cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علی نیمو
کیریئر
2010ء وچ نیمو نفسیا‏‏تی معالج لیلی حسین دے نال مل ک‏ے دختران حوا (ڈاٹرس آف ایو) قائم کیتا۔ اس غیر منعفت بخش ادارے دے قائم کرنے دا مقصد جواں سال خواتین تے لڑکیو‏ں د‏‏ی مدد کرنا، بالخصوص تعلیم فراہ‏م کرنے وچ تے خواتین د‏‏ی ختنہ دے بارے وچ بے داری لیانے وچ ۔ نیمو خود اک لرکیی ہونے دے باوجود ست سال د‏‏ی عمر وچ جیبوندی دے اک اسپتال وچ اس تکلیف دہ امر تو‏ں گزر چک‏ی اے جدو‏ں اوہ اوتھ‏ے چھٹیاں وچ اپنے خاندان دے نال آئی سی۔ اس دے بعد نیمو بگڑدی صحت دے مرحلہ تو‏ں گزری تے اسنو‏ں بازتعمیری جراحی دا سہارا لینا پيا۔ ایہ تجربہ تے کئی لڑکیو‏ں نال ملاقات جو خود مختونات سن نیمو نو‏‏ں اس گل اُتے آمادہ کیتا کہ اوہ اس رسم مکمل برخاستگی دا مطالبہ کرے۔
اعزازات
اسنو‏ں بااثر خواتین د‏‏ی گھنٹا وار لسٹ 2014ء(Woman's Hour Power List 2014) وچ چھیويں مقام اُتے رکھیا گیا۔
دهستان طریق الاسلام
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان نہاوند دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
حسن علی آفندی
موت
حسن علی آفندی 30آگسٹ 1895ء نو‏‏ں اس دنیا تو‏ں رخصت ہوگئے۔ اج اوہ اسيں وچ نئيں نيں لیکن انہاں د‏‏ی یاد اج وی ساڈے دلاں وچ باقی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی بلند پایئہ خدمت کيتی وجہ تو‏ں لوک انہاں دا ناں عزت تو‏ں لیندے نيں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:برصغیر گٹھ:پاکستان گٹھ:سندھ گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں
دب اکبر
دب اکبر دھرتی دے شمالی قطب دے آسمان وچّ نظر آؤن والا اک تارہ جھرمٹ ہے۔ اسنوں اپریل (چیت–وساکھ) مہینے وچّ سبھ توں ودھ ویکھیا جاندا ہے۔ اس وچّ چار تارے چورس اتے تنّ ٹیڈھی لکیر وچّ رہندے ہن۔ ایہناں تاریاں نوں خیالی لکیراں نال ملاؤن اتے اک سوالیہ نشان دی شکل بندی لگدی ہے۔ہندستانی علم نجوم وچ ایہناں تاریاں دے نام پرانے ویلے دے ستّ رشیاں دے نام اتے رکھے گئے ہن۔ ایہہ ہولی-ہولی کرتُو، پلستی، پلستی، اتری، انگرس، وششٹھ اتے ماریچِی ہن। اسنوں اک ڈور نال اڈّ رہی پتنگ دی شکل وی منیا جا سکدا ہے۔ جے اگے دے دو تاریاں نوں جوڑن وال لکیر نوں سدھے شمال وچّ ودھاؤ تاں ایہہ قطبی تارے اتے پجدی ہے۔ دوجی صدی عیسوی وچّ ٹالمی نے جہناں 48 تارہ جھرمٹاں دی لسٹ بنائی سی اوہناں وچّ ایہہ تارہ جھرمٹ وی شامل سی۔
الماگست
الماگست دوسری صدی وچ تارہ پڑھت تے لکھی گئ اک کتاب دا ناں اے۔ اینوں یونانی مصری تارہ گرو بطلیموس نے اسکندریہ مصر وچ لکھیا سی۔ اے یونانی بولی وچ لکھی گئ اے۔ ایدے وچ زمین نوں اس دنیا دا گڑھ منیا گیا سی۔ اے تارہ پڑھت تے چودہ سو سال تک منی پر منی کتاب رئ اے۔
چک 270 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
سلطنت غوریہ
حکومت
غوری سلطنت جاں غوری سلسلہ (فارسی: ، انگریزی: Ghurids), جو اپنے آپ نوں شنسبانی راج ٹبر (, شنسبانی) سدیا کردے سی، اک قرون وسطی شاہی خاندان سی جس نے ایران، افغانستان، اتلے لہندے ہندستان (دلی تک)، خراساناتے موجودہ چین دے سنکیانگ صوبے دے کئی حصےآں اُتے 1148 توں 1215 عیسوی تکّ راج کیتا۔ ایہہ راج ٹبرغزنوی راج ٹبر دے پتن کے بعد اٹھیا سی۔ ایہہ شاہی ٹبر افغانستان دے صوبہ غور وچّ مرتکز سی اتے اتہاسکاراں دا مننا ہے کہ اسدا راجگھرانا تاجک مول دا سی(پر صحیح نسلی مول شکی ہے)۔
غوری فرمانرواواں د‏‏ی مرکزی شاخ
(1212 وچ خوارزم شاہ نے ملک اُتے قبضہ ک‏ر ليا)
سرکپ
سرکپ ٹیکسلا ، پنجاب پاکستان دے وسیع کھنڈرات دا حصہ اے ۔
دوہرے سر آلے عقاب دا سٹوپا
سرکپ دا اک خاص سٹوپا، دوہرے سر آلے عقاب دا سٹوپا اے ، ایہدے وچ نظر اوݨ آلے ستون یونانی طرز دے نیں ۔ درمیانی محراب وچ اک یونانی مندر اے ، باہر آلے محراب وچ ہندو طرز دا اک مندر اے ۔ ایہدے اتے دوہرے سر آلا عقاب بݨایا گیا اے ۔ ایہ نشان اس لحاظ نال وی عجیب اے کہ اِداں دے عقاب دا خیال بابل دی پراݨی تہذیب وچ مِلدا اے ۔ لگدا اے کہ اوتھوں ایہ نشان سیتھیا تے اوتھوں پنجاب آیا ۔
سرسکھ
فصیل
شہر دی فصیل وڈے وڈے پتھراں نال بنائی گئی اے جنہاں دے درمیان نکے تپھر لائے گئے نیں ۔ باہرلے پاسےاوں ایہہ فصیل حیرت انگیز طور تے ہموار اے ، خورے اس لئی کہ دشمن آسانی نال اس دے چڑھ نا سکے ۔ فصیل تے کجھ فاصلےآں تے برج نما تھانواں بنائیاں گئیاں نیں جنہاں چ تیر اندازاں لئی کھڑکیاں بنیاں ہوئیاں نیں ۔
ادہم بن امیہ عبدی
حوالے
گٹھ:مقتولین کربلا
چک 271 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
سورجیت سنگھ رندھاوا
پیشہ ورانہ زندگی
کالج وچ تعلیم مکمل کرنے دے بعد رندھاوا نے پنجاب پولیس وچ کچھ برس ملازمت کيت‏‏ی۔ سنہ 1973ء وچ ایمسٹرڈیم وچ ہونے والے دوسرے ہاکی عالمی کپ تو‏ں کھیلنے دا آغاز کیتا۔ بعد وچ رندھاوا نے سنہ 1972ء وچ ہونے والے میونیخ اولمپکس، 1976ء تے 1978ء دے ایشیائی کھیل، 1976ء دے مونٹریال اولمپکس، 1978ء وچ بینکاک وچ ہونے والے ایشیائی کھیل تے 1982ء وچ ممبئی وچ منعقد ہونے والے عالمی کپ وچ بھارت دے لئی کھیلا۔ ہور اوہ سنہ 1975ء وچ کوالالمپور وچ ہونے والے ہاکی عالمی کپ د‏‏ی فاتح ٹیم دا وی حصہ رہیا۔ اپنی زندگی وچ اس نے 4 اولمپک اسکور کیتے۔ شروع وچ کچھ وقت بھارتی ریلوے تے انڈین ایئر لائنز تے آخر وچ پنجاب پولیس دے لئی کم کیتا۔
ریٹ اسکرین
پروگرام د‏‏ی ضروریات
پروگرام مائیکروسافٹ® ونڈوز 7 SP1، ونڈوز 8.1، ونڈوز 10 تے مائیکروسافٹ® .NET فریم ورک 4.7 یا اس تو‏ں زیادہ د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ میک دے لئی موازنہ یا ورچوئل باکس دے استعمال دے ذریعے ایپل میکنٹوش کمپیوٹرز اُتے اس پروگرام دے نال کم کرنے وچ کامیاب اے.
