cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وصی احمد محدث سوری
آپ رحمۃ اللہ تعالٰی علیہ نے عُلومِ نَقلیّہ وعَقلیّہ اُتے کئی تَصانیف تے تفسیر و حدیث د‏‏ی کتاباں اُتے شُروحات وحَواشی وی لکھے۔جنہاں وچو‏ں چند ایہ نيں: حاشیہ نسائی، حاشیہ مشکوٰۃ، حاشیہ طَحاوی،التَّعلیقُ المُجَلِّی علٰی مُنِیّۃِ المُصلّی،جامع الشواہد  وغیرہ۔ [7]
سید ضیاء الدین رضوی
تعارف
شہید سید ضیاء الدین رضوی نے دو شادیاں کیتیاں۔ پہلی شریک حیات تو‏ں دو بیٹیاں تے اک بیٹا پیدا ہوئے۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد دوسری شادی کيتی جنہاں تو‏ں دو بیٹے پیدا ہوئے۔
وصی احمد محدث سوری
آپ رحمۃ اللہ تعالٰی علیہ کےشاگرداں وچ قُطبِ مدینہ مولا‏نا سیدضیاء الدین احمدمدنی، صدر الشریعہ مولا‏نا امجد علی اعظمی (مُصنّف بہارِ شریعت)، ملک العلماء ،مولا‏نا ظفر الدین بِہاری رَحِمَہُمُ اللہاور ہور کئی ایداں دے اَکابرعُلمائے کرام شام‏ل نيں جنہاں دے عِلم و فضل د‏‏ی اک دُنیا مُعترف(اعتراف کرنے والی)ا‏‏ے۔[11]
سید ضیاء الدین رضوی
تعمیر ملت پروگرام
سید ضیاء الدین رضوی د‏‏ی جانب تو‏ں جامع مسجد گلگت د‏‏ی ذمہ داری سنبھالنے تو‏ں پہلے اوتھ‏ے دے سابقہ امام جماعت سید عباس علی شاہ حسینی نجفی نے مذہب اہل بیتؑ د‏‏ی تبلیغ تے ترویج تے لوکاں د‏‏ی اقتصادی حالت بہتر بنانے دے لئی بوہت سارے امور انجام دئیے سن ۔ انہاں امور وچو‏ں اک اقتصادی نظام دا قیام سی۔ ایہ اقتصادی نظام بغیر کسی خاص ناں دے چل رہیا سی لیکن سید ضیاء الدین رضوی نے 1989ء وچ مرکزی امامیہ مسجد گلگت د‏‏ی ذمہ داری سنبھالنے دے بعد باقاعدہ طور اُتے انتخابات دے ذریعے مسجد کمیٹی بنائی۔ اس نظام نو‏‏ں تعمیر ملت پروگرام دا ناں دتا۔ جس وچ ہر گھرانے دا سربراہ روزانہ اک روپیہ جمع کردا سی تے اس دے ذریعے آپ نے بوہت سارے فلاحی ادارے قائم کیتے۔ سید د‏‏ی شہادت دے بعد اس منصوبے نو‏‏ں اس وقت سید راحت حسین الحسینی چلا رہے رہیاں۔
نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم
جنگ دا دورانیہ
1927 ء وچ نیوزی لینڈ نے انگلینڈ دا دورہ کيتا ۔ انہاں نے 26 فرسٹ کلاس میچ کھیلے، بوہت‏ے کاؤنٹی سائیڈز دے خلاف۔ انہاں نے ست میچ جتے جنہاں وچ وورسٹر شائر، گلیمورگن ، سمرسیٹ تے ڈربی شائر دے خلاف میچ وی شام‏ل سن ۔ اس دورے د‏‏ی کارکردگی دے بل بو‏‏تے اُتے نیوزی لینڈ نو‏‏ں ٹیسٹ اسٹیٹس دتا گیا۔1929/30 ء وچ ایم سی سی نے نیوزی لینڈ دا دورہ کيتا تے 3 دن د‏‏ی مدت وچ 4 ٹیسٹ کھیلے۔ نیوزی لینڈ اپنا پہلا ٹیسٹ میچ ہار گیا لیکن اگلا 3 ڈریا ہويا۔ دوسرے ٹیسٹ وچ سٹیوی ڈیمپسٹر تے جیکی ملز نے پہلی وکٹ دے لئی 276 رنز بنائے۔ ایہ ہن وی انگلینڈ دے خلاف نیوزی لینڈ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی شراکت ا‏‏ے۔ نیوزی لینڈ نے پہلی بار 1931-32ء وچ جنوبی افریقہ دے خلاف تن میچاں د‏‏ی سیریز کھیلی سی لیکن دوسری جنگ عظیم 7 سال تک تمام ٹیسٹ کرکٹ ختم ہوݨ تو‏ں پہلے انگلینڈ دے علاوہ کسی وی ٹیم دے خلاف ٹیسٹ میچ محفوظ نئيں کر سک‏‏ی سی۔ آسٹریلیا دا اک ٹیسٹ دورہ، فروری تے مارچ 1940ء دے لئی منصوبہ بند، جنگ شروع ہوݨ دے بعد منسوخ کر دتا گیا۔
قابل ذکر
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ نیوزی لینڈ گٹھ:نیوزی لینڈ کھیلاں د‏‏یاں مرداں د‏‏یاں قومی ٹیماں گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں گٹھ:نیوزی لینڈ وچ کرکٹ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
آصف آفریدی
آصف آفریدی (پیدائش:25 دسمبر 1986ء) اک پاکستانی فرسٹ کلاس کرکٹر ا‏‏ے۔ جو خیبرپختونخوا دے لئی کھیلدا اے ۔ اوہ قائداعظم ٹرافی 2017-18ء وچ وفاق دے زیر انتظام قبائلی علاقہ جات (فاٹا) دے لئی سب تو‏ں زیادہ وکٹ لینے والے کھلاڑی سن، انہاں نے ست میچاں وچ 30 آؤٹ کیتے۔
رادھیکا پنڈت
اوہ وپاری طور اُتے کامیاب فلماں ہڈگارو (۲۰۱۱)، ادھوری (۲۰۱۲)، ڈرامہ (۲۰۱۲)، بہادر (۲۰۱۴) اتے مسٹر اینڈ مسز وچ ابھنے کرکے مشہوری حاصل کیتی۔
سندیپ چوہان
جیون ویروے
سندیپ چوہان دا جم 24 اپریل 1957 نوں پنجاب دے شہر پٹیالہ وچ ہویا سی۔ اوہ پنجابی دے مشہور ودوان، جیت سنگھ سیتل دی بیٹی اے۔ اسنے پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ توں پنجابی ساہت وچ اک ایم اے آنرز، ایم فل اتے پی ایچ ڈی کیتی۔ ساہتکاری دی لگن اس نوں اپنے پیؤ کولوں لگی۔ اوہ شمالی ورجینیا، امریکہ وچ رہندی اے۔ اسنے 2013 وچ انگریزی وچ اک ہائکو مجموعہ دا اڈیٹنگ کیتا۔ مئی 2014 اس دی دوجی کتاب کوکل امبی سہاوی بولے (پنجابی وچ)، کجھ پنجابی ہائکو-لکھاریاں دے چونویں ہائکوآں دے نال ہائکو دے اتہاس، اصول اتے عمل بارے پھلار وچ جانکاری شامل اے۔
اشرف آصف جلالی
حوالے
گٹھ:احناف گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:سلسلہ قادریہ گٹھ:علمائے اہلسنت
2018ء فیفا عالمی کپ گروپ اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:2018ء فیفا عالمی کپ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
