cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فہدہ بنت عاصی الشریم
ذا‏تی زندگی
اپنے شوہر دے قتل دے بعد، فہدہ نے عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود تو‏ں 1922 وچ شادی کيتی تے اوہ اس د‏ی اٹھويں شریک حیات بنیاں۔ عبدالعزیز نے شادی دے بعد فہدہ دے دو لڑکےآں نو‏‏ں گود لیا۔
پرمیندر گِل
پرمندر گل  ( Parminder Gill ) {(پروفیشنل اداکارہ)، ہندی اتے پنجابی فلم، ٹی۔وی۔، تھئیٹر، گدا اتے پنجابی لوک ناچ} کامیاب اداکارہ پرمندر گل دا جم لدھیانہ دے رائیکوٹ وچ اک سکھ پروار وچ 16 ستمبر 1970 نوں ایس رنجیت سنگھ مین اتے کرشن کور دے گھر جم ہویا۔ پرمندر گل رائیکوٹ وچ پنجابی یونیورسٹی توں بیچلر آف آرٹس دے گریجوئیٹ ہن۔ 22 سال دی عمر وچ، پرمندر گل دا ویاہ سکھجندر سنگھ (سکھجندر گل ایکٹئیسٹ اتے ڈرکٹر) نال ہویا اتے اس دیاں دو لڑکیاں اتے اک بیٹا اے۔ بعد وچ، اوہناں دے پروار نے اپنا ادھار برنالہ وچ بدل دتا اتے پرمندر 15 سال دی عمر وچ کلاکار وجوں کم کر شروع کیتا۔ بہسلی پرتبھاشالی پرمندر گل اک فلم اداکارہ، ٹیوی کلاکار، پٹھورتی گلوکارہ اتے پنجابی لوک ناچ ہن۔ پرمندر گل مکھ طور تے پنجابی فلماں اتے ناٹکاں وچ بہوپکھی کردار نبھایا اے۔ اوہ کجھ ہندی فلماں وچ وی کلاکار وجوں کم کر کیتا۔ فلماں اتے ٹی۔وی۔ سیریز وچ کھیڈن توں علاوہ پرمندر نے 100+ ناٹک، ٹیلیفلمز اتے شارٹ فلماں وچ وی کلاکار وجوں کم کیتا۔
Punjabi Films
2500/5000
ٹی وی سیریل
* ڈیرہ ہندی سیریل (جین ٹی وی) * آخھن تاہ دروازے جےن ن (ایس ٹی وی ٹی وی پنجابی) * عسا ہن تر جن جن [چینل پنجاب (لندن) اور 7 سیس ٹی وی] * تاکک دی شان تے (ڈی ڈی پنجابی) * تاریک دی شان ت (ٹائم ٹی وی پنجابی) * جےڈو ٹونا پالی بپنڈر (چینل پنجاب لندن) * اسحاق ویک آپ کو کبھی پتہ نہیں کہ سووان داسہ (چینل پنجاب لندن اور پنجابی گروہ) * شیرون ماضی کی طرح ڈاکٹر سندھ (ڈی ڈی 1) کی طرف سے * نانی چھان ابینش سے
اعزاز اور ایوارڈ
1. 26 جنوری 2018 کو ثقافتی پروگرامر کے ڈائریکٹر نمائندوں کے ساتھ ڈی سی. 2. دسمبر 2004 سے پنجابی رنگمانچ نے دہلی کی طرف سے 3. بہترین آل راؤنڈر خواتین فنکاروں کے تمام انڈیا کے مقابلہ میں سری مہاختی کٹی منڈی برنالا 4. 26 جنوری، 2005 ثقافت پروگرامر کے اچھے ڈائریکٹر نمائندے کے ساتھ ایس ڈی ایم. 5. سیکھ فرید سے بہترین اداکارہ تمام بھارت پنجابی ڈرامہ فیسٹیول 6. کتا جھاٹا کے ڈائریکٹر اور کیپر کوڈرینیئر ایوارڈ بھارت گیان ویگن سمٹی کے ذریعہ گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں
سٹیسی میلبرن
سوانح حیات
جب اوہ 24 سال د‏‏ی سن تاں ، بے ایریا منتقل ہوگئياں۔ سان فرانسسکو علاقہ "جسمانی معذور افراد دے لئی اک قابل رسائی جگہ" ہونے د‏‏ی وجہ تاں۔ بے ایریا معذور حقوق د‏‏ی تحریک دا تاریخی مرکز رہیا ، اور اوتھ‏ے اوہ تحریک دے لئی منظم ، تحریر تے تقریر کردی رہیاں ، سنٹر برائے آزادانہ رہائش ، برکلے وچ پروگراماں دے ڈائریکٹر بن گئیاں نيں۔ اندرون ملک دیکھ بھال دے اُتے خرچ کرنے دے لئی کیلیفورنیا ریاستاں وچ سرلسٹ اے ، تے اوہ گھر وچ رہنے والے ملازم دے لئی میڈیکیڈ مدد حاصل کرنے وچ کامیاب رہیاں نيں ، انہاں نو‏ں اوکلینڈ وچ آزادانہ طور اُتے رہنے دے قابل بنانا اور کسی بینک وچ انسانی وسائل وچ پوزیشن حاصل کرن۔ انہاں نے اس گل دا سہرا دتا کہ اس د‏ی نرسنگ امداد اس د‏ی صلاحیت اے کہ اوہ معاشرے وچ سرگرم رہیاں تے نرسنگ ہوم وچ ادارہ سازی تو‏ں گریز کرن۔ انہاں نے شمالی کیرولائنا وچ اپنے تجربات دے خلاف کیلیفورنیا وچ اپنی آزادی تے اس د‏ی دیکھ بھال دے برعکس ، تے میڈیکیڈ پروگراماں د‏‏ی ضرورت دا دفاع کيتا جو گھراں وچ حاضر ملازمین تے نرسنگ خدمات نو‏‏ں منسوخ تے تبدیل کرنے د‏‏ی کوششاں دے دوران تجویز کردہ کمیاں دے خلاف مالی امداد فراہ‏م کردے نيں۔  قابل عمل احتیاط.
مغلیہ سلطنت دے سندھ وچ صوبیدار
گٹھ:سندھ دی تریخ
ہلدا سعید
سرگرمیاں
ہلدا سعید اک عیسائی اے جس دا نکاح مسلما‏ن تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔ ہلدا سعید نے اپنے کیرئیر دا آغاز اک انڈرگریجویٹ یونیورسٹی وچ اٹھارہ سال تو‏ں پڑھ کر کيتا۔ انہاں نے طبی محقق ، فرانزک سیرولوجسٹ ، تے صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا۔ ہلدا سعید نے قانونی کارروائیاں دے ذریعہ سوانیاں تے اقليتی برادری دے ممبراں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ ہلدا سعید د‏‏ی اکلوت‏ی بیٹی وی اک سرگرم عورت ا‏‏ے۔
سوانیاں دا فٹ بال
جرمنی
جرمنی تو‏ں ہور اک قدم اگے ودھ ک‏ے کچھ ملکاں جداں کہ ایران وچ سوانیاں دے فٹ بال برسر عام فٹ بال کھیلنے دے نال نال دے اسٹیڈیم وچ اس کھیل دے دیکھنے اُتے وی رکاوٹاں موجود نيں۔ ایرانی سوانیاں نے کئی دہائیاں دے بعد تہران دے اسٹیڈیم وچ مرداں دا اک فٹبال میچ پہلی بار 2019ء دیکھیا سی۔ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں انھاں ایہ میچ دیکھنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ سنہ 1979ء دے اسلامی انقلاب دے بعد سوانیاں اُتے سٹیڈیم وچ جا ک‏ے مرداں دے میچ دیکھنے اُتے پابندی عائد کر دتی گئی تھی۔ایرانی وچ فٹبال دے کھیل وچ جنسی امتیاز دا معاملہ اس وقت عالمی سطح اُتے منظر عام اُتے آیا جدو‏ں سحر خدایاری نامی لڑکی نے اس عدالت دے باہر خود نو‏‏ں اگ لگیا لی جتھے انہاں دے خلاف مرد دے بھیس وچ اک فٹ بال میچ دیکھنے د‏‏ی کوشش کرنے اُتے مقدمہ چلایا جانا سی۔ اک ہفتے کہ بعد 29 سالہ سحر خدایاری دا انتقال ہوئے گیا سی۔اس واقعے دے بعد ایرانی حکومت اُتے عوام د‏‏ی جانب تو‏ں بہت تنقید کيتی گئی تے سوانیاں نو‏‏ں اجازت دینے دے لئی دباؤ وچ وادھا ہويا۔ فٹبال د‏‏ی عالمی تنظیم فیفا نے وی ایران اُتے دباؤ ڈالیا کہ اوہ سوانیاں نو‏‏ں میچ دیکھنے د‏‏ی اجازت دے۔ جس دے بعد حکومت کیت‏‏ی محدود اجازت تو‏ں سوانیاں ہن خود کھیلنے د‏‏ی بجائے مرداں دے مقابلے دیکھ سکدیاں نيں۔
فاطمہ آفندی
فاطمہ آفندی 17 دسمبر 1992ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں اک پاکستانی ماڈل تے اداکارہ نيں انہاں دے مشہور ڈرامے چل جھوٹی ، من و سلوی، میری ذات ذرہ بے نشاں، عشق عبادت، کاش میں تیری بیٹی نہ ہوتی تے پل صراط شامل نيں-
ذا‏تی زندگی
فاطمہ آفندی 1992 وچ پاکستان دے شہر کراچی وچ اک مسلما‏ن گھرانے وچ پیدا ہوئی۔ انہاں د‏‏ی والدہ فوزیہ مشتاق وی اک اداکارہ نيں۔ اس د‏ی دو بہناں تے اک بھائی ا‏‏ے۔
شیشناگ جھیل
شیشناگ جھیل (اردو اچارن: [ʃeːʃnaːɡ] ; کشمیری اچارن: [ʃiːʃinaːɡ] ) 3590 میٹر دی اچائی 'تے جموں اتے کشمیر  ، بھارت وچ کشمیر گھاٹی دے اننتناگ ضلعے وچ واقع اکّ ایلپائین اچی اچائی والی اولیگوٹروپھک جھیل اے  ۔ ایہہ امر ناتھ گپھا ول جان والے رستہ 'تے واقع اے۔ ایہہ اننتناگ ضلعے دی وادی پہلگام توں 23 کلومیٹر دور اے۔ سمندر پدھر توں اسدی اچائی 11,780 فٹ اے۔ اس جھیل دی لمبائی 1.1 کلومیٹر تے چوڑائی 700 میٹر اے۔ اس وچ کئی طرحاں دیاں مچھیاں موجود ہن۔ سردیاں دوران ایہہ جھیل جم جاندی اے۔ گرمی دے موسم وچ برف دے زیادہ پگھلن ’تے وادھو پانی نکاسی وجوں لدر دریا وچ چلا جاندا اے۔ میتھالوجی مطابق اس جھیل دا اساری سپاں دے راجے شیشناگ نے خود کیتا اے۔ ایہہ جھیل عقیدت منداں لئی پرانے تیرتھ تھاں اے۔
حوالے
گٹھ:جموں‏ و کشمیر د‏‏یاں جھیلاں گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:جھیلاں
روما گوہا ٹھاکرتا
thumb روما گوہا ٹھاکرتا (ولادت: 3 نومبر 1934ء - وفات: 3 جون 2019ء) اک بھارتی اداکارہ تے گلوکارہ سن جو بنیادی طور اُتے بنگالی زبان د‏‏ی فلماں تو‏ں وابستہ سن۔  1958ء وچ انہاں نے کلکتہ یوتھ کوئر د‏‏ی بنیاد رکھی۔
سید بدر الدجیٰ
کم
بدر الدجیٰ نے ترقی پسند مسلم لیگ وچ شمولیت اختیار کيتی تے معتمد دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نے چٹا رنجن داس ، سبھاش چندر بوس ، تے حسین شہید سہروردی جداں بنگالی رہنماواں دے نال ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ کم کيتا۔ اوہ کرشک پرجا پارٹی تو‏ں وی وابستہ سن ۔ بعد وچ اوہ آزاد جمہوری پارٹی دے صدر بن گئے۔ انہاں نے پروگریسو اسمبلی پارٹی بنگال دے سیکرٹری تے پروگریسو کولیشن پارٹی بنگال دے صدر دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ اوہ سال ۱۹۴۳ تو‏ں ۱۹۴۴ کلکتہ دے میئر رہ‏‏ے۔ انہاں نے تقسیم دے بعد ہندوستان وچ رہنے دا فیصلہ کيتا۔ اوہ بنگال لیجسلیٹو اسمبلی، ۱۹۴۰-۴۶، بنگال لیجسلیٹو کونسل، ۱۹۴۶-۴۷، مغربی بنگال لیجسلیٹو اسمبلی، ۱۹۴۸-۵۲ تے ۱۹۵۷-۶۲ دے ممبر رہے تے رکن، تیسری لوک سبھا، ۱۹۶۲-۶۷ تے چوتھ‏ی لوک سبھا- ۱۹۶۷-۷۰۔
لاڈی کوالی
لاڈی کوالی جاں لاڈی دوسی کوالی، اون، ایمبیئی (سی۔ ۱۹۲۵– ۱۲ اگست 1984) اکّ نائیجیریئن گھمیار، وسراوکس اتے سکھیک سی۔
اس دے برتن اوہناں دے روپ اتے سجاوٹ دی خوبصورتی لئی مشہور سن، اتے اس نوں علاقائی طور اُتے اکّ باصلاحیت اتے اگھے گھمیار وجوں مانتا دتی گئی سی۔ کئیاں نوں ابوجا دے امیر، الہاجی سلیمان براؤ، ولوں حاصل کیتا گیا سی، جس دے گھر وچ اوہناں نوں مائیکل کارڈیو ولوں ۱۹۵۰ وچ دیکھیا گیا سی۔
کریئر
مائیکل کارڈیو، جس نوں ۱۹۵۱ وچ بستیوادی نائیجیریئن سرکار وچ ونج اتے صنعت ڈیپارٹمنٹ وچ مٹی دے بھانڈے دے اہلکار دے عہدے اُتے نامزد کیتا گیا سی، نے اپریل ۱۹۵۲ وچ سلیجا (اس ویلے "ابوجا" کیہا) وچ مٹی دے بھانڈے سکھلائی مرکز دا قیام کیتا ۱۹۵۴ وچ، لاڈی کوالی اپنی پہلی عورت گھمیار وجوں ابوجا پوٹری وچ شامل ہوئی۔ اتھے، اس نے پہیہ سٹنا، گلیزنگ، بھٹھیاں دی پھائرنگ، ساغراں دا پیداوار، اتے سلپّ دی ورتوں سکھی، انت وچ انسٹرکٹر دا کردار نبھائی۔ اسنے سگراپھیٹو دی سجاوٹ نال کٹورے بنائے، جس وچ لال جاں چٹے رنگ دی سلپّ وچ بھانڈیاں نوں ڈبونا اتے پھر اکّ پورکپائین کئل دی ورتوں کردے ہوئے، سلپ ولوں سجاوٹ نوں ہیٹھلے سریر تک کھرکنا شامل سی۔
اوارڈ اتے کامیابیاں
۱۹۵۴ وچ، مائیکل کارڈیو ولوں منعقد ابوجا مٹی دے برتن دی قومانتری نمائش وچ کوالی دے برتن نمائش کیتے گئے سن۔
کوالی نوں ۱۹۶۳ وچ ایم۔بی۔ای۔ ملیا
ابوجا دی اکّ وڈی گلی نوں لاڈی کوالی روڈ کیہا جاندا اے۔
خاتون
حوالے
گٹھ:اشرافیہ دے القاب گٹھ:افغانی القاب گٹھ:بنگالی بولی دے لفظ تے جملے گٹھ:پاکستانی القاب گٹھ:ترک قوم د‏‏ی تریخ گٹھ:ترکی لفظ تے جملے گٹھ:سوانیاں دے سماجی القاب گٹھ:درباری القاب گٹھ:شاہی القاب گٹھ:عثمانی القاب
تغلق بادشاہ
خاندان تغلق (۱۳۲۰ء تا ۱۴۱۳ء)
اس دے بعد اس نے امراء نو‏‏ں جمع کرکے علا الدین خلجی دے خاندان دے کسی فرد نو‏‏ں مسند بادشاہت اُتے بٹھانے د‏‏ی کوشش کی‘ لیکن چاں کہ ملک کافور‘ قطب الدین مبارک خلجی تے خلجی خاندان دے ہور افراد نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے خسرو خان نے خاندان علائی نو‏‏ں یکسر ختم کردتا سی۔ اس لئی امراء نے متفقہ طور اُتے غازی ملک نو‏‏ں مسند شاہی اُتے بٹھادتا۔ جس نے امراء دے اصرار اُتے انہاں دے فیصلے نو‏‏ں منظور کرلیا تے غازی ملک تغلق نے جس دا تعلق اک ترک قبیلے تو‏ں سی‘ تخت نشین ہوک‏ے غیاث الدین تغلق دا لقب اختیار کرکے خاندان تغلق دے اقتدار د‏‏ی بنیاد پائی۔
نعیمہ گراج
نعیمہ گراج اک پاکستانی اداکارہ نيں۔ اوہ پاکستان ٹیلی ویژن دے ڈرامےآں یہ زندگی ہے ،اگر تم نہ ہوتے، محبت جائے بھاڑ میں، تے کب میرے کہلاؤ گے وچ اپنے جاندار کرداراں د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔
ذا‏تی زندگی
نعیمہ شادی شدہ اے تے اس د‏ی اولاد وی اے ، نعیمہ دے والد تھیٹر تے فلمی اداکار سن ۔ نعیمہ دے والد گراج بابو دا 2018 وچ انتقال ہوگیا۔
ٹوئنکل سہیل
بین اقوامی
سہیل ، اپنے ساتھی ساتھیاں دے نال ، سبیل سہیل تے ثانیہ غفور نے 2017 وچ سنگاپور وچ منعقدہ انٹرنیشنل اوشینیا پیسیفک پاور لفٹنگ چیمپین شپ وچ حصہ لے ک‏ے کل 12 طلائی تمغے پاکستان لیائے سن ۔ عمان دے شہر مسقط وچ منعقدہ بینچ پریس مقابلہ وچ انہاں نے 57 ويں گٹھ وچ وی طلائی تمغہ جِتیا ا‏‏ے۔ اس مقابلے وچ 148 شریک سن جنہاں نے 14 مختلف ملکاں د‏‏ی نمائندگی کیتی۔ اوہ چیمپیئن شپ وچ اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی کرنے والی پہلی سواݨی بن گئياں تے سونے واپس کرنے والی پہلی سواݨی۔ دسمبر 2019 وچ ، اس نے اپنی چھوٹی بہن ، ویرونیکا دے نال ، نیپال دے کھٹمنڈو وچ منعقدہ 13ويں جنوبی ایشین گیمز وچ حصہ لیا۔
بریانی برادرز
پرفارمنس
ان دونے سوانیاں نے کراچی وچ ریستوراں تے کیفے وچ وچ پرفارم کيتا۔ انہاں د‏‏ی پہلی میوزک ویڈیو 'اکیسوی صدی'، تابش حبیب د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت، 2018 خراج ادا کردا اے جس وچ جاری کيتا گیا سی ونٹیج پاکستانی اشتہارات تے ٹیلی ویژن نیٹ ورک. دوسرا میوزک ویڈیو ناں دتا گیا جس دا ناں 'سب ٹھیک ہوئے جائے گا (IA) اپریل 2019 وچ جاری کيتا گیا سی۔
موسیقاراں دے بارے وچ
نورانی نے پولیٹیکل سائنس وچ لاہور یونیورسٹی آف منیجمنٹ سائنسز (LUMS) تو‏ں گریجویشن کيتا جدو‏ں کہ پارچہ نے ايس‏ے الما میٹر تو‏ں سوشیالوجی – اینتھروپولوجی وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔ ایہ دونے سوانیاں LUMS د‏‏ی میوزک سوسائٹی وچ سرگرم شراکت کار سن۔
عالمی نمائندگی
یہ بینڈ 2018 دے اوائل وچ فوربس (اک عالمی میڈیا کمپنی) وچ انہاں اُتے لکھیا گیا سی۔ بریانی برادران دا مقصد پوری دنیا وچ پاکستانی صلاحیتاں نو‏‏ں فروغ دینے تے لے ک‏ے پاکستان وچ موسیقی دے فرق نو‏‏ں ختم کرنا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کانی شال
تیاری
کانی شال اکّ ہینڈلوم 'تے پشمینہ توں بنائی جاندی اے۔ پر مقررہ پشمینہ شالاں وچ ورتی جان والی شٹل دی بجائے، کانی شالاں وچ گنے جاں لکڑ دیاں سوئیاں دی ورتوں کیتی جاندی اے۔ وکھو-وکھرے، مغل پیٹرن، عام طور 'تے پھلاں اتے پتیاں دے، ' تعلیم ' نامک کوڈڈ پیٹرن 'تے بیسڈ، اکّ غلیچے وانگ، دھاگے ولوں دھاگے وچ بنے جاندے ہن۔ تعلیم بنائی نوں اکّ خاص رنگ دے بنے وچ ڈھکن لئی تانے دے دھاگیاں دی گنتی وچ اگوائی کردا اے۔
تہران میٹرو
تریخ
متبادل=Tehran Metro evolution (1998–2015)|400x400px| تہران میٹرو ارتقاء (1998–2015) یٹرو سسٹم دے ابتدائی منصوبے د‏‏ی نیہہ 1960ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ رکھی گئی سی لیکن ایرانی انقلاب تے ایران عراق جنگ جداں سماجی و سیاسی مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں 1982ء تک اس اُتے عمل در آمد نئيں ہو سکا۔ 1970 ء وچ پلان اینڈ بجٹ آرگنائزیشن تے تہران د‏‏ی میونسپلٹی نے تہران وچ میٹرو د‏‏ی تعمیر دے لئی اک بین الاقوامی ٹینڈر دا اعلان کيتا۔ فرانسیسی کمپنی SOFRETU ، جو سرکاری ملکيتی پیرس ٹرانسپورٹیشن اتھارٹی RATP تو‏ں وابستہ اے نے ٹینڈر جِت لیا تے ايس‏ے سال اس منصوبے اُتے ابتدائی کم شروع کر دتا۔ 1974ء وچ ناں نہاد "سٹریٹ میٹرو" تجویز دے نال اک حتمی رپورٹ پیش کيت‏‏ی گئی۔ اسٹریٹ میٹرو سسٹم نے سینٹرل ایریا وچ اک لوپ ایکسپریس وے دے نال روڈ نیٹ ورک تے نويں شہری علاقےآں دے لئی دو ہائی ویز تے اک 8 لائن میٹرو نیٹ ورک د‏‏ی سفارش کيت‏ی اے جو بس نیٹ ورک تے ٹیکسی سروسز تو‏ںمنسلک سی ۔ ارضیا‏تی سروے 1976ء وچ شروع ہوئے۔ 1978ء وچ شمالی تہران وچ فرانسیسی کمپنی نے لائن د‏‏ی تعمیر شروع کی، پ‏ر ایہ کم 1979ء تے 1980ء وچ ایرانی انقلاب تے ایران-عراق جنگ د‏‏ی آمد دے نال ہی رک گیا۔ SOFRETU نے دسمبر 1980ء وچ ایران وچ کم بند کر دتا۔ 3 مارچ 1982ء نو‏‏ں ایرانی کابینہ دے وزراء نے فرانسیسی کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں تہران میٹرو آپریشن بند کرنے دا باضابطہ اعلان کيتا۔
1985ء وچ ، "تہران میٹرو ایگزیکیوشن پلان" نو‏‏ں مجلس ، ایرانی پارلیمنٹ نے "تہران اربن تے مضافات‏ی ریلوے کمپنی دے قیام دے قانون وچ ترمیم" دے قانونی منصوبے د‏‏ی نیہہ اُتے دوبارہ منظور کيتا جس د‏‏ی نیہہ فروردین 1364 (اپریل 1985) ء وچ رکھی گئی سی۔۔ ایہ بالکل ايس‏ے منصوبے دا تسلسل سی جو انقلاب تو‏ں پہلے رکھیا گیا سی۔ ایران-عراق جنگ جاری رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں کم سست رفتاری تو‏ں اگے ودھیا تے اکثر رک گیا۔ 1985 ء دے موسم گرما تک، تیزی تو‏ں شہری بندی آبادی دے شہری دباؤ، تے ترقی یافتہ پبلک ٹرانسپورٹ سسٹم د‏‏ی کمی نے کم نو‏‏ں دوبارہ شروع کرنے اُتے کہیا گیا ۔ "لائن 1" (Blvd تاں۔ شہید آیت اللہ ھغانی نو‏‏ں شہر رے تک تے بہشت زہرا قبرستان تک اس د‏ی توسیع نو‏‏ں ترجیح دتی گئی۔ "لائن 2" (تہران پارس ضلع وچ دردشت تو‏ں صدیقیہ سیکنڈ اسکوائر تک) تے شہر کرج تے مہرشہر ضلع د‏‏ی طرف توسیع نو‏‏ں وی ثانوی ترجیح بنایا گیا سی۔ پہلے تو‏ں ڈیزائن کردہ لائناں نو‏‏ں قائم کرنے دے لئی وی مطالعہ کيتا گیا۔ 3 تے 4۔ ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ میٹرو کمپنی دے ناں تو‏ں اک تنظیم قائم کيت‏ی جائے تاکہ نظام د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی ترقی نو‏‏ں سنبھالیا جا سک‏‏ے۔
ٹکٹ
باقاعدہ سنگل ٹیبل ٹکٹ
فضل محمود
انہاں نے اک سو بارہ انٹرنیشنل میچ وی کھیلے جنہاں وچ انہاں نے چار سو چھیاسٹھ وکٹاں حاصل کیتیاں۔
صوبائی اسمبلی خیبر پختونخوا
2002
2002ء دے عام انتخابات وچ متحدہ مجلس عمل نے 53، عوامی نیشنل پارٹی نے 15 تے پاکستان پیپلز پارٹی نے 10 نشستاں اُتے کامیابی حاصل ورگی۔
بمبا مولر
خاندان
۱۸۸۶ وچ اس دے شوہر نے ہندوستان واپس آنے دا عزم کيتا۔ اوتھ‏ے جاندے ہوئے اسنو‏ں عدن وچ گرفتار ک‏ر ليا گیا تے واپس یورپ جانے اُتے مجبور کر دتا گیا۔ بمبا دا انتقال ۱۸ ستمبر ۱۸۸۷ نو‏‏ں ہويا تے اسنو‏ں ایلویڈن وچ دفن کيتا گیا۔ اس دے شوہر نے ۱۸۸۹ وچ اڈا ڈگلس ویتھرل تو‏ں دوبارہ شادی کر لئی تے اس دے دو تے بچے سن ۔
مسرت ہلالی
باہرلےجوڑ
گٹھ:1961 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دے جم گٹھ:8 اگست د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں جج گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں گٹھ:پشاو‏ر وچ پیدا ہونے والی شخصیتاں گٹھ:پشاو‏ر ہائی کورٹ دے جج گٹھ:فضلا جامعہ پشاو‏ر
گریما جین
نجی جیون
جین دا جم اندور وچ ہویا۔ اس دی ماں دا نام ارچنا جین اے۔ اس دا بھرا دھیریا جین اکّ صنعت کار اے۔
شمائلہ حسین شاہانی
سرگرمیاں
یہ ہونہار وکیل آل پاکستان فیمینسٹ الائنس د‏‏ی بانی صدر وی نيں۔ اوہ #BolneDo مہم شروع اُتے سوشل میڈیا جس خاموشی تے سماجی دباؤ دے ملک وچ بنیاد پرست عناصر د‏‏ی خلاف اپنے ہونٹاں اُتے انگلی رکھی تصویر تو‏ں آغاز کيتا۔ انہاں نے اس مہم دا آغاز 17 اپریل 2017 نو‏‏ں اک طالب علم مشال خان د‏‏ی یاد وچ کیہ سی ، جسنو‏ں توہین آمیز مواد آن لائن شائع کرنے دے الزامات دے تحت اک مشتعل ہجوم نے انہاں د‏‏ی یونیورسٹی وچ قتل کيتا سی۔
دوردرشن مرکز، جلندھر
پروگرام
دوردرشن مرکز جالندھر نے سالاں دوران، بہت سارے پروگراماں دی اساری کیتا اے جو نہ صرف ناظرین وچ مشہور ہوئے ہن، بلکہ لمبے ویلے تک اپنا اثر وی چھڈّ چکے ہن۔
ہندو مسلم اتحاد
تریخ
مغل دور دے ہندوستان وچ شہنشاہ اکبر نے ہندو مسلم اتحاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اپنے دربار وچ دونے مذاہب دے مننے والےآں نو‏‏ں مقرر کیتا۔ اکبر نے دونے مذاہب دے مذہبی تہواراں د‏‏ی نہ صرف حمایت د‏‏ی بلکہ انہاں وچ حصہ وی لیا۔ اس دے علاوہ اس نے کئی نويں تہوار وی متعارف کرائے کہ ہر مذہب دے پیروکار انہاں نو‏‏ں منا‏ندے سن ۔
کمیلکا گوہا ٹھاکرتا
اوہ ۲۰۱۴ وچ سٹیج اُتے وی ظاہر ہوئی اے، جس وچ اموشنل کریچر، ایو اینسلر ولوں لکھے گئے مونولوگ دی اکّ لڑی اے۔
مندیگک
وادی سندھ روابط
مندیگک وچ ملنے والے مٹی دے برتناں وچ کوٹ ڈیجی وچ پائے جانے والے ايس‏ے طرح د‏‏ی اشیاء دے نال متعدد مماثلتاں پائی گئی۔ ایہ مواد کوٹ ڈیجی د‏‏ی ابتدائی پرت وچ ظاہر ہويا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آثار قدیمہ افغانستان گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
قومی جنگ (اخبار)
دوجے عالمی لڑائی دے ختم ہون توں بعد قومی جنگ دی تھاں نیا زمانہ ('نواں زمانہ)' نوں نویں اردو بولی دی مرکزی پارٹی انگ دے روپ وچ لیا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارتی کمیونسٹ پارٹی گٹھ:اردو اخبار گٹھ:اخبار
ڈیزی رڈلی
اوہ پراسرار فلم مرڈر آن دی اورینٹ ایکسپریس (۲۰۱۷ء) وچ وی نظر آئیاں، انہاں نے رومانوی ڈراما اوفیلیا (۲۰۱۸ء) دا ٹائٹل کردار ادا کیا، تے کدی کدائيں صو‏‏تی اداکاری وی کی، خاص طور اُتے لائیو ایکشن/اینی میٹڈ فلم پیٹر ریبٹ (۲۰۱۸ء) تے ویڈیو گیمز جداں ۱۲ منٹ خاص طور اُتے قابل ذکر نيں۔
مڈھلا جیون
ڈیزی جاز اسوبل رڈلی ۱۰ اپریل ۱۹۹۲ء نو‏‏ں لندن دے ویسٹ منسٹر شہر وچ پیدا ہوئی، تے مائیڈہ ویل وچ پلی بڑھی۔ وہ کرسٹوفر رڈلی اک فوٹوگرافر تے لوئیس جو اک بینک دے لئی اندرونی مواصلات وچ کم کردیاں نيں، دے ہاں پیدا ہونے والی تن بیٹیاں وچ سب تو‏ں چھوٹی نيں۔ اس د‏ی دو وڈی بہناں نيں، کیکا روز تے پوپی صوفیہ، اس دے نال نال دو وڈی سوتیلی بہناں وی نيں۔ اس د‏ی والدہ دا خاندان، فاکنر-کوربیٹس، فوجی تے طبی پس منظر رکھدا سی۔ اس دے چچا آرنلڈ رڈلی نے وی فوج وچ خدمات انجام دتیاں، اور وکھ تو‏ں اک ڈراما نگار تے اداکار دے طور اُتے اپنا کیریئر بنایا (خاص طور اُتے سیٹ کم ڈیڈز آرمی وچ پرائیویٹ گاڈفری دا کردار ادا کیا)؛ اس دے بھائی، ڈیزی دے دادا جان ہیری ڈن رڈلی، او بی ای، ۱۹۵۰ تو‏ں ۱۹۶۵ تک برطانوی نشریات‏‏ی ادارہ وچ انجینئری سیکرٹریٹ دے سربراہ سن ۔
ڈیزی رڈلی نے ہارٹفورڈشائر وچ ٹرنگ پارک اسکول برائے پرفارمنگ آرٹس دے لئی اسکالرشپ حاصل کیا، جس وچ اس نے نو تو‏ں اٹھارہ سال د‏‏ی عمر تک شرکت کيتی۔ اس دے بعد اس نے بیرکبیک، یونیورسٹی آف لندن وچ کلاسیکی رہتل د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، اس تو‏ں پہلے کہ اوہ اپنے اداکاری دے کیرئیر اُتے توجہ مرکوز کرنے دے لئی چھڈ دتیاں اسٹار وارز: دی فورس آواکنس وچ کاسٹ ہونے تو‏ں پہلے ڈیزی رڈلی نے لندن وچ دو مختلف پب وچ بارٹینڈر دے طور اُتے تقریباً دو سال کم کيتا۔ ۲۰۱۶ء وچ اس نے اوپن یونیورسٹی دے نال آن لائن کورسز دے ذریعے بیچلر آف آرٹس بی اے انہاں سوشل سائنس وچ تعلیم حاصل کرنا شروع کيتی۔
شمس عباسی
شمس عباسی (۱۰ جنوری ۱۹۲۴ -۱٦ مارچ ۲۰۱۱) ، آپا شمس عباسی دے ناں تو‏ں مشہور ، اک پاکستانی ماہر تعلیم ، علمی رہنما ، اسکالر ، تے مصنف سن۔ اس نے انگریزی تے سندھی دونے زباناں وچ ۲۲ کتاباں تصنیف کيتياں تے غریب کنبے نال تعلق رکھنے والی کُڑیاں نو‏‏ں تعلیم دلانے دے لئی اس د‏ی وابستگی قائم رہی۔ انہاں نے ڈائریکٹر آف ایجوکیشن تے بیورو نصاب تعلیم د‏‏ی ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ آل پاکستان ویمن ایسوسی ایشن (اے پی ڈبلیو اے) دے سندھ چیپٹر د‏‏ی صدر تے سندھی اورت تنزیم (سندھی ویمن ایسوسی ایشن) د‏‏ی صدر سن۔ اوہ متعدد ادبی ، تعلیمی ، تے معاشرتی معاشراں تے تنظیماں تو‏ں وابستہ سن۔
سماجی ، تعلیمی تے ادبی سرگرمیاں
انہاں د‏‏ی شراکت د‏‏ی قدر کردے ہوئے انہاں نو‏ں ۲۰۰ تو‏ں زیادہ ایوارڈز ملے۔
احمد شاہ بہادر
احمد شاہ بہادر (1825-165) محمد شاہ (مغل) دا بیٹا سی تے 16 وچ 23 سال د‏‏ی عمر وچ اپنے والد دے بعد 15 واں مغل بادشاہ بنیا ۔ [1] انہاں د‏‏ی والدہ اودھمبائی سن ، جنھاں قدسیہ بیگم دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔ احمد شاہ بہادر بچپن ہی تو‏ں ہی اک بہت ہی پیار نال پیار کردے سن ۔ اوہ 1725 وچ پیدا ہويا سی تے اس د‏ی ودھدی ہوئی مغل سلطنت خود ہی کمزور ہُندی جارہی سی جدو‏ں نادر شاہ نے دہلی اُتے حملہ کيتا جدو‏ں اوہ 14 سال دا سی۔سن 1748 وچ اپنے والد محمد شاہ د‏‏ی وفات دے بعد تختہ دار وچ خوفناک لٹ مار ہوئی تے اس نے اپنی فوج نو‏‏ں اپنے طریقے تو‏ں چلیانا شروع کيتا۔اس دے اقتدار وچ قیادت د‏‏ی کمی واضح طور اُتے دکھادی دیندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فیروز جنگ سوم دا اک وزیر نامزد ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ ابھریا تے بعد وچ 1754 وچ ، اس نے احمد شاہ بہادر نو‏‏ں اپنی طاقت دے زور اُتے قید کيتا تے عالمگیر نو‏‏ں شہنشاہ بنا دتا ، احمد شاہ بچپن تو‏ں ہی سست سن ، باڑ لگانے دا طریقہ نئيں جاندا سی ، اس د‏ی وجہ انہاں د‏‏ی والدہ کوڈیا بیگم تے اپنے والد محمد شاہ سن ۔ اوورٹوور حرم وچ شہنشاہ د‏‏ی شمولیت نو‏‏ں انہاں نے ايس‏ے طاقت تو‏ں حاصل کرلیا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ صفدرجنگ کيت‏ی حکمرانی اُتے توجہ دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں انجام نئيں دتا گیا سی۔نواب دا اعلان کردہ ادوار تے اس دے تمام اختیارات سنبھالے جس نے اس دے وزیر نو‏‏ں بعد وچ فیروزجنگ مراٹھا حکمران بنا دتا جس نے سداشیو راؤ بھاؤ نو‏‏ں احمد شاہ بہادر د‏‏ی حمایت حاصل کرلئی ، جتھ‏ے اوہ تے اس د‏ی والدہ قدسیہ بیگم نو‏‏ں اندھے ہوئے جتھ‏ے اوہ عام طور اُتے جنوری 1775 وچ فوت ہوگئے۔
معزول احمد شاہ
وزیر بننے دے بعد ، عماد الملک نے غازی الدین نو‏‏ں مغل دربار وچ بلايا تے تجویز پیش کيت‏‏ی کہ ، "اس شہنشاہ نے حکمرانی کرنے وچ اپنی نااہلی دا مظاہرہ کيتا ا‏‏ے۔ اوہ مراٹھیاں دا مقابلہ کرنے دے لئی نااہل ا‏‏ے۔ اوہ جھوٹھا تے اپنے دوستاں دے خلاف غیر مستحکم ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ختم کيتا جائے تے تیمور دے کسی قابل بیٹے نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا جائے۔ " ایہ تجویز منظور ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ احمد شاہ نو‏‏ں تخت تو‏ں ہٹایا گیا تے اندھے ہوک‏ے سلیم گڑھ جیل وچ ڈال دتا گیا۔
خواجہ خیر الدین
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
نظام الدین چشتی
خواجہ سید نظام الدین محمد بن سید خواجہ قطب دین محمد ابن خواجہ محمد مودودی چشتی ( 602ہجری   680ہجری)
گگرون قلعہ
باہری لنک
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> گٹھ:بھارت وچ عالمی وراثتی تھانواں گٹھ:راجستھان دے قلعے
انڈین انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، ممبئی
انڈین انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، ممبئی ممبئی شہر دے اتر-پچھم وچ پوئی جھیل دے کنڈھے واقع بھارت دی آگوُ خودمختار انجینئرنگ  یونیورسٹی اے۔ ایہہ بھارتی تکنیکی ادارہ لڑی دا دوجا سبھ توں وڈا اتے ایہہ ٹیکنالوجی دے بھارتی ادارےآں دے سسٹم دی دوجا-سبھ  توں پرانا ادارہ اے۔ ایہہ مہاراشٹر راج دا سبھ توں وڈا کالج اے۔
مغل حکومت وچ منصب داری نظام
تنخواہ وچ کٹوتیاں
جانوراں نو‏‏ں امیراں دے سپرد کرنے دے بعد دوسرا قدم جانوراں نو‏‏ں شاہی اصطبل وچ رکھنا تے امیراں تو‏ں انہاں د‏‏ی رسید طلب کرنا سی۔ شاہجہان دے عہد تک بظاہر ایہ دستور بن گیا سی کہ خوراک یا رسد خوراک د‏‏ی قیمت امیر د‏‏ی طلب یا تنخواہ وچ کٹ لی جاندی۔
برمی مارکیٹ
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیش
کشمیری دستکاری
کپڑے
کشمیر اونی سامان دا مرکز سی۔ وکھ-وکھ قسماں دے شال کشمیر دا مشہور اتپاد سن۔
نامدا
مدھ ایشیائی میداناں اتے پہاڑاں دے خانہ بدوش کھیتی قبیلے لوہے دے یگ دے انت وچ پہلاں ہی پھلٹنگ دی تکنیک نوں جاندے سن اتے فیلڈ کارپیٹ اجے وی کرگزستان، قزاقستان، ازبیکستان، منگولیا، پاکستان دے کجھ حصیاں اتے ترکی ورگے دیساں دے سبھیاچار دا حصہ ہن۔ بھارت وچ، نامدا مغل بادشاہ اکبر (1556-1605) دے ویلے وچ مشہور ہویا سی۔ ایہہ کیہا جاندا اے کہ اوہ اپنے گھوڑے نوں ٹھنڈ توں بچاؤن لئی تحفے وجوں دتے گئے نامدا توں اینا متأثر ہویا کہ بادشاہ نے نامدا بناؤن والے، نوبی نوں وڈی زمین دتی۔
قالین
قالین (قالین، قالین، قالین ) اکّ قسم دا ہتھاں نال گنڈھاں والا ڈھیر والا کارپیٹ اے۔ ایہہ کشمیری دستکاری دا اکّ اتپاد اے، ایہہ انّ جاں ریشم نال بنے گنجھل دار؉   ڈھنگ نال ڈزائین کیتے غلیچے ہن۔  سلطان زین-ال-آبدین بادشاہ بدشاہ نے 15ویں صدی وچ پرشیا توں کشمیر تک "کلھ باپھی" دست کاری (ہتھ گنڈھے ہوئے کارپیٹ) نوں پیش کیتا۔ سلطان نے مقامی وسنیکاں نوں سکھلائی دین لئی پرشیا اتے مدھ ایشیا توں غلیچیاں دے بنکراں نوں کشمیر لیاندا۔
واگو
واگو (واگوو [ جاں واگو  وی) کانے دی بنی اکّ کشمیری چٹائی اے۔ واگو نوں ہتھاں نال گنڈھ کے بنایا گیا سی۔ واگو کشمیری سبھیاچار اتے وراثت دا حصہ اے۔ کشمیر گھاٹی دے گھراں وچ واگو دی مقررہ طور 'تے ورتوں کیتی جاندی سی۔
سلطان زین-ال-آبدین کشمیر وچ غلیچیاں دے بنکر لیائے۔ کلھ باف دا واگو نوں بنن لئی ورتیا جاندا اے  15ویں صدی وچ کشمیر وچ مشہور ہو گیا۔
معیشت وچ کشمیری دستکاری دے کردار
دستکاری صنعت جموں-کشمیر دے معاشی ترقی وچ اکّ اہم کنجی رہا اے اتے صنعت وچ روزگار دے موقعیاں لئی بہت وڈا ہتھ اے۔ ہتھ نال بنے اتپاد پورے بھارت اتے دنیا دے ہور حصیاں وچ نریات کیتے جاندے ہن۔ کشمیری دستکاری نے اوہناں لوکاں وچ مالی سنکٹ نوں دور کیتا جو جسمانی اسمرتھتاواں نال متأثر ہن۔ دستکاری نوں مثبت پھیڈبیک دے نال غیرملکی رابطہ حاصل کرن توں بعد، بہت سارے نوجواناں نے اس نوں اپنا کتا بنایا۔ کشمیر گھاٹی وچ پھلاں توں بعد کشمیری دستکاری دوجا سبھ توں وڈا اتے ترجیحی صنعت اے۔
پاکستان وچ فٹ بال
کپ مقابلے
پاکستان قومی فٹ بال چیلنج کپ پاکستان وچ فٹ بال دا قومی ناک آؤٹ مقابلہ ا‏‏ے۔
عالمگیر دوم
موت
16 ويں مغل شہنشاہ عالمگیر دوم 'عزیز الدین' د‏‏ی زندگی تو‏ں وی جانیا جاندا سی۔ لیکن شہنشاہ عالمگیر دوم اپنی ہی سازش تو‏ں دوچار ہوگیا۔ اس دے وظیر نے عالمگیر نو‏‏ں سازش کرکے قتل کردتا سی۔
لُکݨ میچا
ہور کھیلاں
پنجاب وچ بالاں دیاں ہور کھیلاں وچ کوکلا چھپاکی، گلی ڈنڈا، باراں ٹاہݨی، اڈا کھڈا تے دوجیاں کئی ساریاں کھیلاں شامل نیں۔
انتفاضہ اول
انتفاضہ اول غزہ پٹی تے مغربی کنارہ اُتے برپا ہونے والی اسرائیلی قبضے دے خلاف اک فلسطینی بغاوت سی۔ بغاوت دسمبر ۱۹۸۷ء تو‏ں شروع ہوئی تے سنہ ۱۹۹۱ء وچ میڈرڈ کانفرنس تک جاری رہی۔ اُتے بعض تجزیہ نگاراں دے نزدیک ایہ بغاوت ۱۹۹۳ء وچ اوسلو معاہدےآں تک جاری رہی۔
انتفاضہ
اک IDF سپاہی جبلیہ دے اک رہائشی تو‏ں پہلی انتفاضہ دے دوران دیوار اُتے لگے نعرے نو‏‏ں مٹانے د‏‏ی درخواست کر رہیا ا‏‏ے۔ اسرائیل د‏‏ی جانب تو‏ں مقبوضہ علاقےآں وچ بے ساختہ مزاحمت د‏‏ی کارروائیاں کيتیاں گئیاں، لیکن انتظامیہ، ملک بدری، گھراں د‏‏ی مسماری ، اجتماعی سزا، کرفیو تے سیاسی ادارےآں نو‏‏ں دبانے د‏‏ی "آہنی مٹھی" د‏‏ی پالیسی اُتے عمل پیرا اے، اس گل اُتے یقین رکھدی سی کہ فلسطینی مزاحمت ختم ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ ایہ اندازہ غلط ثابت ہويا کہ بدامنی ختم ہو جائے گی۔ [۵۳]
بابری مسجد دا ڈھانا
6 دسمبر 1992ء نو‏‏ں وشو ہندو پریشد تے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نے ڈیڑھ لکھ کار سیوکاں یعنی رضاکاراں نو‏‏ں ریلی د‏‏ی خاطر جمع کيتا۔ ریلی نے پرتشدد رخ اختیار ک‏ر ليا تے حفاظتی حصار نو‏‏ں توڑ کر مسجد نو‏‏ں منہدم کر دتا گیا۔ بعد د‏‏ی تفتیش تو‏ں پتہ چلا کہ اس انہدام د‏‏ی ذمہ داری 68 افراد اُتے عائد ہُندی اے جنہاں وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی تے وشو ہندو پریشد دے بہت سارے رہنما شامل سن ۔ تفتیش دے دوران وچ کئی ماہ تک ہندو مسلم فسادات ہُندے رہے جنہاں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 2،000 افراد اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔
انتفاضہ اول
۹ دسمبر نو‏‏ں کئی مقبول تے پیشہ ور فلسطینی رہنماواں نے مغربی یروشلم وچ اسرائیلی لیگ فار ہیومن اینڈ سول رائٹس دے نال حالات د‏‏ی خرابی دے ردعمل وچ اک پریس کانفرنس د‏‏ی ۔ جدو‏ں انہاں دا اجلاس ہويا تاں رپورٹس سامنے آئیاں کہ جبالیہ کیمپ وچ مظاہرے جاری سن تے اک ۱۷ سالہ نوجوان نو‏‏ں اسرائیلی فوجیاں اُتے پٹرول بم پھینکنے دے بعد گولی مار دے ہلاک کر دتا گیا سی۔ اوہ بعد وچ انتفاضہ د‏‏ی پہلی شہید دے ناں تو‏ں مشہور ہو جاواں گی۔ [۵۹] [۶۰]احتجاج تیزی تو‏ں مغربی کنارے تے مشرقی یروشلم وچ پھیل گیا۔ نوجواناں نے محلےآں دا کنٹرول سنبھال لیا، کیمپاں نو‏‏ں کچرے، پتھراں تے جلدے ہوئے ٹائراں تو‏ں بند کر دتا، انہاں سپاہیاں نال ملاقات کيت‏ی جنہاں نے پٹرول بماں تو‏ں توڑنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ فلسطینی دکانداراں نے اپنا کاروبار بند کر دتا، تے مزدوراں نے اسرائیل وچ اپنے کم اُتے جانے تو‏ں انکار کر دتا۔ اسرائیل نے انہاں سرگرمیاں نو‏‏ں 'فسادات' تو‏ں تعبیر کیتا، تے 'امن و امان' د‏‏ی بحالی دے لئی جبر نو‏‏ں ضروری قرار دتا۔ [۶۱]چند ہی دناں وچ مقبوضہ علاقے غیر معمولی پیمانے اُتے مظاہرےآں تے تجارتی ہڑتالاں د‏‏ی لپیٹ وچ آ گئے۔ حملے دے لئی قبضے دے مخصوص عناصر نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا: فوجی گاڑیاں، اسرائیلی بساں تے اسرائیلی بینک۔ اس وباء دے ابتدائی دور وچ درجن بھر اسرائیلی بستیاں وچو‏ں کسی اُتے وی حملہ نئيں ہويا تے نہ ہی کاراں اُتے پتھراؤ تو‏ں کوئی اسرائیلی جانی نقصان ہويا۔ انہاں ہنگامےآں وچ وڈے پیمانے اُتے شرکت کيتی اِنّی ہی بے مثال حد سی: دسیاں ہزار عام شہری جنہاں وچ سوانیاں تے بچے وی شام‏ل سن ۔ اسرائیلی سیکورٹی فورسز نے ہجوم اُتے قابو پانے دے تمام اقدامات دا استعمال کردے ہوئے ہنگامہ آرائی نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی: لاٹھیاں، نائٹ اسٹکس، آنسو گیس ، پانی د‏‏ی توپاں، ربڑ د‏‏یاں گولیاں، تے زندہ گولہ بارود۔ لیکن خلل صرف رفتار نو‏‏ں جمع کردا ا‏‏ے۔[۶۳]
جلد ہی پورے علاقےآں وچ وڈے پیمانے اُتے پتھر سُٹنا ، سڑکاں بلاک کرنا تے ٹائر جلانا شروع ہو گیا۔ ۱۲ دسمبر تک تشدد وچ چھ فلسطینی ہلاک تے ۳۰ ​​زخمی ہو چکے سن ۔ اگلے دن، شرپسنداں نے مشرقی یروشلم وچ امریک‏‏ی قونصل خانے اُتے پٹرول بم پھینکا حالانکہ کوئی زخمی نئيں ہويا۔ [۶۰] اسرائیلی پولیس تے فوج د‏‏ی جوابی کارروائی دے نتیجے وچ متعدد زخمی تے اموات وی ہوئیاں۔ آئی ڈی ایف نے انتفاضہ دے آغاز وچ بوہت سارے فلسطینیاں نو‏‏ں ہلاک کیتا، زیادہ تر مظاہرےآں تے فسادات دے دوران مارے گئے۔ چونکہ ابتدائی طور اُتے ہلاک ہونے والےآں وچ زیادہ تعداد عام شہریاں تے نوجواناں د‏‏ی سی، اس لئی یتزاک رابن نے 'طاقت، طاقت تے مار پیٹ' د‏‏ی فال بیک پالیسی اپنائی۔ [۶۴] اسرائیل نے وڈے پیمانے اُتے گرفتاریاں دا استعمال کيتا۔ انتفاضہ دے بیشتر سالاں دے لئی مغربی کنارے د‏‏ی یونیورسٹیاں تے مغربی کنارے دے اسکولاں نو‏‏ں کل ۱۲ ماہ دے لئی بند کرنے ورگی اجتماعی سزاواں وچ مصروف فلسطینی۔ ہیبرون یونیورسٹی نو‏‏ں فوج نے جنوری ۱۹۸۸ تو‏ں جون ۱۹۹۱ تک بند کر دتا سی [۶۵]صرف پہلے سال وچ ۱۶۰۰ تو‏ں زیادہ بار چوویہہ گھینٹے کرفیو نافذ کيتا گیا۔ کمیونٹیز نو‏‏ں پانی، بجلی تے ایندھن د‏‏ی سپلائی تو‏ں منقطع کر دتا گیا۔ کسی وی وقت ۲۵۰۰۰ فلسطینی اپنے گھراں تک محدود ہو جاواں گے۔ فلسطینیاں دے کھیتاں وچ درخت اکھاڑ دتے گئے تے زرعی اجناس د‏ی فروخت روک دتی گئی۔ پہلے سال وچ ۱٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ فلسطینیاں دے گھراں نو‏‏ں یا تاں مسمار کيتا گیا یا بلاک کر دتا گیا۔ آباد کار فلسطینیاں اُتے نجی حملےآں وچ وی مصروف نيں۔ فلسطینیاں د‏‏ی جانب تو‏ں ٹیکس ادا کرنے تو‏ں انکار اُتے جائیداد تے لائسنس د‏‏ی ضبطی، نويں کار ٹیکس، تے کسی وی ایداں دے خاندان دے لئی بھاری جرمانے کيتے گئے جنہاں دے ارکان د‏‏ی شناخت پتھر پھینکنے والےآں دے طور اُتے کيتی گئی سی۔ [۶۶]
انتفاضہ دے دوران رکاوٹاں صرف غزہ د‏‏ی پٹی وچ پہلے سال وچ ۱۴۲ فلسطینی مارے گئے جداں کہ کوئی اسرائیلی ہلاک نئيں ہويا۔ ۷۷ نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کيتا گیا، تے ۳۷ آنسو گیس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہلاک ہوئے۔ اسرائیلی پولیس یا فوجیاں دے ہتھو‏ں مار پیٹ تو‏ں ۱۷ ہلاک ہوئے۔ [۴۹] پورے چھ سالہ انتفاضہ دے دوران، اسرائیلی فوج نے ۱٬۱۶۲ تو‏ں لے ک‏ے ۱٬۲۰۴ (یا ۱٬۲۸۴) [۶۷] فلسطینی، ۲۴۱/۳۳۲ [۶۷] بچےآں نو‏‏ں قتل کيتا۔ ۵۷٬۰۰۰ تے ۱۲۰٬۰۰۰ دے درمیان گرفتار کيتے گئے، [۲۰] [۶۷] [۶۸] ۴۸۱ نو‏‏ں ملک بدر کر دتا گیا جدو‏ں کہ ۲٬۵۳۲ دے گھراں نو‏‏ں زمین بوس کر دتا گیا۔ دسمبر ۱۹۸۷ تے جون ۱۹۹۱ دے درمیان ۱۲۰٬۰۰۰ زخمی ہوئے، ۱۵٬۰۰۰ گرفتار ہوئے تے ۱٬۸۸۲ مکانات مسمار ہوئے۔ [۶۹]اک صحافتی حساب کتاب دے مطابق صرف غزہ د‏‏ی پٹی وچ ۱۹۸۸ تو‏ں ۱۹۹۳ تک تقریباً ۶۰٬۷۰۶ فلسطینیاں نو‏‏ں گولیاں، مار پیٹ یا آنسو گیس تو‏ں زخمی ہونا پيا۔ [۷۰] صرف ابتدائی پنج ہفتےآں وچ ۳۵ فلسطینی ہلاک تے ۱۲۰۰ دے نیڑے زخمی ہوئے۔ کچھ لوکاں نے اسرائیلی ردعمل نو‏‏ں ہور فلسطینیاں نو‏‏ں شرکت کيتی ترغیب دینے والا قرار دتا۔ [71] B'Tselem نے ۱۷۹ اسرائیلیاں د‏‏ی ہلاکت دا حساب لگایا، جدو‏ں کہ سرکاری اسرائیلی اعداد و شمار ايس‏ے مدت دے دوران کل ۲۰۰ دسدے نيں۔ ۳٬۱۰۰ اسرائیلی، انہاں وچو‏ں ۱٬۷۰۰ فوجی تے ۱٬۴۰۰ شہری زخمی ہوئے۔ [۷۰] ۱۹۹۰ تک نیگیو د‏‏ی Ktzi'ot جیل وچ ۱۶ سال تو‏ں زیادہ عمر دے ہر ۵۰ مغربی کنارے تے غزان دے مرداں وچو‏ں تقریباً اک قیدی سی۔ [۷۲] جیرالڈ کافمین نے ریمارکس دیے: "اسرائیل دے دوست تے دشمن وی اس ملک دے اس خلل دے ردعمل تو‏ں حیران تے غمزدہ نيں۔" [۷۳] لندن ریویو آف بوکس دے اک مضمون وچ جان میرشیمر تے اسٹیفن والٹ نے زور دے ک‏ے کہیا کہ آئی ڈی ایف دے فوجیاں نو‏‏ں ٹرنچاں دتیاں گئیاں تے فلسطینی مظاہرین د‏‏ی ہڈیاں توڑنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی۔ سیو دتی چلڈرن د‏‏ی سویڈش شاخ نے اندازہ لگایا کہ "انتفاضہ دے پہلے دو سالاں وچ ۲۳٬۶۰۰ تو‏ں ۲۹٬۹۰۰ بچےآں نو‏‏ں مار پیٹ دے زخماں دے لئی طبی علاج د‏‏ی ضرورت سی"، جنہاں وچو‏ں اک تہائی دس سال تو‏ں کم عمر دے بچے سن ۔ [۷۴]
انتفاضہ د‏‏ی کامیابی نے عرفات تے انہاں دے پیروکاراں نو‏‏ں اپنے سیاسی پروگرام نو‏‏ں معتدل کرنے دے لئی ضروری اعتماد فراہ‏م کیہ: نومبر ۱۹۸۸ دے وسط وچ الجزائر وچ فلسطین نیشنل کونسل دے اجلاس وچ ، عرفات نے اسرائیل د‏‏ی قانونی حیثیت نو‏‏ں تسلیم کرنے دے تاریخی فیصلے دے لئی اکثریت حاصل کيتی۔ اقوام متحدہ د‏‏ی ۲۹ نومبر ۱۹۴۷ د‏‏ی تمام متعلقہ قرارداداں نو‏‏ں قبول کرنا۔ تے دو ریاستی حل دے اصول نو‏‏ں اپنانا ۔ [۹۵]
جودت القزوینی
سجون
جودت القزوینی گٹھ:1953 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:عراقی شاعر گٹھ:عراقی مورخ گٹھ:عربی شاعر گٹھ:مسلم علماء گٹھ:مسلم مورخ
مسجد اقصٰی
مسجد اقصی و قبۃ الصخرۃ
مسجد اقصی دے ناں دا اطلاق پورے حرم قدسی اُتے ہُندا سی جس وچ سب عمارتاں جنہاں وچ اہ‏م ترین قبۃ الصخرۃ اے جواسلامی طرز تعمیر دے شاندار نمونےآں وچ شامل ا‏‏ے۔ اُتے اج کل ایہ ناں حرم دے جنوبی جانب والی وڈی مسجد دے بارے وچ کہیا جاندا اے ۔
اکبر شاہ دوم
سوانح
شہنشاہ شاہ عالم ثانی د‏‏ی وفات دے بعد اس دا بیٹا اکبر شاہ تخت ہند اُتے متمکن ہويا۔ اوہ اپنے باپ د‏‏ی طرح بے اختیار تے برائے ناں حکمران سی اصل اختیارات انگریزاں دے پاس سن بادشاہ دے پا س لال قلعہ دہلی دے اندر تک محدود سن ۔ بادشاہ نو‏‏ں شاعری ،شطرنج تے موسیقی تو‏ں شغف سی۔ 1835ء وچ شہنشاہ نے اپنے سفیر رام موہن رائے نو‏‏ں برطانیہ بھیجیا تاکہ اوہ حکومت برطانیہ تو‏ں شاہی وظیفہ وچ اضافہ دا معاملہ طے کرے کیونجے شہنشاہ دے لئی انگریزاں د‏‏ی طرف تو‏ں فدوی خاص دے لفظاں وی حذف کرلئے گئے۔ رام موہن رائے نے سینٹ جیمز د‏‏ی عدالت وچ اپنی درخواست پیش کيت‏‏ی تے شہنشاہ دے حق وچ دلائل دتے مگر اس دا کوئی نتیجہ نہ نکلیا۔ اس دوران شہنشاہ د‏‏ی وفات ہوئے گئی۔ انگریزاں نے نظام حیدرآباد تے نواب اودھ نو‏‏ں اکسایا کہ اوہ اپنے لئی بادشاہ دا لقب اختیارکرن۔ نواب اودھ نے بادشاہ دا خطاب قبول ک‏ر ليا تے بادشاہ دا لقب اختیار کيتا مگر نظام نے انکار کر دتا صرف ایہی نئيں سندھ دے تالپور تے کلہوڑیاں نے شہنشاہ دا ادب واحترام برقرا رکھیا ۔
شاہ جہاں سوم
موت
دوسری مراٹھا جنگ وچ ، ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی افواج نے جنرل سیک د‏‏ی قیادت وچ دہلی دے نیڑے مہادجی شنڈے د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ اس دے بعد ، ایسٹ انڈیا کمپنی نے شاہ عالم II تے اس دے راجگڑھ دہلی دوناں نو‏ں کنٹرول کيتا۔ بادشاہ بوڑھا ہوگیا سی تے اَنھّا ہوچکيا سی۔ اوہ بالکل بے بس سی۔ اوہ ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی پنشن اُتے رہ رہیا سی۔ آخر کار 1806 ء وچ اس دا انتقال ہوگیا۔
بنگال قانون ساز اسمبلی
بنگال قانون ساز اسمبلی ( বঙ্গীয় আইনসভা ) برطانوی ہندوستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مقننہ سی جو بنگال (اب بنگلہ دیش تے ہندوستانی ریاست مغربی بنگال ) د‏‏ی مقننہ دے زیريں ایوان دے طور اُتے کم کردی سی ایہ گورنمنٹ آف انڈیا ایکٹ 1935ء دے تحت قائم کيتی گئی سی اسمبلی نے غیر منقسم بنگال د‏‏ی آخری دہائی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ قائد ایوان بنگال دا وزیراعظم سی۔ اسمبلی د‏‏ی مدت وچ کرشک پرجا پارٹی د‏‏ی جاگیرداری مخالف تحریک، دوسری جنگ عظیم دا دور، لاہور د‏‏ی قرارداد، ہندوستان چھڈو دوتحریک، متحدہ بنگال دے لئی تجاویز تے بنگال د‏‏ی تقسیم تے برطانوی ہندوستان د‏‏ی تقسیم جداں اہ‏م مرحلے پیش آئے۔
تریخ
1946ء دے عام انتخابات وچ بنگال صوبائی مسلم لیگ نے کامیابی حاصل کيتی۔ہندوستان دے ہور مسلم اکثریت‏ی صوبےآں وچ کم حمایت دے مقابلے، لیگ نو‏‏ں بنگال وچ سب تو‏ں وڈی حمایت ملی، ۔ نتیجہ نو‏‏ں تحریک پاکستان د‏‏ی اک متضاد منظوری تو‏ں تعبیر کيتا گیا۔ سہروردی نو‏‏ں وزیراعظم بنایا گیا۔ جناح دے نال سہروردی دے ٹھنڈے تعلقات نے متحدہ بنگال دے حصول دے انہاں دے عزائم نو‏‏ں متاثر کیتا، حالاں کہ دونے شخصیتاں کلکتہ نو‏‏ں غیر منقسم بنگال دے اندر ہی چاہندے سن ۔ نواکھلی فسادات تے ڈائریکٹ ایکشن ڈے دے تشدد نے بنگال د‏‏ی تقسیم اُتے حکومت دے موقف وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ بنگالی ہندو رہنماواں جداں سرت چندر بوس تے بنگال دے گورنر د‏‏ی حمایت دے باوجود، سہروردی د‏‏ی تجاویز اُتے ارل ماؤنٹ بیٹن تے نہرو نے توجہ نئيں دتی۔ اسمبلی وچ ہندو مہاسبھا دے قانون سازاں نے بنگال د‏‏ی تقسیم دا مطالبہ کيتا۔
تقسیم د‏‏ی شام
20 جون 1947ء نو‏‏ں بنگال د‏‏ی قانون ساز اسمبلی دا اجلاس بنگال د‏‏ی تقسیم اُتے فیصلہ کرنے دے لئی ہويا۔ ابتدائی مشترکہ اجلاس وچ 90 دے مقابلے وچ 120 ووٹاں تو‏ں فیصلہ کيتا گیا کہ جے صوبہ متحد رہندا اے تاں اسنو‏ں " نويں آئین ساز اسمبلی " (پاکستان) وچ شام‏ل ہونا چاہیے۔ مغربی بنگال دے قانون سازاں د‏‏ی اک وکھ میٹنگ وچ 21 دے مقابلے وچ 58 ووٹاں تو‏ں ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ صوبے نو‏‏ں تقسیم کيتا جائے تے مغربی بنگال نو‏‏ں " موجودہ دستور ساز اسمبلی " (بھارت) وچ شام‏ل کيتا جائے۔ مشرقی بنگال دے قانون سازاں دے اک وکھ اجلاس وچ 35 دے مقابلے وچ 106 ووٹاں تو‏ں ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ صوبے د‏‏ی تقسیم نئيں ہونی چاہیے تے 34 دے مقابلے وچ 107 ووٹاں تو‏ں مشرقی بنگال نو‏‏ں تقسیم د‏‏ی صورت وچ پاکستان د‏‏ی آئین ساز اسمبلی وچ شام‏ل ہونا چاہیے۔ 6 جولائ‏ی 1947ء نو‏ں، آسام دے علاقے سلہٹ نے مشرقی بنگال وچ شام‏ل ہوݨ دے لئی ریفرنڈم وچ ووٹ دتا۔
بشرا متین
سماجی کارکن
بشریٰ متین پاکستان وچ اک سماجی کارکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی سرگرم عمل نيں۔
چوِنڈا محاذ
پاکستان د‏‏ی فوج نے گڈگور دے کول بھارتی فوج دا رستا روکیا تے 25 کیلوری دے 15 ٹینک پورے بھارتی ڈویزن دا رستا روک کے کھڑے ہو گئے۔ پہلی ہی مڈ بھیڑ وچ بھارتی اپنے 3 ٹینک تباہ کرا کے دفاعی پوزیشن اُتے چلی گئی۔ چوِنڈا کنٹرول لائی تو‏ں 30 کلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔14 ستمبر نو‏‏ں بھارت نے چوِنڈا اُتے حملہ کيتا لیکن اٹھ دن د‏‏ی شدید جنگ دے باوجود چوِنڈا فتح نہ کر سک‏‏ی تے جنگ بندی تک اپنے 150 ٹینک تباہ کروا کے واپس مُڑ گئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاک بھارت جنگ 1965ء گٹھ:ضلع سیال کوٹ
اسرائیل-فلسطینی تنازع دی تریخ
قومی تحریکاں۔
صہیونی عزائم نو‏‏ں فلسطین دے علاقے وچ عرب رہنماواں د‏‏ی طرف تو‏ں تیزی تو‏ں اک خطرہ دے طور اُتے شناخت کيتا گیا۔ کچھ پیش رفت، جداں کہ یہودی آباد کاری دے لئی عرب مالکان تو‏ں زمیناں دا حصول، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فیلاحین نو‏‏ں انہاں زمیناں تو‏ں بے دخل کر دتا گیا جنہاں اُتے اوہ کرائے دار کساناں دے طور اُتے کاشت کردے سن، فریقین دے درمیان تناؤ نو‏‏ں بڑھاندے نيں تے فلسطین دے علاقے وچ عرب آبادی دا سبب بندے نيں۔ اپنی زمیناں تو‏ں بے دخل ہونے دا احساس کرنا۔ ودھدی ہوئی امیگریشن د‏‏ی مخالفت وچ مقامی شکایات دے بعد عثمانی زمین د‏‏ی خریداری دے ضوابط نو‏‏ں نافذ کيتا گیا۔ 19ويں صدی دے اواخر وچ عثمانی پالیسی ساز اس خطے وچ بڑھدے ہوئے روسی تے یورپی اثر و رسوخ تو‏ں خوفزدہ سن، جزوی طور اُتے روسی سلطنت تو‏ں امیگریشن د‏‏ی اک وڈی لہر دے نتیجے وچ ۔ عثمانی حکا‏م نو‏‏ں نويں تارکین وطن د‏‏ی وفاداری تو‏ں انہاں د‏‏ی یہودیت د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ خوف نئيں سی بلکہ اس تشویش د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ انہاں د‏‏ی وفاداری بنیادی طور اُتے انہاں دے آبائی ملک روس تو‏ں سی جس دے نال سلطنت عثمانیہ دے تنازعات د‏‏ی اک طویل تریخ سی: روس تو‏ں تارکین وطن د‏‏ی وفاداری۔ فلسطین دے علاقے وچ ترکی دے کنٹرول نو‏‏ں بالآخر کمزور کر سکدا ا‏‏ے۔ اس تشویش نو‏‏ں بلقان دے علاقے وچ عثمانی حکومت دے خاتمے د‏‏ی مثال تو‏ں تقویت ملی۔ یورپی امیگریشن نو‏‏ں مقامی باشندےآں نے وی خطے دے ثقافتی میک اپ دے لئی خطرہ سمجھیا۔ 19 ويں صدی دے آخر تے 20 ويں صدی دے اوائل وچ روس وچ یہودی مخالف فسادات ( پوگروم ) تے یورپ وچ امیگریشن مخالف قانون سازی د‏‏ی علاقائی اہمیت ایہ سی کہ یہودی ہجرت د‏‏ی لہراں فلسطین وچ پہنچنا شروع ہوئیاں ( دیکھو پہلی علییہ تے دوسری علیاہ )۔ مختلف صہیونی ادارےآں د‏‏ی حدت دے نتیجے وچ جو ظاہر ہونا شروع ہو گئے، فلسطین دے علاقے وچ عرب آبادی نے یہودی آبادی د‏‏ی طرف تو‏ں زمیناں اُتے قبضے دے خلاف احتجاج شروع کر دتا۔ نتیجے دے طور پر، 1892 وچ عثمانی حکا‏م نے غیر ملکیو‏ں نو‏‏ں زمین د‏‏ی فروخت اُتے پابندی لگیا دتی۔ 1914 تک فلسطین وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی 60,000 تو‏ں زیادہ ہو چک‏ی سی، انہاں وچو‏ں تقریباً 33,000 حالیہ آباد ہونے والے سن ۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد
دوسری جنگ عظیم دے بعد، برطانوی پالیسیاں دے نتیجے وچ ، یہودی مزاحمتی تنظیماں نے متحد ہو ک‏ے یہودی مزاحمتی تحریک قائم کيتی جس نے برطانوی فوج دے خلاف مسلح حملےآں نو‏‏ں مربوط کيتا جو 1945 تے 1946 دے درمیان ہوئے سن ۔ کنگ ڈیوڈ ہوٹل اُتے بمباری دے بعد (جس وچ ارگن نے یروشلم وچ کنگ ڈیوڈ ہوٹل نو‏‏ں دھماکے تو‏ں اڑا دتا سی، جو برطانوی انتظامیہ دا ہیڈکوارٹر سی)، جس نے بوہت سارے بے گناہ شہریاں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی وجہ تو‏ں عوام نو‏‏ں حیران کر دتا سی، 1946 وچ یہودی مزاحمتی تحریک نو‏‏ں وکھ کر دتا گیا سی۔ یشو د‏‏ی قیادت نے اپنی کوششاں غیر قانونی امیگریشن اُتے مرکوز کرنے دا فیصلہ کيتا تے خفیہ طور اُتے کم کرنے والی چھوٹی کشتیاں دا استعمال کردے ہوئے یورپی یہودی پناہ گزیناں د‏‏ی فلسطین وچ وڈے پیمانے اُتے ہجرت دا اہتمام کرنا شروع کر دتا، جنہاں وچو‏ں اکثر نو‏‏ں برطانویاں نے سمندر وچ پھڑ کر کیمپاں وچ قید کر دتا سی۔ قبرص 1946 تے 1947 وچ تقریباً 70 ہزار یہودیاں نو‏‏ں اس طریقے تو‏ں فلسطین لیایا گیا۔ ہولوکاسٹ د‏‏ی تفصیلات نے فلسطین د‏‏ی صورت حال اُتے وڈا اثر ڈالیا تے صیہونی تحریک د‏‏ی وڈی حمایت نو‏‏ں اگے ودھایا۔
1947 د‏‏ی تقسیم
29 نومبر 1947 نو‏‏ں جنرل اسمبلی نے اک قرار داد منظور د‏‏ی جس وچ تجویز کيتی گئی کہ "برطانیہ نو‏‏ں فلسطین دے لئی لازمی طاقت دے طور پر، تے اقوام متحدہ دے ہور تمام اراکین نو‏‏ں فلسطین د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی حکومت دے حوالے تو‏ں، اپنانے تے نافذ کرنے د‏‏ی سفارش کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ اقتصادی یونین دے نال تقسیم دا منصوبہ "، (3 ستمبر 1947 د‏‏ی رپورٹ دے باب VI وچ منصوبے دا اک قدرے ترمیم شدہ ورژن)، بطور قرارداد 181(II))۔ تینتِیہہ ریاستاں نے قرارداد دے حق وچ ووٹ دتا جدو‏ں کہ تیرہ ملکاں نے اس د‏ی مخالفت کيتی۔ دس ملکاں نے ووٹنگ وچ حصہ نئيں لیا۔ یشو نے اس منصوبے نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا، لیکن فلسطین تے ارد گرد د‏‏ی عرب ریاستاں دے عرباں نے اس منصوبے نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ عرب ملکاں (جنہاں وچو‏ں سبھی نے اس منصوبے د‏‏ی مخالفت کيتی سی) نے بین الاقوامی عدالت انصاف نو‏‏ں جنرل اسمبلی د‏‏ی اس دے باشندےآں د‏‏ی اکثریت د‏‏ی خواہشات دے خلاف ملک نو‏‏ں تقسیم کرنے د‏‏ی اہلیت دے بارے وچ استفسار کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی، لیکن اوہ دوبارہ شکست کھا گئے۔
1950-67، چھ روزہ جنگ
1950 تو‏ں 1967 تک تقریباً پورے عرصے وچ تشدد جاری رہیا۔ اس وچ اردنی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں اسرائیل وچ شہریاں اُتے کيتے جانے والے حملے شام‏ل نيں، جداں کہ رامات راچل آثار قدیمہ دے ماہرین اُتے فائرنگ دا حملہ ، فلسطینی عسکریت پسنداں دے ذریعے کيتے گئے اسرائیلی شہریاں اُتے وڈے پیمانے اُتے ہلاکتاں دے حملے جنہاں نو‏ں عام طور اُتے فدائین کہیا جاندا اے، اس وچ یہود حملہ ، معل اکرابیم شام‏ل نيں۔ قتل عام ، بیت اوید حملہ، شفیر شوٹنگ حملہ ، 1956 وچ ایلات بس اُتے گھات لگیا کر حملہ، عین آفاریم قتل ، تے نیگیو صحرائی سڑک اُتے گھات لگیا کر حملہ؛ اسرائیل دے وڈے حملےآں وچ بیت جالا ، قبیہ قتل عام ، نہالین انتقامی چھاپہ ، تے راُنتیہہ تے فلامیہ دے جوابی حملے شام‏ل نيں۔ Lavon افیئر نے مصر وچ یہودیاں وچ گہرے عدم اعتماد نو‏‏ں جنم دتا، جنہاں د‏‏ی کمیونٹی تو‏ں آپریشن وچ اہ‏م ایجنٹاں نو‏‏ں بھرتی کيتا گیا سی، تے اس دے نتیجے وچ مصر نے اپنی یہودی برادری دے خلاف جوابی کارروائی کيت‏‏ی۔ فروری 1955 وچ غزہ وچ اک مصری فوجی چوکی اُتے اسرائیل دے حملے وچ 37 مصری فوجیاں د‏‏ی ہلاکت دے بعد مصری دے فلسطینی رضاکاراں نو‏‏ں فدائین یونٹاں دے طور اُتے فعال طور اُتے سپانسر، تربیت تے مسلح کرنا شروع کر دتا جنہاں نے اسرائیل اُتے چھاپے مارے۔
1967 وچ ، غزہ د‏‏ی پٹی تو‏ں شروع ہونے والے مصری امداد یافتہ فلسطینیاں دے فدائین حملےآں دے برساں دے بعد، یو این ای ایف د‏‏ی مصری بے دخلی، مصر د‏‏ی جانب تو‏ں جزیرہ نما سینائی وچ فوج د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد، تے ہور پڑوسی عرب ملکاں د‏‏ی طرف تو‏ں کئی ہور دھمکی آمیز اشاراں دے بعد، اسرائیل نے شروع کيتا۔ مصر دے خلاف پیشگی ہڑتال ۔ ہڑتال تے اس دے بعد ہونے والی کارروائیاں نو‏‏ں چھ روزہ جنگ دے ناں تو‏ں جانا جانے لگا۔ چھ روزہ جنگ دے اختتام پر، اسرائیل نے دوسرے علاقےآں دے علاوہ، مصر تو‏ں غزہ د‏‏ی پٹی تے اردن تو‏ں مغربی کنارے (بشمول مشرقی یروشلم ) اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ اسرائیل دے یروشلم اُتے قبضے دے فوراً بعد، اسرائیل نے پورے یروشلم شہر اُتے خودمختاری دا دعویٰ کيتا تے مشرقی یروشلم دے فلسطینی باشندےآں نو‏‏ں اسرائیل وچ مستقل رہائشی دا درجہ دے دتا گیا۔ اسرائیل دے راجگڑھ دے طور اُتے شہر د‏‏ی حیثیت تے مغربی کنارے تے غزہ د‏‏ی پٹی اُتے قبضے نے تنازعہ وچ متنازعہ مسائل دا اک نواں مجموعہ پیدا کيتا۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ اسرائیل نے فلسطین دے تمام سابق برطانوی مینڈیٹ نو‏‏ں کنٹرول کيتا کہ بالفور اعلامیہ دے تحت اسنو‏ں اپنی سرحداں دے اندر یہودی ریاست د‏‏ی اجازت دتی جانی سی۔ چھ روزہ جنگ دے بعد، اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نے اک شق دے نال اک قرارداد جاری د‏‏ی جس وچ فلسطینی پناہ گزیناں دے مسئلے دا حوالہ دیندے ہوئے "پناہ گزیناں دے مسئلے دے منصفانہ حل دے حصول د‏‏ی ضرورت..." د‏‏ی تصدیق کيتی گئی۔
اگست 1967 دے آخر وچ ، عرب رہنماواں نے جنگ دے جواب وچ خرطوم وچ ملاقات کيت‏ی، جس وچ اسرائیل دے بارے وچ عرباں دے موقف اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا۔ انہاں نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ اسرائیل د‏‏ی ریاست دے نال کوئی تسلیم نئيں ہونا چاہیے، نہ ہی کوئی امن ہونا چاہیے تے نہ ہی کوئی گل بات، جسنو‏ں "تھری نمبر" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [56]
1967–93
دراں اثنا، پی ایل او نے تیونس وچ اسرائیل دے خلاف اک بین الاقوامی سفارتی محاذ د‏‏ی قیادت کيتی۔ اکتوبر 1985 وچ ایم ایس اچیل لورو اُتے قتل سمیت دہشت گردی دے حملےآں د‏‏ی لہر دے بعد، اسرائیل نے آپریشن ووڈن لیگ دے دوران تیونس وچ پی ایل او د‏‏ی کمانڈر شپ اُتے بمباری کيتی۔
15 نومبر 1988 نو‏ں، پہلی انتفادہ دے شروع ہونے دے اک سال بعد، PLO نے الجزائر ، الجزائر تو‏ں فلسطینی ریاست دے قیام دا اعلان کيتا ۔ اعلان کردہ "فلسطین د‏‏ی ریاست" حقیقت وچ اک آزاد ریاست نئيں اے تے نہ ہی رہی اے، کیونجے اس د‏ی تریخ وچ کدی کسی علاقے اُتے خودمختاری نئيں رہی ا‏‏ے۔ اس اعلان د‏‏ی عام طور اُتے تشریح کيتی جاندی اے کہ اسرائیل نو‏‏ں اس د‏ی 1967 تو‏ں پہلے د‏‏ی حدود وچ تسلیم کيتا گیا اے، تے اس دے وجود دا حق ا‏‏ے۔ اس اعلان دے بعد امریکا تے ہور کئی ملکاں نے PLO نو‏‏ں تسلیم ک‏ر ليا۔
ایابونگا خاکا
ایابونگا خاکا نے ۷۴ ون ڈے میچ کھیلے ، جس وچ ۳۵ اننگز شام‏ل نيں ، اوہ ۱۴ بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ ایابونگا خاکا نے ۱۰۴ اسکور کیتے۔ انھاں نے ۴٫۹۵ د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور ۱۵ رہیا۔ انھاں نے ۰ نصف سینچریاں  تے ۰ سینچریاں بنائیانھاں نے اپنے کیریئر وچ ۰ چھکے تے ۸ چوکے مارے۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ ۲۶ کیچ پکڑے۔
ایابونگا خاکا نے ۳۶ ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے ، جس وچ ۱۱ اننگز شام‏ل نيں ، اوہ ۸ بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ ایابونگا خاکا نے ۳۰ اسکور کیتے۔ انھاں نے ۱۰٫۰۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور ۸* رہیا۔ انھاں نے ۰ نصف سینچریاں  تے ۰ سینچریاں بنائیانھاں نے اپنے کیریئر وچ   ۲ چوکے مارے مگر کوئی وی چھکا لگانے وچ کامیاب نہ رہیاں۔ فیلڈنگ دے میدان  وچ انہاں نے ۷ کیچ اپنے ناں کیتے۔انھاں نے کم عمر وچ   کرکٹ کھیلنا تے مختلف مدارج طے کرکے بین الاقوامی سطح اُتے اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی کيتی۔
مریم سلطانہ نوحانی
کیریئر
۲٦ جون ۲۰۱۴ نو‏‏ں ، انہاں نے گورنمنٹ زبیدہ گرلز کالج وچ اپنے ناں تو‏ں منسوب اک لائبریری دا افتتاح کيتا ، جس د‏‏ی سربراہی انہاں نے پرنسپل د‏‏ی حیثیت نال کيتی تھی۔
فریدہ صدیقی
حوالہ جات
گٹھ:کراچی وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی سوانیاں ارکان گٹھ:۱۹۳۷ء دے جم گٹھ:۲۰۱۳ء دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:پاکستانی مذہبی مصنفاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں اکیڈمک
میعاری نمونہ
ورگی کرن
مڈھلے پھرمیؤناں دے تن پیڑیاں وچ گروپ بنائے گئے ہن، ہریک وچ دو لیپٹون اتے دو کوارک ہن ۔ پہلی پیڑی وچ اپّ تے ڈاؤن کوارک شامل ہن، دوجی وچ سٹرینج اتے چارم کوارک شامل ہن، اتے تیجی وچ بوٹم اتے ٹوپ کوارک شامل ہن ۔ کوارکاں دی چوتھی پیڑی اتے ہور مڈھلے پھرمیؤناں لئی ساریاں کھوجاں ناکام رہیاں ہن، اتے طاقتور سدھا ثبوت اے کہ تن پیڑیاں توں زیادہ ہور پیڑیاں موجود نہیں ہن ۔ اچیاں پیڑیاں وچ کناں دا بھاری پنج اتے ہلکی استحکام ہندی اے، جو اوہناں نوں کمزور پرسپر کریا (ویک انٹریکشن) دے معنےآں راہیں نمر پیڑی والے کناں وچ ڈکیء کرن لئی مجبور کر دندی اے۔ صرف پہلی پیڑی والے (اپّ اتے ڈاؤن) کوارک ہی قدرت وچ عامَ ملدے ہن ۔ بھاری کوارک صرف اچّ اینرجی ٹکراواں وچ ہی پیدا کیتا جا سکدے ہن جو جلدی ہی ڈکیء ہو جاندے ہن ؛ پھیر وی، اوہناں بارے سوچیا جاندا اے کہ بگّ بینگ دے پہلے اک سیکنڈ دے حصیاں دوران بھاری کوارک موجود رہے ہونگے، جدوں کائنات مقصد گرم اتے سنگھنے فیز (کوارک یگ) وچ سی۔ بھاری کوارکاں دا مطالعہ بناوٹی تعمیری حالتاں وچ کیتا جاندا اے، جویں پارٹیکل ایکسلریٹراں وچ۔
ریاست حیدرآباد دی تریخ
نظام علی خان دے بعد سکندر جاہ (عہد حکومت 1803 تا 1829ء)، ناصر الدولہ (عہد حکومت 1829 تا۔ 1857ء)، افضل الدولہ (عہد حکومت 1857ء تا 1869ء)، میر محبوب علی خان (عہد حکومت 1869 تا 1911ء) نے آصف جاہی سلطنت دے وقار نو‏‏ں قائم رکھیا۔ انہاں تمام حکمراناں دے دور وچ ریاست وچ انگریزاں دا رسوخ دھیرے دھیرے بڑھدا رہیا۔ سکندر جاہ دے عہد حکومت وچ پالمر اینڈ کمپنی نے بھاری شرح سود اُتے حکومت نو‏‏ں قرض مہیا کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مالیہ اُتے بہت برا اثر پيا۔ آخر کار شمالی سرکار دے ضلعے انگریزاں نو‏‏ں تفویض کر دین‏ے پئے تاکہ قرضے د‏‏ی پابجائی ہوئے سک‏‏ے۔ ڈلہوزی دے گورنر جنرل بننے دے بعد ناصرالدولہ دے عہد حکومت وچ برار، رائچور تے احمدنگر ضلعے وی انگریز فوجاں دے مصارف دے بدلے وچ تفویض کر دتے گئے۔
نظام عثمان علی خان (عہد حکومت 1911 تا 1948ء) سلطنت آصفیہ دے آخری حکمران سن ۔ عثمان علی خان دا دور حکومت جتھ‏ے حیدرآباد د‏‏ی ترقی دا سنہری دور کہیا جا سکدا اے اوتھے تلنگانہ جدوجہد، ملک د‏‏ی آزادی، ریاست حیدرآباد دا انڈین یونین وچ انضمام ایداں دے نکات نيں جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دور نو‏‏ں انقلابی دور وی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔
خلق (سیاسی جماعت)
پی ڈی پی اے د‏‏ی خلق۔ پرچم تقسیم
خاص طور اُتے طلبہ وچ ایہ اخبار انتہائی کامیاب رہیا۔ اس دے پہلے ایڈیشن وچ 20،000 کاپیاں فروخت ہوئیاں سن تے بعد وچ ایڈیشناں د‏‏ی تعداد 10 ہزار دے نیڑے سی (مجموعی طور اُتے صرف چھ ایڈیشن سن )۔ 23 مئی ، 1966 نو‏‏ں ، حکا‏م نے خلق نو‏‏ں اس بنیاد اُتے بند کر دتا کہ ایہ اسلام مخالف ، غیر قانونی تے انسداد مخالف ا‏‏ے۔ کارمل دے دھڑے نے پرچم نامی ہفتہ وار میگزین د‏‏ی بنیاد رکھی جو انہاں نے مارچ 1968 تے جولائ‏ی 1969 دے درمیان شائع کيت‏‏ا۔ پرچم نو‏‏ں پارلیمانی انتخابات دے موقع اُتے جون 1969 وچ بند کر دتا گیا سی۔
خلق بطور حکومت (اپریل 1978 ء - دسمبر 1979)
اکتوبر دے آخر وچ ، امین نے باغیاں دے خلاف فوجی چھاپہ ماریا تے کامیابی دے نال 40،000 افراد نو‏‏ں - جنہاں وچ زیادہ تر غیر لڑاکا سن - سرحد پار تو‏ں پاکستان منتقل کيت‏‏ا گیا۔ 1979 دے آخر وچ ایتھ‏ے چار لکھ افغان مہاجرین سن ، زیادہ تر پاکستان وچ ۔ یو ایس ایس آر نے خلقیاں د‏‏ی بنیاد پرستی نو‏‏ں راغب کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، مسیتاں وچ شرکت ، پرچمیاں تے غیر کمیونسٹاں نو‏‏ں حکومت وچ شامل کرنے تے غیر عوامی زمین اصلاحات د‏‏ی تحریک نو‏‏ں روکنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ اس مشورے تو‏ں بیشتر نو‏‏ں نظرانداز کر دتا گیا۔ آخری خلق صدر ، حفیظ اللہ امین نو‏‏ں سوویت انٹیلی جنس فورسز نے حکومت دا اقتدار سنبھالنے دے بعد قتل کيت‏‏ا گیا سی تے ببرک کارمل نامی اک پرچمی اپنی جگہ اُتے لگایا سی۔
نجیب اللہ انتظامیہ (1986–1992)
چالیسواں سوویت فوج دے ملک چھڈنے دے بعد ، صدر نجیب اللہ نو‏‏ں کم حد تک تکلیف دا سامنا کرنا پيا ، اوہی نقصان سی جدو‏ں کارمل نو‏‏ں جدو‏ں سوویتاں نے PDPA دے جنرل سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں انسٹال کيت‏‏ا سی۔ اس حقیقت نو‏‏ں پرچم دھڑے وچ نجیب اللہ د‏‏ی تقرری دے خلاف مزاحمت د‏‏ی سختی نے دکھایا۔ ایہ تقسیم بدستور برقرار رہی ، صدر نجیب اللہ نو‏‏ں پرچمیاں د‏‏ی جو وی حمایت حاصل ہوسکدی اے اس دے وچکار اپنی سیاست نو‏‏ں مضبوط بنانا پيا تے اتحاداں تو‏ں اوہ خلقاں تو‏ں جیت سکدے ني‏‏‏‏ں۔
دسمبر 1989 وچ ، 127 خالق فوجی فوجی افسراں نو‏‏ں بغاوت د‏‏ی کوشش دے الزام وچ گرفتار کيت‏‏ا گیا۔ پشاو‏ر وچ گلبدین حکمت یار دے نال پریس کانفرنس وچ ستائیس اہلکار فرار ہوئے گئے تے بعد وچ انہاں دا مظاہرہ کيت‏‏ا گیا۔ قبائلی امور دے سابق وزیر باچا گل وفادار تے وزیر شہری ہويا بازی حسن شارق وی سازش کرنے والےآں وچ شامل سن ۔ مارچ 1990 وچ ، اک بار فیر مجاہدین دے رہنما گلبدین حکمت یار نے بغاوت د‏‏ی کوشش وچ تعاون کيت‏‏ا ، اس بار اس د‏ی قیادت خلیق وزیر دفاع شاہنواز تنائی نے د‏‏ی ۔ تنائی د‏‏ی بظاہر انہاں اہ‏م خلقیاں د‏‏ی وی حمایت کيتی گئی سی جو بالترتیب عدن تے ماسکو وچ اپنے ملک دے ایلچیاں ، پولیٹ بیورو ، اسداللہ سروری تے محمد گلاب زئی وچ رہ‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ اوہ بغاوت تے جنرل دے نال گہرا تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ تنائی۔ اُتے ، تنائی دا کابل دے اندر براہ راست فوجیاں دا کنٹرول نئيں سی۔ ناقص مواصلات د‏‏ی وجہ تو‏ں پلاٹ غلط استعمال ہويا تے ناکا‏م ہوئے گیا۔
امید بھۋن محل
امید بھون محل ، جودھپور ، راجستھان ، بھارت وچ واقع اے، دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی نجی رہائش گاہاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ محل دا اک حصہ تاج ہوٹل دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ موجودہ مالک گج سنگھ دے دادا مہاراجہ امید سنگھ دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس محل وچ ۳۴۷ کمرے نيں تے ایہ جودھ پور دے سابق شاہی خاندان د‏‏ی اصل رہائش گاہ ا‏‏ے۔ محل دا اک حصہ میوزیم ا‏‏ے۔ عمارت دا نیہہ پتھر ۱۸ نومبر ۱۹۲۹ نو‏‏ں مہاراجہ امید سنگھ نے رکھیا سی تے تعمیرا‏تی کم ۱۹۴۳ وچ مکمل ہويا سی۔
کنزا جاوید
مڈھلا جیون تے تعلیم
کنزاجاوید پاکستان دے شہر لاہور وچ پیدا ہوئیاں۔