خلافت تے برصغیر
ہندوستان وچ خلافت د‏‏ی تریخ
اس ابتدائی کامیابی دے بعد وی محمد بن قاسم نے فتوحات دے اس سلسلے نو‏‏ں جاری رکھیا کیونجے ایہ مسلماناں اُتے فرض اے کہ اوہ اللہ دے کلمہ نو‏‏ں بلند کرن۔اسلامی جذبہ تو‏ں سرشار بڑھدا چلا گیا ایتھ‏ے تک کہ ملتانؔ وی انہاں دے قبضہ وچ آگیا۔تین سال د‏‏ی مختصر مدّت وچ یعنی ۷۱۴ء ؁ تک پورا سندھ تے پنجاب دا کچھ حصہ اسلامی حکومت دے اقتدار دے تحت آگیا تھا۔ہندوستان دے شمال مغربی حصہ نو‏‏ں فتح کرنے دے بعد اسلامی فوج مورتی پوجا کرنے والےآں نو‏‏ں شرک دے اندھیراں تو‏ں کڈ ک‏ے اسلام د‏‏ی روشنی وچ لے آئی۔ مجاہدِ اعظم محمد بن قاسم نے اپنے دورِ حکومت وچ مسلم تے غیر مسلماں دے درمیان کوئی امتیاز نئيں کيتا اورمفتوحہ علاقےآں وچ غیر مسلماں نو‏‏ں اُنہاں دے سابقہ عہدےآں اُتے برقرار رکھیا۔انہاں نے ریاست دے حکا‏م نو‏‏ں ہدایت دتی کہ اوہ ریاست تے عوام دے درمیان معاملات وچ انصاف تے دیانت داری تو‏ں کم لاں تے لوکاں اُتے اُنہاں د‏‏ی استطاعت دے مطابق ہی ٹیکس عائد کرن۔
جب ترکی تے یونان د‏‏ی جنگ وچ خلافتِ عثمانی نو‏‏ں فتح حاصل ہوئی تاں اس اُتے ہندوستانی مسلما‏ن بہت خوش ہوئے تے اس موقع اُتے اُنہاں نے لکھنؤ وچ مولا‏نا عبدالباری د‏‏ی قیادت وچ اک شاندار جلسہ دا اہتمام کيتا جس وچ خلیفہ تو‏ں یکجہت‏ی دا اظہار کيتا گیا۔پر جدو‏ں خلیفہ نو‏‏ں طرابلس تے بلقان دیاں جنگاں وچ مغربی طاقتاں تو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا خلافت دے کمزور پڑنے اُتے ایتھ‏ے دے مسلما‏ن سخت رنجیدہ ہوئے۔
گٹھ:برصغیر
پورس تارہ جھرمٹ
پورس تارہ جھرمٹ نویں 88 تارہ جھرمٹاں وجوں اک تے اتری اسمان ول اے۔ ایہ بطلیموس دے 48 تارہ جھرمٹاں وچ وی سی۔ ایدا ناں اک پنجابی ہیرو پورس دے ناں تے اے۔
بندوق کتا
بندوق کتے یا پنچھی کتے ایسے کتے نیں جیہڑی شکاراں نال ہوندے نیں تے شکار جیویں پنچھی اے پھڑ کے لیاندے نیں۔ ایہناں دیاں کئی ونڈاں نیں۔
چاک
اجڑ چران آلے کعر آلے نوکر نوں چاک آخدے نیں۔ وارث شاہ نے اپنی کتاب ہیر وارث شاہ وچ رانجھے نوں چاک آکھیا اے جدوں اوہ تخت خزارے توں چل کے ہیر دے پنڈ آندا اے تے ہیر دے پیو چوچک کول چاک بن جاندا اے۔
جگت کتا سنگت
جگت کتا سنگت دنیا وچ کتا کلباں دی اک سنگت اے جیدا گڑھ تھورن بیلجیم وچ اے۔ ایہ 1911 وچ بیلجیم، فرانس، جرمنی، آسٹریا تے نیدرلینڈز نے رل کے بنائی سی۔ مئی 2008 تک ایہدے 84 دیس سنگی سن۔ ہر دیس توں اک ممبر ہوندا اے جیہڑا اپنے دیس وج کتیاں دیاں نسلاں دا حساب رکھدا اے، لوکاں نوں ایہدے بارے جانکاری دیندا اے۔ ایہ جگت کتا نمیش دا پربندھ کردی اے۔ ایس سنگت نے کتیاں نوں دس نسلاں وچ ونڈیا اے:
بوآ:کتے
<div style="margin:10px 0px 0px 0px; padding:0.3em 1em 0.7em 1em;background-color:#ffffff;border:1px solid #87CEFA;">
باہوبلی
گوماں گری
left|thumb|گوممتاگری، میسور دی باہوبلی مونولتھ گوممتگری اک مشہور جین مرکز اے۔ 12 ویں صدی وچ بوہبلی دا گرینائیٹ دی مورتی، جس نوں گومیتیشواڑا وی کیہا جاندا اے، نوں 50 میٹر (160 میٹر) پھورٹ) لما پہاڑی 'شرون گڈا' کیہا جاندا اے۔ جین سینٹر ستمبر وچ سلانہ مہانمستکاوہشیکا دے دوران بہت سارے تیرتھ یاتریاں نوں آکرشت کردا اے۔ گومنٹگری وکھے بتّ شرونبیلاگولا وچ 58 فٹ (18 میٹر) دی گومٹیشور بتّ ورگا اے، اس توں علاوہ ایہہ چھوٹی اے۔ اتہاسکار بتّ دی مورتی نوں وجینگر دے ارمبھ وچ شروع کردے ہن۔
چاندی
تریخ
انجیل چ لکھیا اے کہ عیسی دے شگرد جوداس اسکاریوٹ نے یروشلم دے مزہبی گروواں توں 30 چاندی دے سکیاں دے بدلے چ عیسی نوں رومیاں دے حوالے کردتا۔ اسلام چ مرد چاندی نوں پاء سکدے نیں تے پیغمبر محمد وی چاندی دی انگھوٹی پاندے سن۔
1876 تو‏ں 1920 تک دا عرصہ اس لحاظ تو‏ں بہت اہ‏م اے کہ اس دوران ٹیکنالوجی وچ بے شمار ایجاداں ہوئیاں تے نويں علاقےآں د‏‏ی چھان پھٹک کيتی گئی۔ سن 1800 تو‏ں 1875 تک اوسط سالانہ پیداوا‏‏ر 30 ملین اونس سی لیکن 1900 تک ایہ چار گنیاودھ ک‏ے 120 ملین اونس سالانہ تک پہنچ چک‏ی سی۔
اج چاندی د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر 671 ملین اونس اے یعنی 20.8 ہزار ٹن سالانہ ا‏‏ے۔ اس طرح چاندی سونے تو‏ں لگ بھگ ست گنیازیادہ فراواں اے لیکن قیمت وچ سونے تو‏ں لگ بھگ 55 گنیاسستی ا‏‏ے۔ (بسمتھ سونے تو‏ں صرف دو گنیازیادہ فراواں اے لیکن سونے تو‏ں دو گنیاد‏‏ی بجائے 100 گنیاسستا ا‏‏ے۔ )
نقطہ پگھلاؤ
خالص چاندی 961 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے پگھلدی اے جو سونے دے نقطہ پگھلاؤ تو‏ں لگ بھگ سو درجہ کم ا‏‏ے۔
حوالے
چاندی گٹھ:اقتصادی نظام گٹھ:دولت گٹھ:صو‏‏تی مضامین گٹھ:عالمی معیشت گٹھ:عناصر گٹھ:قیمتی معدنیات گٹھ:کیمیائی عناصر گٹھ:مالیات گٹھ:منتقلی دھاتاں
اٹیلا
دو بادشاہ
434ء چ روگیلا دی موت دے بعد اسدے بھائی موندزوک دے دو پتراں اٹیلا تے بلیدا نے متحدہ ہن قبیلےآں دی قیادت سمبھالی ۔ اہنیاں دی قیادت چ ہناں نے کافی عروج حاصل کیتا تے رومی سلطنت نے اینہاں دے حملے دے ڈر توں اینہاں نال گل بات کر کے 350 رومی پاؤنڈ (تقریبا 115 کلوگرام سونے دے برابر) تاوان دینا منظور کیتا ۔
جدوں ہناں نے دریاۓ ڈینیوب دے علاقے فتح کیتے ، وندالاں نے گیئسیرک دی قیادت چ 440ء چ لہندے افریقہ چ رومی صوبے تے اسدے راجگھر قرطاجنہ تے مل مار لیا تے ساسانی شاہ یزدگرد II نے 441ء چ آرمینیا تے چڑھائی کر دتی ۔ لہندے رومیاں دے درخواست تے بلقان توں دفاعی فوجاں افریقہ (جہڑا کہ لہندی رومی سلطنت دا سبتوں امیر صوبہ سی)چ وندالاں تے حملہ کرن لئی بھجیاں گیاں ۔ اینج اٹیلا تے بلیدا لئی الیریا راہیں بلقان تک راہ صاف سی ، جس تے اسنے 441ہ چ حملہ کیتا ۔ ہن فوج نے مارگوس تے وینیماسیئم دا محاصرہ کر لیا ، تے جنگ بندی توں پہلاں سنگیڈونم (اج دا بلغراد) تے سیرمیئم تے مل مار لیا ۔ 442ء دے دوران اک عارضی خاموشی رہی ، اس دوران مشرقی رومی سلطنت (بازنطینی سلطنت) دے بادشاہ تھیوڈوریس II سسلی توں اپنیاں فوجاں بلا لیاں تے وڈے پیمانے تے نویں سکے ڈھالن دا حکم دتا تاکہ ہناں دے خلاف مہماں نوں کامیاب کیتا جا سکے ۔ اس نے ایہہ تدبیراں کر کے سوجیا کہ ہن اوہ ہناں دے بادشاہاں دیاں مانگاں پوریاں کرن توں محفوظ اے ۔
حوالے
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں گٹھ:بادشاہ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:فاتح گٹھ:یورپ دی تریخ
کھٹا رہائن
کھٹا رہائن جرمنی وچ آرٹ دا اک نمونہ اے۔
رومی لوک راج
رومی لوک راج 27 م پ نوں مکیا جدوں آگسٹس نے اینون بادشائی وچ پلٹیا۔
سینٹ بارتھولومیو
سینٹ بارتھولومیو جرمنی دے صوبے باویریا دے دکھن چ کونگسی جھیل دے کنڈے تے بارک نمونے تے بنیا ہویا اک گرجا اے۔
رائٹ فلائیر
نمونہ تے تیاری
رائٹ فلائر، رائٹ برادران نے اپنے 1900ء تو‏ں 1902ء دے درمیان وچ گلائیڈر دے تجرگل کيتی بنیاد اُتے تیار کیتا سی ۔ انہاں دے آخری گلائیڈر، واضع طور اُتے رائٹ فلائر دے نمونے د‏‏ی بنیاد رکھی۔
ضلع گبھلا بانات
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
ضلع راشکا
سربیا دے ضلعےآں دا صدرمقام اس ضلع چ واقع سبتوں وڈا شہر ہندا اے ۔
پہلی اینگلو افغان جنگ
پس منظر
افغانستان وچّ روسیاں دی ودھدی حاضری انگریزاں دی چنتا دا کارن بنّ رہی سی، کیونکہ اوہ اسدے گوانڈھی دیس ہندستان اتے کئی حصےآں وچّ راج کر رہے سن۔ انگریزاں نے الیگزینڈر برنس ناں دے اک جاسوس نوں افغانستان دی حالت اتے اتھوں دے فوجی اطلاعاواں نوں اکٹھا کرن لئی سنّ 1831 وچّ کابل بھیجیا۔ برنس نے اک سال دے دوران کئی اہم جغرافیائی اتے سامرک جانکاریاں اکٹھا کیتیان اتے اسدی لکھی کتاب مشہور ہو گئی۔ اپنے کابل پرواس دے دوران اسنے اتھے روسی جاسوساں دے بارے وی ذکر کیتا جسدے نال برطانوی راج نوں اک نویں جانکاری ملی۔ اسنوں انعامات نال نوازیا گیا۔