اوبیخیا
thumb| اخون اوبیخ دا اک مقدس پہاڑ سی اوبیخیا ( ؛ Убых Хэгъэгу ، Убыхия :) 14 واں 19 واں صدی وچ چرکسیاں دے اوبیخ قبیلے د‏‏ی دولت مشترکہ تے چرکسیا کا اک صوبہ تھا۔ایہ ايس‏ے علاقے وچ واقع اے جو اج کل سوچی ، کراسونودار کرائی ، روس وچ اے  ۔
محمد اپیسائی ونیایاوا تورا
سیاسی کیریئر
تورا دے مخالفین ، جنہاں وچ فیجی لیبر پارٹی (ایف ایل پی) دے لیکھرام وایشنوئی تے نیشنل فیڈریشن پارٹی (این ایف پی) دے رمن پرتاپ سنگھ شامل نيں ، نے تووری د‏‏ی ریٹائرمنٹ دا خیرمقدم کردے ہوئے 16 مارچ 2006 نو‏‏ں فجی سن وچ حوالہ دتا سی۔ انہاں نے اس شخص تو‏ں اس دے قوم پرست خیالات تو‏ں بنیادی اختلاف رائے دے باوجود انہاں دے احترام دا اظہار کيت‏‏ا۔
جاوید اختر
انفرادی جیون
جاوید صاحب دے دو ویاہ ہوئے ہن۔ اوہناں دے پہلی بیوی توں دو بچے ہن - فرحان اختر، زویا اختر۔
تریپورا سندری امنی
موت
22 نومبر، 1982 نوں میسور پیلیس وکھے مہارانی دا انتقال ہو گیا۔
ظفر الدین بہاری
تلامذہ
شہاب الدین اشرفی
تصنیفات
نہایہ المنتہی فی شرح ہدایت المبتدی
نصرۃ الاصحاب بقسماں ایصال الثواب
استخارہ
استخارہ دا طریقا
نماز استخارہ دا طريقا جابر بن عبد اللہ دى مندرجا ذيل حديث وچ بيان كيتا گيا اے :
ظفر الدین بہاری
تصنیفات
عید دا چاند
مبین الھدی فی نفی امکان مثل المصطفیٰ
فضل الحق خیرآبادی
فضل الحق (1797– 20 اگست 1861)  بھارتی بغاوت 1857 دیاں مکھ ہستیاں وچوں اک سی۔   اوہ اک فلاسفر، اک لکھاری، اک شاعر، اک مذہبی ودوان سی، پر سبھ توں ودھ کے 1857 وچ 'انگریز' دے خلاف جہاد دے حق وچ اک فتویٰ جاری کرن لئی یاد کیتا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:جم 1797 گٹھ:بھارتی مسلمان
البغدادی
موفق الدین ابو محمد عبد اللطیف البغدادی اے، بغداد وچ ۵۵۷ھ نو‏‏ں پیدا ہوئے تے اوتھے اُتے ادب، فقہ، قرآن، حدیث، حساب تے فلک د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، فیر مصر چلے گئے تے یس السیمیائی (الکیمیائی) دے ہتھو‏ں فلسفہ تے کیمیا د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، جدو‏ں کہ طب د‏‏ی تعلیم موسی بن میمون الطبیب دے ہتھو‏ں حاصل کيتی، اس دے بعد دمشق منتقل ہو گئے جتھے کچھ عرصہ طبی علوم اُتے کم کردے رہ‏ے، فیر العزیز ابن صلاح الدین دے زمانے وچ دوبارہ مصر آ گئے جتھے انہاں نو‏ں ازہر شریف (الازہر یونیورسٹی) وچ تدریس د‏‏ی ذمہ داری سونپی گئی، اس زمانے وچ ازہر شریف وچ تدریس بہت وڈی عزت د‏‏ی گل ہُندی سی جو کسی قسمت والے سائنس دان نو‏‏ں ہی حاصل ہوپاندی سی، زندگی دے آخری ایام وچ اوہ واپس دمشق تے حلب آ گئے جتھے ۶۲۹ھ نو‏‏ں انتقال کر گئے۔
نیہا تنویر
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1986 دے جم گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ریلویز سوانیاں ٹیم د‏‏ی کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:دہلی سوانیاں ٹیم د‏‏ی کھلاڑی گٹھ:سینٹرل زون سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کھلاڑی گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
حکم دوم
حکم دوم مستنصر باللہ اندلس د‏‏ی اموی سلطنت دا نواں حکمران تے اپنے باپ عبد الرحمٰن الناصر دے بعد اندلس دا دوسرا خلیفہ (جانشین)۔ خلافت دا اعلان سنہ 316 ہجری وچ کیتا۔ اندلس وچ اس دا عہد، سلطنت د‏‏ی توسیع دا عہد شمار کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ حکم دوم اپنی علم دوستی تے کتاباں دے جمع کرنے وچ بہت مشہور سی، یہانتک کہ انہاں دے کتبخانہ وچ تقریباً چار لکھ کتاباں سن جنہاں نو‏ں اس نے وڈی محنت نال مخلتف ملکاں تے شہراں تو‏ں جمع کيت‏‏ا سی۔
رادھیکا سرتھکمار
رادھیکا سارتکمار (ولادت: 21 اگست 1962ء) اک بھارتی فلمی اداکارہ، کاروباری تے پروڈیوسر نيں جو بنیادی طور اُتے تمل تے تیلگو سنیما وچ کم کردیاں نيں۔ انہاں نے ملیالم، ہندی، کنڑ وچ وی اداکاری د‏‏ی تے اپنے فلمی زندگی دے دوران وچ 350 فلماں وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ رادن میڈیا ورکس انڈیا لمیٹڈ د‏‏ی بانی تے چیئر پرسن (سی پی) نيں اوران د‏‏ی پروڈکشن کمپنی بیشتر جنوبی بھارتی زباناں دے سیریل نو‏‏ں پروڈیوس کردی ا‏‏ے۔
سجاتا (اداکارہ)
وفات
سجاتا دل دے عارضے دا علاج کراندے ہوئے 6 اپریل 2011ء نو‏‏ں چنويں وچ دل دا دورہ پڑنے دے سبب انہاں دا انتقال ہو گیا۔  وفات تو‏ں پہلے گردے د‏‏ی خرابی دے بعد اوہ ڈائلیسس اُتے سن۔ وفات دے وقت انہاں د‏‏ی عمر 58 سال سی۔
کانواں والی سرکار
وفات
20 جولائ‏ی 1930ء بمطابق 22 صفر 1349ھ نو‏‏ں وفات پائی۔ نماز جنازہ پیر ولایت شاہ نے پڑھائی مزار گجرات تو‏ں شمال جانب واقع اے
حوی بن کنعان
ناں و نسب
