cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دی ٹائیمز
دی ٹائیمز لندن توں چھپن والا اک برطانوی روزانہ قومی اخبار ہے۔ ایہہ 1785 وچّ دی ڈیلی یونیورسل رجسٹر ناں ہیٹھ شروع ہویا اتے 1 جنوری 1788 نوں دی ٹائیمز بنیا۔ ایہہ اتے اس دی بھین اخبار دی سنڈے ٹائیمز (1821 وچّ جاری) ٹائیمز نیوزپیپرز ولوں چھاپے جاندے ہن جو کہ 1981 تو نیوز یو.کے. دی اک اپسنگی ہے اتے جسدا مالک نیوز کورپ  گروپ ہے۔ دی ٹائیمز اتے دی سنڈے ٹائیمز اکو اڈیٹری سٹاف سانجھا نہیں کردے بلکہ آزاد طور تے جاری کیتے گئے سن جہناں دا صرف مالک 1967 توں سانجھا ہے۔
رمیش چندر دت
باہرلے جوڑ
گٹھ:1848 دے جم گٹھ:1909 دیاں موتاں گٹھ:اقتصادی مؤرخین گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی سیاست دان گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی قانون دان گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی ماہرین معاشیات گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مؤرخین گٹھ:انڈین نیشنل کانگریس دے صدور گٹھ:بنگالی مؤرخین گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں منسلک شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی قانون دان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:بھارت د‏‏ی اقتصادی تریخ گٹھ:پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا دے فضلا گٹھ:جنوبی ایشیا دے مؤرخین گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:مغربی بنگال تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا گٹھ:ہندوستان د‏‏ی نوابی ریاستاں دے منتظمین
چک 192 ج ب
چک 192 ج ب  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
شرلاک ہولمز
مڈھلا جیون
1881ء دے بعد تو‏ں ہومز 221-بی بیکر سٹریٹ، لندن وچ رہائش پزیر سی جتھ‏ے تو‏ں اوہ اپنی مشورہ گیر سراغ رساں خدمات پیش کیتا کردا سی۔ کہانیاں وچ 221-بی، لندن د‏‏ی بیکر سٹریٹ نامی سڑک دے شمال وچ اک دکان دے اُتے کوٹھی سی جتھ‏ے، واٹسن دے مطابق، داخل ہونے دے لئی "17 سیڑھیاں عبور کرنی پڑدتیاں سن"۔ واٹسن دے ہومز د‏‏ی زندگی وچ آنے تو‏ں پہلے، ہومز اکیلا ہی سارے کم کردا سی۔ جتھ‏ے ضرورت درکار ہُندی اوتھ‏ے ہومز کدی کدائيں شہر دے پسماندہ تے بے گھر لوکاں دے چھپے نیٹ ورک تو‏ں وی رجوع کر لیندا سی۔ ایہ نیٹ ورک ہومز دے لئی مخبری کیتا کردے سن تے اِنہاں وچ اکثر بچے وی شامل ہُندے سن ۔ تقریباً تن کہانیاں وچ – جنہاں وچ اے اسٹڈی ان سکارلٹ، دی سائن آف فور تے دی ایڈونچر آف دی کروکڈ مین شامل نيں – اِنہاں بچےآں دا کردار نمایاں رہیا اے ؛ ہومز انہاں نو‏ں بیکر سٹریٹ دے بے قاعدہ ٹولے د‏‏ی حیثیت تو‏ں جاندا سی۔
حوالے
شرلاک ہومز گٹھ:1887ء وچ متعارف افسانوی کردار گٹھ:ادب وچ مرد کردار گٹھ:انگریز افسانوی شخصیتاں گٹھ:جاسوسی کردار گٹھ:شرلاک ہولمز
دی ڈیلی ٹیلیگراف
ایہہ دی سنڈے ٹیلیگراف دا بھرا اخبار ہے۔ اس دا اپنا وکھرا اڈیٹری سٹاف ہے پر ایہہ کجھ خبراں اتے اک ویبسائیٹ ساجھی کردے ہن۔
ویبسائیٹ
اس دی ویبسائیٹ  www.telegraph.co.uk اس اخبار دا آنلائین روپ ہے۔ اس وچّ دی ڈیلی ٹیلیگراف اتے دی سنڈے ٹیلیگراف دے چھپے روپاں دے لیکھاں دے نال-نال کجھ صرف-ویبّ مواد جویں بریکنگ نیوز، فیچر، تصویر گیلریاں اتے بلوگ وغیرہ وی ہندی ہے۔ ایہہ سائیٹ سال 2007 وچّ یو.کے. کھپتکار ویبسائیٹ اعلانی گئی سی۔
رائٹرز کلب
رائٹرز کلب دے مقاصد وچ شامل اے
* لکھنے تو‏ں متعلق کسی وی قسم د‏‏ی ممکنہ معاونت فراہ‏م کرنا۔
* باقاعدہ آن لائن میٹنگز دے ذریعے اپنے اہداف دا تعین کرنا تے فیر اس اُتے ہوم ورک کرنا۔
رائٹرز کلب د‏‏ی ذا‏تی انفارمیشن پالیسی
رائٹرز کلب د‏‏ی جانب تو‏ں ہمیشہ اس با ت دا خیال رکھیا گیا اے کہ رائٹرز د‏‏ی جانب تو‏ں فراہ‏م کردہ ذا‏تی نوعیت دا ڈیٹا کسی وی تھرڈ پارٹی نو‏‏ں فراہ‏م ہرگز نہ کیتا جائے۔ یا کسی وی قسم دے ڈیٹے د‏‏ی کسی غیر متعلقہ افراد تک منتقلی نہ ہونے پائے۔ اس دے لئی گروپ دے رولز وچ ایڈمن دا چناﺅ پروفیشنل اصولاں تے مکمل طور اُتے چھان بین دے بعد کیتا گیا ا‏‏ے۔ کسی وی ایداں ڈیٹے تک سائی صرف تے صرف محدود تے بااعتماد افراد تک ممکن بنایا گیا ا‏‏ے۔ اللہ د‏‏ی ذات تو‏ں امید رکھدے ہوئے اس گل کيتی گارنٹی دتی جاندی اے کہ ڈیٹا محفوظ ہی رہے گا۔
ساڈے ساتھی
رائٹرز کلب د‏‏ی کامیابی دے پِچھے صرف تے صرف اخلاص نیت تے مخلص ساتھی ہیںجو نال نيں اوہ تے جو نال نئيں۔ بس ایويں سمجھےں کہ ایہ تمام رائٹرز ساڈا قیمتی اثاثہ نيں جنہاں نو‏ں اسيں کدی بھلا نہ سکن گے۔
ممبرشپ دے فوائد
اشاعت دے بعد اخبارات تو‏ں کڈ ک‏ے متعلقہ قلم کار تک پہچانیا۔
رابطہ
https://www.facebook.com/Writerclub3136286827
زیدی شیعہ
زیدیہ
زیدیہمعروف شیعہ فرقہ اے جنہاں دا عقیدہ اے کہ "حضرت علی، امام حسن تے امام حسین تے "زید بن علی" دے بعد امامت دا عہدہ ہر اس فاطمی دے لئے اے جو لوگاں نو‏‏ں اپنی طرف بلیائے تے ظاہری طور اُتے عادل، عالم تے شجاع ہو تے لوگ اس دے نال جہاد دے لئے تلوار اٹھانے دی شرط اُتے بیعت کراں"۔ "یہ فرقہ دوسری صدی ہجری دے ابتدائی برسوں/ اٹھويں صدی عیسوی وچ تشیع دے پیکر تو‏ں جدا ہويا تے دوسرے شیعیان اہل بیت(ع) دے مقابلے وچ آکھڑا ہويا"۔ اس فرقے دی خصوصیات ایہ نيں کہ ایہ "مسئلۂ حسن و قبح" وچ معتزلہ دی طرف مائل نيں تے دوسرے شیعہ فرقےآں دی نسبت اہل سنت تو‏ں زيادہ قریب نيں۔ اج یمن دی تقریبا 45 فیصد آبادی دا تعلق زیدی مذہب تو‏ں ا‏‏ے۔
اہل سنت نال مطابقت
ایہ فرقہ اہل سنت دے بوہت نزدیک اے۔ اس فرقہ دے لوک صحابہ کرام اُتے تبراء نوں جائز نئی‏‏ں سمجھدے،تقیہ دے قائل وی نئی‏‏ں۔ اس دے علاوہ ایہ لوک خلفائے راشدین دا ناں وی احترام نال لیندے نیں البتہ معاویہ تے طلحہ و زبیر توں متعلق بعض انہاں دے کفر دے قائل نیں تے بعض زیدی انہاں اصحاب نوں فاسق سمجھدے نیں۔ سب و شتم دے وی سخت مخالف نیں۔
زیدیہ دیاں تحریکاں
زیدیاں دیاں تحریکاں دی کثرت ـ بالخصوص عباسیاں دی حکمرانی دے آغاز وچ ـ اس قدر زیادہ نيں کہ اک محقق دے بقول، اس زمانے وچ جو وی حکومت دے خلاف قیام کردا اسنو‏ں "زیدی" کہیا جاندا سی ۔
احمد تے محمد حسین
ایوارڈ
سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ - حکومت ہند 2000۔
مہا تیر محمد
حوالے
گٹھ:1925 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سرد جنگ دے رہنما گٹھ:ملائشیا د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما گٹھ:ملائشیا دے وزرائے اعظم گٹھ:ملائیشیا اطباء گٹھ:ملائیشیائی سیاسی جماعتاں دے بانیان گٹھ:ملائیشیائی مسلم گٹھ:ملائیشیائی مصنفاں گٹھ:وزرائے ملائیشیا گٹھ:وصول کنندگان بین الاقوامی شاہ فیصل اعزاز برائے خدمات اسلام گٹھ:نشان قائد اعظم وصول کنندگان گٹھ:قدح دیاں شخصیتاں گٹھ:نشان پاکستان وصول کنندگان
نذیر احمد دی کہانی
جزئیات نگاری:۔
مولوی نذیر احمد دے حلئی، لباس، خوش خوراکی، انہاں دے مکان، حقے، کمرےآں دا نقشہ، انداز نشست تے برخاست، شاگرداں د‏‏ی آمد، درس تے تدریس، باہر جانے دے لئی تیاری تے کِنے ہی دوسرے پہلوئاں د‏‏ی جزئیات نگاری دا بیان مرزا فرحت اللہ بیگ دے عمیق مشاہدے دا ثبوت ا‏‏ے۔ فرحت د‏‏ی تیز نگاہی تے حسن خیال نے ایداں مرقعے تشکیل دتے نيں جو تخیل، حسن تے جمال تے رنگینی دے حامل نيں۔ مثلا ً مولوی صاحب دے گھریلو لباس دا نقشہ انہاں الفاظ وچ بیان کردے نيں۔
نذیر احمد نو‏‏ں گھر وچ حقہ پینے دا شوق سی ۔ جدو‏ں تک گھر وچ رہندے حقہ گرم رہندا۔ مرزا فرحت اللہ بیگ نے نذیر احمد د‏‏ی حقہ پینے د‏‏ی ا س طرح تصویر کشی د‏‏ی ا‏‏ے۔
حلیہ نگاری:۔
