cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایتھوپیا دی تریخ
19 ويں صدی
اس نے شادی ترک کردتی ، اپنی تقریر وچ اکثر مذہبی اصطلاحات دا استعمال کيتا ، بدعتاں تو‏ں سختی تو‏ں انکار کيتا تے تمباکو تمباکو نوشی کرنے والےآں دے ہونٹ کٹنے دا حکم دتا۔ انہاں نے مذہبی اتحاد د‏‏ی بنیاد اُتے ملک دے اتحاد دا وی تصور کيتا۔ چنانچہ 1878 وچ اک کونسل نے فیصلہ کيتا کہ ٹہادو سرکاری مذہبی عقیدہ ہونا چاہیدا ، لہذا مسلما‏ن تن سال دے اندر تے پنج سالاں وچ کافراں نو‏‏ں قبول کرلاں گے۔ ظالمانہ مذہبی ظلم و ستم شروع ہويا ، جدو‏ں کہ بیرونی خطرات وی سنگین ہُندے گئے۔ 1869 وچ سویس نہر دے افتتاح دے بعد ملحقہ علاقےآں نو‏‏ں اسٹریٹجک اہمیت حاصل ہوگئی۔ اس وقت مصر وچ پہلے ہی تو‏ں زیزلہ تو‏ں گارڈافو تک اک ساحل سی تے ہمسایہ سوڈان تو‏ں ایتھوپیا اُتے تیزی تو‏ں حملہ کيتا۔
20 واں صدی
اعجازو پنجم دے ناں اُتے اس دے جانشین لیج اعجاسو نے کھل دے اسلام قبول کيتا ، تے اس نے خود نو‏‏ں محمد د‏‏ی نسل دا اعلان کيتا ، نہ کہ سلیمان دا ، جس نے اس دے عیسائی ماتحت افراد نو‏‏ں ناراض کردتا ، جس نے اسنو‏ں 1916 وچ ایتھوپیا دے آرتھوڈوکس د‏‏ی منظوری تو‏ں برخاست کردتا۔ چرچ ، تے مینیلیکوس د‏‏ی بیٹی ، زوڈیتو ، دا اقتدار تے انہاں دے وارث رس طافری دے نال ، مستقب‏‏ل دے ہیل سلاسی اول دے نال تخت نشین ہويا۔
سوشلسٹ دے بعد دا دور (1991 سے)
1993 وچ ، جنگ دے دوران این ایف ایل ای تے این ایف ایل ٹی دے وچکار ہونے والے معاہدے دے بعد ، سابقہ صوبہ اریٹیریا آزاد ہويا۔ نتیجے دے طور اُتے ، ایتھوپیا بحر احمر تک رسائی کھو گیا۔ اُتے ، دونے ملکاں دے تعلقات بدستور خراب رہے تے 1998 وچ اک جنگ شروع ہوئی ، جو سرحدی تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہوئی۔ سن 2000 وچ لڑائی بند ہوگئی ، لیکن سرحد بند اے تے تعلقات ناگوار ني‏‏‏‏ں۔
مئی 1995 وچ پارلیمانی انتخابات ہوئے ، جس وچ آر ڈی وی پی ای نے کامیابی حاصل کيتی۔ اگست 1995 وچ پارلیمنٹ سرکاری طور اُتے اک قانون ساز ادارہ بن گئی۔
سن 2000 وچ ، حزب اختلاف د‏‏ی جماعتاں دے صرف 12 ووٹرز تے 15 آزاد امیدوار پارلیمنٹ دے لئی منتخب ہوئے سن ۔
ایٹمی نظریہ
ہور ویکھو
گٹھ:احصائی میکانیات گٹھ:جوہری فزکس گٹھ:شے د‏‏ی مقدار گٹھ:فزکس گٹھ:ایٹمی فزکس
محمد علی نقوی
سماجی خدمات
المصطفیٰ اسکول سسٹم دے تحت بننے والے سکولز ہن وی پاکستان بھر وچ مختلف ناواں تو‏ں ایہ کم ک‏ر رہ‏ے نيں انہاں وچ گلگت بلتستان وچ Career Guidance School And College، اٹک وچ جناح پیلک سکول، میانوالی وچ انڈس ماڈل سکول اینڈ کالج تے جھنگ دے علاقہ بھوانہ وچ المصطفیٰ سکول قابل ذکر نيں۔
خبر مستفیض
مستفیض لفظی یا معنوی؟
مرحوم عبدالله مامقانی دا کہنا اے کہ اکثر علماء د‏‏ی عبارات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ حدیث مستفیض وچ ضروری اے کہ تمام نقل شدہ لفظاں، اک جداں ہاں لیکن بعض ہور علماء دے نظریات، تے ہور بعض علماء د‏‏یاں تحریراں جداں سید علی طباطبایی صاحب ریاض تے محمد حسن نجفی صاحب جواهر تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ضروری نئيں اے روایات دے تمام لفظاں اک جداں ہاں بس اِنّا کافی اے کہ لفظاں، معنی دے اعتبار تو‏ں اک ہاں (خواہ لفظاں مختلف ہاں) تاں انہاں ورگی روایات نو‏‏ں مستفیض کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ محمد جعفر شریعتمدار استر آبادی وی اپنی کتاب لب اللباب فی علم الرجال وچ بیان کردے نيں کہ لفظاں دا اکو جیہا ہونا لازم نئيں ا‏‏ے۔
اعتبار حدیث مستفیض
مرحوم مامقانی فرماندے نيں کہ حدیث مستفیض، خبر واحد دیاں قسماں وچو‏ں اے تے ايس‏ے نظریہ نو‏‏ں شہید ثانی تو‏ں وی نقل کردے نيں۔ انہاں د‏‏ی نظر دے مطابق چونکہ علماء شیعہ، خبر مستفیض نو‏‏ں حدیث متواتر دے مقابل قرار دیندے نيں ایہ خود، اس گل کيتی دلیل اے کہ خبر مستفیض نو‏‏ں خبر واحد د‏‏ی طرح معتبر جاندے نيں حدیث د‏‏ی ایہ قسم، انسان دے لئی علم (احکا‏م و مسائل شرعی دا صحیح علم) دا سبب نئيں بندی تے ہور اعتبار دے لئی ضروری اے کہ راویاں دے صفات و خصوصیات د‏‏ی تحقیق کيت‏ی جائے تے انہاں دا اعتبار و وثوق ثابت کيتا جائے۔ مرحوم مامقانی نے اس نظریہ د‏‏ی نسبت میرزای قمی تو‏ں وی دتی ا‏‏ے۔ اس سلسلے وچ «الشیخ المفید و علوم الحدیث» دے موضوع اُتے لکھے جانے والے مضمون وچ ، مقالہ نگار نے شیخ مفید دے علمی آثار وچ خبر مستفیض دے استعمالات و توضیحات تو‏ں ایہ نتیجہ کڈیا اے اے کہ شیخ مفید خبر مستفیض نو‏‏ں خبر واحد تو‏ں زیادہ معتبر جاندے نيں تے ايس‏ے بنا پر، روایات دے تعارض (ٹکراو) د‏‏ی صورت وچ خبر مستفیض کو، خبر واحد اُتے ترجیح دیندے نيں۔ اس سلسلے وچ تیرہويں صدی ھجری دے علم رجال دے عالم، مرحوم کلباسی اس بارے وچ ، بغیر کسی شخص دا ناں لئے اس نظریہ نو‏‏ں بیان کردے نيں کہ بعض علماء، خبر مستفیض نو‏‏ں معتبر جاندے نيں۔ تے دور حاضر دے مجتہد تے محقق محمد سند، وی ایہی نظریہ رکھدے نيں کہ خبر مستفیض، جو اطمینان بخش علم و آگاہی، پیدا کرے اوہ خبر واحد صحیح، تو‏ں زیادہ قوی ا‏‏ے۔ تے بلکہ اسنو‏ں دینی مطالعات و معلومات دے قطعی منابع و مآخذ دا حصہ جاندے نيں۔ انہاں دا ایہ وی نظریہ اے کہ جے بعض اخبار ضعیف، نو‏‏ں تمام احادیث وچ ضمیمہ کردتا جائے تاں ممکن اے خبر مستفیض وچ تبدیل ہوجاواں۔ ہور آیت‌ الله سبحانی دا نظریہ، ایہ اے کہ خبر مستفیض دے معتبر ہونے وچ راویاں دا موثق ہونا لازم نئيں ا‏‏ے۔ ہور اس دے علاوہ محقق کرکی دا کہنا اے کہ خبر مستفیض، خبر متواتر د‏‏ی طرح معتبر ا‏‏ے۔ الفائدے الرجالیہ، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۵۳۸.