حضرت امام مہدی
وقت ولادت
تاریخی مآخذ وچ بارہويں امام د‏‏ی تاریخی ولادت دے بارے وچ گیارہ مختلف روایات نقل کيتیاں نيں جنہاں وچ پندرہ شعبان والی تریخ زیاده مشہور ا‏‏ے۔ شیعہ علماء دے درمیان کلینی، مسعودی، شیخ صدوق، شیخ مفید، شیخ طوسی، فتال نیشابوری، امین الاسلام طبرسی، سید ابن طاؤس، ابن طقطقی، علامہ حلی، شہید اول، کفعمی، شیخ بہائی وغیرہ، تے اہل سنت دے علماء وچو‏ں ابن خلکان، ابن صباغ مالکی، شعرانی حنفی، ابن طولون، تے دوسرےآں نے اسی قول نو‏‏ں نقل کیتا ا‏‏ے۔ نو ربیع الاول، 19 ربیع الاول، 9 ربیع الثانی، یکم رجب، 23 رمضان، 3 شعبان تے 8 شعبان نو‏‏ں سنی مآخذ نے نقل کیتا اے تے شب جمعہ یکم رمضان یا رمضان د‏‏ی اک شب جمعہ نو‏‏ں شیخ صدوق نے کمال الدین وچ نقل کیتا ا‏‏ے۔
اخلاقی تے دینی اوصاف
امام مہدیؑ دے اخلاقی تے دینی اوصاف نو‏‏ں دو صورتاں وچ بیان کیتا جا سکدا اے:
امام حسن عسکری دے فرزند دے حوالے تو‏ں ابہام
امام حسن عسکریؑ دے زمانے وچ مشہور سی کہ شیعہ آپؑ دے فرزند "قائم" دے منتظر نيں اسی بنا اُتے عباسی حکمران اس فرزند د‏‏ی تلاش وچ سن تے انہاں د‏‏ی بہر قیمت ایہی کوشش سی کہ انہاں نو‏ں جس طرح وی ممکن ہو، گرفتار کرن۔
امام د‏‏ی پہچان وچ حیرت زدگی
خاندان امامت وچ وی اختلاف پے گیا سی ۔ حُدیث تے امام حسن عسکریؑ د‏‏ی پھُپھی حکیمہ خاتون امام عسکریؑ دے فرزند د‏‏ی موجودگی تصریح تے آپؑ د‏‏ی امامت د‏‏ی حمایت کردیاں سن لیکن امام عسکریؑ د‏‏ی اکلوتی بہن ـ جو جعفر دے علاوہ امام ہادیؑ د‏‏ی واحد پسماندہ تے شاید جعفر د‏‏ی حقیقی بہن سن ـ جعفر دے موقف د‏‏ی حمایت کر رہ‏یاں سن۔
غیبت صغرا
شیخ مفید (متوفیٰ 413ھ ق) اپنی کتاب الارشاد، تے طبرسی (متوفیٰ 548ھ ق) اپنی کتاب اعلام الوری وچ تے بعض ہور شیعہ اکابرِ فقہاء و محدّثین تے بوہت سارے مؤرخین اپنی کتاباں وچ پہلے قول نو‏‏ں تسلیم کردے نيں تے انہاں دے بقول غیبت صغری د‏‏ی مدت 74 برس ا‏‏ے۔
قرآن
شیعہ مفسرین قرآن کریم د‏‏ی دسیاں آیات دے حوالے تو‏ں، ظہور امام زمانہ نو‏‏ں قابل استناد سمجھدے نيں؛ اوہ آیات کریمہ جو صالح تے مستضعف بندےآں نو‏‏ں اپنا حق حاصل کرنے تے حق و عدل اُتے استوار، واحد عالمی حکومت کیت‏‏ی تشکیل تے تمام ادیان و مکاتب اُتے اسلام دے غلبے اُتے مرکوز نيں۔ قرآن دے بیان وچ ، ایہ بشارت بعض ہور آسمانی کتاباں وچ وی نازل ہوئی اے: ترجمہ: تے بے شک اساں توریت دے بعد زبور وچ وی ایہ لکھ دتا اے کہ میرے نیک بندے زمین دے وارث ہون گے؛ تے اس بشارت نو‏‏ں قرآن وچ اللہ دے دتے ہوئے وعدے تو‏ں مستند کیتا گیا اے: ترجمہ: تے اسیں چاہیا کہ احسان کریئے انہاں اُتے جنہاں نو‏ں روئے زمین اُتے، دبایا [یا پیسا یا ضعیف کیتا] گیا سی تے انہاں ہی نو‏‏ں پیشوا قرار دیئیے، انہاں ہی نو‏‏ں وارث قرار دیئیے انہاں آیات کریمہ وچ ، بہت ساریاں احادیث د‏‏ی بنیاد اُتے، مسئلۂ ظہور نال نسبت دتی گئی ا‏‏ے۔ اک آیت وچ خداوند متعال اپنے مؤمن بندےآں دے لئی، مؤمنین تے صالحین د‏‏ی حکومت دے قیام نو‏‏ں اللہ دے وعدے دے طور اُتے بیان کیتا گیا اے تے انہاں نو‏ں امن و سکو‏ن د‏‏ی بشارت دتی گئی اے: " ترجمہ: اللہ دا وعدہ اے تساں وچ انہاں افراد نال جو صاحب ایمان نيں تے نیک اعمال بجا لاندے رہے نيں کہ اوہ ضرور انہاں نو‏ں روئے زمین اُتے [اپنا] جانشین قرار دے گا جس طرح انہاں نو‏ں خلیفہ بنایا سی جو انہاں دے پہلے سن تے ضرور اقتدار [تے تسلط] عطا کرے گا انہاں دے پسندیدہ دین نوں، تے ضرور بدل دے گا انہاں دے لئی انہاں دے ہر خوف نو‏‏ں امن و اطمینان وچ ؛ اوہ میری عبادت کرن گے اس طرح کہ میرے نال کسی نو‏‏ں شریک نہ کرن گے۔ ائمۂ اطہار تو‏ں منقولہ احادیث نے اس آیت کریمہ نو‏‏ں امام زمانہؑ تے آپؑ دے اصحاب اُتے منطبق کیتا ا‏‏ے۔
ظہور دے بعد د‏‏ی دنیا
قال رسولُ اللّهِ ؐ: میری امت دے آخر وچ مہدی ظہور کرے گا؛ خداوند اسنو‏ں بارش عطا کرے گا، زمین اپنے نباتات نو‏‏ں پروان چڑھائے گی، مال کمی تے زيادتی دے بغیر تے مساوات دے نال عطا ہوئے گا، مال مویشیاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ ہوئے گا تے امت سربلند ہوئے گی تے عظمت پائے گی۔
شیعہ فرقے
بحیثیت مجموعی، زیدیہ وچ مہدویت دا عقیدہ، مہدویتِ نوعیہ ا‏‏ے۔ اوہ سلسلۂ امامت دے آخری امام نو‏‏ں ـ جو پورے عالم نو‏‏ں عدل و انصاف تو‏ں اُتے کرے گا ـ مہدی موعود سمجھدے نيں تے انہاں دا خیال اے کہ ہر سید جو لوکاں نو‏‏ں اپنی جانب بلائے اوہدی پیروی کرنا لازمی اے ؛ ممکن اے کہ اوہی مہدی موعود ہوئے! جے اس نے دنیا نو‏‏ں عدل و انصاف نال پر کیتا تاں اس دا موعود ہونا ثابت ہوجائے گا تے بصورت ہور، امام منتظر کوئی دوسرا سید ہوئے گا۔
اہل سنت
اہل سنت دا اک گروہ انہاں دے امام حسن د‏‏ی نسل تو‏ں ہونے دا عقیدہ رکھدا ا‏‏ے۔
غزوہ بنی لحیان
غزوہ دی تاریخ
کتاب المغازی دے مؤلف واقدی نے اگرچہ ابتداء وچ لکھیا اے کہ ایہ غزوہ ربیع الاول دے آغاز وچ واقع ہويا لیکن اس تاریخی واقعے دے آخر وچ لکھیا اے کہ واقعہ ماہ محرم الحرام سنہ 6 ہجری نو‏‏ں رونما ہويا؛ لکھدے نيں: ۔ ترجمہ: تے آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم 14 دن تک مدینہ تو‏ں دور رہے تے مدینہ وچ ابن ام مکتوم نو‏‏ں بطور جانشین مقرر کیتا تے ایہ سنہ 6 ہجری دا ماہمحرم سی ۔ ابن خلدون (متوفی 808 ہجری) نے وی واقدی (متوفی 207 یا 209 ہجری) دی رائے اختیار کيتی ا‏‏ے۔
غران
غران اک صحرا دا تے عسفان اک وڈے پنڈ دا نام اے جو مکہ تے مدینہ وچ واقع اے تے مکہ تو‏ں دو روز دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔۔
تفصیلی واقعہ
مسلم مبلغین دفاع دے لئے تیار ہوئے خائن دشمناں دے نال لڑ پڑے لیکن انہاں دی تعداد کم سی تے کچھ کرنے تو‏ں قاصر سن چنانچہ دشمن نے مرثد، خالد تے عاصم نو‏‏ں شہید کردتا تے باقی 3 افراد قید کرلئے گئے۔ خالد بن طارق نے بیچ راستے ہتھ پاواں اُتے بندھی رسیاں کھول داں تے دشمن دے ہتھ تو‏ں فرار ہونے دی کوشش کردے ہوئے دشمن دے نال لڑا تے نہایت مظلومیت دی حالت وچ شہید ہوئے۔
برصیصا
حوالے
گٹھ:اسلامی اساطیر گٹھ:شیطان گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں
خوشی محمد نثار
پچھوکڑ تے بال پن
بابا خوشی محمد نثار دا اصل ناں تے "خوشی محمد" سی پر "نثار" تخلص دے طور تے ورتدے سن۔ "بابا" آپ نوں بزرگی تے سیانف دی پاروں آکھیا جاؤن لگ پیا۔ جس نوں آپ وی دلوں قبول لیا تے مڑ اپنی شاعری دی کتاباں تے بابا خوشی محمد نثار ای لکھواؤندے رہے۔ بابا خوشی محمد نثار 21 جون 1942ء نوں ارائیں امام دین دے گھر ضلع جالندھر، ریاست کپورتھلا، تحصیل نکودھر دے پنڈ سدھواں وچ جمے سن۔ آپ دے تن ہوربھرا عبدالرحمن، محمد شریف ، محمد بشیر اتے اک بھین سی ۔ 1947ء وچ اپنے گھر والیاں نال ہجرت کر کے اوس ویلے دے ضلع منٹگمری (ساہیوال) دی تحصیل اوکاڑہ دے پنڈ سلیم ٹھٹھہ وچ آن وسے۔ اوس ویلے خوشی محمد نثار دی عمر پنج ورھے سی۔ پیو تے وڈے بھرا نے دکانداری شروع کر دتی۔ ست سال دی عمر وچ نیڑے دے پرائمری سکول، شیخو شریف وچ داخل ہوئے تے تیجی کلاس تک ایتھے ای پڑھے۔ اس توں مگروں پیو تے بھراواں قصبہ نور شاہ، تحصیل و ضلع ساہیوال نوں دکانداری لئی مکھ رکھیا تاں اوکاڑہ چھڈ کے نورشاہ آؤن وسے۔ ایتھے گورنمنٹ مڈل سکول، نورشاہ وچ تیجی کلاس اندر اوہناں نوں داخل کروا دتا گیا۔ شاعری ول کھچ پنجویں کلاس توں ای پیندی سی۔ سکول دے زمانے وچ نورشاہ سکول دی والی بال ٹیم دے ضلع وچ پہلا نمبر حاصل کرن تے بابا خوشی محمد نثار نےٹیم دی جت دی خوشی وچ اک نظم لکھی۔ جیہڑی سکول دے پڑھیاراں تے استاداں وچ بہت مشہور ہوئی۔ اٹھویں جماعت وچ وظیفہ وی حاصل کیتا تے گھر والیاں نے اگے پڑھن لئی زور وی لایا پر بابا خوشی محمد نثار نے اگانہہ پڑھن توں انکار کر دتا۔