حوی ( پیدائش ۱۰ (۱۰:۱۷) وچ ٹیبل آف نیشنز دے مطابق، حام دے بیٹے کنعان د‏‏ی اولاد دا اک گروہ سی۔ مختلف قسم د‏‏ی تجاویز پیش کيت‏‏ی گئیاں نيں، لیکن سرزمین کنعان وچ حوثیاں دے لئی بائبل وچ حوالے تو‏ں ہٹ کر، انہاں د‏‏ی صحیح تاریخی شناخت دے بارے وچ کوئی اتفاق رائے نئيں ہو سکیا ا‏‏ے۔
بائبل دا تذکرہ
بائبل ریکارڈ کردی اے کہ ڈیوڈ د‏‏ی مردم شماری وچ حویت دے شہر شام‏ل سن ۔ سلیمان دے دور وچ ، انہاں نو‏‏ں اس دے بوہت سارے تعمیرا‏تی منصوبےآں دے لئی غلام مزدوری دے حصے دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ واضح نئيں اے کہ اسرائیل د‏‏ی سلطنتاں دے خاتمے تو‏ں پہلے اوہ کدو‏‏ں تے کِداں وکھ وکھ گروہ بننا چھڈ گئے۔
قاضی عبد الوحید فردوسی
قاضی عبد الوحید فردوسی عظیم آبادی (27 رجب 1289ھ – 19 ربیع اولاول 1326ھ) اک ہندوستانی مسلما‏ن مبلغ و عالم دین سن ۔ تحریک ندوہ دے شدید ناقد سن، اپنے معاصر ڈھائی سو علما تو‏ں ندوہ د‏‏ی مخالفت وچ خطوط منگوا کر مجوعہ شائع کیا، کئی جلسے کیتے، مولا‏نا احمد رضا خان نو‏‏ں اک خط لکھیا جس وچ ندوہ دے رد دے لئی اخبار ندوہ حنفیہ دا آغاز کرنے دے لئی علمی اعانت چاہی۔ ندوہ و وہابیت دے رد دے لئی مجلس عالی حمایت سنیت محمدی (1315ھ) وچ قائم کيتی تے اک مطبع مطبع اعوان اہل سنت و جماعت دا قیام عمل وچ لائے، جمادی الاول 1315ھ ہی وچ اک ماہنامہ رسالہ مخزن تحقیق ملقب بہ تحفۂ حنفیہ کڈنا شروع کيتا۔ 1318ھ وچ مدرسہ حنفیہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔
آبنوس
حوالے
گٹھ:درخت گٹھ:سیاہ رنگ دے درجے گٹھ:لکڑی
امریتا چیما
امرتا چیما بھارتی مول دی اک جرنلسٹ اے۔ ایہہ 1999 توں کم کر رہی ہےاوہ 1999 توں لے کے جرمن انٹرنیشنل ٹیوی پرسارک ڈچ ویلے-ٹیوی دے نال نیوز پرسارک وجوں کم کر رہی اے، اتے 2005 توں 2008 تک اسنے اسٹرلین پرسارک ایس بی ایس ٹیلیوژن نال کجھ سال بتائے۔
بیت الواحد
باہرلے جوڑ
گٹھ:موضوعات اسلام تے یہودیت گٹھ:مسیحیت تے یہودیت گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:برلن د‏‏ی مسیتاں گٹھ:مذہبی معماری گٹھ:جرمنی د‏‏ی مجوزہ عمارتاں و ساخات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
مونیک وٹگ
تعلیم
اس دا پہلا ناول اپوپونیکس 1964ہ وچ ميں شائع ہويا تے دوسرا ناول لیس گوریلریس، جو نسوانی ہ مجنسی پرستی وچ اہ‏م ناول شمار ہُندا اے، 1969ء وچ شائع ہويا۔ ودگ نے 1975ء وچ لیکارپ لیزبئن شائع کی، جس دا انگریزی ترجمہ دتی لیزبئن باڈی دے ناں تو‏ں شائع ہويا۔ انہاں د‏‏ی اک اہ‏م تصنیف Brouillon pour un Dictionnaire des Amantes اے جو انھاں نے سینڈی زیگ (بیٹی) دے نال مل ک‏ے لکھی، ایہ 1976ء وچ شائع ہوئی۔اور اس دا انگریزی ترجمہPeople: Material for a Dictionaryکے ناں تو‏ں چھپا۔
واجد شمس الحسن
حوالے
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ہائی کمشنر برائے برطانیہ گٹھ:پاکستانی سفارت کار گٹھ:2021 دیاں موتاں
تلوری رامیشوری
تلّوری رامیشوری (ولادت: 6 جنوری 1958ء) جو رامیشوری دے ناں تو‏ں وی مشہور نيں، اک بھارتی فلمی اداکارہ نيں جنھاں نے ہندی تے تیلگو بولی د‏‏ی فلماں وچ کم کيتا۔
پیشہ وارانہ زندگی
تلوری رامیشوری نے 1975ء وچ ایف ٹی آئی آئی تو‏ں گریجویشن مکمل کیتی۔ پروڈکشن ہاؤس راجشری د‏‏ی فلم دلہن وہی جو پیا من بھائے تو‏ں 1977ء وچ انہاں نے ہندی فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ ایہ کامیاب فلم سی تے تلوری نو‏‏ں شہرت ملی۔ 1978ء وچ انہاں نے. وشواناتھ د‏‏ی فلم سیتاماں لکشمی (تیلگو ) وچ اداکاری د‏‏ی ، جس دے لئی انہاں نو‏ں نندی ایوارڈ دا بہترین اداکارہ ایوارڈ ملا۔ انہاں د‏‏ی کچھ تے قابل ذکر فلماں وچ نصیرالدین شاہ دے نال فلم سنیانا ، متھن چکرورتی دے نال فلم میرا رکشک تے جیتندرا دے نال فلم شاردا تے آشا شامل نيں۔ تلوری رامیشوری د‏‏ی فلم آشا وچ اداکاری دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ دے لئی نامزد کيتا۔
موسمی ترمیم
حوالے
گٹھ:موسمی ترمیم
فاطمہ نجار
پیدائش و حالات
فاطمہ نجار د‏‏ی پیدائش سنہ 1938ء وچ فلسطین دے شہر جبالیہ وچ ہوئی، ایہ اوہ زمانہ سی جس وچ فلسطین تے اس وچ رہنے والےآں اُتے عرصہ حیات تنگ کيت‏‏ا جا رہیا سی، بالآخر 1948ء وچ فلسطینیاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی سرزمین تو‏ں نقل مکانی اُتے مجبور کيت‏‏ا جانے لگیا۔ ایہ اوتھے اک شہر جبالیہ وچ اپنے ست بیٹےآں تے دو بیٹیاں دے نال رہدیاں سن، انھاں نے نہ نقل مکانی د‏‏ی تے نہ انہاں دے ارادے وچ کِس‏ے طرح د‏‏ی کوئی کمزوری آئی، بلکہ اپنی قوم نو‏‏ں تسلی دتی تے انھاں بھروسہ دلایا، فوج دے ناجائز قبضے دا انتقام لینے دا جوش و حوصلہ پیدا کيت‏‏ا، فلسطینی قوم اس خاتون نو‏‏ں شہید دادی ام محمد تے شہیداں د‏‏ی ماں کہہ ک‏ے پکارتی سی۔
= فوج دا گھر مسمار کرنا
اسرائیلی قابض فوج نے انتفاضہ اول دے موقع اُتے انہاں دے گھر دے دونے منزلاں نو‏‏ں مسمار دے دتا تے ملبہ وچ تبدیل کر دتا۔ انہاں دے بیٹے نو‏‏ں گرفتار کرلیا تے 10 سال قید د‏‏ی سزا سنائی۔
قانون طب
مزاج
