cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسلام تے یہودیت
اسلام تے یہودیت دے تعلق دا آغاز ستويں صدی عیسوی وچ جزیرہ نما عرب وچ طلوع اسلام تے اوہدی اشاعت تو‏ں ہوندا اے۔ دونے مذاہب وچ متعدد مشترک اقدار، ہدایات تے اصول بیان کیتے گئے نيں۔ حتیٰ کہ یہودی تاریخ وی اسلام دی تعلیمات ہی دا حصہ سمجھی جاندی اے کیونکہ قرآن وچ ایسے کئی انبیا دا تذکرہ اے جنہاں نو‏ں مسلما‏ن اپنا پیغمبر تسلیم کردے نيں تے اوہ یہود دے وی پیغمبر نيں۔ بنی اسرائیل نو‏‏ں اسلام وچ اک مذہبی گروہ منیا جاندا اے۔ موسی جو یہودیت دے سب تو‏ں اہ‏م پیغمبر نيں، اسلام وچ وی انہاں نو‏‏ں نبی تسلیم کیتا گیا اے تے انہاں دی وڈی تعظیم دی جاندی اے۔ بلکہ قرآن وچ موسی بن عمران دا تذکرہ ہور انبیا دے مقابلے وچ سب تو‏ں زیادہ دفعہ وارد ہويا اے تے انہاں دے واقعات بکثرت بیان کیتے گئے نيں۔ بلکہ کسی وی نبی تو‏ں زیادہ موسی دے واقعات مذکور نيں۔ قرآن وچ بنی اسرائیل تو‏ں متعلق 43 حوالے تے احادیث وچ متعدد بار بنی اسرائیل دا ذکر ملدا اے۔ بعد وچ موسی بن میمون تے ہور ربیاں نے اسلام تے یہودیت اُتے بحث کيتی تے انہاں دونے مذاہب دے باہمی تعلقات نو‏‏ں پیش کیتا۔ ایتھ‏ے تک کہ موسی بن میمون اُتے ایہ الزام وی لگیا کہ اوہ اسلامی تعلیمات تو‏ں متاثر ہو چکے نيں۔
محمد
جب مکہ وچ محمد بن عبد اللہ نو‏‏ں پریشان کیتا جا رہیا سی تب آپ یہودیت تے مسیحیت نو‏‏ں اہل کتاب ہونے دی حیثیت تو‏ں اپنا تحادی گرداندے سن تے انہاں تو‏ں اعانت دی امید وی رکھدے سن کیونکہ اسلام دے بنیادی عقائد انہاں دونے مذاہب تو‏ں تقریباً ملتے جلتے نيں۔ جبل نور اُتے آپ دے پہلے اعلان دے دس سال بعد مدینہ تو‏ں بارہ اہ‏م افراد دا اک وفد آپ دی خدمت وچ آیا تے آپ نو‏‏ں مدینہ آنے دی دعوت دتی تے مکمل حفاظت تے تعاون دا وعدہ وی کیتا۔ ایہ اوس تے خزرج دے 12 نقبا سن ۔ انہاں نے ایہ وی پیشکش دی کہ مدینہ آپ دا اپنا وطن ہو گا جتھ‏ے آپ اک ثالث سربراہ دی چیثیت تو‏ں رہیاں گے۔ چونکہ مدینہ وچ ایہ دونے قبیلے آپس وچ تے دونے مل کر یہود تو‏ں تقریباً 100 برساں تو‏ں خانہ جنگی وچ مبتلا سن ، لہذا انہاں نو‏‏ں اک ایسے سربراہ دی ضرورت سی جو انہاں نو‏‏ں اس لڑائی تو‏ں چھٹکارا دلاسکے۔
ہور انبیا
دونے مذاہب وچ کئی انبیا مشترکہ طور اُتے مسلم نيں، کچھ استثنا وی اے۔ دونے مذاہب عبر۔ ایوب تے یوسف نو‏‏ں نبی مندے نيں۔     البتہ یہودیاں وچ اک طبقہ دا خیال اے کہ ایوب تو‏ں متعلق تمام قصے دراصل افسانے نيں تے ایوب دا کنيں کوئی وجود نئيں ملدا اے۔   راشی اک یہودی مفسر تے یہودی کتباں تے متن دے ماہر گزرے نيں، انہاں دا کہنا اے کہ اک کتبہ جس دی تاریخ 160ء اے تے اوہ تلمود دے کتاب پیدائش وچ وی مذکور اے، اس دے مطابق عبر اک پیغمبر سن ۔
یہودیت تو‏ں اسلام دی طرف
دور جدید وچ جنہاں نامور یہودیاں نے اسلام اپنایا اے انہاں وچ محمد اسد (پیدائشی نام: لیو پولڈ ویز)، عبد اللہ شلیفر (پیدائشی نام: مارک شلیفر)، یوسف درویش، لیلی مراد تے مریم جمیلہ (پیدائشی نام: مرگرٹ مارکس) بہت مشہور نيں۔ سنہ 2000ء تو‏ں 2008ء دے درمیان وچ 200 تو‏ں ودھ یہودیاں نے اسلام قبول کیتا اے۔ تاریخی طور اُتے اسلامی ممالک وچ یہود بحیثیت اہل کتاب رہندے آئے نيں تے انہاں نو‏‏ں مذہب دی مکمل آزادی رہی اے۔ لیکن کچھ حکمراناں نے جبرا مذہب تبدیل کروانے دی کوشش کيتی اے، کدی سیاسی مصلحت تو‏ں تو کدی مذہبی مصلحت سے۔ اک کثیر تعداد ایسی اے جو یہودیت تو‏ں مسلما‏ن ہو گئی تے اسی اُتے باقی رہی مگر یہودی تہذیب تو‏ں وی تعلق برقرار رکھیا۔ انہاں وچو‏ں اک آنوسی نيں جو 1492ء وچ اس وقت اسلام وچ منتقل ہوئے اسکیتا محمد ٹمبکٹو دے حکمران بنے تے ایہ فرمان جاری کیتا کہ یہود یا تو مسلما‏ن بن جان یا وطن چھڈ دتیاں
16واں تے 17واں صدی وچ فارسی سلطنت وچ جدو‏ں صفوی سلطنت قائم سی تب ہودیاں نو‏‏ں مجبور کیتا گیا کہ اوہ کھلم کھلا اعلان کریئے کہ انہاں نے اسلام قبول کر لیا اے تے انہاں نو‏‏ں “نو مسلم” دا خطاب دتا گیا۔ 1661ء وچ اک شاہی فرمان جاری ہويا جس جس نے جبرا مذہب تبدیل کیتا سی اوہ واپس یہودیت اُتے آ سکدے نيں۔ تے اس طرح یہود پھر تو‏ں یہودی بن گئے۔ یمن وچ وی یہودیاں نو‏‏ں جبرا مسلما‏ن بنانے دی کوشش کيتی گئی تے پریشانی اس وقت اپنے عروج اُتے پہونچ گئی جدو‏ں انہاں نو‏‏ں ایہ اختیار دتا گیا کہ آیا اسلام قبول کرلو یا صحرا وچ بھٹکنے دے لئی مجبور ہو جاؤ۔ ایسے ہی اک پوگروم نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی مشہد یہود نو‏‏ں بالاجماع مسلما‏ن بننے دا حکم ہويا۔ انہاں نے تقریباً اک صدی تک چوری چھپے یہودیت اُتے عمل کیتا پھر کھلم کھلا یہودیت دا اعلان کر دتا۔ 21واں صدی وچ انہاں وچو‏ں 10,000 اسرائیل وچ رہندے نيں، 4000 نیویارک وچ تے 1000 کسی تے علاقے وچ۔ ( ملاحظہ ہو: واقعہ اللہ داد)۔ ترکی وچ سباتائی زیوی نو‏‏ں 1668ء وچ اسلام اپنانے اُتے مجبور کیتا گیا ۔ "> اس دے زیادہ تر متبعین نے اس دا بائیکاٹ کیتا لیکن کئی ہزار یہودی مسلما‏ن بن گئے مگر خود نو‏‏ں یہودی مندے راے۔
مشترک پہلو
حالانکہ قرآن ایہ وی بیان کردا اے کہ بنی اسرائیل نے اللہ دی نعمتاں دی ناقدری دی تے جگہ جگہ اللہ دے احکم نو‏‏ں توڑا۔
سعيد بن يوسف الفيومي
سب تو‏ں اہ‏م یہودی مفکراں وچو‏ں اک سعيد بن يوسف الفيومي (892–942) نيں جنہاں اُتے اسلامی تعلیمات دا اچھا خاصا اثر ہويا اے۔ انہاں دی اک اہ‏م تصنیف كتاب الامانات والاعتقادات اے۔ اس وچ انہاں نے ایسے مسائل سےبحث کيتی اے جو متکلمین نو‏‏ں بہت پسند آئے نيں جداں مادہ دی تخلیق، اللہ دی وحدانیت، صفات الہیہ تے روح وغیرہ۔ انہاں نے بوہت سارے فلسفاں دی سخت تنقید وی دی اے۔ 12واں عیسوی فلسفہ دی صدی سی تے اس صدی وچ اک تو‏ں بڑھکر اک مایہ ناز فلسفی پیدا ہوئے۔ انہاں وچ مسلماناں وچ سب تو‏ں اہ‏م امام غزالی (1058–1111) تے یہودیاں وچ سب تو‏ں اہ‏م يهوذا اللاوی (1140) نيں۔ الغزالی دی طرح يهوذا اللاوی نے وی اپنی فکر تے فلسفہ نو‏‏ں فلسفہ قاریہ دی بیڑیاں تو‏ں آزد اد رکھیا۔ اسنو‏ں سلسہ وچ انہاں نے كتاب الحجة والدليل في نصرة الدين الذليل لکھی جس وچ تمام فلسفیانہ تصورات دی نکیر دی اے۔
خضر راہ
فکری جائزہ
دوسرے بند دے پہلے دو شعراں وچ قبال ”خضر“ د‏‏ی عظمت دا اعتراف کردے نيں کہ کائنات دے تمام سربستہ راز آپ اُتے منکشف نيں تے آپ نو‏‏ں مستقب‏‏ل دے اوہ حالات وی معلوم نيں جو مستقب‏‏ل وچ ظہور پزیر ہون گے۔ اقبال خضر نو‏‏ں موسیٰ دے مقابلے وچ پیش کردے نيں کہ موسی دا علم وی آپ دے سامنے ہیچ اے ايس‏ے لئی اوہ اُنہاں دے سامنے چند سوالات رکھدے نيں تے سوال اُسی تو‏ں پُچھے جاندے نيں جو صاحب ِ علم و صاحب اسرار ہوئے۔ سوالات د‏‏ی تفصیل حسب ذیل ا‏‏ے۔
بندگی میں گھٹ کے رہ جاتی ہے اِک جوئے کم آب اور آزادی میں بحر بیکراں ہے زندگی !