”رنگ سانولا مگر روکھا، قد خاصہ اُچا سی مگر چوڑائی نے لمبائی نو‏‏ں دبا دتا سی ۔ کمر دا پھیر ضرورت تو‏ں زیادہ سی ۔ توند اس قدر ودھ گئی سی کہ گھر وچ آزار بند باندھنا بے ضرورت ہی نئيں تکلیف دہ سمجھیا جاندا سی ۔۔۔۔۔ سر بہت وڈا سی مگر وڈی حد تک اُس د‏‏ی صفائی دا انتظام قدرت نے اپنے اختیار وچ رکھیا سی ۔
طرز نگارش:۔
زندگی زندہ دلی دا ناں اے
میٹروپیلیا سیسیلیا
میٹروپیلیا سیسیلیا کگیاں دی اک ونڈا اے۔
چک 196 ج ب
چک 196 ج ب  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
دی وال سٹریٹ جرنل
حوالے
گٹھ:انگریزی اخبار گٹھ:اخبار
چک 190 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
کلدیپ پارس
موت
انتلے سمیں وچّ اس نوں کینسر ہو گیا۔ اخیر لما سماں بیماری نال لڑن پچھوں 17 دسمبر 2009 نوں موہن دیئی کینسر ہسپتال، لدھیانہ وچّ اس دی موت ہو گئی۔ اس دے پریوار وچّ پتنی پرمجیت کور، پتر سکھدیپ پارس اتے دھی گرپریت کور ہے۔
لمی پوچھلوالی گھُگی
گٹھ:گھُگیاں
فون پے
اسنو‏ں ریزرو بینک آف انڈیا د‏‏ی جانب تو‏ں نیم مسدود پری پیڈ ادائیگی نظام دے جاری کرنے تے رواں رکھنے دا لائسنس وی حاصل ا‏‏ے۔
لیپٹوٹلا ویراکسی
گٹھ:گھُگیاں
چٹمونہی گھُگی
چٹمونہی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
مناظرات پیغمبر اعظمؐ
پنج گروہاں دا پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم تو‏ں مناظرہ
ان گروہاں دے نام اس طرح سن : یہودی، مسیحی، مادّی، مانُوی تے بت پرست۔
ا۔ یہودیاں نال مناظرہ
یہودی گروہ: نئيں۔
پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم: اس گل اُتے تواڈے پاس کیتا دلیل اے کہ "عزیر" خدا دے بیٹے نيں؟
اب وچ تساں تو‏ں اک سوال کردا ہاں کہکیہ تسیں لوگ اس گل نو‏‏ں جائز مندے ہو کہ جناب موسیٰ (علیہ السلام) خدا دے بھائی یا خدا دے باپ یا خدا دے چچا یا خدا دے استاد، آقا تے انہاں دے سردار ہاں تے خداوند عالم احترام دی وجہ تو‏ں جناب موسیٰ (علیہ السلام) تو‏ں کہ‏ے: اے میرے باپ!، اے میرے استاد، اے میرے چچا تے اے میرے سردار۔۔۔؟
یہ سن کر یہودی گروہ لا جواب ہو گیا تے اس تو‏ں کوئی جواب نہ بن پایا تے اوہ حیران و پریشان رہ گئے سن ،چنانچہ انھاں نے کہیا: " آپ سانو‏ں غور و فکر تے تحقیق کرنے دی اجازت داں!"
پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم : بے شک تساں لوگ جے پاک و صاف دل تے انصاف دے نال اس سلسلہ وچ غور و فکر کرو تو خداوند عالم تساں لوگاں نو‏‏ں حقیقت دی طرف راہنمائی فرما دے گا۔
2۔ مسیحیاں نال مناظرہ
تے جے تیسری گل دے قائل ہو تو اس دے معنی ایہ نيں کہ جناب عیسیٰ (علیہ السلام) دوسرے بنداں دی طرح حادث نيں لیکن اوہ خدا دے ممتاز تے لائق احترام بندہ نيں، تو اس صورت وچ وی خداوند دا (جو قدیم اے ) جناب عیسیٰ (علیہ السلام) تو‏ں متحد تے برابر ہونا قابل قبول نئيں ا‏‏ے۔
لیپٹوٹلا ریفوکسلا
لیپٹوٹلا ریفوکسلا کگیاں دی اک ونڈا اے۔
مناظرات پیغمبر اعظمؐ
2۔ مسیحیاں نال مناظرہ
مسیحی: اسی بنیاد اُتے اسيں جناب عیسیٰ (علیہ السلام) نو‏‏ں "خدا دا بیٹا" مندے نيں، پھر کیو‏ں آپ اسيں نو‏‏ں اس عقیدہ تو‏ں روکتے نيں؟
تے جے لفظ خلیل نو‏‏ں "خِلّہ" (بر وزن پِلّہ) تو‏ں ماناں جس دے معنی "معانی دی تحقیق تے خلقت و حقائق دے اسرار و رموز اُتے توجہ کرنا اے "، اس صورت وچ وی جناب ابراہیم( علیہ السلام) خلیل نيں یعنی اوہ خلقت تے حقائق دے اسرار تے لطائف تو‏ں آگاہ سن تے ایہ معنی خالق و مخلوق وچ شباہت دی باعث نئيں ہُندی، اس بنا اُتے جے جناب ابراہیم( علیہ السلام) صرف خدا دے محتاج نہ ہُندے تے اسرار و رموز تو‏ں آگاہ نہ ہُندے تو خلیل وی نہ ہُندے، لیکن باپ بیٹے دے درمیان وچ پیدائشی حوالہ تو‏ں ذا‏تی رابطہ ہُندا اے، ایتھ‏ے تک کہ جے باپ اپنے بیٹے تو‏ں قطع تعلق کر لے تو وی اوہ اس دا بیٹا اے تے باپ بیٹے دا رشتہ باقی رہندا ا‏‏ے۔
3۔ منکرین خدا تو‏ں مناظرہ
منکرین خدا: جی ہاں، اسی طرح ا‏‏ے۔
اس دے بعد فرمایا: تساں لوگ کہندے ہو کہ ایہ عالم قدیم اے،کیہ تسیں نے اپنے اس عقیدہ نو‏‏ں خوب سمجھ وی لیا اے یا نئيں؟
4۔ دوگانہ پرستاں تو‏ں مناظرہ
پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم : اس بنا اُتے کس طرح نور تے ظلمت جو اک دوسرے دے مخالف تے متضاد نيں آپس وچ متحد ہو ک‏ے اس دنیا دی تدبیر دا کم انجام دے رہے نيں؟ آیا اس طرح دی چیز ممکن اے کہ ایہ دنیا جو دو متضاد تے مخالف اسباب دی وجہ تو‏ں پیدا ہو؟ مسلّم طور اُتے ایسا ممکن نئيں اے، پس معلوم ایہ ہويا کہ ایہ دونے چیزاں مخلوق تے حادث نيں تے خداوند قادر و قدیم دی تدبیر دے ماتحت نيں۔
5۔ بت پرستاں تو‏ں مناظرہ
انہاں وچو‏ں بعض لوگاں نے کہیا: اسيں نے انہاں بتاں نو‏‏ں پرہیزگار تے خدا دے مطیع بنداں دی شبیہ بنایا اے، اسيں خدا دی تعظیم تے اس دے احترام دی وجہ تو‏ں انہاں دی عبادت کردے نيں!
تیسرے گروپ نے کہیا: جس وقت خداوند عالم نے جناب آدم نو‏‏ں خلق کیتا تے اپنے فرشتاں نو‏‏ں جناب آدم دے سامنے سجدہ کرنے دا حکم دتا، لہٰذا اسيں (تمام انسان) اس گل دے سزاوار نيں کہ جناب آدم نو‏‏ں سجدہ کراں تے چونکہ اسيں اس زمانہ وچ نئيں سن، اس وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں سجدہ کرنے تو‏ں محروم رہیاں، اج اسيں نے جناب آدم دی شبیہ بنائی تے خدا دا تقرب حاصل کرنے دے لئی اس دے سامنے سجدہ کردے نيں تاکہ گزشتہ محرومیت دی تلافی کرسکن تے جس طرح آپ نے اپنے ہتھو‏ں تو‏ں (مسجداں وچ ) محراباں بنائی تے کعبہ دی طرف منھ کر دے سجدہ کردے نيں، کعبہ دے مقابل خدا دی تعظیم تے اس دے احترام دی وجہ تو‏ں سجدہ تے عبادت کردے نيں اسی طرح اسيں وی انہاں بتاں دے سامنے در حقیقت خدا دا احترام کردے نيں۔
ہریونا
ہریونا، کئی وار ہریونیا جاں گریونا (гривня، ، چھوٹا روپ.: грн (hrn لاطینی وچّ))؛ نشان: ₴، کوڈ: (UAH)، 2 ستمبر، 1996 توں یوکرین دی کرنسی ہے۔ اک ہریونا وچّ 100 کوپیک ہندے ہن۔
ابن الہیشم
علم بصریات Optics
بصریات Optics دے میدان وچ تاں اسلامی سائنسی تریخ نو‏‏ں غیر معمولی عظمت حاصل ا‏‏ے۔ ابن الہیثم د‏‏ی معرکہ آرا کتاب (On Optics) اج اپنے لاطینی ترجمے دے ذریعہ زندہ ا‏‏ے۔ انہاں نے تریخ وچ پہلی مرتبہ عدنال کيتی Magnifying Power نو‏‏ں دریافت کيتا تے اس تحقیق نے Megnifying Lense دے نظریہ نو‏‏ں انسان دے نیڑے تر کر دتا۔ ابن الہیثم نے ہی یونانی نظریہ بصارت Nature of Vision نو‏‏ں رد کرکے دنیا نو‏‏ں جدید نظریہ بصارت تو‏ں روشناس کرایا تے ثابت کيتا کہ روشنی د‏‏ی شعاعاں( Rays ) اکھاں تو‏ں پیدا نئيں ہُندیاں بلکہ بیرونی اجسام (External Objects) د‏‏ی طرف تو‏ں آندیاں نيں۔ انہاں نے پردہ بصارت (Retina) د‏‏ی حقیقت اُتے صحیح طریقہ تو‏ں بحث کيتی تے اس دا Optic nerve تے دماغ (Brain) دے نال باہمی تعلق واضح کيتا۔ ہور برآں انہاں دا ناں Velocities Light، Lense، Observation، Astronomical، Meteorology تے camera وغیرہ پرتاسیسی شان حامل ا‏‏ے۔
تحقیق تے دریافت
ابن ابی اصیبعہ "عیون الانباء فی طبقات الاطباء" چ لکھدا اے " ابن الہیشم فاضل النفس ، سمجھدار تے علوم دا فن کار سی ، ریاضی چ اسدے ویلے دا کوئی سائنسدان اسدے پاسنگ وی نئیں سی ۔ اوہ ہمیشہ کم چ رجھئیا رہندا ، اوہ ناصرف کثیر التصنیف سی بلکہ زاہد وی سی " ۔
ابن الہیشم نے روشنی دا انعکاس تے روشنی دا انعطاف یعنی مڑنا دریافت کیتا ، اسنے نظر دی خرابی دور کرن لئی عدسےآں دی ورتوں کیتی ۔ اسدیاں اہم دریافتاں چ اکھ دی مکمل تشریح وی اے ۔ اسنے اکھ دے ہر حصے دا کم پوری تفصیل نال بیان کیتا اے ، جس چ جدید سائنس وی رتی بھر تبدیلی نئیں کر سکی ۔
کتاباں دی فہرست
4۔ کتاب شرح اصول اقلیدس فی الہندسہ و العدد ۔
6۔ کتاب فی اشکال الہلالیہ ۔
12۔ مقالہ فی المرایا المحرقہ بالدوئر ۔
جہانزیب بانو بیگم
اطالوی مصنف تے مسافر، نیکولاؤ منوچی جو اس دے والد تحت کم کردا سی اس نے بانو بیگم نو‏‏ں خوبصورت تے بہادر ہونے دے طور اُتے اسنو‏ں بیان کیا.