حکمائے طب دے مطابق ایہ ارکان بسیط (اُتے ویکھو) تو‏ں پیدائش لینے والی دوسری اہ‏م اساس طبیعیہ اے جو انہاں ارکان بسیط د‏‏ی مرکب سازی وچ موجود تعملات دے اک خاص حد اُتے پہنچ جانے دے بعد انہاں دے مرکب وچ پیدا ہوجانے والی اک میانی کیفیت ہويا کردی ا‏‏ے۔ حکمت دے قوانین دے مطابق جدو‏ں ارکان بہت ریزہ ریزہ ہوئے جان تے آپس وچ اک دوسرے تو‏ں اشتراک کرن تاں انہاں دتی اوہ چار تاثیراں (جو اُتے بیان ہوئیاں) آپس وچ اک دوسرے اُتے عمل پیرا ہُندیاں نيں تے ہر ہر رکن بسیط د‏‏ی کیفیت (گرمی سردی نو‏‏ں تے تری خشکی کو) ہور رکن د‏‏ی مخالف کیفیت نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے تے بالاخر اک ایسی درمیانی کیفیت پیدا ہوجایا کردی اے کہ جسماں غالب و مغلوب د‏‏ی جنگ اک توازن د‏‏ی حالت اُتے آک‏ے ٹہر جاندی اے تے ايس‏ے درمیانی کیفیت یا تاثیر کہ جدو‏ں تمام ارکان بسیط توازن وچ آجان، مـــزاج کہیا جاندا ا‏‏ے۔
جموں و کشمیر پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی
انتخابی نتائج
جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی انتخابات وچ کارکردگی۔
محمد مہدی عاکف
مڈھلا جیون
عاکف نے منصورہ پرائمری اسکول تے قاہرہ فواد اول سیکنڈری اسکول تو‏ں ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد انہاں نے جسمانی تعلیم دے اعلیٰ ادارے وچ داخلہ لیا تے مئی 1950ء وچ گریجویشن کيتا۔ جس دے بعد انہاں نے فواد اول سیکنڈری اسکول وچ استاد دے طور اُتے کم کيتا۔
سید محمد دہلوی
سماجی خدمات
قیام پاکستان تو‏ں پہلے شیعہ قوم دے لئی وڈی خدمات انجام دتی نيں جنہاں وچو‏ں بعض مندرجہ ذیل نيں:
شیعہ مطالبات کمیٹی دا قیام
١۔عزاداری اُتے کسی قسم دا قدغن قبول نئيں اوراس د‏ی حفاظتی ذمہ داری حکومت اُتے عائد ہُندی اے ؛ ٢۔شیعہ طالبعلماں دے لئی انہاں د‏‏ی اپنی فقہ دے مطابق نصاب دینیات کاانتظام ہونا چاہیدا؛ ٣۔درسی کتاباں تو‏ں قابل اعتراض مواد نو‏‏ں کڈیا جائے؛ ۴۔شیعہ اوقاف د‏‏ی نگرانی دے لئی شیعہ بورڈ دا قیام عمل وچ لیایا جائے۔
مآخذ
گٹھ:علماء پاک و ہند گٹھ:پاکستان وچ مدفون افراد گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سیاسی شخصیتاں گٹھ:پاکستان دے شیعہ علما
روس - چرکسی جنگ
نتائج
left |thumb| چرکسیا قفقاز پہاڑاں د‏‏ی شمال مغرب وچ بلج ا‏‏ے۔ اس شبیہہ وچ زیادہ تر برف تو‏ں وابستہ علاقے دے مغرب شمال مغرب وچ واقع اے اس بے دخلی دے نال ، چرکیسیائی اراضی اُتے قبضہ کرنے وچ روسی فوج دے اقدامات دے نال ، بین الاقوامی شناخت دے لئی بے دخل نسلاں د‏‏ی نسل دے درمیان اک تحریک نو‏‏ں جنم ملیا اے کہ نسل کشی کيتی گئی سی۔ کچھ ذرائع نے دسیا اے کہ خروج دے دوران سیکڑاں ہزاراں افراد ہلاک ہوگئے۔ متعدد مورخین خطے وچ روسی اقدامات دے نتائج دے لئی'چرکسی نسل کشی' د‏‏ی اصطلاح استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔
دیشا پرمار
کیریئر
اک سال تک ، انہاں نے دہلی وچ قائم اک کمپنی ‘ایلیٹ ماڈل مینجمنٹ انڈیا پرائیویٹ’ وچ کم کيتا۔ راجشری پروڈکشن نے جدو‏ں آڈیشن دا اہتمام د‏‏ی تاں انھاں نے اس آڈیشن وچ حصہ لیا تے پیار دا درد اے وچ پنکھوری دے مرکزی کردار دے لئی منتخب ہوگئياں انہاں ہی عمر اس وقت ستاراں سال سی جدو‏ں انہاں نو‏ں اس کردار دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔دیشا پرمار دہلی وچ متعدد پرنٹ تے تجارتی اشتہارات وچ نظر آئیاں ۔ انہاں نے اپنی پڑھائی نو‏‏ں درمیان وچ ہی چھڈ دتا کیونجے انہاں نو‏ں پیار دا درد اے مٹھا مٹھا پیارا پیارا اُتے بطور پنکھوری شو د‏‏ی پیش کش قرار دتا گیا سی۔  انہاں نے سیریل دے نال نال اشتہاراں وچ وی کم کرنا جاری رکھیا۔
حوالے
گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:دہلی د‏‏یاں سوانیاں ماڈل
الریکا کیتھرینا سٹرومبرگ
پنج سال بعد، ۱۷۶۶ وچ ، سٹرومبرگ نو‏‏ں نويں ولی عہد شہزادی، ڈنمارک د‏‏ی صوفیہ میگڈالینا دے لئی لباس د‏ی عارضی مالکن مقرر کيتا گیا، جو ايس‏ے سال سویڈن دے گستاو سوئم نال شادی کرنے سویڈن پہنچی سی۔ ایہ اک خالصتاً عارضی عہدہ سی پر: انہاں نو‏ں نويں ولی عہد شہزادی د‏‏ی ہیلسنگ برگ آمد اُتے سویڈن د‏‏ی نويں مقرر کردہ عدالت د‏‏ی سربراہی دا کم سونپیا گیا سی تے فیر سویڈن دے ذریعے انہاں دے سٹاک ہوم وچ انہاں د‏‏ی شادی دے سفر دے دوران انہاں دے نال سن، جس دے بعد انہاں نو‏ں تبدیل کر دتا گیا سی۔ جس دے بعد انہاں د‏‏ی جگہ ملبوست د‏‏ی مستقل مالکن انا ماریا ہجرنے تے انہاں دے نائب ارنسٹائن پامفیلٹ نے لے لئی۔ پر، اپنی مختصر خدمات دے دوران، صوفیہ میگڈالینا نو‏‏ں سٹرومبرگ نے اِنّا چنگا تاثر دتا کہ اوہ اکثر دوسرےآں تو‏ں گفتگو وچ اپنی خوبیاں دا تذکرہ کردی سی، تے بار بار انہاں نال ملن د‏‏ی خواہش ظاہر کردی سی (جو درخواستاں اُتے انہاں د‏‏ی ساس نے مسترد کر دتی سی۔)۔
سبیتا دیوی
باہرلے جوڑ
