cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
میر انیس
میر انیس دے مرثیاں دا مختصر فنّی جائزہ
جنابِ انیس دے رقم کردہ مرثیے ہن تک کروڑاں اکھاں، زباناں تے سماعتاں نو‏‏ں اپنے ملکوندی خصائل دا گواہ بنا چکے نيں۔ انیس دے کہ‏ے ہوئے مرثیاں وچ آیات تے روایات، تریخ، تخیئل، ماحول، سراپا، رَجَز، مظلومیت، آہ تے بکا، مکالمات، اعداد تے شمار، منطق تے فلسفہ، علومِ جہانی تے اصول تے عقائد دے مفاہیم د‏‏ی ایسی متوازن آمیزش ملدی اے کہ انیس دے علم تے فضل د‏‏ی وسعتاں بیکراں محسوس ہونے لگتی نيں۔ انیس نے دبیر دے مقابلہ وچ سلیس بولی استعمال کیت‏‏ی۔ اس دے باوجود اردو ادب دے محققاں دے مطابق طولِ تریخ وچ تراکیب تے فرہنگ دا سب تو‏ں عظیم ذخیرۂ لفظاں میر انیس دے کلام وچ ملدا ا‏‏ے۔ عروض تے قوافی، صرف تے نحو، تراکیب، صنائع تے بدائع ،محاکات، محاورات تے بندشاں انہاں دے ایتھ‏ے دست بستہ نظر آندے نيں۔ مرثیہ بیانیہ شاعری دا ناں ا‏‏ے۔ انیس نے اس وچ اک ناظر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خارجی اندازِ ملاحظہ تے مرثیے دے کرداراں د‏‏ی اپنی داخلی کیفیات نو‏‏ں بیک وقت یک جا ک‏ے دے واقعہ نگاری نو‏‏ں معجزا‏‏تی انداز تک متحرّک تے بے نظیر بنا دتا ا‏‏ے۔ میر انیس دا اجتماعی کارنامہ ایہ اے کہ انہاں نے مرثیہ نگاری نو‏‏ں اک سماجی رسم دے درجہ تو‏ں اٹھا دے نفیس ترین ادبی صنف تے مرثیہ گوئی نو‏‏ں فنِّ لطیف وچ بدل دتا ا‏‏ے۔
وفات
اک صدی کے بعد بھی تاریخ دیتی ہے صدا
’’جوہری بھی اس طرح موتی پرو سکتا نہیں‘‘ (1874)
باہرلے جوڑ
گٹھ:اردو شاعر
حران دی لڑائی
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دی تریخ گٹھ:پارتھی سلطنت گٹھ:اٹلی دی تریخ گٹھ:رومی سلطنت
صادق حسین قریشی
صادق حسین قریشی (جولائی 25, 1927 – 24 جون 2000) اک پاکستانی سیاستدان سی۔ اوہ پنجاب دا گورنر (March 1974 - 13 March 1975) تے وزیراعلا ریا۔
مسجداں دی لسٹ
فلسطین
thumb|مسجد اقصٰی
جاپان
thumb|مسجد کوبے
آذربائیجان
thumb|مسجد تازہ پیر thumb|بی بی ہیبت مسجد, باکو
برطانیہ
thumb|فضل مسجد، لندن
روس
thumb|قل شریف مسجد
سربیا
thumb|بجراکلی مسجد
نائجیریا
= امریکین =
ضلع بانکا
گٹھ:بہار دے ضلعے
چک 70 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
گور ودال
گور ودال (اکتوبر 3, 1925 - جولائی 31, 2012) اک امریکی ڈرامہ تے ناول لکھاری سی۔ اوہدیاں سیانف والے چبھدے باک پڑھن والی شے نیں۔
جھیل مگاڈی
جھیل مگاڈی تریڑ افریقہ چ اک جھیل اے۔ ایہ افریقی دیس کینیا چ اے ۔
اک چنگا آرٹیکل کنج دا ہوندا اے ؟
مورتاں
en:Wikipedia:Good article criteria
ٹائیفائیڈ
Typhus (morbus)
خوجہ اثنا عشری
ملا قادر حسین تے دیو جی جمال نو‏‏ں خوجہ اثنا عشری دے بانیاں وچو‏ں قرار دیندے نيں۔ انہاں د‏‏ی بعض سیاسی تے مذہبی مشہور شخصیتاں وچ تنزانیہ وچ بلال مسلم مشن دے بانی سید سعید اختر رضوی تے بانی پاکستان محمد علی جناح دا ناں لیا جا سکدا ا‏‏ے۔
خوجہ‌ نشین مناطق
امارات، بنگلادیش، یمن، عمان، زنگبار، یوگانڈا، سومالیہ، ماڈاگاسکار، ہالینڈ تے فرانس وی انہاں ملکاں وچ شمار ہُندے نيں جتھ‏ے اُتے اثنا عشری خوجے آباد نيں۔
ایران دے نال تعلقات
چونکہ ایران د‏‏ی اکثریت شیعہ اثناعشریہ نيں اسلئی خوجہ اثنا عشری نو‏‏ں ایران تو‏ں دلی لگاؤ ا‏‏ے۔ ایہ لوک امام رضاؑ تے حضرت معصومہ(س) د‏‏ی ریارت کيت‏ی غرض تو‏ں ایران دا سفر کردے نيں۔ انہاں دے بعض نوجوان نسل دینی تعلیم د‏‏ی خاصر ایران دے دینی درسگاہاں وچ تحصیل علم وچ مشغول نيں۔
ویونت: چنگے آرٹیکل
نشانی
جیڑے ارٹیکل چنگے آرٹیکل بنان لئی چنے جان گے اونان دے مڈ تے تھلے دتا گیا سچہ لال دینا چاہیدا اے۔
اعشیٰ قیس
ولادت
ابو بصیر میمون بن قیس البکری معروف بہ اعشیٰ الاکبر 530ء وچ یمامہ وچ منفوحہ دے مقام اُتے متولد ہويا۔ اس دا پہلا راوی خود اس دا ماموں مسیب بن علس سی۔
نکی بینز
باہری لنک
گٹھ:جم 1981 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ٹرانٹو دیاں اداکاراواں گٹھ:کنیڈیئن پورنوگرافک فلم اداکاراواں
کوکا لہر
کوکیاں نے سمادھاں ڈھاہیاں
سکھ مشنری لہر دے حصے وجوں رام سنگھ نے اپنے چیلیاں نوں سمادھاں بناؤن دے کھلاف بھڑکایا۔ اس نے سمادھ بناؤنا سکھی دے مولوں الٹ دسیا۔ اوہناں نے بت-پرستی دے خلاف پرچار کیتا۔ اس دے اجیہے بولاں دا اثر کجھ تتے نوجواناں ’تے ہویا اتے اوہناں نے پنجاب دے کجھ حصیاں وچ سمادھاں ڈھاہنیاں شروع کر دتیاں۔ سمادھاں ڈھاہن دی سبھ توں پہلا ایکشن 7 جولائی 1866 دے دن لدھیانہ وچ ہویا۔ پہلی ستمبر 1866 دے دن کوکیاں نے فیروزپور وچ کجھ سمادھاں ڈھاہ دتیاں۔ ایہہ کاروائی 20 اکتوبر 1866 دے دن فیروزپور ’چ پھر دوہرائی گئی۔ 12 دسمبر 1866 نوں لدھیانے وچ تے 5 جنوری 1867 نوں سیالکوٹ وچ وی کجھ سمادھاں ڈھاہیاں گئیاں سن۔ ہشیارپور وچ کجھ کوکیاں نے ہندواں دے منوکلپت دیوی دیوتیاں دے بتّ وی بھنّ دتے۔ ایہناں وچ اک گاں دا بت وی سی۔ کُوکیاں دے اس ایکشن نے ہندواں وچ غصہ بھر دتا تے اوہ اس کُوکا-ٹولے نوں ہندو-ورودھی ٹولا کہن لگ پئے۔ ... پر ایہہ لوک چھیتی ہی بریٹیش سرکار دیاں نظراں وچ آ گئے تے اوہناں نے ایہناں دیاں حرکتاں تے قانون توڑے جان دیاں کاروائیاں ’تے نگاہ رکھنی شروع کر دتی۔ انگریزاں نے 1863 دے اخیر وچ رام سنگھ ’تے نگرانی ودھا دتی تے اس نوں پنڈ وچ اک طرحاں نال نظربند کر دتا۔ ہن اس نوں کتے وی جان توں پہلاں پولیس دی اگاؤں اجازت لینی پیندی سی۔ اس مگروں اوہ بہتا سماں بھینی پنڈ وچ ہی رہا پر 1867 دی مارچ وچ اس نے سرکار توں انندپور صاحب جان واسطے منظوری لے لئی۔ اس ویلے انندپور صاحب دے گوردواریاں ’تے اکالیاں (نہنگاں) دا قبضہ سی۔ اوہ اتھے پنتھک روائتاں ہی نبھاؤندے سن۔ اوہ اپنے آپ نوں آزاد قوم کہندے سن تے انگریزی حکومت دی ذرا-ماسہ وی پرواہ نہیں کردے سن۔ انگریزاں ولوں رام سنگھ نوں انندپور صاحب جان دی اجازت دین پچھے اک کارن ایہہ وی سی کہ اوہ (انگریز) اکالیاں واسطے مصلے کھڑے کرنے چاہندے سن۔ انندپور دے رستے وچ رام سنگھ دی دو اگریز افسراں، میک اینڈریو اتے پرکنس، نال ملاقات کروائی گئی۔ اس موقعے ’تے فضل حسین ناں دا اک پولیس انسپیکٹر وی حاضر سی۔ اس میٹنگ مگروں انگریزاں نے رام سنگھ دی نظربندی وی ختم کر دتی۔ اس دے نال ہی سرکار نے اپنے کجھ سوہیئے اس دے چیلے بنا کے اس دے نال جوڑ دتے۔ اننج اس مگروں رام سنگھ نال نویں لوک شامل نہیں ہوئے تے اس دے چیلیاں دی گنتی صرف کجھ سینکڑے تک ہی محدود رہِ گئی۔ ... فروری 1869 وچ کُوکے رپانا (نیڑے مکتسر) وچ اک اکٹھ کر رہے سن۔ اس اکٹھ وچ پولیس دا ڈپٹی سپرڈینٹ دیوان بخش وی حاضر سی۔ جد اس نے اک بلارے دی بولی ’تے اعتراز کیتا تاں کجھ کوکیاں نے اس دی تلوار کھوہ لئی اتے اس دی کٹّ-مار وی کیتی۔ جد اس دی خبر فیروزپر دے ایس.پی. نوں پجی تاں اس نے پولیس فورس بھیج دتی۔ پہلاں تاں کوکیاں نے پولیس دا ورودھ کیتا پر اخیر ہتھیار سٹّ دتے۔ پولیس نے 44 کُوکیاں نوں گرفتار کر لیا۔ اس مگروں فیروزپور پولیس نے کوکیاں دیاں کاروائیاں بند کروا دتیاں۔ 1870 وچ اجیہا اک حکم کشمیر سرکار نے وی جاری کیتا۔ ...