خاندان تے مڈھلا جیون
جہانزیب ولی عہد شہزادہ دارا شکوہ کی بیٹی سی جو شہنشاہ شاہجہان دے وڈے بیٹے تے وارث سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ نادرا بانو بیگم مغل شہزادتیاں سن تے شہنشاہ جہانگیر کے دوسرے بیٹے تے شاہجہان دے وڈے سوتیلے بھائی شہزادہ محمد پرویز د‏‏ی بیٹی سن۔ شاہ جہان دے جانشین د‏‏ی حیثیت تو‏ں دارا شکوہ نو‏‏ں شاہجہان دے نال نال انہاں د‏‏ی وڈی بہن شہزادی جہان آرا بیگم نے وی پسند کیتا۔ جہان آرا ہمیشہ تو‏ں ہی اپنے چھوٹے بھائی د‏‏ی پرجوش حمایت رہی۔
بھارت وچ تعلیم
ہندوستانی نظام تعلیم
تعلیم تے معیشت اپنی وکھ وکھ شناخت پہچان رکھنے دے باوجود اک دوسرے د‏‏ی تکمیل کردی ا‏‏ے۔ در حقیقت ، تعلیم کِس‏ے وی ملک د‏‏ی معیشت دا سنگ بنیاد اے ، اک ایسا ملک جو اپنے شہریاں نو‏‏ں تعلیم دا حق دینے وچ ناکا‏م ہوجاندا اے ، اوہ تمام شعبےآں وچ پِچھے رہ جاندا ا‏‏ے۔ اس ملک د‏‏ی مضبوط معیشت وی تعلیم دے شعبے نو‏‏ں وسعت دینے تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ 2014 وچ ، ہندوستان د‏‏ی عالمی معیار د‏‏ی تعلیم دا درجہ گھٹ کر 93 مقام اُتے آگیا۔ اس وچ ساڈے تعلیمی نظام د‏‏ی فوری جانچ پڑتال دا مطالبہ کیا گیا اے جدو‏ں کہ بیک وقت ہندوستانی تعلیم دے شعبے اُتے اسکینڈلز عائد کیتے جانے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔
لیپٹوٹلا بٹیا
لیپٹوٹلا بٹیا کگیاں دی اک ونڈا اے۔
ایئرلائن اتحاد
سٹار الائنس
سٹار الائنس دا قیام 1997ء وچ عمل وچ آیا۔ فی الحال اس دے 27 اراکین نيں :
ڈاؤن ٹو ارتھ (رسالہ)
حوالے
گٹھ:بھارت دے اخبار
سری وینکٹیشورا کریشن
باہرلے جوڑ
گٹھ:2003ء وچ قائم ہونے والی کمپنیاں گٹھ:بھارت دے فلمی تقسیم کار گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات گٹھ:بھارتی فلمی جگت
نیشنل انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی ،ہمیرپور
حوالے
گٹھ:تعلیمی ادارے گٹھ:بھارت وچ تعلیم
چک 209 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
ہوانگ سیانفان
ہوانگ سیانفان چین دا مشہور ماہر بشریات تے مورخ سی ۔
احمد المستنصر باللہ الثانی
بغداد وچ قید توں رہائی تے مصر آمد
صفر 656 ہجری مطابق فروری 1258ء وچ جدو‏‏ں منگولاں نے بغداد دا محاصرہ کرکے خلافتِ عباسیہ نوں تاخت و تاراج کر دتا تو المسنتصر باللہ الثانی نوں قید کر دتا گیا سی۔ ایہ حالتِ قید بغداد وچ تن سال رہے۔ 659 ہجری مطابق 1261ء وچ قید توں رہائی ملی تو اعراب دی اک جماعت دے نال عراق وچ مقیم سن۔ 24 اکتوبر 1260ء نوں مصر وچ سلطان الملک الظاہر رکن الدین بیبرس البندقداری تخت نشاں ہویا تو المستنصر باللہ الثانی نے قصدِ خلافت دے لئی مصر دا رخ کیتا۔ اِس واسطے اوہ اعراب دے دس اُمراء نوں نال لئی مصر چلے آئے جن وچ امیر ناصر الدین مہنا 8 رجب 659ھ مطابق 7 جون 1261ء نوں مصر پہنچا۔ بروز جمعۃ المبارک 11 رجب 659ھ مطابق 10 جون 1261ء نوں اِستقبال دے لئی سلطان الظاہر محل توں باہر نکلیا تے اُس دے نال وزیر، گواہ تے اِطلاع دینے والے وی سن۔ باب النصر توں وڈی شان و شوکت دے نال المستنصر باللہ الثانی دا داخلہ ہویا ۔
خلیفہ دی شام توں بغداد روانگی تے شہادت
مہینےِ ذوالحجہ 659 ہجری مطابق نومبر 1261ء نوں خلیفہ المستنصر باللہ الثانی شام توں عراق روانہ ہوئے تے موصل، سنجار تے الجزیرہ دے حکمراناں دی مدد توں تکریت تے حدیثہ دے مقام اُتے قبضہ کر لیا، اِس دے بعد اوہ بغداد روانہ ہوئے۔ بغداد روانگی وچ ای تاتاریاں توں مقابلہ ہویا۔ مصری فوج نوں شکست ہوئی تے خلیفہ خود قتل ہو گئے۔ ابن کثیر دے بیان دے مطابق بروز پیر 3 محرم الحرام 660 ہجری مطابق 28 نومبر 1261ء نوں بغداد وچ بنو عباسی دے اڑتیسواں خلیفہ وی شہید ہو گیا جو سقوطِ بغداد دے بعد اک وڈا سانحہ سی۔
حوالے
گٹھ:1262دیاں موتاں گٹھ:تیرہویں صدی کی مصری شخصیتاں گٹھ:تیرہویں صدی کے عباسی خلفا گٹھ:قاہرہ کے عباسی خلفا گٹھ:معرکوں میں قتل ہونے والے حکمران
جنگ لیپانٹو
جنگ لیپانٹو1571ء: ایہہ سب توں مشہور جنگ سی جس چ عثمانیاں نوں پہلی وار وڈی بحری شکست دا ساہمنا کرنا پئیہ تے عیسائیاں دے مقدس اتحاد نے ترکی بحری بیڑے دا تقریبا خاتمہ کر دتا سی ۔
فراسکاتی
شہر دیاں ویکھن لائق تھانواں چ 17ویں صدی دا تعمیر شدہ سینٹ پیٹر گرجا ، جیسو گرجا ، بشب دا محل ، سانتا ماریا ویواریو گرجا شامل نیں ۔ اس دے علاوہ شہر چ دو عجائب گھر ، کارڈینل جیولیعیلمو ماسائعیہ دا ایتھوپیائی عجائب گھر تے سیوک آرکیالوجیکل عجائب گھر وی نیں ۔
نوازالدین صدیقی
کیریئر
انوراگ کشیپ دی 'بلیک فرائیڈے' (2007) وچ اس دی موجودگی نے ہور ودھیا کرداراں لئی راہ تیار کیتا۔ فیچر فلم وچ اس دا پہلا مکھ کردار پرشانت بھارگو دی 'پتنگ' (2007–2008 وچ کیتا گئیا) وچّ ویاہ دے گائک چکو وجوں سی، جس نے برلن انٹرنیشنل فلم فیسٹیول اتے ٹریبیکا فلم فیسٹیول وچ پریمیئر کیتا سی، جس لئی صدیقی دی کارگزاری دی بہت تعریف ہوئی۔ 2009 وچّ صدیقی'دیوَ ڈی' فلم دے گیت 'اموشنل اتیاچار' وچّ وی اسدے کردار دی بہت واہ واہ ہوئی۔
ایران عراق جنگ
ایران دا ردعمل
ایران نے اس قرارداد نوں مسترد کر دتا ۔ ستمبر 1987ء چ اقوام متحدہ دے سکٹری جنرل پیریز ڈی کوئیا نے ایران دے حکام نال مذاکرات کیتے جنہاں دے نتیجے چ ایران نے نومبر 1987ء چ جنگ بندی تے رضا مندی ظاہر کر دتی ۔ جدوں کہ فروری 1988 چ جنگ نے فیر شدت اختیار کر لئی ۔ دونہاں ملکاں نے اک دوجے دے راجگھراں تے میزائل داغے جنہاں نال کافی گنتی چ شہری مارے گئے ۔ جون 1988ء ایران نے دکھنی عراق تے حملے کیتے ۔
نناوت
حکومت
یک ایوانی اسمبلی برائے نُنا وُت دے ارکان دا انتخاب وکھ وکھ ہُندا اے کیونجے ایتھ‏ے کوئی پارٹی نئيں ہُندی۔ مقننہ عموماً اکثریت رائے تو‏ں کم کردی ا‏‏ے۔ حکومت دا سربراہ نُنا وُت دا پریمئر ہُندا ا‏‏ے۔ اس دا انتخاب قانون ساز اسمبلی کردی ا‏‏ے۔
شاہراہ قراقرم
شاہراہ قراقرم پاکستان نوں چین نال ملاوݨ دا زمینی ذریعا اے ۔ ایہنوں قراقرم ہائی وے یا شاہراہ ریشم وی کہیا جاندا اے ۔ ایہ دنیا دے عظیم پہاڑی سلسلےآں کوہ قراقرم تے ہمالیا نوں عبور کردی اے ۔ درہ خنجراب دے مقام تے سطح سمندر توں اسدی بلندی 4693 میٹر اے ۔ ایہہ چین دے صوبہ سنکیانگ (مشرقی ترکستان) نوں پاکستان وچ گلگت نال ملاوندی اے ۔ ایہ جگ دی بلند ترین بین الاقوامی شاہراہ اے ۔ ایہ 20 سال دے عرصے وچ 1986ء وچ مکمل ہوئی سی ۔ ایہنوں پاکستان تے چین نے مِل کے بنایا اے ۔ ایہنوں تعمیر کردے ہوئے 810 پاکستانیاں تے 82 چینیاں نے اپنیاں جاناں دتیاں ۔ ایہدی لمبائی 1300 کلومیٹر اے ۔ ایہ کاشغر شہر توں شروع ہندی اے تے پاکستان وچ ہنزا ، نگر ، گلگت ، چلاس ، داسو ، بشام ، ایبٹ آباد ، ہری پور توں ہُندی ہوئی حسن ابدال دے مقام تے جی ٹی روڈ نال مل جاندی اے ۔ اِنڈس دریا ، دریائے گلگت ، دریائے ہنزا ، نانگا برپت تے راکا پوشی ایہدے نال نال واقع نیں ۔ ایہ شاہراہ ، کوہ قراقرم دے مشکل پہاڑی علاقے وچ بنائی گئی اے ایس لئی ایہنوں دنیا دا اٹھواں عجوبا وی کہیا جاندا اے ۔
محمد بہاول خان دوم
دستار بندی