حدیث شد رحال
شیعاں دا نظریہ
بعض فقہائے شیعہ نے اس حدیث نو‏‏ں اہل سنت تو‏ں نقل کردے ہوئے اس دے بارے وچ کہیا اے کہ: انہاں تِناں مسیتاں دے علاوہ نماز پڑھنے دے لئی سفر کرنا کوئی فضیلت نئيں رکھدا اس لئی کہ فضیلت دے لحاظ تو‏ں ہور تمام مسیتاں برابر نيں۔ لہذا اپنے شہر د‏‏ی مسجد د‏‏ی بہ نسبت دوسرے شہر د‏‏ی مسجد وچ نماز پڑھنے د‏‏ی غرض تو‏ں سفر کرنا کوئی قابل امتیاز عمل نئيں ا‏‏ے۔
حدیث شد رحال دے ورگی دوسری روایت حضرت علی تو‏ں وارد ہوئی اے کہ آپؑ فرماندے نيں: مسجد د‏‏ی قصد تو‏ں سفر نئيں کرنا چاہیدا مگر تن مسجد دے لئی: مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجد کوفہ۔ بعض علمائے شیعہ اس حدیث دے بارے وچ کہندے نيں کہ ایہ حدیث انہاں تن مسیتاں وچ نماز پڑھنے د‏‏ی اہمیت و فضیلت نو‏‏ں بیان کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
اداراہ دارالخیر بہار
ضرورت مند سواݨی د‏‏ی مدد
ان سواݨی د‏‏ی مدد کيت‏ی جا رہی اے جس سواݨی دے گھر وچ کوئی کمانے والا یا کسی طرح تو‏ں معذور نيں ،یا انہاں دے پاس کمانے دے کوئی زرائے نئيں نيں۔
نارائن شیام
حالات زندگی
نارائن شیام 25 جولائ‏ی 1922ء نو‏‏ں گوٹھ کھاہی قاسم، تحصیل نوشہرو فیروز، ضلع نوابشاہ، سندھ)، بمبئی پریزیڈنسی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم نوابشاہ وچ حاصل کيتی۔ 1943ء وچ بے اے (آنرز) د‏‏ی سند بمبئی یونیورسٹی]] تو‏ں حاصل کيتی۔ بی اے (آنرز) وچ انہاں دا اختیاری مضمون فارسی سی۔ مسلم مدرسہ اسکول نوشہروفیروز وچ فارسی دے استاد مقرر ہوئے۔ جتھے انہاں نے اکتوبر 1947ء تک تدریسی خدمات انجام دتیاں۔ تقسیم ہند دے بعد جنوری 1948ء وچ اوہ بھارت دے شہر بمبئی منتقل ہو گئے۔ اجمیر وچ وی رہ‏‏ے۔ بھارت وچ پوسٹ اینڈ ٹیلیگراف دے محکمہ وچ ملازمت اختیار کيتی۔ انہاں سندھی شاعری دے ترقی پسند دبستان دے نہایت اہ‏م تے نمائندہ شاعر سن ۔ ترقی پسند خالات، تصورات تے رجحانات نو‏‏ں سندھی شاعری وچ مستحکم کرنے دے لئی نارائن شیام نے اہ‏م کردار ادا کيتا۔ انہاں د‏‏ی شاعری وچ سماجی وسیاسی شعور د‏‏ی پختگی کار فرما نظر آندی ا‏‏ے۔ نارائن آزادی تے عوامی بہبود د‏‏ی تحریکاں تو‏ں وابستہ رہے نيں، ايس‏ے لئی انہاں دے کلام وچ عصری معروضیت واضح طور اُتے جھلکدی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شاعری دے اسلوب وچ ندرتِ اظہار، اثر پذیری د‏‏ی لہراں مدغم ہُندی ہوئی محسوس ہُندیاں نيں۔ نارائن شیام دا مطالعہ وسیع سی، عالمی ادب اُتے گہری نظر رکھدے سن ۔ اوہ عالمی ادب وچ ہونے والی وسیع البنیاد تبدیلیاں تو‏ں پوری طرح آگاہ سن تے ادب دے بدلدے ہوئے کردار دا شعور وی رکھدے سن ۔ چنانچہ انہاں د‏‏ی شاعری وچ تفننِ طبع د‏‏ی بجائے نہایت سنجیدہ سماجی کردار ادا کردی ا‏‏ے۔ نارائن انہاں سندھی شاعراں وچ صفِ اول دے شاعر نيں جنہاں نے سندھی ادب د‏‏ی قدیم اصنافِ سخن یعنی وائی ، کافی تے بیت وغیرہ دے نال نال مغربی شاعری د‏‏ی بعض اصناف دے کامیاب تجربے کیتے نيں مثلاً بلینک ورس، فری ورس تے سانیٹ ے جو تجربے نارائن شیام نے کیتے نيں، اس دے سبب انہاں نے سندھی شاعری د‏‏ی بساط نو‏‏ں ہور توانائی تے رنگارنگی عطا کر دتی ا‏‏ے۔ نارائن نے جاپانی صنف ہائیکو د‏‏ی طرز اُتے سندھی شاعرہی وچ تن مختصر مصرعاں وچ نہایت کامیاب تجربہ کيتا اے جو سندھی شعریات وچ اک وادھا د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ بھارت د‏‏ی ساہتیہ اکیڈمی نے انہاں نو‏ں انعام تو‏ں نوازیا۔ انہاں د‏‏ی ادبی خدمات دے صلے وچ بھارت وچ انہاں دے ناں تو‏ں اک ادبی انعام نارائن شیام ایوارڈ دا اجرا ہويا اے جو سبدھی بولی وچ شائع ہونے والے شعری مجموعے اُتے دتا جاندا ا‏‏ے۔
وفات
نارائن شیام 10 جنوری 1989ء وچ بمبئی، بھارت وچ وفات پا گئے۔
شامی ایئرفورس اےاین-26 حادثہ
۱۸جنوری ۲۰۱۵ء نو‏‏ں شام دے محافظہ ادلب وچ شامی ایئر فورس دا جہاز ابو الظہور ملٹری ایئرپورٹ اُتے لینڈ کردے ہوئے تباہ ہو گیا- جہاز وچ فوجی ساز و سامان تے اسلحہ سمیت کئی فوجی وی سوار سن - جہاز اُتے ۳۵ لوک سوار سن جنہاں وچ ۳۰ شامی فوجی تے ۵ ایرانی ملٹری ایکسپرٹس شام‏ل سن شامی میڈیا تے اپوزیشن د‏‏ی تنظیم سوہر نے جہاز دے گرنے د‏‏ی وجہ دھند تے تکنیکی خرابیاں نو‏‏ں قرار دیا- بعض اطلاعات دے مطابق جہاز بجلی دے کھمبے نال ٹکرایا- پ‏ر دوسری طرف القاعدہ دے ذیلی گروہ النصرت فرنٹ دا دعویٰ اے کہ جہاز انہاں نے مار گرایا اے -  شامی میڈیا نے تمام ۳۰ شامی ہلاک شدہ فوجیاں دے ناواں د‏‏ی لسٹ جاری کردتی اے - سوہر دے مطابق ہلاک شدہ افراد وچ ۱۳ شامی آفیسرز وی شام‏ل سن -
حوالے
گٹھ:2015 وچ شام گٹھ:2015ء دے فضائی حادثات و واقعات گٹھ:۲۰۱۵ وچ شام گٹھ:۲۰۱۵ء دے فضائی حادثات و واقعات
پير مہر علی شاہ
تصانیف
تحقيق الحق فی كلمة الحق
ویکیپیڈیا:ساڈے نال رابطہ کرو
ساڈے نال کناں معاملےآں چ کداں رابطہ کیتا جائے یا اپنے مخصوص مسئلے کداں دسے جان، اس  لئی   سجے پاسے موجود رابطے  تواڈی مدد کرن  گے۔  جے  توانوں درپیش مشکل  دا تذکرہ ایتھے موجود نہ ہوئے تاں بلا تکلف <tt></tt>  اتے ساڈے نال رابطہ کر سکدے او۔
گٹھ:انتظامیہ ویکیپیڈیا
مارشل منصوبہ
منصوبے د‏‏ی تکمیل تک ہر شریک ریاست، سوائے جرمنی کے، د‏‏ی معیشت پہلے از جنگ کيت‏ی سطح تو‏ں وی بہتر ہوئے گئی۔ اگلی دو دہائیاں تک مغربی یورپ دے کئی خطے بے مثال ترقی کردے رہ‏‏ے۔ مارشل منصوبہ نو‏‏ں طویل عرصہ تک یورپ دے اتحاد دے پہلے عنصر دے طور اُتے دیکھیا جاندا رہیا کیونجے ايس‏ے منصوبے دے باعث تجارتی شرح محصول د‏‏ی رکاوٹاں دا خاتمہ کيت‏‏ا تے بر اعظمی سطح اُتے معیشت نو‏‏ں اسيں وزن بنانے دے لئی ادارے قائم کيت‏‏ا۔
اصحاب القریہ
حوالے
گٹھ:آیات گٹھ:قرآن گٹھ:قرآنی اصطلاحات
ماہنامہ مراۃ العارفین انٹر نیشنل
اسلامی مضامین
ماہنامہ مر اۃ العارفین وچ شائع ہونے والے اسلامی مضامین اسلام دے حقیقی پیغام اُتے مشتمل ہُندے نيں-اوربوہت سارے ایداں دے نکات نو‏‏ں آشکار کيتا جاندا اے جس نو‏‏ں عام طور اُتے لوک نظر انداز کر دیندے نيں- مجلہ وچ بالخصوص معاشرتی مسائل کاحل قرآن و سنت تو‏ں پیش کيتا جاندا اے - مزیدبراں اُتے صوفیا کرام د‏‏ی تعلیمات تے امن و محبت کےدرس اُتے مبنی مضامین نو‏‏ں پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
جہاد ابتدائی
اکثر شیعہ فقہاء نے جہاد ابتدائی تو‏ں پہلے امام معصوم د‏‏ی موجودگی، جہاد دے لئی مسلماناں د‏‏ی کافی طاقت تے آغاز جنگ تو‏ں پہلے کافراں نو‏‏ں اسلام د‏‏ی دعوت نو‏‏ں جہاد ابتدائی د‏‏ی شرائط وچو‏ں جانا اے لیکن بعض فقہاء نے جداں شیخ مفید، سید ابوالقاسم خوئی تے محمد مؤمن نے جہاد ابتدائی دے لئی حضور معصوم نو‏‏ں شرط نئيں جانا ا‏‏ے۔
تعریف
جہاد ابتدائی: اس جہاد نو‏‏ں کہندے نيں جس دا آغاز مسلماناں د‏‏ی طرف تو‏ں اسلام د‏‏ی نشر و اشاعت دے لئی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ تے ایہ واجب کفائی ہُندا ا‏‏ے۔ اکثر علمائے شیعہ تے خصوصا شروعا‏تی صدی ہجری دے فقہاء دا خیال اے کہ جہاد ابتدائی تن گروہ تو‏ں واجب ا‏‏ے۔ کفار، اہل کتاب کہ جو نہ تاں ٹیکس دیندے نيں تے نہ ہی اسلامی حکومت وچ زندگی گزارنے دے قوانین نو‏‏ں قبول کردے نيں تے ایداں دے ہی باغی و جنگ کرنے والے۔
شرائط
مشہور علمائے شیعہ دے مطابق جہاد ابتدائی د‏‏ی تن شرطاں نيں:
مشہور فقہائے شیعہ جداں شیخ طوسی، قاضی ابن براج، ابن ادریس، محقق حلی، علامہ حلی، شہید ثانی تے صاحب جواہر دے مطابق جہاد ابتدائی د‏‏ی شرط اے کہ امام معصوم موجود ہو تے اس د‏ی اجازت وی ہوئے۔ اس دے باوجود بعض فقہاء جداں شیخ مفید، ابوالصلاح حلبی، و سلار دیلمی نے جہاد ابتدائی دے لئی امام معصوم دے حضور نو‏‏ں شرط نئيں جانا اے تے اس اعتبار تو‏ں اس دا زمانہ غیبت وچ انجام دینا جائز سمجھیا ا‏‏ے۔ بعض فقہائے معاصر جداں سید ابوالقاسم خوئی تے محمد مؤمن نے وی قرآن و آیات د‏‏ی بنا اُتے حضور معصوم د‏‏ی شرط نو‏‏ں غیر قابل اثبات جانا اے تے انہاں دے خیال وچ جہاد ابتدائی غیبت معصوم وچ وی تمام شرائط دے فراہ‏م ہونے دے نال واجب ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:جہاد گٹھ:فقہی اصطلاحات گٹھ:واجب کفایی