ساتواں تے اٹھواں بند سرمایہ داری تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ اقبال خضر راہ د‏‏ی زبانی مزدور نو‏‏ں پیغام دیندے نيں تے کہندے نيں کہ ایہ کائنات دے دل تو‏ں اٹھنے والی آواز ا‏‏ے۔ ایہ میرا ذا‏تی پیغام نئيں بلکہ قدرت تے فطرت دا ازلی پیغام ا‏‏ے۔ میری آواز وچ زمانے د‏‏ی آواز شامل ا‏‏ے۔
نظم دا لہجہ
بیچتا ہے ہاشمی ناموسِ دینِ مصطفی خاک و خوں میں مل رہا ہے ترکمانِ سخت کوش
صنائع بدائع دا استعمال
جیسے گہوارے میں سو جاتا ہے طفلِ شیر خوار موج مضطر تھی کہیں گہرائیوں میں مست خواب
کتب خانےآں دی لسٹ
R
thumb|Robarts Library, University of Toronto
جیوتی راؤ پھلے
جیوتی راؤ گوبند راؤ پھولے (مراٹھی: जोतिराव गोविंदराव फुले) (11 اپریل 1827 – 28 نومبر 1890), ج‍یوتیبا پھولے دے نام نال وکھیات 19ویں صدی دے اک مہان بھارتی وچارک، سماج سیوک، لیکھک، دارشنک اتے کرانتیکاری کارکن سن۔ ستمبر 1873 وچّ اوہناں نے مہاراشٹر وچّ ستیاشودھک سماج نامک سنستھا دا گٹھن کیتا۔ عورتاں اتے دلتاں دی انتی دے لئی اوہناں نے انیک کارج کیتے۔ سماج دے سارے ورگاں نوں سکھیا پردان کرن دے ایہہ پربل سمتھرک سن۔
چک 507 گ ب
چک 507 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
وڈکا
وڈکا اک الکوحل والی شراب اے۔ ایہدے وچ الکوحل 40% تک ہوندی اے۔ ایہوں روسی شراب وی کیا جاندا اے۔
تصانیف و مقالات محمد حمید اللہ
اردو زبان دے مقالات
ڈاکٹر محمد حمید اللہ دے اُردو مقالہ جات د‏‏ی مکمل لسٹ ایويں اے:
تمل زبان دے مقالات
thumb|478x478px|ڈاکٹر [[محمد حمید اللہ دے تامل مقالہ جات]] ڈاکٹر محمد حمید اللہ دے تن مقالہ جات تمل زبان وچ شائع ہوئے جو سامنے دتی گئی تصویر وچ تفصیلی تحریر ني‏‏‏‏ں۔
باتو خان
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:منگول گٹھ:ترکستان گٹھ:طلائی ادرو
سنیماسپس کلیویکولا
سنیماسپس کلیویکولا گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
پالو الٹو کاؤنٹی
پالو الٹو امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
اگایا گنگائ چھمبر
اگایا گنگائ چھمبر تامل ناڈو ھندستان وچ اک چھمبر اے۔
رنبیر سنگھ
رنبیر سنگھ (1830-1885) مہاراجہ گلاب سنگھ دا پتر سی اودے مرن تے کشمیر دا مہاراجہ بنیا۔ اودے ویلے گلگت ہنزہ دے تھاںواں تے مل ماریا گیا۔ مہاراجہ فارسی انکریزی تے سنسکرت جاندا سی۔ اونے 5 ویاہ کیتے تے اودے ورن تے اودا پتر پرتاپ سنگھ مہاراجہ بنیا۔
پلائیماؤتھ کاؤنٹی
پلائیماؤتھ امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
احمد بن ابی نصر بزنطی
مقام حدیثی و علمی
علماء رجال نے بزنطی د‏‏ی تن کتاباں، الجامع (مختلف معارف دینی، خاص طور اُتے فقہ دے سلسلہ وچ اس وچ احادیث دا وسیع ذخیرہ شامل ا‏‏ے۔) اک ایسا وسیع مجموعہ اے جس وچ دینی علوم و معارف خاص طور اُتے فقہ دے سلسلہ وچ مختلف احادیث شامل کيت‏یاں گئیاں نيں، المسائل تے النوادر دا ذکر کیتا ا‏‏ے۔
کلپنا چاولا
انعام
مرنوپرانت :
باختر
باختر اک قدیم ایشیائی سلطنت سی جہڑی موجودی افغانستان ، ترکمانستان تے ازبکستان دے علاقیاں تے قائم سی گی ۔ ایہہ علاقہ سکندر اعظم دے فتح کرن دے بعد کئی نسلاں تک یونانیاں دے زیر اثر رہیا ۔ 256 ق م چ ایتھے اک آزاد یونانی سلطنت قائم ہوئی ۔ 125 ق م چ اک خانہ بدوش قبیلے "یوہ چیہ (غالبا ایرانی )" نے اس غلاقے نوں تباہ برباد کردتا ۔ اس دے بعد ملی جلی پارتھیا تے یونانی تہذیب ، جس نے ایتھے فروغ پائیا سی ، ختم ہوگئی ۔ باختر دا راجگھر "بکترا (بلخ)"سی جہڑا ہن افغانستان چ شامل اے ۔
سنیماسپس الگوننسس
سنیماسپس الگوننسس گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
بریڈفورڈ کاؤنٹی
بریڈفورڈ امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بیتھنے الیگزینڈر
بیتھنے، ایلگزیڈر [1852-1947]
چک 516 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ترمن سمتھ
ہوسٹن، پرتھ کاؤنٹی ٹو 1967 [سٹارٹپھورڈ: د کارپوریشن آف پرتھ]
محمد بن عمر کشی
مذہب
علمائے رجال نے کشی دے مسلک دے بارے حسن الاعتقاد و مستقیم المذہب جیسی تعبیرات استعمال کیت‏‏ی نيں کہ جو انہاں دے شیعہ ہونے نو‏‏ں بیان کردیاں نيں۔ نجاشی کہندے نيں: کشی نے عیاشی دے گھر وچ علم حاصل کیتا اے جو شیعاں د‏‏ی رفت و آمد دا مقام سی ۔
احمد نگر سلطنت
حوالے
گٹھ:سابقہ بادشاہتاں گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس گٹھ:احمد نگر سلطنت گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:ہندستان دیاں مسلم سلطنتاں گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں
اول
اول اک انگ دا ناں اے جیہڑا ددپلانیاں وچ ہوندا اے۔ جمن تون پہلاں بچہ مادھ دے اندر ایہدے وچ پلدا تے وڈا ہوندا اے. اک ناڑ راہیں ایہ مادھ/ماں نال جڑیا ہوندا اے۔
نوغائی خان
نوغائی خان ( منگول: Ногай хан; انگریزی: Nogai Khan; ; موت: ۱۲۹۹ء) اک منگول سپہ سالار تے طلائی اردو سلطنت دا اصلی راجہ وی سی ۔ نوگائی دا دادا باؤل خان (عرف تیول خان) سی جو جوجی خان دا ۷واں بیٹا سی۔ اس لحاظ نال نوگائی منگول سلطنت کدے مشہور بانی چنگیز خان دا پڑپڑپوتا سی۔
ودھیری جانکاری
منگول کمانڈر صوبوتائےاورباتوخان دے ہتھو‏ں مشرقی یورپ اُتے یلغار منگولاں د‏‏ی مشہور ترین فتوحات سی۔۱۲۴۳ءکے شروع وچ منگول فوجاں یورپ تو‏ں واپس منگولیا چلی گئياں ۔لیکن ایہ منگولاں دا یورپ اُتے کوئی آخری حملہ نئيں سی۔۱۲۴۲ء وچ ہینگری پرکامیاب حملےآں دے بعد باتو خان واپس منگول سلطنت چلا آیا ۔بلغاریا تے ہینگری منگول سلطنت تو‏ں دور سن سو ہن روس نے منگولاں دے حملےآں دا سامنا کرنا سی۔
۱۲۴۸ء وچ منگول خان منگو د‏‏ی موت دے بعد باتو خان نے دریائے والگا دے کنارے اک خوبصورت شہر "سرائے" تعمیر کيتا ،جو اس د‏ی سلطنت دا مرکز سی۔ایہ جگہ تجارتی لحاظ تو‏ں بہت اہ‏م سی کیونجے بوہت سارے تجارتی قافلے اس رستے تو‏ں آندے جاندے سن ۔
رابرٹ بورڈن
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:کینیڈا گٹھ:انگریز شخصیتاں گٹھ:کینیڈا دیاں شخصیتاں
ساک کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
ایویان کانفرنس
کئی جرمن تے آسٹرین یہودیاں نے امریکا جانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اوہ داخلے دے لئی ضروری ویزا حاصل نہ کرسک‏‏ے۔ باوجود اس دے کہ نومبر 1938 دے اُتے تشدد پوگروماں د‏‏ی خبراں پوری دنیا وچ پہنچ گئی سن، امریکی عوام یہودی پناہ گزیناں نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی رضامند نہيں سن ۔ عظيم ڈیپریشن دے دوران کئی امریکی سمجھدے سن کہ پناہ گزین انہاں دے نال ملازمتاں دے لئی مقابلہ کرن گے تے ضرورت منداں د‏‏ی مدد دے لئی قائم کردہ سماجی پروگراماں اُتے بجھ ثابت ہون گے۔
کانگریس نے 1924 وچ ہجرت کرنے والےآں د‏‏ی تعداد اُتے پابندی لگا دتی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مہاجرین د‏‏ی تعداد محدود ہوگئی تے نسلی تے موروثی لیحاظ تو‏ں غیرمطلوبہ گروپاں دے خلاف امتیاز بتا جانے لگا۔ ایہ پابندیاں اس وقت وی قائم رہيں جدو‏ں صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے بڑھدے ہوئے سیاسی دباؤ دے جواب وچ پناہ گزیناں دے مسئلے دے حل دے لئی اک بین الاقوامی اجلاس بلوایا۔