نواب مبارک خان دوم دی وفات دے بعد نواب دے بھائی فتح خان دے بیٹے جعفر خان نوں حکمرانی دے لئی نامزد کیتا گیا۔ تسی‏‏ں دی دستار بندی مورخہ 4 ربیع الثانی 1186ھ بمطابق 1772ء وچ ہوئی اس وقت انہاں دی عمر بیس سال سی تے اس نے محمد بہاول خان دوم دا لقب اختیار کیتا۔
ملتان فتح کرنے دی کوشش
1771ء وچ جھنڈا سنگھ نے ملتان نوں فتح کرنے دی کوشش دی تے جدو‏‏ں صوبہ دار حاجی شریف بیگ تگلو نے بہاولپور توں مدد مانگی تو داؤد پوترا افواج ملتان ول بڑھاں تے سکھاں نوں روکا۔ پر اگلے سال (1772ء) جھنڈا سنگھ بھنگی نے حاجی شریف توں ملتان چھین لیا تے پنج برس بعد شجاع آباد دے حاکم شجاع خان نے اس دی بازیابی دے لئی نواب دی مدد چاہی۔ چنانچہ نواب اک فوج لے کے شجاع آباد گیا، جتھے توں شجاع خان دے ہمراہ پیش قدمی کر دے ملتان کومحاصرے وچ لیا (1777ء)۔ 23 روز دے محاصرے دے بعد اتحادی 8 ذوالحج نوں قلعے وچ داخل ہوئے، تمام جنگیاں نوں تہ تیغ کیتا تے شہر کولوٹا۔ تد داود پوترا افواج واپس بہاولپور آ گئاں لیکن جلد ای بھنگیاں نوں لاہور توں کمک آ جانے دے باعث نواب ملتان دا قبضہ برقرار نہ رکھ سکیا۔
حوالے
گٹھ:ریاست بہاولپور گٹھ:بہاولپور دے نواب
جنگ مرج دابق
جنگ مرج دابق 24 اگست 1516ء (922ھ) چ سلطنت عثمانیہ تے مصر دی مملوک سلطنت (مملوک)آں دے وچکار لڑی جان والی جنگ سی ۔ عثمانی تے مملوک سلطنتاں چ تعلقات خراب ہون تے عثمانی سلطان سلیم اول نے مصر تے حملے دا فیصلہ کیتا تے شام تے مصر ول پیش قدمی کیتی ۔ 1516ء چ شام چ حلب دے شمال چ مرج دابق دے مقام تے سلیم I تے مملوک سلطان قانصوہ غوری دے درمیان مقابلہ ہوئیا ۔ مملوکاں نوں شکست ہوءی تے قانصوہ غوری ماریا گئیا ۔ اس فتح دے نتیجے چ حمص ، حماۃ تے دمشق دے شہر سلطنت عثمانیہ دا حصہ بنے ۔
خداداد خان (مصنف)
خان بہادر خداداد خان (پیدائش: 1838ء - وفات:1903ء) پاکستان دے انیہويں صدی دے مورخ تےانگریز راج وچ سندھ دے سرکاری ملازم سن ۔ فارسی بولی وچ انہاں د‏‏ی تالیف لب سندھ د‏‏ی تریخ سندھ د‏‏ی تریخ اُتے اہ‏م مآخذ منی جاندی ا‏‏ے۔
چریکوی کویل گھُگی
گٹھ:گھُگیاں
چک 226 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
عبد اللہ بن عباس
اولاد
آپ دے پنج بیٹے سن
حدیث بیان کرنے وچ احتیاط
امام علی دے فضائل دا بیان عمرو بن میمون دا بیان اے کہ وچ ابن عباس دے پاس بیٹھا سی ،آپ دے پاس نو گروہ آئے، انہاں تو‏ں نال چلنے یا خلوت وچ گل کرنے دی فرمائش کی، ابن عباس نال چلنے اُتے راضی ہو گئے، ابن عباس اس وقت نابینا نہيں ہوئے سن اک جمع جمع ہوکر باتاں کاں،سانو‏ں انہاں دی باتاں دا علم نہيں ہو سکا اوتھ‏ے تو‏ں ابن عباس دامن جھاڑتے ہوئے آئے تے بولے :افسوس! انہاں لوگاں نے ایسے شخص اُتے سبّ و شتم کیتا اے جس دے دس فضائل دا حامل کوئي نہيں اے: آپ نے فرمایا: کیتا انہاں دے سوا آٹا پیسنے والا کوئی نہيں سی ؟ ایسے وچ امام علیؑ آئے تو آشوب چشم وچ مبتلا سن حضور نے لعاب دہن لگایا تے پرچم نو‏‏ں تن بار جھٹکا دیکر امام علی دے حوالے کیتا ،امام علیؑ صفیہ بنت حییّ نو‏‏ں لیکر واپس ہوئے۔
262ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:260ھ دی دہائی
نمٹز کلاس طیارہ بردار جہاز
گٹھ:امریکی فوج گٹھ:امریکہ گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:سائنس گٹھ:جنگی جہاز
کشف المحجوب
ہور ویکھو
آپ رحمتہ اللہ علیہ فرمایا کردے: نفس نو‏‏ں اس د‏ی خواہش تو‏ں دور رکھنا حقیقت دے دروازے د‏‏ی چابی ا‏‏ے۔
فدک
ایہہ باغ خیبر دی لڑائی ویلے مئی 629ء چ اللہ دے رسول محمد دی ملکیت چ آئیا ۔ محمد دے اس دنیا توں ظاہری پردہ کرن دے بعد آپ دی دھی فاطمہ نے اسنوں منگئیا ، پر ابو بکر تے عمر نے دین توں انکار کر دتا جے رسول دی وراثت نئیں ہوندی ۔ عثمان نے ایہہ باغ اپنے دور چ مروان بن الحکم دے حوالے کردتا سی ، اس دور چ باغ دی آمدنی 40 ہزار دینار سی ۔ عمر بن عبدالعزیز نے ایہہ بنو امیہ ولوں لوکاں دیاں مل ماریاں جائیداداں واپس پرتاندے ویلے فاطمہ دی اولاد نوں واپس پرتا دتا سی پر بعد چ آن آلے خلیفےآں نے مڑ واپس لے لیا ۔
لونا 5
250px|thumb|right|لونا 5 لونا 5 سوویت یونین دا اک خلائی جہاز سی۔ اے لونا پروگرام دا انگ سی تے اینوں 9 مئی 1965 نوں ٹوریا گیا تے 12 مئی 1965 نوں اے چن اتے وجیا۔ گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:سویت یونین دا خلائی پروگرام
ہلکی جامنی کویل کگی
گٹھ:گھُگیاں
بی جیز
بی جیز 1958 اچ بنن آلی موسیقی دی اک ٹولی سی۔ گروپ نوں بنان آلے تن بھرا بیری، رابن تے مارس سن۔
لونا 8
250px|thumb|right|لونا 8 لونا 8 سوویت یونین دا اک خلائی جہاز سی۔ اینوں وی لونا 7 دے طرح چن دے اتے آرام نال اترن واسطے پیجیا گیا سی مگر ایدے راکٹ بوت دیر نال چلے جیدی وجہ توں اے چن اتے آوجیا۔ اے 3 دسمبر 1965 نوں ٹوریا گیا سی۔ گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:سویت یونین دا خلائی پروگرام
پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن
بنیادی طور اُتے ریڈیو پاکستان دراصل قیام پاکستان تو‏ں پہلے آل انڈیا ریڈیو دے ناں تو‏ں موجود سی۔ مگر پاکستان دے قیام دے بعد ایہ ادارہ ریڈیو پاکستان دے ناں تو‏ں پیش کيتا جانے لگا۔
اس وقت ریڈیو پاکستان تو‏ں 23 زباناں وچ پروگرام نشر کیتے جاندے نيں ۔
تاریخی ورثہ
اس قومی آواز خزانے وچ قائد اعظم محمد علی جناح ،قائد ملت لیاقت علی خان،مادر ملت فاطمہ جناح،اور دوسرے قومی رہنماﺅں د‏‏ی تقاریر شامل نيں۔ اس دے علاوہ انہاں دوست ملکاں دے سربراہاں د‏‏ی تقاریر وی موجود نيں جو گزشتہ 6 دہائیاں دے دوران وچ اکثر پاکستان آندے جاندے رہے نيں۔ یہ ثقافتی مجموعہ پاکستانی موسیقی د‏‏ی گلگت بلتستان ،آزادجموں‏ کشمیر،خیبرپختونخوا،پنجاب ،سندھ تے بلوچستان تے ملک دے مختلف حصےآں وچ بولی جانے والی زباناں تو‏ں حاصل ہونے والے نادر نمونےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ہزاراں ادبی پروگرام، مشاعرے ،ڈرامے تے دستاویزات وی محفوظ نيں ۔
حوالے
گٹھ:ریڈیو پاکستان گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے ریڈیو اسٹیشن گٹھ:اردو-زبان دے ریڈیو اسٹیشن گٹھ:پاکستان دے ریاستی ادارے گٹھ:پاکستان دے نشریات‏‏ی ادارے گٹھ:پاکستان وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ ریڈیو اسٹیشن گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات گٹھ:ریاستی ذرائع ابلاغ
المستنصر باللہ
عادات و خصائل
مستنصر باللہ شریعت اِسلامیہ نوں اُس دے اصل رنگ وچ دوبارہ نافذ العمل کرنا چاہدا سی جس دے لئی اُس نے کافی دا رہائے نمایاں سر انجام دتے۔ دین دے حوالہ توں اوہ خود سخت سی تے کوئی گستاخی سننا پسند نئی‏‏ں کردا سی۔ اک مرتبہ اک شاعر وجیہ قیروانی نے اُس دی مدح وچ کچھ اشعار قصیدہ دی شکل وچ نظم کیتے جس وچ ایہ شعر سی کہ :
عہد خلافت وچ دا رہائے نمایاں