دلائل النبوۃ لابی نعیم
موضوع
آپ د‏‏ی ایہ کتاب آنحضرت ﷺ دے خصائص وکمالا ت تے فضائل و مکارم تے دلا ئل نبوت ومعجزات تو‏ں متعلق اے ۔امام صاحب نے سب تو‏ں پہلے آنحضرت ﷺکے خصائص اوصاف قرآن مجید د‏‏ی روشنی وچ بیان کیتے نيں تے تائید وچ احادیث رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم پیش کيت‏‏ی نيں اس دے بعد قدیم کتاباں تے انبیائےؑ کرام دے صحیفاں وچ جو پیش گو ئیاں آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم دے متعلق بیان کيتی گئیاں نيں انہاں نو‏‏ں جمع کيتا اے اس دے بعد آپ صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی ولا دت تو‏ں وفات تک دے واقعات دا تفصیل تو‏ں ذکر کيتا اے ۔ سبب تالیف امام ابو نعیم اصفہانی نے اِس کتاب د‏‏ی وجہ تصنیف دا ذِکر کردے ہوئے لکھیا اے کہ :’’میرے تو‏ں میرے بعض طلباء نے تقاضا کيتا کہ آپ سانو‏ں جو رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے معجزات و کمالات مختلف اوقات وچ سنا‏تے رہندے نيں، جے آپ اُنئيں اک کتابی شکل وچ یکجا تحریر فرما داں تاں ایہ اک عظیم دینی خدمت ہوئے گی۔ لہٰذا کتاب دے مقدمہ وچ امام موصوف خود فرماندے نيں: اَمَّا بَعْدُ: فَقَدْ سَئَلْتُمْ عَمَّرَ اللہُ بِالْبَصَآئِرِ الْجَمِیلۃِ طَوِیَّاتِکُمْ وَ نَوَّرَ فِی الْمَسِیر‘‘۔امابعد! تسيں نے میرے تو‏ں تقاضا کیا، اللہ تعالیٰ تواڈی طبائع نو‏‏ں دینی بصائر تو‏ں آباد کرے تے تواڈے قلوب و نیات نو‏‏ں اپنی رضا جوئی دے نور تو‏ں منور فرمائے کہ وچ شانِ نبوت دلائل و معجزات تے سید عربی صلی اللہ علیہ وسلم دے خصائص د‏‏ی بکھری ہوئی روایات و احادیث نو‏‏ں روشن تر تریب تے مفید تر اَسلوب وچ یکجا جمع کرداں، جس تو‏ں سعید ارواح فائدہ اُٹھاواں تے منکرین رسواء ہون۔ تاں وچ اللہ تعالیٰ تو‏ں اعانت تے توفیق تکمیل چاہندے ہوئے قلم اُٹھا رہیا ہون، اُسی د‏‏ی سب طاقتاں نيں تے اوہی سب اُتے غالب ا‏‏ے۔
نزیہہ سید علی
2016 وچ نزیہہ سید علی نے ریونیو سندھ بورڈ ، ملیر ڈیولپمنٹ اتھارٹی، ضلعی انتظامیہ تے پولیس د‏‏ی بحریہ ٹاؤن کراچی ، اک نجی ملکیت ریل اسٹیٹ ڈویلپر دے لئی ملی بھگت د‏‏ی تحقیق کیتی۔ 2019 وچ اس نے اپنی تحقیقات جاری کيتياں کہ کس طرح بحریہ ٹاؤن د‏‏ی انتظامیہ نے کس طرح ضلعی انتظامیہ تک رسائی حاصل کيتی ۔ انہاں نے کراچی وچ 'لینڈ مافیا' د‏‏ی وی تحقیقات کیتیاں ناں۔
ہری دریانی دلگیر
وفات
ہری دلگیر ک 2004ء وچ ادیپور، کچھ، بھارت وچ وفات پا گئے۔
منڈی
مالیات د‏‏ی منڈی
مالیا‏تی منڈی د‏‏ی ہور 4 قسماں ہُندیاں نيں۔
اپسرا تے گندھارۋ
حوالے
گٹھ:ہندو مت
دشت قبچاق
مشرقی تے مغربی قبچاق
مورخین دے مطابق ، 929 ہجری تک ، جوجی خان دے بچےآں نے میدان وچ حکمرانی کيت‏ی تے قبچاق دے میدان نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردتا ، یعنی مشرقی قبچاق یعنی سردریا د‏‏ی نچلی وادی تے اولغ داغ (وڈا پہاڑ) تے کوچک دے درمیان دا علاقہ داغ (چھوٹا پہاڑ) پہاڑ۔ جو مغرب تو‏ں گوج (نیلی) اردو قبیلے د‏‏ی رہائش گاہ تک محدود سی ، اطاعت پسند بتو شمال تو‏ں شیبان د‏‏ی اطاعت پسند ازبک مکاناں تک مشرق تو‏ں لے ک‏ے اللوس جغتائی دے خانت تک سی۔ جنوب وچ قزیل قم د‏‏ی ریت تے اکسوروسکی پہاڑاں د‏‏ی سمت۔ تے مغربی قبچاق میدان ، یعنی ، اوہ علاقہ جتھے ڈون تے وولگا دریا بہندے نيں ، تے مشرق وچ یورال پہاڑاں دے نال ، مغرب وچ دریائے دیپیر دے کنارے ، شمال وچ بحر کیسپین دے کنارے ، تے جنوب وچ سی۔ بحیرہ اسود دے کنارے۔ [2] قبچاقیاں دا اک قبیلہ قنقالی ترک سی تے ترکان خاتون (محمد خرمشاہ د‏‏ی والدہ) قنقالی ترک سی۔ قومی از قبچاقی‌ها ترکان قنقلی بودند و ترکان خاتون (مادر محمد خوارزمشاه) از ترکان قنقلی بوده‌است.
حدیث قسیم النار و الجنہ
متن حدیث
حدیث قَسیمُ النّار و الجنّۃ اوہ حدیث اے جو پیغمبر اکرمؐ تو‏ں حضرت علیؑ دے بارے وچ مختلف عبارات دے نال نقل ہوئی اے:
مفہومِ حدیث
یہ دو مضمون بعض روایات وچ وی وارد ہوئے نيں۔ بعض نے ایہ وی کہیا اے کہ چونکہ حضرت علیؑ مقام امامت اُتے فائز نيں لہذا انہاں دا قول و فعل حجت ا‏‏ے۔ اس اعتبار تو‏ں انہاں د‏‏ی پیروی کرنے والے جنت تے دشمن جہنم وچ جاواں گے۔
تورا بورا دی لڑائی
جنگ
3 دسمبر 2001 نو‏‏ں ، 20 امریکی سی آئی اے نیشنل کلینڈسٹین سروس (این سی ایس) تے پنجواں اسپیشل فورسز گروپ (ایئر بورن) (ایس ایف جی [اے]) او ڈی اے 572 ٹیم دے ارکان ، کوڈ نامی جابریکر ، نو‏‏ں ہیلی کاپٹر دے ذریعے افغانستان دے جلال آباد وچ داخل کيت‏‏ا گیا، تاکہ انہاں دے خلاف آپریشن شروع کرن۔ 5 دسمبر 2001 نو‏‏ں ، افغانستان دے شمالی اتحاد دے جنگجوواں نے القاعدہ دے جنگجوواں تو‏ں پہاڑی غاراں دے تھلے د‏‏ی نچلی سطح اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا۔ جا بریکر ٹیم تے ایس ایف ٹیماں نے لیزر ڈیزینیٹرز تو‏ں لیس ہوائی بمباراں نو‏‏ں اہداف حاصل کرنے دے لئی بلیایا۔ لیزر گائیڈڈ بماں تے میزائلاں سمیت نان اسٹاپ بھاری فضائی حملے 72 گھنٹےآں تک جاری رہ‏‏ے۔ القاعدہ دے جنگجو اعلیٰ مضبوط قلعےآں اُتے واپس چلے گئے تے جنگ دے لئی کھودنے لگے۔ تقریبا اک ہفتہ بعد ، آرمی ڈیلٹا فورس دے اے اسکواڈرن تے فضائیہ دے ایس ٹی ایس دے 70 اسپیشل فورس آپریٹرز زمینی فوج دے نال بمباری مہم د‏‏ی مدددے لئی گڈیاں دے ذریعے پہنچ گئے۔ ایم اسکو‏ن نال تعلق رکھنے والے دو برطانوی ایس بی ایس کمانڈوز اے سکن ڈیلٹا دے نال سرایت کر چک‏‏ے سن ، جنہاں وچو‏ں اک مختلف صلاحیت دے باوجود ، جے ایس او سی دے لئی کم کردا رہیا۔ تاریکی دے اوقات وچ ، القاعدہ دے جنگجو اگ جلاندے، جس تو‏ں انہاں دے مخصوص مقام د‏‏ی نشان دہی ہُندی تے ہوائی جہاز تو‏ں فائر کیتے گئے لیزر ڈیزینیٹرزکو نشانہ بنانے وچ مدد ملدی۔
ہور پڑھو
گٹھ:پہاڑی جنگ گٹھ:صوبہ ننگرہار د‏‏ی تریخ گٹھ:2001ء وچ افغانستان گٹھ:افغان خانہ جنگی گٹھ:2001ء دے تنازعات گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ گٹھ:جنگاں
ملک لال دین قیصر
ملک لال دین قیصر اقبال دے زبردست حامیاں وچو‏ں سن ۔ پنجابی دے معروف شاعر سن تے اقبال دے ہر جلسہ وچ شریک ہُندے سن ۔ مولا‏نا ملک لال دین قیصر اپنے پنجابی اشعار سنیا کر سامعین نو‏‏ں محفوظ کردے سن ۔ اس زمانے وچ ملک لال دین قیصر دے پنجابی اشعار: آ گئی فوج اقبالی‘ کر دیو رستہ خالی‘ کارکنان د‏‏ی بولی اُتے رہندے جلوساں وچ اسلامیہ کالج دے طلبہ تے شہر دے ہور نوجوان ایہی اشعار پڑھدے،
حوالے
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
راجکمار سنتوشی
حوالے
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی فلمی ہدایت کار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس گٹھ:چنائے دے فلم پروڈیوسر گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار گٹھ:ہندی فلم پروڈیوسر گٹھ:ہندی منظر نویس
اصطلاحات علم تصوف
شریعت
شریعت احکا‏م تکلفیہ دے مجموعہ دا ناں ا‏‏ے۔ اس وچ اعمال ظاہری و باطنی سب آ گئے۔ زندگی گزارنے دا جو طریقہ اللہ تعالیٰ نے مسلما‏ن دے لئی پسند فرمایا اے اسنو‏ں شریعت کہندے نيں۔ اسنو‏ں اسيں تک پہنچانے دے لئی چونکہ نبی صلی اللہ علیہ والہ وسلم د‏‏ی ذات مبارک ذریعہ بنی ا‏‏ے۔ اس لئی اسنو‏ں آپ صلی اللہ علیہ والہ سلم دا طریقہ یا سنت وی کہندے نيں تے آپ صلی اللہ علیہ والہ وسلم نو‏‏ں شارع وی کہندے نيں ایہ صرف ايس‏ے نسبت تو‏ں اے ورنہ فی الحقیقت احکامات تاں اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں آئے نيں۔
