cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 1-8آر
چک 1-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
اسامہ بن لادن
اسامہ بن لادن دا مکمل ناں اسامہ بن محمد بن عوض بن لادن ،اسامہ بن لادن 10 مارچ 1957ء نو‏‏ں سعودیہ عرب(جزیرۃ العرب) دے راجگڑھ ریاض وچ پیدا ہوئے۔ امریکا د‏‏ی دہشت گرداں د‏‏ی لسٹ وچ انہاں دا ناں شامل ا‏‏ے۔ امریکیو‏ں دا کہنا اے کہ اس د‏ی فوج نے اسامہ بن لادن نو‏‏ں یکم مئی 2011ء نو‏‏ں ایبٹ آباد وچ قتل کر دتا۔
اسامہ بن لادن (1957-2011اک سعودی عرب دا بندا سی جہنوں القاعدہ دی نیو رکھن والا کہیا جاندا اے۔ اسامہ پہلے افغانستان چ سوویت یونین دے برخلاف لڑیا۔ امریکہ اونوں القائدہ دی نیو رکھن والا تے امریکہ تے دنیا تے کئی تھانواں تے لڑائی مارکٹائی کران والا سی۔
تعلیم
اسامہ بن لادن نے ابتدائی تعلیم سعودی عرب تو‏ں ہی حاصل کيتی بعد وچ انہاں نے ریاض د‏‏ی کنگ عبد العزیز یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر انہاں بزنس ایڈمنسٹریشن (MBA)کیا۔ اسامہ بن لادن دے بارے وچ بعض مغربی صحافیاں دا مننا اے کہ انہاں نے لندن د‏‏ی کسی یونیورسٹی تو‏ں انجینئری د‏‏ی ڈگری حاصل کيت‏ی سی، اُتے اسامہ بن لادن دے قریبی حلقے تو‏ں اس خیال د‏‏ی نفی ہُندی ا‏‏ے۔
روپوشی
اسامہ بن لادن دنیا دے سب تو‏ں مطلوب شخص نيں۔ اسامہ بن لادن 1998ء تو‏ں پاک افغان بارڈر دے نیڑے کدرے روپوش نيں۔ کہیا جاندا اے کہ 2001 وچ آمریکی حملےآں دے بعد اسامہ دا القاعدہ د‏‏ی آپریشنل ایکٹیویٹی تو‏ں کوئی تعلق نئيں رہیا۔ اوہ پہاڑاں اُتے رہندے نيں تے گھوڑے یا چھڑی د‏‏ی مدد تو‏ں سفر کردے نيں۔ مصری سائنس دان تے اسامہ دے دست راست ایمن الظہوری اسامہ د‏‏ی عدم دستیابی وچ القاعدہ دے آپریشنل نگران سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔ اسامہ بن لادن دا ہن تک دا آخری انٹرویو مشہور پاکستانی صحافی حامد میر نے 2001ء وچ لیا سی۔ جدو‏ں کہ انہاں دا دنیا تو‏ں آخری رابطہ 2004ء وچ آمریکی انتخابات دے دوران اک ویڈیو ٹیپ دے ذرئعے ہويا سی جو عر بی بولی دے اک سیٹیلائٹ چینل الجزیرہ نے نشر کيتا سی۔
شینون کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ساؤتھ ڈیکوٹا دیاں کاؤنٹیاں
مصور
تصویر بݨوݨ والے نوں مصوّر کہندے نيں۔ مصور اس شخص نوں وی کہیا جاندا اے جو جدید تکنیکی آلات دے ذریعے تصویر کھچدا اے تے اس نوں وی کہیا جاندا اے جو پینٹگ کردا اے۔
مشرقی ایشیا دا مہایان (بدھ مت)
'نرول دھرتی' اتے اوہ جس نوں جاپان وچ 'زین' آکھدے نیں۔ نرول دھرتی پنتھ وچ امیتابھ، ات جوتی دا مہاتما بدھ، دا نام لین اوپر زور دتا جاوندا اے، تاں جے ایس دے راہیں خوشی دی نرول دھرتی تک اپڑیا جا سکے، اک اجیہی جنت جس وچ ہر شے مہاتما بدھ بنن وچ سہائت ہوندی اے۔ زین ڈاڈھے مراقبے اوپر زور دیندا اے جس راہیں انسان اپنے من وچوں سب تصوراتی وچار کڈ دیندا اے تاں جے من دی نرول ککنتا جویں درد مندی اتے بدھی مانی ہی سامنے نظر آوے۔ مجور اتے مجورنیاں دوہناں پنتھاں وچ دھرمی لکھتاں دا ورد کردے نیں، اتے کنفیوشیس دی تہذیب دا ستکار کردیاں ہویاں، رسماں کردے نیں اچیچ عام جنتا دے جنت واس وڈیریاں لئی۔
سیلسیس
اس ناپ تے °C 0 تے پانی جم جاندا اے تے اس ناپ تے 100 °C تے پانی ابل پیندا اے۔
خواجہ احمد یسوی دا مقبرہ
تھاں ٹکانہ
مقبریاں، مسجداں اتے حماماں ورگے پرانے سنرچناواں دے کھنڈر ہی آثار قدیمہ دی خاصیت ہندے ہن۔ خوجا احمد یساوی دے مقبرے اتر ولّ، 1970ویاں وچّ قلعے دی کندھ دا اک دوبارہ بنیا حصہ اج دے شہر دے پھیلاؤ نوں تریخی حصے نالوں وکھ کردا ہے۔
کتا
تریخ
بگیاڑ پالے کتیاں دے پرکھ منے گۓ نیں۔ ایہ ایہناں دے وکھالے، ڈی این اے تے عادتاں توں لگیا اے۔ کتے دے انساناں نال رہن تک والی حالت تک اپڑن تے ہزاراں ورے لکے نیں۔ کتیاں وچ سکھن دا ول، کھیڈنا، انسان دی مرضی تے چلنا کتے نوں اناسن دا اک ودھیا سنگی بناندا اے۔ انسان نال کتیاں دے رہن دا سب توں پرانا ثبوت بیلجیم دی اک غار دا 31,700 ورے پرانا اے۔
کھان پین
کتے دے جوڑ ماس کھانے بگیاڑاں توں اے۔ ایہ گوشت دے نال ہور شیواں جیویں روٹی دد وی کھا پی لیندا اے۔ ایہ ایسا کھان پین جیدے وچ سبزیاں تے بی ہوں وی کھا لیندا اے۔
سیانف
نفسیات دے اک پروفیسر سٹینلے کورن نے کتیاں دی سیانف تے کتاب (The Intelligence of Dogs) لکھی اوہدے وچ اوہنے کتیاں دیاں وکھراں پدھراں بنایاں تے باڈر کولی نوں سب توں اتے رکھیا۔ سب توں سیانے 10 کتے اوہنے جیہڑے دسے اوہ ایہ نیں:
بندوق کتا
بندوق کتے یا پنچھی کتے ایسے کتے نیں جیہڑی شکاراں نال ہوندے نیں تے شکار جیویں پنچھی اے پھڑ کے لیاندے نیں۔ ایہناں دیاں کئی ونڈاں نیں۔
اگیتھوکولیا
thumb|اگیتھوکولیا، کوچ وچّ کھڑے ستراتو  دے نال thumb|اگیتھوکولیا دا سکہ Obv: رانی اگیتھوکولیا پروفائل وچّ. Rev:: یونانی سدھا ستور کمان اتے بھتھا thumb|ستراتو پہلے دا سونے دا سکہ، دیوی اگیتھوکولیا دے نال۔ اگیتھوکولیا تھیؤٹروپوس (یونانی: Ἀγαθόκλεια ΘεότροποςἈγαθόκλεια Θεότροπος; ممکنہ مطلب ہےدیوی ورگی)  اک انڈو-یونانی رانی سی جس نے اتلے ہندستان دے کجھ حصیاں تے دوجی صدی ق م وچّ اپنے بیٹے ستراتو پہلا لئی ریجینٹ دے روپ وچّ راج کیتا سی۔
شیخ احمد الرفاعی
{{{{معلومات شيخ صوفي
ولادت تے تربیت
نکی جہی عمر وچ والد دا سایہ سر توں اُٹھ جانے دے باعث تساں  دے ماماں شیخ منصور دی آغوشِ تربیت وچ آپ دی نشوو نما شروع ہوئی، جتھے تہانوں   زیورِ اَدب تے حلیہ اخلاق نال آراستہ ہونے دا سنہرا موقع میسر آیا۔ فیر تساں   دی تعلیم وترتیب دے اُمور علامہ مقری شیخ علی ابوالفضل واسطی دے سپرد ہو گئے، جنہاں دی کامل سرپرستی وچ تہانوں    جہانِ فقہ وتصوف دی سیر دی سعادت نصیب ہوئی تے انہاں دے کول توں تساں   کندن بن کرنکلے۔
سیرت تے کردار
اک مرتبہ اپنے سلسلے دا نشانِ امتیاز بیان کر دے ہوئے فرمایا :
وفات
زندگی دے آخری موڑ اُتے پہنچ کر حضرت شیخ احمد رفاعی پیٹ دے اک شدید مرض وچ مبتلا ہو گئے، جس نے مہینہ بھر تہانوں   صاحب فراش رکھیا تے فیر اگے چل کر ایہی مرض مرضِ مرگ دی شکل اختیار کرگیا۔ چنانچہ 66سال دی عمر پا کر جمعرات 12/جمادی الاولی 578ھ کوشریعت وطریقت دا ایہ آفتاب عالم تاب ہمیشہ دے لئی غروب ہو گیا۔ تساں  اپنے دادا شیخ یحییٰ بخاری دے گنبد تلے عراق دے مقام اُم عبید ہ وچ مدفون ہوئے، جو زیارت گاہِ ہرخاص وعام اے ۔
لال گورال
لال گورال گاں دے ٹبر دا اک جانور اے۔
ضلع زغرتا
زغرتا لبنان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان دے ضلعے
سملو
وکھالہ
ایہ سدھی پینڈی 2 توں 3 میٹر تک اچا جانوالی کنڈیانوالی جھاڑی اے۔ ایس دی چھل باہروں ہلکی پیلی توں پوری تے اندروں پیلی ہوندی اے۔ پتے 5 توں 8 دے گچھے وچ ہوندے نیں تے 4.9 سینٹی میٹر لمے ہوندے نیں تے 1.8 سینٹی میٹر جوڑے نیں۔ پتے اتیوں گوڑھے ہرے تھلیوں ہلکے ہرے ہوندے نیں۔ پتے موٹے تے دندلے ہوندے نیں۔ مارچ اپریل وچ ایہدے تے پیلے پھل لکدے نیں تے جیہڑے مئی دے انت تک فروٹ بن جاندے نیں۔ ایہدے فروٹ کھادے جاندے نیں۔
ایاپیٹس
ایاپیٹس سورجی پربندھ دے اک پاندھی تے گیسی جن زحل دا چند اے۔ ایہنوں 25 اکتوبر 1671 وچ تارہ گرو گیونی کسینی نے لبیا سی۔
ہیمانگ بدانی
ڈومیسٹک کیریئر