ساؤتھ افریقن کمیونسٹ پارٹی
ساؤتھ افریقن کمیونسٹ پارٹی (SACP) دکھنی افریقہ دی اک کمیونسٹ پارٹی اے۔ ایہہ 1921 وچ بنی سی۔ ایہہ 1950 وچ غیر-قانونی اعلان دتی گئی سی۔ اسنے رنگبھید دے خلاف جدوجہد وچ سرگرم حصہ لیا۔ ایہہ کانگرس آف ساؤتھ افریقن ٹریڈ یونیئنز، کوساٹو (COSATU) اتے افریقی نیشنل کانگرس (اے این سی) دے نال تنّ-دھری گنڈھ-جوڑ وچ اے۔
چک 73 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
شاہ عباس اول
صفوی سلطنت دا سب تو‏ں عظیم بادشاہ، (پیدائش: 17 جنوری 1571ء، وفات: 19 جنوری 1629ء) اس دا دور خاندان صفویہ دا عہد زریں اے۔
چک 74 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
آکلینڈ
آکلینڈ (انگریزی: Auckland) نیوزی لینڈ دا اک شہر اے۔ایہ آکلینڈ علاقہ چ واقع اے۔
ختنے تے جھگڑا
مرد د‏‏ی ختنہ اُتے تنازع
جدید دور وچ انٹرنیٹ اُتے ختنہ اُتے مخالفت کرنے دے لئی کئی فورم قائم کیتے گئے نيں۔ انہاں ہی وچو‏ں ڈاکٹرز اپوزنگ سرکم سیشن ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی مخالفت کيتی وجوہ اس طرح نيں:
چک 75 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
کلےمیڈوموناس
کلےمیڈوموناس یوکیریوٹ دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہ اکولگنے جنور نیں۔ ایہ پانی وچ ملدے نیں۔ ایہ لباٹریاں وچ پڑھن ویکھن لئی ورتے جاندے نیں۔
ضلع جیحانآباد
گٹھ:بہار دے ضلعے
مولانا احمد الدین
وفات
گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:1852 دے جم گٹھ:1929 دیاں موتاں
چک 76 دس آر
چک 76 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
الیگزینڈر ہیڈلے آزاد
الگزینڈر ہیڈلے آزاد اردو دے مشہور شاعر غالب دے شاگرد سن ۔آزاد اُنہاں دا تخلص سی۔ باپ دا نام جیمس ہیڈلے سی تے انہاں دے خاندانی حالات دے بارے وچ زیادہ معلومات نہیں ہوسکیاں۔ انہان دے والد انیسویں صدی وچ دہلی آئے سن تے اک مسلمان عورت نال شادی کیتی سی۔ 27 جولائی 1861ء وج آزاد نے بتی(32) سال دی عمر وچ انتقال کیتا۔ اس طرح انہاں دا سن ولادت 1829ء بندا اے۔ اسدی تاریخ وفات 7 اگست وی دسی  جاندی اے۔
فیروز خان نون
thumb|405x405px|ملک فیروز خان نون, 1958 فیروز خان نون (1893–1970) اک پاکستانی سیاستدان سی اوہ پنجاب دا وزیراعلا تے پاکستان دا وزیراعظم رہے ۔
فارسی گردان
انپھنیٹو اتے سٹیمّ
حال سٹیمّ وچ ودھیرے بھنتا اے، اتے بہت ساریاں عامَ کریاواں وچ انپھنیٹو سٹیمّ نال بہت گھٹ برابری دکھائی دندی اے:
حال سنکیتک، حال سبجنکٹو، اتے حال کردنت حال سٹیمّ توں بندے ہن، باقی دور انپھنیٹو سٹیمّ توں۔ دونوں سٹیماں دی ورتوں کریا-نانوا بناؤن لی کیتی جا سکدی اے۔ جویں: گفتوگو گفتگو 'گل بات'، رفت وآمد رفت او آمد 'جانا اتے آؤنا'، خوش نويس خوش نویس ' 'سلیکھ'۔
کردنت
فارسی کریاواں دے دو کردنت ہن - پورن اتے حال۔
پورن کردنت انپھنٹو سٹیمّ وچ ه -اے جوڑ کے بندا اے۔ ایہہ ساکرمک کریاواں وچ پیسو اے مگر اکرمک کریاواں وچ ایکٹو اے (جویں کہ رپھتے ‘چلا گیا’)۔
پڑناویں انت
کریا دے پڑناویں روپ زیادہ تر آسان جاے پچھیتر دے نال بندے ہن۔ پڑناویں پچھیتر حال اتے مستقبل دور لئی اتے دو سبجنکٹو کالاں لئی پڑناویں پچھیتر ہن:
'ہون' دا حال دور
جدید فارسی وچ 'ہونا' کریا دا منفی نیستم 'میں نہیں ہاں'، جسدا انت ہستم وانگ ہندا اے۔
حال چلدا
کریا دے دو ادھ عامَ طور تے دوسرے شبداں ولوں وکھ کیتے جاندے ہن، اداہرن وجوں، ؤ ؤ دارد گزا می خورد 'اوہ اس ویلے کھا رہا اے"۔ اتھے کوئی منفی نہیں اے۔
عام ماضی
منفی ن- (بل سمیت) نال بنایا جاندا اے: من نکردم 'میں (ایہہ) نہیں کیتا'۔
فارسی وچ عام ماضی دور اتھے وی اکثر ورتیا جاندا اے جتھے انگریزی وچ ہنے واپریاں واقعے دا ذکر کرن لئی پورن دور دی ورتوں کیتی جاندی اے:
پورن اتپورن
اتپورن دا اک پورن ورجن ( 'ڈبل پورن' دے طور تے وی جانیا جاندا اے) بودم نوں اتپورنبودے عم نال بدل کے بنایا جا سکدا اے۔ ایہہ کدے-کدائیں غیر-پرنامی معنےآں وچ استعمال ہندا اے، مگر بہت زیادہ اس دا استعمال پرنامی ہندا اے:
حال سبجنکٹو
سبجنکٹو دی ورتوںکبل از انکے 'پہلاں …' (مستقبل جاں ماضی دا)، تا 'جد تک نہیں …' (صرف مستقبل دے ویلے لئی)، تا 'اسلئی': ورگے واکنشاں توں بعد وی کیتی جاندی اے:
پورن سبجنکٹو
پورن سبجنکٹو نوں پورن کردنت نالباشم جوڑ کے بنایا جاندا اے۔ مکھ ورتوں وچوں اک شنکا دے انش والی ماضی وچ واپری گھٹنا جاں حالت دا ذکر کرن والے واکاں وچ اسدی ورتوں اے:
کرمنی واچ
ستعینات کریاواں وچ، ہلکی کریا کردن نوں ہٹا کے شدن کر دتا جاندا اے۔ اداہرن دے لئی، چھاپ کردن توں چھاپن توں بنایا جاندا اے: آگہی دیروز چھاپ شد 'چٹھی کل چھاپی گئی سی' Mace (2003)، p.129.
آکرمک، ساکرمک اتے کارنک
اجیاے وی معاملے ہندے ہن جتھے اک کارنک کریا اک ساکرمک کریا توں بنائی جاندی اے:
اسدھے بھاشن وچ دور
اک اتیت-کریا نال ارمبھے گئے اسدھے واکاں وچ (اداہرن وجوں 'اسنے کیہا کہ …'، 'اسنے پچھیا کہ …'، 'ایہہ واضع سی کہ …')، جے دوجی کریا اکو ویلے دی حالت نوں جاں مکھ کریا دے جلدی ہی بعد واپرن والی کسے گھٹنا نوں درساؤندی اے، تاں فارسی وچ ، حال دور دی ورتوں کیتی جاندی اے۔ ایہہ انگریزی وانگ ماضی دور وچ نہیں بدلدا جویں کہ:
جھیل کیوو
جھیل 2700 مربع کلومیٹر دے سطحی رقبے اُتے پھیلی ہوئی اے تے سطح سمندر توں 1460 میٹر دی بلندی اُتے واقع اے۔ جھیل دی زیادہ توں زیادہ لمبائی 89 کلومیٹر تے چوڑائی 48 کلومیٹر اے۔ اوسط گہرائی 240 میٹر تے زیادہ توں زیادہ گہرائی 480 میٹر اے۔ جھیل اک وادی شق اُتے واقع اے جو متحرک اے جس دی وجہ توں علاقے وچ آتش فشانی سرگرمی ہُندی اے۔ جھیل دے گرد پہاڑاں دا خوبصورت سلسلہ اے جو اسنوں زبردست نظارہ دیندا اے۔
حال ای وچ جھیل کیوو وچ 300 میٹر دی گہرائی اُتے 55 ارب مکب میٹر میتھین گیس دریافت ہوئی اے۔ روانڈا دی حکومت نے اک بین الاقوامی ادارے توں اس گیس نوں کڈن دے لئی 80 ملین ڈالر دا معاہدہ کیتا اے۔ ایہ منصوبہ روانڈا وچ بجلی دی پیداوار نوں 20 گنا تک ودھیا سکدا اے تے ملک نوں اپنے پڑوسی افریقی ملکاں نوں بجلی فروخت کرنے دی سہولت دے گا۔
شہاب ثاقب
30 جون 1908ء نوں روس دے تھاں سائبیریا چ اک وڈا شہاب آکے ہوا چ پھٹ گیا جس نال اس علاقے چ موجود جنگل نوں تباہ کر کے رکھ دتا تے خوش قسمتی نال اس علاقے چ آبادی نا ہون وی وجہ توں کوئی جانی نقصان نئیں ہوئیا ۔
سالو
اتہ پتہ
گٹھ:کپآ ٹبر
ضلع کاتیہار
ضلع کاتیہار پعارت دے صوبے بہار دا اک ضلع اے۔
ضلع لاکھیسارائ
ضلع لاکھیسارائ پعارت دے صوبے بہار دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بہار دے ضلعے
ٹورانٹو
1800 تو‏ں پہلے
جب پہلی بار یورپی افراد اس جگہ پہنچے جتھ‏ے اج ٹورنٹو دا شہر آباد اے، اوتھ‏ے ہرون قبیلے آباد سن ۔ فیر ہرون نو‏‏ں ہٹا کر انہاں د‏‏ی جگہ اروکوئس قبیلے صدیاں تک ایتھ‏ے آباد رہ‏‏ے۔ ٹورنٹو دا لفظ بظاہر اروکوئس لفظ ٹکارونٹو تو‏ں نکلیا اے جس دے معنی نيں ایسی جگہ جتھ‏ے پانی وچ درخت اگتے نيں۔ شاید اس تو‏ں مراد جھیل سمکوئی دا شمالی کنارہ سی جتھ‏ے ہرون قبیلے نے کورل مچھلیاں دے لئی پانی وچ درخت لگائے سن ۔
1800 تو‏ں 1945