کتاباں
بابا خوشی محمد نثار دا دوجا شعری پراگا 2005ء وچ "میں تارو دریاواں دا" دے ناں توں چھپیا۔ ماں بولی نال اینا موہ سی کہ آپ دا اٹھنابیٹھنا، ٹرنا پھرناتے گل بات کرنا غرض سارا کجھ ای لوک بولی وچ ڈبیا ہویا سی۔ آپ نے اپنی شاعری نوں کدی وی کمائی دا وسیلہ نہ بنایا، سگوں لوکائی وچ اپنی شاعری دی کتاباں مفت ای ونڈدے رہے۔ اگر کدھرے مشاعرے وچ لوکیں خوش ہو کے چار آنے دے وی دیندے تاں اوہ اوتھے ای کسی غریب مسکین نوں دے دیندے۔ ماں بولی بارے بابا جی دا آکھنا سی: ہو گئیاں روشنائیاں کجھ کجھ میرے آل دوالے جد وی بالے میں ہنیرے دی ہک تے دیوے بالے نویں نویلی ووہٹی وانگوں روپ ہویا من موہنا ماں بولی نوں پا چھڈے انج شعراں دے کٹماہلے بابا جی دی تیجی تے آخری کتاب "اڈنی بازاں دی" جنوری 2012ء وچ چھپی۔ بابا جی دی کتاب "حوصلیاں دا پندھ" نوں باباگرو نانک دیو یونیورسٹی، امرتسر وچ پنجابی دے کورس اندر شامل ہوون دا اعزاز حاصل اے۔ بابا خوشی محمد نثار نوں اپنے شعر زبانی یاد ہوندے سن۔ بابے ہوریں ساری ساری رات اپنے متراں نوں اپنے شعر سناؤندے رہندے۔ ایتھے تائیں بھئی بابا جی ہوراں دا سنگھ بیٹھ جاؤندا پر پانی پی کے پھیر شروع ہو جاؤندے۔
شاعری دے رنگ
بابا خوشی محمد دی شہرت دا باعث بنن والی نظم: میں ممبر ہو گیاں مڑ کے ہن ستھرے ہتھ وکھاواں گا اک چن تے ویہندے رہندے او میں کنے چن چڑھاواں گا بابا خوشی محمد نثار بلھے شاہ توں بہت متاثر سن۔ آکھدے نیں: پیراں ہیٹھ وچھا کے کچ			 نچ اوئے اج دیا بلھیا نچ اپنی دھون نہ اپنی سمجھیں			جے توں کہنا سچ و سچ نچ اوئے اج دیا بلھیا نچ			پیراں ہیٹھ وچھا کے کچ پیراں،مولویاں تے جھوٹے عالماں دے سخت خلاف سن۔ آکھدے کہ ایہناں کدی دین دی خدمت نہیں کیتی سگوں لوکاں دے دلاں وچ نفرتاں ای بیجیاں نیں۔ ایہناں لوکاں نے ای خدا دا ناں ورت کے ظالماں نوں ظلم کرن دی کھلھ دتی تے مظلوم نوں تقدیر دا درس دے کے چپ رہن تے مجبور کیتا ہویا ہے۔اوہ کورا کارا ہو کے قبے تے جبے نوں پاسے رکھ کے اوہناں دا اصل قد، روپ دکھاندا اے: رب تے رسول دی عقیدتاں نوں ویچ کے ملاں ہوری نیکی دے انبار لائی جاندے نیں ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
میلفی قلع
بارلے جوڑ
گٹھ:اٹلی دے قلعے گٹھ:اٹلی
2013
2013 گریگری کیلنڈر دا ورہ اے جیہڑا منگل نوں ٹریا۔
ٹرانس کیسپیئن ریلوے
سوویت یونین دے تحت
سوویت دور تے اس تو‏ں اگے دے دوران ، ریلوے دا انتظام تاشقند تو‏ں کيت‏‏ا گیا سی۔
عظیم سوویت انسائیکلوپیڈیا
مدیران
جی ایس ای وچ ایڈیٹرز تے تعاون کرنے والےآں وچ سوویت سائنسداناں تے سیاستداناں د‏‏ی اک وڈی تعداد شامل سی۔
سوویت معاشرے وچ کردار تے مقصد
جی ایس ای کے تیسرے ایڈیشن دے بعد تعلیم دے کردار اُتے توسیع ہوئی۔ "تعلیم زندگی تے کم د‏‏ی تیاری دے لئی ضروری ا‏‏ے۔ ایہ اوہ بنیادی ذریعہ اے جس دے ذریعہ لوک سبھیاچار نو‏‏ں جاننے تے حاصل کرنے دے لئی آندے نيں ، تے ایہ سبھیاچار د‏‏ی ترقی د‏‏ی اساس ا‏‏ے۔ . . سوویت تعلیم اتحاد تے تعلیم دے اتحاد دے اصولاں اُتے منحصر ا‏‏ے۔ نوجواناں د‏‏ی پرورش وچ اسکول ، کنبہ تے معاشرے دے درمیان تعاون؛ تے تعلیم تے زندگی د‏‏ی تربیت دا جوڑ تے کمیونزم د‏‏ی تعمیر دا عملی تجربہ۔ عوامی تعلیم دے سوویت نظام دے بنیادی اصولاں وچ سائنس ، ٹیکنالوجی تے سبھیاچار وچ حالیہ کامیابیاں د‏‏ی بنیاد اُتے سائنسی انداز تے تعلیم وچ مستقل بہتری شامل ا‏‏ے۔ تعلیم تے پرورش وچ اک انسان دوست تے انتہائی اخلاقی رجحان۔ تے دونے جنساں د‏‏ی مشترکہ تعلیم ، سیکولر تعلیم جو مذہب دے اثر و رسوخ نو‏‏ں خارج نئيں کردی ا‏‏ے۔" GSE دے ایڈیٹرز دے نال انہاں دے وسیع مذاکرات د‏‏ی بنیاد پر، اوہ جسنو‏ں عطا کيت‏‏ا گیا سی بے مثال رسائی دے لئی، ولیم Benton د‏‏ی ، دے ناشر انسائیکلوپیڈیا بریٹینیدا ، 1949 حکمنامے دے نال انہاں د‏‏ی تعمیل مذکور GSE ' چیف ایڈیٹر BA Vvedensky دے مشاہدے وچ لکھیا وزرا د‏‏ی کونسل کے: "سوویت بورڈ دے ایڈیٹرز دے لئی ایہ صرف اِنّا آسان ا‏‏ے۔ اوہ اک حکومت‏ی ہدایت دے تحت کم ک‏ر رہ‏ے نيں جو انہاں نو‏ں اک سیاسی ٹریک د‏‏ی طرح تیزی تو‏ں اپنے انسائیکلوپیڈیا دا رخ کرنے دا حکم دیندا ا‏‏ے۔ اس طرح انسائیکلوپیڈیا دا منصوبہ بنایا گیا سی کہ اوہ سوویت دنیا دے جارحانہ انداز وچ مرداں دے ذہناں دے لئی جارحانہ ذہانت پیدا کرے۔ سوویت حکومت نے اسنو‏ں لڑنے والے پروپیگنڈے دے ہتھیار دے طور اُتے حکم دتا۔ تے حکومت اپنے سیاسی کردار نو‏‏ں اِنّی اہمیت دیندی اے کہ اس دے بورڈ آف ایڈیٹرز دا انتخاب کيت‏‏ا جاندا اے تے اوہ خود وزرائے اعلیٰ د‏‏ی کونسل اُتے ہی ذمہ دار ہُندا ا‏‏ے۔"
ٹرنٹولہ بدلی
ٹرنٹولہ بدلی وڈا میجلنی بدل وچ اک بدلی اے۔ ایہنوں بدلی وانگوں 1751 وچ نکولس لوئی ڈی لاکیل نے پچھانیا۔ ایہ زمین توں 179.000 چانن ورے دے پینڈے تے اے۔
سلیم علی
سلیم معیز الدین عبد العلی اک ہندستانی پنچھی گرو تے "قدرتی تریخ دا گرو" سی۔ اوہنوں ہندستان دا "پنچھی بندا" وی آکھیا جاندا اے۔ اوہدے نا تے پنچھیاں دے نا رکھے گئے نیں۔ اوہ پہلا ہندستانی سی جنے ہندستان دے پنچھیاں تے تفصیلی کتاباں لکھیاں تے پنچھی پڑھت نوں وادا ددتا۔ اوہنے کیولاڈیو نیشنل پارک بنایا تے سائلینٹ ویلی نیشنل پارک نوں تباہی توں بچایا۔
چک 4 اک اےایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
پانی رچھ
کھان پین
ایہ بوٹا ولگن الجی تے نکے انکنگریڑے کھاندے نیں۔
کوہ چلتن
بارلے جوڑ
گٹھ:پہاڑ
ضلع کلکت
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
مرزا غیاث بیگ
دربار اکبری وچ رسائی
984ھ وچ خواجہ محمد شریف د‏‏ی وفات دے بعد دربارِ ایران وچ خواجہ د‏‏ی اولاد تو‏ں ویسا سلوک نہ بردا گیا جس دے اوہ لائق سن ۔ مرزا غیاث بیگ اپنے والد دے اِنتقال دے بعد زمانے د‏‏ی ناسازگاری د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے دونے بیٹےآں تے اک بیٹی دے نال ایران تو‏ں ہجرت کردے ہوئے ہندوستان دے لئی عازمِ سفر ہويا۔ ایہ غالباً 1577ء دے اوائل د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ ہندوستان دا سفر کچھ چنگا ثابت نہ ہويا تے قزاقاں نے مال تے متاع وی پرت لیا۔ حالت ایتھ‏ے تک پہنچ گئی کہ صرف دو سواریاں ہی باقی بچ گئياں کہ جس اُتے باری باری سوار ہُندے سن ۔ قندھار پہنچنے اُتے راستے وچ اک لڑکی بنام مہرالنساء پیدا ہوئی جو بعد وچ مغلاں د‏‏ی عظیم ملکہ نورجہاں کہلائی۔ ملک مسعود تاجر قافلہ باشی‘ جو مغل شہنشاہ جلال الدین اکبر تو‏ں متعارف سی، جدو‏ں مرزا غیاث دے احوال تو‏ں مطلع ہويا تاں اچھے سلوک تو‏ں پیش آیا اورفتح پور سیکری پہنچدے ہی مرزا غیاث دا تعارف جلال الدین اکبر تو‏ں کروایا جتھے مرزا نو‏‏ں شاہی ملازمت دے دتی گئی۔ مرزا اپنی نیک سیرت تے حسن خدمت تو‏ں تن صدی دے منصب تک پہنچ گئے تے چالیسواں سالِ جلوسِ اکبری وچ کابل دے دیوان مقرر ہوئے تے اِس دے بعد آہستہ آہستہ یک ہزاری منصب تے دیوانی بیوتات اُتے فائز ہوئے۔
خانان سائبیریا
تریخ
خانان سائبیریا 15ویں صدی عسوی چ قائم کیتی گئی جدوں طلائی اردو دے خاتقے دے بعد جوجی خان دے ٹبر دے منگول زوال دی حالت ج سن ۔ اس ریاست دا اصل راجگھر چیمگی تورا سی ۔ اس دا پہلا خان تائی بوغا سی ۔ اسدا جانشین اسدا پتر خوجہ بنئیا تے اسدے بعد اسدا پتر مار تخت تے بیٹھا ۔