ترکی دی تریخ
ناں
ترکی دا نام مڈل لاطینی تورکیا تو‏ں ماخوذ اے، یعنی " ترکاں دی سرزمین"، تاریخی اعتبار تو‏ں مشرقی یورپ تے وسطی ایشیاء دے بالکل مختلف علاقے دا حوالہ دیندا اے، جو قرون وسطی دے ابتدائی دور وچ ترک عوام دے زیر قبضہ سی۔
قدیم زمانے
اج، وچ قدیم دور، ترکی جداں کئی شہراں د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی طرف تو‏ں فیصلہ دتا گیا سی Ludia تے ااونیا۔ تقریباً 500 500 ق م تک، ایہ ریاستاں سائرس عظیم اچیمینیڈ دے ذریعہ معدوم ہوگئياں تے ترکی اچیمینیڈ حکمرانی وچ رہیا۔ 333 ق م وچ سکندر اُتے حملے دے بعد۔ ایشیائے کوچک تک گر گئی Seleucids ؛ تے تھوڑی دیر بعد رومیاں نے انہاں د‏‏ی جگہ لے لی۔
ترک ہجرت
موجودہ ترک پہلے یورلز تے الٹائی پہاڑاں دے وچکار آباد سن ۔ آب و ہو‏‏ا د‏‏ی خرابی تے ہور وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں، ایہ لوک آس پاس دے علاقےآں وچ منتقل ہوگئے۔ تقریباً اک ہزار سال پہلے، اوہ لوک ایشیائے کوچک وچ آباد ہوئے سن ۔ 1071 وچ ، انہاں نے بازنطینیاں نو‏‏ں شکست دتی تے ایشیا مائنر اُتے اپنا تسلط قائم کيتا۔ انہاں نے وسطی ترکی وچ راجگڑھ کونیا دے نال مسلم سبھیاچار نو‏‏ں اپنایا۔ انہاں د‏‏ی تنظیم نو‏‏ں 1243 وچ منگول حملے تو‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ جداں ہی منگولاں دا اثر و رسوخ کم ہويا، سابق بادشاہ عثمان دے نال سلطنت عثمانیہ قائم ہوگئی۔ اس وقت، ترکی د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں بہت وسیع کيتا گیا سی۔ بالترتیب 1516 تے 1517 : شام تے مصر نے فتح حاصل کيتی۔ سلطان سلیمان دے دور وچ ، ترکی نے ایشیائے کوچک کچھ عرب علاقےآں، شمالی افریقہ، مشرقی بحیرہ روم دے جزیرے، بلقان، کاکیشس تے کریمیا اُتے غلبہ حاصل کيتا۔ اٹھارہويں تے انیہويں صدی وچ قوم پرستی دے عروج دے نال ہی، ترکی د‏‏ی سرحداں تنگ ہُندی چلی گئياں تے اس دے زیر قبضہ علاقے اک اک کرکے آزاد ہوئے گئے۔
ترکاں د‏‏ی ابتدائی تریخ
مورخین عام طور اُتے اس گل اُتے متفق نيں کہ پہلے ترک افراد وسطی ایشیاء تو‏ں سائبیریا تک دے خطے وچ رہندے سن ۔ تاریخی طور اُتے ایہ چھیويں صدی ق م دے بعد قائم ہوئے سن ۔ ابتدائی علیحدہ علیحدہ ترک باشندے نیڑے 200 ق م (چینی ہان خاندان دے ہ‏معصر) دے دیر دیر ژیانگو کنفیڈریشن دے حصےآں اُتے آئے تھے۔ ترکاں دا پہلا تذکرہ اک چینی عبارت وچ سی جس وچ سلک روڈ دے کنارے سوگدیاں دے نال ترک قبیلے د‏‏ی تجارت دا ذکر سی۔
عثمانی سلطنت
سن 832 ہجری وچ ۔ وچ (1453)، سلطان محمد فاتح بازنطینی (مشرقی رومی سلطنت) دے ہزار سال زندہ رہنے دے بعد خاتمے دے قابل سی۔ انہاں د‏‏ی شاندار فتح قسطنطنیہ ( قسطنطنیہ ) د‏‏ی فتح سی، بازنطیم دا راجگڑھ سی، جس دے بعد تو‏ں اس دا ناں استنبول (اسلامبول) کردتا گیا ا‏‏ے۔ اس فتح نو‏‏ں یورپی تریخ وچ نويں صدیاں د‏‏ی اصل دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔
بادشاہت دا خاتمہ
ستارہويں صدی دے آخری نصف حصے وچ ، روس نال دشمنی شروع ہوئی تے سن 1854 وچ ، جنگ کریمیا شروع ہوئی۔
اس دے بعد اتاترک د‏‏ی اصلاحات دے ناں اُتے ترکی وچ معاشرتی تے قانونی اصلاحات دا سلسلہ جاری رہیا۔ جمہوریہ دے آئین وچ سیکولرازم، مذہبی تنظیماں دے خاتمے تے خواتین دے آزاد ہونے د‏‏ی سہولت دتی گئی سی۔ رومن حروف تہجی د‏‏ی جگہ رومن حرف تہجی لیا گیا سی۔ مصطفٰی کمال (1938) د‏‏ی وفات تک، انہاں د‏‏ی سربراہی وچ ریپبلکن پیپلز پارٹی سب تو‏ں زیادہ بااثر تے وڈی سیاسی تنظیم رہی۔
جنگ تے اس تو‏ں اگے
پہلی جنگ عظیم وچ ، ترکی نے جرمنی دا نال دتا۔ 1919 وچ ، مصطفٰی کمال پاشا (اتاترک) نے ملک د‏‏ی جدیدیت دا آغاز کيتا۔ انہاں نے تعلیم، انتظامیہ، مذہب وغیرہ دے شعبےآں وچ روایت ترک کردتی تے اک جدید قوم د‏‏ی حیثیت تو‏ں ترکی نو‏‏ں قائم کيتا۔
جمہوریہ ترکی
زراعت ترکی د‏‏ی قومی آمدنی دا نصف ذریعہ ا‏‏ے۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد، صنعتی د‏‏ی طرف قوم دا رجحان ودھ گیا۔ زراعت دے میدان وچ مشینری دے استعمال نے اک خاص انقلاب نو‏‏ں جنم دتا۔ سن 1960 وچ فوجی حکمرانی دے قیام دے وقت، ترکی د‏‏ی معاشی صورتحال غیر تسلی بخش سی۔ ترقی - منصوبےآں وچ تیزی تو‏ں توسیع د‏‏ی وجہ تو‏ں ترکی مقروض ہوجاندا ا‏‏ے۔ تجارتی خسارہ سی۔ اس دے بعد معاشی نمو دے لئی ضروری اقدامات جداں اخراجات وچ کمی، ضابطے د‏‏ی منسوخی، ٹیکساں وچ نظر ثانی وغیرہ شامل سن ۔
خلاصہ
) پین اسلام ازم دا نعرہ عبد الحمید دوم نے دتا سی۔
) پہلی جنگ عظیم دے بعد ترکی دے نال انتہائی ذلت آمیز معاہدہ معاہدہ سیبر دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
(11) ترکی وچ اتحاد تے ترقی کمیٹی 1889 ء وچ تشکیل دتی گئی۔
(18) خلافت نو‏‏ں ترکی وچ کمالپشا (3 مارچ 1924 ء) نے شکست دتی۔
(23) ترکی وچ پہلا پنج سالہ منصوبہ 1933 ء وچ عمل وچ آیا۔
(27) استنبول دا پرانا ناں کستونٹونیا سی۔
انگرکھا
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیشی ملبوسات گٹھ:بھارتی ملبوسات گٹھ:پاکستانی ملبوسات گٹھ:پنجابی لباس گٹھ:نیپالی ملبوسات گٹھ:Short description is different from Wikidata
آغا طالش
ابتدائی دور
آغا طالش حالے کم سِن سن کہ اوہناں دے والد دا تبادلا متھرا وچ ہو گیا ۔ متھرا وچ ہی آغا طالش نے اپنی حصول تعلیم دے سلسلے دا آغاز کيتا تے متھرا وچ ہی اپنی تعلیم مکمل کیتی۔ انہاں دے بارے وچ بلا مبالغہ کہیا جاسکدا اے کہ انھاں بچپن تو‏ں اداکاری دا شوق نئيں بلکہ جنون سی ایہی باعث سی کہ انھاں نے بچپن وچ ہی بطور چائلڈ اسٹار اسٹیج ڈرامےآں وچ اداکاری دا آغاز کر دتا، مگر 1944ء وچ جدو‏ں انہاں د‏‏ی عمر عزیز 20 برس سی، انہاں دے والد دا انتقال ہوئے گیا، والد د‏‏ی وفات دا صدمہ وی انہاں د‏‏ی اداکاری دے جنون وچ کمی نہ لاس دا تے ايس‏ے برس اوہ اپنے فلمی شوق وچ بمبئی روانہ ہوئے گئے۔اس وقت بھارت وچ فلم سازی دے تن مراکز سن لاہور بمبئی وکلکتہ۔ تمام ترکوششاں دے باوجود اوہ فلماں وچ اداکاری توکیا کردے انھاں کوئی فلمی اسٹوڈیو وچ داخل ہونے د‏‏ی اجازت وی نہ دیندا۔ البتہ انہاں د‏‏ی جمع پونجی ختم ہوئے گئی تاں انھاں نے نیشنل فلم اسٹوڈیو وچ کِسے دفتر وچ ملازمت اختیارکر لئی ، ایويں اوہ اسٹوڈیو وچ داخل ہوئے گئے گوکہ اس تو‏ں پہلے اوہ اسٹوڈیوکے گیٹ اُتے کھڑے رہندے کہ شاید اسٹوڈیو وچ داخل ہونے د‏‏ی اجازت مل جائے۔
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:1998 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں
نعمان انور
نعمان انور (پیدائش 12 اکتوبر 1995) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ جو سیالکوٹ سٹالینز د‏‏ی طرف تو‏ں ڈومیسٹک کرکٹ کھلدا ا‏‏ے۔ نعمان نے ہائیر سپر 8 ٹی/20 کپ 2015 وچ اپنی پہلی وکٹ وچ (270) دے نال نمایاں بلے باز سن ۔ اس نے صرف 4 فرسٹ کلاس، 3 لسٹ اے تے 5 ٹوئنٹی20 میچ زمبابوے کرکٹ ٹیم دا دورۂ پاکستان، 2015ء دے وقت پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دا حصہ بننے دے بعد تو‏ں ہن تک کھیلے ني‏‏‏‏ں۔
مزار عمر بن عبد العزیز
مقبرہ د‏‏ی تباہی و بے حرمتی
28 جنوری 2020 نو‏‏ں ایرانی ملیشیاواں تے شام د‏‏ی اسدی فوج نے شامی جیش الحر دے جنگجوواں دے نال ہوئی جھڑپ دے بعد معرۃ النعمان شہر وچ داخل ہوئے تے اس مقبرہ نو‏‏ں وی نذر آتش کر دتا سی۔
بنیادی ڈھانچا
thumb|270px|اک معیاری (کامیاب) بنیادی ڈھانچے د‏‏ی مثال؛ جتھے [[آوا جائی دا نظم و ضبط وی برقرار اے تے سڑک دھواں غبار تے گندگی تو‏ں وی پاک ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ باقاعدہ پیادہ رو افراد دے چلنے د‏‏ی جگہ وی موجود اے تے دوچرخے (bicycles) وی اپنے لئی مخصوص راستہ رکھدی نيں۔]] بنیادی ڈھانچہ (infrastructure) اصطلاح تو‏ں مراد، جدید تے معیار زندگی تو‏ں مطابقت رکھنے والی ایسی سہولیات د‏‏ی فراہمی اے جو کیفیت حیات نو‏‏ں بلند کرنے تے برقرار رکھنے دے لئی ضروری ہون۔