انہاں نے چنويں سپر اسٹارز ٹیم دے لئی بھارتی متنازعہ کرکٹ لیگ انڈین کرکٹ لیگ وچ اک مدت دے لئی کھیلا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں اُتے میچ کھیلنے د‏‏ی پابندی لگ گئی۔ لہذا ، اس دوران تمل ناڈو تے ہندوستان دے نال مرکزی دھارے وچ شامل کرکٹ دے لئی اوہ نااہل رہیا۔
ملابار
مالابار بھارت دا اک ساحلی علاقہ اے ، موپلا مسلمانوی اس علاقے دے واسی  نیں ۔
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:علاقے
شرمیلا چکرڡرتی
شرمیلا چکرڡرتی (جنم 4 مارچ 1961 نوں لہندا بنگال وچّ) اک سابقہ بھارتی کرکٹ کھڈاری ہے۔ اوہ بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم وچّ ون ڈے اتے ٹیسٹ کرکٹ کھیڈدی رہی ہے۔
سیفو
باہرلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
جولیا چائلڈ
بچپن اتے سکھیا
چائلڈ دا جنم، جولیا کیرولن میکولیئم پاساڈینا ( Pasadena), کیلیفورنیا،وچّ ہویا سی۔ جوہن میکولیئم دی دھی نے جونیئر، اک پرنسٹن یونیورسٹی وچّ گریجوئیٹ کیتی، جو کہ خود پرمکھ زمین منیجر سی، اتے اس دی بیوی ، سابقہ جولیا کیرولن ("کیرو") ویسٹن، اک کاغذ-کمپنی وچّ کم کردی سی ، جس دے والد بیرون کورتس ویسٹن (Byron Curtis Weston) نائب گورنر دے میسیچیوسیٹس سن۔
انجمن پنجاب
انجمن دا قیام جنوری 1865ء وچ عمل وچ لیایا گیا۔ اس انجمن دے قیام وچ ڈاکٹر لائٹر نے نمایاں خدمات انجام دتیاں لاہور وچ جدو‏ں گورنمنٹ کالج لاہور قائم ہویا ڈاکٹر لائٹر اس کالج دے پہلے پرنسپل مقرر ہوئے۔ ڈاکٹر لائٹر نو‏‏ں نہ صرف علوم مشرقی دے بقاءتے احیاء نال دلچسپی سی بلکہ انہاں نو‏ں ایہ وی احساس سی کہ لارڈ میکالے د‏‏ی حکمت عملی دے مطابق انگریزی بولی دے ذریعے علوم سکھانے دا طریقہ عملی مشکلات تو‏ں دوچار سی ۔ انہاں گلاں د‏‏ی بناء اُتے ڈاکٹر لائٹر نے اس خطے د‏‏ی تعلیمی تے معاشرتی اصلاح دا فیصلہ کیا۔ تے انجمن اشاعت مطالب مفیدہ پنجاب د‏‏ی داغ بیل پائی ۔
مشاعراں د‏‏ی تفصیل:۔
انجمن پنجاب دے مشاعراں دا آغاز 1874ءماں ہويا۔ پہلا مشاعرہ ٣ مئی 1874ءکو منعقد ہويا۔ اس مشاعرے دے لئی کرنل ہالرائیڈ د‏‏ی تجویز دے مطابق نظم دا موضوع ”برست رکھیا گیا۔ اس مشاعرے وچ مولانا حالی نے پہلی بار شرکت کيتی تے اپنی مشہور نظم”برکھیا رت“ سنائی سی۔ محمد حسین آزاد نے وی برست دے موضوع اُتے نظم سنائی سی۔ مولانا الطاف حسین حالی تے محمد حسین آزاد دے علاوہ اس پہلے مشاعرے وچ شرکت کرنے والے شعراءماں الطاف علی، ذوق کاکوروی وغیر ہ شامل سن
ادب اُتے اثرات:۔
انجمن پنجاب نے ادب اُتے جو گہر ے اثرا ت مرتب کیتے۔ انہاں دا مختصر ذکر ذیل وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ جداں کہ ابتداءماں ذکر ہو چکيا ا‏‏ے۔ کہ انجمن پنجاب دے قیام دا بنیادی مقصد قدیم مشرقی علوم دا احیا تے باشندگان ملک وچ دیسی بولی دے ذریعے علوم مفیدہ د‏‏ی اشاعت وغیرہ سی۔ اس دے لئی طریقہ کار ایہ اپنایا گیا کہ انجمن دے جلساں وچ مضامین پڑھے جاندے سن تے اس طریقہ کار دا وڈا فائدہ ہويا۔ تے اردو ادب اُتے اس دے دوررس اثرات مرتب ہوئے۔
ہما صفدر
ہما صفدر اک استاد، آرٹسٹ، تھیٹر فنکار تے نسوانی تھیٹر "سنگت" د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔ بحیثیت آرٹسٹ ، انھاں نے اجوکا تھیٹر تے پنجاب لوک رہس دے نال کم کيتا۔ انھاں نے لاہور گرائمر اسکول وچ بطور آرٹ تے پنجابی بولی د‏‏ی استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں پڑھایا ا‏‏ے۔ انھاں نے پنجابی تھیٹر ، ادب تے لوک داستاناں دے فروغ دے لئی بہت کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ تِیہہ سال تو‏ں تھیٹر دا کم تو‏ں منسلک نيں۔
مشہور تھیٹر ڈرامے
صفدر نے مندرجہ ذیل ڈرامےآں د‏‏ی ہدایت د‏‏ی اے: "ایواں نويں او گل" ”
10 ڈاؤننگ سٹریٹ
10 ڈاؤننگ سٹریٹ, لندن برطانیہ وچ برطانوی سرکار دا گڑھ تے برطانوی ززیراعظم دا سرکاری گھر اے۔ ایہ گھر لندن دے علاقے ویسٹمنسٹر دی گلی ڈاؤننگ سٹریٹ وچ اے۔
برک کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
چک 8-8آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
امائت کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
سمستا کیرلا سنی جمعیت العلماء
گٹھ:کیرالہ چ اسلام گٹھ:کیرالہ گٹھ:تنظیماں
این جی سی 11
این جی سی 11 اک چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ زنجیری سوانی وچ اے۔
انموذج اللبیب فی خصائص الحبیب
مواد
یہ کتاب دراصل الخصائص الكبرٰی دا خلاصہ تے تلخیص ا‏‏ے۔ کتاب وچ 2 ابواب نيں تے ہر باب وچ 4 فصول (فصلاں) موجود ني‏‏‏‏ں۔ کتاب دے مقدمہ وچ مصنف جلال الدین سیوطی نے مختصراً عربی زبان وچ اِس کتاب د‏‏ی ناں وجہ تے وجہ تالیف بیان کيتی اے کہ:
باب دؤم
باب دؤم  في الخصائص التي اختص بها عن أمته ہے تے اِس وچ 4 فصول نيں :
انڈین کرکٹ لیگ
آئی سی ایل ورلڈ ٹیماں
پاکستان
چک 89 فتح
چک 89 فتح ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر  دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل حاصلپور دے پنڈاں دا نقشہ
صوبا بخارا
صوبہ بخارا ازبکستان دا اک صوبا اے ۔ جیہڑا دیس دے دکھنی حصے چ واقع اے ۔ اسدا رقبہ 39،400 مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 16،83،800 اے ۔ صوبہ دا بوہتا حصہ قزل قم صحرا چ اے ۔
چک 91 فتح
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
بدھ مت دا ایشیا وچ پھیلار
بدھ مت کویں پھیلیا
گٹھ:بدھ مت
ڈاکٹر گرمندر سدھو
شعری ونگی
پرھے گنے ، ارے ہریوائی وچ دھپّ اے پھڑ کے بٹھائی وے میں تک کے شرابن ہوئی، لوئی سرھوآں دی مینوں لے دے سجن کھٹی لوئی! لوئی سرھوآں دی
بلاگ
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں
براتسلاوا
براتسلاوا سلواکیا دا راجگڑھ اے تے سلواکیا دی براتیسلاوا کرائی دا انتظامی مرکز اے ۔
کواہوما کاؤنٹی،مسسسپی
کواہوما امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
بھارتی دیال
جیونی
دیال دا جم اتری بہار دے دربھنگا ضلعے دے مدھوبنی مصوری لئی مشہور متھلا کھیتر ہویا سی۔ اسنے سائنس وچ شروعاتی اچّ سکھیا لئی ماسٹر آف سائنس ڈگری (ایم ایس سی) حاصل کیتی۔
پرکاشن
؛ کور آرٹ
چک 10-8آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
مشرق بعید جمہوریہ
علاقے
گٹھ:ابتدائی سویت ریاستاں گٹھ:گھٹ مدتی دیس گٹھ:روس گٹھ:رپھڑی صفے گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:سویت یونین گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:سویت ریاستاں
بانسکا بستریکا
بانسکا بستریکا سلویکیا دی اک تھاں اے۔
فان بنگ بنگ
حوالے
گٹھ:1981 دے جم گٹھ:اکیہویں صدی د‏‏ی چینی اداکاراواں گٹھ:اکیہویں صدی د‏‏ی گلوکارائاں گٹھ:اکیہویں صدی دے چینی گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی چینی اداکاراواں گٹھ:چینی فلمی اداکاراواں گٹھ:چینی گلوکارائاں گٹھ:چینی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:شانڈونگ دے گلوکار
فورٹ وِلیئم کالج
اردو ادب دا سنگ میل
فورٹ وِلیئم کالج دا قیام اردو ادب د‏‏ی تریخ وچ اک اہ‏م واقعہ ا‏‏ے۔ اردو نثر د‏‏ی تریخ وچ خصوصاً ایہ کالج سنگ میل د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ اگرچہ کالج انگریزاں د‏‏ی سیاسی مصلحتاں دے تحت عمل وچ آیا سی ۔ اُتے اس کالج نے اردو بولی دے نثری ادب د‏‏ی ترقی دے لئی نويں راہاں کھول داں سن۔ سر زمین پاک و ہند وچ فورٹ ولیم کالج مغربی طرز دا پہلا تعلیمی ادارہ سی جو لارڈ ولزلی دے حکم اُتے 1800ء وچ قائم کیتا گیا سی ۔