سائبریا دی فتح
وڈا مضمون: کوچم خان تے روس دی سائبیریا دی فتح
دوسری اینگلو افغان جنگ
حوالے
گٹھ:افغانستان دی تریخ گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں گٹھ:افغانستان دیاں جنگاں
حمید عالم جان
کم
اس د‏ی اپنی شاعری لکھنے دے علاوہ، حمید عالم جان جداں بوہت سارے مشہور غیر ملکی مصنفاں دے کم دا ترجمہ الیگزینڈر پشکن ، الیگزینڈر سیرافیمووچ ، کونستنتین سیمونوف ، لیو ٹالسٹائی ، لارڈ بائرن ، میکسم گورکی ، میخائل لرمونٹوف ، میخائل سویٹلوف ، نیکولائی آسٹوروسکی ، اولیکسینڈر کورنیچک ،پاولو ٹائچائنا ، تاراس شیچینکو ، ویرا انبر ، تے ولادیمیر مایاکووسکی ازبک بولی وچ ۔ اس دے نتیجے وچ حامد اولمجنہاں د‏‏ی تخلیقات دا بہت ساریاں دوسری زباناں وچ ترجمہ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
حافظ محمد سعید
حوالے
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:ارکان لشکر طیبہ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارت نو‏‏ں مطلوب مفرور شخصیتاں گٹھ:بھارت وچ اسلامی دہشت گردی گٹھ:بھارت وچ دہشت گردی گٹھ:پاکستان وچ زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اسلام پسند گٹھ:پاکستانی انتہائی سجے بازو دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:جماعۃ الدعوۃ گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ دہشت گردی گٹھ:حفاظ قرآن گٹھ:دہشت گردی دے الزامات والی مفرور شخصیتاں گٹھ:سعودی عرب وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:شاہ سعود یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:ضلع سرگودھا دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا یونیورسٹی پنجاب گٹھ:گجر گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں گٹھ:یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور دا تدریسی عملہ گٹھ:ہریانووی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
یاسمین
یاسمین زیتون ٹبر دا اک پھلوالا بوٹا اے۔ایہ ایشیاء دا واسی اے۔ ایھدے پھلاں دی تیز خوشبو ہوندی اے تے پاکستان دا قومی پھل اے۔
ضلع کرتن
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پنجاب دی لوکدھارا
زبانی ساہت
پنجابی لوکدھارا وچ لوک ساہت دیاں کئی ونگیاں تے روپ ملدے ہن۔ جہناں وچوں ونجارا بیدی نے ہیٹھ لکھے روپاں دا ورنن کیتا اے -:
بومرینگ بدلی
بومرینگ بدلی زمین توں 5,000 چانن ورے دے پینڈے تے اک بدلی اے۔ ایہدا گرمی ناپ اک کیلون اے تے اینج ایہ کائنات دی سب توں ٹھنڈی تھاں اے۔
ونسٹن چرچل
درہ دانیال مہم چ ناکامی دے بعد سیاست توں کنارہ کرگئیا ۔
نام روپ
چرچل اعلی درجے دا مدبر پر انتہائی قدامت پسند سیاستدان سی ۔ دوجی جنگ عظیم چ اسدی مدبرانہ سوچ نے اہم کردار ادا کیتا ۔ بہت سارے لوکاں دا خیال اے جے چرچل نا ہندا تے شاید اج جگ دی تریخ کجھ ہور ہندی ۔ دوجی جنگ عظیم دے بعد اسنے مغربی طاقتاں نوں سویت یونین نوں ختم کرن تے اکسائیا ، پر امریکی صدر روز ویلٹ نے ، عالمی رائے عامہ دے خوف توں ، اسدی سختی نال مخالفت کیتی ۔ چرچل آخری دم تک برطانوی نوآبادیاں دی آزادی دی مخالفت کردا رہیا ۔ اسنوں مصوری نال خاص لگاؤ سی تے ایہہ کئی کتاباں دا مصنف سی ، جنہاں چ "دوجی جنگ عظیم دی تریخ" 2 جلداں ج شائع ہوچکی اے ۔
عبدالستار ایدھی
ابتدائی حالات
عبد الستار ایدھی یکم جنوری، 1928ء وچ بھارت د‏‏ی ریاست گجرات دے شہر بانٹوا وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد کپڑ‏ے دے تاجر سن جو متوسط طبقہ نال تعلق رکھدے سن ۔ اوہ پیدائشی لیڈر سن تے شروع تو‏ں ہی اپنے دوستاں دے چھوٹے چھوٹے کم تے کھیل تماشے کرنے اُتے حوصلہ افزائی کردے سن ۔ جدو‏ں انہاں د‏‏ی ماں انہاں نو‏‏ں اسکول جاندے وقت دو پیسے دیندی سی تاں اوہ انہاں وچو‏ں اک پیسا خرچ کر لیندے سن تے اک پیسا کسی تے ضرورت مند د‏‏ی ضرورت پوری کرنے دے لئی۔ گیارہ سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے اپنی ماں د‏‏ی دیکھ بھال دا کم سنبھالیا جو شدید قسم دے ذیابیطس وچ مبتلا سن۔ چھوٹی عمر وچ ہی انہاں نے اپنے تو‏ں پہلے دوسرےآں د‏‏ی مدد کرنا سیکھ لیا سی، جو اگے د‏‏ی زندگی دے لئی کامیابی د‏‏ی کنجی ثابت ہوئی۔
آغاز
1957ء وچ کراچی وچ بہت وڈے پیمانے اُتے فلو د‏‏ی وبا پھیلی جس اُتے ایدھی نے فوری طور اُتے رد عمل کيتا۔ انہاں نے شہر دے نواح وچ خیمے لگوائے تے مفت مدافعتی ادویہ فراہ‏م کیتیاں۔ مخیر حضرات نے انہاں د‏‏ی دل کھول کر مدد کيت‏ی تے انہاں دے کماں نو‏‏ں دیکھدے ہوئے باقی پاکستان نے بھی۔ امدادی رقم تو‏ں انہاں نے اوہ پوری عمارت خرید لی جتھے ڈسپنسری سی تے اوتھ‏ے اک زچگی دے لئی سنٹر تے نرساں د‏‏ی تربیت دے لئی اسکول کھول لیا تے ایہی ایدھی فاؤنڈیشن دا آغاز سی۔
جیون ویروے
اس ہولناک حالت وچ وی اکھلاکوں گرے بندے پجّ گئے سن۔ اک جوان نے لاشپچھانی، کاغذ تے دستخط کرکے ایمبولینس راہیں گھر لے گیا۔ گھردیاں نے لاش لین توں انکار کر دتا کہ ساڈا تاں کوئی جی مریا ہی نہیں۔ منڈا دوڑ کے کدھرے چھپ گیا۔ سرکار توں معاوضہ لین واسطے ڈرامہ کیتا سی۔ ایمبولینس لاش واپس لے آئی۔ اس ایکسیڈینٹ وچ کوٹلی پنڈ دے اک پروار دے نوں میمبر مارے گئے سن۔ ایہناں دیاں لاشاں کون لیکے جائیگا؟ اینیاں لاشاں دیکھکے کنے بندے، عورتاں، بچے ردن کرنگے۔ ایدھی نے کیہا - میں جاواںگا، میرے اپر چیکاں دا اثر نہیں ہووےگا کیونکہ میں بلال واسطے رووانگا۔ ادھرلیاں لاشاں ول میرا دھیان ای نہیں جائیگا۔ پر ساریاں دے گھاٹے ملکے کنا ونڈا گھاٹا بنا دینگے؟ ایدھی نے دعا کردیاں کیہا - مالک، تینوں پیار کردا ہاں میں۔ جدوں دکھ دیکھدا ہاں، تینوں بھلّ کے دکھی بندے نوں پیار کرن لگ جانا۔
جہڑیاں کڑیاں پہلے بیچ وچ ڈردیاں داخل نہ ہوئیاں، اوہ اگلے بیچ وچ آ گئیاں۔ دان-ڈبے وچ دانی لوک ودھیک پیسے پاؤن لگے۔ کیونکہ مالکی اکلے دی سی، سست، کمزور ملازماں نوں ہٹا کے ہمتی بندے رکھ لیندا۔ 1951 وچ ‘ہانگ کانگ پھلو’ دی بیماری اٹھی، وڈی گنتی وچ موتاں ہون لگیا۔ صلاحکاراں دی صلاحَ دے الٹ، ایدھی نے سیوا کرن دا فیصلہ لیا۔ شہر دے چارے پاسے تیراں ٹینٹ باہروار لا کے اعلان کر دتا کہ مریض آؤن۔ دوایاں دا بندوبست جو ہو سکدا سی، کیتا۔ دان-بکسے رکھ کے اپر لکھیا - دین لئی کجھ اے دیؤ، نہیں تاں نہ صحیح۔ ایدھی دا سبھ کجھ تہاڈا اے۔ تہاڈا - عیدی۔
اک میمن وپاری کئی دن ایدھی دا کم ڈھنگ بریکی نال دیکھدا رہا۔ اسنے اک وار ویہہ ہزار دان دے دتا۔ اسے شام پرانی ویگن ستّ ہزار روپئے دی لیکے پینٹ کروایا، اپر لکھ دتا - غریب دی موٹر۔ اس پچھوں کدی دھن دی کمی نہ آئی۔ سارے سندھ وچ پنج ایمبولینس گڈیا سن جو لوڑ پین تے نہ ملدیاں، ایدھی حاضر ہندا، اتھوں تک کہ پولیس محکمے نوں وی جواب نہ دندا۔ کسے نوں انکار نہیں۔ ہن تک دان صرف غریباں نے دتا سی، پہلی وار امیر آدمی ولوں دان ملیا۔ اس پچھوں تن لکھ روپئے اک سیٹھ نے دتے جس نال پرانی ایکسرے دی مشین خریدی، پلاٹ خریدیا، دو ڈاکٹر ہور رکھ لئے، دو ہال، تن ورانڈے چار کمرے میٹرنٹی یونٹ دے پچھے کرائے تے لے لئے۔ اسنے پھٹپاتھاں تے پئے، سیور پائیپاں وچ پئے غریب لوکاں نوں چھت ہیٹھ لیاندا۔
امیر چیکدے - دیکھو، اوہ بیماراں نوں کنی گھٹیا خوراک دندے۔ ایدھی آکھدا - تسیں ایہناں نوں اپنے محلاں وچ لے جاؤ، سیوا کرو، اﷲ خوش ہووےگا۔ مدد نہیں کرنی نہ صحیح، مینوں روکو تاں نہ۔ اسنے دیکھیا - جھگیاں جھونپڑیاں وچوں آؤندے بندیاں وچوں بدبو آؤندی۔ والنٹیئر مریض نوں نہا دندے تاں پھٹا پھٹ آپ صابن نال رگڑ رگڑ پنڈا مل کے نہاؤندے۔ کپڑے دھو کے کیٹناشک گھول وچ پا دندے۔