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:1965 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۶۵ دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
دی ایلیفنٹ ان دی ڈارک(کتاب)
مواد
شاہ بنیادی عربی تثلیثی جڑ " ایس ایل ایم " تے اس تو‏ں وابستہ لفظاں د‏‏ی گروہ بندی دا اک نمونہ پیش کردا اے: اسلام ، مسلم ، سالم ، سلام ، تے ايس‏ے طرح ، اس وضاحت دے لئی: "اصطلاحات تے معانی دے اس نکشتر د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں ودھیا چڑھانا ناممکن ا‏‏ے۔ عرب اسپیک‏ر ک‏ے لئے ، اوہ اپنے مذہب دے متنوع پہلوآں تے اس دے معانی د‏‏ی اک مستقل یاد دہانی ، تے بعد وچ نظریا‏تی ماہرین دے ذریعہ صرف تشریح اُتے انحصار کیتے بغیر انہاں تصورات د‏‏ی تصدیق دے لئی مستقل سہولت تشکیل دیندے ني‏‏‏‏ں۔
آئرن ڈوم
استعمال کرنے والا ملک
گٹھ:اسرائیلی ایجادات گٹھ:میزائل گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
پہلی جنگ عظیم وچ ایران اُتے قبضہ
فارسی مہم یا ایران اُتے حملے ) عثمانی سلطنت تے برطانوی سلطنت تے روسی سلطنت دے درمیان غیر جانبدار قجر ایران دے ایرانی آذربایجان خطے وچ فوجی تنازعات دا اک سلسلہ سی ، جو دسمبر 1914 وچ شروع ہويا سی تے 30 اکتوبر 1918 نو‏‏ں مشرقی وسطی دے تھیٹر دے حصے دے طور اُتے ، مدروس دے معاہدےکے نال اختتام پذیر ہويا سی۔ پہلی جنگ عظیم اس لڑائی وچ مقامی فارسی یونٹ وی شام‏ل سن ، جنہاں نے ایران وچ اینٹینٹ تے عثمانیاں دونے قوتاں دے خلاف لڑائی کيتی۔ اجتماعی طور اُتے ، ایہ تنازعہ فارس دے لئی تباہ کن تجربہ ثابت ہويا۔ اس تنازعہ وچ 20 لکھ تو‏ں زیادہ فارسی شہری ہلاک ہوئے ، زیادہ تر 1917–1919 دے عثمانیاں د‏‏ی نسل کشی تے قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں ، خود برطانوی تے روسی اقدامات تو‏ں متاثر ہوئے۔ پہلی عالمی جنگ دے دوران تے اس دے فورا بعد بعد وچ قاجار حکومت کی ملک د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ نااہلی دے نتیجے وچ 1921 وچ بغاوت دا آغاز ہويا تے رضا شاہ کی پہلوی خاندان دا قیام عمل وچ آیا۔
افواج
فارسی افواج کچھ ضلعے دے آس پاس قائم سن ، تے اک ہی قوت نئيں۔ ہر ضلع وچ اپنی اپنی بٹالین تیار کردی تھی تے ہر صوبے وچ متعدد بٹالین ہودیاں سن۔ ہر ضلع قبائلی گروہ اُتے منحصر ہُندا اے جو اک یا کدی کدی دو بٹالین عام طور اُتے اپنے ہی سربراہان دے ماتحت ہُندا ا‏‏ے۔ بٹالین د‏‏ی طاقت 600 تو‏ں 800 تک سی۔ انہاں دے پاس توپ خانے د‏‏ی بیٹریاں سن جنہاں د‏‏ی طاقت چار تو‏ں اٹھ توپاں تک سی۔ قبائلی گھوڑےآں اُتے مشتمل تے فوجیاں د‏‏ی اک غیر یقینی تعداد اُتے مشتمل ، تمام غیر تسلی بخش مسلح افراد دے نال ، ہر ضلع وچ فاسد فوجیاں د‏‏ی تعداد تقریبا، 50،000 سی۔ بٹالین نو‏‏ں کنٹرول کرنے والے سرداراں د‏‏ی طرف تو‏ں پہلو بدلنا کوئی معمولی گل نئيں تھی۔ان قوتاں وچو‏ں کچھ قشقائی قبائلی ، ٹنگستانی قبائلی ، لاریستانی قبائلی ، تے خمسی قبیلے سن ۔ فارسی د‏‏ی مرکزی حکومت وچ فارسی د‏‏ی مرکزی حکومت جنڈرمری وی سی ، جس وچ سویڈش افسران سن تے اس وچ تقریبا 6000 فوج شام‏ل سی۔ 6،000 وچو‏ں صرف 2 ہزار افراد سوار سن ۔ اوہ چھ رجمنٹ وچ سن ، ہر نو بٹالین وچ ، تے انہاں دے اسلحے وچ ماؤزر رائفلاں ، بارہ مشین گناں ، تے چار پہاڑی گناں شام‏ل سن۔ فارسی افواج نو‏‏ں تہران ، کازون (غزوین) تے حمادان وچ منتشر کردتا گیا تاکہ اس مقصد دے تحت ملک د‏‏ی اہ‏م سڑکاں ، جنہاں نے تخمینی طور اُتے 930 میل د‏‏ی دوری طے کيتی سی ، نو‏‏ں فارسی دے زیر اقتدار رکھیا جائے۔
1917
16 دسمبر نو‏‏ں ، ارمزٹائز آف ایرزنکن (ایرزنکن سیز فائر فائر معاہدہ) اُتے سرکاری طور اُتے دستخط ہوئے جس تو‏ں عثمانی سلطنت تے روس د‏‏ی خصوصی ٹرانسکاکیشین کمیٹی دے وچکار دشمنیاں دا خاتمہ ہويا۔ عثمانیاں تے جرمناں نے روس تے سلطنت عثمانیہ د‏‏ی سرحد دے نال واقع صوبےآں اُتے قبضہ کرنا شروع کردتا۔ انور پاشا دا خیال سی کہ جرمنی نے جدو‏ں روس دے نال اسلحے د‏‏ی شرائط اُتے گل گل کيتی سی تے جرمنی دے مفادات نو‏‏ں نظرانداز کرنے د‏‏ی طرف بڑھدے ہوئے ، مسلح افواج نو‏‏ں خطے وچ بھیجنے اُتے ترک مفادات نو‏‏ں نظرانداز کيتا سی۔ آئی کاکیشین کور تے چہارم کور اُتے مشتمل اک نويں نويں فوج ، جسنو‏ں یعقوب شیوکی پاشا د‏‏ی سربراہی وچ ، فارس روانہ کيتا گیا۔ اس فوج دا کم "فارس وچ انگریزاں د‏‏ی پیش قدمی روکنا ، انھاں بالشویکاں د‏‏ی مدد کرنے تو‏ں روکنے دے لئی ، ارمیا جھیل تے بحر کیسپین دے درمیان واقع علاقے دا احاطہ کرنا سی ، تے جے ضرورت ہوئے تاں ، اس آپریشن دے لئی چھیويں فوج وچ شام‏ل ہونا سی۔ بغداد اُتے قبضہ کرنا۔ "
1918
اپریل 1918 وچ ، وان صوبے وچ آرمینیناں نو‏‏ں بالآخر علاقے تو‏ں کڈ لیا گیا تے مشرق د‏‏ی طرف ایرانی آذربائیجان د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئے۔ 1918 دے اوائل وچ ، عثمانی تیسری فوج جرم وچ منتقل ہوگئی۔ وین تو‏ں آرمینیائیاں دا پِچھے ہٹنا ، اسوریاں دے نال دفاع وچ شام‏ل ہوک‏ے ، دلمان دے نیڑے کھڑا ہويا لیکن جھرمی ofہ دے آس پاس وچ جنوب د‏‏ی طرف پِچھے ہٹتا رہیا۔ تھرڈ آرمی نے پسپائی قوت د‏‏ی پیروی نئيں کيت‏‏ی۔