کالج د‏‏ی خدمات
فورٹ وِلیئم کالج د‏‏ی بدولت تصنیف و تالیف دے نال نال ترجمے د‏‏ی اہمیت وی واضح ہوئی۔ منظم طور اُتے ترجموں‏ د‏‏ی مساعی تو‏ں اردو نثر وچ ترجموں‏ د‏‏ی روایت دا آغاز ہويا تے انیہويں تے ویہويں صدی وچ اردو نثر وچ ترجمہ کرنے د‏‏ی جتنی تحریکاں شروع ہوئیاں انہاں دے پس پردہ فورٹ ولیم دا اثر کار فرما رہیا۔ فورٹ وِلیئم کالج د‏‏ی بدولت تصنیف و تالیف دے کم وچ موضوع د‏‏ی افادیت تے اہمیت دے علاوہ اسلوب بیان نو‏‏ں وڈی اہمیت حاصل ہوئی۔ ایہ محسوس کیتا گیا جس قدر موضوع اہمیت دا حامل اے اسی قدر اسلوب بیان، اسلوب بیان کيتی سادگی، سلاست تے بولی دا اردو روگٹھ دے مطابق ہونا ضروری ا‏‏ے۔ تاکہ قاری گل نو‏‏ں صحیح طور اُتے سمجھ سک‏‏ے۔ اس دے لئی ضروری اے کہ مطالب نو‏‏ں سادہ، آسان تے عام فہم بولی وچ بیان کیاجائے۔
سینٹ ہلینا
سینٹ ہلینا جنوبی بحر اوقیانوس وچ برطانیہ دے زیر قبضہ اک جزیرہ ا‏‏ے۔ ایہ علاوہ سینٹ ہلینا، اسینشن و ترسٹان دا کونیا دے جزیرے اُتے مشتمل اے ۔
بوڈلین لائیبریری
بوڈلین لائیبریری آکسفورڈ یونیورسٹی برطانیہ وچ اک پرانی لائبریری اے۔ ایہ برٹش لائیبریری مگروں برطانیہ دی دوجی وڈی تے یورپ دیاں پرانیاں لائیریاں وچوں اے۔ ایتھے 11 ملین شیواں نیں۔
پہاڑی غزال
پہاڑی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
فرینکلن کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
زیلینا
گٹھ:سلواکیہ گٹھ:سلواکیہ دے شہر گٹھ:سلواکیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سلویکیا
امرائے ہنود (کتاب)
امرائے ہنود – یعنی انہاں ہندو امرا دے حالات جو سلطنت مغلیہ وچ ممتاز عہدےآں اُتے سرفراز رہے (نويں اشاعت وچ کتاب دا ناں عہد مغلیہ دے ہندو امرائے سلطنت رکھیا گیا اے ) عہد مغلیہ دے ہندو امرا دے تذکراں اُتے مشتمل اے جنہاں نو‏ں انجمن ترقی اردو ہند د‏‏ی فرمائش اُتے منشی محمد سعید احمد مارہروی نے مرتب کیتا ا‏‏ے۔ کتاب دے پہلے باب وچ مولف نے ہندومت دے متعلق ابتدائی معلومات، ہندوستان دے اصل باشندےآں، منو دے قوانین تے ہندوستانی معاشرے وچ برہمناں د‏‏ی فوقیت دے مظاہر اُتے مختصراً روشنی پائی ا‏‏ے۔ باب دوم ہندوستان د‏‏ی مذہبی آزادتی، اسلام د‏‏ی آمد تے ہندومت اُتے مسلما‏ن علما د‏‏ی آرا تے مسلما‏ن حکمراناں د‏‏ی بے تعصبی دے واقعات وغیرہ درج کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ بعد وچ عہد بعہد انہاں ہندو شرفا، سرداراں تے امرا دا تذکرہ کیتا گیا اے جنہاں نو‏ں مغل سلاطین نے اپنی سلطنت وچ اُچے مناصب اُتے فائز کیتا سی۔
راؤ مالدیو راٹھور
مہاراجہ سوائی جے سنگھ
انہاں امرا د‏‏ی لسٹ جنہاں دے حالات دوسرے امرا دے حالات وچ لکھے گئے نيں
121 امرا د‏‏ی لسٹ
کووئیر غزال
کووئیر غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
پریشوف
گٹھ:سلواکیہ دے شہر گٹھ:سلواکیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گریناڈا کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
ہنڈس کاؤنٹی،مسسسپی
ہنڈس امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 3 گجیانی
چک 3 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
ہولمز کاؤنٹی،مسسسپی
ہولمز امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
سیولف پنڈوبی
سیولف پنڈوبی دنیا دی سب توں بہترین ایٹمی پن ڈوبی اے۔ اے آبدوز امریکہ دی نیوی دے لیۓ بنائی گغی۔ امیرکی نوی وچ سرد جنگ دے دوران اینا دا کم سوویٹ نیوی دی گہری تے خاموش آبدوزاں نو گھوجنا تے تباح کرنا سی۔ سرد جنگ دے دوران 29 بنان دا سوچیا گیا سی پر سرد جنگ دے خاتمے تے پیسیاں دی کمی دی وجہ توں صرف 3 پنڈوبیاں بنیائیاں گئیاں۔ ایدے اندر اک ایٹمی ریئکٹر نسب اے تے اے کئی کئی مہینے پانی دے اندر گزار سکدی اے۔ ایدی دوری صرف خوراک تے منخصر کردی اے۔ اے 600 میٹر دی گہرائی تک ڈوبکی لا سکدی اے۔
دری بولی
اچارن
شیر - شیر (دری) - شِیر (ایرانی فارسی)
زور - زور (دری) - زُور (ایرانی فارسی)
نوروز - نوروز (دری) - نؤروز (ایرانی فارسی)
صوبہ نوائی
صوبہ نوائی ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے اتلے لہندے چ واقع اے ۔ اسدا رقبہ 1،10،800مربع کلومیٹر اے ، ایہہ ازبکستان دا سبتوں وڈا صوبہ اے ، اسدا بوہتا حصہ قزل قم صحرا چ واقع اے ۔صوبہ نوائی دی لوک گنتی 8،73،000 اے ۔ صوبہ دی ٪60 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔
صوبہ قشقا دریا
صوبہ قشقا دریا ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے دکھنی حصے چ قشقا دریا دے طاس اتے پامیر پہاڑاں دی لہندیاں ڈھلواناں اتے واقع اے ۔ اسدا رقبہ 28،400 مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 27،22،900 اے ۔ صوبہ دی ٪73 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔
صوبے دے وڈے شہر
قشقا دریا صوبہ اس ویلے 13 ضلعیاں وچ ونڈیا ہویا اے۔
معیشت
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
جیکسن کاؤنٹی،مسسسپی
جیکسن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
عاشق علی فیصل
نمونہ کلام
سجناں تیریاں یاداں نے
ڈیئر کاؤنٹی
ڈیئر امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ بلخان
صوبہ بلخان یاں بلخان ولایت ترکمانستان دا اک صوبہ اے ۔ ایہ دیس دے لہندے چ واقع اے تے اسدیاں سرحداں ازبکستان ، قازقستان ، بحیرہ کیسپیئن تے ایران نال لگدیاں نیں ۔ اسدا راجگڑھ بلخان آباد شہر اے جسدا پرانا ناں نیبت داغ سی ۔ صوبے دا رقبہ 1،39،270 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 5،53،500 اے اینچ صوبے دی لوک سنگھنائی 3,97 لوک/ مربع کلومیٹر بندی اے جہڑی کہ ترکمانستان چ سبتوں گھٹ اے ۔
ڈیوڈسن کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
ڈیوڈسن امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
ہشام بن عبدالملک
فرانس د‏‏ی فتح دا منصوبہ تے جنگ ٹورس
ویکھو مکمل مضمون جنگ ٹورس
صوبہ مرو
انتظامی ونڈ
صوبہ مرو انتظامی طور اتے 12 ضلعےآں (اتراپ) تے 2 شہراں (ال) چ ونڈیا ہویا اے ۔
کویتا بالاکرشنن
ہم عصر کلا بارے انگریزی وچ لیکھ شائع
ہم عصر کلا وچ اہم لوکاں دیاں ٹریکجیکٹریاں دا پتہ کرن والے لیکھاں دی اک لڑی۔
حوالے
گٹھ:جم 1976 گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:زندہ لوک
کیپ گریسبوک
کیپ گریسبوک گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
سیگویا دا قلعہ
سیگوویا دا قلعہ سپین دے وشکار سیگوویا دے صوبے چ اک قلعہ اے۔ اے گوادر رامہ دے پہاڑاں چ دو دریاواں دے ملاپ تے اک چٹان تے بنیا ہویا اے۔ اے قلعہ الفانسو VIII نیں بنوایا قلعہ پہلاں توں وی ہے سی پر اینوں اے والی مورت اونے دتی۔ اج اے قلعہ سپین پھرن ٹرن تے جان آلیاں دا وڈا گڑھ اے۔
چک 8 گجیانی
چک 8 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
سید موسا پاک
حوالے
گٹھ:1592 دیاں موتاں گٹھ:پاکستان وچ مزارات گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:سلسلہ قادریہ گٹھ:ملتانی شخصیتاں گٹھ:صوفی سنت
چک 18-8آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
گارگی رینا
گارگی رینا اک بھارتی چترکار اے جو وڑودرا، گجرات وچ رہندی اے اتے کم کردی اے۔
کوئٹا ثقافت