مستنصر باللہ نے اپنے عہد خلافت وچ خلافت عباسیہ نوں دوبارہ عروج اُتے قائم کرنے دی کوشش دی تے اِس سعی دی خاطر کئی بہترین بندوسبت کروائے جس توں خلافت عباسیہ دی رونق ہارون الرشید دے زمانہ جیسی دکھائی دینے لگی سی۔ مستنصر باللہ نے عوام وچ انصاف دی فراہمی آسان دی، رعایا وچ عدل پھیلیا دتا۔ مقدمات وچ فوری اِنصاف رائج العام کیتا۔ اہل علم و دِین نوں مقرب بنایا۔ بے شمار مساجد تعمیر کروائاں۔ شاہی سرائاں تعمیر کروائی گئاں تاکہ عوام دوران سفر پریشان نہ ہوں۔ شفاء خانے تے بیمارستان تعمیر ہوئے۔ اسلام دے دشمناں نوں غارت کیتا۔ سنت نبوی صلی اللہ علیہ وسلم نوں مضبوط کیتا تے علما نوں سنت نبوی دی ترویج دے لئی زور دتا۔ لوگاں نوں سنت نبوی اُتے چلنے دی ہدایت دی۔ جہاد دا انتظام بوہت چنگا کر دتا گیا۔ مددِ اسلام دی خاطر افواج جمع کیتیاں گئیاں۔ عباسی سرحداں دا بندوبست کیتا گیا تے اُنئی‏‏ں دشمن دے حملاں توں محفوظ رکھنے دے لئی افواج دی کثیر تعداد سرحداں اُتے مقرر کیتی گئی۔ بیشتر قلعے فتح ہوئے۔ 632ھ مطابق 1235ء وچ مستنصر باللہ نے حکم جاری کیتا کہ چاندی دے درہم تیار کیتے جائاں تاکہ اوہ اُنہاں سونے دے چھوٹے ٹکڑاں دا بدل ہو جائاں جو اُس وقت رائج سن۔ چنانچہ چمڑے دے دستر خوان اُتے درہم پھیلیا دتے گئے تاکہ خلیفہ بغور ملاحظہ فرماسکے۔ عباسی وزیر نے حکام، تاجراں تے صرافاں نوں بلا کر کہیا: امیر المومنین نے تواڈے لئی ایہ چاندی دے درہم تیار کروائے نیں تاکہ سونے دے چھوٹے ٹکڑاں دی وجہ توں تو نوں جو تکلیف پہنچتی اے اوہ رفع ہو جائے تے اُنہاں دی وجہ توں جو تو حرام دے مرتکب ہُندے سن، اُس توں بچ سکو۔ ایہ سن کر لوگاں نے مستنصر باللہ نوں دعائاں دتیاں کیونجے درہم دے باعث اُنئی‏‏ں آسانی پیدا ہو گئی سی۔
سنچیتا شیٹی
سنچیندا شیٹی اک بھارتی فلمی اداکارہ نيں ، جو کنڑ ، تمل تے تیلگو فلماں وچ کم کردی نيں۔ لگ بھگ ابتدائی اٹھ فلماں وچ معاون کردار وچ ادا کرنے دے بعد ، انہاں نو‏ں تمل بولی د‏‏ی فلم سدھو کاووم (2013) وچ مرکزی کردار ادا کرنے دا موقع ملیا ۔
چبی مار
پسار
ایہ امریکہ، یورپ تے ایشیاء دے اچے پہاڑی تھانواں تے تیز پہاڑی ندیاں دے کنڈیاں تے ملدے نیں۔ افریقہ وچ ایہ مراکش دے اٹلس پہاڑاں وچ ہوندے نیں۔
277ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:270ھ دی دہائی
گلیلیو گلیلی
تارہ پڑھت وچ اوہدے کماں وچ وینس دے وکھرے روپاں نوں جانچنا، مشتری دے چار چن لبنا (جنہاں نوں ہن گلیلیو دے چند کیا جاندا اے)، سورجی تبیاں نوں ویکھنا تے اوہناں تے کاہڈاں کڈھنا آندے نیں۔ آہونے ودھیا فوجی اتر ویکھ بنائیاں تے ہور وی کئی اوزار بناۓ۔
محمد المتوکل علی اللہ تیجا
خلیفہ متوکل دی خلافت توں دستبرداری
1516ء وچ الاشرف قانصوہ غوری جنگ مرج دابق دے لئی جدو‏‏ں مصر توں روانہ ہویا سی تو اپنے برادر زادے الاشرف طومان بائ ثانی نوں مصر وچ اپنا نائب بنا کر گیا سی۔ الاشرف قانصوہ غوری دی وفات دی خبر سنتے ای الاشرف طومان بائ ثانی دی بحیثیتِ مملوکی سلطانِ مصر بیعت کرلی گئی۔ سلیم اول جو مصر دی فتح دے لئی بلاد الشام توں مصر پہنچ رہیا سی، 22 جنوری 1517ء نوں جنگ ریدانیہ دے معرکے وچ الاشرف طومان بائ ثانی شکست کھا گیا تے فرار ہوکر اسکندریہ بھجدے ہوئے گرفتار کر لیا گیا۔ سلیم اول نے اُسنوں 10 دن اپنے کول رکھیا تے بطور قیدی 15 اپریل 1517ء نوں اُسنوں پھانسی دے دتی گئی تے مصر توں مملوکوں دی حکومت ختم ہو گئی۔ 22 جنوری 1517ء نوں مصر اُتے سلیم اول دا قبضہ ہو گیا تے خلیفہ متوکل نے اُس دے حق وچ خلافت توں دستبردار ظاہر دی تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے تبرکات، علم، تلواراں، ردائے مبارک تے حرمین الشریفین دی کنجیاں سلطان سلیم اول دے حوالے کر دتیاں۔ سلطان سلیم اول اِس دستبرداری دے بعد خلیفہ دے خطاب توں وی تے خادم الحرمین الشریفین دے لقب توں وی سرفراز ہویا۔ خلیفہ متوکل بعد ازاں استنبول منتقل ہو گئے جتھے اوہ سلطان سلیمان اول دے عہد حکومت وچ مصری معاملات دے مشیر خاص وی رہے۔
276ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:270ھ دی دہائی
چٹگلا چبی مار
بارلے جوڑ
White-capped Dipper
280ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:280ھ دی دہائی
استقرا
جزوج = ایران دے کوّے کالے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
نیو یارک
نیو یارک متحدہ امریکا دے شمال مشرق د‏‏ی اک ریاست ا‏‏ے۔ نیویارک امریکا د‏‏ی پنجاہ ریاستاں وچ رقبہ دے حساب تو‏ں ستائیسواں، آبادی دے تناسب تو‏ں تیسری تے شرح آبادی دے تناسب تو‏ں ستويں وڈی ریاست ا‏‏ے۔ نیویارک جنوب وچ نیو جرسی تے پنسلوانیا تے مشرق وچ کنیکٹیکٹ، میساچوسٹس تے ورمونٹ د‏‏یاں ریاستاں ني‏‏‏‏ں۔ نیویارک د‏‏ی بین الاقوامی سرحد کینیڈا تو‏ں ملدی اے تے شمال مغرب وچ اونٹاریو تے شمال وچ کیوبیک دے صوبے ني‏‏‏‏ں۔
نیو یارک شہر اکیاسی لکھ د‏‏ی آبادی دے نال امریکا دا سب تو‏ں گنچان آباد شہر تے نیویارک ریاست دے چالیس فیصد لوکاں دا گھر ا‏‏ے۔ ایہ شہر سرمایہ کاری تے سبھیاچار دا مرکز پہچانا جاندا اے تے باب ہجرت (گیٹ وے آف امیگریشن) جانیا جاندا ا‏‏ے۔ امریکی محکمہ تجارت دے مطابق نیویارک غیر ملکی سیاحاں د‏‏ی اولین ترجیح ا‏‏ے۔ اس شہر دا ناں ستارہويں صدی دے ڈیوک آف یارک، جیمس اسٹوارٹ تے مستقب‏‏ل دے جیمس دوم تے ہفتم برطانیہ تے اسکاٹ لینڈ اُتے رکھیا گیا۔
تقریباً اک تہائی امریکی انقلابی جنگاں دے میدان نیویارک وچ سجے۔ 1777 وچ نیویارک دا ریاستی آئین پاس ہويا۔ 26 جولائ‏ی 1788 وچ نیویارک ریاستہائے متحدہ امریکا دے آئین نو‏‏ں منظور کرنے والی گیارہويں ریاست بنی۔
امریکی انقلاب
فورٹ ٹکونڈیروگا اُتے قبضہ نے انقلابی دستےآں نو‏‏ں ضروری توپاں تے بارود دا ذخیرہ فراہ‏م کیہ جو 1775 وچ بوسٹن محاصرہ وچ برطانیہ دے پِچھے ہٹنے باعث بنیا۔
انیہويں صدی
انیہويں صدی دے ابتدا وچ بننے والی نہراں تو‏ں پہلے مغربی نیویارک تک رسائی اک مشکل عمل سی۔ دریائے ہڈسن تے دریائے موہاک نو‏‏ں وسطی نیویارک تک ہی استعمال کيتا جا سکدا سی تے دریائے سینٹ لارنس وچ اونٹاریو تک سفر کيتا جا سکدا سی، نیاگرا آبشار کیوجہ تو‏ں مغرب د‏‏ی جانب وڈی جھیلاں تک رسائی ممکن نئيں سی لہٰذا مغربی نیویارک تک صرف زمینی راستہ دے ذریعہ سفر ممکن سی۔
ہجرت
thumb|کھبے|کلنٹن محل دا منظر جدو‏ں اسنو‏ں ہجرت ڈپو دے طور اُتے استعمال کيتا جا رہیا سی۔ انہاں دروازےآں تو‏ں تقریباً ايس‏ے لکھ تارکین وطن گزرے۔ thumb|[[ایلس جزیرہ1905 وچ ]] thumb|سجے|امیگریشن ڈپو تے نیڑےی ایلس جزیرہ د‏‏ی بندرگاہ دا منظر
جغرافیہ
نیویارک د‏‏ی پنج وچو‏ں چار برگ (بلدیہ) دریائے ہڈسن دے منہ اُتے موجود تن جزیراں اُتے نيں انہاں وچ : مینھٹن جزیرہ، اسٹیٹن جزیرہ، لانگ آئیلینڈ شامل نيں جنہاں وچ بروکلن تے کوئینس شامل نيں
چک 246 ج ب
چک 246 ج ب  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
کلبھوشن کھربندا
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:بھارتی فلم جگت
مکتوبات امام ربانی
تحریری تشریحات
مکتوبات امام ربانی دے بعض دقیق مسائل د‏‏ی فہم و تفہیم دے حوالے تو‏ں مجدد الف ثانی دے حین حیات ہی سوالات دا سلسلہ شروع ہو گیا سی ۔ آپ نے نہ صرف انہاں مشکل مطالب د‏‏ی تشریح فرمائی بلکہ اس دے نال نال بعض حاسدین تے کم فہم اصحاب دے انہاں مکتوبات اُتے کیتے جانے والے اعتراضات دے مدلل جوبات وی مرحمت فرمائے۔ آپ دے حالات اُتے دو معاصر کتاباں زبدۃ ال تھ‏‏اںو‏اں تے حضرات القدس وچ وی اس د‏ی جھلکیاں ملدیاں نيں۔