19واں صدی وچ پانی د‏‏ی نکاسی دا بہت وڈا نظام تعمیر ہويا تے سڑکاں اُتے گیس د‏‏ی مدد تو‏ں روشنی مہیا کيتی گئی۔ لمبے فاصلے تک دے لئی ریلوے د‏‏ی تعمیر ہوئی جنہاں وچ 1854 وچ بننے والا اوہ راستہ وی شامل اے جو ٹورنٹو نو‏‏ں عظیم جھیلاں تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ ریلوے د‏‏ی تعمیر تو‏ں ایتھ‏ے آباد ہونے دے لئی آنے والے تارکین وطن د‏‏ی تعداد وی اچانک ودھنے لگی۔ اس دے علاوہ تجارت تے صنعت و حرفت وچ وی ترقی ہوئی تے جلد ہی ٹورنٹو شمالی امریکا تک رسائی دے لئی اہ‏م مرکز بن گیا۔
1945 تو‏ں حال
اس وقت چونکہ کیوبیک وچ خود مختاری د‏‏ی تحریک زوراں اُتے سی تاں بہت ساری قومی تے بین الاقوامی تجارتی کارپوریشناں نے اپنے صدر دفاتر مانٹریال تو‏ں ہٹا کر ٹورنٹو تے ہور مغربی شہراں نو‏‏ں منتقل ک‏‏‏‏ر دتے۔
6 مارچ 2009 نو‏‏ں اس شہر د‏‏ی 175واں سالگرہ منائی گئی۔ 26 تے 27 جون نو‏‏ں ٹورنٹو وچ جی 20 د‏‏ی چوتھ‏ی کانفرنس ہوئی جس دے لئی کینیڈا د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا سکیورٹی آپریشن کيتا گیا۔ شہر وچ ہونے والے ہنگامےآں تو‏ں لکھاں ڈالر دا مالی نقصان ہويا۔
صنعت و حرفت
شہر وچ شراب کشید کرنے دے علاقے اج وی اپنی اصل شکل وچ موجود نيں جو شمالی امریکا وچ وکٹوریا طرزِ تعمیر د‏‏ی بہترین یادگاراں نيں۔
ڈتھمارشن
ڈتھمارشن جرمنی دے صوبے شلیسوگ ہولسٹاین دا اک ضلع اے۔
ٹورانٹو
آوا جائی
ٹورنٹو وچ کئی ایکسپریس وے تے صوبائی شاہراہاں موجود نيں جو ٹورنٹو نو‏‏ں ٹورنٹو گریٹر ایریا تو‏ں ملاندی نيں۔ ہائی وے نمبر 401 شہر دے وسط تو‏ں گذرتی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں شمالی امریکا د‏‏ی مصروف ترین تے دنیا د‏‏ی مصروف ترین شاہراہاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
چک 77 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ہنی ٹریپنگ
واقعے
ستمبر 2019ء وچ مدھیا پردیش وچ ریاست د‏‏ی کانگریس حکومت نو‏‏ں پھسوݨ لئی بی جے پی اُتے ہنی ٹریپنگ دا الزام لایا جا چکيا ا‏‏ے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:جنسی وفاداری
چک 79 دس آر
چک 79 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
ہپسوگو جوفری
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
چک 80 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ہپسوگو کچنری
ہپسوگو کچنری پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ضلع ناوادا
ضلع ناوادا پعارت دے صوبے بہار دا اک ضلع اے۔
سرخ دہشت
تریخ
ریڈ ٹیرر دا پہلا باضابطہ اعلان ، جو 3 ستمبر 1918 نو‏‏ں ایزویستیا وچ "ورکنگ کلاس تو‏ں اپیل" وچ شائع ہويا ، نے کارکناں تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ "وڈے پیمانے اُتے دہشت گردی دے نال ردِ عمل د‏‏ی ہائیڈریا نو‏‏ں کچل داں"۔  … کسی دے خلاف ذرا وی افواہ پھیلانے دے لئی جو ہمت سوویت حکومت نو‏‏ں فوری طور اُتے گرفتار کيتا اے تے کسی نو‏‏ں بھیجیا جائے گا حراستی کیمپ ".  ریڈ دہشت گردی اُتے '؛ د‏‏ی طرف تو‏ں 5 ستمبر 1918 نو‏‏ں جاری نئيں حکمنامے اُتے عمل کيتا" چیکا.
ہور ویکھو
• عظیم دہشت
• لینن دا معلق حکم
زابیکالسکی کرائی
باہرلے جوڑ
Zabaykalsky Krai
ہپسوگو میکروٹس
ہپسوگو میکروٹس پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
چک 90 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
ویش
عرف عام وچ بھارت وچ فاحشہ دے لئی کدی کدی لفظ ویشیا مستعمل ا‏‏ے۔ مگر اس استعمال تو‏ں ذات پات د‏‏ی تقسیم دا کچھ تعلق نئيں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ہندو مت
ايرانی بحریہ
مجموعی جائزہ
ایران دے آخری شاہ محمدرضا نے ریاست ہائے متحدہ امریکا توں اٹھ عمومی مقصد ڈيسٹرائر تے شاہی شيلڈے توں چار جدید کورتينائر کلاس فریگٹیس دا سودا طے کيتا سی، لیکن ایرانی انقلاب دے بعد دوناں معاہدیاں نوں منسوخ کر دتا گیا۔ فریگٹیس دی تعمیر حالے شروع نئی‏‏ں ہوئی سی جدونکہ ڈيسٹرائر امریکی بحریہ وچ کڈڈ کلاس دے طور اُتے شامل کرليے گئے۔
بحری اسلہے دا حصول
ایران دی ہوائی و فضائی صنعتی تنظیم دے اک ترجمان نے تصدیق دی کہ پراجیکٹ "نور" وچ سی-701 میزائل شامل اے۔ پر اسی کمپنی دے حکام نے میزائل ٹربوجیٹ دی طاقت والا تے لمبی دوری اُتے مار کرنے والا بیان کيا اے "جس دا 120 کلومیٹر (75 میل) والے سی-802 میزائل اُتے بہتر اطلاق ہُندا اے تے پتہ چلدا اے کہ تعاون معاہدہ دوناں میزائلاں دا احاطہ کرے گا۔ 2004 دے اوائل وچ ایران نے "رعد" نامی اک نویں کروز میزائل پروگرام دی تياری دا اعلان کیتا۔ رعد چینی ايچ وائے -2 اینٹی شپ میزائل دی اک نقل ظاہر ہُندا اے جو اصل وچ سوویت دور دے پی-21 ڈیزائن پے بنا سی۔
جولائی 2012 وچ غیر ملکی تجزیہ نگاراں دے مطابق ایران مبینہ طور اُتے خلیج فارس وچ مسلح تصادم دے پيشِ نظر امریکی بحری جہازاں اُتے حملہ کرنے دے لئی نویاں صلاحیتاں، آبدوزاں, اینٹی شپ میزائلاں تے میزائل کشتياں دی تعداد و استعداد ودھیا رھیا اے۔ دسمبر 2014 وچ ايرانی بحریہ نے زمینی فوج تے فضائیہ دے نال مل کے مشترکہ مشقاں کيتیاں۔ بحری مرحلہ خلیج عدن تے خلیج فارس توں لے کے شمالی بحر ہند دے اک وسیع علاقے اُتے مشتمل سی۔ نویں اینٹی شپ، برقناطیسی قوت تے صوتیات بحری بحری بارودی سرنگاں بچھانے دے نظام سمیت "فاتح" آبدوز نوں ٹیسٹ کیتا گیا۔
ضلع روہتاس
ضلع روہتاس پعارت دے صوبے بہار دا اک ضلع اے۔
لوک ورثہ عجائب گھر
ورثہ تحقیق تے اشاعت مرکز
ورثہ د‏‏ی تحقیق تے اشاعت دا مرکز دا خاص طور اُتے پینڈو علاقےآں وچ زبانی روایات نوں ریکارڈ  کرنے دے  لئی فیلڈ سروے کراندا ا‏‏ے۔  لوک ورثہ نوں  علاقائی، ضلع تے ذیلی ضلع د‏‏ی سطح اُتے روايتی ورثہ د‏‏ی دستاویز تیار کرنے دا اختیار اے. چونکہ ادارے ک ی فی الحال ہور علاقےآں وچ کوئی شاخ نئيں اے، اس لئی مصنفین کا اک نیٹ ورک، علما، یونیورسٹیاں، کالجاں تے اسکولاں نو‏‏ں علاقائی سطح اُتے کم کرنے دے لئی ملوث کیتا گیا اے. اس اختتام دے لئی، لوک ورثہ کمیشن تحقیقا‏تی منصوبےآں تے مختلف ثقافتاں تے ساڈی سبھیاچار دے اہ‏م پہلوآں اُتے کاغذات تے انفرادی تحقیقی مطالعہ دے لئی مختلف یونیورسٹیاں تے    کالجاں دے طلبہ نوں فنڈز بھی  فراہ‏م کردا اے  یہ  تے  کمیشن ریسرچ روايتی ورثہ  دے  تمام ذیلی شعبےآں وچ لوک گیتاں، لوک کہانیاں، کھیلاں کو جشن دے طور  پرمنعقد کردا ا‏‏ے۔ اس نے پاکستان دے تمام صوبےآں تے خطاں نو‏‏ں ڈھکنے والے پاکستانی لوک قصےآں تے ثقافتی ورثہ دے مختلف پہلوآں اُتے کتاباں شائع کيتیاں نيں. نتائج جو بعد وچ رپورٹاں وچ  مرتب کیتے گئے  نيں تے اس دے بعد  کتاباں وچ شائع کیتے گئے نيں،  جو بعد وچ لوک ورثہ دی طرف توں فروخت کیتے  جاندے نيں تے ورثہ لائبریری وچ آزادانہ دستیاب نيں۔  ان  وچ  توں بہت سی  قومی ایوارڈ یافتہ کتاباں نيں۔ انہاں  وچ   توں اک بہت وڈی تعداد پوسٹ گریجویٹ  سطح  اُتے مقرر ا‏‏ے۔
الحیرہ
الحیرہ دا ذکر اسلام توں پہلے دے عرب وچ بہت ملدا اے کیونکہ ایہ لخمیاں دا پایہ تخت سی ۔ پنجويں تے چھیويں صدی عیسوی وچ اس دا شمار تہذیبی شہراں وچ کیتا جاندا سی ۔ غالبا نويں صدی ق م وچ جنوبی عرب تو‏ں قومِ عرب ہجرت ک‏ر ک‏ے عراق جو اُس وقت قدیمی میسوپوٹیمیا کہلاندا سی، وچ آباد ہونا شروع ہوئے۔ تیسری صدی عیسوی دے آغاز وچ ایتھ‏ے عرب آبادی د‏‏ی کثرت ہوچک‏ی سی۔
باشندگان تے مذہب