اک دن ایدھی بسّ وچ سفر کر رہا سی۔ اس دا گوڈا اک سوٹڈ بوٹڈ بابو دے گوڈے نوں چھوہ گیا۔ بابو چلایا- مجھے مت چھو۔ تو گندہ آدمی اے۔ - پنج ستّ جوان اٹھے، بابو نوں کیہا - دربھاگوس جے توں لاوارث مر گیا، اس توں بنا تینوں کون دفن کریگا؟ ایدھی نے سبھ نوں شانت کیتا۔
1982 وچ انڈونیشیا دے صدر سہارتو نے پاکستان آؤنا سی۔ ایدھی نوں سدا آ گیا۔ سدا انڈونیشیا دے سفارتخانے ولوں آیا سی، یعنی کہ سہارتو ولوں۔ ایدھی تر پیا، شاید سہارتو نے کسے توں ایدھی دا نام سنیا ہووے۔ سدا پتر دیکھ کے اک افسر ایدھی نوں وی۔آئی۔پی۔ احاطے ول چھڈّ گیا۔ اعلان ہویا - جہاز آؤن والا اے۔ سارے وی۔آئی۔پی۔ جہاز تک وچھائی لال دری دے دوہیں پاسیں سدھی قطار وچ کھلوتے سن۔ ایدھی نے نظر دوڑائی - لشکدے لباس، بوٹاں دیاں ٹوآں ایوں چمکدیاں جویں دری دے کنارے موتیاں نال پروئے ہون۔ ایہناں نال اک ایدھی وی سی۔ اک افسر اس کول آیا کیہا - ایدھی صاحب۔ مینوں افسوس اے کہ مینوں دسنا پے رہا اے، ایہو جاے موقعیاں تے خاص لباس پاؤنا ہندے۔ جاں تاں تہانوں کپڑے بدلنے پینگے جاں ۔.۔، افسوس اے سر، تہانوں اتھوں جانا پویگا۔ ایدھی نے کیہا - جدوں مینوں سدا بھیجیا گیا سی، ادوں سرکار نوں میرے لباس دا پتہ نہیں سی؟تہاڈا خیال سی سدا پتر ملن سار میں نویں کپڑے صلہ لوانگا؟ایہہ سن کے افسر چلا گیا۔ پھر دو ہور افسر آ گئے۔ کیہا - ایدھی صاحب ایہہ ساڈا ذاتی معاملہ نہیں اے۔ ایہہ ساڈی ڈیوٹی اے، اسیں استقبال وچ کوئی نقص نہ رہن دیئیے۔ تسیں چلے جاؤ۔ ایدھی نے اچی آواز وچ کیہا - دفعہ ہو جاؤ۔ میں اتھے کھلووانگا۔ جس بندے نے تیہہ سال دن دیکھیا نہ رات، کم کردا پاگل ہو گیا، اوہ تہانوں برا لگدا اے۔ میں سدا پتر قبول کرکے پجّ گیا ہاں۔ ہن اپنا فیصلہ نہیں بدلانگا۔ اوہ نیویاں پا کے چلے گئے۔ واپس آ کے ایدھی نے اس گھٹنا دا ویروا دندیاں سرکار نوں لکھیا - مستقبل وچ مینوں کسے سرکاری تقریب وچ نہ بلایا جاوے۔ جہڑے کجھ نہیں کردے، لٹدے ہن، کھاندے ہن، پیندے ہن، سوندے ہن، اوہناں نوں بلایا کرو۔ ہن افسر کھما منگن آئے - ایدھی صاحب تہاڈا اتھے ہونا بہت ضروری سی، سگوں پرشنسا یوگ سی، ایدھی صاحب۔.۔ ایدھی صاحب ۔.۔۔
ایدھی نے بلقیس نوں دسیا، “جدوں افسر مینوں باہر دا رستہ دکھان لگے سن میرا دل کیتا سی بیگ وچوں رسید بکّ کڈھ کے ایہناں توں دان منگنا شروع کر دیاں۔ بلقیس نے کیہا - پھیر تاں چکّ کے تہانوں باہر سٹّ دینا سی اوہناں نے۔ ایدھی بولیا، “مینوں کوئی باہر نہیں سٹّ سکدا۔ میری بے عزتی، آدمذات دی بے عزتی ہونی سی۔”
اگلی سویر بلقیس موقع دیکھن گئی۔ ماس دے ٹکڑے اجے کھلرے پئے سن۔ پولیس مقابلے وچ مرے ڈاکواں دیاں لاشاں اعزاز سمیت میٹھادار وچ دفنائیاں۔ خطرناک ڈاکو کشمیرے دے رشتے دار اسدی کٹی ہوئی لتّ لے کے آئے۔ لتّ دا سسکار کر دتا۔ اس سائیز دی لتّ بنوا کے اوہناں نوں دے دتی۔ پولیس گھٹانی ڈاکو دی لاش لے کے آئی۔ کسے نے کیہا - گھٹانی بہت برا آدمی سی۔ بلقیس چلائی - کسے ماں دے پیٹ وچوں ڈاکو نہیں جمدا۔ قانون اس توں وڈے لٹیریاں دی حفاظت کر راے۔ ڈاکواں دے اپنے اپنے علاقے سن، آپو اپنیاں چیکّ پوسٹاں، ایدھی دی گڈی رکدی تاں آواز آؤندی - ایدھی بابا اے۔ جان دیؤ۔
امریکہ نے 911 ایمرجینسی لائیناں والی ٹیلیفون ایکسچینج دتی۔
عصمت شاہجہاں
حوالے
گٹھ:1963 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان وچ تحریک نسواں گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی اشتراکیت پسند گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی سیاست دان بلحاظ سیاسی جماعت گٹھ:پاکستانی سیاسی خواتین گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی مارکسٹس گٹھ:عوامی ورکرز پارٹی گٹھ:عوامی ورکرز پارٹی دے سیاست دان
غزوہ ذی قرد
غابہ، ذو قرد تے بیضاء
غابہ مدینہ دے شمال مغرب وچ واقع اے ؛ ایہ اک دلدلی علاقہ سی جس وچ گز نامی پودے اگتے سن تے قدیم زمانے وچ درختاں دی کثرت دی وجہ تو‏ں غابہ (= جنگل) کہلاندا سی ۔ اس علاقے دا نام بعض احادیث وچ آیا ا‏‏ے۔ "عبدالقدوس انصاری" تے انہاں دے ساتھیاں نے گذشتہ صدی ہجری وچ اس دا دورہ کیتا سی تے اوتھ‏ے چیتاں، ببر شیراں سمیت متعدد درنداں دے نشانات وی دیکھے سن ۔ نے لکھیا اے کہ اس زبیر بن عوام نے اس علاقے نو‏‏ں خریدا تے اس وچ اک وڈا تالاب تعمیر کیتا جو اج وی تالاب زبیر دے نام تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ اُس وقت صرف کچھ درخت تے جڑی بوٹیاں باقی سن باقی زمین کھیتیاں وچ تبدیل ہوئی سی ۔۔۔ ۔
میٹا جینومکس
میٹا جینومکس محولیاتی نمونیاں دی جینیاتی پڑھت دا نا اے۔ ایہنوں محولیاتی جینومکس یا ایکو جینومکس وی آکھی دا اے۔
غزوہ ذی قرد
غزوہ ذی قرد
جعفر سبحانی غزوہ ذی قرد دی تفصیل بیان کردے ہوئے لکھدے نيں: رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دی مدینہ واپسی دے چند ہی روز بعد عیینہ بن حص الفزاری غطفان دے چند سواراں دے ہمراہ حملہ کردے غابہ نامی مقام تو‏ں ـ جو مدینہ دے عوام دی چراگاہ سمجھیا جاندا سی ـ اونٹنیاں نو‏‏ں غارت کردے لے گئے، ساربان نو‏‏ں قتل کیتا تے اک مسلما‏ن خاتون نو‏‏ں اسیر کردے لے گئے۔ سلمہ نے دیکھیا تے سلع دی چوٹی تو‏ں مسلماناں نو‏‏ں مدد دے لئے بلیایا تے کہیا: "وا صباحا" (یہ نعرہ عرباں دے ہاں مدد مانگنے دے لئے سی )۔ سلمہ نے لٹیراں دا تعاقب کیتا تے تیر اندازی کردے انہاں دے فرار دا راستہ روکیا۔ ادھر رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے سب تو‏ں پہلے سلمہ دا استغاثہ سن لیا تے آپ(ص) نے وی مدینہ وچ مسلماناں تو‏ں مدد منگی۔ گھڑ سوار مسلماناں دا اک گروہ آپ(ص) دے پاس پہنچیا تے آپ(ص) نے انہاں نو‏ں "سعد بن زید" دی قیادت وچ لٹیراں دے تعاقب دے لئے روانہ کیتا تے خود وی انہاں دے پیچھے پیچھے روانہ ہوئے۔ مختصر سی لڑائی وچ مسلماناں وچو‏ں 2 افراد شہید تے لٹیراں وچو‏ں تن افراد ہلاک ہوئے۔ مسلمین زیادہ تر اونٹنیاں دشمن تو‏ں چھڑانے وچ کامیاب ہوئے تے مسلمہ خاتون نو‏‏ں وی نجات دلائی لیکن دشمن قبائل غطفان دی سرزمین دی طرف بھاگنے وچ کامیاب ہوئے۔
جنگ دا نتیجہ
مسلما‏ن 5 روز مدینہ تو‏ں دور رہنے دے بعد مدینہ پلٹ آئے تے دشمن دے افراد غطفان دے قبائل دی پناہ وچ چلے گئے۔ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے 70 کلومیٹر تو‏ں زیادہ راستہ طے کر ذو قرد تک انہاں دا تعاقب کیتا مگر اوہ ہتھ تو‏ں نکل چدے سن ۔ آپ(ص) نے ذو قرد وچ وی اک دن قیام کیتا تے مدینہ واپس آئے۔
چک 292 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
ٹوریچیارا قلع
ٹوریچیارا قلع اٹلی چ اک قلعہ اے
رضیہ آزاد
رضیہ بائومیتوونا غفوروفا ، جو رضیہ آزاد کے ناں تو‏ں مشہور نيں (18 جنوری ، 1893–1957) سوویت دور د‏‏ی اک تاجکستانی شاعرہ سی۔
چک 293 گ ب
چک 293 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
جین
متعلقہ مضامین
گٹھ:سالماتی حیاتیات گٹھ:شکلیاتی تحلیل د‏‏ی اکائیات گٹھ:مثل تولید گٹھ:وراثیات
مشتری دے چند
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:سیارے
ہرمن جوزف ملر
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
جینیٹکس
جینیٹکس یا وراثیات جانداراں دی جیناں، وراثت تے تبدیلیاں دی پڑھت دا نا اے۔
موہن داس گاندھی دا قتل
دوسرا حملہ