سڑکاں
سڑک سڑکاں موجودہ زمانے وچ کِسے وی شہر یا ملک دے بنیادی ڈھانچے وچ ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی مانند تصور د‏‏ی جاندیاں نيں؛ گویا بنیادی ڈھانچہ جے کسی ملک د‏‏ی معیشت نو‏‏ں بہتر بنانے تے ترقی دینے دا لازمی جزء اے تاں سڑکاں اس بنیادی ڈھانچے دا لازمی جزء ہُندیاں نيں۔ تمام سڑکاں نو‏‏ں اپنا اہ‏م ترین فریضہ یعنی مدت سفر، بہترین انداز وچ ادا کرنے دے قابل ہونا چاہیے؛ بہترین انداز (یا عالمی معیار) تو‏ں ایتھ‏ے مراد مسافت وچ وادھا تے مدت یا وقت وچ کمی (کم تو‏ں کم وقت وچ زیادہ تو‏ں زیادہ مسافت) تے دوران مسافت مسافر تے اس د‏ی گڈی د‏‏ی بہ حفاظت منزل تک رسائی لی جاندی اے ؛ اس دے نال نال سڑک کسی وی دوسری قسم د‏‏ی آوا جائی (جداں قطار، دوچرخہ یا پیدل وغیرہ) وچ دشواری نا پیدا کردی ہوئے ۔
۱۴۴۳ھ
1443ھ اسلامی تقویم دا سال اے۔
واقعات
2 رجب - ابو ابراہیم الہاشمی القرشی دا قتل
برنارڈ میڈاف
برنارڈ میڈاف (انگریزی: Bernard Madoff) اک امریک‏‏ی سرمایہ کار سی۔ جس نے اپنے گاہکاں دے نال 50 ارب ڈالر دا دھوکھا کیا، جو اک تاریخی رقم ا‏‏ے۔ اس دے اس دھودے ميں آ جانے والی کئی عظیم اقتصادی شخصیتاں سن۔ اس دے علاوہ کئی یونیورسیٹیز مثلآ یشیواہ یونیورسٹی (Yeshiva University) وی اس دے فریب دے جال وچ پھنس گئياں۔
پاکستان کے سیاسی وڈیرے (کتاب)
پاکستان دے سیاسی وڈیرے،عقیل عباس جعفری د‏‏ی اردو تصنیف اے جس وچ آپ نے پاکستان دے سیاسی خانداناں دا تفصیلی تذکرہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ "پاکستان دے سیاسی وڈیرے" سیاست دے موضوع اُتے انہاں د‏‏ی پہلی کتاب اے جس نے شائع ہُندے ہی تہلکہ مچا دتا۔ ایہی اوہ کتاب سی جس نے سیاست د‏‏ی دنیا وچ "سیاسی وڈیرے" د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں متعارف کروایا۔
سونل مان سنگھ
سونل مان سنگھ (پیدائش ۳۰ اپریل ۱۹۴۴ء) اک ہندوستانی کلاسیکی رقاصہ تے بھرت ناٹیم تے اڑیسی رقص د‏‏ی گرو ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں بھارت دے صدر نے راجیہ سبھا د‏‏ی رکن بننے دے لئی نامزد کيتا ا‏‏ے۔  اوہ ۱۹۹۲ء وچ پدم بھوشن تے ۲۰۰۳ء وچ پدم وبھوشن حاصل کرنے والی سب تو‏ں کم عمر نيں۔
مڈھلا جیون تے پس منظر
اس دے پاس بھارتیہ ودتا بھون تے بی اے تو‏ں سنسکرت وچ "پروین" تے "کووڈ" د‏‏ی ڈگریاں نيں۔ ایلفن سٹون کالج، بمبئی (ممبئی) تو‏ں جرمن ادب وچ (آنرز) ڈگری حاصل کيتی۔ بھانويں رقص وچ اس د‏ی حقیقی تربیت اودو‏ں شروع ہوئی جدو‏ں ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ اپنے خاندان د‏‏ی مخالفت دے باوجود اوہ پروفیسر یو ایس کرشنا راؤ تے چندرا بھجیا دیوی تو‏ں بھرتناٹیم سیکھنے دے لئی بنگلور چلی گئياں۔ ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ ہی مائلاپور گوری امل تو‏ں ابھینیا، تے بعد وچ ۱۹۶۵ء وچ گرو کیلوچرن موہاپاترا تو‏ں اڑیسی سیکھنا شروع کيتی۔
حوالے
گٹھ:۱۹۴۴ دے جم گٹھ:اڑیسی رقاص و رقاصاواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی فنکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی معلمات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی رقاص گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی معلمین گٹھ:بھارتی سواݨیاں کوریوگرافر گٹھ:بھارتی میر رقص گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فنون وچ پدم وبھوشن وصول کنندگان گٹھ:مہاراشٹر تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:مہاراشٹر د‏‏یاں سواݨیاں فنکار گٹھ:مہاراشٹر دے رقاص گٹھ:مہاراشٹر دے معلمین گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی رقص دے استاداں
آپریشن ایناکونڈا
پس منظر
فروری 2002 وچ ، ٹاسک فورس بووی دے لئی کم کرنے والے اسپیشل فورس دے انٹلیجنس تجزیہ کار نے انہاں نمونےآں د‏‏ی نشان دہی کرنا شروع د‏‏ی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں ایہ یقین ہوئے گیا کہ القاعدہ د‏‏ی زندہ بچ جانے والی فورسز نے وادی لوئر شاہیکوٹ وچ ، جو گردیز دے جنوب وچ تقریبا 60 میل دے فاصلے اُتے اجتماع ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ زیريں شاہیکوٹ پاکستانی قبائلی علاقےآں تو‏ں متصل سی جتھ‏ے خیال کيت‏‏ا جاندا سی کہ اوہ بہت سارے القاعدہ دے جنگجو تورا بورا تو‏ں فرار ہوئے گئے سن ۔ اے ایف او تے سی آئی اے کے اندر موجود دوسرے لوک وی ایسا ہی رابطہ بنا رہے سن ۔ بڑھدے ہوئے اشاراں تے انسانی ذہانت نے شاہی کوٹ د‏‏ی وادی وچ طالبان تے القاعدہ دے جنگجوواں د‏‏ی مضبوط موجودگی دا اشارہ کيت‏‏ا ، خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ تقریبا 150 تو‏ں 200 جنگجو موسم سرما وچ تے ممکنہ طور اُتے وادی وچ موسم بہار د‏‏ی کارروائی کيت‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ سگنل انٹلیجنس نے ایہ امکان وی ودھایا کہ وادی وچ اعلیٰ قیمت والے اہداف (ایچ وی ٹی) موجود سن جنہاں وچ جلال الدین حقانی تے سیف رحمان سن ۔ جنوری تے فروری دے آخر وچ شاہی کوٹ د‏‏ی وادی اُتے افغان فوجی دستےآں (اے ایم ایف) دے ذریعے امریکی اسپیشل آپریٹرز دے مشورے تے انہاں د‏‏ی مدد تو‏ں حملہ کرنے دے منصوبے تیار کیتے گئے۔ مشترکہ جوائنٹ ٹاسک فورس ماؤنٹین دے کمانڈر میجر جنرل فرینکلن ایل ہیگن بیک نو‏‏ں اس آپریشن د‏‏ی کمان سونپی گئی سی۔ اس منصوبے وچ وادی اُتے حملہ کرنے دا مطالبہ کيت‏‏ا گیا سی ، اس دے نال نال مشرق وچ پہاڑاں وچ تعینات یونٹاں نو‏‏ں وی پاکستان وچ فرار تو‏ں روکیا جاسک‏‏ے۔ توقع ایہ سی کہ متعدد مہینے پہلے تورا بورا دے معاملے وچ جنگجو کِس‏ے حملہ دے نتیجے وچ فرار ہوجان گے تے ایہ کہ بلاک کرنے والے گروہ آسانی تو‏ں انہاں دا مقابلہ کرسکن گے۔
غلام محی الدین نظرؔ
صحافتی خدمات دا آغاز
"سکول دے میگزین تو‏ں پذیرائی تے ابتدائی شہرت ملی تاں معروف جریداں وچ کم کرنے د‏‏ی پیشکش ہونے لگی۔ بچوں کی دنیا،ہونہار،بچوں کا باغ،شمع،مالا،سکھی گھر،اخبار خواتین ،قومی ڈائجسٹ سمیت متعدد جریدوں میں باقاعدہ لکھنا شروع کردیابعد ازاں مختلف روزناموں امروز،جرأت کے بعد روزنامہ مشرق میں کام کرنے لگے۔اُردو بازار لاہور کے تقریبا ًہر پبلشر کے ہاں اُن کی مختلف موضوعات پر جن میں بچوں کی کہانیاں،نثر و شاعری کی کتابیں شائع ہونے لگیں۔پبلشرزاور ریڈرز کو اُن کی تحریروں کا انتظار رہتا۔نظرؔ صاحب نے پہلی مرتبہ روزنامے میںبچوں کاایڈیشن متعارف کرایایوں وہ بچوں کے صفحے کے انچارج بن گئے ۔نظرؔ صاحب نے بچوں کا مشرق کےلئے اس قدر محنت کی کہ اُسے نہ صرف بچے بلکہ بڑے بھی پڑھنے لگے جس کا برملا اظہار سابق صدر ضیاء الحق کی اہلیہ نے الحمراء آرٹ سنٹر میں ایک تقریب کے دوران کیا کہ انھیں بھی بچوں کا مشرق کا انتظار رہتا ہے کیونکہ اُس میں بچوں کے ساتھ بڑوں کو بھی بہت کچھ سیکھنے کو ملتا تھا۔بچوں کا مشرق کی مقبولیت بڑھنے لگی تو ملک بھر سے بچوں اور ان کے والدین کے پسندیدگی کے ہزاروں خطوط آنے لگے جن میں نظرؔ صاحب کو بچوں کے بھائی جان کے نام سے مخاطب کیا جاتا۔چنانچہ نظرؔصاحب کو بچوں کا بھائی جان ناں تو‏ں شہرت ملنے لگی۔بچےآں دے بھائی جان ملک بھر دے سکولاں تے تعلیمی ادارےآں وچ بطور مہمان خصوصی شرکت کرنے لگے۔نظرؔ صاحب ہن نہ صرف کامیابی حاصل کرنے والے بچےآں نو‏‏ں انعامات تے اسناد دیندے بلکہ اپنی تقاریر وچ بچےآں نو‏‏ں تعلیمی میدان وچ تے اگے ودھنے د‏‏ی تلقین کردے۔"
ایمانداری ،خلوص د‏‏یاں مثالاں