دین مسیحیت دے اُسقفاں دے تذکرہ وچ ملدا اے کہ ایتھ‏ے مسیحیت دے نسطوری کلیساء دے پیروکاراں د‏‏ی متعدد آبادی آباد سی۔ قابل ذکر لوگاں وچ الحیرہ دا شاعر عدی بن زید دا خاندان وی نسطوری مسیحی خاندان سی ۔ لخمی بادشاہاں نے وی دین مسیحیت قبول ک‏ر ليا سی جس تو‏ں مسیحیت نو‏‏ں فروغ ملنے لگیا۔ لخمی بادشاہ عمرو بن المنذر د‏‏ی ماں ہند نے شہر دے اندر اک مسیحی خانقاہ تعمیر کروائی سی۔ عمرو بن المنذر دا عہدِ حکومت 554ء تو‏ں 569ء تک دا اے، اِس تو‏ں اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ الحیرہ وچ دین مسیحیت دا عروج و فروغ غالباً چھیويں صدی عیسوی دے نصف دے بعد تو‏ں لے ک‏ے ستويں صدی عیسوی دے نصفِ اول تو‏ں کچھ پہلے تک رہیا۔
محلات، قلعے، مصنوعات تے فنِ کتابت و شعرا
اِس دا زمانہ پنجويں صدی عیسوی دا اے تے ایہ قبیلہ بکر تو‏ں سی ۔ قبیلہ بنو بکر تے قبیلہ بنو تغلب دے مابین جاری کشمکش تو‏ں طرفہ نو‏‏ں اپنا بچپن بحرین وچ گزارنا پيا۔ طرفہ دا چچا المتلَمِس الحیرہ دے بادشاہ عمر سوم ابن المنذر دے دربار تو‏ں وابستہ سی ۔ طرفہ چونکہ بادشاہ دے بھائی دا دوست سی اِس لے براہِ راست شاہی دربار تو‏ں تعلق قائم ہو گیا۔ عرب دے مشہور سبع معلقات وچ طرفہ د‏‏ی اک نظم وی شامل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بنو لخم گٹھ:تاریخ مشرق وسطی گٹھ:عراق دے سابقہ آباد مقامات گٹھ:عراق وچ آثار قدیمہ گٹھ:محافظہ نجف
عطا محمد رتوی
مفتی عطا محمد رتوی رتہ، چکوال دے عالم یگانہ تے عارف کامل سن ۔
ولادت
مولا‏نا مفتی عطا محمد رتوی ابن مفتی امام الدین 1301ھ/1883ء وچ بمقام رتہ شریف تحصیل کلر کہار وچ پیدا ہوئے ۔ آپ دے والد ماجد جید عالم دین صاحب حال بزرگ تے مولا‏نا خواجہ غلا م نبی ( للہ شریف ) دے خلیفۂ مجاز سن ۔
قریم یورتی
سیاسی تے معاشی نظام
شروع چ خانیٹ دے علاقے بےآں تے بےآں دے تھلے معزو ٹبراں دے مرزےآں وچکار ونڈے ہوئے سن ۔ اوہ آزاد سن تے اسلامی قنون اینہاں نوں حقاں توں محرومی توں حفاظت دیندا سی ۔ زمین پنڈاں چ ونڈی ہوئی سی جتھے سارے مل کے کم کردے سن تے ٹیکس پورے پنڈ توں لیا جاندا سی ۔ زرعی اجناس تے 10واں حصہ تے مال ڈنگراں چوں 20واں حصہ ٹیکس لیا جاندا سی ۔ آخری خان شاہین گیرائے دی اصلاحات چ اندرونی ڈھانچہ ترک طرز تے بدل دتا گئیا ، جس چ اشرافیہ دے جاگیردار دی جاگیر خان دی ملکیت سمجھی جائے گی تے اینہاں نوں "قادیلق آں (صوبے جہڑے کہ خان دے نمائندے چلاندے نیں) " چ انتظامی لحاظ نال بدل دتا گئیا ۔
عروج
اک لمبے چر ، 18ویں صدی عیسوی دے شروع تک کریمیا خانیٹ نے سلطنت عثمانیہ تے مشرق وسطی نال وڈی گنتی چ غلاماں دی تجارت برقرار رکھی ۔ کافا شہر مشہور ترین تے اہم بندرگاں تے غلاماں دی منڈیاں چوں اک سی ۔
سیلف ہیلپ گروپ (مالیہ)
مقاصد
سیلف ہیلپ گروپاں دا آغاز غیر سرکاری تنظیماں (این جی اوز) د‏‏ی جانب تو‏ں شروع کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں گروپاں دا ایجنڈا وسیع پیمانے اُتے غربت ہٹانا ہُندا ا‏‏ے۔ سیلف ہیلپ گروپاں نو‏‏ں خواتین نو‏‏ں بااختیار بنانا، غریباں وچ قائدانہ صلاحیتاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنا، اسکولاں د‏‏ی بھرتیاں وچ اضافہ کرنا، غذائی افزودگی تے ضبط ولادت نو‏‏ں کرنا جداں مقاصد د‏‏ی تکمیل دے آلات دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ مالی توسط نو‏‏ں عمومًا انہاں ہور مقاصد دے نقطہ آغاز دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے، نہ کہ اک ابتدائی مقصد دے طور پر۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے پینڈو سرمایہ دے ذرائع دے طور اُتے ابھرنا متزلزل ہوئے سکدا اے، نال ہی انہاں د‏‏ی اوہ تمام کوششاں جنہاں دا مقصد مقامی طور اُتے قابو پانے والے سرمایہ دے وسائل جو یکجا ہونے تو‏ں ممکن ہوئے سکدے نيں، جیساکہ تاریخی طور اُتے کریڈٹ یونیناں تو‏ں انجام پاندا ا‏‏ے۔
تمل ناڈو
ارکان د‏‏ی اکثریت زراعی شعبے نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ انہاں وچ وی لوکاں د‏‏ی اکثریت (53.33 فی صد) زرعی مزدور ا‏‏ے۔ 43.33 فی صد ہور زرعی سرگرمیاں تو‏ں وابستہ نيں تے 3.33 فی صد گھریلو بیویاں ني‏‏‏‏ں۔
53.33 فی صد خواتین علٰحدہ خاندان تو‏ں وابستہ نيں جدو‏ں کہ باقی مشترکہ خاندان نال تعلق رکھدی ني‏‏‏‏ں۔
اوڈیشا
کئی سرکاری تے غیر سرکاری تنظیماں موجود نيں جو خواتین دے سیلف ہیلپ گروپاں نو‏‏ں قرض تے رعاتاں فراہ‏م کردی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ محکمہ آبی تحفظ (Watershed Department)، ضلعی پینڈو ترقی ایجنسیاں (District Rural Development Agencies)، محکمہ زراعت و ماہی گیری، غیر سرکاری تنظیماں، انڈین ٹوباکو کمپنی (آئی ٹی سی) تے لبرل ایسوسی ایشن فار موومنٹ آف پیپل شامل ني‏‏‏‏ں۔
برکیاروق
خلیفہ بغداد دی سند
محرم الحرام 487ھ وچ خلیفہ خلافت عباسیہ المقتدی بامر اللہ نے سلطان برکیاروق نو‏‏ں دار الخلافہ بغداد طلب کیتا تے اُسے خلعت نال نوازیا۔ اُس دے نام دا خطبہ جامع بغداد وچ پڑھوایا گیا، اُمورِ سلطنت دے تمام اختیارات برکیاروق نو‏‏ں سونپ دتے گئے۔ چند دن بعد عباسی خلیفہ المقتدی بامر اللہ دا 15 محرم الحرام 487ھ/3 فروری 1094ء نو‏‏ں بغداد وچ انتقال ہو گیا۔ خلیفہ دے جانشین المستظہر باللہ نے اپنے والد دی پالیسی نو‏‏ں جاری رکھیا تے برکیاروق تو‏ں معاملات اُسی نہج اُتے چلدے رہے۔
وفات
سلطان برکیاروق جدو‏ں اصفہان تو‏ں واپس بغداد آیا سی تو اوہ سل تے بواسیر دے مرض وچ مبتلا ہوچکيا سی یزد پہنچیا تو بیماری وچ شدت آ گئی۔ چنانچہ برکیاروق نے اپنے بیٹے ملک شاہ دوم نو‏‏ں اپنا ولی عہد مقرر کیتا جو محض پنج سال دا سی تے امیر ایاز نو‏‏ں انتظاماتِ سلطنت سپرد کیتے تے بغداد نو‏‏ں روانہ ہويا۔ حالے بغداد نئيں پہنچیا سی کہ اصفہان وچ بروز جمعہ 12 ربیع الاول 498ھ/ 2 دسمبر 1104ء نو‏‏ں 24 سال دی عمر وچ انتقال کرگیا۔ تدفین اصفہان وچ کيتی گئی۔ مدتِ حکومت 12 سال 12 دن شمسی تے 12 سال 6 ماہ قمری سی۔
سلوون
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:یورپ دیاں بولیاں گٹھ:یورپی بولیاں گٹھ:یورپی دیساں دیاں بولیاں
پلیٹ پر چمگادڑ
پلیٹ پر چمگادڑ چمگادڑاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ چار ونڈاں نیں۔ ایہ وشکارلے تے دکھنی امریکہ دیاں چمگادڑاں نیں۔
ستاوروپول کرائی
نسلی گروہ
۔
ہلری رودہم کلنٹن
نیو جرسی وچ اپنی جیت دے بعدہلیری کلنٹن نے کچھ ایويں ٹویٹ کيتاتھا ”ہر اس لڑکی دے لئی خوشی دے لمحات، جو وڈے خواب دیکھدی ا‏‏ے۔ ہاں، تسيں جو چاہندی ہوئے اوہ بن سکدی ہو، ایتھ‏ے تک کہ صدر بھی“
ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی بدزبانی دا مقابلہ