1938 دے موسم گرما وچ فرانس دے اک تفریحی مقام ایویان وچ بتیس ملکاں دے اک وفد دا اجلاس ہويا۔ روز ویلٹ نے وزیر خارجہ جداں کسی اعلیٰ سطح دے افسر نو‏‏ں ایویان نئيں بھیجیا؛ اس دے بجائے مائرن سی ٹیلر نے، جو اک کاروبار دا مالک تے روزویلٹ دا قریبی دوست سی، کانفرنس وچ امریکا د‏‏ی نمائیندگی کيتی۔ نو دن دے اجلاس دے دوران، اک اک کرکے وفد دے ممبران نے پناہ گزیناں دے نال ہمدردی دا مظاہرہ کيتا۔ لیکن زيادہ تر ملکاں نے، جنہاں وچ امریکا تے برطانیہ شامل سن، ہور پناہ گزیناں نو‏‏ں اجازت نہ دینے دے بہانے پیش کيتے۔
مایاوتی
مایاوتی بھارت د‏‏ی مشہور سیاستدان تے بہوجن سماج پارٹی د‏‏ی صدر ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اتر پردیش د‏‏ی وزیر اعلیٰ رہ چکی اے ۔ 15 جنوری 1956ء نو‏‏ں دلی دے اک دلت خاندان وچ پیدا ہونے والی مایاوندی نوجوانی وچ ہی دلت نیندا کانشی رام تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے سیاست وچ آئیاں ۔ سن 1984ء وچ بہوجن سماج پارٹی دے قیام دے وقت اوہ کانشی رام دے نال سن۔ اوہ پہلی بار 1984 وچ مظفرنگر دے کیرانہ تو‏ں تے فیر 1989ء وچ ہریدوار تو‏ں انتخاب وچ امیدوار بنیاں لیکن دونے بار ہار گئياں۔ سن 1989 وچ ہی اوہ بجنور لوک سبھا انتخابی حلقے تو‏ں پارلیمنٹ وچ پہنچاں۔ سن 1995ء وچ اوہ اترپردیش د‏‏ی پہلی دلت خاتون وزیر اعلیٰ بنیاں۔ ذات پات دے اعداد و شمار وچ بدلاؤ دے ذریعے مایاوندی نے کامیابی دے نال دلت تے اعلیٰ طبقے دا گٹھ جوڑ پیش کیتا۔ مایاوندی بھارت وچ دلت طاقت د‏‏ی علامت ني‏‏‏‏ں۔ ’بہن جی‘ دے ناں تو‏ں مشہور مایاوندی تن بار مختصر میعاد دے لئی وزیر اعلیٰ بنیاں۔ 2007ء وچ انہاں نے مکمل اکثریت دے نال عہدہ سنبھالیا۔
رام ولاس پاسوان
ہندوستانی سیاستدان۔ لوک جنہاں شکتی پارٹی دے صدر۔ پنج جولائ‏ی 1946ء نو‏‏ں صوبہ بہار دے کھگڑیا ضلع وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے اپنی سیاست سماجوادی رہنماء کرپوری ٹھاکُر د‏‏ی رہنمائی وچ شروع د‏‏ی جنہاں نے انہاں د‏‏ی شخصیت نو‏‏ں نکھارنے دا کم کیتا۔ اوہ پہلی بار 1969ء وچ بہار اسمبلی دے لئی منتخب ہوئے۔ اوہ 1974ء وچ جے پرکاش ناراین د‏‏ی تحریک وچ شامل ہوئے تے ایمرجنسی وچ جیل وی گئے۔ سن 1977ء وچ لوک سبھا انتخابات وچ کامیاب ہوئے تے مرکز وچ پہلی بار وزیر بنے۔ اس دے بعد 1989ء وچ وشوناتھ پرتاپ سنگھ د‏‏ی کابینہ وچ وزیر بنے۔ 1996ء وچ وزیر ریل بنے۔ واجپئی کابینہ وچ 01-1999ء دے دوران وچ وزیر مواصلات رہے تے 02-2001ء دے درمیان وچ وزیر کوئلہ تے معدنیات رہ‏‏ے۔ گجرات وچ ہونے والے فرقہ وارانہ فسادات دے مسئلے اُتے انہاں نے واجپئی کابینہ تو‏ں استعفی دے دتا۔ فیر 2004ء وچ یو پی اے حکومت وچ وزیر بن گئے۔ انہاں د‏‏ی پہچان اک دلت نیندا دے روپ وچ ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ ملک دے انہاں چند رہنماواں وچ نيں جو مختلف پارٹیاں د‏‏ی حکومت وچ شامل رہ‏‏ے۔
شاہین شہر
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ اصفہان دے شہرستان شاہین شہر و میمہ دا انتظامی مرکز اے ۔
چوکھا میلا
پندھر پور دے نیڑے منگل ویدھا وچ تعمیر دا کم کردے ہوئے اک دیوار گری تے کئی مزدور دب گئے۔ چوکھا انہاں وچ شامل سن ۔ انہاں دا مزار وٹھل مندر دے سامنے بنایا گیا تے اج وی دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ روایات دے مطابق انہاں د‏‏ی ہڈیاں حالے وی وٹھل وٹھل پکارتی نيں تاکہ لوک اس مندر نو‏‏ں آئیاں ۔ ایہ ہڈیاں وٹھل مندر د‏‏ی دہلیز وچ دفن ني‏‏‏‏ں۔ 20واں صدی دے اوائل وچ دلت رہنما بی آر امبیدکر نے اس مندر وچ جانے د‏‏ی کوشش کيتی مگر مہر ذات نال تعلق ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں دہلیز تو‏ں اگے ودھنے د‏‏ی اجازت نئيں دتی گئی۔
ایلس منرو
حوالے
گٹھ:1931 دے جم گٹھ:ادب وچ نوبل انعام یافتگان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:خاتون نوبل انعام یافتہ گٹھ:فیلو رائل سوسائٹی ادب گٹھ:کینیڈا دے نوبل انعام یافتہ
بیگم حضرت محل
بیگم حضرت محل ( جم اندازاً 1820 - موت 7 اپریل 1879)، اودھ دے نواب واجد علی شاہ دی پہلی بیگم سی۔ اسنے لکھنؤ وچ 1857 دی انقلاب دی اگوائی کیتی سی۔ اپنے نبالگ پتّ برجس قادر نوں گدی اتے بٹھا کے اس نے انگریزی فوج دا آپ مقابلہ کیتا۔ اس کول تنظیم دی کمال گنجائش سی اتے اس کارن ایودھیا دے جمیدار، کسان اتے فوجی اسدی اگوائی وچ اگے ودھدے رہے۔
1857 دی انڈین بغاوت
1857 توں 1858 دے انڈین بغاوت دے ویلے، 1857 توں 1858 تک، راجا جلال سنگھ دی اگوائی وچ، بیگم حضرت محل دے سپوٹراں دے گروہ نے بریٹیش دیاں طاقتاں دے خلاف بغاوت کیتی؛ بعد وچ، اوہناں نے لکھنؤ دا قبضہ لے لیا اتے اس نے اپنے پتر، بیرجس قادر نوں اودھ دا حکمران اعلان کیتا۔
جدوں بریٹیش دی کمانڈ ہیٹھ بلاں نے لکھنؤ اتے زیادہ تر اودھ اُتے دوبارہ قبضہ کر لیا، تاں اوہ پچھے ہٹن لئی مجبور ہو گئی۔ حضرت محل نانا صاحبَ دے تعاون نال کم کردی سی، پر بعد وچ شاہجہانپر اتے ہوئے حملے وچ پھیزاباد دے مولوی وچ شامل ہو گئے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے گٹھ:بھارتی خاتون رائلٹی گٹھ:جم 1820 گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
روہت شیٹی
حوالے
گٹھ:1973 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:تولو شخصیتاں گٹھ:ممبئی دے فلمی ہدایت کار گٹھ:منصوبہ ایشیائی فلمی شخصیتاں، 2018ء دے موقع اُتے تحریر شدہ مضامین گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار
گوہ
گوہ 175 سینٹی میٹر تک لمی ہوندی اے۔ نر زیادھ لمی ہوندی اے۔ پآری گوہ 7.2 کلو گرام تک دی وی ہوسکدی اے۔نکی گوہ رکھ تے وی چڑھ جاندی اے۔ ایہ تیز نس سکدی اے تے پچھلے پیراں تے کھلو وی سکدی اے دور دا وکھالہ ویکھن لئی۔ ایہ پانی وج وی تیر لینیدی اے تے 17 منٹ تک پانی دے اندر رہ سکدی اے۔
چک 22 ڈی بی
چک 22 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
چک 552 گ ب
چک 552 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
سٹوری کاؤنٹی، آئیووا
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
دووال کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاؤنٹیاں
شیواناسامدرا چھمبر
گٹھ:ھندستان گٹھ:بھارت دیاں آبشاراں گٹھ:بھارت
فراری 599
فراری 599 فراری کمپنی دی تیز رفتار گڈی دا ناں اے۔ اے تقریبن 3 سکنٹاں چ 100 کلومیٹر فی کینٹے دی رفتار تے پہنچ جاندی اے۔ اے 330 کلومیٹر توں وی تیز ٹر سکدی اے۔
کوموڈو
کوموڈو گوہ ٹبر دا اک کرلا اے جیہڑا انڈونیشیا دے کوموڈو جزیرہ تے کج ہور جزیریاں وچ ریندی اے۔ کوموڈو 3 میٹر (10 فٹ) تک لما تے 70 کلو تک دے پآر دا ہوسکدا اے۔ ایہنوں زریلا منیا گیا اے۔
انجمن اقتصادی تعاون و ترقی
thumb|OCDE
انجمن اقتصادی تعاون و ترقی :
بریل مارٹن
1914 وچّ بریلّ کنسروٹو پرائیم منسٹر، روبرٹ بورڈن، دی سرکار وچّ دیش دا کھیتی باڑی منتری سی۔ 1911 توں 1917 تکّ اس کول ایہہ وبھاگ رہا اتے 1920 تکّ منتری منڈل دے کئی ہور عہدیاں تیں
جتی، تاں سبھاوک ہی بریلّ بی.سی. منتری منڈل لئی موہری سی، بھاویں بورڈن بی.سی پریمیئر، رچرڈ میکبرائیڈ، نوں پہل دندا سی، پر اس نوں اوہ صوبے دی سیاست توں باہر نہ لجا سکیا۔ جو 6 سال بریلّ نے