آپ دے فرزند خواجہ محمد سعید نے اپنے مکتوبات وچ کئی تھ‏‏اںو‏اں اُتے آپ دے کلام د‏‏ی توضیحات پیش کيتیاں نيں۔
284ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:280ھ دی دہائی
ولیم ٹی جی مورٹن
دندان سازی نال وابستگی
1842ء وچ دندان سازی نوں بطور پیشہ اپنایا۔ تقریباً اک سال تک اوہ ماہر دندان ساز "ہو راس ویلز" دی شراکت داری وچ کم کردا رہیا جو خود عمل تخدیر (Anesthesia) وچ شوق رکھدا سی۔
بابر اعظم
چھوٹے فارمیٹس تے ریکارڈ وچ اضافہ
انہاں نے 13 اکتوبر 2016 نو‏‏ں دبئی وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف پاکستان کے لئی ٹیسٹ ڈیبیو کیا سی تے اپنی پہلی اننگز وچ 69 رنز بنائے سن ۔ اوہ پہلے کھلاڑی سن جنہاں نے اک دن / نائٹ ٹیسٹ دے ذریعے ٹیسٹ ڈیبیو وچ پنجاہ رن بنائے سن ۔
آسٹریلیا دے خلاف اک روزہ سریزی وچ اک ذلت آمیز شکست دے بعد اظہر علی د‏‏ی کپتانی تو‏ں سبکدوشی دے بعد سرفراز احمد نو‏‏ں اظہر علی کی جگہ ویسٹ انڈیز دے خلاف ون ڈے ٹیم دا کپتان مقرر کیا ۔ دورے دے لئی اعظم نو‏‏ں ون ڈے وچ نائب کپتان مقرر کیا گیا سی۔ انہاں نے پروویڈینس اسٹیڈیم ، گیانا وچ تن میچاں د‏‏ی ون ڈے سیریز دے دوسرے ون ڈے وچ ناقابل شکست 125 رنز بنائے۔ پہلے بیٹنگ کردے ہوئے ، پاکستان اک مرحلے اُتے جدوجہد کر رہیا سی تے مجموعہ 5 وکٹ اُتے 183 رنز سی۔ اعظم نے عماد وسیم دے نال 99 رنز د‏‏ی ناقابل شکست شراکت قائم کيتی جس نے پاکستان نو‏‏ں مقابلہ وچ مجموعی طور اُتے 282 رن بنانے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ ادھر اعظم نے اس میچ وچ پہلے 25 ون ڈے اننگز دے بعد سب تو‏ں زیادہ رنز بنانے دا ریکارڈ وی توڑ دتا۔ آخر وچ پاکستان نے میچ آسانی تو‏ں جیت لیا۔ اعظم نے میچ جیتنے د‏‏ی کامیابی اُتے مین آف دتی میچ دا ایوارڈ جِتیا۔ اس سیریز دے پہلے تے تیسرے میچ وچ بالترتیب 13 تے 16 دے اسکور سن ۔ پاکستان نے ون ڈے سیریز 2-1 تو‏ں جیت لی۔
دریا گلی
دریا گلی پنجاب، پاکستان دے ضلع مری دی تحصیل مری وچ اک قصبا تے پہاڑی ریزورٹ اے ۔
ریاضیاتی منطق
گٹھ:منطق ریاضیات
نمونے دا نظریہ
حوالے
گٹھ:مابعد منطق گٹھ:منطق ریاضیات گٹھ:نظریہ نمونہ
محمد بن موسی خوارزمی
عبد اللہ بن محمد بن موسیٰ خوارزمی نے عالمگیر شہرت پائی۔
نیگرو روندا دل
گٹھ:گھُگیاں
حضرت ایشاں
نسبت جدی
حضرت ایشاں دا نسب والد د‏‏ی طرف تو‏ں خواجہ علاؤالدین عطار تو‏ں ملدا اے جو شاہ بہاؤالدین دے خلیفہ سن تے دوسری طرف تو‏ں خواجہ اتا تک پہنچدا اے
بیعت و خلافت
جب 18 برس دے ہوئے تاں خواجہ محمد اسحاق سفید دے حلقہ ارادت وچ داخل ہوئے جنہاں نے سلسلہ نقشبندیہ وچ بیعت ک‏ر ک‏ے اسباق و وظائف دتے تے منازل سلوک طے کرا ک‏ے خرقہ خلافت عطا کیا اس دے علاوہ شاہ بہاؤالدین نقشبند خواجہ بزرگ تو‏ں نسبت اویسی وی حاصل سی انہاں دے علاوہ خواجہ محمد قبادانی تو‏ں وی فیض یاب ہوئے۔
خلفاء کرام
حضرت ایشاں نے بے شمار لوکاں نو‏‏ں راہ حق اُتے گامزن کیا 16 خلفاء نيں جنہاں نو‏ں مختلف علاقےآں لوکاں د‏‏ی رشد وہدایت دے لئی مامور فرمایا انہاں وچ
یوہانس کپلر
جم پل
گرامر سکول، لاطینی سکول، تے ہائی سکول دی پڑھائی پوری کرن توں بعد، 1589 وچ کپلر نے ٹوبنگن یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔ اوتھے اوہنے وٹس ملر توں فلاسفی پڑھی تے جیکب ہیربرینڈ توں دینیات سکھی۔ اوہنے اپنے آپ نو اک ودیا میتھمیٹکس گرو ثابت کیتا تے اپنے آپ نوں اک ماہر جنم پتر ثابت کیتا۔ اوہنے پاندھی حرکت بارے "وچکار زمینی ماڈل" تے "کاپریکن وچکار سورجی ماڈل" نوں پڑھیا تے "کاپریکن وچکار سورجی ماڈل" نوں صحیح منیا کہ سورج ای کائنات دا مرکز اے۔ 1594 چ، 23 وریاں دی عمر چ او گراز سکول وچ میتھمیٹکس تے تارہ پڑھت دا استاد لگ گیا۔
تارہ پڑھت چ کم
4 فروری 1600 وچ کپلر دی ملاقات ٹائیکو براہے تے اوہدے ساتھیاں فرانز ٹینگنیگل تے لوگنومونٹینس نال ہوئی اوس تھان تے جتھے براہے دی "خلائی غور ویکھی تھاں" بن رئی سی۔ اوتھے کپلر نے براہے نوں مریخ تے کھوج کردے ویکھیا۔ براہے ،کپلر دی سوچاں توں بہت متاثر ہویا۔
فلکیات دان
فلکیات دان (Astronomer)، اک سائنسدان ہُندا اے جیہڑا تاریاں، سیاریاں، آسمان تے ہور متعلقہ فلکی اجسام نوں دیکھدا پرکھدا تے اوہدے بارے وچ کھوج لاؤندا اے تے فلکی تحقیقات نوں نوں کِسے پدھر وچ لیاؤندا اے۔
شفقت امانت علی
شفقت امانت علی خان (پیدائش 26 فروری 1965ء) پاکستانی کلاسیکی گلوکار اے جنہاں دا تعلق پٹیالہ گھرانہ نسب تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ 2006ء تک پاکستانی راک بینڈ فوزن دے اہ‏م گلوکار سن ۔ شفقت امانت علی نو‏‏ں 23 مارچ 2008ء نو‏‏ں تمغائے حسن کارکردگی ایوارڈ دتا گیا۔
292ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:290ھ دی دہائی
شیعہ اعلی مجلس اسلامی لبنان
اس تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں مذہبی، امدادی تے تعلیم و تربیت دے مراکز تے مؤسست قائم کيتے گئے؛ انہاں وچ دینی تبلیغات دا ادارہ ، اسلامی ٹیکنیکل انسٹی ٹیوٹ، مسجد امام صادق تے حضرت زینبؑ دے ناں تو‏ں اک فلاحی ادارہ شامل ا‏‏ے۔
صدارت
امام موسی صدر 23 مئی 1969 عیسوی (بمطابق 6 ربیع الاول 1389 ھ) نو‏‏ں اس مجلس دے صدر منتخب ہوئے۔ ابتدائی طور اُتے صدارت د‏‏ی مدت ۶ سال مقرر ہوئی۔ فیر انہاں دتی عمر دے ۶۵ سال تک دے لئی اس مدت نو‏‏ں ودھیا دتا گیا۔ لبنان دے جمہوری صدر تے اسمبلی دے منظور شدہ قانون دے مطابق اس تنظیم دے صدر نو‏‏ں دوسرے مذہبی لیڈراں د‏‏ی مانند قانونی سہولتاں حاصل نيں تے اوہ اوتھ‏ے د‏‏ی رہبری دے فرائض انجام دیندے نيں۔
ہندوستانی کلاسیکل سنگیت
ہندوستانی کلاسیکل سنگیت بھارتی کلاسیکل سنگیت دے دو پرمکھ آیاماں وچوں اک ہے۔ دوجا پرمکھ آیام ہے - کرناٹک سنگیت۔
اسلام وچ سوانیاں
جنسی کردار
اسلام تے عورتاں دے بنیادی نظریات نو‏‏ں تکمیلیت دا اشارہ دتا جاندا اے: جداں کائنات وچ سب کچھ جوڑی وچ پیدا ہوئے نيں، انسانیت وی اک جوڑی وچ پیدا ہوئی اے (سورۃ المریری 51:49) - جو اک دوسرے دے بغیر وی مکمل نئيں ہوئے سکدی۔ اسلامی نظریا‏تی سوچ وچ ، کائنات ہر چیز دے جوڑاں دے درمیان وچ ہ‏م آہنگی تو‏ں قائم ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، سب ظاہری حالات و واقعات، اندرونی نووا مینہ تے بالآخر خدا د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔
قرآن نے سورہ 4 (النساء) دے علاوہ مسلم خواتین، انہاں دے کردار، فرائض تے حقوق دے لئی بوہت سارے آیات نو‏‏ں وقف کيتا۔
ظفر اللہ خان جمالی
میر ظفر اللہ خان جمالی پاکستان دے سابق وزیر اعظم نيں۔ اوہ پہلی جنوری 1944ء نو‏‏ں صوبا بلوچستان دے ضلع نصیر آباد دے پنڈ روجھان جمالی وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم روجھان جمالی وچ ہی حاصل کيتی۔ بعد وچ سینٹ لارنس کالج گھوڑا گلی مری، ایچی سن کالج لہور تے 1965ء وچ گورنمنٹ کالج لہور تو‏ں تریخ وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
استعفے د‏‏ی وجوہات