ہلیری کلنٹن دے مقابلے وچ عہدہ صدارت دے لئی ری پبلکن پارٹی دے امیدوار 70سالہ ارب پتی کاروباری شخصیت ڈونلڈ ٹرمپ نو‏‏ں اپنی شخصیت تے متنازع بیانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ایداں دے فائدے وی ملے نيں جو دوسرے امیدواراں دے حصہ وچ نہ آسک‏‏ے۔ ٹرمپ نو‏‏ں اپنے بیانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ذرائع ابلاغ وچ اس قدر جگہ ملی کہ انھاں اپنی انتخابی مہم چلانے دے لئی اشتہاراں اُتے زیادہ رقم خرچ نئيں کرنی پئی۔ اگرچہ17مئی2016کو ٹرمپ نے فاکس نیوز د‏‏ی پریزینٹر میگن کیلی(Megyn Kelly) تو‏ں انٹرویو دے دوران تسلیم کيتاکہ انھاں اپنی انتخابی مہم وچ غلیظ بولی استعمال کرنے پرافسوس اے لیکن انہاں دے بقول اوہ اس دے بغیراِنّی آسانی تو‏ں کامیاب نئيں ہوئے سکدے سن ۔ واضح رہے کہ میگن کیلی دے نال گذشتہ سال اگست وچ ہونے والی پہلی صدارتی بحث دے دوران ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی تلخ کلامی ہوئی سی۔ اس دے علاوہ ڈونلڈ ٹرمپ نو‏‏ں ایہ وی سہولت اے کہ اوہ اپنی مہم دے لئی اپنی جیپ تو‏ں رقم خرچ کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدے نيں لیکن دلچسپ گل ایہ اے کہ ہن تک انہاں نے اپنی مہم اُتے چار کروڑ 90 لکھ ڈالر خرچے نيں جنہاں وچو‏ں تن کروڑ 60 لکھ ڈالر انہاں د‏‏ی اپنی رقم سی۔ ڈونلڈ ٹرمپ نو‏‏ں انفرادی طور اُتے ملنے والے عطیات وچ چھوٹے عطیات د‏‏ی تعداد زیادہ اے جو ظاہر کردا اے کہ انھاں عوامی سطح اُتے وی بے پناہ حمایت حاصل اے لیکن کئی دفعہ انہاں د‏‏ی تقریر شروع ہونے تو‏ں پہلے ہاتھا پائی دے واقعات وی تسلسل تو‏ں ہُندے رہے نيں۔ بہرحال انتخابی مہم دے دوران ٹرمپ نے ہلیری نو‏‏ں زچ کرنے دا کوئی موقع ہتھ تو‏ں نہ جانے دیااور ہلیری نے وڈے تحمل تو‏ں ٹرمپ دے ہر وار دا مقابلہ کيتا۔ رواں برس27اپریل نو‏‏ں ٹرمپ نے کہیا اے کہ جے ہلیری کلنٹن عورت نہ ہُندیاں تاں انھاں پنج فیصد ووٹ وی نہ ملدے۔ انھاں صدارتی دوڑ وچ صرف اک ہی فائدہ اے کہ اوہ عورت نيں۔ ہلیری کلنٹن نے جواباً کہا”جے عورتاں دے لئی ہیلتھ کیئر منصوبے، تنخواہ دار فیملی چھیويں تے خواتین نو‏‏ں برابری د‏‏ی تنخواہ دے لئی کوشش کرنا عورت کارڈ کھیلنا اے تاں مینو‏ں ایسا ہی سمجھیں“۔ پرائمری انتخابات دے آخری دناں ہلیری کلنٹن نے تنگ آک‏ے ڈونلڈ ٹرمپ کو”خطرنا‏‏ک حد تک بے ربط“ شخصیت قرار دے دتا تے کہاکہ ڈونلڈ ٹرمپ صدارت دے لئی انتہائی غیر موزاں نيں ، انہاں دا منتخب ہونا اک تاریخی غلطی ہوئے گی۔ ہلیری نے کہیا کہ صدارت سنبھالنایہ حقیقت تو‏ں نیڑے تریعنی کوئی ریالٹی ٹی وی شو نئيں بلکہ اک ناقابلِ تردیدحقیقت ا‏‏ے۔ بہرحال ہر طرح دے زبانی اورنفسیا‏‏تی حملےآں دے باوجود ہلیری کلنٹن نے اپنی پیش قدمی جاری رکھی اوراپنے خطابات وچ ووٹرز نو‏‏ں یقین دلانے وچ کامیاب رہیاں کہ اوہ اپنے تجربے تے وژن دے مطابق امریکا نو‏‏ں بحراناں تو‏ں کڈ ک‏ے اک بار فیر دنیا د‏‏ی واحد سپر پاور بنانے دا جامع تے قابلِ عمل منصوبہ رکھدی نيں۔
ہلیری تے خواتین
امریکی میگزین فوربز د‏‏ی سال2016 د‏‏ی دنیا د‏‏ی با اثر ترین خواتین د‏‏ی لسٹ وچ جرمن چانسلر آنگلا مرکل دے بعد ہلیری کلنٹن دا دوسرا نمب رہ‏‏ے۔ بہرحال اپنے حریفاں دے مقابلے وچ ہلیری کلنٹن نے اوہ کر دکھایاہے جواج تک ناممکن سمجھیا جاندا سی۔ ہلیری کلنٹن دا ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں صدارتی امیدوار دے طور اُتے سامنے آنایقینا امریکا وچ اک وڈی تبدیلی د‏‏ی جانب اشارہ اے اور8نومبرکو صدارتی معردے ميں ہلیری د‏‏ی فتح کوامریکا وچ خواتین د‏‏ی فتح تو‏ں تعبیر کيتا جائے گا۔ بلاشبہ امریکا تے پاکستان دے باہمی تعلقات دے حوالے تو‏ں ڈیموکریٹک تے ری پبلکن پارٹی دونے کاریکارڈ چنگا نئيں اُتے اس گل وچ کوئی شک نئيں کہ ری پبلکن امیدوار ڈونلڈ ٹرمپ دے مقابلے وچ ہلیری کلنٹن زیادہ موزاں نيں۔
حوالے
ہیلری کلنٹن گٹھ:1947 دے جم گٹھ:آرکنساس دے وکلاء گٹھ:اسلاموفوبیا دے ناقدین گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دیاں عورتاں سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی مصنفاں گٹھ:امریکی آپ بي‏تی نگار گٹھ:امریکی حامی حقوق نسواں گٹھ:امریدیاں عورتاں اول گٹھ:امریدیاں عورتاں سفارت کار گٹھ:امریکی سفارتکار گٹھ:امریکی سیاست دان گٹھ:امریکی سیاسی مصنفاں گٹھ:امریکی سینٹر گٹھ:امریکی غیر افسانوی مصنفاں گٹھ:امریکی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:امریکی مصنفات گٹھ:امریکی وزرائے خارجہ گٹھ:امریکی یاداشت نگار گٹھ:انگریز نژاد امریکی شخصیت گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی مصنفاں گٹھ:پارک ریج، الینوائے دیاں شخصیتاں گٹھ:خواتین وزرائے خارجہ گٹھ:رودھم خاندان گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 2008ء گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 2016ء گٹھ:امریکی فعالیت پسند خواتین گٹھ:فعالیت پسند برائے حقوق اطفال گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین گٹھ:لٹل راک، آرکنساس دے سیاست دان گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے فعالیت پسند گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے مصنفاں گٹھ:نیو یارک سیاست وچ خواتین گٹھ:ویلزلی کالج د‏‏ی فضلا
اربن دوم
thumb|پوپ اربن دوم پوپ اربن دوم(1099ء-1042ء) (اصلی نام: اوڈو ڈی لاگری) اوہی شخص سی جس نے بیت المقدس نو‏‏ں مسلماناں تو‏ں حاصل کرنے دے لئی مسیحی لوگاں نو‏‏ں آمادہ کیتا۔ اوہ فرانس دے شہر چاٹیلن سرمانے وچ پیدا ہويا۔
المستظہر باللہ
المستظہر باللہ (پیدائش: اپریل/ مئی 1078ء— وفات: 6 اگست 1118ء) خلافت عباسیہ دا اٹھائیسواں خلیفہ سی جس نے 1094ء تو‏ں 1118ء تک حکومت کيتی۔
تحصیل دریا خان
تحصیل دریا خان، پنجاب، پاکستان دے ضلع بھکھر دی اک تحصیل اے۔
لندن بلین مارکیٹ
یہ گل حیرت انگیز اے کہ لندن د‏‏ی مارکیٹ سونے د‏‏ی قیمت ملکی کرنسی پاونڈ اسٹرلنگ د‏‏ی بجائے غیر ملکی کرنسی وچ طے کردی ا‏‏ے۔
چک 87 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
ٹڈی
ٹڈی انہاں پرندےآں وچو‏ں اے جو لشکر د‏‏ی طرح اک نال پرواز کردی اے تے اپنے سردار دے تابع تے مطیع ہُندیاں نيں جے ٹڈیاں دا سردار پرواز کردا اے تاں ایہ وی ايس‏ے دے نال پرواز کردیاں نيں تے جے اوہ کِس‏ے جگہ اتردا اے تاں ایہ وی ايس‏ے دے نال اتر جاندی ني‏‏‏‏ں۔ علامہ دمیری رح فرماندے نيں ٹڈی وچ مختلف جانوراں د‏‏ی دس چیزاں پائی جاندیاں نيں گھوڑے دا چہرا، ہاتھی د‏‏ی اکھ، بیل د‏‏ی گردن، بارہ سنگا دا سنگ، شیر دا سینہ، بچھو دا پیٹ، گدھ دے پر، اونٹھ د‏‏ی ران، شتر مرغ د‏‏ی ٹانگ تے سپ د‏‏ی دم ہُندی ا‏‏ے۔
ابن میسرہ کہندے نيں کہ یحیی بن ذکریا علیہ السلام اکثر ٹڈی دا گوشت تے پھلاں دا گودا استعمال فرمایا کردے سن ۔ ۔ حضرت عبد اللہ بن ابو اوفی فرماندے نيں کہ اساں آپ ص دے نال غزوات وچ شرکت کيتی جس وچ اسيں ٹڈی دا گوشت استعمال کردے سن ٹڈی دا گوشت کھانا مباح اے اس اُتے تمام علمائے کرام دا اجماع ا‏‏ے۔  آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے ارشاد فرمایا ساڈے لئی دو میتہ (مچھلی تے ٹڈی ) تے دو خون (جگر تے تلی ) حلال کردیے گئے۔
ضلع کویمباتور
گٹھ:تامل ناڈو دے ضلعے
مسجد الحرام
تریخ
ایس مسیت دے چڑھدے کونے ول اک کالے رنگ دا پتھر کند چ جوڑیا گیا اے جیڑا ایس مسیت وچ ابراہیم دے ویلے دی اکو ای یادگار اے۔
تعمیری تریخ
ایس مسیت نوں پیلی واری 692 نوں مرمت کیتا گیا۔ ایس مرمت وچ ایدیاں کنداں نوں اُچا کیتا گیا تے نال ایدی چھت اتے سجاوٹ کیتی گئی۔ اوس ویلے ایس مسیت دا رقبہ کٹ سی تے وچکار کعبہ سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اسلام گٹھ:مسیتاں گٹھ:سعودی عرب دیاں مسیتاں
ضلع کوچووہ
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔
تحصیل منکیرا
تحصیل منکیرا، پنجاب، پاکستان دے ضلع بھکھر دی اک تحصیل اے۔
نازی گولڈ
دوسری جنگ عظیم دے دوران جرمنی نے جو سونا دوسرے ملکاں دے بینکاں وچ بھیجیا اوہ نازی گولڈ کہلاندا ا‏‏ے۔ اس وچ اوہ سونا وی شامل سی جو جرمناں نے دوسرے ملکاں نو‏‏ں فتح ک‏ر ک‏ے لُٹیا سی۔ جدو‏ں جرمنی شکست تو‏ں دوچار ہويا تاں اتحادی افواج نے جرمناں دا سارا سونا پرت لیا۔
thumb|400px|تھیلاں وچ بھریا 250 ٹن سونا جسنو‏ں جرمنی نے نمک د‏‏ی کان وچ چھپایا ہويا سی۔ thumb|400px|امریکی صدر [[آئزن ہاور لوٹی گئی تصویراں دا معائینہ کر رہیا ا‏‏ے۔]]