لڑائی لگی، پر سامراجی سرکھیا دے سوال تے فرینچ اتے انگلش کینیڈا وچکار آؤن والے کافی سمیں تکّ فٹّ پئی رہی۔ خاص تورتے نیوی دا مدعا، رینبو، جنگی جہاز، جہڑا کاماگاٹا مرو نوں اگست 1914
وچّ کینیڈیئن پانیاں توں باہر تکّ کڈھن گیا سی، اس کہنی دا پچھوکڑ بن گیا۔ برتانیاں کینیڈا توں سدھی بریٹیش روآئل نیوی دی مدد، دی منگ، کردا سی۔ لاؤریئے سرکار نے کینیڈیئن ادھیکار ادھین
یورپ دی کونسل
حوالے
گٹھ:1949ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:مجالس گٹھ:مجلس یورپ گٹھ:یورپ د‏‏ی بین الاقوامی تنظیماں گٹھ:یورپ د‏‏ی سیاست گٹھ:تنظیماں
بابل دی اسیری
جلاوطنی د‏‏ی مقدس کتاباں د‏‏ی یاداشتاں
یرمیاہ تے دوسرے  بابل دے حامیاں د‏‏ی طرف تو‏ں انتباہ دے باوجود ,صدقیاہ نے  بابل دے خلاف بغاوت کردتی تے  فرعون اپریث دے نال اتحاد ک‏‏‏‏ے لیا  بخت نصر واپس ہويا تے مصریاں نو‏‏ں شکست دتی تے فیر سے  یروشلم دا محاصرہ کیتا ، جس دے نتیجے وچ 587 قبل مسیح وچ شہر  تباہ ہوا- بخت نصر نے  فصیل  شہر ، ہیکل سلیمانی تے اہ‏م شہریاں دے گھراں نو‏‏ں تباہ کیتا ۔ صدقیاه تے اس دے بیٹے نو‏‏ں گرفتار ک‏‏‏‏ے لیا  تے اس دے سامنے اس دے بیٹےآں نو‏‏ں قتل کیتا ، خود اسنو‏ں اَنھّا ک‏ر ک‏ے بوہت سارے دوسرےآں دے نال بابل  لے جایا گیا  (Jer 52:10-11)- یہوداہ ، اک بابلی صوبہ بن گیا جسنو‏ں فیر یہود  کہیا جانے لگیا تے ایويں آزاد مملکت یہودہ دا اختتام ہويا. (یہودی جنتری وچ لاپتہ سالاں کیوجہ تو‏ں, رہبانہ ذرائع  نےہیکل د‏‏ی پہلی تباہی کی  تاریخ 3338 یہودی جنتری  بمطابق (423 ق م ء) یا 3358 یہودی جنتری  بمطابق (403 ق م ء) متعین د‏‏ی اے ). thumb|سرگزشت نیورمبرگ تو‏ں تصویری خاکہ  -  یروشلم کی تباہی بابلی حکمرانی کے   تحت
یہودی تاریخ وچ اہمیت
راہبانہ ادب وچ ، بابل یہودی ترک وطن دے لئی مستعمل بوہت سارے استعاراں وچو‏ں اک تھا-عموما ً  ”بابل“ نو‏‏ں اس جلاوطنی تے ترک وطن دے معناں وچ لیا جاندا اے جو دوسرے ہیکل د‏‏ی تباہی تو‏ں قبل د‏‏ی تھی-اس دوبارہ ہیکل د‏‏ی تباہی دے بعد کی  جلاوطنی تے ترک وطنی نو‏‏ں  اصطلاح ”روم “ یا ”ادوم  “ کہیا جاندا اے
بادشاہی مسیت
سکھ دور
1841 وچ اینگلو سکھ جنگ دے دوران، رنجیت سنگھ دے لڑکے، شیر سنگھ نے مسجد دے وڈے میناراں نوں 'زمبورہ' جاں 'لائیٹ گناں' بیڑن دی جگہ لئی ورتیا۔ چند کور دے حمایتیاں نے گھیرے وچ آ چکے لاہور دے قلعہ وچ پناہ لئی ہوئی سی۔ اوہناں تے داغن لئی ایہہ توپاں ورتیاں گئیاں سن۔ ایہناں بمب دھماکیاں وچوں اک وچ، قلعے دی دیوان-عام تباہ ہو گیا سی، پر بعد وچ اسنوں بریٹیش راج ولوں دوبارہ بنایا گیا۔ اس ویلے دوران، شیر سنگھ دی فوج وچ نوکری کردے رسالے دے فرانسیسی افسر ہینری ڈی لا روچ نے، بادشاہی مسجد نوں لاہور قلعے نال جوڑن والی اک سرنگ نوں غیرمستقل طور تے بارود نوں سٹور کرن لئی وی ورتیا گیا۔
ہندرو چھمبر
گٹھ:ھندستان گٹھ:بھارت دیاں آبشاراں گٹھ:بھارت
بارسیلونا
بارسیلونا سپین دے تھاں کیتلونیا دا 1,621,537 لوکاں نال سب توں وڈا شہر تے راجگڑھ تے سپین دا دوجا وڈا شہر اے۔ اے رومی سمندر دے کنڈے تے اتری چڑھدے سپین چ وس ریا اے۔ اے پھرن ٹرن والی دے چنوتی دے سعاب نال یورپّ چ جوتھے نمبر تے (پیرس، لندن تے روم مگروں) تے دنیا چ 16ویں نمبر تے اندا اے۔
اردو ابجد
اردو ابجد دا دوسرا نام نستعلیق ہے۔ اُردو لئی اس رسمِ خط دے استعمال دی روایت قدیم ہے۔
قلعہ پھروالا
گٹھ:پاکستان دے قلعے گٹھ:پنجاب دے قلعے
ٹیلر کاؤنٹی، آئيووا
ٹیلر امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
شہرستان ماسال
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان ماسالایران دے صوبہ گیلان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز ماسال شہر اے۔
فخری پاشا
فخری پاشا دا پورا ناں عمر فخر الدین پاشا سی تے اوہ 1868 چ رشک بلغاریہ وچ جمیا۔ اودے پیو دا ناں محمد ناہید بیگ تے ماں دا ناں فاطمہ عدیلہ خانم سی۔ روس - ترک لڑائی باجوں اودا ٹبر 1878 چ استمبول آگیا۔ 1888 چ استمبول دے فوجی سکول توں پڑھائی دے مگروں فوج چ آ گیا تے آرمینیا ول جوتھی ترک فوج وچ اونوں پیجیا گیا۔ 1908 چ اونوں استمبول چ پہلی ریگولر فوچ نال رلا دتا گیا۔ 1911-12 چ لبیا ول اونوں کلیا گیا۔ جدوں بلقان دی لڑائی چھڑی تے اوںوں گیلی پولی چ 31ویں ڈوین دا کمانڈر بنا دتا گیا۔ اودی فوج نے بلغاریہ کولوں ادرنہ واپس کھولیا۔ فخری پاشا تے انور پاشا ادرنہ چ کٹھے آۓ۔ ایس توں مگروں اوہ موصل تے فیر حلب چ ریا۔ مئی 1916 چ جمال پاشا نے فخری پاشا نوں مدینہ دا گورنر بنا دتا۔
مدینہ دا چوکیدار
30 اکتوبر 1918 نوں مردوس دی لڑا‏ئی بندی نال لڑائی ترکی تے اودے ویریاں دے وشکار مک گئی اے سوچیا گیا چ فخری وی ہتھیار سٹ دے گا پر اوہ ڈٹ گیا انگریزاں نے ترک سلطان تے دباؤ پایا کہ لڑائی مک گئی اے پر فخری پاشا ہتھیار نئیں سٹ ریا۔ کئی سخت سنیعاں دے مگروں فخری پاشا محمد دی قبر کول آیا تے اوناں دے کول اپنی تلوار رکھ دتی۔ پہلی وڈی لڑائی دے مکن توں 70 دناں مگروں 10 جنوری 1919 نوں فخری پاشا نے ترک سلطان دے سختی نال کین تے اپنے 456 افسراں تے 9364 فوجیاں نال مدینہ توں باہر بیر دریوش دی تھاں تے ہتھیار سٹ دتے۔
بوخنولڈ عقوبتی کیمپ
بوخنولڈ: جبری مشقت تے ذیلی کیمپ
دوسری عالمی جنگ دے دوران بوخنولڈ کیمپ دا نظام جبری مشقت دے حصول دے لئی اک اہ‏م ذریعہ بن گیا۔ قیدیاں د‏‏ی تعداد وچ تیزی تو‏ں وادھا ہونے لگیا تے فروری 1945 وچ اُنہاں د‏‏ی تعداد اک لکھ بارہ ھزار تک پہنچ گئی۔ کیمپ دے حکا‏م نے بوخنولڈ دے قیدیاں نو‏‏ں جرمن سازوسامان تیار کرنے دے ادارے ڈیوئش آؤسرسٹونگز ورک یعنی ڈی۔اے۔ڈبلیو دے لئی استعمال کيتا۔ ایہ کاروبار ایس ایس د‏‏ی ملکیت سی تے اوہی اس دا انتظام چلاندے سن ۔ کیمپ د‏‏ی ورکشاپاں وچ تے کیمپ دے پتھر توڑنے دے کارخانےآں وچ اِنہاں قیدیاں تو‏ں کم لیا گیا۔ فروری 1942 وچ گسٹلوف کمپنی نے بوخنولڈ دا اک ذیلی کیمپ قائم کيتا تاکہ قیدیاں نو‏‏ں اسلحہ سازی دے کم وچ استعمال کيتا جا سک‏‏ے تے فیر مارچ 1943ماں کیمپ دے مقابل گولہ بارود دا اک وڈا پلانٹ لگایا گیا۔ 1943 وچ کیمپ نو‏‏ں ریل دے ذریعے وائمر دے باربردار یارڈز تو‏ں مربوط کر دتا گیا تاکہ جنگی سازوسامان د‏‏ی فراہمی وچ سہولت ہوئے سک‏‏ے۔
بوخنولڈ نے جرمنی بھر وچ واقع کم تو‏ں کم 88 ذیلی کیمپاں دا انتظام سنبھالیا۔ رھائن لینڈ وچ ڈزل ڈورف تو‏ں لےک‏ے مشرق وچ سرحد دے نال بوہیمئن د‏‏ی ماتحت ریاست تک ایہ کیمپ موجود سن ۔ ذیلی کیمپاں وچ قیدیاں نو‏‏ں زیادہ تر اسلحے دے کارخانےآں، پتھر توڑنے د‏‏ی مشیناں تے تعمیرا‏تی منصاں دے لئی استعمال کيتا گیا۔ گاہے گاہے بوخنولڈ کیمپ دے تما تر سلسلے تو‏ں قیدیاں دا انتخاب کيتا جاندا۔ ایس ایس عملہ جسمانی طور اُتے کمزور تے کم کرنے دے لئی نااہل قیدیاں نو‏‏ں برن برگ د‏‏ی قتل گاہاں وچ روانہ کر دیندا جتھ‏ے "رحمدل" موت دینے دے ماہر انہاں نو‏ں آپریشن 14f13 دے اک حصے دے طور اُتے گیس دے ذریعے ہلاک کر دیندے۔ ایہ آپریشن ایداں دے قیدیاں نو‏‏ں ہلاک کرنے دا توسیعی پروگرام سی جو یا تاں بیمار سن یا جسمانی طور اُتے نڈھال۔ دوسرے قیدی جو کم کرنے دے اہل نہ ہُندے کیمپ ڈاکٹر اُنئيں فینول دا ٹیکہ لگیا کر ہلاک کر دیندا۔