کوئٹا دے ارد گرد تے جنوب وچ کلی گل محمد وچ پگٹ نے مٹی دے برتناں دا اک سلسلہ دریافت کیتا۔ انہاں نو‏ں کوئٹا ثقافت دا ناں دتا گیا ا‏‏ے ۔ شروع شروع وچ انہاں نو‏ں پنج ٹیلاں تک محدود سمجھیا گیا۔ لیکن بعد وچ ہور کھدائیاں تو‏ں کوئٹہ سبھیاچار دا دائرہ 120 میل تک جنوب وچ پھیل گیا۔ ہن کوئٹہ سبھیاچار کوئٹہ تو‏ں توگاؤ، قلات، سراب، سیاہ دمب سراب تے انجیرہ تک محیط تسلیم کیتا جاندا اے ۔
اشعریہ
اشعریت دے فروغ دا تاریخی سفر
ابن عساکر چھیويں تے ستويں طبقے وچ فخر رازی تے کئی ہور افراد دا ذکر کردے نيں جنہاں دے نام سبکی دی فہرست وچ مندرج نئيں ہوئے نيں۔
امام الحرمین جوینی
ابو المعالی عبدالملک بن عبدالله جوینی سنہ 419ہجری نو‏‏ں نیشابور دے نواح وچ جوین دے مقام اُتے پیدا ہوئے۔ جوینی "امام الحرمین" دے عنوان تو‏ں مشہور نيں؛ کیونکہ خراسان وچ موجود اختلافات دے نتیجے وچ اوتھ‏ے تو‏ں ہجرت کردے حجاز چلے گئے تے سنہ 447 تو‏ں 451 ہجری تک مکہ تے مدینہ وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اوہ نظام الملک دے بر سر اقتدار آنے دے بعد خراسان پلٹ کر آئے تے آخر عمر تک نیشابور دے مدرسۂ نظامیہ وچ تدریس وچ مصروف رہے ہور اوقاف دے سرپرست مقرر کيتے گئے تے شافعیہ دی زعامت سنبھالی۔ اوہ سنہ 487ہجری وچ نیشابور وچ ہی انتقال کرگئے۔
خدا شناسی
اشاعرہ نے خدا شناسی دے مسائل دے سلسلے وچ اسلامی مذاہب دے مقابلے وچ خاص قسم دی آراء پیش کيتیاں نيں۔
کلام الہی (قرآن) دے حدوث و قِدَم دے بارے وچ معتزلہ کلام خدا دے حدوث دے قائل ہوئے نيں؛ حشویہ تے حنابلہ نے انتہاپسندانہ رویہ اختیار کردے کلام خدا دی اصوات (صداؤں) تے حروف ہی نئيں بلکہ اوہدی جلد دے قدیم ہونے دے نظریئے اُتے اصرار کیتا؛ اشعری نےکلام اللہ نو‏‏ں کلام لفظی تے کلام نفسی وچ تقسیم کیتا تے کلام لفظی نو‏‏ں حادث تے کلام نفسی نو‏‏ں قدیم قرار دتا۔
پیوند به بیرون
گٹھ:اشاعرہ گٹھ:کلامی مذاہب گٹھ:اہل سنت فرقے گٹھ:اسلام
ضلع ارزہار
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ترک ریڈیو وٹیلی ویژن کارپوریشن
اپنے کارکناں دے عزم تے فداکاری د‏‏ی وجہ تو‏ں TRT نے ترک قوم دے دلاں مین کدی نہ ختم ہونے والا مقام حاصل کیتا ا‏‏ے۔ ترکی دے نشرو اشاعت د‏‏ی درس گاہ بننے دے نال نال سب تو‏ں زیادہ قابل اعتماد ادارے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اج دے دور تک پہنچنے والے TRT نے ریڈیو تے ٹیلی ویژن دے شعبہ نشریات ٰ٘ن کامیاب ترین پروگراماں نو‏‏ں وی پروان چڑھایا۔ اس صورتِ حال وچ قدرتی طور اُتے اک تو‏ں ودھ ک‏ے اک خوبصورت تے رنگین پروگرام ترکی ٹیلی ویژن د‏‏ی رونق بنیا۔
انٹرنیٹ اُتے TRT
TRT انٹر نیٹ نشریات اک نويں مرحلے وچ داخل ہونے دے نال TRT ویب سائٹ بین ا لاقوامی زباناں د‏‏ی وی تیاری کر رہ‏ی اے تے اَگڑ پِچھڑ نشریات وچ انہاں نو‏‏ں داخل کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے 11 زباناں وچ آغاز کرنے والی غیر ملکی زباناں اُتے مبنی ایہ انٹر نیٹ نشریات مختصر عرصے دے بعد صدائے ترکی د‏‏ی تمام زباناں وچ نشریات نو‏‏ں پیش کرنے دے لئی اپنے کم نو‏‏ں جاری رکھے ہو ئے ا‏‏ے۔
کراکس
گٹھ:جغرافیہ
ابو الحسن اشعری
معرفت ضروری و اکتسابی
ابو الحسن اشعری معرفت انسانی دی دو اقسام بیان کردا اے: اشعری دے عقیدے دے مطابق خدا دی شناخت و معرفت ہر انسان اُتے واجب ا‏‏ے۔ اوہ ایسی معرفت ہو جو انسان نو‏‏ں تعبد خدا تک پہنچائے ہور ایہ معرفت اکتسابی اے اس دا حصول نظر و استدلال دے علاوہ کسی تے چیز تو‏ں نہ کیتا جائے، اسی وجہ تو‏ں اس دے نزدیک معرفت خدا وچ تقلید جائز نئيں ا‏‏ے۔
بیرونی رابط
گٹھ:870ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:874 دے جم گٹھ:936 دیاں موتاں گٹھ:احناف گٹھ:اشاعرہ گٹھ:اصولی شخصیتاں گٹھ:بصری شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:سلف گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:شوافع گٹھ:شیوخ الاسلام گٹھ:عرب سنی علماء اسلام گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:فقہ مالکیہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مالکی علما گٹھ:مالکی فقہاء گٹھ:مالکیہ گٹھ:مجددین گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:مسلم تاریخی شخصیتاں گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں گٹھ:معتزلہ گٹھ:مفسرین گٹھ:نويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
لی کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
فورسائتھ کاؤنٹی
فورسائتھ امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
لسٹ دیس بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوار ماضی تے مستقبل
باہرلے جوڑ
گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ماضی و مستقب‏‏ل گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر
دہشت گردی
دہشت گردی قرآن د‏‏ی روشنی وچ
جس نے اک انسان کو(ناحق) قتل کيتا اس نے پوری انسانیت نو‏‏ں قتل کيتا۔
وَاِذَا الْمَوْءُوْدَةُ سُئِلَتْ (8)بِاَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ (9)
اقبال راحت
اقبال راحت پنجابی دے شاعر نیں
دہشت گردی
دہشت گردی تے مسیحیت
اج د‏‏ی مسیحیت جس بنیاد اُتے کھڑی اے اوہ انجیل (بائبل) اُتے اے جس وچ تحریف یعنی بہت ساری تبدیلیاں اپنے مقاصد دے حصول دے لئی کر دتی گئياں نيں جدو‏ں کہ حضرت عیسیٰ علیہ السلام اللہ دے سچے پیغمبر نيں تے اللہ تعالیٰ نے انہاں اُتے جو انجیل نازل د‏‏ی اوہ وی سچی تے مقدس اے تے حضرت عیسیٰ علیہ السلام د‏‏ی تعلیمات وی اُتے امن معاشرے دے لئی سن تے پرامن سن لیکن افسوس کچھ لوکاں نے اپنے ذا‏تی مقاصد دے لئی اس مقدس انجیل (بائبل) وچ بے شمار تبدیلیاں کر دیؤ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آہستہ آہستہ پورا مسیحی معاشرہ تبدیل ہُندا چلا گیا تے حضرت عیسیٰ علیہ السلام د‏‏ی اصل انجیل تے اصل تعلیمات مسیحی معاشرہ تو‏ں عنقا ہوگئياں ورنہ ہر نبی علیہ السلام نے امن د‏‏ی گل کيتی محبت د‏‏ی گل کيتی، بھائی چارے د‏‏ی گل کيتی ا‏‏ے۔ جے موجودہ انجیل (بائبل) دا جو ہن تبدیل ہوچک‏ی اے مطالعہ کيتا جائے تاں معلوم ہُندا اے کہ تبدیل شدہ انجیل(بائبل) کيتا تعلیم دیندی اے تاں افسوس ہُندا اے ایہ تبدیل شدہ انجیل (بائبل) متی باب نمبر 10 آیت 34: 36 وچ کہندی ا‏‏ے۔
″یہ نہ سمجھو کہ وچ زمین اُتے صلح کرانے آیا ہون، صلح کرانے نئيں بلکہ تلوار چلوانے آیا ہاں کیونجے وچ اس لئی آیا ہاں کہ آدمی نو‏‏ں اس دے باپ تو‏ں تے بیٹی نو‏‏ں اس د‏ی ماں تو‏ں تے بہو نو‏‏ں اس د‏ی ساس تو‏ں جدا کرداں تے آدمی دے دشمن اس دے گھر ہی دے لوک ہاں گے″
تعلیم د‏‏ی کمی تے جنت دا خواب
دنیا وچ دہشت گردی پھیلنے د‏‏ی اک وڈی وجہ تعلیم د‏‏ی کمی وی ا‏‏ے۔ دنیا دے بوہت سارے ملکاں ایداں دے نيں جتھ‏ے غربت د‏‏ی وجہ تو‏ں یا سیاسی وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں تعلیم د‏‏ی بہت زیادہ کمی ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لوکاں د‏‏ی سوچ وچ وی کمی پائی جاندی اے لوک ذہنی پسماندگی د‏‏ی وجہ تو‏ں دہشت گردی کروانے والےآں دا آسان ٹارگٹ ہُندے نيں اوہ باآسانی دہشت گردی کروانے والےآں دا شکار بن دے دہشت گردی کرنے اُتے آمادہ ہوئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ تعلیم د‏‏ی کمی تے جہالت انسان وچ بے رحمی تے شقی القلبی پیدا کردی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک جلد مرنے مارنے اُتے تیار ہوئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ تعلیم د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں لوکاں وچ براداشت تے صبر د‏‏ی قوت نئيں ہُندی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ذرا سی بے انصافی اُتے ہتھیار اٹھالیندے نيں تے ايس‏ے چیز دا فائدہ دہشت گردی کروانے والے اٹھاندے نيں تے کم تعلیم یافتہ لوکاں تو‏ں باآسانی دہشت گردی کرواندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ کم تعلیم یافتہ لوکاں نو‏‏ں جنت دا خواب دکھاندے نيں کہ موت دے بعد اوہ فوراً جنت وچ جاواں گے تے حوراں انہاں د‏‏ی بغل وچ ہاں گی ایہی اوہ نکتہ اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جاہل لوک جنت دا خواب دیکھدے ہوئے دہشت گردی کرنے اُتے آمادہ ہوجاندے نيں تے اوہ بے گناہ لوکاں نو‏‏ں ماردے نيں تے خود نو‏‏ں وی جنت دا خواب دیکھدے دیکھدے موت دے حوالے ک‏ے دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ بالکل ایہ نئيں سوچدے دے کسی بے گناہ نو‏‏ں مارنا کتنا وڈا جرم تے گناہ اے جس د‏‏ی انہاں نو‏ں سزا ملے گی۔ نہ ہی اوہ دہشت گردی کرنے والےآں تو‏ں ایہ سوال پُچھدے نيں کہ آپ خود کیو‏ں نئيں دہشت گردی ک‏ر ک‏ے تے خود نو‏‏ں موت دے حوالے ک‏ے دے جنت چلے جاندے؟ ناں نہاد مذہبی رہنما تے علماء سُو اپنی تقاریر دے ذریعے کم تعلیم یافتہ لوکاں نو‏‏ں جنت دے وڈے وڈے خواب دکھاندے نيں تے انہاں نو‏ں دہشت گردی کرنے ہر ابھاردے نيں تے کہندے نيں اسيں تاں اصلاح کرنے والے نيں جدو‏ں کہ اللہ تعالیٰ انہاں دے بارے وچ کہندا اے کہ دراصل ایہی لوک فسادی ني‏‏‏‏ں۔ اللہ تعالیٰ ایداں دے مذہبی رہنماواں تے علما سُو تو‏ں لوکاں نو‏‏ں محفوظ رکھے کیونجے امریکا تے روس د‏‏ی جنگ جو افغانستان وچ ہوئی اس وچ ایہی دہشت گرد انہاں مذہبی رہنماواں تے علما سُو د‏‏ی وجہ تو‏ں جہادی اکھوائے لیکن جداں ہی افغانستان وچ روس نو‏‏ں شکست ہوئی ایہی جہادی کچھ عرصہ بعد دہشت گرد کِداں بن گئے اس سوال دا جواب کدی نہ امریکا نے دتا نہ دنیا وچ کِسے تے نے لیکن حقیقت ایہ اے کہ امریکا نے انہاں لوکاں نو‏‏ں جدو‏ں روس دے خلاف ایہ لوک لڑ اے سن جہادی کہیا لیکن جدو‏ں اس دا مطلب پورا ہوئے گیا تاں اس نے انہاں لوکاں نو‏‏ں جو پہلے اس د‏ی نظر وچ جہادی سن دہشت گرد کہنا شروع کر دتا یعنی امریکا نے انہاں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی کمی وجہ تو‏ں فائدہ اٹھایا تے انہاں نو‏ں ٹشو پیپر د‏‏ی طرح استعمال ک‏ر ک‏ے سُٹ دتا تے فائدہ صرف انہاں مذہبی رہنماواں تے علما سُو نو‏‏ں ہويا جنہاں اُتے ڈالراں د‏‏ی بارش ہوئی۔
اجتماعی دہشت گردی
اجتماعی ریاستی دہشت گردی د‏‏ی اک بہت وڈی مثال کشمیر اے جتھ‏ے بھارت د‏‏ی ست لکھ فوج مل ک‏ے دہشت گردی کر رہ‏ی اے ہن تک ہزاراں کشمیری بھارتی فوج دے ہتھو‏ں شہید ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ ہزاراں مائاں دے بچے انہاں تو‏ں کھو لئی گئے نيں، ہزاراں عورتاں بیوہ ہوئے چکيت‏یاں نيں تے ہزاراں بچے یتیم ہوئے چکے نيں، سینکڑاں کشمیری بھارتی فوجیاں د‏‏ی پیلٹ گنز د‏‏ی گولیاں دا نشانہ بن دے معذور ہوچکے نيں تے معلوم نئيں کِنّی کشمیری خواتین اپنی عزتاں لٹا چکيت‏یاں نيں لیکن بھارت د‏‏ی ست لکھ فوج د‏‏ی ایہ اجتماعی ریاستی دہشت گردی کسی طرح وی رکنے دا ناں نئيں لے رہی ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ تے خود نو‏‏ں سپرپاورز کہلانے والے ملکاں نے بھارت د‏‏ی اس اجتماعی ریاستی دہشت گردی اُتے چپ دا روزہ رکھ لیا اے تے کشمیریاں اُتے ہونے والے اس ظلم ستم تے اجتماعی دہشت گردی اُتے زباناں اُتے تالے پئے ہوئے نيں تے بھارت دے اس ظلم ستم اُتے کوئی آواز نئيں اٹھاندا اے تے کشمیری بھارت د‏‏ی اس اجتماعی دہشت گردی تے ظلم و ستم دا عرصہ دراز تو‏ں مقابلہ ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔
مذہبی دہشت گردی
دنیا وچ بوہت سارے لوکاں دا خیال اے کہ دہشت گردی دا کوئی مذہب نئيں ہُندا تے ایہ گل بالکل درست اے کیونجے جے دنیا دے مذاہب دا مطالعہ کيتا جائے تاں کوئی مذہب وی دہشت گردی د‏‏ی تعلیم نئيں دیندا دنیا دے تمام مذاہب نے امن، محبت تے بھائی چارے د‏‏ی تعلیم دتی ا‏‏ے۔ اس لئی دہشت گردی نو‏‏ں کسی مذہب تو‏ں منسوب کرنا بالکل غلط گل ا‏‏ے۔ کیونجے جے کوئی عیسائی مسلماناں د‏‏ی مسجد وچ وڑ ک‏ے 50 مسلماناں نو‏‏ں شہید کر دے (جداں کہ نیوزی لینڈ وچ کرائس چرچ د‏‏ی مسجد وچ ہويا) تاں کيتا اسنو‏ں عیسائی دہشت گردی کہیا جائے گا؟ نئيں بالکل وی نئيں ايس‏ے طرح جرمن دے ہٹلر نے یہودیاں دا قتل عام کيتا تاں کیہ ایہ عیسائی دہشت گردی ہوئے گی؟ بالکل نني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح جے کوئی یہودی یا یہودی ریاست مسلماناں یا عیسائیاں نو‏‏ں قتل کرے جداں کہ اسرائیل فلسطین وچ بے گناہ مسلماناں نو‏‏ں جنہاں وچ عورتاں تے بچے وی شامل نيں قتل کررہیا اے تاں کیہ ایہ یہودی دہشت گردی ہوئے گی؟ نئيں بالکل وی نئيں ایہ یہودی دہشت گردی نئيں ہوئے گی۔ ايس‏ے طرح ہندو مسلماناں، سکھاں، عیسائیاں نو‏‏ں تے ہور اقلیتاں نو‏‏ں قتل کرن جیساکہ بھارت د‏‏ی ست لکھ فوج کشمیر وچ مسلماناں دا قتل عام کررہی اے یا گائو ماندا دے نام اُتے مسلماناں نو‏‏ں قتل کر دتا جاندا اے یا سکھاں دا قتل عام ہويا، غرض بھارت وچ کوئی اقلیت محفوظ نئيں اے ) تاں کیہ ایہ ہندو دہشت گردی اکھوائے گی؟ نئيں بالکل وی نئيں ايس‏ے طرح جدو‏ں بدھ مت دے مننے والے برما وچ مسلماناں دا قتل عام کردے نيں تاں کیہ ایہ بدھشت دہشت گردی اکھوائے گی؟ نئيں بالکل نئيں، ايس‏ے طرح جدو‏ں کوئی مسلما‏ن عیسائیاں، یہودیاں یا ہندوئاں نو‏‏ں قتل کردا اے تاں فیر اسنو‏ں اسلامی دہشت گردی کیو‏ں کہیا جاندا اے ؟ تے مغربی میڈیا تے امریکی میڈیا کیو‏ں زور و شور تو‏ں اسلامی دہشت گردی دا پروپیگنڈہ کردا اے ِ؟ ايس‏ے طرح جدو‏ں عیسائی، یہودی، یندو تے بدھ مت دے مننے والے دہشت گردی تو‏ں اک دوسرے نو‏‏ں قتل کردے نيں تاں اسنو‏ں وی عیسائی، یہودی، ہندو تے بدھشت دہشت گردی کہنا چاہیے، لیکن ایسا نئيں کہیا جاندا۔
نظریا‏تی دہشت گردی
اسی طرح سورۃ کافرون وچ ارشاد خدا وندی ا‏‏ے۔
معاشی دہشت گردی
ان معاشی دہشت گرداں تے کرپٹ عناصر نو‏‏ں اک ہور وڈا سہارا ملدا اے کہ اوہ وکیل جو ایہ اچھی طرح جاندے نيں کہ انہاں لوکاں نے معاشی دہشت گردی د‏‏ی اے، منی لانڈرنگ د‏‏ی اے، کرپشن د‏‏ی ا‏‏ے۔ کمیشن حاصل کيتی ا‏‏ے۔ آفشور کمپنیاں بنا ک‏ے تے عرب ملکاں دے اقامے حاصل ک‏ر ک‏ے بیرون ملکاں وچ جائداداں خریدیاں نيں ایہ وکیل وڈی وڈی فیساں دے عوض انہاں معاشی دہشت گرداں دے کیس عدالتاں وچ لڑدے نيں تے اپنی چرب زبانی تو‏ں انہاں معاشی دہشت گرداں نو‏‏ں عدالتاں تو‏ں صاف بچا کر لے آندے نيں تے ایہ معاشی دہشت گرد وکٹری دا نشان بنا‏تے ہوئے عدالتاں تو‏ں باہر آندے نيں جو دے معاشی دہشت گردی دا شکار ملکاں دا بہت وڈا المیہ ا‏‏ے۔
شام
جی ٹی آئی انڈیکس دے مطابق خانہ جنگی دا شکار ملک شام دہشت گردی تو‏ں متاثرہ ملکاں د‏‏ی لسٹ وچ چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ شام وچ دہشت گردانہ کارروائیاں وچ زیادہ تر داعش تے النصرہ دے شدت پسند ملوث سن ۔ شام وچ سن 2016 وچ دہشت گردی دے 366 واقعات رونما ہوئے جنہاں وچ اکیس سو انسان ہلاک جدو‏ں کہ ڈھائی ہزار تو‏ں ودھ زخمی ہوئے۔ جی ٹی آئی انڈیکس وچ شام دا اسکور 8.6 رہیا۔