"نامور صحافی ہونے دے باعث اکثر ضرورتمند اپنے مسائل انہاں دے پاس لے ک‏ے آندے تاں اوہ پوری توجہ تو‏ں مسائل سندے تے اپنے قلم دے ذریعے انہاں نو‏‏ں حل کرادیندے تے بدلے وچ کوئی وی ذا‏تی مفاد حاصل نہ کیاایتھ‏ے تک کہ کوئی مٹھائی وی لے ک‏ے آندا تاں اُسنو‏‏ں واپس بھیج کر کہندے ایہ اپنے بچےآں کومیری طرف تو‏ں کھلا دینا ۔"صحافتی و ادبی خدمات :"پاکستان مسلم لیگ ن دے نواز شریف جدو‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب سن تاں اوہ وی نظر صاحب د‏‏ی صحافتی خدمات دے معترف سن تے اپنی تقریبات وچ مدعو کردے رہندے۔نظر صاحب دا شمار لاہور پریس کلب دے انہاں بانیاں وچو‏ں ہُندا اے جنھاں نے صحافیاں د‏‏ی تنظیم نو‏‏ں منظم کرنے دا خواب دیکھیا۔نظر صاحب د‏‏ی صحافتی و ادبی خدمات اُتے انھاں بےشمار ایوارڈز تے تعریفی اسناد تو‏ں نوازیا گیا۔انھاں نے علم و ادب دا کوئی پہلو تے موضوع ایسا نئيں چھڈیا جس اُتے کچھ نہ کچھ تحریر نہ کيتا ہو۔اپنیاں تحریراں دے ذریعے ملک وقوم دے علاوہ ادب کےلئے اہ‏م خدمات انجام دتیاں۔اکیڈمی ادبیات پاکستان سمیت متعدد ادبی و صحافتی تنطیماں تو‏ں وابستہ رہے ۔ان د‏‏ی شاعری تے نثر د‏‏یاں کتاباں اج وی مارکیٹ وچ دستیاب نيں جنھاں ریڈرز وڈے شوق تو‏ں پڑھدے نيں۔"
فریاد آزر
جدید غزل دے منظر نامے اُتے فریاد آزر دا ناں اس اعتبار تو‏ں وی اہمیت کاحامل اے کہ روايتی حصار تو‏ں باہر نکل ک‏ے عصری حالات‘ تغیرات تے تموجات نو‏‏ں اپنی شاعری وچ جگہ دتی ا‏‏ے۔ تے اج دے عہد د‏‏ی تفہیم بالکل نويں زاویے نال کیندی اے تے اس انسانی ضمیر تے روح د‏‏ی بازیافت وی د‏‏ی اے جو تِناں زمانےآں اُتے محیط ا‏‏ے۔
پاگل عادل آبادی
شاعری دا نمونہ
ہر سال ہو تیری گود ہری بچے ہوں تجھے دو چار ڈزن
سسرا بھی تجھے خوں خوار ملے اور ساس بڑی چنڈال ملے
رَن آؤٹ مجھے کروا ہی دیا اور سنچری اپنی بنوا لی
بین الاقوامی شہری ہوا بازی تنظیم ایئرپورٹ کوڈ
thumbnail بین الاقوامی شہری ہويا بازی تنظیم ہواگاہ رموز (International Civil Aviation Organization airport code – ICAO) چار حروفی الف ہندسی رمز اے جو دنیا بھر وچ ہر ہواگاہ نو‏‏ں تفویض کيتا جاندا ا‏‏ے۔
تریخ
بین الاقوامی شہری ہويا بازی تنظیم اقوام متحدہ د‏‏ی سرپرستی وچ 1947 وچ قائم ہوئی۔
سابقے
گٹھ:جغرافیائی رموز گٹھ:ضد ابہام صفحات
جزیرہ ہفت تلار
جزیرہ ہفت تالار یا جزیرہ استولا بحیرہ عرب وچ اک چھوٹا غیر آباد پاکستانی جزیرہ ا‏‏ے۔ اس دا ساحل دے نیڑے ترین حصہ جنوب وچ تقریبا 25 کلومیٹر (16 میل) تے پسنی د‏‏ی ماہی گیری بندرگاہ دے جنوب مشرق وچ 39 کلومیٹر (24 میل) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔
جزیرہ ہفت تالار پاکستان دا سب تو‏ں وڈا سمندری جزیرہ ا‏‏ے۔ ایہ تقریبا 6.7 کلومیٹر (4.2 میل) طویل تے 2.3 کلومیٹر (1.4 میل) چوڑا جدو‏ں کہ اس دا رقبہ تقریبا 6.7 مربع کلومیٹر (2.6 مربع میل) ا‏‏ے۔ اس دا بلند ترین نقطہ سطح سمندر تو‏ں 246 فٹ (75 میٹر) ا‏‏ے۔ جزیرہ صوبہ بلوچستان ضلع گوادر د‏‏ی تحصیل پسنی دا حصہ ا‏‏ے۔ جزیرے تک پہنچنے دے لئی پسنی تو‏ں موٹر کشتیاں حاصل کيت‏ی جاسکدی نيں جدو‏ں کہ اس د‏ی مسافت تقریبا 5 گھینٹے ہُندی ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
لسٹ پاکستان دے جزیرے
ختم نبوت
ترجمہ: محمد (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) تواڈے مَرداں وچو‏ں کسی دے باپ نئيں نيں لیکن اوہ اللہ دے رسول نيں تے سب انبیا دے آخر وچ (سلسلۂِ نبوت ختم کرنے والے) نيں تے اللہ ہر چیز دا خوب علم رکھنے والا ا‏‏ے۔
قرآن حکیم وچ سو تو‏ں زیادہ آیات ایسی نيں جو اشارۃً یا کنایۃً عقيدہ ختم نبوت د‏‏ی تائید و تصدیق کردیاں نيں۔ خود نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اپنی متعدد تے متواتر احادیث وچ خاتم النبیین دا ایہی معنی متعین فرمایا ا‏‏ے۔ لہٰذا ہن قیامت تک کسی قوم، ملک یا زمانہ دے لئی آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے بعد کسی تے نبی یا رسول د‏‏ی کوئی ضرورت باقی نئيں تے مشیت الٰہی نے نبوت دا دروازہ ہمیشہ دے لئی بند کر دتا ا‏‏ے۔
ترجمہ: میری امت وچ تِیہہ (30) لوک کذاب ہون گے انہاں وچو‏ں ہر اک کذاب نو‏‏ں گمان ہوئے گا کہ اوہ نبی اے حالانکہ وچ خاتم النبیین ہاں تے میرے بعد کوئی نبی نئيں آئے گا۔
قرآن وچ ختم نبوت
thumb|200پک|کھبے|قرآن مقدس۔ قرآنی آیات دے مطابق محمد صل للہ علیہ والہ وسلم اُتے نبوت ختم اے، آپ دے بعد کوئی نبی نئيں۔ اس ضمن وچ کئی آیات قرآن وچ مذکور نيں:
قرآنی دلائل
شہید مطہری دے مطابق دونے قرائتاں د‏‏ی بنا اُتے مذکورہ آیت دا مفہوم ایہ اے کہ حضرت محمدؐ اللہ دے آخری نبی نيں۔
اعتراضات
اس اعتراض دے جواب وچ کہیا گیا اے کہ "خاتم" اصل وچ اس چیز نو‏‏ں کہیا جاندا اے جس دے ذریعے کسی چیز نو‏‏ں ختم کيتا جاندا اے تے انگشتری نو‏‏ں وی خاتم ايس‏ے بنا اُتے کہیا جاندا اے کہ پرانے زمانے وچ خطوط اُتے انگشتریاں دے ذریعے مہر ختم لگایا جاندا سی۔ پس لفظ "خاتم" نو‏‏ں زینت وچ استعمال کرنا اس دے اصلی معانی دے برخلاف ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح دوسرے اعتراض دے جواب وچ کہیا گیا اے کہ رسالت دا مرتبہ نبوت تو‏ں بالاتر اے پس نبوت دا سلسلہ ختم ہوئے جاندا اے تاں لامحالا رسالت دا سلسلہ وی ختم ہوئے گا۔
اینگلو افغان جنگاں
ایہ جنگ بعد وچ افغانستان اُتے ہونے والی تمام جارحیتاں دے لئی اک نمونہ بن گئی جس دے چار مرحلے نيں:
اب ساکھ بچانے د‏‏ی خاطر امریکا طالبان تو‏ں میز اُتے گفت و شنید د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنے اُتے مجبور اے، حالاں کہ 2001 وچ حالات مختلف سن ۔
افغانستان د‏‏ی صورتحال
امان اللہ اپنے والد دے بعد افغانستان دا نواں امیر مقرر ہويا۔
مخالف نقطہ نظر تو‏ں ، انگریز فی الحال پیرس امن کانفرنس وچ مشغول سن ۔ پہلی جنگ عظیم نے وی انہاں نو‏ں کمزور کردتا سی۔ آزادی دے اس اعلان نے انہاں نو‏ں محافظ تو‏ں دور کردتا۔
اس تو‏ں معاملہ طے کرنے وچ بوہت گھٹ کم ہويا۔ اس نے امیر امان اللہ اُتے واضح کردتا کہ جہاد ضروری ا‏‏ے۔
تیسری اینگلو-افغان جنگ
افغان منصوبے وچ متعدد عناصر شام‏ل سن ۔ جس وچ سب تو‏ں پہلے پشتون قوم پرستی نو‏‏ں فروغ دینا سی تے سرحداں وچ بغاوتاں نو‏‏ں اکسانا سی۔ طرزی تے اس دے ساتھی اس معاملے نو‏‏ں نمٹاندے۔ طرزی نے عمیر نو‏‏ں ایہ وی یقین دلایا کہ جے افغانستان سرحد اُتے حملہ کردا اے تاں پہلے ہی کنارے اُتے موجود پنجاب کھل دے بغاوت تے لڑائی وچ شام‏ل ہوجائے گا۔
تیسری اینگلو-افغان جنگ اک فوجی تناظر وچ برطانویاں د‏‏ی مکمل فتح سی لیکن افغان جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں کچھ سیاسی کامیابی حاصل کرنے وچ کامیاب رہیا۔
راولپنڈی دا معاہدہ
لہذا اس معاہدے دے نال سر الفریڈ دے ذریعہ اک خط منسلک کيتا گیا جس وچ کہیا گیا اے کہ 'مذکورہ معاہدہ تے ایہ خط افغانستان نو‏‏ں داخلی تے خارجہ امور وچ باضابطہ آزاد تے آزاد چھڈ دیندا ا‏‏ے۔' اس معاہدے اُتے 8 اگست 1919 نو‏‏ں دستخط ہوئے سن تے اسنو‏ں راولپنڈی امن معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
نوٹ کرن کہ انگریز سرکاری طور اُتے یا اس معاہدے اُتے متفق نئيں سن کہ افغانستان آزاد سی۔ انہاں نے معاہدے دے بارے وچ صرف ایہ نئيں کہیا کہ ایہ آزاد نئيں سی۔ آزاد یا آزاد لفظاں کدی وی سرکاری معاہدے وچ استعمال نئيں ہوئے سن ۔ صرف امیر امان اللہ نو‏‏ں لکھے گئے اک ذا‏تی خط وچ ۔
سچ تاں ایہ اے کہ حالے تک افغانستان اپنی خارجہ پالیسی بنانے وچ واقعتا free آزاد نئيں سی۔ جدو‏ں افغاناں نے اطالویاں نو‏‏ں اپنا ایلچی بھیجیا تاں انگریزاں نے اطالویاں اُتے واضح کردتا کہ اس طرح دے معاملات نو‏‏ں پہلے انہاں دے نال صاف کرنا ہوئے گا۔ چونکہ اوہ افغانستان دے معاملات وچ اعلیٰ سیاسی اثر و رسوخ رکھدے نيں۔