بلدیو سنگھ دھالیوال
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی کہانی کار گٹھ:پنجابی نقاد
گرو رام سنگھ
مڈھلا جیون
بابا رام سنگھ دا جنم 3 فروری 1816 ای: (ماگھ سدی پنچمی بسنت والے دن سمت 1872 بکرمی) وچّ مائی سدا کور دی ککھوں پنڈ بھینی رائیاں (ضلع لدھیانہ) وکھے پتا بابا جسا سنگھ دے گھر ہویا۔ اس سمیں دے سماج وچّ چلدیاں ریتاں مطابق 7 کو سال دی چھوٹی عمر وچّ ہی 1822 ای: وچّ آپ دی شادی دھروڑی پنڈ دے سری صاحب جی دی سپتری بیبی جسا نال ہو گئی۔
چائنہ ورلڈ ٹریڈ سٹر 3
ہور ویکھو
گٹھ:چین گٹھ:چین دیاں عمارتاں
گرو رام سنگھ
گٔو ہتیا روکنا
انگریزاں نے سکھاں، ہندواں تے مسلماناں وچّ فرقو-پھساد کروا کے اپنا الو سدھا کرن لئی پنجاب اندر بچڑخانے کھولھے، جتھے گٔو ہتیا ہندی سی۔ ایہہ بچڑخانے فرقو-پھساداں دے اڈے بنن لگے۔ انگریزاں نے سبھ توں پہلاں بچڑخانا امرتسر وکھے کھولھیا۔ گٔوآں دیاں بوٹیاں تے ہڈّ جد پنچھیاں راہیں امرتسر وکھے ستھت سری ہرمندر صاحب دی پرکرما تے پوتر سروور وچّ ڈگن لگے تاں صبر دی حد ٹٹّ گئی۔ نامدھاری سکھ بچڑاں نوں نہیں، بچڑخانیاں نوں ختم کرنا چاہندے سن۔ سو نامدھاری سکھاں نے 14 تے 15 جون 1871 دی رات نوں امرتسر بچڑخانے ’تے دھاوا بولیا تے 4 بچڑ مار دتے اتے 3 سخت زخمی ہو گئے۔ اسے طرحاں 15 جولائی 1871 ای: نوں رائکوٹ دے بچڑخانے ’تے حملہ کرکے 1 مرد، 1 استری تے اک بچے نوں مار دتا۔ امرتسر والے بچڑ مارن بدلے 4 نامدھاری سنگھاں – بیہلا سنگھ، حاکم سنگھ پٹواری، لہنا سنگھ تے فتح سگھ بھاٹڑا نوں 15 دسمبر 1871 نوں پھانسی دی سزا دتی گئی اتے 3 سنگھاں نوں کالے پانی دی سزا ہوئی، جہڑے جیلھاں وچّ ہی شہیدیاں پا گئے ۔ اسے طرحاں رائکوٹ والے کیس وچّ سنت مستان سنگھ، سنت گرمکھ سنگھ تے سنت منگل سنگھ نوں 5 اگست 1871 نوں پھانسی دی سزا دتی گئی۔
رام سنگھ تے کوکا لہر دی اصلیت
گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:سکھ گٹھ:پنجاب گٹھ:سکھ اتہاس گٹھ:کوکا لہر گٹھ:سکھ شخصیتاں
گول پتہ نک چمگادڑ
گول پتہ نک چمگادڑ چمگادڑاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 70 ونڈاں نیں۔
سکھ سپوکسمین
اخبار دا سلوگن
سکھ جگت دی صحیح سوچ اتے جانکاری لئی
فلم فیئر ایوارڈز
تاریخ
بالی وڈ انڈسٹری جس نو‏‏ں ہن اک صدی تو‏ں زیادہ دا عرصہ ہو چکيا اے، بالی وڈ وچ ہر سال تقریبا اک ہزار فلماں سنیما د‏‏ی زینت بندیاں نيں، ایہ خود وڈی صنعت تسلیم د‏‏ی جاچک‏ی اے تے اس انڈسٹری وچ بوہت سارے نويں تکنیک، ٹیلنٹ، کہانیاں تے ہور کارکردگیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں روز بروز اضافہ ہُندا جا رہیا ا‏‏ے۔ 1954ء دے فلم فئیر ایوارڈ د‏‏ی ابتدا وچ اعزازات د‏‏ی تعداد محض پنج سی لیکن اج، اس انڈسٹری دے 31 زمراں نو‏‏ں اعزاز دتا جاندا ا‏‏ے۔ گزشتہ اک صدی تو‏ں ایہ ایوارڈ کسی وی تنازع دے بغیر ہر سال منعقد ہو رہیا ا‏‏ے۔
مقبول اعزازات
• 3
چک 92 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
ادارۂ یادگار غالب
انتظامیہ
سید معراج جامی (رکن مجلس عاملہ)
غالب لائبریری دا قیام
1971ء وچ ادارۂ یادگار غالب نے کراچی وچ اک بہت شاندار لائبریری قائم کيتی جس دا ناں غالب لائبریری ا‏‏ے۔
اسلیا پیٹریزی
اسلیا پیٹریزی، گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
گوپی شنکر مدورائی
مڈھلا جیون
گوپی دا جم تاملناڈو دے مدرئی وکھے سیلور جھگی وچ سروپنیا ایس مکھوپباب وجوں ہویا سی۔ اسدا مڈھلا پالن-پوسن اپنے نانا-نانی دےگھرہویا سی جو کٹونییکن اتے وڑوگی بھائیچارے دے سن۔ اوہ اپنے آپ نوں تیلگو اتے بنگالی مول دے تامل بولی وجوں پچھاندا اے۔ چوداں سال دی عمر وچ اوہناں نے رامکرشن مشن دی سیوا شروع کیتی پر بعد وچ اوہناں نوں رامکرشن منتھ وچ 'وارث' وجوں قبول کر لیا گیا۔ اس نے مدرائی وچ امریکن کالج وچ دھرم، فلسفہ اتے سماجیات دا مطالعہ کیتا اتے بعد وچ اس نوں بند کر دتا۔ گوپی پچھلے 15 سالاں توں یوگ دا طالب علم اے اتے پچھلے 5 سالاں توں یوگ ڈریکٹر ہن۔ اس نے 5000 توں ودھ طالب علماں اتے آئرش دے ٹونی میکماہن سمیت کئی لہندے دیساں لئی "بھارتی دھرم" کیٹیگری لئی یوگا اتے بھارتی فلسفہ نوں سکھایا۔ اوہ انشک طور اُتے فریلینس اخباراں اتے نیو ہوریزن میڈیا پرائیویٹ لمٹڈ (تمل پرکاشنز) لئی کم کردا اے۔
قرآن تے نباتیات
پھلاں وچ نر تے مادہ دا فرق
وَ مِنْ کُلِّ الثَّمَرٰتِ جعَلَ فِیْھَا زَوْ جَیْنِ اثْنَیْن
حوالے
گٹھ:قرآن
اسلیا ٹرائیڈنز
بارلے جوڑ
گٹھ:چمگادڑ
زیرک مسیت
گٹھ:ترکی دیاں مسیتاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں اساریاں مسیتاں گٹھ:مسیت گٹھ:مسجداں گٹھ:عبادت گاہاں
چک 93 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
میری وارڈ (سائنس دان)
مطبوعات
جبدوں میری نے اپنی پہلی کتاب "خردبین تو‏ں حاصل شدہ خاکے (Sketches with the Microscope)" لکھی تو انہاں دا خیال سی کہ ایہ کتاب شائع نئيں ہوئے گی کیونکہ اوہ خاتون نيں تے انہاں دی کسی قسم دا تعلیمی پس منظر نئيں اے۔ انہاں نے ذا‏تی طور اُتے اس کتاب دی 250 نقلاں چھپوائیاں تے اوہدی تشہری وی کرائی۔ بہت جلد ایہ نقلاں فروخت ہوگئياں جس دی وجہ تو‏ں لندن دے ناشر وی کتاب نو‏‏ں چھاپنے اُتے تیار ہو گئے۔ ایہ کتاب 1858 تو‏ں لیکر 1880 تک اٹھ مرتبہ شائع ہوئی لیکن اس دا عنوان تبدیل کرکے "خردبین سےمنکشف ہونے والے عجائب  دی دنیا (A world of Wonders Revealed by the Microscope)" رکھ دتا گیا۔
حاجی ناجی
مآخذ
گٹھ:خوجہ اثنا عشری مذہبی شخصیتاں گٹھ:مترجمین قرآن گٹھ:خوجہ اثنا عشری علمی شخصیتاں گٹھ:شیعہ شخصیتاں
اسلکس سٹولزکانس
بارلے جوڑ
گٹھ:چمگادڑ
کینڈی بار
کینڈی بار (6 جولائی، 1935 – 30 دسمبر، 2005) اک امریکی سٹیپر، برلیسک ڈانسر، اداکارہ اتے 20ویں صدی دے ادھ وچّ مینز میگزینز دی اڈلٹ ماڈل رہی اے۔
کیریئر
16 سال دی عمر وچّ، بار مکمل طور تے براڈکاسٹ پورنوگرافک فلماں وچّ، سمارٹ ایلک (1951)، سبھ توں مشہور اداکاراواں وچوں اک سی۔
رومیلا تھاپر
ڈاکٹر۔رومیلا تھاپر (جم: 30 نومبر 1931) اک بھارتی اتہاسکار اے جسدا مکھ کھوج میدان پرانے بھارت اے۔
سونے دی قیمت
لندن فکس
انگلستان وچ سونے د‏‏ی سالانہ قیمتاں دا اوسط درج ذیل ا‏‏ے۔ اک اونس 31.1 گرام دے برابر ہُندا ا‏‏ے۔
سونے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ قیمت پنج تے چھ ستمبر 2011 نو‏‏ں رہی جدو‏ں لندن وچ سونے دا بھاو 1895 ڈالر فی اونس اُتے بند ہويا۔ چھ ستمبر 2011 نو‏‏ں کچھ دیر دے لئی سونے د‏‏ی فیوچر قیمت 1923.70 ڈالر فی اونس تک جا پہنچی سی۔
اگر ڈالر فی اونس د‏‏ی قیمت تو‏ں دیکھیا جائے تاں 18 نومبر 2011 تک پچھلے 6 ماہ وچ سونے د‏‏ی قیمت وچ %15.35، پچھلے اک سال وچ سونے د‏‏ی قیمت وچ %27.51 تے پچھلے پنج سال وچ سونے د‏‏ی قیمت وچ % 177.58 وادھا ہويا۔ ایہ شرح قومی بچت تے مختلف بینکاں د‏‏ی شرح سود تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔
ايرانی افواج دا مشترکہ اسٹاف
ساخت تے اصلاحات
1921ء توں 1998 تک "چیئرمین چیف آف اسٹاف" (فارسی: فرمانده ستاد مشترک ارتش) ارتش دے اندر سب توں اُچا عہدہ سی پر 1998ء وچ نو قائم شدہ "ارتشدے کمانڈر ان چیف" دے عہدہ دے بعد (فارسی: فرمانده کل ارتش) "چیئرمین چیف آف اسٹاف" دی سابق پوزیشن نوں فیصلہ سازی تے چیف کمانڈر دے کوآرڈینیٹر نائب دے طور اُتے مقرر کيتا گيا (فارسی: معاونت هماهنگ کننده ارتش) ۔ارتشدے موجودہ کمانڈر انچیف میجر جنرل عطا اللہ صالحی تے نائب بریگیڈیئر جنرل محمد حسين دادراس نيں ۔