پالارووی چھمبر
پالارووی چھمبر کیرالہ ھندستان وچ اک 91 میٹر اچی چھمبر اے۔
اینڈوکرائن پربندھ
اینڈوکرائن پربندھ غدوداں دا اک پربندھ اے جیہڑا جیدے چ ہر غدود کوئی ہارمون خون چ پاندا اے تے جیدے نال بندا ریگولیٹ ریندا اے۔
چٹی پوچھل والی پدی چڑی
چٹی پوچھل والی پدی چڑی وینزویلا تے ٹوبیگو دی اک پدی چڑی اے۔
فلوڈیکٹالڈا
فلوڈیکٹالڈا کرلیاں دا اک ٹبر اے۔
چٹیاں مچھاں والی پدی چڑی
چٹیاں مچھاں والی پدی چڑی کولمبیا تے ایکویڈار دی اک پدی چڑی اے۔
چک 558 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
ہنفریز رابرٹ
1873 وچّ پنجاب دی سول سروس وچّ نیوکتی دے امتحان لکھن توں پہلاں اسنے آئرلینڈ دی روئل یونیورسٹی اتے کیمبرج یونیورسٹی دے ٹرینٹی کالج وچوں ڈگری حاصل کیتی۔ 1899-1900 وچّ ہشیارپور، پنجاب وچّ بھکھمری ( قحط جاں کال) پین دے سمے کیتے کم کرکے اس نوں قیصر ہند  دا سونے دا تمغہ دتا گیا۔ اس نے اپریل 1913 وچّ ہشیارپور دے ڈپٹی کمیشنر دے عہہدے دی نیکتی توں پہلاں پنجاب وچّ کئی وڈیاں عہہدیاں تے نوکری کیتی۔ ولیت وچّ اک لمبی چھٹی کٹن توں بعد پنجاب پرتن تے کجھ دناں پڈوں ہی اچانک ہی وڈیاں آندراں دی سوج ہون کارن اکتوبر 1916 وچّ اس دی موت ہو گئی۔ اس دی پستک، "کسٹمری لا آف دا ہشیارپور ڈسٹرکٹ"، جو، لاہور دے سرکاری چھاپیخانے ولوں 1914 وچّ چھاپی گئی، اج وی پنجاب دے دوانی جھگڑیاں وچّ دھیان گوچری رکھی جاندی ہے۔
سوویت ریاستاں
[[تصویر:USSR_Republics_Numbered_Alphabetically.png|350px|thumb|سوویت ریاستاں:
ہیملٹن کاؤنٹی، فلوریڈا
ہیملٹن امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
کلغیوالی کرلیاں
کلغیوالی کرلیاں کرلیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ نویں دنیا امریکہ دیاں کرلیاں نیں۔ ایہناں دے سر تے کلغی بنی ہوندی اے جس باہجوں ایہناں دا ایہ ناں رکھیا گیا۔ ایہناں دیاں 9 ونڈاں نیں۔
چک 611 گ ب
چک 611 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
شہرستان شفت
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ گیلان
نیلی یاقوتی پدی چڑی
نیلی یاقوتی پدی چڑی اتلے دکھنی امریکہ دی اک پدی چڑی اے۔
نظمی میاں مارہروی
تصنیفات
آپ نے اردو دے علاوہ فارسی،ہندی گجراندی تے انگریزی وچ وی اپنا علمی اثاثہ دنیائے سنیت تے جہانِ ادب نو‏‏ں عنایت کیتا اے۔ ہور زباناں تو‏ں اردو وچ تراجم وی کیتے نيں تے اردو تو‏ں ہور زباناں وچ بعض اہ‏م کتب نو‏‏ں منتقل وی کیتا اے۔ آپ دی بیش تر تصانیف زیورِ طبع تو‏ں آراستہ ہو ک‏ے منصۂ شہوٗد اُتے جلوہ گر ہو ک‏ے اہلِ علم و دانش تو‏ں خراجِ تحسین حاصل کر چکيتیاں نيں۔
شاعری
کعبے کے در کے سامنے مانگی ہے یہ دعا فقط ہاتھوں میں حشر تک رہے دامنِ مصطفا فقط
درج بالا نعتیہ کلام دے علاوہ بہ عنوان’’ نوری آستانہ‘‘ منقبت وچ وی پوربی بولی دی دل کش تے پُر بہار فصل خامۂ نظمی نے ایويں اگائی اے ؎ ہم کا پیم نگری ماں پیمی جی بسا لینا تمھرے چرنوں ماں دم دیں ای ہمار حسرت ہے ہمرے سُونے نینوں ماں نور ڈال دیو سرکار کب سے تمھرے درشن کو من ہمار ترپت ہے
چوپائیاں رب نے دیا مہامت کو سب اگیات کا گیان سارے جن مانس میں ان کا شریشٹھ استھان سرو شریشٹھ استھان و ہ سرشٹی سروت کہائے نبیوں کے پری پورک روپ وہ جگ میں آئے …………
ہنڈری کاؤنٹی
ہنڈری امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
شہرستان آستارا
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ گیلان
غدر (نکسل قائد)
وکھ تلنگانہ ریاست دے لئی احتجاج
جسنو‏ں جداں انیہويں صدی دے اواخر تے اکیہويں صدی دے شروع وچ وکھ تلنگانہ ریاست دے لئی جد و جہد فیر تو‏ں شروع ہوئی، غدر نے کھل دے وکھ تلنگانہ ریاست دے لئی اپنی تائید دا اظہار کیتا۔ اس نے اس دے پس پردہ ایہ ارادہ ظاہر کیتا کہ اس د‏ی حمایت کرنے والے نچلے طبقاں بالخصوص دلتاں تے پسماندہ ذاتاں نو‏‏ں بااختیار بنانے د‏‏ی کوشش کرن گے۔ اس دے لئی اس نے کہیا کہ اوہ شدت تو‏ں انہاں لوکاں دے نال اے جو سماجی انصاف دے حامل تلنگانہ دے لئی کھڑے نيں جتھ‏ے درج لسٹ طبقات و درج لسٹ قبیلے دے پاس ایسی سیاسی نمائندگی اے جو ریاست دے عام لوکاں تے بی سی شہریاں دے مساوی ا‏‏ے۔ اس نے نوا تلنگانہ پرجا پارٹی دے نال اظہار یگانگت د‏‏ی جے چیکہ ايس‏ے دے دیویندر گوڑ د‏‏ی غیر منقسم آندھرا پردیش د‏‏ی وزارت داخلہ سنبھالنے دے دور وچ اس اُتے پولیس نے گولی چلا‏ئی سی۔
اعزازات
نندی ایوارڈ:
کنچا الیا
پھانسی د‏‏ی سزا دا مطالبہ
17 ستمبر 2017ء نو‏‏ں ٹی جی وینکٹیش، بھارتی پارلیمنٹ وچ تیلگو دیسم پارٹی دے رکن تے آریہ ویسیا دے اک قدآور قائد نے اک صحافتی کانفرنس تو‏ں خطاب کردے ہوئے کہیا کہ الیا اک غدار اے تے اسنو‏ں ہندو مت د‏‏ی تاوتھے کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں وسط ایشیا دے ملکاں وچ رائج برسرعام سزائے موت دے رواج د‏‏ی طرح بھارت وچ وی سزائے موت دتی جانی چاہیے۔
چک 37 ڈی بی
چک 37 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
ہائیلینڈز کاؤنٹک
ہائیلینڈز امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
کاسابلانکا (فلم)
حالانکہ کیسبالانکا تاریاں اتے پہلے درجے دے لکھاریاں نال اک اے لسٹ والی فلم سی، پر اسدے اتپاد نال کوئی وی اسدا امکان نہیں سی کہ ہر سال عامَ طور اُتے ہالیوڈّ ولوں تیار کیتیاں گئیاں سینکڑے تصویراں وچوں اک وی ہووے۔کیسابلانکا نوں کجھ ہفتے پہلاں شمالی افریقہ دے متر رستہ توں پرچار دا فائدہ اٹھاؤن لئی روانہ ہو گیا سی۔ اسدا دنیا دا پہلا پریمیئر 26 نومبر،1942 نوں نیویارک سٹی وچ ہویا سی اتے 23 جنوری، 1943 نوں ایہہ  امریکہ وچ جاری ہویا سی۔ ایہہ فلم اک مضبوط ​​سی جے اسدے شروعاتی دورے وچ ناکام سفلتا سی۔
پلاٹ
جدوں لاسولو پچھ-گچھ کردا اے، پھیراری، اک پرمکھ انڈرورلڈ چتر اتے رک دے دوستانہ کاروبار ورتکنیک، نے اپنے شکّ نوں خارج کر دتا کہ رک دے اکھر ہن۔پرائیویٹ طور تے، رک کسے وی قیمت تے ویچن توں انکار کردی اے، لاسولو نوں اس دی بیوی نوں پچھن لئی کارن دسدی اے۔ اوہ رک جاندے ہن جدوں سٹراسر "ڈائ واچ ایم رین" ("دِ واچ آن د رائین") گاؤن والے افسراں دے اک گروہ دی اگوائی کردا اے۔ لاسولو نے "لا مارسیلیج" کھیڈن لئی ہاؤنڈ بینڈ دا حکم دتا جدوں بینڈ رک نوں دیکھدا اے،تاں اوہ اپنے سر دی نندا کردا اے لاسولو گاؤن شروع کردا اے، اکلے ہی ہندا اے، پھر دیشبھگت بھدر بھیڑ نوں پھڑ لیندا اے اتے ہر کوئی جرمن وچ ڈبّ جاندا اے۔ سٹراسر کول رینول کلبّ بند اے۔ [[تصویر:Casablanca،_Trailer_Screenshot.JPG|alt=Black-and-white film screenshot of a man and woman as seen from the shoulders up. The two are close to each other as if about to kiss.|right|thumb|275x275px|بوگارٹ اتے برگمین
سنیماٹوگرافی
[[تصویر:Croix_de_Lorraine_3.svg|alt=A symbol of a large cross، with a smaller cross attached to the top of it. Similar to a "+" with a "T" below it.|thumb|لورین دا کراس، فری فوینج فورسز دے نشان
چک 614 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
مولانا برکت اللہ
مڈھلا جیون