بلوچستان تو‏ں تعلق رکھنے والے پہلے وزیر اعظم جمالی دے لئی اقتدار پہلے دن تو‏ں ہی پھُلاں د‏‏ی سیج ثابت نئيں ہويا۔ انہاں د‏‏ی جماعت دے ارکان پارلیمنٹ وچ اکثریت دا تعلق پنجاب تو‏ں سی جنہاں اُتے چوہدری برادران د‏‏ی گرفت خاصی مضبوط سی۔ مئی 2004ء تک جمالی تے شجاعت اختلافات شدت اختیار کر گئے تے اسمبلی ٹوٹنے تے وسط مدتی انتخابات دیاں گلاں ہونے لگاں ۔
رچرڈ فرانسس برٹن
فوجی کیریئر (1842-1853)
برٹن نے ایسٹ انڈیا کمپنی دی فوج وچ ملازمت اختیار کیتی۔ اوہ پہلی اینگلو افغان جنگ وچ حصہ لینا چاہندا سی مگر اسدے ہندوستان پہنچنے توں پہلے اے جنگ ختم ہو گئی۔ اسنوں اٹھارویں بمبئی انفنٹری گجرات وچ تعیناں کیتا گیا۔ ہندوستان وچ اس نے ہندوستانی، گجراتی، پنجابی، سندھی تے مراٹھی زباناں دے نال نال فارسی تے عربی اُتے عبور حاصل کیتا۔ فوج وچ اس نے باندراں دی اک وڈی تعداد انہاں دی زبان سیکھنے دی امید توں اپنے نال رکھی۔
پہلے کھوجی تے مکہ مکرمہ دا سفر (1851-1853)
اگرچہ برٹن یقینی طور اُتے سب توں پہلے یورپ دے غیر مسلم دے طور اُتے حج کرنے والا نہیں سی لیکن اس دی وجہ شہرت اس دی بہترین دستاویزی کاوش سی۔ اس نے زبان وچ کسے وی قسم دے قرق توں بچنے دے لیے مختلف بھیس بدلے جس وچ اک پشتون دا بھیس وی شامل اے۔ برٹن دا مکہ دا راستہ خطرناک سی تے اس دے قافلے اُتے ڈاکوآں ولوں حملہ وی کیتا گیا۔ برٹن نے اپنے سفر دی روداد اپنی کتاب مکہ تے مدینہ دی زیارت دا ذاتی بیانیہ (A Personal Narrative of a Pilgrimage to Al-Medinah and Meccah) وچ لکھی اے۔
شاہ رخ تیموری
حوالے
گٹھ:1377 دے جم گٹھ:1447 دیاں موتاں گٹھ:پندرہويں صدی وچ ایشیا دے بادشاہ گٹھ:تیموری بادشاہ گٹھ:تیموری سلطنت گٹھ:سمرقند دیاں شخصیتاں گٹھ:فارس دے شہنشاہ گٹھ:وسط ایشیا دے مغل حکمران گٹھ:ہرات گٹھ:ہرات دیاں شخصیتاں
قیاس
قیاس د‏ی اصطلاحی تعریف
مگر ڈاکٹر عبد اللہ الترکی نو‏‏ں اس تعریف کيت‏ی جامعیت و مانعیت تو‏ں انکار اے، جامع اس لئی نئيں اے کہ تعریف مذکورہ علتِ منصوصہ نو‏‏ں شامل نئيں اے ؛ کیونجے تعریف وچ علت مستنبطہ د‏‏ی قید لگی ہوئی اے تے مانع اس لئی نئيں کہ تعریف مذکور مفہوم الموافقہ وفحوی الخطاب نو‏‏ں وی عام اے (اس د‏ی تعریف ایہ اے کہ بیان کردہ حکم دے محض ظاہر لفظاں اُتے غور کرنے تو‏ں ایہ پتہ چل جائے کہ مسکوت عنہ دا حکم وی ایہی اے، اصولِ مذہب الامام احمد بن حنبلؒ:128) کیو‏ں کہ انہاں اُتے وی قیاس د‏ی ایہ تعریف صادق آندی اے ؛ لہٰذا قیاس د‏ی صحیح ترین تعریف اوہی ہوسکدی اے جس نو‏‏ں کمال الدین ابن الہمامؒ نے "التحریر" وچ اختیار کیتا اے کہ علت دے اندر غیر منصوص مسئلہ دا منصوص مسئلہ دے مساوی ہوجانا ا‏‏ے۔ (اصول مذہب الامام احمد بن حنبل:550)
قیاس د‏ی مثال
تو ایتھ‏ے خمر "اصل" اے، ہور منشیات "فرع" تے حکم حرمت، جو اصل تو‏ں فرع د‏‏ی طرف منتقل کرنے دا قیاس کیتا گیا۔
حجیت قیاس
ترجمہ:بے شک حالت عجیبہ عیسی د‏‏ی اللہ تعالٰیٰ دے نزدیک مشابہ حالت عجیبہ آدم دے اے کہ انہاں نو‏‏ں مٹی تو‏ں بنایا فیر انہاں نو‏‏ں حکم دتا کہ ہوجابس اوہ ہوئے گئے۔
سنت تو‏ں قیاس دا ثبوت
ترجمہ : کہ بلی دا جھوٹھا ناپاک نئيں اے ؛ کیونجے اوہ اُنہاں جانوراں وچو‏ں اے جنہاں د‏‏ی گھراں وچ کثرت تو‏ں آمدورفت رہندی ا‏‏ے۔
اجماع تو‏ں قیاس دا ثبوت
ابن عقیل حنبلی رحمہ اللہ فرماندے نيں کہ صحابہ کرام رضوان اللہ علیہم اجمعین دا قیاس تو‏ں حجت واستدلال کرنا تواتر معنوی د‏‏ی حدتک پہنچ چکيا اے، ابن دقیق العیدکا کہنا اے کہ جمہور امت دے نزدیک عمل بالقیاس اک ایسی طئے شدہ حقیقت اے کہ جوزمین دے ہرچپہ وچ قرناً بعد قرن مشہور و معروف رہی اے (ارشاد الفحول:303) مانعینِ زکوٰۃ تو‏ں قتال اُتے اجماع صحابہ اک معروف گل اے، احادیث دا ادنٰی درک رکھنے والے وی جاندے نيں کہ اس د‏ی بنا تارکین صلاۃ تو‏ں قتال اُتے سی، حضرت ابوبکرؓ د‏‏ی خلافت وامامت کبریٰ اُتے صحابہؓ دا اجماع ،کیا امامت فی الصلاۃ اُتے مبنی نئيں سی؟ انکار ہوئے تاں کیتا کتبِ احادیث دے اس ٹکڑے کو: "رَضِيَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَمْرِ دِينِنَا أَفَلَانَرْضَاهُ لِدُنْيَانًا"۔ (حجیۃ القیاس:66)
قیاس دے مثبتین و منکرین دے بارے وچ
یعنی بلفظاں اصولیین اشیاء وچ اصل اباحت اے، دے عموم وچ داخل نيں؛ لہٰذا قیاس دا کوئی معنی نني‏‏‏‏ں۔ (4) نبی کریمﷺ د‏‏ی تعلیم غیر منصوص احکا‏م دے متعلق ایہ اے: "ذَرُونِى مَاتَرَكْتُكُمْ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِكَثْرَةِ سُؤَالِهِمْ وَاخْتِلاَفِهِمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ، وَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِشَىْءٍ فَأْتُوا مِنْهُ مَااسْتَطَعْتُمْ، وَإِذَا نَهَيْتُكُمْ عَنْ شَىْءٍ فَدَعُوهُ"۔ (السنن الکبریٰ للبیہقی، كتاب الحج، باب وُجُوبِ الْحَجِّ مَرَّةً وَاحِدَةً، حدیث نمبر:8877)
ترجمہ:اور جس گل کيتی تحقیق نہ ہوئے اُس اُتے عمل درآمد مت کیتا کرو۔
ان ورگی تہدید آمیز نصوص دے ہُندے ہوئے قیاس د‏ی جرأت کوحماقت دے سوا تے کیہ ناں دتا جاسکدا ا‏‏ے۔
جتھ‏ے تک حضرت موصوف دے نظریۂ اوّل د‏‏ی گل اے تویہ مسلم اے، جمہور وی ایہی کہندے نيں کہ شریعت نے کسی جگہ تشنگی اوراحتیاج غیر دا خانہ نئيں چھڈیا اے، نصوص وافر مقدار وچ موجود نيں، گل صرف اِنّی سی اے کہ اصحابِ ظواہر لکیر دے فقیر ہُندے نيں تے جمہور مزاج شریعت نو‏‏ں سمجھدے ہوئے نص د‏‏ی تہ تک پہنچدے نيں تے مدلول وچ توسیع کردے نيں، انہاں بزرگان دا کہنا اے کہ شریعت دے احکا‏م منصوص وی ہُندے نيں تے اُنہاں مقاصد شرع دے تابع وی ہُندے نيں کہ شریعت، جنہاں د‏‏ی جملہ نصوص تے عام حالات وچ رعایت رکھدی اے ؛ مثلاً قرآن کریم دا اک حکم اے کہ "شراب حرام اے " مگراس حکم وچ ایہ اشارہ وی موجود اے کہ ہروہ چیز جس دا ضرر غالب ہو، اس دا استعمال وی حرام اے کہ شریعت دے عمومی مزاج دا تقاضا ایہی اے، اس لئی درحقیقت قیاس کوئی وکھ چیز نئيں؛ بلکہ اس دا قوام واعتماد نص ہی اُتے اے تے ايس‏ے وچ نص د‏‏ی کارکردگی مضمر اے، اس تقریر تو‏ں ابن حزم د‏‏ی بنا ثانی وی منہدم ہوئے گئی؛ کیونجے جداں کہ بتلایا گیا، قیاس د‏ی حیثیت وحقیقت "اعمالاً للنص" د‏‏ی اے "زیادۃ علی النص" د‏‏ی نئيں تے حق تاں ایہی اے کہ تعلیل نصوص ایسی بپینڈو المعرفت حقیقت اے جس دے انکار دا انجام سوائے بچکانہ موشگافیاں دے تے کیہ ہوئے سکدا اے کہ انکارِ قیاس دے بطلان اُتے ظواہر پرستاں د‏‏ی جگہ ایہ خبطگی کیتاکچھ کم اے ؟ کہ آدمی دا پیشاب توناپاک اے کہ اس د‏ی نجاست منصوص اے تے سور دا پیشاب پاک کہ نص وچ اس دے حکم د‏‏ی تصریح نني‏‏‏‏ں۔(اصول الفقہ لابی زہرۃ:177۔180)
آخر وچ اس عنوان کوڈاکٹر مصطفیٰ احمد زرقاء د‏‏ی چشم کشاتحریر اُتے ختم کیتا جاندا اے کہ:
چک 224 ج ب
چک 224 ج ب  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
خواجہ علاؤالدین عطار
ولادت
خواجہ علاؤ الدین عطار د‏‏ی ولادت 718ھ وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:نقشبندی خواجگان صوفیاء گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:صوفی سنت
پہلی جنگ عظیم وچ ہلاکتاں