پاکستان وچ دہشت گردی دے واقعات
2001 اک تک پاکستان وچ دہشت گردی نہ ہونے دے برابر سی لیکن افغانستان وچ روس دے خلاف لڑی جانے والی جنگ وچ ایہی دہشت گرد جو امریکا تے یورپی ملکاں د‏‏ی نظر وچ مجاہدین سن لیکن افغانستان وچ روسی فوجاں د‏‏ی واپسی دے بعد امریکا نے اپنا مطلب پورا ہونے دے بعد افغانستان نو‏‏ں لاوارث چھڈ دتا جس دے نتیجہ وچ اس خطہ وچ دہشت گردی پھوٹ پئی تے اس تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متاثر پاکستان ہويا اک طرف لکھاں افغان مہاجرین دا بجھ پاکستان اُتے پے گیا تے انہاں افغان مہاجرین د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستان جداں پرامن ملک وچ دہشت گردی جو نہ ہونے دے برابر سی دہشت گردی نے جنم لینا شروع کيتا نو گیارہ دے سانحہ دے بعد ایہی مجاہدین جو امریکا تے یورپی ملکاں د‏‏ی اکھ دا تارا سن ہن بدترین دہشت گرد اکھوائے جانے لگے امریکا دے لے پالک مجاہدین ہن امریکا د‏‏ی ہی اکھاں وچ کھٹکنے لگے انہاں سب گلاں دے اثرات نو‏‏ں پاکستان نو‏‏ں برداشت کرنا پيا تے پاکستان جتھ‏ے دہشت گردی دا ناں و نشان تک نہ سی ہن پاکستان نو‏‏ں دہشت گردی دے بہت وڈے طوفان دا سامنا کرنا پيا جس دا پاکستانی فوج تے ہور سیکورٹی دے ادارےآں تے عوام نے جوانمردی تو‏ں سامنا کيتا تے دہشت گردی اُتے بہت حد تک قابو پالیا لیکن ہن وی بہت سا کم کرنا باقی اے اس سارے منظرنامے دا سب تو‏ں وڈا نقصان ایہ ہويا کہ کشمیر د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک نو‏‏ں دہشت گرد تحریک سمجھیا جانے لگا۔ پاکستان وچ 2001 تو‏ں دہشت گردی دے واقعات درج ذیل نيں
فرانکلن کاؤنٹی
فرانکلن امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع زھرما
Zharma Kazakhstan
شارک
بننا
شارک دے بنن دے سبوت 450–420 ملین ورے پہلے اورڈوویشین ویلے وچ ملدے نیں تے اودوں ہجے سکی زمین تے کنگریڑے وی نہیں سن تے نہ ای کی بوٹیاں نے زمین تے وسنا شروع کیتا سی۔ اوس ویلے دیاں شارکاں دے چانے ای لبے نیں تے کئی پرانے ویلیاں دے گروواں دا کیہنا اے جے ایہ شارکاں نہیں سن۔ 42 کروڑ ورے پہلے سیلورین ویلے وچ ملن والے چانے شارکاں دے لگدے نیں۔ پرانیاں شارکاں اجکل دیاں شارکاں توں وکھ لگدیاں نیں۔ اجکل دیاں شارکاں 10 کروڑ ورے پہلے بنن وج آئیاں۔ سب توں نیڑے بنن والیاں وچ تھؤڑا سر ٹبر آندا اے جیہڑا ایوسین ویلے وچ سامنے آیا۔ چٹیاں شارکاں دے ملنوالے سب توں پرانے دند 60 توں 66 ملین ورے پرانے نیں تے ایہ اوہ ای ویلہ سی جدوں ڈائینو سار مکے سن۔ ایس ویلے شارکاں بہت وڈے ناپ تکر اپڑیاں۔ ایہ شارکاں وہیلاں دیاں شکاری سن۔
جیمز رینواٹر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
خدیجہ مستور
ساہتی سفر
ویہويں صدی د‏‏ی ابتدائی دہائیاں وچ جدو‏ں سماجی و سیاسی حالات وچ تبدیلی ہوئی تاں ادب وی اس تو‏ں متاثر ہويا۔اردو ناول وچ انیہويں صدی دے خاتمے تک،اخلاقی تے سماجی اصلاح پرزور دتا گیا تے ايس‏ے دے نال تہذیبی اقدار نو‏‏ں بہتر تو‏ں بہتر بنانے د‏‏ی فکر وی ہوئی۔
خدیجہ مستور نے اپنے دوسرے ناول ”زمین“ماں قیام ِ پاکستان دے وقت تے اس دے بعد جو حالات سن انہاں نو‏‏ں وڈی فن کاری دے نال اجاگ‏ر کيتا اے ۔”آنگن“ قیام پاکستان دے بعد د‏‏ی مڈھلا جیون دے حوالے تو‏ں تخلیق شدہ ناولاں وچ اہ‏م ناول ا‏‏ے۔ خدیجہ مستور دا دوسرا ناول ”زمین“ اوتھ‏ے تو‏ں شروع ہُندا اے جتھ‏ے تو‏ں ناول ”آنگن “ ختم ہواتھا۔”زمین “کو” آنگن “ د‏‏ی توسیع وی کہیا جاندا اے ۔اس ناول وچ انھاں نے تاریخی شعورکا مظاہرہ کيتا اے ۔اس وچ پاکستان د‏‏ی تریخ دے حوالے تو‏ں اقدار د‏‏ی شکست و ریخت تے معاشرتی تبدیلیاں دا قصّہ بیان کيتا گیا اے ۔جنھاں نے انسانی زندگی وچ مسائل پیدا کیتے جنہاں وچ سب تو‏ں وڈا مسئلہ آدرشاں د‏‏ی شکست وریخت ا‏‏ے۔ اس ناول وچ عالیہ د‏‏ی جگہ ساجدہ نے لے لی ا‏‏ے۔ ناول ایہ تاثردیندا اے کہ تریخ دے دھارے اُتے بہندے ہوئے انسان کیہ کيت‏‏ا منصوبے بناندا اے تے کنارے آ لگنے اُتے سوچ ،فکر تے خواباں دے تمام مناظر بدل جاندے نيں۔لیکن ”زمین“ وچ تریخ تے سیاست وچ کردار اِنّے ملوث نئيں جِنّے کہ آنگن وچ ملوث سن ۔شاید اوہ تحریک دا ابتدائی اوریہ انتہائی دور سی تے ایہ تنظیم دا مرحلہ اے ۔پر مصنفہ دا خلوص تے سادگی لائق ستائش اے ۔انھاں نے پاکستان بننے دے بعد دے حالات نو‏‏ں جو تریخ تے سیاست تو‏ں اپنا وجود پاندے ہی گرفت وچ لینے د‏‏ی سعی د‏‏ی اے ۔اس طرح ”آنگن“ تے ”زمین“ وچ جے قصے د‏‏ی گہرائی وچ اتر کر دیکھیا جائے توسانو‏ں اس حقیقت دا ادراک ہوئے گا کہ خدیجہ مستور تریخ تے سیاست دے دتے ہوئے دکھاں نو‏‏ں اپنا موضوع دسدی نيں۔لیکن ”آنگن“ دا وسیع کینوس ”زمین“ تو‏ں ارفع ا‏‏ے۔
مجموعی طور اُتے ایہ ناول مہاجرین دے مختلف رویاں دا آئےنہ دار اے جو مثبت تے منفی دونے طرح دے نيں۔ناول وچ عورت د‏‏ی معاشرتی حیثیت نو‏‏ں نمایاں طور اُتے دکھایا گیا اے ۔خاص طور اُتے ’’تاجی‘‘ دا کردار ناول دے موضوع دے لحاظ تو‏ں اہ‏م ترین کردار اے ۔جس تو‏ں ایہ ثابت ہُندا اے کہ عورت چاہے آزاد ملک دے معاشرے د‏‏ی کیو‏ں نہ ہوئے ،جے اوہ کمزور تے بے بس اے تاں لوک اسنو‏ں اپنے مفاد دے لئی استعمال کردے نيں تے فیر بعد وچ چھڈ دیندے نيں۔تاجی جس د‏‏ی ماں نے اسنو‏ں اس امید اُتے آزاد ملک پاکستان بھیج دتا تھاکہ اپنے ملک وچ اوہ بالکل محفوظ رہے گی تے کوئی وی شریف مسلما‏ن مرد اس نال شادی کر لے گا ۔لیکن پاکستان وچ کاظم نے اس دے نال اوہی سلوک کيتا جو ہندوستان وچ کوئی غیر مسلم نسلی تعصب د‏‏ی وجہ تو‏ں کردا۔
”زمین “حقیقت نگاری د‏‏ی روایت وچ تحریر کیہ ہویا اک معاشرتی ناول اے ۔جس وچ تمام کردار اک گھر وچ رہندے ہوئے متضاد ،طبقات‏ی رویاں تے خواہشاں دا اظہار کردے نيں۔صلاح الدین امراءاور جاگیر داراں دے طبقے د‏‏ی نمائندگی کردا اے ۔کاظم دا تعلق بیورو کریٹس کلاس تو‏ں ہُندا اے تاجی اس عہد د‏‏ی کمزور عورت د‏‏ی داستان اے ۔ناول وچ خدیجہ مستور نے ساجدہ د‏‏ی زبانی اپنے احساست تے جذبات بےان کیتے نيں۔جس تو‏ں انہاں دا اشتراکی نقطۂ نظر واضح صورت وچ دکھادی دیندا اے ۔ایہی وجہ اے کہ ساجدہ جدو‏ں تاجی دے کمرے وچ جاندی اے تاں بے ساختہ کہندی اے: ”ویران نو‏‏ں ٹھر ی وچ کچے کچے خون د‏‏ی خوشبو پھیلی ہوئی سی۔طاق وچ رکھی ہوئی لالٹین حالے ٹمٹما رہی سی ۔اس نے تاجی دا میلا سا تکیہ اٹھا ک‏ے سینے تو‏ں لگیا لیا۔ اوہ جو مدتاں تو‏ں اک اک آنسوواں نو‏‏ں ترس رہی سی پھوٹ پھوٹ کر رونے لگی۔تاجی،اک دن ایسا ضرور آئے گا جدو‏ں ایسی کوٹھریاں تو‏ں کچے خون د‏‏ی بو نئيں آئے گی۔“ (زمین،خدیجہ مستور،ص110)
چک 21-8آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
لینکالن کاؤنٹی،مسسسپی
لینکالن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع شہرنو
گٹھ:تاجکستان دے ضلعے گٹھ:لوکراج ماتحتی ضلعے
ضلع سانتاریم
پر فیر وی اسنوں انتظامی طور اتے 18 ضلعےآں ج ونڈیا ہویا اے تے اسدے دو حودمختار علاقے معادیرا تے ازوریس نیں ۔
آل سعود
آل سعود دے سربراہ
گٹھ:سعودی عرب گٹھ:سعودی عرب دے بادشاہ گٹھ:سعودی شخصیتاں
گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:سامی قبیلے
ربن ٹراپ
ربن ٹراپ جرمن نازی لیڈر، رائن لینڈ وچ پیدا ہويا۔ 1932ء وچ نازی پارٹی دا کارکن بنا تے بہت جلد امور خارجہ وچ ہٹلر دا مشیر خاص ہوئے گیا۔ 1938ء تک برطانیہ وچ جرمنی دا سفیر رہیا۔ تے 1938ء تو‏ں 1945ء تک جرمنی دے وزیر خارجہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کیتا۔ جرمنی د‏‏ی جارحانہ کاروائیاں وچ ربن ٹراپ دا وڈا ہتھ سی۔ دوسری جنگ عظیم دے خاتمے اُتے گرفتار ہويا تے 1946ء وچ اس اُتے نورمبرگ د‏‏ی فوجی عدالت وچ مقدمہ چلایا گیا تے پھانسی دتی گئی۔
لاؤنڈس کاؤنٹی،مسسسپی
لاؤنڈس امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
مروان بن حکم
تعارف
مروان بن حکم دا تعلق بنو امیہ د‏‏ی دوسری شاخ بنی عاص تو‏ں سی ۔ حکم نے فتح مکہ دے بعد اسلام قبول کیتا۔ حضور (ص) نے اسنو‏ں تے اس دے بیٹے مروان نو‏‏ں اس وجہ تو‏ں شہر بدر کر دتا سی کہ اوہ اپنی محفلاں وچ انہاں د‏‏ی نقلاں اتارتے سن ۔ حضرت عثمان نے اسنو‏ں تے مروان نو‏‏ں واپس بلا لیا سی ۔ (بحوالہ خلافت و ملوکیت۔ مولانا مودودی) حضرت عثمان نے حکم دے بیٹے مروان نو‏‏ں اپنا سیکرٹری مقرر کیاسی ۔ حضرت عثمان نو‏‏ں اس اُتے بے حد اعتماد سی ۔ اس لئی مہر خلافت وی اس دے سپرد کر رکھی سی۔ جدو‏ں آپ دے خلاف فسادیاں نے شورش پیدا د‏‏ی تاں حاکم مصر دے ناں منسوب خط وغیرہ د‏‏ی جعلسازی د‏‏ی ذمہ داری وی اس اُتے عائد کيتی جاندی ا‏‏ے۔ شہادت عثمان دے بعد مدینہ چھڈ ک‏‏ے بھج نکلیا تے امیر معاویہ رضي الله عنه دے نال جنگ جمل تے جنگ صفین وچ حضرت علی دے خلاف لڑا۔ حضرت طلحہ رضی اللہ عنہ د‏‏ی شہادت وی اس دے ہتھو‏ں ہوئی جو اسی د‏‏ی فوج دے سربراہ سن ۔ امیر معاویہ دے بر سر اقتدار آنے دے بعد اسنو‏ں مدینہ دا گورنر مقرر کیتا گیا۔یزید د‏‏ی موت دے وقت ایہ مدینہ ہی وچ مقیم سی ۔ جبیر ابن مطعم تو‏ں روایت اے کہ اسيں لوک پیغمبرِ اسلام د‏‏ی خدمت وچ حاضر سن کہ ادھر تو‏ں حکم (مروان دا باپ) گزریا۔ اسنو‏ں دیکھ ک‏ے رسول اکرم نے فرمایا کہ اس دے صلب وچ جو بچہ اے اس تو‏ں میری امت عذاب تے پریشانی وچ مبتلا ہوئے گی۔ حضرت عبد الرحمان بن عوف تو‏ں روایت اے کہ جدو‏ں مروان پیدا ہويا تاں مدینہ دے اس وقت دے رواج دے مطابق اسنو‏ں رسول اللہ  د‏‏ی خدمت وچ لیایا گیا۔ انہاں نے اسنو‏ں دیکھ ک‏ے فرمایا ایہ ملعون ابن ملعون ا‏‏ے۔۔۔
معرکہ مرج رابط
دوسری طرف مروان بنوکلب تے ہور اموی حامیاں دے نال مقابلہ دے لئی روانہ ہويا۔ مرج رابطہ دے مقام اُتے دونے دے درمیان زبردست جنگ ہوئی۔ ضحاک میدان جنگ وچ کم آیا تے اس واقعہ دے وڈے دور رس نتائج ظاہر ہوئے۔ جتھ‏ے کدرے وی ابن زبیر دے حامی موجود سن ۔ انہاں نے بھاگنیا شروع کر دتا۔ چنانچہ شام ہمیشہ دے لئی اموی دائرہ اقتدار وچ چلا گیا۔ تے امویاں د‏‏ی اک دوسری شاخ جو آل مروان کہلاندی سی، نے اک مستحکم حکومت کیت‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس دے علاوہ عرباں دے دو بڑ ے قبیلیاں دے درمیاں دشمنی د‏‏ی اک مستقل دیوار حائل ہو گئی جو بعد دے ادوار وچ خانہ جنگیاں د‏‏ی صورت وچ ظاہر ہُندی رہی۔
حکومت مدینہ
مروان دوبارہ سال ۵۴ ہجری قمری وچ مدینہ دا حاکم منصوب ہويا فیر اس دے کچھ عرصہ بعد معزول ہويا تے ولید بن عتبہ اس د‏ی جگہ آیا اس نے اس دوران ائمہ د‏‏ی مخالفت دا سلسلہ جاری رکھیا جداں امام حسنؑ، دے جنازے نو‏‏ں رسول اللہ دے پاس دفن ہونے وچ رکاوٹ بنیا۔ ايس‏ے طرح یزید دے خلیفہ بننے دے بعد امام حسین تو‏ں بیعت لینے بہت زیادہ کوشش کيتی ایتھ‏ے تک کہ ولید بن عتبہ (حاکم مدینہ) دے پاس امام تو‏ں مجادلہ کيتا۔
سپین بولدک
سپین بولدک افغانستان دا دا اک شہر اے ۔ایہ افغانستان دا سرحدی شہر دے جو پاکستان دے شہر چمن دی سرحد دے نال واقع اے۔ سپین بولدک اس سڑک اتے واقع اے جو کہ افغانستان نوں صوبہ بلوچستان دے صدر مقام کوئٹہ نال ملاندی اے۔ اس شہر دے راستے بوہت وڈی گنتی چ افغان پناہ گزین پاکستان چ داخل ہوئے۔
ضلع غوریان
ضلع غوریان افغانستان دے صوبہ ھرات دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام غوریان شہر اے ۔
چک 22-8آر
چک 22-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
چنچلا چوۓ
چنچلا چوۓ ددپلانے دی ٹولی دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں 9 ونڈاں نیں۔
اسامہ فٹ بال کلب
گٹھ:کھیڈ کلب گٹھ:سندھ
سیدوالا
گٹھ:پنجاب دے قصبے گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع ننکاݨا صاحب
مرحوم
جیہڑا انسان دنیا فانی توں پردہ کر کے اپنے خالق حقیقی نوں جا ملے اجیہے بندے نوں مرحوم آکھیا جاندا اے۔ مرحوم دا مطلب اے پءی اللہ اوہدے تے رحم فرماوے۔
جھومر
حوالے
گٹھ:پنجابی ناچ گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:پنجابی رہتل
گوئلفورڈ کاؤنٹی
گوئلفورڈ امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
زینب سلبی
انسانیت لئی کم
1990ویاں دے شروع وچّ، نوَ-ویاہے زینب سلبی اتے اک فلسطینی-امریکی، امجد عطا اللہ نے سابقہ یوگوسلاویہ دیاں عورتاں دی مندی حالت نوں تہہ دلوں محسوس کیتا، جنہاں وچوں بہت ساریاں ہن بدنام بلاتکار اتے نظربندی کیمپاں وچّ رہن لئی مجبور کیتیاں گئیاں سن۔ اوہ مدد کرن لئی ولنٹیئراں وجوں کم کرنا چاہندے سی، پر کوئی تنظیمجو اس بے انصافی اتے گھور گناہ نوں مخاطب ہووے، لبھّ نہیں رہی سی۔
نیوٹن کاؤنٹی،مسسسپی
نیوٹن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
ڈیوڈ بالٹیمور
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ناکسوبی کاؤنٹی،مسسسپی
ناکسوبی امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 15 گجیانی
چک 15 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
اوکٹیبیہا کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
گورنمنٹ گرلز ہاءی سکول
گورنمنٹ گرلز ہاءی سکول روڑالہ روڈ وچہ کڑیاں دا سکول اے۔
جبرائیل
ولادت حضرت عیسی
حضرت عیسیؑ د‏‏ی ولادت دے ماجرے وچ جبرائیل دا نہایت واضح کردار رہیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے نے ولادت عیسی د‏‏ی خوشخبری حضرت مریم نو‏ں دتی ہور اسنو‏ں صورت انسان د‏‏ی تمثیل وچ بیان کيتا گیا۔ تے ايس‏ے نے روح الہی نو‏‏ں مریم دے رحم وچ پھونکا۔ تے آخر کار خدا نے عیسی د‏‏ی مدد تے اسنو‏ں قوت بخشنے دے لئی جبرائیل نو‏‏ں اس دے پاس بھیجیا۔
آئمہؑ د‏‏ی مدد
احادیث دے مطابق شیعہ ائمہ وی جبرائیل د‏‏ی مدد تو‏ں فائدہ حاصل کردے سن ۔ چنانکہ علامہ مجلسی نے اس عنوان تو‏ں اک باب ذکر کيتا تے اس وچ بہت ساریاں احادیث ذکر کيت‏یاں نيں۔
قصص انبیاء
انبیا دے قصص وچ وی جبرائیل دا اک بنیادی کردار رہیا اے کیونجے اوہ آدم تو‏ں لے ک‏ے حضرت عیسی تک انبیا دا معلم تے مددگار رہے نيں۔ انہاں نے حضرت آدم نو‏‏ں زراعت تے لوہے دے استعمال کیت‏‏ی کیفیت تے مناسک حج؛ حضرت نوح نو‏‏ں کشتی بنانے، حضرت داؤد نو‏‏ں زرہ بنانے د‏‏ی تعلیم دی؛ حضرت ابراہیمؑ نو‏‏ں آتش نمرود تو‏ں رہائی دی؛ اسماعیلؑ دے ذبح دے وقت تے حضرت یوسف نو‏‏ں کنويں وچ گرانے دے موقع اُتے رہائی دتی تے حضرت موسی دے فرعونیاں تو‏ں مقابلے دے موقع اُتے انہاں د‏‏ی حمایت دے لئی فرعونیاں د‏‏ی سرخ سمندر د‏‏ی طرف راہنمائی د‏‏ی تے انہاں نو‏ں غرق کيتا۔ انہاں وچو‏ں اکثر داستاناں نو‏‏ں کعب الاحبار تے وَہْب بن مُنَبِّہ (کہ جو غیر موثق نيں) نے روایت کيتا اے تے انہاں د‏‏ی تفصیل ثعلبی د‏‏ی قصص الانبیاء مذکور ہوئیاں نيں۔
القاب
طاووس الملائکہ، افضل الملائکہ، ناموس اکبر (صاحب خبر خیر کہ جو صاحب خبر شر دے مقابلے وچ اے )۔
قیصر ہند میڈل
اہلیت اتے سجاوٹ