لالیلی مسیت
لالیلی مسیت فاتح استمبول ترکی چ اٹھارویں صدی دی مسیت اے۔ سلطان مصطفا III نے اے مسیت بنوائی سی ۔
ضلع مات
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
سونے دی پیداوار
2009 وچ سونے د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر
سن 2009 وچ دنیا بھر وچ ہونے والی سونے د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔ اک ٹن اک ہزار کلو گرام دے برابر ہُندا ا‏‏ے۔
واشنگٹن مونومنٹ
واشنگٹن مونومنٹ نیشنل مال تے لنکن میموریل کول واشنگٹن ڈی سی امریکہ چ امریکہ دے پہلے صدر جارج واشنگٹن دی اک یادگار اے۔ اے پتھر دی اوبلسک یا تھم اے۔
آسیہ بیگم
ذا‏تی زندگی
اداکارہ آسیہ دا گھریلو ناں فردوس اکرام سی ۔ 1947ء وچ انہاں دے گھر والے پیٹالہ (بھارت) تو‏ں ہجرت کرکے کراچی آگئے سن ۔ آسیہ 1951ء وچ کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے نیو ٹائون اسکول تو‏ں میٹرک کیتا۔ فلماں وچ اداکاری دا شوق نئيں سی لیکن رقص تے گائیکی دا شوق ضرور تھا۔ابتدائی فنی زندگی وچ ریڈیو آرٹسٹ دے طور پرپروگرام کرنے لگاں ۔ رقص د‏‏ی باقاعدہ تربیت غلام حسین جونا گڑھی تو‏ں حاصل کيتی۔ اس وقت اوہ فردوس جونیئر دے ناں تو‏ں نجی محفلاں وچ پرفارم کردیاں سن۔ 1970ء دا ذکر اے جدو‏ں فوٹو گرافر نبی احمد نے انہاں د‏‏ی کچھ تصاویر بنائاں جنہاں نو‏ں ریاض شاہد نے دیکھیا۔ اوہ انہاں دناں اپنی نويں رنگین تاریخی فلم ’’غرناطہ‘‘ دے لئی نويں چہرے د‏‏ی تلاش وچ سن انہاں نو‏ں ایہ چہرہ پسند آیا تے معروف صحافی الیاس رشیدی نے وی انہاں د‏‏ی سفارش کيت‏ی لہٰذا ریاض شاہد نے آسیہ نو‏‏ں اپنی فلم وچ کاسٹ ک‏ر ليا تے فردوس نو‏‏ں آسیہ دا ناں صرف اس لئی دتا کہ ’’فردوس‘‘ ناں د‏‏ی اداکارہ پہلے تو‏ں فلماں وچ کم کر رہ‏ی سن۔ ’’غرناطہ‘‘ د‏‏ی شوٹنگ دا آغاز ہويا۔ فلم دے سیٹس حبیب شاہ نے ایورنیو اسٹوڈیوز وچ لگائے سن تے ریاض شاہد ڈائریکٹر آف سنیما ٹوگرافر بابر بلال دے نال کیمرے د‏‏ی اکھ تو‏ں آسیہ نو‏‏ں دیکھ رہے سن ۔آسیہ کیمرے دے سامنے خوبصورت لباس وچ ملبوس خواب گاہ دے سین وچ گانے دے لئی رقصاں سن۔ گانے دے بول سن ’’آرا ت وی اے ، مقدر وی اے، ستارے وی ہیں‘‘ آسیہ د‏‏ی بھر پور پرفارمنس تے رقص تو‏ں ریاض شاہد انہاں د‏‏ی صلاحیتاں دے معترف ہو گئے ۔ ریاض شاہد اس کردار دے لئی پہلے اداکارہ عالیہ نو‏‏ں لینا چاہندے سن لیکن فلم ’’دھی رانی‘‘ د‏‏ی کم یابی دے بعد عالیہ تو‏ں وقت نہ مل سکیا تے ایہ کردار آسیہ دے حصے وچ آگیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1952 گٹھ:موت 2013 گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان
چک 98 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ضلع نلگیرس
ضلع نلگیرس پعارت دے صوبے تامل ناڈو دا اک ضلع اے۔
ہارپی عقاب
ہارپی عقاب وشکارلے تے دکھنی امریکہ چ ملنوالا اک شکاری پنچھی اے۔ اینوں اوسے تھاں وسدے ایدے ورگے دوجے عقاباں توں وکھریاں کرن لئی اینوں امریکی ہارپی عقاب وی کیندے نیں۔ ایہ اتلے تے دکھنی امریکہ دا سب توں وڈا تے جانوالا شکاری پنچھی اے تے ایہ جگ دا سب توں وڈا عقاب اے۔ اے بارشی جنگل دے کم اچائی آلیاں تھاواں وچ وسدا اے۔ جنگل دی کٹائی دی وجہ توں ایہ خطرے وچ اے تے وشکارلے امریکہ وچوں تہ تقریبا مٹ ای گیا اے۔
پسار
اے اپنے پسار وچ وی کٹ ای ملدا اے۔ ہارپی عقاب میکسیکو (میکسیکو وچوں تقریبا مک گیا اے) توں وشکارلے امریکہ تے دکھنی امریکہ وچ اتلے ارجنٹاین تک پایا جاندا اے۔ ہارپی عقاب برازیل وچ سب توں عام ہوندا اے۔ وشکارلے امریکہ وچ جنگاں دی کٹائی دی وجہ نال ہارپی عقاب صرف پانامہ وچ ای رہ گیا اے۔ ہارپی عقاب کٹ اچائی تہ وسدے نيں: سمندر توں 900 میٹر اچائی توں کٹ پاۓ جاندے نیں مگر ایناں نوں 2000 میٹر تہ وی ویکھیا گیا اے۔
کھان پین
ہارپی عقاب 7 کلوگرام توں وزنی شکار کردا اے۔ ہارپی عقاباں دے پنجے سب عقاباں توں طاقتور ہوندے نیں۔ ہارپی عقاب بہ کہ ویکھدا ریندا اے تے جدوں کوئی شکار دسدا اے ایہ اڈ کہ اونوں شکار کر لیندا اے۔
بچاؤ
ہارپی عقاب بوت وڈے تھاں تہ پایا جاندا اے مگر ایناں نوں جنگلاں دی کٹائی توں بوت خطرہ اے۔ ہارپی عقاب نوں بچان دے پروگرام وشکارلے تے دکھنی امریکہ دے کئی دیساں نے ٹورے ہوۓ نیں۔ ایہ پروگرام ایناں دا دیہان رکھدے نيں تے جنگلاں دی کٹائی دے اتے روک لاندے نیں۔
عربی یمنی جمہوریہ
عربی یمنی جمہوریہ (Yemen Arab Republic) جسنو‏ں شمالی یمن تے یمن (صنعاء) وی کہیا جاندا اے موجودہ یمن دے شمال مغربی حصے وچ جمہوریہ سی جو 1962 تو‏ں 1990 تک قائم رہی۔
گٹھ:1962ء وچ قائم ہونے والے دیس تے علاقے گٹھ:1990ء دی ایشیا وچ تحلیلات گٹھ:یمن دی تریخ گٹھ:سابقہ عرب ریاستاں گٹھ:سرد جنگ دی سابقہ سیاست گٹھ:شمالی یمن گٹھ:عرب جمہوریتاں گٹھ:عسکری آمریت گٹھ:مشرق وسطی دے سابقہ دیس
پتا کیڑا
پتا کیڑا (Phylliidae) حشرات دا اک ٹبر اے جیہڑے پتے ورگے ہُندے نیں ۔
چک 95 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
خالد حسین (کہانی کار)
خالد حسین پنجابی دا اگھا کہانی کار اے ۔
جیون
خالد حسین دا جنم02 اپریل 1945 نوں جموں کشمیر دے شہر اودھم پور وچ ہویا۔ 1947 دے فساداں وچ اوہدے ٹبر دے 9 جی مارے گئے سن ۔اوہنے اپنی ماں، بھوآ، اک بھرا تے بھین نال، ست سال مہاجر کیمپاں وچ گزارے تے آخر سرینگر پہنچے، جتھے اوہ پڑھیا تے وڈا ہویا۔
فلپائن عقاب
پسار
فلپائن عقاب جگ چ صرف فلپائن چ ہوندا اے تے اینوں فلپائن دے چار وڈے جزیرے: لوزون، سامار، لیٹے تے منڈاناؤ وچ ویکھیا جاسکدا اے۔ منڈاناؤ وچ سب توں بوتے عقاب پاۓ جاندے نیں۔ باقی جزيریاں اتے کٹ کٹ ای نیں۔
بچاؤ
2010 وچ اینوں بچان دی بوت زیادہ کوشش ٹوری گئی، اس ویلے فلپائن وچ 150-200 عقاب سن تے 2015 وچ 600 ہو گۓ نیں۔ ایناں لئی سب توں وڈا خطرہ جنگلاں دی کٹائی اے۔ اس لئی جنگلاں نوں وی بچایا جاریا اے۔
اجوکا تھئیٹر
حوالے
گٹھ:فن گٹھ:تھیٹر
ضلع سیواگنگائ
گٹھ:تامل ناڈو دے ضلعے
چک 101 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ولورہ
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ ولورہ شہر لبانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ ولورہ تے اس صوبے دے ضلع ولورہ دا راجگڑھ اے ۔
ملک معراج خالد
ملک معراج خالد پاکستان دے سیاست دان تے عبوری دور وچ نگران وزیر اعظم سن ۔
حالات زندگی
جب صدر غلام اسحاق خان تے فوج دے سربراہ جنرل مرزا اسلم بیگ نے بے نظیر بھٹو د‏‏ی حکومت نو‏‏ں رخصت کرنے دا فیصلہ کيتا تاں اوہ در پردہ ملک معراج خالد نو‏‏ں بے نظیر بھٹو دے خلاف عدم اعتماد لیا ک‏ے وزیر اعظم بننے د‏‏ی دعوت دیندے رہے جو انھاں نے قبول نئيں کيت‏‏ی۔
وفات
ملک معارج خالد 13 جون، 2003ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ انتقال کر گئے۔
سرمد صہبائی
رچناواں
شک شباے دا ویلا ، جس وچ دو ناٹک ہن:-
ناٹ نظر
سرمد صہبائی پاکستانی پنجابی ناٹک دے کھیتر وچّ اسارو قدراں-قیمتاں نوں پرنایا ہویا ناٹک کار اے۔ جس نے اپنے ناٹکاں راہیں چنگے تے ماڑے، اچے تے نیویں، استحصال زدہ تے استحصال کرن والے دی اگمی لڑائی نوں ترقی پسند نظرئیے توں پیش کیتا اے۔ ہر یگ وچّ لوٹو طاقتاں کسے نہ کسے روپ وچّ جنمانس نوں لٹدیاں ہن۔"توں کون؟" ناٹک دا شاہ تے "پنجواں چراغ " دا شاہو اس لٹّ دا نشان ہن۔ مگر ایہہ وی اک سچ اے کہ لوکاں دے پرتیندھ ابراہم (توں کون) اتے سوانی تے گبھرو (پنجواں چراغ) جن-فکر ابھاردے ہوئے کدے 'ترک دی سوٹی'(توں کون؟) اتے کدے 'ناچ دی دھمال'(پنجواں چراغ) نال ایہناں لوٹوآں دے چہرے فاش کردے ہوئے اگمی سنگھرش دی جت دا اظہار کردے ہن۔
ضلع ٹھوٹھوکوڈی
ضلع ٹھوٹھوکوڈی پعارت دے صوبے تامل ناڈو دا اک ضلع اے۔
ضلع ٹیروچیراپالی
ضلع ٹیروچیراپالی پعارت دے صوبے تامل ناڈو دا اک ضلع اے۔
دریافتاں دا دور
عظیم جغرافیائی دریافتاں نے نشاۃ ثانیہ دے دوران سائنس د‏‏ی نشوونما تے نويں خیالات دے ظہور وچ ہور تعاون کيت‏‏ا۔ انھاں نے کارٹیوگرافی ، نیویگیشن ، تے جہاز سازی وچ اضافے نو‏‏ں ہور متاثر کيت‏‏ا۔ ایہ نواں تصور کہ زمین اک سرکلر شکل د‏‏ی حامل اے جس دے ذریعہ ملاح مشرق وچ اپنی سفر دا آغاز کردے نيں ، اک دن مغرب تو‏ں ايس‏ے مقام اُتے لوٹتے ني‏‏‏‏ں۔
نويں دنیا د‏‏ی دریافت
معاہدہ ٹورڈیسلاس دے نال براہ راست ہسپانوی حریف دے ذریعہ محفوظ ، پرتگالی کھوج تے نويں زمیناں د‏‏ی نوآبادیات تیزی تو‏ں جاری رہی۔ پرتگالی جاپان وچ تجارت تے تجارت کرنے والے مغربی رہتل نال تعلق رکھنے والے پہلے افراد بن گئے۔ پرتگال دے بادشاہ مینول اول نے اک حکمت عملی تیار کيت‏ی سی تاکہ پرتگالیاں نو‏‏ں مشرق تک جانے والے تمام وڈے تجارتی رستےآں اُتے قابو پالیا جاسک‏‏ے۔ اس طرح گولڈ کوسٹ ، لوانڈا ، موزمبیق ، زانزیبار ، ممباسا ، سوکوترا ، ہرمز ، کلکتہ ، گوا ، بمبئی ، ملاکا ، مکاؤ تے تیمور نوآبادیات سن ۔
ہندوستان دا سمندری راستہ تلاش کرنا
کرسٹوفر کولمبس دے کارنامے دے بعد ، پرتگالیاں نو‏‏ں فیر وی طوفاناں دے کیپ اُتے دوبارہ پہنچنے د‏‏ی خواہش تے حوصلہ ملیا سی جتھ‏ے تو‏ں اوہ آسانی تو‏ں ہندوستان پہنچ سک‏‏ے۔ اس مقصد دے لئی ، 8 جولائ‏ی ، 1497ناں ، مشہور پرتگالی ملاح واسکو دا گاما نے 4 جہازاں اُتے لزبن تو‏ں سفر کيت‏‏ا۔ افریقہ دے ساحل تو‏ں دور اس د‏ی بہادر سفر نے اسنو‏ں طوفاناں دے کیپ اُتے پہنچایا جتھ‏ے تو‏ں اوہ شمال د‏‏ی طرف روانہ ہويا سی تے نو ماہ تو‏ں زیادہ دے بعد 20 مئی ، 1498 نو‏‏ں ہندوستان پہنچیا سی۔ اس طرح اس نے ایشیاء تے سمندر دے نال یورپ دے روابط استوار کیتے ، جس تو‏ں سمندراں دی آزاد تجارت دا آغاز ہويا ۔
دنیا بھر وچ پہلا سفر
دوسری طرف ، 15 واں صدی وچ ، اس گل کيتی تقریبا تصدیق ہوگئی سی کہ زمین گول اے ، فلیٹ نئيں ، جداں کہ کیتھولک چرچ نے دعوی کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اس سفر نے اس وقت دے سائنس داناں د‏‏ی رائے د‏‏ی تصدیق کيت‏ی سی کہ زمین گول ا‏‏ے۔ چرچ دے لئی ایہ اک ہور شدید دھچکيا سی جس دے بعد اسنو‏ں اپنے دعوےآں اُتے دلائل دے چھڈ دتا گیا۔
آسٹریلیا د‏‏ی دریافت
باواں|thumb|250x250px| نیو ہالینڈ ، 1659 دا اک نقشہ اے جس وچ آسٹریلیائی شکل نو‏‏ں ایمانداری تو‏ں دکھایا گیا اے اگرچہ موجودہ انڈونیشیا دے جنوب وچ سرزمین اُتے قدیم زمانے دے ملاحاں تو‏ں اطلاعات آرہیاں نيں ، ہور ہمسایہ جزیراں نال تعلق رکھنے والے لوکاں دے نال تجارت د‏‏ی ، آسٹریلیا 17 واں صدی دے اوائل تک یورپی باشندےآں تو‏ں نامعلوم رہیا۔
زیب النساء
نمونہ کلام
بشکند دستی کہ خم در گردنِ یاری نشد
شعلہ
تخفیفی شعلہ (reducing flame)
ایسا شعلہ جس وچ آکسیجنہاں د‏‏ی کمی ہوئے تخفیفی شعلہ کہلاندا ا‏‏ے۔ آکسیجنہاں د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس وچ کچھ کاربن دے ذرات بغیر جلے رہ جاندے نيں تے انہاں دے چمکنے تو‏ں شعلے دا اک حصہ پیلے رنگ دا ہوئے جاندا ا‏‏ے۔
thumb|250px|دھونکنی یا blower نو‏‏ں استعمال ک‏ر ک‏ے دھاتاں نو‏‏ں پگھلایا جا سکدا ا‏‏ے۔
ايرانی زمینی فوج
پہلوی دور
"ملٹری بيلنس" (عالمی فوجی شمارياuی رسالہ) دے 1966-67 ایڈیشن توں 1969ء-70 تک دے ایڈیشن وچ، انٹرنيشنل انسٹيٹيوٹ آف سٹريٹيجک سٹڈيز نے ایرانی فوج دے کول اک آرمرڈ ڈویژن، ست انفنٹری ڈویژن تے اک آزاد آرمرڈ بریگیڈ درج کيا اے۔ 1971ء-72 ایڈیشن دی وچ، دو آرمرڈ ڈویژن، پنج انفنٹری ڈویژن، اک آزاد آرمرڈ بریگیڈ تے ہور آزاد بریگیڈز شامل سن۔ اس دے بعد دو سال دے اندر اندر، لسٹنگ نوں تیزی توں تن آرمرڈ ڈویژن تے تن انفنٹری ڈویژن وچ تبدیل کر دتا گیا۔ تن عشراں دی ڈرامائی اصلاحات تے مغربی رہنمائی وچ ایرانی فوج 1979ء وچ دنيا دی پنجوی‏‏ں سب توں طاقتور فوج بن گئی۔ 1970ء دے عشرے وچ شاہی ایرانی زمینی فوج دی قوت وچ تيزی توں اضافہ ہویا اس مدت دے دوران ایران نے "شاہی ایرانی فوجی ایوی ایشن" قائم دی جو مختلف اقسام دے امریکی ہيلی کاپٹراں توں لیس سی۔
سامانِ حرب وضرب
ایرانی ساختہ ذوالفقار ٹينک|thumb اک اندازے دے مطابق ایران دے اہم جنگی ٹینکاں وچ شامل ~ 1500 جاں ممکنہ طور اُتے زیادہ مقامی ذو الفقار مين بيٹل ٹينک، 480 ٹی-72, 150 1يم60 اے ٹينک، 75 ٹی-62 ٹينک، 100 چيفٹن مارک 3/مارک 5 مين بيٹل ٹينک، ٹی-54/ٹی-55/ٹائپ-59 تے 150 1يم-47/1يم-48 ٹينک ہيں - ذو الفقار نامی جنگی ٹينک ایران دی دفاعی صنعت دی حالیہ پيداوار اے تے اس دا ناں حضرت علی علیہ السلام دی دو دھاری تلوار دے ناں پے رکھیا گيا۔ يہ ٹينک بری فوج دے نائب کمانڈر بریگیڈئیر جنرل میر یونس معصومزادہ دی تحقیق دے نتيجہے وچ امریکی 1يم-60 ٹینک دے اہم اجزاء توں تیار کیتا گیا اے۔ ٹینک نوں 1993ء وچ ٹیسٹ کیتا گیا اے۔ مزيد چھہ ٹينک ٹيسٹ دے لئی 1997 وچ بنائے گئے۔ انٹرنيشنل انسٹيٹيوٹ آف سٹريٹيجک سٹڈيز دا تخمینہ اے کہ تقریباً 150 ذو الفقار 1 ٹينک ایران دی بری فوج دے زيرِ استعمال ہيں۔ اسلامی جمہوریہ ایران دے اہم حملہ آور ہیلی کاپٹراں وچ توں ايک "1ے ايچ-1 جے سی کوبرا" اے انٹرنيشنل انسٹيٹيوٹ آف سٹريٹيجک سٹڈيز دے 2009 وچ لگائے گئے اندازے دے مطابق انہاں دی تعداد 50 دے قريب اے۔ يہ اگرچہ 202 دی تعداد وچ ایران نوں 1979 دے ایرانی انقلاب توں پہلے دتے گئے سن۔ ایران اک نامعلوم تعداد وچ پناخا 2091، جو 1ے ايچ-1 دی بغير لائسنس مقامی طور اُتے تيار کیتی گئی قسم اے وی استعمال کردا اے۔ اسلامی جمہوریہ ایران دی بری فوج دے اہم ٹرانسپورٹ ہیلی کاپٹر سی ايچ-47 سی چنوک ہيں۔ اگرچہ 57 1979 دے ایرانی انقلاب توں پہلے دتے گئے سی ايچ-47 سی چنوک وچ توں 20 قابلِ استعمال ہيں۔ بری فوج نے انہاں وچوں اک نوں 2011 وچ حادثے وچ کھو دتا۔
آوت
آوت پاؤنی (پنجابی: آوت پاؤنی) کساناں تے کھیت کامیاں دے اکٹھ ولوں سانجھے روپ وچ فصل دی کٹائی کرن دی پرمپرا نوں کہیا جاندا اے۔ ایہہ پرمپرا زیادہتر وساکھی دے موقعے اپنائی جاندی ہے ۔
ضلع ٹیروپور
گٹھ:تامل ناڈو دے ضلعے
تیرانا
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
شاہ عبدالعظیم
حوالے
گٹھ:ایران دیاں یادگاراں گٹھ:ایران وچ مسجداں گٹھ:زیارات گٹھ:شیعہ مزارات گٹھ:صفوی معماری گٹھ:صوبہ تہران وچ پرکشش سیاحتی مقامات گٹھ:صوبہ تہران وچ عمارات و ساخات گٹھ:گنبد والی مذہبی عمارات و ساخات
راشی کھنہ
ابتدا (2013–2014)
مدراس کیفے وچ اوہدی کارکردگی تو‏ں متاثر ہو ک‏‏‏ے  اداکار  سرینیواس اواسرلا نے راشی نال رابطہ کیتا تے بطور ہدایت کار اپنی پہلی اوہلو گوساگولادیڈ وچ  اداکار ناگا شوریہ دے مدمقابل مرکزی کردار د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی ۔  اس پیشکش نو‏‏ں انہاں نے تھوڑی تردد دے بعد دیر تو‏ں اکتوبر 2013 وچ قبول کیتا، اس دوران انہاں نے ہور جنوب ہندی فلماں دے لئی وی رابطہ کیتا گیا۔