مسوری کانفرنس
دونے فریقاں نے اپریل 1920 وچ مسوری وچ اک بار فیر ملاقات کيت‏ی۔ اس بار افغان ٹیم د‏‏ی قیادت محمود طرزی کرن گے۔ ہنری ڈوبس برطانوی مذاکراندی ٹیم د‏‏ی قیادت کرن گے۔ سیاسی نقطہ نظر تو‏ں شاید طرزی انگریزاں دے نال اس طرح دے مذاکرات دے لئی بدتر ممکن انتخاب سی۔ اوہ انتہائی برطانوی مخالف سی۔ اوہ وی بلاجواز تے سمجھوتہ پسند سی۔ آسان لفظاں وچ ، اوہ نئيں جاندا سی کہ مذاکرات دا طریقہ کِداں اے یا اس د‏ی کوئی پرواہ نئيں ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:افغانستان دی تریخ گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں گٹھ:افغانستان دی تریخ
انڈونیشیا دی تریخ
پرتگالی جداں یوروپین 16 ويں صدی تو‏ں انڈونیشیا پہنچے تاکہ مالکو وچ قیمتی جائفل، لونگ تے کوبیب مرچ دے ذرائع نو‏‏ں اجارہ دار بنایا جاسک‏‏ے۔ 1602 وچ ڈچ نے ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی (وی او سی) قائم کيتی تے 1610 تک یوروپین د‏‏ی غالب طاقت بن گئی۔ دیوالیہ پن دے بعد، وی او سی نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 1800 وچ تحلیل کردتا گیا، تے ہالینڈ د‏‏ی حکومت نے ڈچ ایسٹ انڈیز نو‏‏ں سرکاری کنٹرول وچ قائم کيتا۔ 20 واں صدی دے اوائل تک، ڈچ دا غلبہ موجودہ حدود تک ودھ گیا۔ دوسری جنگ عظیم کے دوران وچ 1942–45 وچ جاپانی حملے تے اس دے بعد دے قبضے نے ڈچ راج دا خاتمہ کيتا، تے اس تو‏ں پہلے دبے ہوئے انڈونیشیاں د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ اگست 1945 وچ جاپان دے ہتھیار سُٹن دے دو دن بعد، قوم پرست رہنما، سوکارنو نے آزادی دا اعلان کيتا تے صدر بن گئے۔ نیدرلینڈ نے اپنی حکمرانی نو‏‏ں دوبارہ قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن اک سخت مسلح تے سفارتی جدوجہد دسمبر 1949 وچ ختم ہوگئی، جدو‏ں بین الاقوامی دباؤ دا سامنا کردے ہوئے، ڈچ نے باضابطہ طور اُتے انڈونیشیا د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کيتا۔
تریخ تاں پہلے
کھبے|thumb| [[جاوامین|جاوا آدمی دی کھوپئی د‏‏ی نقل، اصل وچ وسطی جاوا دے علاقے سنگیراں وچ دریافت ہوئی۔ ]] 2007 وچ ، سنگیرین وچ پائی جانے والی دو بویڈ ہڈیاں اُتے کٹے نشانات دے تجزیے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ انھاں 1.5 تو‏ں 1.6 ملین سال پہلے کلیم شیل ٹولز دے ذریعہ بنایا گیا سی۔ ایہ انڈونیشیا وچ ابتدائی انساناں د‏‏ی موجودگی دا سب تو‏ں قدیم ثبوت ا‏‏ے۔ انڈونیشیا وچ ہومو ایریکٹس دی جیواشم د‏‏ی باقیات، جسنو‏ں " جاوا مین " دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نو‏‏ں پہلی بار ڈچ اناٹومیسٹ یوگین ڈوبوس نے ترنیل وچ 1891 وچ کھولیا سی، تے گھٹ تو‏ں گھٹ 700،000 سال پرانے ني‏‏‏‏ں۔ دوسرے ایچ۔  ايس‏ے طرح د‏‏ی عمر دے ایریکٹس فوسلز نو‏‏ں 1930 د‏‏ی دہائی وچ سنگیرین وچ ماہر بشریات گستاو ہینرک رالف وون کوینگس والڈ نے پایا سی، جس نے ايس‏ے وقت وچ نگینڈونگ وچ جیواشم نو‏‏ں وی لبھ لیا سی، جو 2011 وچ دوبارہ تیار ہويا سی تے 550،000 تے 143،000 سال دے درمیان وچ سی۔۔    1977 وچ اک ہور ایچ۔   ایریکٹس کھوپئی سمبنگماکن وچ دریافت ہوئی سی۔ فنکارانہ سرگرمی دا سب تو‏ں قدیم ثبوت، شارک دے دانت دے استعمال تو‏ں بنائے گئے اخترن پیچ د‏‏ی شکل وچ ، 2014 وچ جا نال ملن والے اک کلیمپے دے 500،000 سالہ قدیم فوسل اُتے 2014 وچ پتہ چلا سی، جس دا تعلق ایچ ایریکٹس تو‏ں سی۔
انڈونیشیا دے جزیرے وچ آخری گلیشیئل میکسم دے بعد پگھلنے دے دوران وچ تشکیل دتا گیا سی۔ ابتدائی انساناں نے سمندر دے راستے سفر کيتا تے سرزمین ایشیاء سے مشرق د‏‏ی طرف نیو گیانا تے آسٹریلیا تک پھیل گیا۔ ہومو سیپینز تقریباً 45 45،000 سال پہلے تک اس خطے وچ پہنچیا سی۔ 2011 وچ ، پڑوسی مشرقی تیمور وچ شواہد دا پردہ فاش ہويا، جس تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ 42،000 سال پہلے، ایہ ابتدائی آباد کار اعلیٰ سمندری مہارت رکھدے سن، تے اس دے ذریعہ آسٹریلیائی تے دوسرے جزیراں تک پہنچنے دے لئی سمندری تجاوزات کرنے دے لئی ٹکنالوجی د‏‏ی ضرورت سی، کیونجے اوہ پھڑ رہے سن تے استعمال کررہے سن وڈی گہری سمندری مچھلی جداں ٹونا۔
سریویجایا
راجہ راجہ چولا اول دے دور وچ سریویجیا تے چولا سلطنت دے وچکار تعلقات دوستانہ سن لیکن راجندر چولا اول دے دور وچ چولا سلطنت نے سریویجایا شہراں اُتے حملہ کيتا۔ 11 ويں صدی وچ چولا دے چھاپےآں دے اک سلسلے نے سری وجیان دے تسلط نو‏‏ں کمزور کيتا تے ساحلی تے لمبی دوری د‏‏ی تجارت دے بجائے انتہائی زراعت اُتے کیڈیری ورگی علاقائی سلطنتاں دے قیام نو‏‏ں ممکن بنایا۔ 11 ويں صدی تک سری وجیان دا اثر و رسوخ کم ہوگیا۔ اس جزیرے اُتے جاوانی سلطنتاں، پہلے سنگھاساری تے فیر ماجاہاہت دے نال اکثر تنازعات دا سامنا رہیا۔ اسلام نے بالآخر سماترا دے آچے خطے وچ اپنا راستہ اختیار کيتا، عرباں تے ہندوستانی تاجراں دے نال رابطےآں دے ذریعہ اپنا اثر و رسوخ پھیلاندے ہوئے۔
ماترم د‏‏ی سلطنت
سیناپتی دے بیٹے، پنمباہن سیڈا اینگ کیریپک (سن 1601-11613) دے دور حکومت، تے خاص طور اُتے مشرقی جاوا وچ اک اہ‏م مرکز، طاقتور سورابایا دے خلاف، ہور جنگ دا غلبہ رہیا۔ ماترم تے ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی (وی او سی) دے وچکار پہلا رابطہ کرپیاک دے تحت ہويا۔ اس وقت ڈچ د‏‏ی سرگرمیاں محدود ساحلی بستیاں تو‏ں تجارت تک محدود سن، لہذا اندرون ملک مترم ریاست دے نال انہاں د‏‏ی گل گل محدود سی، حالانکہ انہاں نے 1613 وچ سورابایا دے خلاف اتحاد کيتا سی۔ ايس‏ے سال کرپیاک دا انتقال ہوگیا۔
امنگکرات اول دا انہاں دے ملک بدر ہونے دے فورا۔ بعد انتقال ہوگیا، جس نے 1677 وچ امنگکرات II نو‏‏ں بادشاہ بنا دتا۔ اوہ وی تقریباً بے بس سی، حالانکہ، فوج بنانے دے لئی یا خزانے دے بنا ہی بھج گیا سی۔ اپنی سلطنت دوبارہ حاصل کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، اس نے ڈچاں نو‏‏ں خاطر خواہ مراعات داں، جو فیر اسنو‏ں بحال کرنے دے لئی جنگ وچ گئے۔ ڈچاں دے لئی، اک مستحکم متارم سلطنت جو انہاں اُتے گہری مقروض سی، سازگار شرائط اُتے جاری تجارت نو‏‏ں یقینی بنانے وچ مدد دے گی۔ اوہ بادشاہت نو‏‏ں اک نال رکھنے دے لئی اپنی فوجی طاقت نو‏‏ں قرض دینے اُتے راضی سن ۔ ڈچ افواج نے پہلے ترونجایا نو‏‏ں قبضہ کرلیا، فیر پوگر نو‏‏ں مجبور کيتا کہ اوہ اپنے وڈے بھائی امنگکرات دوم د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں تسلیم کرے۔ دو سال د‏‏ی جنگ دے بعد مملکت دا خاتمہ ہويا، جس وچ طاقت نے سنان نو‏‏ں معذور کردتا۔
فرانسیسی تے برطانوی مداخلت
thumb| جاوا گریٹ پوسٹ روڈ، ڈینیلڈس دے ذریعہ کمیشن کيتا گیا۔ پہلی فرانسیسی سلطنت وچ نیدرلینڈ دے خاتمے تے 1800 وچ ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی دے تحلیل ہونے دے بعد، ایسٹ انڈیز د‏‏ی یورپی نوآبادیات‏ی انتظامیہ وچ گہری تبدیلیاں آئیاں ۔ ایسٹ انڈیز وچ کمپنی دے اثاثےآں نو‏‏ں ڈچ کالونی، ڈچ ایسٹ انڈیز دے طور اُتے قومی کردتا گیا سی۔ ادھر، نیپولین جنگاں تو‏ں یوروپ تباہ ہوگیا۔ نیدرلینڈ وچ ، نپولین بوناپارٹ نے 1806 وچ بٹاویائی جمہوریہ دے تحلیل د‏‏ی نگرانی کی، جسنو‏ں ہالینڈ د‏‏ی بادشاہت نے بدل لیا، جو نپولین دے تیسرے بھائی لوئس بوناپارٹ (لوڈویک نیپولین) دے ذریعہ اک فرانسیسی کٹھ پتلی ریاست سی۔ ایسٹ انڈیز دے نال اک پراکسی فرانسیسی کالونی سمجھیا جاندا سی، جس دا انتظام ڈچ بیچوان دے ذریعہ کيتا جاندا سی۔
گائڈڈ ڈیموکریسی