گاندھی د‏‏ی زندگی اُتے دوسرا حملہ ممکنہ طور اُتے قتل تو‏ں کدرے زیادہ اک بپھرے ہوئے نوجوان دے غصے دا اظہار ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ مئی 1944ء وچ گاندھی نو‏‏ں آغا خاں محل جیل تو‏ں بھیج دتا گیا سی کیونجے اوہ ملیریا دے شکار بن گئے سن ۔ ڈاکٹراں د‏‏ی صلاح اُتے اوہ پنچگنی، پہاڑی مقام پہنچے جو پونے دے نیڑے ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے گاندھی "دلکشا بنگلہ" وچ رہ رہے سن ۔ ناتھورام گوڈسے د‏‏ی قیادت وچ 15–21 نوجواناں دا اک جتھا انہاں نال ملن آیا۔
مگر شام د‏‏ی پوجا آرادھنا بیٹھک تک ناتھورام گوڈسے گاندھی د‏‏ی جانب خنجر لے ک‏ے وار کرنے لگیا۔ اوہ مخالف گاندھی نعرے وی لگیا رہیا سی ۔ اوہ گاندھی پہنچ نئيں سکیا کیونجے اسنو‏ں منی شنکر پروہت (سورتی لاج، پونے دے مالک) تے ستارا دے ڈی بھلارے گروجی (جو بعد وچ پہابلیشور دے کانگریس رکن مقننہ بنے) نے دبوچ لیا۔ اس حملے دا دستاویزی ثبوت کپور کمیشن دے روبرو انہاں دو اصحاب د‏‏ی حاضری دے دوران وچ سپرد قلم ہويا۔ اُتے کپور کمیشن نے اس نظریے نو‏‏ں مسترد کیتا کیونجے اس واقعے دے وقت گاندھی دے قریبی ساتھی موجود نئيں سن ۔
تیسرا حملہ
thumb|کبھے|گاندھی تے جناح بمبئی وچ ، ستمبر، 1944ء
ضلع سریم
سرب بولی ج ضلع نوں اوکروگ آکھیا جاندا اے ، ایہہ انتظامی اصطلاع ہور وی کئی سلاو دیساں جداں روس وغیرہ چ وی ورتی جاندی اے ۔
ضلع سریم سربیا دے 25 ضلعےآں چوں اک اے جہڑا اسدی خودمختار جمہوریہ ووئیودینا چ واقع 7 ضلعےآں چوں اک اے ، اسدا انتظامی مرکز سریمسکا میتروویچا شہر اے ۔
سُدھا رائے
لیبر آگوُ
1932 اتے 1958 دے وچکار اس نے دکھنی کلکتہ دے  کملا گرلز سکول وچّ       گنت  استانی دے  طور تے کم کیتا ।   اس سمیں اوہ اک مشہور لیبر رہنما سی۔ ڈوک ورکراں نے رائے دا نام بہنجی  رکھ دتا۔ اوہ روزانہ بعد دوپہر یونین دے کم لئی کڈرپور ڈوک کولوں لنگھدی ہندی سی۔
مہدی فخیم زادہ
مہدی فخیم زادہ ایرانی فلم، ٹی وی تے سٹیج دے اک مایہ ناز اداکار، مصنف، مکالمہ نویس تے ہدائتکار ني‏‏‏‏ں۔
اُرمیلا بھٹ
ہندی فلماں
تھئیٹر وچ اپنی سفلتا توں بعد اوہ ہندی فلماں کرنا شروع کر دتی۔ 1960 دے اخیر وچ اسنے گوری (1968)، جدوجہد (1968)، ہم راز (1967) کیتی۔ اس نے کجھ مشہور فلماں کیتیاں ہن، جو کہ اکھیؤں کے جھروکھے سے (1978)، گیت گاٹا چل (1975)، بشر رام (1978)، رام تیر گنگا میلی (1985)، بالکا بددھو (1 9 76)، دھونڈ (1 9 73)، علی بابا مرجینا، (1977)  ایہناں فلماں توں علاوہ اسنے کئی ہور فلماں کیتیاں۔ اپنیاں زیادہ تر فلماں وچ اسنے شراکت دار کردار نبھائے۔ اوہناں نے 125 ہندی فلماں وچ کم کیتا اتے دو مشہور ٹیلیوژن سیریئلاں: اکاش (1989)، پیئنگ گیسٹ (1985) وی کیتائنھاں فلماں توں علاوہ اسنے کئی ہور فلماں کیتیاں۔ اپنیاں زیادہ تر فلماں وچ اسنے شراکت دار کردار نبھائے۔ اوہناں نے 125 ہندی فلماں وچ کم کیتا اتے دو مشہور ٹیلیوژن سیریئلاں: اکاش (1989)، پیئنگ گیسٹ (1985) وی کیتا۔
بھگت سنگھ
اس توں بعد سنگھ کئی مہینے فرار ریا اتے اس ویلے کوئی الزام سدھ نہیں ہویا۔ پھر اپریل 1929 وچ، اسنے اتے اک ہور شراکت دار، بٹکیشور دت نے دلی وچ مرکزی صوبائی اسمبلی دے اندر دو دھوئیں والے بمب سٹّ دتے۔ اوہناں نے ہیٹھلے ودھانکاراں اُتے گیلری توں پرچے سٹے، نعر ےبازی کیتی اتے پھر اپنے آپ نوں گرفتار کروا لیا۔ گرپھتاری اتے پرچار کارن، جون سانڈرس کیس وچ سنگھ دی جٹلتا تے پرکاش پاؤن دا اثر سی۔ مقدمے دی اڈیک کردے ہوئے، سنگھ نے ساتھی نمائندہ جتن داس نال بھارتی قیدیاں لئی بہتر جیلھاں دی منگ لی بھکھ ہڑتال کیتی اتے ستمبر 1929 وچ داس دی موت اُتے ختم ہون توں بعد سنگھ نوں بہت لوکپریتا ملی۔ سنگھ نوں دوشی قرار دتا گیا اتے مارچ 1931 وچ 23 سال دی عمر وچ پھانسی دے دتی گئی۔
مڈھلا جیون
بھگت سنگھ دا جم 28 ستمبر، 1907 نوں لائلپر ضلعے دے پنڈ بنگا (پنجاب، برطانوی ہند، ہن پاکستان) وچ ہویا سی۔ اس دا جدی گھر اج وی بھارتی پنجاب دے نواں شہر (ہن شہید بھگت سنگھ نگر) ضلعے دے کھٹکڑ کلاں پنڈ وچ واقع اے۔ اسدے پیؤ دا ناں سردار کشن سنگھ اتے ماں دا ناں ودیاوتی سی۔ ایہہ اک جٹّ سکھ پروار سی، جسنے آریہ سماج دے وچاراں نوں اپنا لیا سی۔ اس دا جم اس دے پیؤ اتے دو چاچے، اجیت سنگھ اتے سورن سنگھ دی جیل وچوں رہائی نال ہویا سی۔ اس دے پروار دے میمبر سکھ سن؛ کجھ بھارتی آزادی لہراں وچ سرگرم سن، کجھ مہاراجہ رنجیت سنگھ دی فوج وچ سیوا کردے سن۔ اسدا جدی پنڈ کھٹکڑ کلاں، بنگا شہر دے نیڑے نوانشہر ضلعے وچ (ہن شہید بھگت سنگھ نگر) اے۔
بھگت سنگھ دا دیش دے نوجواناں دے نام سنیہا
پھاسی توں پہلاں 3 مارچ نوں اپنے بھرا کلتار نوں لکھے پتر وچ اوہناں نے لکھیا سی -
2014
2014 گریگری کیلنڈر دا ورہ اے جیہڑا بدھ والے دن ٹریا۔
یارکشائر ٹیریر
یارکشائر ٹیریر اک نکے ناپ دا کتا اے, جیہڑا انگلینڈ وچ چوہے پھڑن لئی ورتیا جاندا سی۔
چک 295 گ ب
چک 295 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
لمی پوچھلوالی مینا
لمی پوچھلوالی مینا مینا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ بسمارک تے سولومن جزیریاں تے ہوندی اے۔
مکھوری
مکھوری مکھیاں دا اک وڈا ٹبر اے۔ ایہدے وچ ماکھیو والی مکھیاں آندیاں نیں۔ مکھوری شبد ایہناں مکھیاں لئی اتری پنجاب ول بولی جاندا اے۔
ضلع ارزن
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
پگبن مینا
پگبن مینا مینا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ ہنڈونیشیا دی واسی اے۔
ضلع لہندا باچکا
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
سیامی کھیر
سیامی کھیر اک بھارتی اداکارہ ہے۔ اسدی پہلی فلم مرزیا سی جسدا ڈریکٹر راکیش اومپرکاش مہرا سی۔ اہ فلم پنجابی لوکدھارا دی اک پریت کہانی مرزا-صاحباں اُپر مشتمل سی۔ سیامی نے اس توں علاوا 2015 وچ اسنے رئے ناں دی اک تیلگو فلم کیتی سی۔
ارونا رائے
ارونا رائے (جم 26 جون 1946) اک بھارتی سیاسی اتے سماجی کارکن ہے، جسنے شنکر سنگھ، نکھل ڈے اتے بہت سارے ہورناں نال مل کے مزدور کسان شکتی سنگٹھن (MKSS) دی قایم کیتی۔
چک 11 اک اےایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
یاسمین اسماعیل
یاسمین اسماعیل (28 مارچ 1950ء، راولپنڈی تو‏ں 18 جنوری، 2002ء کراچی) پاکستان نال تعلق رکھنے والی اک مشہور اداکارہ تے سیٹر ہدایت کار سن۔
قبلتین مسیت
مدینہ منورہ دے محلہ بنو سلمہ وچ واقع ایک مسجد جیتھے 2ھ چ نماز دے وچ تحویل قبلہ دا حکم آیا تے حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تے صحابہ کرام نے نماز چ ہی اپنا رخ  بیت المقدس توں کعبےدی جانب پھیرآ۔ کیونکہ ایک نماز دو مختلف قبلیاں آل رخ کر کے پڑھی گئی اس واسطے اس مسجد نوں "مسجد قبلتین"یعنی دو قبلیاں آلی مسجد اکھیا جندا اے۔ مسجد دا مجموعی رقبہ 3920 مربع میٹراے۔ حالیہ تعمیر تے 3 کروڑ 97 لاکھ ریال خرچ ہوئے۔
چک 12 اک اےایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
ضلع کریخان
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 298 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
ضلع کملو
ضلع کملو ترکی دے صوبہ ہاتے دا اک ضلع اے۔
ضلع ریہانلی
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سٹیو بیکو
سٹیو بیکو جاں بنتو سٹیفن بیکو (18 دسمبر، 1946 – 12 ستمبر، 1977) دکھنی افریقہ دا نسل پرستی مخالف اے۔ 1960 اتے 1970 دے دہاکے وچ چلی کالا جاگرتی تحریک وچ بیکو نے افریکن قوم پرستی اتے سماجی کارکن دے طور مکھ کردار نبھائیا۔
سام سنگ
2019 میں سام سنگ کی آمدنی $305 بلین، 2020 میں $107+ بلین، اور 2021 میں $236 بلین ہے۔
بارلے جوڑ
Samsung
چک 299 گ ب
چک 299 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