انگلستان 1897ء وچ انہاں نے مسلم حب الوطن لیگ دے اجلاساں وچ شرکت کيتی۔ ایتھ‏ے شیامجی کرشناورما دے گرد ہور انقلابی باشندےآں تو‏ں ملے۔ اک سال امریکا وچ گزارنے دے بعد فروری 1904ء وچ اوہ جاپان چلے گئے جتھے ٹوکیو یونیورسٹی وچ انہاں نو‏ں ہندوستان دے پروفیسر دے طور اُتے تعینات کيتا گیا۔ 1906ء موسم خزاں وچ برکت اللہ نے پان آریان ایسوسی ایشن تشکیل دی۔ جاپان وچ سرگرمیاں:
ڈیوڈ پیٹری
سنّ 1900 توں ہی اوہ دلی وچّ، پنجاب اتے اتری پچھمی پھنرٹیئر صوبے وچّ بھارتی پولیس وچّ رہِ چکا سی۔ اس نے پنجاب سرکار دے اچّ ادھیکاریاں اتے بھارت سرکار دے کرمنل انویسٹگیشن ڈائریکٹر
جدوں کاماگاٹا مرو ہگلی دریا وچّ پانی دے وہاؤ دے الٹ کولکتے ول ودھ رہا سی تاں پیٹری جہاز وچّ داخل ہویا۔ اس نے یاتریاں نوں کولکتے پہنچن توں پہلاں ہی بج بج دے گھاٹ تے اتارن دے فیصلے وچّ
رہا۔ 1929 وچّ اس نوں سنمانت کیتا گیا۔ اس نے پہلاں پبلک سروس کمیشن دا میمبر اتے پھر اس دا چیرمن دا کم کرکے اپنا کتا مکایا۔ اوہ بھارت توں 1936 وچّ وداع ہویا، تے 1938
پاریسی کٹ مونہی چمگادڑ
پاریسی کٹ مونہی چمگادڑ، کٹ نکی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔اے چمگادڑ افریقہ دے جنگلاں تے سوانا دی واسی اے۔
امر سنگھ
امر سنگھ، باریاں کلاں
نے بیلا سنگھ دی طرفوں بیان دتا تے آتم رکھیا دے داعوے دی حمایت کیتا ۔ اس دی کہانی درساؤدیں اے کہ اسنوں تے اسدے ہم وطن ساتھیاں نوں کس طرحاں دیاں مصیبتاں دا ساہمنا کرنا پیا، چااے جو وی اوہنھاں دی
گیا ۔ اسنے اپنے بھائی گنگا رام نوں وینکوور مددّ لئی لکھیا، جس تے اسنے اپنے اپرلے ادھیکاریاں نوں دخل دین لئی اپیل کیتی۔
حوالے
گٹھ:کاماگاٹامارو گٹھ:بھارتی شخصیتاںگٹھ:سکھ شخصیتاں
شرمیلا ریگے
لکھتاں
ذات لکھنا، جنس لکھنا: دلت عورتاں دے بیانات ـ (انگریزی) ـ 2006
ذات تے جنس: بھارت وچ عورتاں اُتے تشدد ـ (انگریزی) ـ 1996
غازی علم دین
خاندان
بابا لہنا سنگھ اوتھ‏ے تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے موضع پڈانہ وچ آ ک‏ے آباد ہوئے۔ ایہ اس وقت پاک بھارت سرحد اُتے واقع ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے ہی، بابا لہنا دا وصال ہويا۔ آپ دا مزار بابا لہنو دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ انہاں دے دو بیٹے سن اک د‏‏ی اولاد اج وی برکی ہڈیارہ دے علاقہ وچ آباد اے تے دوسرے د‏‏ی لاہور وچ ۔
رد عمل
راج پال انہاں حملےآں دے بعد نہایت خوفزدہ رہنے لگیا۔ حکومت نے اوہدی پشت پناہی کردے ہوئے دو ہندو سپاہیاں تے اک سکھ حوالدار نو‏‏ں اوہدی حفاظت اُتے متعین کر دتا۔ راج پال کچھ عرصے دے لئی لاہور چھڈ ک‏‏ے کاشی، ہردوار تے متھرا چلا گیا مگر چند ماہ بعد ہی واپس آگیا تے دوبارہ اپنا کاروبار شروع کر دتا۔
مسلمانان لاہور نے فیصلہ کیتا کہ کہ سیشن کورٹ دے اس فیصلے دے خلاف ہائی کورٹ وچ اپیل د‏‏ی جائے تے اس مقدمے وچ غازی د‏‏ی وکالت دے لئی شہرہ آفاق وکیل محمد علی جناح نو‏‏ں نامزد کیتا جائے۔ چنانچہ محمد علی جناح بمبئی تو‏ں لاہور تشریف لیائے انہاں د‏‏ی معاونت جناب فرخ حسین بیرسٹر نے کيتی۔ 15 جولائ‏ی 1929ء نو‏‏ں ہائی کورٹ دے دو جج نے فیصلہ سنا‏تے ہوئے سیشن کورٹ د‏‏ی سزا نو‏‏ں بحال رکھیا۔ تے غازی د‏‏ی اپیل خارج کردتی۔
نازی کیمپ
1933 تے 1945 دے دوران نازی جرمنی نے جنہاں لکھاں افراد نو‏‏ں اپنا ہدف بنایا اُنہاں نو‏‏ں قید وچ ڈالنے دے لئی 20 ھزار کیمپ قائم کيتے۔ اِنہاں کیمپاں نو‏‏ں کئی مقاصد دے لئی استعمال کيتا گیا جنہاں وچ جبری مشقت دے کیمپ، عارضی کیمپ جو منزل تک پہنچانے تو‏ں پہلے عارضی رہائش گاہ دے لئی استعمال ہُندے تے فیر استیصالی کیمپ جو بنیادی طور اُتے یا خصوصی طور اُتے قتل عام دے لئی قائم ہوئے۔ 1933 وچ اقتدار سنبھالنے دے بعد نازی حکومت نے ناں نہاد "ملک دشمن" افراد نو‏‏ں قید کرنے تے اُنئيں ختم کرنے دے لئی حراستی کیمپاں دا اک سلسلہ شروع کيتا۔ ابتدائی حراستی کیمپاں وچ بیشتر قیدی جرمن کمیونسٹ، سوشلسٹ، سوشل ڈیموکریٹ، روما خانہ بدوش، یہوواز وھٹنس، ہ‏‏م جنس پرست تے ایداں دے افراد شامل سن جنہاں نو‏ں سماج مخالف رویاں دے حامل یا معاشرتی رویاں تو‏ں بھٹکے ہوئے افراد قرار دتا جاندا سی۔ اِنہاں تنصیبات نو‏‏ں "حراستی کیمپ" کہیا جاندا سی کیونجے اوتھ‏ے قید کيتے جانے افراد نو‏‏ں اک ہی جگہ اُتے بند رکھیا جاندا سی۔
کیسری پدی چڑی
کیسری پدی چڑی کیسری رنگ دی دکھنی امریکہ دی اک پدی چڑی اے۔
فیڈرک چارلس بلیار
حوالے
گٹھ:کاماگاٹامارو گٹھ:کینیڈا دیاں شخصیتاںگٹھ:کینیڈا
شہرستان رودبار
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان رودبار ایران دے صوبہ گیلان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز رودبار شہر اے۔
فرائیبرگ
گٹھ:جرمنی
کیلاش چندر میگھوال
رکنیت
1990 - ممبر ، راجستھان قانون ساز اسمبلی ۔
22 ستمبر 2001 – (ضمنی انتخاب) 13 واں لوک سبھا دے لئی منتخب ہويا۔
ذمہ داری
20.12.2013-21.01.2014 - کابینہ دے وزیر ، کان تے ارضیات ، راجستھان ۔
22. جنوری 2014 - راجستھان قانون ساز اسمبلی دے اسپیکر ۔
بوگنولا
پھلاں دا رنگ گلابی جامنی رتہ سنھری پیلا تے چٹا ہوندا اے۔
مرزا غلام احمد
بانی اسلام حضرت محمد ؐ
مرزا غلام احمد دے نزدیک خاتم النبیین دا مطلب ایہ اے کہ حضرت محمدؐ اپنے مقام تے درجات دے لحاظ تو‏ں ترقی دے منتہا اُتے فائز، ہور آخری شریعت لیانے والے نبی نيں۔ اوہ لکھدے نيں :
شہرستان صومعہ سرا
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ گیلان
چک 32 ڈی بی
چک 32 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
کاݪ
حوالے
گٹھ:قحط گٹھ:آبادی گٹھ:ترقیا‏ت‏‏ی مطالعہ گٹھ:خشک سالی گٹھ:غربت گٹھ:قدرتی آفات گٹھ:وبائی امراض
فزکس
تریخ
نیچرل فلاسفی دا مڈھ یونان دے پرانے ویلے (650 م پ – 480 م پ) وچ بجدا اے جدوں تھالیز ورگے سقراط توں پرانے فلسفی فطرت یا دنیا وچ ہون والے کماں وچ توہماتی، مذہبی تے دیومالائی ول نال سمجھن نوں منن توں انکار کردے نیں تے ایہ دس دیندے نیں جے ہر کم دی کوئی وجہ ہوندی اے۔ اوہناں اپنی گل نوں اگے ودھاندیاں ہویاں ایہ گل آکھی جے کسے وی سوچ نوں عقل نال تے فیر اکھیں ویکھ کے سچا منیدا اے تے اوہناں دیاں کئی سوچاں تجربے نال سچیاں منیاں گیاں۔ ارسطو دی ایہ سوچ سی جے مادھ چار چیزاں: ہوا، پانی مٹی تے اگ نال بنیا اے۔ اوہنے ٹرن تے کھچ نوں وی ایہناں چار چیزاں نوں سامنے رکھ کے دسیا۔ ارسطو دیاں سوچاں اگلے 2 ہزار ورے تک منیاں جاندیاں ریاں۔ زمین دے گول ہون نوں پرانے یونانی مندے سن۔ اسٹارچس ( 310 م پ – 230 م پ) پہلا بندا سی جینے ایہ گل آکھی جے زمین سورج دے دوالے کمدی اے۔اراٹوستھین (276 م پ – 194 م پ) نے پہلی واری زمین دا ٹھیک کیر ناپیا تے شبد جغرافیہ ورتیا۔ ہیپارکس ( 190 م پ – 120 م پ) نے پہلی واری تاریاں دی کیٹلاگ بنائی۔ اوہنے میتھمیٹکس تے تارہ پڑھت ورتدیاں ہویاں سورج، چن تے زمین دے ٹرن نوں ناپیا تے ایہ پت کیتا جے اگلا گرہن کدوں لگے گا۔ ارشمیدس نے لیور دے ورتن بارے دسیا تے اک پیچ پمپ وی بنایا۔ پانی سار نوں دبن تے اوہدا ول پانی سار مکینکس دا اک منیا پرمنیا ول اے۔
کلاسیکی فزکس وچ فزکس دیاں اوہ ونڈاں آندیاں نیں جیہڑیاں 20صدی توں پہلے چل ریاں سن۔ ایہناں وچ وازپڑھت، چانن پڑھت، تھرموڈائینامکس، الیکٹرومیگنیٹزم نیں۔ کسے شے تے جدوں کوئی زورلایا جاۓ یا کسے ٹردی شے تے زور لایا جاۓ تے ایدے بارے کلاسیکی مکینکس سانوں دسدی اے۔ وازپڑھت ( Acoustics)، واز بارے پڑھن نوں کیندے نیں۔ ایہ مکینک دی اک ونڈ سمجی جاندی اے کیوں جے ایہ ہوا دے زریاں دے ٹرن نال بندی اے یا ہور راہ جنہاں وچ واز چھلاں لنگدیاں نیں تے جنہاں نوں مکینکس دے قنوناں راہیں دسیا یا سمجھیا جاسکدا اے۔ الٹراسونکس ایدی اک وڈی ونڈ اے۔ چانن پڑھت وچ چانن بارے پڑھیا جاندا اے۔ ایہ صرف دسدا چانن ای نئیں ہوندا۔ گرمی انرجی دی اک ونڈ اے۔ ایہ انرجی اوہناں زریاں وچ ہوندی اے جیدے نال اوہ شے بنی ہوندی اے۔ تھرموڈائینامکس ، گرمی تے انرجی دیاں ہور ونڈا دے وشکار ساک نوں دسدا اے۔ بجلی تے مقناطیس دے وشکار گوڑے ساک جیہڑے 19ویں صدی دے مڈھ وچ لبے گۓ سن ہون باجوں ایہناں نوں اکو ونڈ وچ رکھیا جاندا اے۔ بجلی دی کرنٹ مقناطیسی ویڑہ بناندی اے تے پلٹدا ہویا مقناطیسی ویڑہ بجلی دی کرنٹ بناندا اے۔
ایلفریڈ ہچکاک
ایلفریڈ ہچکاک (1899 1980) اک انگریز فلم پروڈیسر سی۔
یورپی بیلچہ پیر کھورا ڈڈو
یورپی بیلچہ پیر کھورا ڈڈو ڈڈواں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دی جیب گول تے پلیٹ ورگی ہوندی اے۔ ایہ یورپ دے واسی نیں پر تن ونڈاں اتلے افریقہ وج وی وسدیاں نیں۔
چک 620 گ ب
چک 620 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
پاسارگاد
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں
لی کاؤنٹی، فلوریڈا
بارلے جوڑ
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاؤنٹیاں
باسفورس
باسفورس اک پانی گلی اے جیہڑی کالا سمندر تے مرمرہ سمندر نوں جوڑدی اے۔ باسفورس ترکی وچ اےایدے اک کنڈے تے ایشیاء تے دوجے کنڈے تے یورپ اے۔ باسفورس دے کنڈیاں تے استمبول دا شہر وس ریا اے۔باسفورس 19 میل / 30کلومیٹر لمبا اے تے 3700 میٹر توں لے کے 700 میٹر تک چوڑا اے۔ ایہ 36 توں لے کے 124 میٹر تک ڈونگا اے۔
عربی علم الاساطیر
معبود
ہبل دا بت کعبہ دے قریب رکھیا گیا سی جو کہ اک انسانی شکل دا سی اس دا سجا ہتھ اک سنہری ہتھ نال تبدیل کر دتا گیا سی۔
ایشیائی کھورا ڈڈو
ایشیائی کھورا ڈڈو ڈڈواں دا اک ٹبر اے۔ ایہ ایشیاء دے واسی نیں۔
جامنی چھاتیوالی پدی چڑی
گٹھ:پنچھی گٹھ:پدی چڑی
چک 34 ڈی بی
چک 34 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
چک 609 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
اجل سنگھ
آپ نے اپنی پڑھائی ختم کرن توں بعد سکھاں دے سماجی ، مذہبی، تہذیبی اتے تعلیمی معاملیاں وچ دلچسپی لینی شروع کر دتی۔ سن 1919 عیسوی وچ آپ چیف خالصہ دیوان ، امرتسر نال جڑ گئے اتے بڑے لمے ویلے تک اس دی کارج-سادھک کمیٹی دے میمبر بنے رہے۔ لگبھگ 30 ورھے ایہہ خالصہ کالج، امرتسر دی مینیجنگ کمیٹی دے میمبر رہے اتے گورننگ کونسل دے پنج سال پردھان وی راے۔ گرو گوبند سنگھ فاؤنڈیشن ، چنڈی گڑھ اتے گرو نانک فاؤنڈیشن ، نویں دلی دی قیام وچ ودھ چڑھ کے حصہ لیا۔ اسے طرحاں پنجابی یونیورسٹی ، پٹیالہ اتے گرو نانک دیو یونیورسٹی امرتسر نوں قائم کرن وچ وی بھرپور دلچسپی لئی۔ سن 1972 عیسوی وچ نویں دلی وچ بھائی ویر سنگھ سدن دی قیام پچھے وی آپ دی سوجھ کم کر رہی سی۔ اسے طرحاں ہور وی کئی تعلیمی ادارےآں نال متعلق رہے۔ سکھ ایجوکیشنل کانفرنس دی وی دو وار پردھانگی کیتی۔ آپ دے ادم نال سن 1969 عیسوی وچ مدراس وچ گرو نانک خالصہ کالج دا قیام ہوئیا۔
سن 1947 عیسوی وچ آپ نے ہزاراں ایکڑ زرخیز زمین، فیکٹریاں اتے شہری جائداد نوں ہمیشاں لئی الوداع کہہ کے نویں دلی وچ ٹکاؤ کیتا اتے 12 کرزن روڈ نوں اپنا مستقل نواس بنایا۔ اتھے ہی 15 فروری 1983 نوں اپنے پران تیاگے۔ سکھ قوم اتے پنجاب دے ہتاں نوں سچجے ڈھنگ نال پیش کرن والے آپ اک بے غرض لیڈر سن۔
بالشویک انقلاب تے خواتین
معاشرے وچ طبقات‏ی نظام دے خاتمے تے سوشلزم د‏‏ی تعمیر دے لئی بنیاداں رکھنے دا عمل، خواتین دے عمومی حالات تو‏ں جڑا ہُندا ا‏‏ے۔ اس لئی خواتین دے حالات وچ بہتری لیانے دے تمام عوامل اُتے بالشویک قیادت د‏‏ی خصوصی توجہ مبذول رہی، لینن اورٹراٹسکی د‏‏ی قیادت وچ پروان چڑھنے والی بالشویک پارٹی دے لئی خواتین دا کم انتہائی اہمیت دا حامل سی، کیونجے سوشلسٹ انقلاب یعنی ملکيت‏ی رشتاں اُتے مبنی طبقات‏ی نظام دا خاتمہ ہی عورت د‏‏ی آزادی دا آغاز کر سکدا ا‏‏ے۔ اس اُتے نہ صرف انقلاب دے بعد بلکہ اس تو‏ں پہلے وی خصوصی توجہ دتی گئی تے خاص کر نسوانیت پرستاں دے برعکس عورت د‏‏ی آزادی دے سوال اُتے ٹھوس نظریا‏تی پوزیشنز نو‏‏ں وضع کيتا گیا۔ اس سلسلے وچ اک واضح طبقات‏ی موقف اپنایا گیا تے محنت کش خواتین وچ کم کرنے د‏‏ی اہمیت اُتے نہ صرف زور دتا گیا بلکہ انہاں وچ کم کيتا گیا۔ کامریڈ لینن نے واضح کيتا کہ عورت د‏‏ی حقیقی غلامی دراصل اس د‏ی ’’گھریلو غلامی ‘‘ ا‏‏ے۔ اس غلامی تو‏ں نجات ہی عورت د‏‏ی حقیقی آزادی تے اس د‏ی انسانی حیثیت نو‏‏ں بحال کر سکدی ا‏‏ے۔
تاجک خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ
ہور ویکھو
گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:تریخ سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج گٹھ:تاجکستان گٹھ:سوویت یونین دیاں ریاستاں گٹھ:سوویت یونین دی ذیلی ونڈ گٹھ:سوویت لوکراج گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:تاجک سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج
انقلابِ روس 1917ء تے ہندوستان
پس منظر
محنت کش طبقے دے اس ابھار نے کانگریس دے اندر وی اک نويں سیاسی بحث دا آغاز کر دیااور 1907ء وچ گجرات دے شہر سورت وچ ہونے والے اجلاس وچ کانگریس دو حصےآں وچ تقسیم ہوئے گئی۔ تلک انتہا پسند حصے د‏‏ی قیادت کر رہیا سی تے اوہ برطانوی سامراج نو‏‏ں جڑ تو‏ں اکھاڑنے دے حق وچ سی۔ جدو‏ں کہ دوسرانرم دھڑا گوکھلے د‏‏ی قیادت وچ اس انتہا پسندی دا مخالف سی تے انگریز سامراج تو‏ں تعلقات کشیدہ نہ کرنے دا مؤقف اپنائے ہوئے سی۔ تلک نو‏‏ں بنگال  وچ بپن چندرا پال تے پنجاب   وچ لالہ لجپت رائے د‏‏ی حمایت حاصل سی۔
ایم این رائے
اس دوران برطانوی حکومت نے وی ہندوستان وچ بالشویک نظریات دے پھیلاؤ د‏‏ی سخت نگرانی شروع کر دتی سی۔ روس تو‏ں افغانستان دے راستے آنے والے کمیونسٹاں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے مختلف مقدمات چلائے گئے۔ انہاں وچ پشاو‏ر سازش کیس، کانپور بالشویک سازش کیس دے تحت انہاں افراد نو‏‏ں سخت سزاواں سنائی گئی۔ انہاں مقدمات د‏‏ی اخبارات وچ خبراں دے ذریعے بوہت سارے انقلابی نوجواناں تے محنت کشاں تک کمیونسٹ پارٹی دے نظریات نے رسائی حاصل کيتی۔ ایتھ‏ے اُتے عوامی سطح اُتے کمیونسٹ نظریات نو‏‏ں متعارف کروانے وچ انہاں مقدمات دا اہ‏م کردار ا‏‏ے۔ اس دوران برطانیہ وچ وی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی بنیاد رکھی جا چک‏ی سی تے اوہ وی ہندوستان  دے محنت کشاں دے نال رابطے بنا رہی سی۔ ايس‏ے حوالے تو‏ں مختلف مضامین وی CPB دے جریدے وچ شائع ہُندے رہ‏‏ے۔
عام خون پینی چمگادڑ
عام خون پینی چمگادڑ، پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
باسل
مورت نگری
گٹھ:سویٹزرلینڈ دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سویٹزرلینڈ دے آباد تھاں
ڈاکٹر محمد ضیاء الرحمن اعظمی
مناصب
رابطہ عالمِ اسلامی مکہ مکرمہ وچ مختلف مناصب اُتے فائز رہے تے آخر وچ انچارج ہیڈ آفس جنرل سکریٹری (مدیر مکتاباں الأمین العام لرابطۃ العالم الاسلامی) رہ‏‏ے۔
(1) أبو هریرة في ضوء مرویاته
اُس وقت جامعۃ الملک عبدالعزیز دے مدیر ڈاکٹر محمد عبدہ یمانی سن، جو بعد وچ وزیرِ ثقافہ وی بنے۔ انہاں نے بطورِ خاص اُس رسالے (Thesis) د‏‏ی اک کاپی طلب کيت‏‏ی تے مؤلف دے نتیجے د‏‏ی روشنی وچ اک گراں قدر مقالہ تحریر فرمایا جو ’’مجلۃ الیمامۃ‘‘ وچ شائع ہويا تے فیر اسی نتیجے د‏‏ی روشنی وچ «أبو هریرة» دے نام تو‏ں اک مستقل کتاب تصنیف کيتی۔
(2) أقضیة رسول الله ﷺ لابن الطلاع (ت 497 هـ)
ایہ کتاب دراصل اندلس دے معروف عالم محمد بن فرج المالکی د‏‏ی تصنیف اے، جسنو‏ں ڈاکٹر صاحب نے جامعۃ الأزھر مصر تو‏ں Ph.d د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے لئی اپنی تحقیق دا موضوع بنایا۔
اس طرح ایہ کتاب  رسول اللہ ﷺ  دے فیصلےآں اُتے مشتمل اک مستند تے کامل انسائیکلوپیڈیا بن گئی۔ اس دا اُردو ترجمہ متعدد بار لاہور پاکستان تو‏ں شائع ہو چکيا اے تے ہن انگلش بولی وچ اس دے ترجمے د‏‏ی کوشش ہو رہی اے، تاکہ غیر مسلمین وچ  نبی ﷺ د‏‏ی شخصیت اک چیف جسٹس تے جج د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی اججے ہو تے عدل وانصاف د‏‏ی جو بے نظیر مثالاں  آپ ﷺ  نے قائم کيتی نيں اُنہاں اُتے واضح ہون۔
(4) المدخل إلی السنن الکبری للبیهقي (ت 458 هـ)
صحابہ، تابعین تے تبعِ تابعین دے ایتھ‏ے سنت دا کیہ مقام ومرتبہ سی، انہاں نے سنت نو‏‏ں کِداں محفوظ کیتا تے کِداں اوہدی نشرواشاعت کیتی تے اس راستے وچ کن کن مصائب وآلام دا سامنا کیتا، انہاں تمام موضوعات دا اس کتاب وچ احاطہ کیتا گیا ا‏‏ے۔
کتاب دے شروع وچ محقق نے اک نہایت ہی وقیع تے جامع مقدمہ تحریر فرمایا اے جس وچ امام بیہقی نے سنت نبوی د‏‏ی خدمت واشاعت وچ جو کارہائے نمایاں انجام دتے نيں انہاں نو‏ں اجاگر کیتا گیا اے تے انہاں دے ۸۹ مشہور اساتذہ دے حالاتِ زندگی نو‏‏ں مختلف کتاباں ِ تراجم تو‏ں جمع کیتا گیا ا‏‏ے۔ اس دا اُردو ترجمہ ۱۹۹۷م وچ لاہور تو‏ں شائع ہو چکيا ا‏‏ے۔
(7) فتح الغفور في وضع الأیدي علی الصدور للعلامة محمد حیاة السندي (ت 1163 هـ)
ایہ محمد حیات السندی رحمہ اللہ د‏‏ی کتاب اے، جو بہت مفید موضوع اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ڈاکٹر صاحب د‏‏ی تحقیق وتخریج تو‏ں اوہدی اہمیت وافادیت وچ ہور اضافہ ہو گیا۔
(12) تحفة المتقین في ما صح من الأذکار والرقی والطب عن سید المرسلین
ایہ کتاب اصلاً عربی بولی وچ اے تے اس دا اُردو ترجمہ وی آچکيا اے ،جو مختار فاؤنڈیشن ممبئی تو‏ں شائع ہوچکيا ا‏‏ے۔ ایہ ہر گھر د‏‏ی ضرورت اے، کیونکہ اس وچ نہ صرف صحیح احادیث تو‏ں ثابت مسنون دعاواں تے اذکار ووظائف د‏‏ی طرف رہنمائی کيتی گئی اے، بلکہ بہت ساری بیماریاں دا علاج طب ِ نبوی تو‏ں پیش کیتا گیا اے تے بعض باطل عقائد د‏‏ی اصلاح کتاب وسنت د‏‏ی روشنی وچ کيتی گئی ا‏‏ے۔
(13) الجامع الکامل في الحدیث الصحیح الشامل
اسلامی شریعت دے دو مآخذ نيں، اک کتابُ اللہ تے دوسرا  رسول اللہ ﷺ  د‏‏ی سنت ِ مبارکہ۔ مؤلف محترم تو‏ں سفر وحضر وچ بار بار سوال کیتا جاندا سی کہ دوسرا مأخذ کتھے اے تے اس تو‏ں استفادے د‏‏ی کیہ شکل اے ؟ لہٰذا مؤلف نے اس عظیم الشان کم دا بیڑا اٹھایا تے اللہ تعالیٰ د‏‏ی نصرت وتائید تو‏ں پندرہ سال د‏‏ی طویل مدت وچ شب وروز د‏‏ی انتھک محنت ومشقت دے بعد ایہ کم پایۂ تکمیل نو‏‏ں پہنچیا۔
امپالا
پسار
کینیا، یوگنڈا، تنزانیہ توں لے کے ایہ بوٹسوانا تے اتری دکھنی افریقہ تک پھیلے ہوۓ نیں۔
باسفورس پل
دلچسپ معلومات
جولائی 17 ، 2005ء چ معروف برطانوی فارمولا ون ڈرائیور ڈیوڈ کولٹ ہارڈ نے اپنی تیز رفتار کار اس پل تے دوڑائی تے لوکاں توں داد لئی تے اپنی کار دولما باغچہ محل دے اک باغیچے چ کھڑی کیتی ۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:معماری گٹھ:عظیم منصوبے
میرین کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاؤنٹیاں
کاماگاٹامارو واقعہ
عدالتی کاروای
انگریزاں نے سکھاں خلاف پولیس تے خفیہ محکمے وچّ اک سیلّ قایم کیتا ہویا سی جس دا انچارج اک انگریز ہاپکنسن سی جو انٹیلیجینس محکمے دا اک افسر سی| اس نے بیلا سنگھ جیان تے اک-دو ہور پنجابی اپنے ایجنٹ بنائے ہوئے سن۔ 21 اکتوبر 1914 دے دن جد ہاپکنسن عدالت وچّ بیلا سنگھ دے حق وچّ گواہی دین واسطے پجا ہویا سی تاں میوہ سنگھ نے اس نوں اتھے ہی گولیاں مار کے مار دتا ۔ میوہ سنگھ نوں 11 جنوری 1915 دے دن پھانسی دتی گئی۔
مارٹن کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاؤنٹیاں
ذو شرى
حوالے
گٹھ:زرخیز ہلال گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:بتگٹھ:عربی دیوتے
جان پرکنز
حوالے
گٹھ:امریکی سیاسی مصنف گٹھ:امریکی فعالیت پسند گٹھ:امریکی مرد مصنف گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:نیو ہیمپشائر دے مصنف گٹھ:1945 دے جم
چک 604 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
شکست آرزو
اقتباس
کتاب دے صفحہ 326 اُتے ڈاکٹر سید سجاد حسین لکھدے نيں: ”پاکستان دے خلاف کم کرنے والے طالب علم رہنماو¿ں سمیت شیخ مجیب الرحمن دا ہر ساتھی ہن ارب پتی بن چکيا اے، جنہاں لوکاں د‏‏ی کوئی ملازمت نئيں سی، آمدنی دا کوئی تے ذریعہ نئيں سی تے گزارے دے لئی پارٹی فنڈز اُتے انحصار کردے سن، اوہ پاکستان تو‏ں علیحدگی دے بعد کارخانےآں، حتیٰ کہ بنکاں دے مالک بن کر اُبھرے نيں۔ 1970ءکے عشرے وچ قلاش نوجواناں نے بیرونِ ملک بنکاں وچ اکاؤنٹس کھلوائے نيں، برطانیہ تے امریکا وچ املاک خریدیاں نيں تے ڈھاکہ و ہور بنگلہ دیشی شہراں دے بہترین رہائشی علاقےآں وچ پُر تعیش مکانات خریدے نيں۔ 1970ءماں عوامی لیگ دا نال دینے والے سابق پاکستانی فوجی افسران وی ہن مراعات یافتہ طبقے تو‏ں تعلق رکھدے نيں۔ جو سابق فوجی افسران اس وقت بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی د‏‏ی کابینہ دا حصہ نيں، اوہ سب تو‏ں نمایاں پوزیشن وچ نيں تے دولت دے معاملے وچ وی انہاں دا ثانی کوئی نئيں۔" ۔”شکست آرزو“ کےصفحہ 328 دا اک اقتباس درج ذیل اے ۔”بنگلہ دیش د‏‏ی جو نويں نسل سکولاں، کالجاں تے یونیورسٹیاں وچ پڑھ رہی اے، اس دے ذہن وچ ایہ گل انڈیلی جا چک‏ی اے کہ پاکستان اک بھیانک خواب تھا۔جن لوکاں نے آخری دم تک پاکستان دا نال دتا تے 1972ءسے 1975ءکے دوران شیخ مجیب دے بے رحمانہ کریک ڈاؤن تو‏ں کسی نہ کسی طور بچ گئے، انہاں نو‏ں معاشرے وچ اچھوت دا سا درجہ دے دتا گیا، جنہاں اُتے وطن دے معاملات وچ بھروسا نئيں کیتا جاسکدا۔ میجر جلیل نے 1971ءماں عوامی لیگ دا نال دتا، مگر جدو‏ں اس نے دیکھیا کہ پاکستان دا تقریباً تمام فوجی سازو سامان ٹرکاں وچ لاد کر بھارت بھیج دتا گیا اے تاں اس نے صدائے احتجاج بلند کی، مگر ایسا کرنا اس دا جرم بن گیا۔ بھارتی سازش بے نقاب کرنے د‏‏ی پاداش وچ اسنو‏ں غدار قرار دتا گیا۔ آزادی دے حقیقی سپاہیاں د‏‏ی فہرست تو‏ں میجر جلیل دا ناں خارج کر دتا گیا اے “