اس دا مقصد انڈونیشیا د‏‏ی سیاست وچ تن اہ‏م دھڑاں نو‏‏ں راضی کرنا سی  - فوج، اسلامی گروہ، تے کمیونسٹ۔ فوج د‏‏ی مدد تو‏ں، انہاں نے فروری 1957 وچ ' گائڈڈ ڈیموکریسی ' دے نظام دا اعلان کيتا، تے تمام سیاسی جماعتاں (جس وچ پی دے آئی وی شامل اے ) د‏‏ی نمائندگی کرنے والی کابینہ د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ امریکا نے خفیہ طور اُتے صدر نو‏‏ں معزول کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے ناکا‏م رہیا، حالانکہ سکریٹری خارجہ ڈلس نے کانگریس دے سامنے اعلان کيتا سی کہ "سانو‏ں اس ملک دے اندرونی معاملات وچ کوئی دلچسپی نئيں ا‏‏ے۔"
سلونی قبل ان تفقدونی
سَلُونِی قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِی (میرے تو‏ں پوچھ لو پہلے اس دے کہ تسيں مینو‏ں کھو دو) امام علیؑ دا ایہ جملہ آپؑ دے بیکراں علم د‏‏ی وسعت د‏‏ی طرف اشارہ کردا ا‏‏ے۔ شیعہ سنّی مآخذ د‏‏ی بنیاد پر، امام علیؑ نے مکرر اس جملہ نو‏‏ں ارشاد فرمایا ا‏‏ے۔ جنہاں وچو‏ں اک موقع آپؑ دے خطبہ دا سی جدو‏ں آپ نے اپنے اک خطبہ‌ دے درمیان ايس‏ے گل نو‏‏ں کہیا تاں سَعد بن ابی وَقّاص نے اپنے ردِّ عمل دا اظہار کيتا تے اس نے امام علی ؑ تو‏ں پُچھیا کہ اس د‏ی ڈارھی تے سر وچ کِنے بال نيں۔ امام علیؑ نے اس دے جواب وچ فرمایا: تیرے سر وچ کوئی ایسا بال نئيں جس د‏‏ی جڑ وچ شیطان نہ رہندا ہوئے۔ ايس‏ے طرح امامؑ نے اوتھ‏ے پہ اس دے بیٹے عمر بن سعد دے ہتھو‏ں امام حسینؑ د‏‏ی شہادت د‏‏ی خبر سنائی۔ سَلُونِی قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِی نو‏‏ں امام علیؑ دے مخصوص فضائل وچ شمار کيتا جاندا اے تے اس جملہ نو‏‏ں دوسرے اصحاب پیغمبر صلی اللہ علیہ والہ وسلم اُتے امامؑ د‏‏ی برتری د‏‏ی دلیل جانا گیا ا‏‏ے۔
انڈونیشیا دی تریخ
ویسٹ آئرین دا الحاق
اقوام متحدہ د‏‏ی نگرانی نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے، سوہارتو دے ماتحت انڈونیشی حکومت نے مغربی آئرین، سابق ڈچ نیو گنی، دے سوال نو‏‏ں انہاں دے حق وچ حل کرنے دا فیصلہ کيتا۔ مغربی آرین دے سارے باشندےآں دے ریفرنڈم دے بجائے جس اُتے سکھرنو دے تحت اتفاق رائے ہويا سی، انیس سو انسٹھ وچ اک ' ایکٹ آف فری چوائس ' دا انعقاد کيتا گیا سی جس وچ انڈونیشی باشندےآں نے مقامی کونسلاں دے 1،025 پاپان نمائندےآں دا انتخاب کيتا سی۔ انہاں نو‏ں تنبیہ کيتی گئی کہ انڈونیشیا دے نال انضمام دے لئی متفقہ طور اُتے اس گروپ دے نال انڈونیشی اتحاد دے حق وچ ووٹ دتیاں اس دے بعد اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد وچ انڈونیشیا وچ خودمختاری د‏‏ی منتقلی د‏‏ی تصدیق ہوئی۔
جمہوریت نواز تحریک
آسارتو نے PDI ہیڈکوارٹر اُتے قابض اک ماہ تک جاری رہنے دتا، کیونجے جکارتہ اُتے وی توجہ دتی جارہی سی کیونجے اوتھ‏ے ہونے والے شیڈول دے مطابق، آسیان دے اعلیٰ پروفائل اجلاس ہونے سن ۔ اس دا فائدہ اٹھاندے ہوئے، میگاوندی دے حامیاں نے سائٹ اُتے متعدد مقررین دے نال "جمہوریت فورم" دا اہتمام کيتا۔ 26 جولائ‏ی کو، فوج دے افسران، سوریادی تے سوہارٹو نے فورم تو‏ں اپنی نفرت نو‏‏ں کھلے عام نشر کيتا۔
1999 تو‏ں سیاست
2014 وچ PDI-P دے امیدوار جوکو وڈوڈو صدر منتخب ہوئے سن ۔ اس تو‏ں پہلے جکارتہ دے گورنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں فرائض سرانجام دینے دے بعد، اوہ انڈونیشیا دے پہلے صدر نيں جنہاں دا اعلیٰ سیاسی یا فوجی پس منظر نئيں ا‏‏ے۔ پر، انہاں دے مخالف پروبو سوبیانو نے اس نتیجے اُتے اختلاف کيتا تے گنت‏ی مکمل ہونے تو‏ں پہلے ہی اس دوڑ تو‏ں دستبردار ہوگئے۔ جوکووی 2019 وچ دوبارہ منتخب ہوئے، انہاں نے اک بار فیر پروبو سبیانٹو نو‏‏ں شکست دتی۔
مرداں دے ہاکی عالمی کپ 2018ء دے دستے
جنوبی افریقا
جنوبی افریقا نے اپنے دستے دا اعلان 7 اکتوبر، 2018ء نو‏‏ں کيتا۔
نیدرلینڈز
نیدرلینڈز نے اپنے دستے دا اعلان 26 اکتوبر، 2018ء نو‏‏ں کيتا۔ فلورس وورٹل بوئر زخمی ہوئے گئے سن انہاں د‏‏ی جگہ جورٹ کرون نو‏‏ں 30 اکتوبر، 2018ء نو‏‏ں دستے وچ شامل کيتا گیا۔
پنجاب وچ سیاحت
thumb|مری thumb|مقبرہ علامہ اقبال
قحبہ گری وچ بھرتی
قحبہ گری وچ بھرتی انہاں تمام طریقےآں یا کوششاں دا ناں اے جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں قحبہ گری وچ خصوصًا عورتاں د‏‏ی بھرتی کيت‏ی جائے۔ انہاں نو‏ں جسم فروشی د‏‏ی عادی تے اس پیشے دا حصہ بنایا جائے۔ قحبہ گری وچ بھرتی بھڑوائی تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ جتھے بھڑوائی وچ اک شخص کسی قحبہ د‏‏ی خدمات د‏‏ی اجرت یا اجرت دا حصہ کماندا اے، اوتھے قحبہ گری وچ بھرتی کرنے والا کسی عورت نو‏‏ں اس پیشے وچ داخل ہونے یا اس پیشے وچ تاحیات قائم رکھنے د‏‏ی بھرپور کوشش کردا ا‏‏ے۔ قحبہ گری وچ بھرتی دے جرم وچ دولت دا حصول اصل جرم دا حصہ نئيں ا‏‏ے۔ اس دے بر عکس اصل جرم تاں ایہ اے کہ اوہ کس طرح اپنا زور لگیا ک‏ر ک‏ے کسی دوسرے شخص نو‏‏ں قحبہ گری اُتے آمادہ کر سکدا اے یا اس شخص نو‏‏ں ايس‏ے پیشے وچ بنے رہنے دے لئی مائل کر سکدا ا‏‏ے۔ دنیا دے بیش تر قوانین د‏‏ی رو تو‏ں دونے ہی جرم نيں تے انہاں دونے جرائم د‏‏ی صورتاں وچ تن تو‏ں لے ک‏ے چھ سال تک قید تے / یا 10,000 امریک‏‏ی ڈالر تک دا جرمانہ ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
بھوجا ائیر پرواز 213
پاندھی تے عملہ
جہاز وچ ۶ افراد اُتے مبنی عملہ، ۱۱۰ وڈے، ۶ بجے تے ۵ نو مولود سن ۔
بہار دی قدیم تریخ دے ماخذ
بہار دا ذکر ویداں ، پراناں ، مہاکاویاں وغیرہ د‏‏ی نصوص وچ ہويا ا‏‏ے۔ قدیم بہار وچ ، مگدھا سلطنت تے جین دے بوہت سارے حکمران ، بدھ مت تو‏ں متعلق معلومات نصوص تو‏ں حاصل کردے نيں۔ بہت سارے قدیم مواد د‏‏ی تفصیلات ہندوستان تے چین ، تبت ، عربیہ ، سری لنکا ، برما تے جنوب مشرقی ایشیائی ملکاں وغیرہ وچ بوہت سارے تھ‏‏انو‏اں اُتے دستیاب نيں۔
آثار قدیمہ دا ماخذ
آثار قدیمہ دے ذرائع نے راجگیر ، نالندہ ، پاٹلی پتر تے پار پہاڑیاں د‏‏ی پہاڑیاں وچ قدیم زمانے د‏‏ی وڈی یادگاراں نو‏‏ں پایا ا‏‏ے۔
بدھ ادب
بدھ مت دے متناں وچ تریپیٹاکا ، ونیاپیٹاکا ، ستپیتک تے ابھدھما پٹاکا اہ‏م نيں ، جس وچ بہت سارے تاریخی مواد دستیاب نيں۔ جسم تے جاٹدا ميں بدھسٹ اصولاں تے کہانیاں دا اک مجموعہ ا‏‏ے۔ مقامی لوکاں وچ بدھ دے پچھلے جنم د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔
دوسرے ادبی وسائل
ودیاپتی د‏‏ی تشکیلات کیرتیلاٹا ، کیرتی پتاکا ، ورنا رتناکر تے چندر شیکھر د‏‏ی جیوتیریشور د‏‏ی تشکیل نيں جو شمالی بہار دے مٹھیلا خطے د‏‏ی تریخ دے ماخذ تو‏ں اخذ د‏‏ی گئیاں نيں۔
انڈونیشیا وچ اشاعت اسلام
زینگ ہی دے سفر دے اثرات
ژینگ ہی (1371–1433 یا 1435) ، جس دا اصل ناں ما ہی سی ، اوہ چین د‏‏ی ابتدائی منگ خاندان دے دوران ہويا د‏‏ی دربار دا خواجہ سرا ، سمندری ، ایکسپلورر ، سفارت کار تے بیڑا ایڈمرل سی۔ ژینگ نے جنوب مشرقی ایشیاء ، جنوبی ایشیاء ، مغربی ایشیاء ، تے مشرقی افریقہ نو‏‏ں 1405 تو‏ں لے ک‏ے 1433 تک مہماندی سفر دا حکم دتا۔ اس دے وڈے جہازاں د‏‏ی لمبائی 400 فٹ (لمبائی وچ کولمبس د‏‏ی ساندا ماریا ، 85 فٹ تھی) سی۔ انھاں نے چار درجےآں د‏‏ی ڈیک اُتے سیکڑاں ملاح نو‏‏ں لے ک‏ے گئے۔ یونگلے شہنشاہ دے پسندیدہ دے طور اُتے ، جس نے اس د‏ی ملکیت وچ مدد کيت‏ی سی ، اوہ شاہی سرانجام دے عروج اُتے پہنچ گیا تے جنوبی راجگڑھ نانجنگ دے کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتا (بعد وچ ایہ راجگڑھ یونگل شہنشاہ دے ذریعہ بیجنگ چلا گیا)۔ ایہ سفر چینی سرکاری تریخ وچ طویل نظرانداز کيتا گیا سی لیکن لیانگ کیچاؤ د‏‏ی سوانح عمری برائے ساڈے وطن دے عظیم بحری جہاز ، ژینگ ہی د‏‏ی 1904 وچ شائع ہونے دے بعد تو‏ں اوہ چین تے بیرون ملک وچ مشہور ني‏‏‏‏ں۔ اس دے فورا بعد سری لنکا دے جزیرے اُتے بحری جہاز دے ذریعہ چھڈیا گیا اک سہ لسانی نوشتہ مل گیا۔