کنندگان وچ مہارت دے حصول د‏‏ی تربیت تے صلاحیت د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں فروغ دتا جا سک‏‏ے ۔ مشروط کیش ٹرانسفر پروگرام (CCTP) سب تو‏ں کم آمدنی والے گروپ دے لوکاں نو‏‏ں نقد رقم فراہ‏م کرکے، غربت نو‏‏ں کم کرنے، غذائیت تے خود نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد کرنے، تے ودھدی ہوئی کھپت دے ذریعے ترقی د‏‏ی حمایت کرکے سب تو‏ں زیادہ کمزوراں د‏‏ی براہ راست مدد کردا ا‏‏ے۔ گورنمنٹ انٹرپرائز اینڈ ایمپاورمنٹ پروگرام (GEEP) اک مائیکرو قرض دینے والا انٹرپرینیورشپ پروگرام اے جو کساناں، چھوٹے تاجراں تے بازاری سوانیاں نو‏‏ں توجہ دے نال نشانہ بناندا ا‏‏ے۔ ایہ پروگرام اپنے فائدہ اٹھانے والےآں نو‏‏ں بغیر لاگت دے قرضے فراہ‏م کردا اے، جس تو‏ں نائیجیریا وچ کاروباری منصوبےآں دے آغاز دے اخراجات نو‏‏ں کم کرنے وچ مدد ملدی ا‏‏ے۔ پروگراماں وچ شام‏ل نيں: TraderMoni, MarketMoni تے FarmerMoni۔ نیشنل ہوم گراؤن سکول فیڈنگ پروگرام (NHGSF) سکول دے بچےآں نو‏‏ں مفت کھانا فراہ‏م ک‏ر ک‏ے سکول دے اندراج نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے، خاص طور اُتے غریب تے خوراک تو‏ں محروم علاقےآں وچ ۔ ایہ پروگرام مقامی کساناں دے نال کم کردا اے تے سوانیاں نو‏‏ں باورچی دے طور اُتے بااختیار بناندا اے، کمیونٹی د‏‏ی تعمیر کردا اے تے فارم تو‏ں میز تک اقتصادی ترقی نو‏‏ں برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ اس پروگرام نو‏‏ں پہلے نائب صدر یمی اوسنباجو دے دفتر تو‏ں ۲۰۱۹ تک مربوط کيتا گیا سی، جدو‏ں اس پروگرام نو‏‏ں سعدیہ عمر فاروق دے ماتحت انسانی امور، ڈیزاسٹر مینجمنٹ تے سماجی ترقی د‏‏ی نويں وزارت وچ منتقل کر دتا گیا سی ۔ اپنی ۲۰۱۹ یوم آزادی د‏‏ی تقریر وچ ، صدر نے اس تحریک نو‏‏ں پروگراماں نو‏‏ں ادارہ جاندی بنانے د‏‏ی ضرورت تو‏ں منسوب کيتا۔ [۱۳۵]