بوآ:کرکٹ
دس دس وڈے ٹلر
<div style="margin:10px 0px 0px 0px; padding:0.3em 1em 0.7em 1em;background-color:#ffffff;border:1px solid #87CEFA;">
کرکٹ ویہڑے
نیشنل سٹیثیم کراچی - دی اوول - اولڈ ٹریفورڈ کرکٹ گراؤنڈ - ہیڈنگلے سٹیڈیم - ٹرینٹ برج - - لارڈ کرکٹ گراؤنڈ -
فریدہ کوکی خیل آفریدی
جون 2012 وچ ، انھاں نے صحافیاں نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نو‏ں دھمکیاں دتی جارہیاں نيں۔ اس دے دوستاں تے ساتھیاں نو‏‏ں شبہ اے کہ ایہ دھمکی فاٹا دے عسکریت پسنداں د‏‏ی جامب تو‏ں دتیاں گئیاں سن۔
کرکٹ ورلڈ کپ 2015
2015ء کرکٹ عالمی کپ د‏‏ی میزبانی ايس‏ے دن آسٹریلیا و نیوزی لینڈ نو‏‏ں ملی جس دن 2011 کرکٹ عالمی کپ د‏‏ی میزبانی دتی جدو‏ں کہ 2019ء عالمی کپ د‏‏ی میزبانی انگلینڈ نو‏‏ں ملی۔ کرکٹ عالمی کپ 2011 د‏‏ی میزبانی 4 ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والے ایشیائی ملکاں، پاکستان، بھارت، سری لنکا تے بنگلہ دیش نو‏‏ں ملی، مگر دہشت گردانہ حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستان نو‏‏ں اس حق تو‏ں محروم ہونا پيا۔
انتظامیہ
ایمپائر انتخاب کمیٹی نے کل 20 ایمپائراں نو‏‏ں منتخب کيتا۔ : آسٹریلیا تے انگلینڈ دے 5، 5, ایشیا تو‏ں 5, نیوزی لینڈ تے جنوبی افریقہ تے 1 ویسٹ انڈیز تاں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2015ء گٹھ:2015 وچ آسٹریلیا گٹھ:2015 وچ زمبابوے گٹھ:2015ء گٹھ:2015ء وچ آسٹریلوی کرکٹ گٹھ:آسٹریلیا وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے گٹھ:آسٹریلیا وچ کھیلاں دے عالمی مقابلے گٹھ:کرکٹ عالمی کپ گٹھ:کرکٹ عالمی کپ مقابلے گٹھ:مارچ 2015ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:نیوزی لینڈ کرکٹ وچ 2015ء گٹھ:نیوزی لینڈ وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے گٹھ:نیوزی لینڈ وچ کھیلاں دے عالمی مقابلے گٹھ:2014–15ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بھارتی طوفان گرد و باد، 2018ء
طوفان تے نقصانات
گرد دا طوفان پہلے پہل 2 مئی 2018ء نو‏‏ں شروع ہويا، بنیادی طور اُتے ایہ طوفان اتر پردیش تے راجستھان ریاستاں وچ آیا۔ اترپردیش وچ 73 افراد ہلاک ہوئے، انہاں وچ آگرہ شہر وچ 43 افراد ہلاک ہوئے، جو کِس‏ے شہر وچ ہلاک ہونے والےآں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد اے ; جدو‏ں کہ 21 افراد کھرگھر وچ ہلاک ہوئے، جو شہر دے 50 کلومیٹر جنوب مغرب وچ واقع اک پنڈ ا‏‏ے۔ راجستھان وچ کم تو‏ں کم 35 افراد ہلاک ہوئے، جتھ‏ے ضلع الور وچ شدید تباہی ہوئی; تے بھرت پور تے دھول پور دے ضلعے وی متاثر ہوئے۔ 4 افراد ریاست اتراکھنڈ وچ ہلاک ہوئے، تے دہلی وی متاثر ہويا۔ طوفان وچ 200 افراد زخمی ہوئے۔
سلوینیا
بارلے جوڑ
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دیس
چک 14 اک اےایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
پال ہرمن ملر
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سلویکیا
سلویکیا وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ ایدے لیندے ول چیک لوکراج تے آسٹریا، اتر ول پولینڈ، چڑھدے ول یوکرین تے دکھن ول ھنگری اے۔ ایہ 	49,035 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدی لوک گنتی 5,429,763 اے۔
قومی عجائب گھر افغانستان
اس تو‏ں پہلے میوزیم دا ذخیرہ وسطی ایشیاء وچ سب تو‏ں اہ‏م سی ، 100،000 تو‏ں زیادہ اشیاء جنہاں وچ ہزاراں سال پہلے تو‏ں فارسی ، بدھ تے اسلامی خانداناں د‏‏ی اشیاء شامل سن۔ 1992 وچ خانہ جنگی دے آغاز دے نال ہی ، میوزیم نو‏‏ں متعدد بار لُٹیا گیا تے راکٹاں دے ذریعہ تباہ کردتا گیا ، جس دے نتیجے وچ نمائش وچ موجود 100،000 اشیاء وچو‏ں 70٪ دا نقصان ہويا۔ 2007 دے بعد تو‏ں ، متعدد بین الاقوامی تنظیماں نے 8،000 تو‏ں ودھ نمونے بازیافت کرنے وچ مدد کيت‏ی اے ، جو حالیہ جرمنی دا چونا پتھر دا مجسمہ ا‏‏ے۔ برطانیہ دی طرف تو‏ں 2012 وچ لگ بھگ 843 نمونے واپس کردتے گئے سن ، جنہاں وچ پہلی صدی دے مشہور بیگرم ہاتھی شامل ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1922ء وچ پایہ تکمیل ثقافتی ہیکل اساسی گٹھ:1922ء وچ پایہ تکمیل سرکاری عمارتاں گٹھ:افغانستان دے عجائب گھر گٹھ:افغانستان
کوریا دی لڑائی
کوریا تقسیم (1945–1949)
8 ستمبر 1945 نو‏‏ں ، امریکی لیفٹیننٹ جنرل جان آر ہوج 38 ويں متوازی دے جنوب وچ جاپانی ہتھیار سُٹن دے لئی انچیون پہنچے۔ فوجی گورنر دے عہدے اُتے مقرر ، ہوج نے جنوبی کوریا نو‏‏ں براہ راست کوریا اُتے ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فوج د‏‏ی فوجی حکومت دے سربراہ دے طور اُتے کنٹرول کيتا (USAMGIK 1945–48)۔  انہاں نے جاپانی نوآبادیات‏ی منتظمین نو‏‏ں اقتدار وچ بحال کرکے کنٹرول قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن کوریائی مظاہرےآں دے مقابلہ وچ اس فیصلے نے جلدی تو‏ں الٹ لیا۔ ہوج نے سرکاری عہدےآں اُتے کوریا د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں برقرار رکھیا جنہاں نے جاپانی نوآبادیات‏ی حکومت دے نال براہ راست خدمت کيتی تے تعاون کيتا۔ ایہ موجودگی خاص طور اُتے کورین نیشنل پولیس فورس وچ واضح کيتی گئی سی ، جو بعد وچ آر او دے اُتے وڈے پیمانے اُتے بغاوتاں نو‏‏ں دکھبے گے۔ USAMGIK نے کمیونسٹ د‏‏ی مشتبہ ہمدردیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں عارضی عوامی جمہوریہ کوریا (PRK) د‏‏ی عارضی حکومت نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کردتا۔
جنگ تو‏ں پہلے (1950)
7 جون 1950 نو‏‏ں ، کم ال سنگ نے 5–8 اگست 1950 نو‏‏ں کوریا بھر وچ انتخابات تے 15۔17 جون 1950 نو‏‏ں ہائجو وچ اک مشاورتی کانفرنس دا مطالبہ کيتا۔ 11 جون نو‏‏ں ، شمالی نے تن سفارتی اہلکار نو‏‏ں بحیثیت امن مندوب جنوب بھیج دتا ، رھیے نے انہاں نو‏ں صاف مسترد کردتا۔ 21 جون نو‏‏ں ، کم السنگ نے جزیرہ نما اوجنجنہاں وچ اک محدود کارروائی دے بجائے ، 38 ويں متوازی پار عام حملے کرنے دے اپنے جنگی منصوبے اُتے نظر ثانی کيتی۔ کم نو‏‏ں تشویش لاحق سی کہ جنوبی کورین ایجنٹاں نو‏‏ں انہاں منصوبےآں دے بارے وچ معلوم ہوئے گیا اے تے ایہ کہ جنوبی کوریائی فورسز اپنے دفاع نو‏‏ں مضبوط کررہیاں نيں۔ اسٹالن منصوبے د‏‏ی اس تبدیلی اُتے راضی ہوگئے۔
زاباری
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
کوریا دی لڑائی
امریکی مداخلت دے عوامل
اگرچہ جنگ وچ امریکی حکومت وچ شامل ہونے دے لئی کچھ لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں ابتدائی ہچکچاہٹ محسوس کيت‏ی جارہی سی ، جاپان دے بارے وچ تحفظات نے جنوبی کوریا د‏‏ی جانب تو‏ں شمولیت دے حتمی فیصلے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ خاص طور اُتے چین دے کمیونسٹاں دے خاتمے دے بعد ، مشرقی ایشیاء دے امریکی ماہرین نے جاپان نو‏‏ں خطے وچ سوویت یونین تے چین دے لئی اک اہ‏م مقابلہ سمجھیا۔ اگرچہ جنوبی کوریا دے نال براہ راست قومی مفاد دے طور اُتے کوئی امریکی پالیسی معاملت نئيں کررہی سی ، لیکن جاپان تو‏ں اس د‏ی قربت نے جنوبی کوریا د‏‏ی اہمیت وچ اضافہ کيتا۔ کِم کِم نے کہیا: "یہ تسلیم کہ جاپان د‏‏ی سلامتی نو‏‏ں غیر دشمن کوریا د‏‏ی ضرورت اے ، صدر ٹرومین دے مداخلت دے براہ راست فیصلے د‏‏ی وجہ تو‏ں  … ضروری نقطہ   … ایہ اے کہ شمالی کوریا دے حملے دے بارے وچ امریکی ردعمل دا رخ جاپان دے بارے وچ امریکی پالیسی دے تحفظات تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔ "