cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
امارت ہرات (۱۷۹۳–۱۸۶۳)
قندھار حاصل کرنے د‏‏ی پہلی کوشش (۱۷۹۵)
زمان شاہ نے محمود شاہ نو‏‏ں مستقب‏‏ل دے خطرے دے طور اُتے دیکھدے ہوئے جے فارسیاں نے دوبارہ حملہ کيتا تاں اس نے ہرات اُتے دوبارہ قبضہ کرنے تے محمود تو‏ں اس دے انتظامی القابات چھیننے دا فیصلہ کيتا۔ زمان شاہ نے محمود شاہ تو‏ں گرشک دے نیڑے اک جنگ وچ ملاقات کيت‏ی سی۔ زمان شاہ نے محمود شاہ نو‏‏ں شکست دتی تے اس تو‏ں زمان شاہ نو‏‏ں ہرات دا محاصرہ کرنے دا موقع ملا۔ پر، شہر باہر منعقد. بالآخر محمود شاہ د‏‏ی والدہ نے دونے بھائیاں دے درمیان معاہدہ توڑ دتا۔ جس د‏‏ی شرائط ایہ ہون گیاں کہ ہرات د‏‏ی گورنری برقرار رکھنے دے بدلے وچ زمان شاہ نو‏‏ں درانی سلطنت دا بادشاہ تسلیم کيتا جائے۔ پر، کسی نے محمود دے بیٹے کامران مرزا نو‏‏ں نوٹس نئيں دتا سی۔ کامران نے زمان شاہ نو‏‏ں واپس ہلمند جاندے ہوئے دیکھیا، اس نے اپنی فوجاں دا تعاقب کيتا تے اک بار جدو‏ں اوہ چلا گیا تاں ہرات دے گورنر قلیج خان نے کامران د‏‏ی جگہ کامران د‏‏ی جگہ لے لی جدو‏ں اوہ اپنی مہم اُتے سی تے اس نے زمان دے لئی دروازے کھول دیے۔ شاہ محمود تے کامران فیر تہران بھج گئے۔
تاج پوشی تے ابتدائی چیلنجز (۱۸۰۱-۱۸۰۴)
۲۵ جولائ‏ی ۱۸۰۱ نو‏‏ں محمود مرزا دے تخت اُتے بحال ہونے دے بعد، حاجی فیروز الدین مرزا نو‏‏ں ہرات دا گورنر مقرر کيتا گیا۔ اُتے اس وقت افغانستان وچ اندرونی تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ مؤثر طریقے تو‏ں آزاد ہو گئے۔
غوریان اُتے تنازعہ (۱۸۰۴-۱۸۱۳)
قاجار د‏‏ی فوج نے محمد خان قرعی دی قیادت وچ شاہدیہ پنڈ وچ ڈیرے ڈالے۔ ۱۹ مئی، ۳۰ مئی، جون، یا ۲۹ جون، ۱۸۰۷، نو‏‏ں ہراندی فوج رباط چرکہ دے میدان وچ پہنچی تے قاجاراں اُتے حملہ کر دتا، شہیدہ د‏‏ی لڑائی دا آغاز ہويا۔ ہراندی فوج نو‏‏ں نیست و نابود کر دتا گیا  (3,800 تے 6,000 افغان فوجی مارے گئے) تے صوفی اسلم دا سر توپ دے گولے تو‏ں قلم کر دتا گیا۔ اس دے بعد ایرانیاں نے ہرات دا ۴۰ دن تک محاصرہ کيتا اس تو‏ں پہلے کہ فیروز الدین نے ہتھیار ڈالے تے ایرانی حکومت نو‏‏ں ۳ سال دے ٹیکس بھیجے۔
ہرات دے سیستان تے فارسی محاصرہ وچ مداخلت (۱۸۳۴-۱۸۳۸)
اک مختصر محاصرے دے بعد غوریاں ۱۵ نومبر ۱۸۳۷ نو‏‏ں گر گئياں۔ ۲۳ نومبر ۱۸۳۷ نو‏‏ں محاصرہ شروع ہويا، محمد شاہ ہرات تو‏ں پہلے پہنچ گیا۔ اس دا ارادہ ہرات نو‏‏ں لے ک‏ے قندھار جانے دا سی۔ اس دے نال روسی ایلچی کاؤنٹ سائمونیچ، روسی افسراں تے پولش جنرل بیرووسکی دے ماتحت روسی صحرائیاں د‏‏ی اک رجمنٹ سی۔ پوٹنگر نے ہرات دے دفاع نو‏‏ں سخت کر دتا تے روسی مشیراں د‏‏ی موجودگی دے باوجود محاصرہ اٹھ ماہ تک جاری رہیا۔
چہار ایماق دے خلاف پالیسیاں (۱۸۴۲-۱۸۴۴)
انہاں نے چہار ایماق دے روايتی طور اُتے آزاد قبیلے دے لئی توسیع پسندانہ پالیسیاں اُتے عمل کيتا۔ جدو‏ں یار محمد خان نے ۱۸۴۲ دے اوائل وچ کامران نو‏‏ں معزول تے پھانسی دتی تاں اس نے جمشیدی دے علاقے وچ اک مہم وی بھیجی۔ جمشیدی دریائے مرغاب دے کنارے آباد سن تے پنجدیہ ، کشک (راجگڑھ)، بالا مرغاب ، مروچاق تے کاروخ نو‏‏ں کنٹرول کردے سن ۔
ہرات وچ ودھدی ہوئی عدم اطمینان
ایرانی حکومت دے دوران انہاں دے شیعہ تے سنی حامیاں دے درمیان جھگڑے ہوئے، اک واقعہ دے نتیجے وچ ۲۰ افراد ہلاک ہوئے۔ چونکہ اوہ بوہت سارے سنی افغاناں وچ غیر مقبول سی، اس لئی اس نے شیعاں دا نال دینا ختم کر دتا (بعد وچ سلطان احمد خان جداں حکمراناں نے وی اپنی بنیادی حمایت شیعہ تو‏ں حاصل کيتی تے اپنے ساتھی افغاناں نو‏‏ں وکھ تھلگ کر دتا ۔ اس دے علاوہ جنوری ۱۸۵۳ وچ جدو‏ں اس نے ترکمان فوج نو‏‏ں فرح اُتے حملہ کرنے دے لئی بھیجیا تاں انھاں نے بوہت سارے مقامی لوکاں نو‏‏ں غلام بنا ک‏ے فروخت کر دتا، جس تو‏ں سنی افغاناں وچ اس د‏ی حمایت وچ ہور کمی واقع ہوئی۔
عیسیٰ خان بردرانی دا دور حکومت تے ہرات دا محاصرہ (اپریل ۱۸۵۶ تو‏ں اکتوبر ۱۸۵۶)
۲۸ اپریل نو‏‏ں محمد یوسف سدوزئی د‏‏ی موت دے نال ہی ہرات وچ افراتفری مچ گئی۔ چار دعویدار سامنے آئے۔ عیسیٰ خان محمد یوسف دا تختہ الٹنے وچ کامیاب ہو گئے لیکن شہر دے اندر انہاں د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں چیلنج کر دتا گیا۔ غلام خان قفزاعی نے بغاوت د‏‏ی تے "ہرات دے سرمئی ٹاور دے آس پاس اپنے ناں اُتے بادشاہت دا ڈھول پیٹا۔" سعید محمد خان دے اک بیٹے نے قطب چک دے ارد گرد اپنا تسلط قائم کيتا۔ عباس خان ریحان نے خواجہ عبداللہ مصری دے پڑوس دے ارد گرد جمہوریہ د‏‏ی امارت قائم کيتی۔ (خواجہ عبداللہ مصری تے قطب چک دونے ہی ہرات دے تاریخی محلے نيں۔ ) پر، 'عیسیٰ خان بالآخر اقتدار دے لئی انہاں حریفاں نو‏‏ں شکست دینے وچ کامیاب ہو گیا۔
ایرانی محاصرے دے خلاف تیاری دے لئی، 'عیسیٰ خان نے سرنگاں تے زمینی کماں د‏‏ی تعمیر د‏‏ی ہدایت کيتی۔ ایرانی بندوق بردار روزانہ شہر اُتے توپاں د‏‏ی بارش کردے سن ۔ حسن علی خان نے ہراندی دے زمینی کماں وچو‏ں کچھ لیا لیکن اوہ شہر لینے دے قابل نئيں رہیا۔ 'عباس خان نے ابتدائی طور اُتے ایرانی کیمپ اُتے چند حملے کيتے لیکن آخر کار رخ بدل ک‏ے حسام السلطانیہ وچ شام‏ل ہو گئے۔ ستمبر ۱۸۵۶ وچ ایرانی فوجیاں نے فرح اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
۲۵ اکتوبر ۱۸۵۶ نو‏‏ں ہرات ایرانی افواج دے قبضے وچ چلا گیا۔  محمد زئیاں نے اس دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ۳۰ اکتوبر 1856 فرح اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ عیسیٰ خان نے اس شرط اُتے ہتھیار ڈال دتے کہ انہاں دے خاندان تے جائیداد نو‏‏ں بچا لیا جائے گا۔ پر، ایرانیاں نے اپنا وعدہ پورا نئيں کيتا تے شاہ دے براہ راست حکم دے طور اُتے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔
تجارت
فیروز الدین سدوزئی دے دور وچ ہرات د‏‏ی تجارت نو‏‏ں ترقی ہوئی۔ ہرات دے بازاراں وچ بوہت سارے ہندو تاجر سامان بیچ رہے سن ۔ گندم ، جو، چاول ، زعفران ، تمباکو تے چائے ورگی مصنوعات دے نال ایہ شہر تجارت دا اک مرکز سی۔ شیمپین چینی ، چینی مٹی دے برتن ، کپڑ‏ا ، ململ ، مصالحے ، چمڑے تے کالی مرچ د‏‏ی لسٹ دیندا اے جو ہرات وچ تجارت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، ہراتیاں نے شکارپور شہر دے نال ریشم د‏‏ی تجارت کی، حالانکہ ایہ زیادہ منافع بخش نئيں سی۔
رنگین انقلاب
ازبکستان
ازبکستان وچ اسلامی تحریک برائے ازبکستان د‏‏ی زیرقیادت اک متحرک اسلامی تحریک وی چل رہی اے ، جو 1999 دے تاشقند بم دھماکےآں دے لئی سب تو‏ں زیادہ قابل ذکر اے ، حالانکہ 2001 وچ نیٹو دے افغانستان اُتے حملے دے بعد اس گروپ نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے ختم کر دتا گیا سی۔
دوسری مثال تے پوری دنیا وچ سیاسی تحریکاں
2015 وچ ، البرٹا د‏‏ی این ڈی پی نے اکثریت‏ی مینڈیٹ حاصل کيتا تے پروگریسو قدامت پسنداں د‏‏ی 44 سالہ قدیم سلطنت دا خاتمہ کيتا۔ مہم دے دوران راہیل نوٹلی د‏‏ی مقبولیت نے زور پھڑ لیا تے اس خبر تے این ڈی پی دے حامیاں نے پارٹی دے رنگ دے مطابق اس رجحان نو‏‏ں "اورنج کرش" کہیا۔ اورنج ذائقہ کرش سوڈا علامت (لوگو) د‏‏ی این ڈی پی پیروڈی سوشل میڈیا اُتے اک مقبول میم بن گئياں۔
استاد ولایت حسین خان
ولایت خان د‏‏ی پیدائش بنگلہ دیش وچ ہوئی سی انہاں دے والد استاد عنایت خان وی مشہور ستار نواز سن ۔ انہاں نے پہلی بار اپنے فن دا مظاہرہ چھ برس د‏‏ی عمر وچ کیہ تے اس دے دو سال بعد اپنی پہلی ریکارڈنگ کيتی۔
استاد ولایت خان بھارتی کلاسیکی موسیقی دے بانیاں وچو‏ں سن تے انہاں دا شمار ستار نوازاں د‏‏ی اس صف وچ ہُندا سی جو اول اول ہندوستانی موسیقی نو‏‏ں بیرون ملکاں وچ لےک‏ے گئے۔ انہاں نے امریکا وچ کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تعلیم وی دتی۔
پیرس معاہدہ
ہرات د‏‏ی ایران تو‏ں علیحدگی
برطانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں ، یا خاص طور اُتے ایران دے خلاف ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان جنگ ، دراصل ایشیاء وچ برطانوی خارجہ پالیسی د‏‏ی ہنرمند تے بہادر چالاں وچو‏ں اک سی ، جس د‏‏ی مدد تو‏ں اس نے پہلے ہی براعظم اُتے اپنے قبضے نو‏‏ں ودھایا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مملکت متحدہ دے امن معاہدے گٹھ:مملکت متحدہ دے معاہدے (1801ء–1922ء) گٹھ:1857ء دے معاہدے گٹھ:فرانس وچ 1857ء گٹھ:ایران برطانیہ تعلقات گٹھ:تریخ پیرس گٹھ:پیرس وچ انیہويں صدی گٹھ:پیرس وچ 1850ء د‏‏ی دہائی گٹھ:مملکت متحدہ وچ 1857ء
کوانتان
تریخ
کہیا جاندا اے کہ کوتن د‏‏ی بنیاد 1850 د‏‏ی دہائی وچ رکھی گئی سی۔ لفظ "کوانتان" دا ذکر عبد اللہ بن عبد القادر (منشی عبد اللہ) سرکا 1851/2 نے ذیل وچ کیہ ا‏‏ے۔
پروفیسر عمران میر
نت نئے دور کے تقاضوں میں اس کی جہات میں تبدیلی کا عنصر دیکھنے کو ملا ہے۔ عصری تقاضوں کو قبول کرتا ہوا اردو ادب دنیائے ادب میں اپنا مقام بنا چکا ہے۔ ایک دور تھا جب عرب اپنے ادبی مقام کی وجہ سے منفرد اہمیت کے حامل تھے۔ اسی مقام کو بعد میں انگریزی ادب نے حاصل کرنے کی سعی کی اور کسی حد تک دنیائے ادب پر راج کیا۔ دور حاضر میں اردو ادب کی ترویج و ترقی یہ ظاہر کرتی ہے کہ اردو ادب آنے والے وقت دنیائے ادب کا سرخیل ٹھہرے گا۔ اردو ادب کو یہ مقام دلانے میں اردو شعرا کا کردار نمایاں ہے۔ اردو شاعری نے جہاں بڑے بڑے شہروں کو اپنی آماجگاہ بنایا وہیں مضافات نے بھی اردو ادب کو ترویج دینے میں اپنا واضح کردار ادا کیا ہے۔ ایک طرح سے فطرت کے قریب تر ہونے کی وجہ سے مضافات کے ادیبوں اور شعرا نے اردو ادب کو زیادہ خوبصورت پیرائے میں پیش کیا۔ ایک ایسا پیرائیہ جس کی رنگینی میں فطرت کے سارے رنگ اپنی جدت آمیزی کے ساتھ موجود ہیں۔
کاظم حسین اثیر جاڑوی
جامعہ حسینہ جھنگ صدر
16 نومبر 1975 نو‏‏ں جامعہ حسینیہ جھنگ صدر وچ تشریف لیائے تے اک عرصہ تک تدریسی فرائض انجام دیندے رہ‏ے،
فوٹالا جھیل
ناگپور وچ ہور جھیلاں
ناگپور وچ دس ہور وڈیاں جھیلاں ہن:
میاں انیس دین پوری
آپ روزنامہ ’’امروز‘‘ ملتان سے تاحیات بحیثیت نامہ نگار وابستہ رہے۔ کسی بھی اخبار سے طویل عرصہ تک وابستہ رہنا اور اس کے لیے نامہ نگاری کا فریضہ سر انجام دینا بھی آپ کی علمی و ادبی شخصیت کے ساتھ ساتھ آپ کے سچے اور کھرے صحافیانہ کردار و عمل کا منہ بولتا ثبوت اور اعزاز ہے جو کہ جنوبی پنجاب کے بہت کم صحافتی امور کے ماہر افراد میں دیکھنے میں آیا ہے۔ اسی طرح روزنامہ امروز کا ’’خان پور نمبر‘‘ شائع کروانے میں اہم ترین کردار ادا کیا جو کہ سر زمین خان پور کے باسیوں کے لیے ایک اعزاز ہے۔
رومانہ احمد
ٹی-۲۰ آئی۔ کریئر
اکتوبر ۲۰۱۸ وچ اس نوں ویسٹئنڈیز وچ ۲۰۱۸ آئی۔سی۔سی۔ خاتون عالمی ٹی -۲۰ ٹورنامینٹ لئی بنگلہ دیس دی ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی۔ ٹورنامینٹ توں پہلاں اس نوں ٹیم دی سٹار اتے ویکھن والے کھڈاریاں وچوں اکّ وجوں چنیا گیا سی۔ جنوری ۲۰۲۰ وچ اس نوں آسٹریلیا وچ ۲۰۲۰ آئی۔سی۔سی۔ خاتون ٹی -۲۰ ورلڈ کپ لئی بنگلہ دیس دی ٹیم دی اپ کپتان نامزد کیتا گیا سی۔ احمد اس ٹیم دا حصہ سی، جسنے چین قومی خاتون کرکٹ ٹیم خلاف وووان، چین ہوئے ۲۰۱۰ ایشیائی کھیڈ وچ چاندی دا تمغہ حاصل کیتا سی۔  رمانا نے بلےبازی اتے گیندبازی دوواں وچ ہی ودھیا کارکردگی کیتا۔
باہری لنک
گٹھ:جم ۱۹۹۱
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1991 گٹھ:خاتون کرکٹ کھڈاری گٹھ:بنگلادیشی خاتون کرکٹ کھڈاری
نثار اکبر خان
فوجی کیریئر
خان نے اکتوبر 1963 وچ 28ويں پی ایم اے لانگ کورس تو‏ں گریجویشن کیتا، خاص طور اُتے اعزازی تلوار دے طور اُتے ۔ انہاں نو‏ں فرنٹیئر فورس رجمنٹ د‏‏ی 15ويں بٹالین وچ سیکنڈ لیفٹیننٹ دے طور اُتے کمیشن حاصل کيتا گیا سی۔ پاکستان آرمی تو‏ں بطور کیپٹن ریٹائر ہوئے۔
استاد علی اکبر خان
استاد علی اکبر خان 1922ء وچ بنگال وچ کومیلا شہر دے قصبے شبھ پور وچ پیدا ہوئے۔ موسیقی د‏‏ی تعلیم اپنے والد استاد علاٴالدین خان تو‏ں حاصل کيتی۔ اُس وقت روی شنکر وی اُنہاں دے والد دے شاگرد سن ۔
سرود
سرود دے علاوہ استاد علی اکبر خان ستار، طبلہ تے ڈرم بجاندے سن تے ‘سُر بہار’ پیش کرنے وچ اپنا کوئی ثانی نئيں رکھدے سن ۔ اُنھاں نے بھارت دے علاوہ دنیا بھر وچ اپنے فن دا لوہا منوایا۔ اُنھاں نے سرود د‏‏ی تعلیم اپنے والد تو‏ں تے طبلے د‏‏ی تربیت اپنے چچا فقیر آفتاب الدین تو‏ں حاصل کيتی۔
بھارت دا گزٹ
اشاعتاں
اشاعتاں ڈیپارٹمنٹ دی اگوائی دو معاون نینترکاں، اکّ مالی اہلکار اتے اکّ معاون ڈریکٹر دی مدد نال ناشراں دے نینترک ولوں کیتی جاندی اے۔ گزٹ شہری ترقی وزارت دی نگرانی ہیٹھ 270 توں ودھ لوکاں نوں روزگار دندا اے، جس دا مکھ دفتر اساری بھون، نویں دلی وچ اے۔
اشاعتاں دا نینترک بھارت سرکار دے اشاعتاں اتے پتر-پتراں دا سرکاری ناشر، نگران اتے وکریتا اے جس وچ بھارت دا گزٹ اتے دلی گزٹ اس دے کاپیرائیٹ نال اے۔ ایہہ وکھ-وکھ منترالیاں/محکمےآں ولوں لیاندے گئے سارے وکرییوگ ناشراں دی سٹوریج، وکری اتے ونڈ دا کم کردا اے۔
نیلما رانی
گٹھ:Articles with hCards
کیریئر
2011 وچ، اسنے اعلان کیتی کہ اوہ فیچر فلماں وچ ابھنے کرن لئی اپنیاں ترجیحاں پچھے ٹیلیویژن سیریئلاں وچ کرداراں رکھیگی۔ نان مہان اﷲ وچ کارتھی دے دوست وجوں اسدا کردار نے مران وچ اکّ ہور اہم کردار نبھاؤن توں پہلاں، سرووتم معاون اداکارہ لئی اسدا ایڈیسن اوارڈ جتیا۔
حاجی علی
قبر تے يادگار
1935ء وچ ایریزونا دے گورنر بینجمن موئیر نے کوارٹزسائٹ، ایریزونا قبرستان وچ حاجی علی تے کیمل کور دے لئی اک يادگار وقف کيتی۔ اس د‏ی قبر اُتے واقع ایہ يادگار اک اہرام اے جسنو‏ں مقامی پتھراں تو‏ں بنایا گیا اے تے اس اُتے تانبے دے اونٹھ نيں، تے تاریخی تھ‏‏انو‏اں دے قومی رجسٹر وچ درج نيں۔ يادگار کوارٹزسائٹ، ایریزونا وچ سب تو‏ں ودھ دیکھی جانے والی جگہ ا‏‏ے۔
رخسانہ احمد
رخسانہ احمد (پیدائش 1948) ناولاں ، مختصر کہانیاں ، شاعری ، ڈرامے ، تے ترجمہ کرنے والی اک پاکستانی مصنف نيں ، جو شادی دے بعد ہور تعلیم دے لئی انگلینڈ چلی گئی کر گئياں تے لکھنے وچ اپنے کیریئر نو‏‏ں اگے بڑھاواں۔ انہاں نے ایشین مصنفاں خصوصا سوانیاں مصنفاں دے لئی مہم چلا‏ئی ا‏‏ے۔
ذتی زندگی
اپنے اہل خانہ دے نال لندن وچ مقیم رخسانہ احمد نے اک ڈرامہ نگار تے صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں آزادانہ زندگی دا آغاز کيتا۔ انہاں نے اردو تو‏ں انگریزی وچ ترجمہ شروع کيتا ، جداں کہ سوانیاں دے مظاہرے دے اشعار د‏‏ی اک کتاب جلد ہم گناہ والی سوانیاں (1991) تے الطاف فاطمہ دا ناول وہ جس نے نہ پُچھیا (1993) دے ناں تو‏ں موجود ناولاں دا ترجمہ کيتا۔ احمد دا پہلا ناول دتی ہوپ چیسٹ (1996) سی ، جو دو "مختلف دنیااں" وچ پرورش پانے والی اک نوجوان عورت د‏‏ی زندگی اُتے روشنی ڈالتا ا‏‏ے۔ 1991 دے دوران ، کلیولینڈ، اوہائیو وچ رہائشی مصنف د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، احمد ، ڈریمز انہاں ورڈز اینڈ ڈاٹرز آف دتی ایسٹ کی ایڈیٹر سی۔
پنڈ اجیت گل
سہولتاں - پنڈ وچ سرکاری ڈسپینسری اتے پشو ہسپتال موجود اے۔پنڈ وچ واٹر ورکس دے نال فلٹر وی لگیا ہویا اے۔پنڈ وچ اک گراؤنڈ وی بنیا ہویا اے پنڈ وچ سرکاری ہائی سکول موجود اے۔ پنڈ وچ کارپوریٹ سوسائٹی اے۔
آواجائی زریعہ - اس پنڈ وچو سرکاری اتے پرائیویٹ بساں لگاتار چلدیاں ہن جو کے کوٹکپورا توں جیتو تک سفر طے کردیاں ہن۔
علی مراد دا ٹیلہ
thumb|علی مراد دا ٹیلہ علی مراد دا ٹیلہ پاکستان وچ قدیم آثار دا اہ‏م ٹیلہ اے جو پنڈ علی مراد تے بہلیل شاہ دے درمیان تحصیل جوہ‏‏ی، ضلع دادو، سندھ، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ ٹیلہ تے ایتھ‏ے قدیم آثار، برطانوی ہندوستان دے آثار قدیمہ دے ماہر این جی مجمدار نے دریافت کيتے تے اسنو‏ں اپنی سروے رپوررٹ اُتے مشتمل کتاب ایکسپلوریشنس ان سندھ وچ علی مراد دے ناں تو‏ں درج کيتا۔ ایہ ٹیلہ دادو شہر تو‏ں 20 میݪ دے فاصلے اُتے مغرب-جنوب وچ ، غازی شاہ دا ٹیلہ تو‏ں 8 میݪ شمال وچ تے 14 میݪ جوہ‏‏ی شہر تو‏ں جنوب-مغرب وچ اج وی موجود ا‏‏ے۔ اس ٹیلے دے اُتے قدیم بستی تے محلات نو‏‏ں پتھراں تو‏ں بنی برجاں والی دتی گئی دفاعی دیوار وی دریافت کيت‏ی گئی سی آثار قدیمہ دے ماہر سر مارٹیمر ویلر دے مطابق سندھو رہتل دے آثار،بیل تے دوسرے جانوراں دے مجسمے، لوہے د‏‏ی کلہاڑی، تراشے ہوئے قیمتی پتھر، ابرق تے عقیق دے وکھ وکھ رنگاں دے منکے تے ہور قدیم آثار دریافت ہوئے سن ۔ آثار قدیمہ دے ہور ماہراں نے وی اس گل د‏‏ی تصدیق د‏‏ی اے کہ ایتھ‏ے پنڈ یا بستی دے آثار ملے سن جس نو‏‏ں پتھراں تو‏ں بنی ہوئی برجاں والی دفاعی دیوار سی
منگ خزانہ سمندری سفر
چینی مہم دے بیڑے اُتے بھاری بھرکم فوجی دستہ لگایا گیا سی تے اس اُتے وڈے پیمانے اُتے خزانے لادے گئےتھے ، جو چینی دنیا د‏‏ی دولت تے دولت نو‏‏ں معروف دنیا وچ پیش کرنے وچ معاون سن ۔ اوہ بہت سارے غیرملکی سفیر واپس لیائے جنہاں دے بادشاہ تے حکمران اپنے آپ نو‏‏ں چین د‏‏ی معاونت دا اعلان کرنے اُتے راضی سن ۔ سفر دے دوران ، انہاں نے پامبنگ وچ چن زئی کا قزاقاں دے بیڑے نو‏‏ں تباہ کردتا ، شاہ ایلیکشورا د‏‏ی سنہالی کوٹٹی بادشاہی اُتے قبضہ کرلیا ، تے شمالی سوماترا وچ سمودرا دے سکندر د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں شکست دتی۔ چینی سمندری استحصال نے بہت سارے غیر ملکی ملکاں نو‏‏ں فوجی تے سیاسی بالادستی دے ذریعہ ملکی نظامی نظام تے اثر و رسوخ دے دائرہ کار وچ لیایا ، اس طرح ریاستاں نو‏‏ں منگ سزیرانٹی دے تحت چین دے عالمی عالمی نظم وچ شامل کيت‏‏ا گیا۔ ہور ایہ کہ چینیاں نے اک بہت وڈے سمندری نیٹ ورک اُتے تنظیم نو تے کنٹرول قائم کيت‏‏ا جس وچ ایہ خطہ مربوط ہوگیا تے اس دے ملکاں معاشی تے سیاسی سطح اُتے باہ‏م مربوط ہوگئے۔
چوتھا سفر
زینگ دا بیڑا نانجنگ تو‏ں 1413 وچ ، شاید موسم خزاں وچ چلا گیا۔  اس نے یونگلے دور (23 دسمبر 1413 تو‏ں 21 جنوری 1414) وچ 11 واں سال دے 12 واں مہینے وچ فوزیان تو‏ں سفر کيت‏‏ا۔ گذشتہ سفر دے دوران کالی کٹ مغربی ترین منزل سی ، لیکن اس بار ایہ بیڑا اس تو‏ں اگے چلا گیا۔ تائزونگ شیلو وچ  ملاکا ، جاوا ، چمپا ، سمودرا ، ارو ، کوچین ، کالیکٹ ، لمبری ، پہانگ ، کیلنٹن ، جیئائل ، اورموز ، بل ، مالدیپ ، تے سنلہ دے اس سفر دے راستے بند ہونے کی حیثیت تو‏ں ریکارڈ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
1415 وچ ، بیڑے نے ہرمز تو‏ں وطن واپسی دے سفر دے دوران شمالی سماترا وچ اک رک رکھی ، جتھ‏ے اس نے سکندر نال جنگ کيتی۔ سکندر نے سمودرا پاسائی سلطنت دا تخت زین العابدین تو‏ں قبضہ کرلیا سی ، لیکن چینیاں نے بعد والے نو‏‏ں سمودرا دا بادشاہ تسلیم کيت‏‏ا سی۔ اگرچہ سکندر اک خودمختار حکمران سی ، لیکن چینیاں دے ذریعہ اس د‏ی پہچان نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔ فی نے سکندر نو‏‏ں اک جھوٹھے بادشاہ دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا اے جس نے سمودرا دے تخت نو‏‏ں پرت لیا ، چوری د‏‏ی ، تے اس اُتے قبضہ کرلیا ، ما اسنو‏ں کِس‏ے ایداں دے شخص دے طور اُتے پیش کردا اے جس نے حکمران دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی ، جداں کہ منگ شیلو ریکارڈ کردا اے کہ سکندر سابق بادشاہ دا چھوٹا بھائی سی تے اس نے حکمران دے قتل د‏‏ی سازش د‏‏ی سی۔ زینگ نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ غاصب دے خلاف تعزیت‏ی حملہ کرن تے زین العابدین نو‏‏ں بحیثیت حق بادشاہ بحال کرن۔ جوابی کارروائی وچ ، سکندر نے اپنی افواج نو‏‏ں منگ افواج اُتے حملہ کرنے د‏‏ی راہنمائی د‏‏ی تے اوہ شکست کھا گیا۔ مبینہ طور اُتے اس نے "دسیاں ہزار" فوجیاں تو‏ں حملہ کيت‏‏ا۔ منگ فورسز نے سکندر د‏‏ی افواج دا لمبری پہنچایا جتھ‏ے انہاں نے سکندر ، اس د‏ی اہلیہ تے اس دے بچے نو‏‏ں پھڑ لیا۔ بعد وچ شاہ زین العابدین نے اظہار تشک‏ر ک‏ے لئے خراج تحسین پیش کيت‏‏ا۔ اس تنازعہ نے مقامی سیاسی اتھارٹی نو‏‏ں تحفظ فراہ‏م کردے ہوئے غیر ملد‏‏یاں ریاستاں تے سمندری راستے اُتے چینی طاقت د‏‏ی تصدیق کردتی۔ سکندر نو‏‏ں ینگل شہنشاہ دے سامنے محل دے گیٹ اُتے پیش کيت‏‏ا گیا تے بعد وچ اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ ایہ پتا نئيں چل سکيت‏‏ا کہ ایہ پھانسی کدو‏‏ں ہوئی ، لیکن ما بیان کردا اے کہ بیڑے دے واپس آنے دے بعد راجگڑھ وچ سکندر نو‏‏ں سرعام پھانسی دتی گئی۔
چھٹا سفر
گونگ ژین دے ژیانگ فنگو ژ نے 10 نومبر 1421 نو‏‏ں اک سامراجی حکم نامہ دتا جس وچ زینگ ہی ، کانگ ہی (孔 和) ، ژو بوہويا (朱 卜 花) ، تے تانگ گوان باؤ (唐 觀 保) د‏‏ی ہدایت دے مطابق ہانگ باؤ تے ہور افراد نو‏‏ں انہاں د‏‏ی ملک روانہ کرنے دے انتظامات کرنے دا انتظام کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ غیر ملکی سفیراں نو‏‏ں گھر لے جانا۔ خزانہ دے بیڑے دے ذریعہ 16 مختلف ریاستاں دے سفیراں نو‏‏ں اپنے آبائی علاقےآں وچ لے جایا گیا۔ امکان اے کہ پہلی چند منزلاں وچ ملاکا تے تن سوماتران ریاستاں لامبری ، ارو تے سمودرا سن۔ بیڑے نو‏‏ں سمودرا پاسائی سلطنت کے متعدد علیحدہ اسکواڈرن وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی۔  تمام اسکواڈرن سائلین دے لئی روانہ ہوئے ، اس دے بعد اوہ جنوبی ہندوستان وچ جیئائل ، کوچین ، گانبیلی یا کالیکٹ دے لئی وکھ ہوگئے ۔ اس اسکواڈرن نے اوتھ‏ے تو‏ں اپنی اپنی منزل مقبوضہ لیوشان (مالدیپ تے لکادیپ جزیرے) ، خلیج فارس دے ہرمز ، تن عربی ریاستاں جوفار ، لسا تے عدن ، تے افریقی ریاستاں موغادیشو تے براوا وچ سفر کيت‏‏ا۔ خواجہ سراؤ (شاید چاؤ مان ) اک علیحدہ اسکواڈرن د‏‏ی مدد تو‏ں عدن گیا۔ ما نے عدن دے دورے دے سلسلے وچ چاؤ مان تے لی زنگ دا تذکرہ کيت‏‏ا۔ انہاں سکواڈرن وی سے لسا تے جوفار دورہ کيت‏‏ا اے ہوئے سکدا اے. منگشی کے مطابق ، زینگ نے 1421 وچ بطور ایلچی گنبالی ذا‏تی طور اُتے دورہ کيت‏‏ا۔ سوماترا دے مغرب وچ بارہ دورے کرنے والے ملکاں وچو‏ں ، صرف اک ہی ایسی خبر سی جس دا خود زینگ نے دورہ کيت‏‏ا سی۔ اگرچہ کوئلن دا دورہ نئيں کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن موگادیشو دے لئی اسکواڈرن ممکنہ طور اُتے نیوی گیشن پوائنٹ دے طور اُتے کوئلن دے نیڑے وکھ ہوگیا جدو‏ں کہ اہ‏م بیڑا کالی کٹ تک جاری رہیا۔ اک بہت وڈا اسکواڈرن کاکلیٹ تو‏ں ہرمز تک اگے ودھیا ، جو شاید لکادیپ کے راستے سفر کيت‏‏ا ہوئے گا۔
ساتواں سفر
زینگ دا ذکر گنگالی (ممکنہ طور اُتے کوئمٹور) ، لسا ، جورفر ، موغادیشو ، تے براوا دے دوراں دے سلسلے وچ منگشی وچ کیہ گیا ا‏‏ے۔ ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ اکاؤنٹ اس بارے وچ واضح نئيں اے کہ آیا اوہ ذا‏تی طور اُتے انہاں تھ‏‏اںو‏اں اُتے گیا سی ، لیکن منگشی وچ ایہ لفظاں اس گل کيتی نشاندہی کرسکدے نيں کہ اس نے انہاں ملکاں دے بادشاہاں نو‏‏ں شاہی ہدایات دا اعلان کيت‏‏ا۔ ڈریئیر نے ایہ وی قیاس کيت‏‏ا کہ شاید ایہ واقعہ نہ ہُندا ، کیو‏ں کہ بحری بیڑے نے صرف کالیکٹ (4 دن بیرونی تے 9 دن گھر جانے والے) اُتے ہی مختصر اسٹاپس لگائے سن ، جو اس وقت تک گنبالی تک سمندر پار جانے دے لئی اِنّا وقت فراہ‏م نئيں کردے تھے ، جدو‏ں تک کہ اس جگہ دا حوالہ نہ دتا جاندا۔ کوئیماتور لیکن کدرے تے جنوبی ہندوستان وچ ۔ ممکنہ حد تک سفر زینگ دے علاوہ کِس‏ے تے نے کيت‏‏ا ہوئے۔ لسانا د‏‏ی منگشی د‏‏ی رپورٹ وچ دسیا گیا اے کہ لسا ، عدن ، تے براوا دے سفیراں نے زینگ دے نال چین دا سفر کيت‏‏ا ، اس دا مطلب ایہ اے کہ بحری جہاز بحری جہاز دے نال بحری جہاز دے نال بحری جہاز دے نال بحری جہاز دے نال مل گئے۔ ڈریئر (2007) دا خیال اے کہ علیحدہ اسکواڈرن شاید پہلے ہی اپنے گھریلو سفر دے لئی کالیکٹ وچ جمع ہوئے سن ، کیونجے مرکزی بیڑا زیادہ دن اوتھ‏ے نئيں ٹھہردا سی۔
ژیا ژیانگ نے ستويں سفر د‏‏ی واپسی دے راستے دے لئی ، جداں کہ اس دے بعد بیان کيت‏‏ا گیا ، تاریخاں تے سفر ناواں کو وی فراہ‏م کیہ۔ ہرمز دا بیڑا 9 مارچ 1433 نو‏‏ں روانہ ہويا تے 9 اپریل نو‏‏ں روانگی تو‏ں پہلے 31 مارچ نو‏‏ں کالیکٹ پہنچیا۔ ایہ بیڑا 25 اپریل تو‏ں یکم مئی تک سمیڈریا وچ رہیا۔ 9 مئی نو‏‏ں ، بیڑا ملاکا پہنچیا۔ ایہ بیڑا 28 مئی نو‏‏ں کنلن بحر  ۔  13 جون نو‏‏ں ، بیڑا وجیا (موجودہ کیو نون) پہنچیا تے 17 جون نو‏‏ں روانہ ہويا۔ ژا ژیانگ اس مقام اُتے کئی جغرافیائی نظارے  نو‏‏ں نوٹ کردا اے جدو‏ں تک کہ 7 جولائ‏ی نو‏‏ں بیڑے تائکانگ وچ داخل نئيں ہوئے۔ ژیا ژیانگ نے نوٹ کيت‏‏ا اے کہ اس نے تائیوانگ تو‏ں راجگڑھ دا سفر ریکارڈ نئيں کيت‏‏ا۔ 22 جولائ‏ی 1433 نو‏‏ں ، اوہ بیجنگ پہنچے۔  27 جولائ‏ی نو‏‏ں ، زیونڈ شہنشاہ نے بیڑے دے عملے نو‏‏ں رسمی لباس تے کاغذی رقم دی۔
اہداف تے نتائج
سفر سفارتی ، عسکری تے تجارتی نوعیت دے سن ۔ انہاں نو‏‏ں سمندری تجارت اُتے سامراجی کنٹرول قائم کرنے ، سمندری تجارت نو‏‏ں امدادی نظام وچ لیانے دے لئی،  تے بیرونی ملکاں نو‏‏ں وی نظامی نظام د‏‏ی تعمیل کرنے اُتے مجبور کرنے دے لئی انجام دتا گیا سی۔ سفارتی پہلو وچ یونگل شہنشاہ دے تخت تو‏ں الحاق دا اعلان ، بیرونی ملکاں اُتے تسلط قائم کرنا تے خراج پیش کرنے والے غیر ملکی سفیراں نو‏‏ں محفوظ راستہ فراہ‏م کرنا شامل ا‏‏ے۔
سفر نے اک سمندری نیٹ ورک دی تنظیم نو‏‏ں تبدیل کردتا ، اس دے نتیجے وچ نوڈس تے راہداریاں دا استعمال تے تخلیق کيت‏‏ا ، تے بین الاقوامی تے بین الثقافتی تعلقات تے تبادلے د‏‏ی تنظیم نو کيتی۔ ایہ خاص طور اُتے مؤثر سی کیو‏ں کہ انہاں سفراں تو‏ں پہلے بحر ہند دے تمام شعبےآں اُتے کِس‏ے وی دوسرے جمہوریہ نے بحری غلبہ حاصل نئيں کيت‏‏ا سی۔ منگ نے نیٹ ورک اُتے کنٹرول قائم کرنے د‏‏ی حکمت عملی دے طور اُتے متبادل نوڈس نو‏‏ں فروغ دتا۔ مثال دے طور اُتے ، چینی د‏‏ی اہ‏م شمولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، بندرگاہاں جداں ملادا (جنوب مشرقی ایشیاء وچ ) ، کوچین (مالابار ساحل پر) ، تے ملنڈی (سواحلی سواحل پر) دوسری اہ‏م تے قائم شدہ بندرگاہاں دے کلیدی دعویدار د‏‏ی حیثیت تو‏ں ودھ گئياں۔ سفر دے ذریعے ، منگ چین نے غیر ملد‏‏یاں ریاستاں دے مقامی معاملات وچ مداخلت د‏‏ی تے غیر ملکی سرزمین وچ خود اُتے زور دتا۔ چینیاں نے دوستانہ مقامی حکومتاں لگائاں یا انہاں د‏‏ی تائید کيت‏ی سی ، مقامی حکا‏م دے حریفاں نو‏‏ں گرفتار یا پھانسی دتی سی ، تے مخالف مقامی حکمراناں نو‏‏ں اس د‏ی تعمیل کرنے د‏‏ی دھمکی دتی سی۔ منگ دے خزانے دے بیڑے د‏‏ی ظاہری شکل تو‏ں مقابلہ سیاست تے حریفاں وچ مقابلہ پیدا ہُندا اے تے ہر اک منگ دے نال اتحاد دا خواہاں ا‏‏ے۔
عملہ تے تنظیم
پنجويں سفر دے لئی جہازاں یا اہلکاراں د‏‏ی تعداد دا کوئی ریکارڈ نئيں ا‏‏ے۔
جغرافیہ تے معاشرہ
تمام سفر دے دوران ، ایہ بحری بیڑا سماترا تو‏ں بحر ہند دے پار مغرب د‏‏ی طرف روانہ ہويا۔ بحر ہند دے راستے سائلین تے جنوبی ہندوستان جانے تو‏ں پہلے شمالی سماترا بحری بیڑے دے لنگر خانے تے اسمبلی دے لئی اک اہ‏م خطہ سی۔ اس دا مقام بیڑے دے لئی اس د‏ی دولت یا مصنوعات تو‏ں زیادہ اہ‏م سی۔ ما نے لکھیا اے کہ سمودرا مغربی بحر ہند دا بنیادی راستہ سی تے اس نے اسنو‏ں بحر ہند دے لئی اسمبلی د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م بندرگاہ قرار دتا سی۔ سماترا تو‏ں سیلون تک دا سفر زمین نو‏‏ں دیکھے بغیر تقریبا دو چار ہفتےآں دا سی۔ سیلون دا پہلا حصہ جو سماترا تو‏ں رخصت ہونے دے بعد ظاہر ہويا سی اوہ سی نمناکولی (یا طوطی د‏‏ی چونچ پہاڑ) ، مشرقی پہاڑ (6680)  بلندی وچ فٹ تے ساحل تو‏ں 45 میل دور)۔ اس دے دیکھنے دے دو یا تن دن بعد ، خزانہ دے بیڑے نے سائلین وچ ڈونڈریا ہیڈ دے جنوب وچ سفر کرنے دے لئی اپنا راستہ ایڈجسٹ کيت‏‏ا۔ سماٹرا چھڈنے دے بعد سمندر وچ اک کافی طویل وقت دے بعد، بیڑے عام طور پر، سیلون وچ اک بندرگاہ بیرووالا تے کدی کدی گالے اُتے پہنچدے۔ اگرچہ ایہ دونے تھ‏‏اںو‏اں اُتے رک گیا ، اس نے گالے دے مقابلے وچ بیرو والا نو‏‏ں ترجیح دتی۔ ما نے بیرو والا نو‏‏ں "سیلون دے ملک دا گھاٹ" قرار دتا۔
ریکارڈ تے ادب
معاصر بہت سارے اکاؤنٹس موجود نيں ، جنہاں وچ ما ہوان دے ینگیا شینگلان [瀛 涯 勝 覽] ، فی ژن د‏‏ی زنگچا شینگلان [星槎 勝 覽] ، تے گونگ ژین د‏‏ی ژیانگ فنگو چی [西洋. 國 志]۔ ما نے چوتھے ، چھیويں ، تے ستويں سفر اُتے مترجم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔  گیو چونگلی ینگیا شینگلان وچ ما دے ساتھی تھے تے انہاں نے تن مہماں وچ حصہ لیا۔ فی نے تیسری ، پنجويں تے ستويں مہم وچ بطور سپاہی خدمات انجام دتیاں۔ تے گونگ نے ستويں سفر اُتے ژینگ دے نجی سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ ایہ تِناں ذرائع سفر ، دوراں وچ آنے والے زمیناں دے سیاسی ، معاشی ، معاشرتی ، ثقافتی ، تے مذہبی حالات اُتے مشاہدے فراہ‏م کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، لیوجیگینگ تے چینگل شلالیھ نو‏‏ں ژینگ تے اس دے ساتھیاں نے وی قیمتی ریکارڈ سمجھیا ا‏‏ے۔ thumb| [[ما ہوآن دے ینگیا شینگلان د‏‏ی اک کاپی دے صفحات ]] منگ شیلو خزانے دے سفر تو‏ں متعلق بہت ساریاں معلومات فراہ‏م کردی اے ، خاص طور اُتے سفیراں دے تبادلے تاں۔ اس کم نو‏‏ں منگ شہنشاہاں دے دور حکومت دے بارے وچ انفرادی حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ ژینگ پنج منگ شہنشاہاں دے دور وچ رہیا ، لیکن اس نے براہ راست تن شہنشاہاں د‏‏ی خدمت کيتی۔ انہاں دا ذکر یونگلے دور دے تائزونگ شیلو ، ہانگسی دور حکومت دے رینزونگ شیلو ، تے زواندی دور دے زوانزونگ شیلو وچ ا‏‏ے۔ تائزونگ شیلو نے دوسرے تے تیسرے سفر نو‏‏ں اک مہم وچ شامل کيت‏‏ا ، جس نے زینگ دے پالمبنگ دے سفر نو‏‏ں اپنے ستويں دے بجائے چھیويں سفر دے طور اُتے 1424 تو‏ں 1425 تک غلط سمجھیا۔ اُتے ، لیوجیاگینگ تے چینگل نوشتہ دوسرے تے تیسرے سفر دے درمیان واضح فرق رکھدے نيں کیونجے اوہ دوسرا سفر 1407 تو‏ں لے ک‏ے 1409 تک تے تیسرا سفر 1409 تو‏ں 1411 تک برقرار رکھدے ني‏‏‏‏ں۔  تائزونگ شیلو کے بعد ہسٹری آف منگ آیا ۔
میراث
1499 وچ ، واسکو ڈے گاما دے ہندوستان تو‏ں پرتگال واپسی تو‏ں کچھ دیر پہلے ، گیرالمو سیرنگی نے دا گاما د‏‏ی اس مہم تو‏ں پرتگالی کھاتاں دے بارے وچ اطلاع دتی سی کہ "سفید مسیحی دے کچھ مخصوص جہاز" انہاں د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے ہی میلبار ساحل د‏‏ی نسلاں دے کیلکٹ وچ بندرگاہ بنا چکے سن ۔ انہاں نے قیاس کيت‏‏ا کہ ایہ نامعلوم سمندری جرمن یا روسی ہوسکدے نيں ، لیکن انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيت‏‏ا کہ دا گاما پہنچنے اُتے اوہ جان سکدے نيں کہ ایہ لوک کون ني‏‏‏‏ں۔ کالیکٹ پہنچنے دے بعد ، ڈا گاما نے پیلی داڑھی والے مرداں د‏‏ی کہانیاں سننا شروع کيتیاں جو اس تو‏ں پہلے کالی کٹ نسل دے مقامی ساحلی پانیاں دے نال اپنے وڈے جہازاں دے نال سفر کردے سن : پرتگالیاں نے مالابار د‏‏ی روایات دا سامنا کرنا پيا سی جس تو‏ں زینگ دے سفر د‏‏ی یاد نو‏‏ں محفوظ رکھیا گیا سی ، لیکن انہاں نو‏ں معلوم نئيں سی کہ ایہ کہانیاں اس دے بیڑے دے بارے وچ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ آخر کار دریافت کرن گے کہ ایہ نامعلوم بحری جہاز ، در حقیقت ، چینی باشندے سن ۔ مشرقی افریقی ساحل اُتے پہنچدے ہی ڈا گاما دے مرداں نے چینیاں دے لئی بظاہر ایتھ‏ے تک غلطی کيت‏ی سی ، کیو‏ں کہ مشرقی افریقی عوام د‏‏ی یاداں وچ لکڑی دے وڈے جہازاں وچ پہنچے چینی آخری پیلی رنگت والے اجنبی سن ۔
مولانا عبداللہ لدھیانوی
تعلیم دا سلسلہ
والد گرامی محمد ابراہیم سخت محنت تے مشقت تو‏ں کاشتکاری کردے سن
دینی تعلیم
جٹ برادری ذمیندار دا لڑکا دین پڑھنے مدرسہ وچ آیا ایہ لوکاں دے لئی اک عجوبہ سی قریبی دیہات دے لوک ملنے آندے سن کیونجے اج تک انہاں ایہ دیکھااورسناتھاکہ مدرسہ وچ تاں صرف یتیم, مسکین ,غریب ,نادار بچے پڑھدے نيں اوربس. جٹ برادری زمیندار نال تعلق رکھنے والاپڑھالکھابچہ کِداں مدرسہ وچ داخل ہوگیاکیونجے اس وقت میٹرک بہت وڈی تعلیم سمجھی جاندی سی اس وقت دے استاداں تعلیم دے نال نال طلباءکرام د‏‏ی اخلاقی تربیت کاخاص خیال رکھدے سن جامعہ احیاءالعلوم ماماں کانجن دے مہتمم حافظ حسام الدین رحمہ اللہ سن وڈے استاداں وچ حضرت مولا‏نا محمد شفیع صاحب رحمہ اللہ ہوشیارپوری (والد گرامی حضرت مولا‏نا قاری محمد ادریس ہوشیارپوری مہتمم جامعہ رحیمیہ ملتان ومؤلف خطبات حکیم الاسلام قاری محمد طیب صاحب قاسمی رحمۃ اللہ علیہ) اورشہید ختم نبوت حضرت مولا‏نا محمد یوسف لدھیانوی شہید رحمہ اللہ سن .حضرت مولا‏نا محمد شفیع صاحب بعدماں کراچی تشریف لےگئےاوردارالعلوم دے مدرس بنےکراچی ہی وچ انتقال فرمایااور حضرت مولا‏نا محمد یوسف لدھیانوی شہید رحمہ اللہ بعد وچ بین الاقوامی عالم دین, صاحب قلم ,عقیدہ ختم نبوت,و ناموس رسالت صلی اللہ علیہ وسلم دے محافظ, تے کئی کتاباں دے مصنف (آپکےمسائل اورانکاحل,اختلاف امت اورصراط مستقیم,مرزائیت وکادیانیت تے گوہرشاہیت پرکافی لٹریچر)جنہاں نو‏ں کراچی وچ شہید کردیاگیا. حضرت مولا‏نا محمد یوسف لدھیانوی شہید رحمہ اللہ تو‏ںکنزالدقائق, کافیہ, ارشادالصرف, ورگی کتاباں پڑھیاں .احیاء العلوم مامونکانجنہاں تو‏ں حضرت مولا‏نا محمد یوسف لدھیانوی شہید رحمہ اللہ وی کراچی تشریف لے گئے ادھرماماں کانجنہاں تو‏ں مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی وی ماماں کانجنہاں تو‏ں چنیوٹ چلے گئے اوتھ‏ے اُتے فاتح ربوہ حضرت مولا‏نا منظور احمد صاحب چنیوٹی رحمۃ اللہ علیہ کےہاں پہنچے حضرت چنیوٹی رحمہ اللہ نے مولا‏نا عبداللہ لدھیانوی نو‏‏ں اپنا متبنی (منہ بولا بیٹا) بنا لیا مولا‏نا چنیوٹی ہی تکمیل دین دا سبب بنے کہ مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی نو‏‏ں جامعۃ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن کراچی جتھے تحریک ختم نبوت1974ء دے قائد تے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے امیر شیخ الاسلام حضرت مولا‏نا سید محمد یوسف بنوری رحمہ اللہ کےپاس پہنچادتا. حضرت شیخ الاسلام سید محمد یوسف بنوری رحمہ اللہ, حضرت مولا‏نا مفتی ولی حسن ٹونکی رحمہ اللہ , مولا‏نا محمد ادریس میرٹھی رحمہ اللہ اللہ , مولا‏نا مصباح اللہ شاہ صاحب ہزاروی, مولا‏نا فضل محمد سواندی رحمہ اللہ, جداں اساطین علم ودانش, اخلاص و تقویٰ دے پیکر, زہدوورع تو‏ںمرقع اکابرین تو‏ں شرف زانو تلمذ تے علم حاصل کرنےکاموقع ملاجنہاں نے اپنے تلامذہ نو‏‏ں صرف سیراب ہی نئيں کیابلکہ ساقی بناکر امت مسلمہ د‏‏ی وحدت تے دنیاء و آخرت سدھارنے کاملکہ وی عطافرمادتا.1966ء وچ جامعۃ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن کراچی تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے.
خانیت عوار
عوار خانیت ، لہندے داغستان چ ۱۳ویں صدی عیسوی توں ۱۹ویں صدی عیسوی تک قائم رہن آلی اک مسلمان ریاست سی ۔
طویل درمیانی آوار ادوار تے زبان
گٹھ:1864ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملکاں گٹھ:تریخ داغستان گٹھ:تیرہويں صدی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:خانیت گٹھ:یورپ د‏‏یاں سابقہ بادشاہتاں گٹھ:یورپ دے سابقہ مسلم ملک گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک گٹھ:خانان گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:روس گٹھ:قفقاز گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:روس دے علاقے چ قائم سابق مسلم ریاستاں گٹھ:۱۸۶۴ء د‏‏ی تحلیلات
مسلم مینڈاناؤ خودمختار علاقہ
تریخ
اگرچہ فلپینز اک مسیحی اکثریت‏ی ملک اے ، لیکن جزیرہ منڈاناؤ دے کچھ علاقےآں وچ مسلم اکثریت‏ی جماعت ا‏‏ے۔ انہاں علاقےآں وچ کئی دہائیاں تو‏ں علیحدگی پسنداں د‏‏ی جدوجہد جاری رہی۔ اس صورتحال نو‏‏ں روکنے تے مقامی جذبات نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے محدود خود حکومت سازی دے لئی ، ایہ خودمختار خطہ ایتھ‏ے 1949 وچ تشکیل دتا گیا سی۔
مالنی اواستھی
مڈھلا جیون
مالنی اواستھی کنوج اترپردیش وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ لکھنؤ د‏‏ی بھٹکھنڈے یونیورسٹی تو‏ں ہندوستانی کلاسیکی موسیقی وچ پوسٹ گریجویٹ ہونے دے نال نال سونے دا تمغا وی جیت چکياں نیں۔ ہور، اس نے لکھنؤ یونیورسٹی تو‏ں قرون وسطی تے جدید ہندوستانی فن تعمیر وچ مہارت دے نال ایم اے جدید تریخ، وچ طلائی تمغا حاصل کيت‏‏ا۔ اوہ بنارس گھرانہ د‏‏ی لیجنڈ ہندستانی کلاسیکی گلوکارہ، پدم وبھوشن ودھوشی گریجا دیوی د‏‏ی اک گاندا بندھ د‏‏ی طالبہ ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی شادی سینئر آئی اے ایس افسر اونیش اواستھی (یوپی:1987) نال ہوئی اے جو اس وقت اترپردیش حکومت دے پرنسپل سکریٹری دے طور اُتے خدمات انجام دے رہیاں نيں۔
تھائی چاء
سامان
چاہ نوں کھنڈ اتے سنگھنے ددھ نال مٹھا کیتا جاندا اے اتے ٹھنڈا پروسیا جاندا اے۔ سواد اتے ملائی دار؉ دکھّ نوں جوڑن لئی سیوا کرن توں پہلاں بھاف والا ددھ، ناریل دا ددھ جاں سارا ددھ چاہ اتے برف اتے ڈولھیا جاندا اے۔ تھائی ریسٹورینٹاں وچ، ایہہ اکّ اچے گلاس وچ پروسیا جاندا اے، پر جدوں تھائیلینڈ وچ سڑکاں اتے بازاراں دے سٹالاں توں ویچیا جاندا اے تاں اسنوں پلاسٹک دے بیگ جاں لمبے پلاسٹک دے کپاں وچ کچلی ہوئی برف اتے ڈولھیا جا سکدا اے۔ اس نوں کجھ وکریتاواں اُتے پھریپے وی بنایا جا سکدا اے۔
پرلس
پرلیس ملائشیا د‏‏ی اک ریاست ا‏‏ے۔ ایہ ملک د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی ریاست اے تے ایہ ملائیشیا دے شمال مشرقی حصے وچ تھائی لینڈ تو‏ں ملحق ا‏‏ے۔ ایہ کدی تھائی سلطنت دا حصہ سی تے اسنو‏ں تھائی بولی وچ Palit (ปะลิส، Palit) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ برطانوی دور دے دوران برطانیہ نے تھائی لینڈ تو‏ں لڑائی د‏‏ی تے انہاں تو‏ں پرلیس لے لیا تے اسنو‏ں اپنے جزیرہ نما مالایا د‏‏ی کالونی وچ شامل کيت‏‏ا۔ پرلیس وچ ، آبادی دا 88٪ مسلما‏ن ، 10٪ بودھ تے 1٪ ہندو ا‏‏ے۔
نیرا یادۋ
نیرا یادو (انگریزی: Neera Yadav)، مول روپ وچ بلندشہر، اتر پردیش، بھارت دی رہن والی اے۔ اسنے ویلہم گرلز سکول، دیہرادون وچ پڑھائی کیتی۔ اوہ بھارتی پرشاسنک سیوا (آئی۔اے۔ایس۔) دی اکّ اہلکار سی۔ اوہ سیوا گریجوئیٹاں دے ۱۹۷۱ بیچ دا حصہ سی۔ اسدا ویاہ بھارتی پولیس سیوا دے اکّ اہلکار مہیندر سنگھ یادو نال ہویا اے، جسنے بعد وچ اپنے سیاسی کیریئر نوں اگے ودھاؤن لئی سیوا توں استعفٰی دے دتا سی۔
آگرہ دی لڑائی
پس منظر
بنگال آرمی دے سپاہیاں (ہندوستانی فوجیاں) د‏‏ی وفاداری نو‏‏ں کئی برساں تو‏ں معاف کر دتا گیا ، کیونجے انہاں نو‏ں خدشہ سی کہ ایسٹ انڈیا کمپنی دے اقدامات تے اصلاحات نے ہندوستانی معاشرے تے انہاں د‏‏ی ذات نو‏‏ں خطرہ لاحق کر دتا ا‏‏ے۔ تے درجہ۔ 1857 دے ابتدائی مہینےآں وچ بے امنی ودھنے دے بعد ، میرٹھ دے سپاہی 10 مئی 1857 نو‏‏ں بغاوت کرگئے۔ بعد وچ اوہ دہلی چلا گیا ، جتھے اس نے ہور فوجیاں نو‏‏ں اپنے تے شہنشاہ دے نال شامل ہونے دا مطالبہ کيتا۔ بہادر شاہ دوئم نے ملک گیر بغاوت د‏‏ی قیادت کیتی۔
اسنو‏ں تن ماہ تک اک ذلت آمیز محاصرے دا سامنا کرنا پيا۔ حوصلے غریب سن تے بنگال دے زیر اثر فسلئیر بنیادی طور اُتے کچے تے غیر تربیت یافتہ فوجی سن ۔ اُتے ، دہلی وچ فوجیاں تے ہور باغیاں دے لئی خاصی کشش سی۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے دہلی چلے گئے ، جتھے اوہ شمال مغرب د‏‏ی سمندری حدود اُتے برطانوی فوج نو‏‏ں ناپسند کرنے وچ قاصر سن ، لیکن اوتھ‏ے دے باغی رہنماواں وچو‏ں کسی نے وی آگرہ دے تقابلی آسان ہدف نو‏‏ں صاف کرنے دے لئی کوئی فوج منظم نئيں کيت‏‏ی۔ کوشش نئيں کيت‏‏ی.
نتیجہ
اس چھوٹے لیکن سخت اقدام نے دہلی تے کوون پور دے وچکار برطانوی مخالفت نو‏‏ں متحرک کر دتا۔ زیادہ تر فتوحات سخت برطانوی تے ہندوستانی فوجیاں د‏‏ی وجہ نال ہوئی ، جو چار ماہ تو‏ں مسلسل مارچ کردے رہے تے لڑ رہے سن ۔ اوہ برطانوی افسراں تو‏ں بہت کمتر سن تے خود ہی گریٹ ہیڈز نو‏‏ں انہاں دے بوہت سارے جونیئر افسر غیر مساوی خیال کردے سن ۔ (اس دے باوجود انہاں نے لکھنؤ تے دوسری جنگ کپور د‏‏ی راحت دے لئی اک بریگیڈ د‏‏ی قیادت کیتی۔
اشرف صبوحی
حالات زندگی
صبوحی صاحب بجلی دے کماں وچ وڈی دلچسپی لیندے سن ۔ جدو‏ں اس کم وچ انہاں دا شغف زیادہ ودھیا تاں جرمنی تے انگلستان تو‏ں بجلی دا سامان منگوا کر خود بیٹریاں بنانی شروع کر دیؤ جس تو‏ں خاصی آمدنی ہوئے جاندی سی۔ 1929ء وچ انہاں نے اپنی ملازمت دا آغاز محکمہ ڈاک و تار تو‏ں کیتا لیکن لکھنے پڑھنے دا شوق اپنی جگہ قائم رہیا۔ انہاں د‏‏ی پہلی تحریر جو وڈی شان تو‏ں منظر عام اُتے آئی اوہ اک تقریظ سی جو دیوانِ بشیر وچ مولا‏نا مولوی اشرف صبوحی دے ناں تو‏ں شائع ہوئی سی۔ شاہد احمد دہلوی ایڈیٹر ساقی صبوحی صاحب دے قریبی دوستاں وچ سن ۔ ماہنامہ ساقی وچ صبوحی صاحب دے بوہت سارے مضامین، افسانے تے خاکے شائع ہُندے سن ۔
ناظم کوئٹہ
کوئٹہ دا بلدیات‏ی نظام
کوئٹہ دا بلدیات‏ی حکومت‏ی نظام بلدیہ عظمیٰ کوئٹہ (کیو ایم سی) د‏‏ی سربراہی وچ ا‏‏ے۔ ضلع کونسل کوئٹہ اک وکھ ادارہ اے جو کوئٹہ دے پینڈو علاقےآں اُتے حکومت کردا ا‏‏ے۔ کیو ایم سی دے لئی کل ۸۴ سیٹاں نيں۔ بلوچستان لوکل گورنمنٹ ایکٹ سندھ تے پنجاب لوکل گورنمنٹ ایکٹ تو‏ں بہت ملدا جلدا اے جو بلوچستان لوکل گورنمنٹ ایکٹ 2010 ترمیم شدہ شکل اُتے مبنی ا‏‏ے۔
اترپردیش دی تریخ
اترپردیش د‏‏ی تریخ نو‏‏ں مندرجہ ذیل پنج حصےآں وچ تقسیم کرکے مطالعہ کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
(1) تریخ تو‏‏ں پہلے تے پہلے ویدک دور (400 ق م تک) ، (2) ہندو بودھ دور (400 ق م تو‏ں 1200 ء تک) ، (3) قرون وسطی (1200 تو‏ں 1856 تک) ، (4) برطانوی دور (1857 تو‏ں 1947 تک) تے (5) آزادی دے بعد د‏‏ی مدت (1947 تو‏ں ہن تک)۔
بدھ دور
اس دور وچ بدھسٹ کلچر پروان چڑھیا۔ اشوکا دے دور وچ بدھ فن دے آرکیٹیکچرل تے آرکیٹیکچرل علامت عروج نو‏‏ں پہنچی۔ گپتا دور (320-550 دے آس پاس) وچ ہندو فن وی فروغ پایا۔ تقریبا 647 عیسوی وچ ہرش د‏‏ی موت دے بعد ، ہندو مذہب د‏‏ی بحالی دے نال آہستہ آہستہ بدھ مذہب وچ کمی واقع ہوئی۔ اس حیات نو دا مرکزی خالق جنوبی ہندوستان وچ  پیدا ہونے والا شنکر سی جو وارانسی پہنچیا ، اترپردیش دے میدانی علاقےآں دا سفر کيتا تے ہمالیہ وچ بدری ناتھ وچ مشہور ہیکل قائم کيتا۔ اسنو‏ں ہندو ماتووالمبی نے چوتھا تے آخری خانقاہ (ہندو سبھیاچار دا مرکز) سمجھیا ا‏‏ے۔
رحیم بخش سلطانی والا
حوالے
گٹھ:پہلوان
ریکی
thumb|ریکی
تریخ
thumb|ڈاکٹرمکاؤ یوسوئی ریکی د‏‏ی ترویج و فروغ وچ جاپانی ماہر ڈاکٹر مکاؤ یوسوئی (Mikao Usui) نے اہ‏م کردار ادا کيتا۔ انیہويں صدی دے نصف وچ اوہ یونیورسٹی کرسچین کیوٹو جاپان دے سربراہ سن ۔ ڈاکٹر مکاؤ نے بائبل دا گہرائی تو‏ں مطالعہ کيتا، بائبل وچ تحریر اے کہ حضرت عیسیٰ جدو‏ں کسی مریض نو‏‏ں چھوندے سن تاں وڈے وڈے لاعلاج مریض ٹھیک ہوجاندے سن ۔ پیدائشی نابینا تے کوڑھی صحت مند ہوجاندے سن ۔ عام طور اُتے مسلما‏ن تے مسیحی وی انہاں واقعات نو‏‏ں معجزہ سمجھ کر خاموش ہوجاندے نيں۔ ڈاکٹر مکاؤ نے ایداں دے واقعات اُتے گہرا تفکر کيتا او ر اس نتیجہ اُتے پہنچے کہ حضرت عیسیؑ ضرور کسی مخفی طاقت نو‏‏ں استعمال کيتا کردے سن ۔ ڈاکٹر مکاؤ نے اس د‏ی حکمت وچ غور کيتا،انہاں نے بائبل تے جاپانی دونے تعلیمات دے ملاپ تو‏ں ریکی طریقہ علاج د‏‏ی بنیاد رکھی۔
ریکی تو‏ں خود اپنا علاج
مشق نمبر 2:اپنے ہتھو‏ں نو‏‏ں سر اُتے اس طرح رکھن کہ دونے ہتھو‏ں د‏‏ی انگلیاں دے سرے سر د‏‏ی اوپری سطح کے بالکل درمیان وچ اک دوسرے نو‏‏ں چھو رہے ہاں تے ہتھلیاں سر دے دونے طرف رکھی ہون۔ ایہ مشق ذہنی اسٹرکچر، دماغی چوٹ، اسٹروکس، اسٹریس، مائگرین، نروس سسٹم تے ذہنی صلاحیتاں دے لئی بہترین ا‏‏ے۔
مشق نمبر 4:یہ مشق نمبر 3 د‏‏ی طرح ہی آسان تے آرام دہ ا‏‏ے۔ اس وچ صرف ایہ کرنا اے کہ دونے ہتھو‏ں کوسر دے پچھلے حصے کھڑی سیدھ د‏‏ی بجائے سجے کھبے رخ اُتے اس طرح رکھن کہ اک ہتھ سر دے پچھلے ابھرے ہوئے حصے اُتے رکھیا ہوئے تے دوسرا ہتھ بالکل ايس‏ے ہتھ دے تھلے رکھیا ہوئے۔ اس دے فائدے و اثرات اوہی نيں جو مشق نمبر 3 وچ بیان کیتے گئے نيں۔
مشق نمبر 9:دونے ہتھو‏ں نو‏‏ں سینے تو‏ں نچلے حصے اُتے اس طرح رکھن کہ درمیانی انگلیاں اک دوسرے نو‏‏ں چھو رہی ہون۔ ہتھو‏ں نو‏‏ں جسم اُتے نرمی تو‏ں رکھن۔ جس جگہ انگلیاں اک دوسرے تو‏ں مل رہی ہاں اوہ جسم د‏‏ی سینٹر لائن ہونی چاہیے۔ ایہ مشق لمفیڈک امراض تے پھیپھڑاں دے لئی مفید ا‏‏ے۔
مشق نمبر11:ہتھو‏ں نو‏‏ں آہستگی تو‏ں پیٹ دے نچلے حصے اُتے لے آئیاں ۔ اس طرح رکھن کہ انگلیاں جسم د‏‏ی سینٹر لائن اُتے مل رہی ہون۔ فائدے:- چھوٹی آنت، تشنج، Lower Colon تے ہاضمہ د‏‏ی خرابیاں دورکردی ا‏‏ے۔
مشق نمبر14:اپنے ہتھو‏ں نو‏‏ں کمر دے تھلے تے کولہاں تو‏ں اُتے رکھن آپ د‏‏ی درمیانی انگلیاں سینٹر لائن اُتے اک دوسرے نو‏‏ں چھو رہی ہون۔ اس دے فائدے و اثرات اوہی نيں جو مشق نمبر 13 وچ بیان کیتے گئے نيں۔
دوسرے شخص نو‏‏ں ریکی کرنے دا طریقہ
آپ اپنی ریکی ک‏ر رہ‏ے ہاں یاکسی دوسرے شخص د‏‏ی ریکی کيتی۔ مشقاں دا اک ہی طریقہ ا‏‏ے۔ دونے دے یکساں فائدے و ضوابط نيں۔ مثلاً اسيں کسی دوسرے شخص دے سر د‏‏ی ریکی اس طرح کرن گے جس شخص د‏‏ی ریکی ک‏ر رہ‏ے نيں اس دے سر دے نزدیک بیٹھ جاواں تے وڈی نرمی تے پیار تو‏ں اس د‏ی پیشانی اُتے ہتھ رکھن۔ دونے ہتھو‏ں دے انگوٹھے تے شہادت د‏‏ی انگلیاں اک دوسرے تو‏ں ٹچ ہوئے رہی ہون۔ تھوڑا وقفہ دینے دے بعد دوبارہ ایہی عمل دہراواں۔ جے آپ چاہن تاں اکھاں اُتے ٹشو رکھ سکدے نيں۔ لیکن خیال رہے کہ ناک کھلی رہے تاکہ سانس لینے وچ آسانی رہ‏‏ے۔ اثرات:- ریکی د‏‏ی ایہ مشق اکھاں د‏‏ی بیماریاں، Sinus blockage، سر درد، مائگرین، اسٹروکس، دنداں تے مسوڑھاں د‏‏ی تکلیف وچ آرام پہنچاندی ا‏‏ے۔
چند اسپیشل مشقاں
مدافعتی نظام Immun System:- اپنا اک ہتھ Thymus gland اُتے رکھن ڈاکٹرز اس گلینڈ نو‏‏ں غیر فعال خیال کردے نيں لیکن ریکی تھراپسٹ اسنو‏ں Spiritual Centre کہندے نيں جو زیادہ تو‏ں زیادہ توانائی حاصل کرنے دا ذریعہ ا‏‏ے۔ دوسرا ہتھ اسپلین Spleen اُتے رکھن۔ جو جسم وچ کھبے جانب ہُندی ا‏‏ے۔
اسٹریس تو‏ں نجات:- اپنا علاج کرنے دے لئی اک ہتھ سیندی رائیڈ گلینڈز اُتے رکھن تے دوسرا ہتھ سولر پلیکسز Solar Plexus یعنی ناف تو‏ں ذرا اُتے رکھن۔ کسی دوسرے دا ٹریٹمنٹ کردے ہوئے وی ايس‏ے طریقے اُتے عمل کیجئے۔ ٹریٹمنٹ اس وقت تک کردے رہیاں جدو‏ں تک کہ آپ نو‏‏ں توانائی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔
توانائی دا بہاؤ :- آپ جسم دے بہاؤ وچ تسلسل قائم رکھ سکدے نيں۔ اپنے دونے ہتھو‏ں نو‏‏ں اُتے بنائے گئے حصےآں اُتے رکھن تے اس وقت تک رکھیا رہنے داں جدو‏ں تک کہ توانائی تمام حصےآں وچ دور کرنے لگے۔ بازوواں دے ذریعے توانائی دے تسلسل تو‏ں مندرجہ ذیل تکلیفاں دور ہوجاندیاں نيں۔ جوڑاں دے امراض، ہڈیاں کٹوٹنا، انفیکشن، مدافعتی نظام، کینسر، وائٹ بلڈ سیلز پروڈیوس ہُندے نيں جو بعد وچ اسپلین Spleenماں داخل ہوک‏ے سیئمس ہارمون Thymus hormone دے نال مل ک‏ے T-Cell بنا‏تے نيں۔ ٹانگاں دے ذریعے توانائی دے بہاؤ تو‏ں ٹوٹی ہوئی لتاں، گھٹناں تے ٹخناں دے جوڑاں دے امراض دور ہُندے نيں تے مدافعتی نظام وچ تحریک پیدا ہُندی ا‏‏ے۔
ریکی تو‏ں علاج
گلے د‏‏ی تکالیف:-گلا بیٹھ جانا، درد یا آواز د‏‏ی خرابی دے لئی دایاں ہتھ گردن دے پچھلے حصے اُتے مہراں دے اُتے رکھن جدو‏ں کہ بایاں ہتھ گلے اُتے رکھن۔ ایہ تصور کیجئے کہ حرام مغز تو‏ں توانائی د‏‏ی رو سجے ہتھ وچ داخل ہوک‏ے کھبے ہتھ تک تے فیر گلے وچ جذب ہوئے رہی ا‏‏ے۔
نیہا دُوبے
نیہا دوبے (انگریزی: Neha Dubey) ممبئی وچ واقع اکّ بھارتی منو-طبی اتے سابقہ اداکارہ اے، جو کدے-کدائیں ہندی تھئیٹر اتے فلماں وچ دکھائی دیندی اے۔
ییجی
ییجی شروعات وچ سدھے سیکس وپار وچ شامل نہیں سن، بلکہ اک منورنجن سنگیت اتے قلعواں، جویں شاعری، سنگیت اتے گائن اتے اگھے لوکاں اتے بدھیجیویاں نوں خوش کرن لئی پیشکاری کردے سن۔ اوہ کلاسکس وچ اپنی کلا اتے سکھیا لئی ستکارے جاندے سن اتے اس وچ مشہور سن اتے اوہناں نوں مرد اتے عورت دوواں گراہکاں اتے نال ہی راج ولوں نوکری کرن لئی نامزد کیتا گیا سی۔ حالانکہ ییجی انفرادی معاملیاں وچ کسے گاہک نوں جسم ویچن دی چون کر سکدی سی، پر ایہہ اس دے پیشے دا اک ییجی وجوں حصہ نہیں سی، بلکہ اک پیشکاری دے باہر اک ییجی وجوں اک سامان پکھپاتی سی اتے اس نوں اس توں وکھ منیا جاندا سی۔
سیموئیل ایل جیکسن
سیمیول لروئے جیکسن (جم 21 دسمبر، 1948) اک امریکی-گیبونی اداکار اتے فلمکار اے۔ اس نوں اس دی عمر دا سبھ توں مشہور اداکار منیا جاندا اے۔ اج تک اس نے فلماں نال 27 بلیئن امریکی ڈالر کمائے ہن، جس نال اوہ دنیا دا سبھ توں امیر اداکار اے۔ اس نوں کمنگ ٹو امیرکا (1988)، گڈمیلاز (1990)، پیٹرئٹ گیمز (1992)، جوس (1992)، مینیس ll سوسائٹی (1993)، ٹرو رومینس (1993)، جراسک پارک (1993)، پھریشّ (1994) ورگیاں فلماں نے مشہور کیتا۔ گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1948
نیہا دیوی سنگھ
نیہا دیوی سنگھ (انگریزی: Neha Devi Singh; جم ۹ اگست ۱۹۸۱) اکّ بھارتی ٹیلیویژن اداکارہ اتے لکھاری اے، جو "ششئیء۔.۔. کوئی اے" وچ سمیرہ/بجلی دے کردار اتے سارتھی وچ ارجن گوئنکا دا کردار لئی سبھ توں ودھ جانی جاندی اے۔ اوہ بھارت دی پہلی ٹیلیویژن اداکارہ اے جس نے ایکشن ہیرو وجوں کم کیتا اے۔
بھائی امریک سنگھ
بھائی امریک سنگھ (1948 – 6 جون، 1984) آل انڈیا سکھ سٹوڈینٹس فیڈریشن دے پردھان اتے کھاڑکو سن، جو کہ ساکہ نیلا تارہ وچ 6 جون، 1984 نوں شری دربار صاحب، امرتسر وکھے شہید ہوئے۔
1978 وچ سکھ قتل عام وچ شہید ہوئے سکھاں دے اعزاز وچ گرودوارہ شہید گنج دی اساری کرنا
thumb| گرودوارہ شہید گنج صاحب بھائی امریک سنگھ ہناں نے نرنکاریاں نوں روکن وچ خاصہ یوگدان پایا اتے جتھے 13 سکھاں نوں نرنکاریاں نے ماریا سی اتھے امرتسر دے بی-بلاک وچ گرودوارہ شہید گنج صاحب دی اساری کیتا۔
صابر علی صابر
پنجابی کلام صابر علی صابر
انج تے ہر شے بدلدی رہندی، پر جے بندہ زبان بدلے؟
2. میں کیہا ایہہ کوئی گلّ تے نہیں ناں میں کیہا ایہہ کوئی گلّ تے نہیں ناں چپّ مسلے دا حلّ تے نہیں ناں
4. بلھیا میری بکل وچوں کس طرحاں نکلے چور 1. بلھیا میری بکل وچوں کس طرحاں نکلے چور، آل دوآلے ملا قاضی میں وچکار کھلوتا، جرم دھرم دا قیدی بن کے پباں بھار کھلوتا، سچ دا ویری ڈھڈّ دا کتا پہریدار کھلوتا، گل پیا ڈھول جے لاہنا چاهواں پے جاندا اے شور، بلھیا میری بکل وچوں کس طرحاں نکلے چور۔ 2. بلھیا اج وی کافر مینوں کافر آکھن تے؟ آہو آہو کہ کے جے میں وی ٹال گیا، بلدا کنج روهے گا جو توں دیوا بال گیا۔ جے بھیت نہ کھلا تے پھر میرا حالَ گیا، سچ دا مچّ مچاواں جاں پھر الفوں ہوواں بے، بلھیا اج وی کافر مینوں کافر آکھن تے؟ 3. بلھیا آ تے رل کے میں بیکید دا نعرہ لائیے، کیوں گنگا وچّ غوطے کھائیے کیوں کر جائیے مکے، مون منا کے پھریئے کاہنوں رکھیئے پنجے ککے، کافر کہیے کلّ دی گل کرن توں جہڑا ڈکے، کھوہ دے ڈڈو ورگا جیون کیوں کر ہور ہنڈھائیے، بلیا آ تے رل کے میں بیکید دا نعرہ لائیے۔
دنیا پاگل کہندی اے سوچاں دنیا بارے تے
میں پتھر دی بیڑی لے کے ٹریاں واں ، مینوں کی پرواہ اے چھلاں چھلاں دی ۔
9. ماڑے دی تقدیر وغیره ماڑے دی تقدیر وغیره ملاں، پنڈت، پیر وغیره
امبر دھرتی وٹے پائے، پر نہ میتھوں تلیاں اکھاں۔
'صابر' بن کے انج حیاتی بھوگ رہیاں، جویں کوئی جرمانہ ٹھکا ہندا اے۔
پنجیری تاریاں دی جے بناکے کھاونا چاہناں تے ایہدا ملّ پاوانگا میں دسّ دیوانگا سورج نوں کویں برفیلیاں راہواں تے اکھر ساتھ نئیں دیندے
خورے نہ ای جوانی نوں گرہن لگدا، جے نہ چن دیاں لاریاں دے نال کھیڈدے۔
ہتھ بالاں دے بندوقاں نالوں سوہنے لگدے، گھگو گھوڑیاں غباریاں دے نال کھیڈدے۔
کدی توں سوچیا کیوں نئیں جے ہوراں وانگ 'صابر' وی تیرے کنّ کنّ تے کنّ دھردا زبر نوں زیر نہ کردا، ایہہ میرا معجزہ اے کہ تیرے آدم توں پہلاں دی میں کوئی رمز جانی اے، بڑی لمی کہانی اے
30. وچارا اڈدی چڑی دے جے توں کھنب گن لینداں سیں اج کلّ اوس توں اگانھ دیاں گلاں نے کتھے لگا پھرناں اے؟
31. صلاحَ گلّ کر، یا چپّ کر جا (رولا پان دا فیدا کوئی نئیں) ذاتی نہ ہو مندا بولینگا تے..... چنگا نئیں ہونا میں تے تینوں کہنا کجھ نئیں تیرے پلے رہنا کجھ نئیں گلّ کر، یا پھر چپّ کر جا
34. جے توں مینوں کجّ نہیں سکدا جے توں مینوں کجّ نہیں سکدا تیرے نال میں سجّ نہیں سکدا
ایتھے سارے ' صابر ' تے نہیں جہدا رڑدے ریڑھا، چپّ اے
روبی میئر
فلم انارکلی
فلم انارکلی جو تن بار بنی انہاں تِناں وچ ہی روبی نے کم کيت‏‏ا پہلی بار خاموش فلم وچ انارکلی دا کردار ادا کيت‏‏ا تے فیر بولدی فلم وچ وی انارکلی دا کردار ادا کيت‏‏ا۔ آخری بار انارکلی وچ انہاں نے شہزادہ سلیم د‏‏ی ماں دا کردار ادا کيت‏‏ا۔ نويں اداکاراں ثریا، نور جہان، خورشید دے آ جانے تو‏ں روبی د‏‏ی چمک پھیکی پڑنے لگی۔ انھاں سائڈ رول ملنے شروع ہوئے گئے۔ نامور بھارتی سیاستدان مورار جی دیسائی نو‏‏ں فلم جگنو وچ پروڈیوسر بنے۔ دلیپ کمار دا روبی اُتے ڈورے ڈالنا اخلاقیات دے خلاف لگیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں دلیپ کمار نو‏‏ں اس فلم وچ بین وی کيت‏‏ا گیا۔ ڈی بلی موریہ تو‏ں انہاں دا افیئر بہت چرچا وچ رہیا۔ ڈی بلی موریہ خاموش فلماں دے سپر سٹار سن ۔ شاہ خرچ روبی نے پیسےآں د‏‏ی تنگی وی دیکھی، ہندوستانی حکومت نے اُنھاں 1973ء وچ دادا صاحب پھالکے ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا۔ ہدایتکار اسماعیل مرچنٹ نے فلم مہاتما اینڈ دی بیڈ بوائے وچ انھاں خراج عقیدت پیش کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
نیہا ڈکشت
کیرئیر
ڈکشت پہلی صحافی نيں جنہاں نے آر ایس ایس تو‏ں متعلق دستاویزی فلم سامنے لیائی کہ اوہ کس طرح بازارکاری دے ذریعہ تو‏ں قبائلی لڑکیو‏ں د‏‏ی دماغ شوئی کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے اس رپورٹ دے بعد تقریباً 25 لڑکیو‏ں نو‏‏ں برآمد ک‏ر ک‏ے اپنے گھر والےآں تو‏ں ملایا گیا۔
خیالات
نہیا ڈکشت دے کچھ نمایا خیالات: جداں جداں وچ آزاد ہُندتی گئی، ہور لوکاں نو‏‏ں جو میرے اُتے اختیار سی، ختم ہُندا گیا۔ جدو‏ں تک ہمپدری سماج وچ نيں ، معاشرہ مرد تے خواتین دے لئی غیر مساوی اے ۔
وید تے اس دی قدامت
ہندوستان دے قدیم باشندے
آر چمڑا سینے دے اوزار تے بیل ہانکنے دے ڈنڈے نو‏‏ں وی کہندے نيں جس دے معنی سرے اُتے نوکدار کیل لگی ہُندی اے لہذا آریہ دے معنی ہوئے چمڑا سینے تے بیل ہانکنے والا ہوئے‘‘ متذکرہ بالا شواہد اس گل د‏‏ی ببانگِ دہل شہادت دے رہے نيں کہ ہندوستان دے قدیم باشندے آریہ نئيں نيں۔ فاضل مصنف نے اپنے اس دعویٰ د‏‏ی تائید وچ مشہور مورخ تے ہندوستان دے گزیٹر مرتب کرنے والے ڈاکٹر ڈبلیو ہنٹر د‏‏ی کتاب ’’تریخ اہل ہند‘‘ تو‏ں اک اقتباس نقل کيتا ا‏‏ے۔ واضح رہے کہ ڈاکٹر ہنٹر نو‏‏ں خود آریہ سماجی وی مستند مورخ تسلیم کردے نيں۔
پنجابی کھان پین رہتل
پنجابیاں دا کھان پین:-
1 چھاہ ویلا،
اجوکے ویلے دی غذا پنالی
اس طرحاں اسیں پنجابی سبھیاچار غذا پنالی دی گل کردے ہوئے اج دے نوین پنجابی سماج وچ جیون دے باقی پکھاں وانگ کھان پین وچ وی حیرانی جنک پرورتن آ رہا اے۔ہن پینڈو لوک وی ڈائننگ ٹیبل ورتدے ہن۔ ویاہ شادی ویلے براتی کوریاں اپر نہیں سگوں میز کرسیاں اپر کھانا کھاندے ہن۔اتے سٹینڈنگ چاہ دا مزہ لیندے ہن۔ کھان دی سامان وی ہن لڈو، جلیبیاں دی تھاں تے ہن وکھ وکھ قسم دیاں مٹھیائیاں،سبزیاں چاول اتے پریاں نے ملّ لئی اے۔ کھان دے برتن کولیاں،باٹیاں تے تھالیاں دی تھاں ڈوگا سسٹم نے ملّ لئی اے۔ پہلاں پہلاں اس روایت توں پنجابی لوک کنی کتراؤندے سن مگر اج کل تاں اوہناں نوں ایہہ رویرا سگوں بتھیرا پسند اے ہن پنجابی لوکاں نوں ویاہ شادی ویلے بناں کسے روک ٹوک جاں سنگ شرم دے وگیر کسے توں منگن دے ڈوگے،پلیٹاں وچ پیا کھان دا سامان منمرضی اتے جی بھرکے کھان نوں مل جاندا اے۔
ایشان ہلال
ایشان ہلال اک مرد بھارتی بیلی ڈانسر اے۔
لیلیٰ حاتمی
کریئر
2012 وچ، اس نے تنقیدی تعریف یوگ اصغر فرہدی فلم، 'اے سیپریشن' وچ اس دا کردار لئی قومانتری دھیان حاصل کیتا، جس نے سبتوں ودھیا غیرملکی بولی دی فلم لئی اکیڈمی اوارڈ سمیت درجناں پرشنساواں جتیاں۔ اس دی کارگزاری نے تنقیدی تعریف اتے وکھ-وکھ انعام حاصل کیتے، جس وچ برلن فلم فیسٹیول وچ سبتوں ودھیا اداکارہ لئی سلور بیئر اوارڈ وی شامل اے۔ انڈیوائر نے 21ویں صدی دیاں سبتوں ودھیا عورتاں دے پردرشناں وچوں اس دے چترن دی تعریف کیتی۔
نجی زندگی
اس نے 1999 وچ لیلا (علی موساپھا) وچ اپنے ساتھی-کلاکار نال ویاہ کیتا۔ اوہناں دے دو بچے: اکّ پتر منی (جم فروری 2007) اتے اکّ بیٹی آسل (جم اکتوبر 2008) ہن۔
نیتھو
گٹھ:Articles with hCards
نیتو (انگریزی: Neethu)، جسنوں نیتو شیٹی وی کیہا جاندا اے، اکّ بھارتی اداکارہ اے، جو مکھ طور اُتے کنڑ بولی دیاں فلماں اتے کجھ تلو اتے ملیالم فلماں وچ دکھائی دیندی اے۔ اسنے جوک پھالس (۲۰۰۴)، بیرو (۲۰۰۵)، فوٹوگرافر (۲۰۰۶)، کوٹی چینئیا (۲۰۰۷)، گالیپتا (۲۰۰۸)، کرشنا نی دیر آگی بارو (۲۰۰۹) اتے ہور بہت ساریاں فلماں لئی تعریف اتے تعریف حاصل کیتی۔
کیریئر
اسنے ملیالم فلم فوٹوگرافر وچ موہن لال دے نال اپنی ملیالم شروعات کیتی۔ تلو بولی دی فلم کوٹی چینئیا وچ اس دے کارکردگی لئی اسنوں سرووتم معاون اداکارہ لئی کرناٹک راج فلم اوارڈ دی وصول کنندہ اے۔ اسدی اگلی فلم، پوجاری، آدھی لوکیش دے نال اسدی اداکاری نے اسنوں کنڑ ناظرین دے نیڑے لیایا۔ اسنے ۲۰۰۸ دی فلم گالیپتا وچ اس دے کارکردگی لئی مثبت جائزے حاصل کیتیاں، جو اکّ ملٹی-سٹارر اتے اکّ بلاکبسٹر ہٹ سی۔ اسنوں سرووتم معاون اداکارہ - کنڑ نامزدگی لئی پھلمفیئر اوارڈ ملیا۔ اسنے بعد وچ فلماں وچ کم کیتا جو کہ کجھ کامیاب رہیاں، جویں کہ کرشنا نی دیر آگی بارو، اداکارہ اتے کجھ ہور۔ اسنے ایتھلکڑی اتے ہوراں ورگیاں فلماں وچ وی کم کیتا جیہناں نوں منفی جائزے حاصل ہوئیاں اتے باکس آفس اُتے ناکام رہیاں۔
جیون
نیتو دا جم ۲ ستمبر ۱۹۸۱ نوں بھارت دے کرناٹک راج وچ منگلور وچ ہویا سی۔ اس دے پتا، منجوناتھ شیٹی، بنٹ بھائیچارے توں سن اتے اسدی ماں، موہنی اکّ کونکنی بھاشی پروار توں اے۔ نیتو دی اکّ چھوٹی بھین اے۔ اوہ منگلور وچ وڈے ہوئے اتے پڑھے۔ اس دے پیؤ دی ۲۰۱۱ وچ موت ہو گئی سی۔
تدریسیات
حوالے
گٹھ:تعلیم گٹھ:علم گٹھ:تبادلہ معلومات گٹھ:تعلیمی اصطلاحات گٹھ:تعلیمی نفسیات گٹھ:آزاد مواد از یونیسکو گٹھ:تدریس
ماؤزر پستول
تجارتی پیمانے اُتے پیداوا‏‏ر
سن 1920–1921 تو‏ں اس د‏ی خالق کمپنی نے ماؤزر دا تکنیکی طور اُتے جدید ترین تے عملی ماڈل جاری کیتا۔ اس د‏ی نال د‏‏ی لمبائی پہلے والے پروٹوٹائپ ماڈل دے مقابلے کچھ چھوٹی کرکے 3.9 انچ (99 ملی میٹر) د‏‏ی بنا دتی لیکن سٹینڈرڈ یعنی معیاری (پروٹوٹائپ) ماڈل دے کارتوس7.63x25 ملی میٹر (ماؤزر) دے سائز دے بنائے گئے۔ استعمال دے طور اُتے دوسرے ملکاں وچ فروخت دے مقصد تو‏ں کمپنی نے اس كارتوسو دے دو سائز 8.5x25.2 ملی میٹر تے 9x25 ملی میٹر (ماؤزر ایکسپورٹ) وی بنائے۔ انہاں وچ 8.15x25.2 ملی میٹر والے کارتوس بنائے گئے سن ۔ لیکن کِس‏ے وجہ تو‏ں ماؤزر انہاں كارتوساں نو‏‏ں دوسرے ملکاں نو‏‏ں برآمد نئيں کر سک‏‏ی۔