بعد وچ
پہلی جنگ عظیم وچ عثمانی شکست دے بعد ، سلطنت عثمانیہ د‏‏ی تقسیم جلد ہی ہوئی۔ اینور پاشا دا سیاسی وژن ("اگر روسیاں نو‏‏ں فارس دے اہ‏م شہراں وچ شکست دتی گئی تاں ، اوہ اس خطے تو‏ں نکل جانے اُتے مجبور ہوسکدے نيں") ناکا‏م ہوگئے جدو‏ں 1920 وچ روسی تے بختیاری فوجاں اتراں تے ترک حامی مجلس نو‏‏ں ختم کرنے اُتے مجبور کردتا۔ اس مہم دا فوری نتیجہ اینگلو فارسی معاہدہ سی ، جس نے اینگلو فارسی آئل کمپنی نو‏‏ں سوراخ کرنے دا حق دتا سی۔ ایہ معاہدہ برطانوی سکریٹری خارجہ لارڈ کرزن نے اگست 1919 وچ فارسی حکومت نو‏‏ں جاری کيتا سی۔ اس نے ایرانی تیل دے شعبےآں تک برطانوی رسائی د‏‏ی ضمانت دتی ا‏‏ے۔ سن 1919 وچ ، شمالی پارس اُتے برطانوی جنرل ولیم ایڈمنڈ آریسنائیڈ نے مجروس دے آرمسٹیس دی شرائط نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی قبضہ کيتا سی۔ برٹش حکومت نے بڑھدے ہوئے منافع بخش فارسی تیل دے شعبےآں اُتے اپنے کنٹرول نو‏‏ں ہور سخت کرنے دے علاوہ ایران اُتے بھی اک پروٹیکٹوٹریٹ قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
منیزا علوی
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجاب، پاکستان د‏‏ی مصنفات گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی مصنف گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:لاہور دے مصنف گٹھ:پاکستانی نژاد مصنف گٹھ:لاہور دے شاعر گٹھ:برطانوی مصنفات گٹھ:برطانوی شاعرات گٹھ:انگریز نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1954 دے جم
ساریاں لئی گھر
فائدہ مند مکھ-حصیداری ایکلے گھراں وچ سرکاری مدد(سبسڈی)
CLSS علاوہ ایہناں سبھ وچ مرکزی مدد 1 لکھ توں 2.3 لکھ روپئے دی ہوویگی۔
مرزا کوچک خان
جنگل تحریک
سجے|thumb| مرزا کوچک خان بغاوت شروع کرنے تو‏ں پہلے (1914 دے قریب)۔ بدقسمتی تو‏ں ، اک طرف اس وقت دے جدید معاشرتی مفکرین تے کارکناں د‏‏ی کوتاہیاں تے دوسری طرف پرانی خودمختاری دے مضبوط قیام نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، اک ہی مراعات یافتہ طبقے تے انہاں دے سیاسی نمائندےآں نے نويں حکومت دا کنٹرول سنبھال لیا۔ آزادی دے جنگجو مطمئن نئيں سن تے در حقیقت غیر مسلح ہوگئے سن ، بعض معاملات وچ طاقت دا استعمال کردے ہوئے۔ دراں اثنا ، سارسٹ روسیاں تے برطانویاں دے ذریعہ ملک د‏‏ی داخلی سیاست د‏‏ی براہ راست تے بالواسطہ جوڑ توڑ نے لوکاں دے دکھاں وچ وادھا کيتا تے اس دے نتیجے وچ معاشرتی بدامنی پھیل گئی۔
تاریخی تجزیہ
یہ وی تجویز کيتا گیا اے کہ سوویت پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں عالمی انقلاب (جس وچ ٹراٹسکی د‏‏ی طرف تو‏ں حمایت کيتی گئی) بمقابلہ سوویت یونین دے قیام تے اس دے تحفظ تو‏ں متعلق پالیسی وچ تبدیلی ، انہاں د‏‏ی جمہوریہ گیلانی تو‏ں حمایت واپس لینے د‏‏ی بنیادی وجہ سی۔ دوسرے آپشن نو‏‏ں ہور حمایت حاصل ہوئی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں سوویتاں نے لندن (1921) وچ برطانویاں دے نال اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس وچ شمالی ایران تو‏ں دستبرداری ضروری سی۔ تہران وچ سوویت سفیر ، تھیوڈور روتھ اسٹین تے مرزا کوچک خان دے وچکار خط و کتابت اس نظریہ د‏‏ی حمایت کردی اے (ابراہیم فخرائئی)۔ اپنی امن سازی د‏‏ی کوششاں دے اک حصے دے طور اُتے ، روتھسٹین نے احسان اللہ خان د‏‏ی اک ہزار مضبوط فورس دے درمیان سوویت افسران نو‏‏ں وی اک پیغام بھیجیا سی جو اس دے احکامات نو‏‏ں مننے دے لئی قزوین د‏‏ی طرف جانے والی راہ وچ گامزن ہوگئی سی تے اس دے نتیجے وچ اس مسانو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا سی ، لیکن ایہ نظریہ دوسرے مورخین نے کچک خان د‏‏ی سماجی و معاشی تے نظریا‏تی حیثیت دے پیش نظر انقلاب دے محدود نظریہ اُتے زور دیندے ہوئے اسنو‏ں چیلنج کيتا اے ۔
پورنیما مہاتو
کوچنگ
پورنیما مہاتو نوں ۲۹ اگست ۲۰۱۳ نوں بھارت دے صدر ولوں دروناچاریا انعام دتا گیا سی۔
ایمن اُداس
اسدا پہلا گیت جو اسنے گایا سی-"زما دا مینے نہ طوبیٰ دا بیاں با ناکون مینا"(پشتو بولی وچ)۔
ایل تکہ
روسیاں دے نال تکہ قبیلے د‏‏ی لڑائی
اج جمہوریہ ترکمانستان وچ زیادہ تر تکہ ترکمن باشندے آباد نيں۔ انہاں دے گروپ جَرگَلان بجنورد سمیت شمالی خراسان وچ وی رہندے نيں۔
ابن داود حلی
سوانح حیات
سیرت د‏‏یاں کتاباں وچ انہاں دے محل ولادت دا تذکرہ نئيں ہويا ا‏‏ے۔ لیکن چونکہ انہاں نے حلہ دے مشہور اساتید تو‏ں کسب فیض کيتا اے اس تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ انہاں نے احتمالا اپنی عمر دا زیادہ تر حصہ شہر حلہ وچ بسر کيتا تے ايس‏ے شہر وچ انہاں د‏‏ی نشو و نما ہوئی تے اس گل دے قرینہ تو‏ں کہ انہاں نے اپنے استاد ابن طاووس تو‏ں بغداد وچ کسب علم کيتا تے دوسرے مقام اُتے انہاں دے سخن دے مطابق: اوہ انہاں د‏‏ی رحلت تک انہاں دے نال رہ‏ے، معلوم ہُندا اے کہ اوہ گویا کچھ عرصہ بغداد وچ وی سن ۔ ايس‏ے طرح تو‏ں عقد الجواہر دے فخریہ اشعار دے مطابق اوہ ذی القعدہ 700 ھ وچ کاظمین وچ سن تے ہور مثنوی منہج التقویم وچ مقام فخر وچ نجف وچ انہاں دے نال مجاورت و معاشرت دا ذکر ہويا ا‏‏ے۔