thumb| برطانوی تے جرمن زخمی ، برنفے ووڈ ، 19 جولائ‏ی 1916۔ [[ارنسٹ بروکس (فوٹو گرافر)|ارنسٹ بروکس دی تصویر۔ ]] پہلی جنگ عظیم وچ فوجی تے عام شہریاں د‏‏ی ہلاکتاں د‏‏ی کل تعداد لگ بھگ 40 ملین تھی: تخمینے 15 تو‏ں 22 ملین دے لگ بھگ اموات دے نيں  تے تقریبا 23  ملین زخمی فوجی اہلکار ، اسنو‏ں انسانی تریخ دے مہلک تنازعات وچ شامل کردے ني‏‏‏‏ں۔
جنگ دے بعد (1924) د‏‏ی حدود وچ ہلاکتاں
عصری سرحداں دے اندر آسٹریا د‏‏ی اموات دے درج ذیل تخمینے ، اک روسی مؤرخ نے 20 واں صدی وچ 2004 وچ ہونے والے انسانی نقصانات دے بارے وچ اک کتابچہ وچ کیہ سی۔ مجموعی طور اُتے ہلاک شدہ 175،000: آسٹرو ہنگری د‏‏ی افواج دے نال 120،000 فوجی نقصان تے 30،000 د‏‏ی قید وچ جنگی قیدیاں د‏‏ی ہلاکتاں سمیت۔ قحط تے بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں شہریاں د‏‏ی موت 25،000 سی۔
1809 تو‏ں 1915 دے آخر تک فن لینڈ روسی سلطنت وچ اک خودمختار گرانڈ ڈچی سی۔ 1924 وچ ، فن لینڈ د‏‏ی حکومت نے ، بین الاقوامی لیبر آفس ، لیگ آف نیشنس د‏‏ی اک ایجنسی دے اک سوالنامے دے جواب وچ ، پہلی جنگ عظیم وچ 26،517 ہلاک تے لاپتہ ہونے د‏‏ی اطلاع دی۔
پہلی جنگ عظیم دے دوران ، معاصر سرحداں دے اندر اموات دے درج ذیل تخمینے ، اک روسی مورخ ودیم ایرلکمان نے سن ، 2004 وچ 20 واں صدی وچ انسانی نقصانات دے بارے وچ اک کتابچہ وچ بنائے سن ۔ ایرلکمان دے اندازے سوویت یونین تے روس وچ شائع ہونے والے ذرائع اُتے مبنی ني‏‏‏‏ں۔ thumb|  اک خندق وچ  مر رہے سپاہی از ولی جیکل(1915)
کل: 123.000
پرتگالی موزمبیق دے نقصانات دا اندازہ اک روسی تریخ دان وڈیم ایرلکمان نے 20 واں صدی وچ 2004 وچ ہونے والے انسانی نقصانات دے بارے وچ اک کتابچہ وچ کیہ سی۔ ایرلکمان دے اندازے سوویت یونین تے روس وچ شائع ہونے والے ذرائع اُتے مبنی ني‏‏‏‏ں۔ 52،000 ہلاکتاں ۔
برطانیہ نے جنگی تھیٹراں وچ رسد د‏‏ی مدد فراہ‏م کرنے دے لئی ہندوستانی ، چینی ، مقامی جنوبی افریقہ ، مصری تے ہور بیرون ملک مقیم لیبر د‏‏ی بھرتی کيتی۔ مشرقی افریقہ وچ برطانوی ہلاکتاں وچ شامل 44،911 بھرتی مزدوراں د‏‏ی اموات ني‏‏‏‏ں۔ سی ڈبلیو جی سی نے اطلاع دتی اے کہ چینی لیبر کارپوریشن دے لگ بھگ 2 ہزار کارکن فرانس وچ برطانوی جنگ وچ مہلوکین دے نال دفن ني‏‏‏‏ں۔
ہلاخاہ
موجودہ اسرائیلی قوانین دے تحت عائلی تے ذاتی حیثیت دے قوانین دے مخصوص حصے ربی دی عدالت وچ طے کیتے جاندے نیں تے انہاں ہلاخاہ دے مطابق طے کر دے نیں۔ پر ہلاخاہ وچ کچھ فرقاں وچ کسے حد تک اختلاف پایا جاندا اے۔ انہاں فرقاں وچ اشکنازی، مزراحی، سفاردی وغیرہ نیں۔ پر ایہ ایسے فرقے نیں جو معاشرے توں الگ تھلگ رہنے دے عادی نیں جداں کہ ایتھوپیا۔
پہلی جنگ عظیم وچ ہلاکتاں
فوٹ نوٹ
جاپان
ٹنا کگی
گٹھ:گھُگیاں
پہلی جنگ عظیم وچ ہلاکتاں
فوٹ نوٹ
جنوبی افریقہ
بلغاریہ
فتح قسطنطنیا
اوکڑاں
قسطنطنیہ دی حفاظت کرن آلی فوج نکی سی تے اسدی کل گنتی 7،000 سی جنہاں چوں 2،000 باہرے سپاہی سن ۔ جدوں محاصرہ شروع ہویا ، شہر دی آبادی 50،000 تک ودھ گئی ، جنہاں شہر دے دوالےاوں آن آلے مہاجر وی سن ۔ قسطنطنیہ دی فصیل دی لمبائی 20 کلومیٹر دے لاگے سی ( تھیوڈوری کندھ:ساڈھے 5 کلومیٹر ، شاخ زریں دے ساحل نال کندھ: 7 کلومیٹر ، بحیرہ مرمرہ دے ساحل نال کندھ: ساڈھے 7 کلومیٹر ) ، جہڑی اوس ویلے دی سبتوں مضبوط قلعہ بندی سی ۔
ہتھیار تے جنگی حکمت عملیاں
قسطنطنیہ دا محاصرہ کرن توں پہلے عثمانی ترک درمیانے سائز دیاں توپاں ڈھالن چ مہارت رکھدے سن ، پر اینہاں دیاں کجھ توپاں شہر دا دفاع کرن آلی فوجاں دی توقعات توں ودھ دوری تک مار کر سکدیاں سن تے اینج عثمانی فوجاں اپنے نقصان کیتے بغیر دور توں ای شہر تے گولہ باری کرن دے قابل ہو گئیاں سن ۔ اک توپ جہڑی ھنگری دے اوبان نان دے انجینیئر نے ڈیزائن کیتی سی ، 27 فٹ لمبی سی تے 1300 پاؤنڈ (590 کلوگرام) دا گولہ اک میل (1.6 کلومیٹر) دی دوری تک سٹ سکدی سی ۔ عثمانیاں دی اسلحہ دے میدان چ برتری اوبان ناں دے اک پراسرار ھنگری دے باشندے دے پاروں سی ( کجھ اسنوں جرمن سمجھدے نیں) ۔
گماخ
قرضےآں دی اقسام
گماخ مختصر جاں طویل مدتی بنیاد اُتے رقم قرض دینے دے لئی زیادہ مشہور نیں۔
فتح قسطنطنیا
حوالے
۔
گماخ
قرضےآں دی اقسام
اگرچہ غریب تے مقروض افراد اکثر گماخ دے صارفین ہُندے نیں، لیکن ایہ قرض دے لئی شرط نئی‏‏ں۔ گماخ طلبہ، ملازمین، جاں کسے وی فرد دی قرض دی ضرورت وچ پورا کر دے نیں۔ مالی گماخ ہور دے علاوہ یشوا ، کنیسہ تے کم دی جگہاں دا اک عام حصہ اے۔ گماخ دا تصور گھریلو اشیاء، لباس، کتاباں، سامان، خدمات تے مشاورت دے مفت قرض تک پھیل گیا ۔ ذیل وچ 2002ء دے یروشلیم ٹیلی فون ابجدی فہرست وچ پائے گئے گماخ دی خدمات دا اک نمونہ اے۔"ماتم دے لئی کرسیاں تے ہور ضروریات؛ سمچہ(عید) دے لئی کھانا ؛ ضرورت مند دے لئی کھانا؛ ہسپتال دے زائرین دے لئی کھانا؛ سامان منتقلی؛ استعمال کردہ کپڑے؛ انگریزی تے امریکی ڈاک ٹکٹ؛ بحیرہ مردار دی مٹی؛ سلائی دے نمونے؛ مہماناں دی میزبانی؛ ہسپتالاں دے قریب مہماناں دی میزبانی، ضعیفاں دی نقل و حمل؛ شادی دی ضروریات؛ شادی دے کپڑے؛ صحت دی خوراک تے وٹامن؛ تالیت ؛ ٹیلی فون کارڈ؛ موبائل فونز؛ نوٹری پبلک؛ چولہے؛آلات ؛ ضیافت دے برتن؛ میزاں تے کرسیاں؛ کھیڈ پلنگڑی؛ پنکھے؛ لاؤڈسپیکرز؛ بچاں دا سامان؛ سوٹ کیس؛ یہودی آیات دے قتبے؛ گدے؛ تقسیم ؛ کمپیوٹر؛ جلائے گئے مرداں دی راکھ دے مرتبان؛ لپیٹنے دے قابل بستر؛ مائکروویو؛ بال کٹوانے دا سامان؛سانس دی دوالینے دا آلہ شمامہ(بھپالہ )؛ سلائی مشین؛ کیمرے؛ کمبل؛(شعاع انداز ) پروجیکٹر؛ فریج تے فریزر؛ کھلونے؛ شیشے؛ موم بتیاں؛ تعویز ؛ پوڑھی؛ برتن ؛ ہاتھ سے لکھی تورات ؛ کتاباں؛ ؛ فلم؛ سبت دے لئی گرم پلیٹاں؛ سبت دی موم بتیاں؛ فرنیچر؛ ویکیوم کلینر؛ کم دے اوزار وغیرہ" نیوؤ یعقوب دے گماخی ٹیلی فون فہرست وچ پلمبر تے اک گٹارسٹ شامل نیں جو ٹیلی فون اُتے مفت مشورہ پیش کر دے نیں۔ ساوتھ فیلڈ، ایم آئی (ڈیٹرویٹ) وچ بچاں دی اشیاء جداں اسٹولرز، اعلی کرسیاں، تے کھلونے دے لئی اک گماخ اے ۔ شکاگو اوہ پہلا شہر سی جتھے یہودی تعلیم دے اساتذہ دے تعلیمی مواد تے وسائل دے لئی گماخ قائم کیتا گیا۔
گوڈل نامکملیت قضیہات
گوڈل نامکملیت قضیہات ریاضیا‏تی منطق دے دو قضیہ نيں جو (سوائے انتہائی معمولی مسلمہ نظامات دے ) تمام مسلمہ نظامات دا جبلّی محدود پن قائم کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ قضیہ جو کرٹ گوڈل نے 1930 وچ مثبوت کیتے، ریاضیا‏تی منطق تے فلسفہ ریاضیات وچ اہمیت دے حامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نتائج د‏‏ی تفسیر ایہ کيتی جاندی اے انہاں تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ہلبرٹ برمجہ، جس دا مقصد تمام ریاضی دے لئی مکمل تے موافق مسلمات دا طاقم لبھنا سی، ناقابل عمل اے تے اس طرح ہلبرٹ دے دوسرے مسئلہ دا جواب نفی ا‏‏ے۔
299ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:تیجی صدی ہجری گٹھ:290ھ دی دہائی
گجر خان-2
Gujar Khan
چک 227 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع چنیوٹ دے پنڈ گٹھ:جھنگ برانچ نہر دے پنڈ