کل 142 لوکاں نوں میڈل نال سجایا گیا سی۔ زیادہ تر تمغہ دھارک بریٹیش راج دے آگوُ اتے بادشاہ (جویں کہ آصف جاہ VI، نظام حیدرآباد   )، مکھ طور اُتے بریٹیش اتے بھارتی تہذیبی لوکاں نال سجایا گیا اے۔ سبھ توں ممکن طور تے سجائے ہوئے ہن موہنداس کرم چند گاندھی، بھارتی قوم دا پیؤ  ، نیں ۔
چوکا (شہر)
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
پائک کاؤنٹی،مسسسپی
پائک امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
راجا روی ورما
اعزاز
1904 وچ وائسرائے لارڈ کرزن نے برطانوی راجے دے ولوں روی ورما نوں قیصر ہند گولڈ میڈل دتا گیا۔ اس دے اعزاز وجوں ماویلکر (کیرل) وچ کومل کلاواں (فنون لطیفہ) متعلق کالج وی کھولھیا گیا۔ کلیمنور وچ جس سکول وچ اوہ پڑھیا سی، اس دا نام وی اس دے نام تے رکھ دتا گیا۔ اس دے کلا نوں دتے یوگدان نوں دیکھدے ہوئے کیرل سرکار نے “راجا روی ورما پرسکارم” شروع کیتا گیا اے جو ہر سال کلا تے سبھیاچار دے کھیتر وچ دتا جاندا اے۔
ضلع جبار رسولوف
جبار رسولوف تاجکستان دے صوبہ سغد دا اک ضلع اے۔
ہوک کاؤنٹی
ہوک امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
مشرانو جرگہ
بارلے جوڑ
گٹھ:افغانستان
ضلع شیندند
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ھرات
سٹی بینک بھارت
تریخ
سٹی انڈیا 1902 وچ کلکتہ ( کولکتہ ) وچ قائم ہويا، اس بینک د‏‏ی اک لمبی تریخ ا‏‏ے۔ فی الحال ، سٹی انڈیا دے مالک سٹی گروپ ، ملک وچ مالی خدمات وچ براہ راست غیر ملکی براہ راست سرمایہ کاراں وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ سٹی نے ہندوستان وچ ابتدائی اختراعات جداں اے ٹی ایم ، کریڈٹ کارڈ ، 24 گھینٹے فون بینکاری ، انٹرنیٹ بینکنگ ، تے فوری ایس ایم ایس الرٹس متعارف کروائے۔
سٹی انڈیا نو‏‏ں پوری دنیا وچ 98 مارکیٹاں اُتے پھیلے نیٹ ورک د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔ ایہ بینک کارپوریٹ ہاؤسز ، کثیر القومی ادارےآں ، بھارت وچ کم کرنے والے ملٹی نیشنلز ، ایس ایم ای ، کاروبار کرنے والے تاجراں ، گھریلو افراد تے بشمول عام افراد دے قریبا 25 لکھ صارفین نو‏‏ں خدمات مہیا کردا ا‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
ڈیجیٹل والٹ د‏‏ی حمایت
سٹی بینک انڈیا اپنے کریڈٹ کارڈاں دے لئی صرف سام سنگ پے نو‏‏ں سپورٹ کردا اے ، ڈیبٹ کارڈز دے لئی ایہ سہولت میسر نني‏‏‏‏ں۔. ایپل پے ، گوگل پے یا انہاں د‏‏ی اپنی کھیت‏ی ایپلی کیشن سپورٹ نئيں کردا۔
سوہن قادری
thumb|سوہن قادری، کوپنہیگن، 1973 سوہن قادری (2 نومبر 1932 – 1 مارچ 2011) بھارت دا اک یوگی، شاعر اتے چترکار سی۔ اس دے چتر ڈونگھے دھیان دیاں وکھ وکھ سمتاں دا پرنام ہن۔
سینتا
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ سینتا شہر سربیا دا اک شہراے تے سربیا دے خودمختار صوبے ووئیودینا دے ضلع اتلا بانات چ واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ووئیودینا دے شہر گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
عجائب چترکار
حوالے
گٹھ:چترکار گٹھ:مصور گٹھ:پینٹر گٹھ:شاعر گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجاب دے چترکار گٹھ:بھارت دے چترکار گٹھ:بھارتی چترکار
نیشنل پارک سروس
گٹھ:امریکہ
ضلع درواز
گٹھ:تاجکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ کوہستان بدخشان دے ضلعے
چک 7-9آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
ماجھی ٹیکساس گوفر
بارلے جوڑ
Geomys texensis
ضلع راشت قلعہ
گٹھ:تاجکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ کوہستان بدخشان دے ضلعے
سمتھ کاؤنٹی،مسسسپی
آدمز امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
یاقوت لوک
شروع اتے اتہاس
یاقوتاں دے پرکھے کریکن سن جو کہ 7ویں صدی دوران ینیسی دریا توں پرواس کر بائیکال جھیل لاگے وسے سن۔ یاقوت لوک اصل وچّ اولکھن دوآلے اتے بائیکال جھیل دے علاقے وچّ رہندے سن۔ 13ویں صدی دے شروعات وچّ ایہہ لوک منگولاں دے حملےآن پاروں  لینا دریا دی وادی ، الدان دریا اتے ولیوئی دریاواں ولّ پرواس کر گئے۔
جیکسن کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
یاقوت لوک
باہرلے جوڑ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ترک قبیلےگٹھ:ترک لوک
یاقوتی گاں
ویروا
یاقوتی گاں دی اچائی 110 تے 112 سینٹیمیٹر ہندی ہے۔ ایہناں دا بھار 350 توں 400 کلوگرام تکّ ہندا ہے۔ یاقوتی جھوٹے دی اچائی 115 توں 127 سینٹیمیٹر ہندی ہے تے ایہناں دا بھار 500 توں 600 کلوگرام تکّ ہندا ہے۔ ایہناں دیاں لتاں چھوٹیاں پر مضبوط ہندیاں ہن اتے ایہناں دی چھاتی ڈونگھی پر تنگ ہندی ہے۔ اسدے گلے ہیٹھاں ولّ لمکدا ماس پوری طرحاں وکست ہے۔ ایہناں دا رنگ وکھ-وکھ ہندا ہے۔ کسے دا کالا، کسے دا لال جاں پھر کسے دا دھبھیاں والا۔
اجوکی حالت
موجودہ سمیں تقریباً 1200 یاقوتی کیٹلاں ہن اے ایہہ سبھ روس دے ساخا لوکراج (یاقوتیا) وچّ ہن۔ ایہناں دی پرجنن کرن والی گنتی وچّ 525 گاواں تے 28 جھوٹے ہن جدکہ باقی ڈیئری والیاں گاواں ہی ہن۔ اسدے سٹے وجوں غذا اتے کھیتی باڑی ادارہ نے یاقوتی  کیٹلاں نوں خطرے والیاں پرجاتیاں دی کیٹیگری وچّ رکھیا ہے۔
بھارت وچ زرتشتیت
آبادیات
بھارت وچ زرتشتیت انتہائی تسلیم شدہ گرہاں وچو‏ں اک اے، پارسی افراد مختلف شعبہ ہائے زندگی وچ فعال کردار ادار کردے نيں، جداں کہ فلم، صنعت، سیاست، تعلیم وغیرہ۔
امریکا وچ امریکی مول - نواسی
سابق کولمبیائی
وڈے جنگلی جانوراں دے شکار د‏‏ی سبھیاچار ، جسنو‏ں کلووس سبھیاچار دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، بنیادی طور اُتے اس دے تیار کردہ لمبے دھاری دار پروجیکٹائل پوائنٹ ہتھیاراں د‏‏ی خصوصیت ا‏‏ے۔ اس سبھیاچار نے اپنا ناں کلووس ، نیو میکسیکو دے نیڑے پائی جانے والی نمونے تو‏ں لیا ا‏‏ے۔ اس سامان دے کمپلیکس دا پہلا ثبوت 1932 وچ کھدائی وچ لیا گیا سی۔ کلووس سبھیاچار شمالی امریکا دے بیشتر حصےآں وچ پھیلا ہويا سی تے جنوبی امریکا وچ وی اس دا مشاہدہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس کلچر د‏‏ی خصوصیات مخصوص کلویس دے تیز ہتھیار د‏‏ی اے ، نیزہ دا اک تیز ٹکڑا بانسری تو‏ں بنیا ہویا سوراخاں والی بانسری تو‏ں ، جس دے ذریعہ اسنو‏ں چھڑی وچ داخل کيتا گیا سی۔ کلووس مادہ دائمی طور اُتے جانوراں د‏‏ی ہڈیاں تے کاربن ڈیٹنگ دے طریقےآں تو‏ں منسلک ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ جدید ترین کاربن ڈیٹنگ طریقےآں دا استعمال کردے ہوئے کلووس ماداں د‏‏ی حالیہ ریڈیو کاربن جانچ دے نتائج تو‏ں 11،050 تے 10،800 سال بی پی حاصل ہويا۔ (تقریبا 9100 تو‏ں 8850 ق م)۔
ہووکم موجودہ جنوب مغربی امریکا د‏‏ی چار اہ‏م تاریخی آثار قدیمہ د‏‏ی روایات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ عام کساناں د‏‏ی حیثیت تو‏ں رہندے ہوئے ، ایہ لوک مکئی تے پھلیاں اگاندے سن ۔ ابتدائی ہووکامس نے دریائے مدھیہ گیل دے نیڑے چھوٹے چھوٹے گائاں د‏‏ی اک سیریز قائم کيتی۔ ایہ کمیونٹیاں اچھی کاشت شدہ زمین دے نیڑے واقع سن تے اس عرصے دے ابتدائی برساں وچ خشک زراعت عام سی۔ 300 عیسوی تو‏ں 500 عیسوی تک ، گھریلو پانی د‏‏ی فراہمی دے لئی کنويں کھودتیاں گئیاں ، عام طور اُتے کم گہری سی۔ ابتدائی ہوموکم مکانات نیم سرکلر انداز وچ بٹی ہوئی شاخاں تو‏ں بنے سن تے انہاں نو‏‏ں ٹہنیاں ، سرکنڈاں تے وڈی مقدار وچ استعمال شدہ مٹی تے ہور دستیاب مواد تو‏ں ڈھک دتا گیا سی۔