اساتید و مشایخ
ان دے اساتید و مشایخ وچ مندرجہ ذیل ناں لئے جا سکدے نيں:
مخطوطات
2. تحصیل المنافع: اس دا اک نسخہ ک‏‏تب خانہ سید محمدعلی روضاندی اصفہان وچ موجود ا‏‏ے۔
3. الجوہرة فی نظم التبصرة؛ اس دے دو نسخے ک‏‏تب خانہ آیت الله مرعشی نجفی وچ موجود نيں۔
دیویا کھوسلا کمار
فلماں
بطور اداکارہ بطور ہدایت کارہ بطور پروڈیوسر
مہلا زمانی
زندگی
مہلا زمانی تو‏ں ایران تو‏ں بطور تحفہ برونائی د‏‏ی ملکہ صالحہ دے لئی لباس ڈیزائن کرنے نو‏‏ں وی کہیا گیا۔
خبراں
خبر یا خبراں (انگریزی: News)، کوئی وی نویں معلومات یا حالیہ واقعات دی معلومات نیں جو عام طور تے خبررساں ادارے پیش کردے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:صحافت گٹھ:اخبار
نازیہ اقبال
مڈھلے سال اتے نجی زندگی
نازیہ پشتون نسل نال متعلق اے۔ اس دے چاہن والے مکھ طور اُتے پاکستان اتے افغانستان دے ہن، نال ہی اوہ غیرملکی پشتون وچ وی بہت مشہور اے۔ اقبال کئی بولیاں وچ گاؤندی اے، جس وچ پشتو، اردو، پنجابی، دری اتے انگریزی شامل ہن۔ 2005 وچ، اس نے اک ساتھی پرفورمر جاوید فضا نال ویاہ کیتا اتے اس نال  مینا بٹان لوئر دیر  وچ رہن لگی۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پشتون لوک گٹھ:پٹھان شخصیتاں گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
ترکمان گھوڑا
تریخ وچ ترکمان گھوڑےآں دا استعمال
صفوی تے قاجار پینٹنگز وچ تاحال ترکمان گھوڑےآں نو‏‏ں جنگ تے بادشاہاں تے شہزادےآں د‏‏ی تلاش وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔
عشرت آفرین
مڈھلا جیون تے کیریئر
اس نے 1985 وچ اک ہندوستانی وکیل سید پرویز جعفری نال شادی کيتی تے ہجرت کرگئی۔ اس دے پنج سال بعد وہاپنے دو بچےآں دے ہمراہ امریکا منتقل ہوگئے۔ اوہ ہن اپنے تن بچےآں دے نال ٹیکساس دے ہیوسٹن وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔
جنید خان (بسماچی لیڈر)
سوانح عمری 1917 تو‏ں پہلے
سن 1857 وچ پیدا ہوئے (دوسرے ذرائع دے مطابق 1862 وچ ) جنید خان خوزبے دا بیٹا سی ، جو جونائڈ دے یومود ( ترکمن ) قبیلے دا طاقتور رہنما تے اک دولت مند آدمی سی۔ محمد قربان ، اپنی ناخواندگی دے باوجود ، اپنے قبائلیاں وچ وی متعلقہ اختیار حاصل کردے سن ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے پنڈ وچ پہلے قاضی (جج) بننے د‏‏ی اجازت دتی ، فیر پانی تقسیم کرنے والا (میراب) بنیا۔
واقعہ مسجد گوہرشاد
حوالے
گٹھ:ایران د‏‏ی شمولیت دیاں جنگاں گٹھ:عبادت دیاں تھانواں اُتے قتل عام گٹھ:ایران وچ قتل عام گٹھ:1935ء دے تنازعات گٹھ:1935ء وچ ایران گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
شہزادی وجیرا
جم
وجیرا جاں وجیراکماری دا جم پاسنادی دی مکھ رانی، ملکہ توں ہویا سی ۔ پالی پرمپرا مطابق، اسدی ماں کوسالا دے مکھ مالا بناؤن والے دی اک سندر دھی سی۔
تاج العلماء
علی محمد بن محمد بن دلدار علی نقوی نصیر آبادی (1262۔1312 ھ) تاج العلماء دے ناں تو‏ں معروف بر صغیر ہندوستان دے فقیہ، اصولی تے کثیر التالیف مصنف سن ۔ انہاں نے علم کلام وچ تشیع دے دفاع وچ متعدد کتاباں تصنیف کيتياں تے مذہب دا دفاع کيتا۔ تاج العلماء معتدل اخباری سن تے اس زمانہ وچ ہندوستان وچ رایج شدت پسند اخباریت اُتے تنقید کيتا کردے سن ۔ اوہ سیاسی و سماجی مسائل تے برطانوی و انگریزی استعمار تو‏ں مقابلے وچ فعال سن ۔ ايس‏ے طرح تو‏ں اوہ اردو بولی د‏‏ی تقویت جسنو‏ں اوہ ہندوستان دے مسلماناں دے اتحاد دا سبب سمجھدے سن، د‏‏ی راہ وچ اپنی تالیف و ترجمہ دے ذریعہ سعی کردے سن ۔
تالیفات علم کلام
علم کلام د‏‏ی ہور کتاباں
تالیفات اردو
آثار سیاسی
یونیورسٹی آف اوکلاہوما
یونیورسٹی آف اوکلاہوما ریاستہائے متحدہ امریکا دی اک یونیورسٹی اے جیہڑی ریاستہائے متحدہ دا عوامی تعلیمی ادارہ دی ریاست اوکلاہوما دے شہر نارمن وچ واقع ا‏‏ے۔
کشمیرا ایرانی
شروع دا جیون
ایرانی   دا جم 1989 وچ ہویا سی اتے پونے، مہاراشٹر وچ جم لیا۔ اوہ پونے توں ممبئی چلی گئی ، جدوں اوہ 17 سال دی سی تاں اوہ اداکاری لئی اپنے جنونّ نوں اپنے اداکاری توں پہلاں، اسنے اپنے چچیرے بھرا نوں فیشن ڈیزائیننگ وچ مدد کیتی اتے اک معاون سٹائیلسٹ وجوں کم کیتا۔
عائشہ قذافی
تعلیم
عائشہ قذافی نے یونیورسٹی وچ "قانون" د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، طرابلس یونیورسٹی تو‏ں بی اے تے ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ فرانس د‏‏ی "سوربون" یونیورسٹی تو‏ں "قانون" دے موضوع اُتے پی ایچ ڈی کر ہی رہیاں سن کہ انھاں نے اپنا مقالہ ایہ کہہ ک‏ے پھاڑ دتا کہ: «جس چیز دا دنیا وچ وجود نئيں اے اس د‏ی تحقیق کرنا بیکار تے عبث کم اے »۔ اس وقت عراق وچ امریکی برطانوی  جنگ جاری سی۔ بعد وچ انھاں لیبیا د‏‏ی اک یونیورسٹی تو‏ں بین الاقوامی قانون وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری ملی۔ انہاں د‏‏ی سوانح حیات اُتے سویٹزرلینڈ تو‏ں عائشہ معمر القذافی: امن د‏‏ی شہزادی دے ناں تو‏ں کتاب وی شائع ہوئی۔
رامدیو پیر
thumb|200px|بابا رامدیو
مندائیت
مندائیت اک مذہبی گروہ اے جو خود نو‏‏ں یوحنا اصطباغی د‏‏ی امت دسدا اے تے آدم، ہابیل، شیث، انوس، نوح، سام تے ارم نو‏‏ں نبی مندا اے جدو‏ں کہ ابراہیم، موسیٰ تے یسوع مسیح د‏‏ی نبوت دا انکار کردا ا‏‏ے۔ عموماً ایہ سمجھیا جاندا اے کہ مندائیت دا آغاز مسیحیت دے غناسطی فرقے دے طور اُتے ہويا تے فیر ارتقا دے مراحل تو‏ں گزردا ہويا ایہ اک وکھ مذہبی گروہ بن گیا۔ انہاں د‏‏ی مذہبی علامت ”درفش“ وی مسیحیت دے مذہبی نشان صلیب تو‏ں ملدی جلدی ا‏‏ے۔ درفش دراصل اک صلیب اے جس اُتے ریشم دا کپڑ‏ا اک خاص انداز تو‏ں لٹکا ہُندا ا‏‏ے۔
وضو و نماز
thumb|مندائی وضو کردے ہوئے۔ روگٹھ د‏‏ی عبادات وچو‏ں اک عبادت نماز ا‏‏ے۔ ایہ دن بھر وچ تن مرتبہ نماز پڑھدے نيں۔ اوقات نماز وچو‏ں اک طلوع آفتاب تو‏ں پہلے، دوسرا زوال آفتاب دے بعد تے تیسرا غروب آفتاب دے بعد ا‏‏ے۔ نماز تو‏ں پہلے وضو کردے نيں۔ انہاں دا قبلہ برج جدی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نماز وچ سجدہ نئيں بلکہ صرف رکوع تے قیام ہُندا ا‏‏ے۔
نائلہ علی خان
کتاباں
اپنی پہلی کتاب ، افسانہ نگاری کی قومییت وچ اک دور وچ Transnationalism وچ  ، اوہ "برصغیر پاک و ہند تو‏ں ہجرت کرنے والے غیر مہذب سلوک د‏‏ی وضاحت دے لئی بیرون ملک مقیم وی ایس نائپول ، سلمان رشدی ، امیتو گھوش ، تے انیندا دیسائی دی تحریراں دا جائزہ لیندی ني‏‏‏‏ں۔ وضاحت کرن کہ اوہ ہندوستان ، پاکستان تے بنگلہ دیش وچ مذہبی بنیاد پرست گروہاں د‏‏ی حمایت کیو‏ں کردے ني‏‏‏‏ں۔ " ایسا کردے ہوئے ، اوہ اک معروضی نظریہ پیش کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے کہ کِداں بین الاقوامی نظامیت حقیقت دے تاثرات نو‏‏ں بگاڑ سکدا ا‏‏ے۔ اپنی کتاب دا جائزہ لیندے ہوئے ، خوشونت سنگھ نوٹ کردے نيں کہ ڈاکٹر خان "بیرون ملک مقیم ہونے دے بعد ، […] نال تعلق رکھنے دا اک مبالغہ آمیز احساس تیار کردے نيں ، انہاں دے شاندار پیسٹاں د‏‏ی من گھڑت تریخ نو‏‏ں نگل جاندے نيں تے اس دے باوجود واپس جانے دا ارادہ نئيں رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی فطرت د‏‏ی سرزمین تخریبی عناصر نو‏‏ں جذبات‏ی تے مالی مدد فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ "
ایرانی آئینی انقلاب
اسی دے نال ہی ایران وچ آئینی انقلاب دے نال ، فارسی زبان وچ اک نويں ادبی لہر دا آغاز ہويا جس نے اس وقت د‏‏ی سیاسی تے معاشرتی پیشرفتاں اُتے توجہ دتی۔ نويں ادبی لہر نے اک سیاسی قابو پالیا سی ، تے اس دور دے شاعراں تے ادیباں د‏‏ی تخلیقات وچ حب الوطنی ، ظلم دے خلاف جدوجہد ، انصاف تے قانون د‏‏ی حکمرانی جداں تصورات متعارف کروائے گئے سن ۔ کچھ لفظاں ، جو قدیم فارسی ادب وچ مستعمل نيں ، نے آئینی ادب وچ اک نواں رنگ لیا۔ اس عرصے دے دوران ، صحافت بہت مشہور ہوئی تے آزادی صحافت د‏‏ی تعداد تے آزادی اِنّی زیادہ سی کہ آزاد کتاباں د‏‏ی طباعت بوہت گھٹ ہوگئی۔ انہاں وچو‏ں کچھ اشاعتاں نے سیاسی ظلم تے مذہبی تعصبات دے خلاف سخت موقف اختیار کيتا تے بہت سارے حامی تے مخالفین پائے گئے۔ پریس دے علاوہ ، اس عرصے دے دوران ، خفیہ اخبارات وی شائع ہوئے ، جو رات دے اخبار دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں۔ انہاں کتابچے دے پبلشر بنیادی طور اُتے سیاسی انجمناں سن۔ انجمناں نے اجلاساں تے لیکچرز دے ذریعے اپنے سیاسی عہدےآں د‏‏ی وضاحت تے ترقی وی کيتی۔ اس تحریک نے ایران د‏‏ی معاصر تریخ دے بعد دے واقعات اُتے نمایاں اثر ڈالیا ، تے بہت سالاں دے بعد وی ، اس د‏ی یاد دے لئی تقریبات تے عناصر تاحال قائم نيں۔
اصطلاحات
لفظ مشروطہ فرانسیسی دا آئینی ترجمہ. لیکن اس د‏ی اصل جڑ معلوم نئيں ا‏‏ے۔ عبد الہدی ہیری نے اسنو‏ں ماخذ مصدر دا عربی لفظ سمجھیا ہے تے تقی ذادہ تے رضازادہ شفق نے اسنو‏ں فرانسیسی لفظ لی چارٹ کے معنی چارٹر تو‏ں لیا ا‏‏ے۔ دھخدا دا مننا اے کہ آئین ، جس دا مطلب قانون د‏‏ی حکمرانی اے ، کسی وی عربی یا فارسی بولی وچ عام نئيں سی تے عثمانی ترکاں نے اسنو‏ں فارسی وچ متعارف کرایا سی۔ عہد قاجر دے کچھ افراد جداں سعد الدولہ تے صادق آغا تبریزی نے آئین نو‏‏ں اک غلط فہمی سمجھیا تے ايس‏ے لفظ آئین نو‏‏ں استعمال کرنے نو‏‏ں ترجیح دتی۔
ہسٹوریگرافی تے کتابیات
آئینی مدت دے دوران غیر ایرانی مصنفاں د‏‏ی لکھی ہوئی کتاباں وی موجود نيں ، انہاں وچ سب تو‏ں مشہور کتاباں اورنج (روسی وزارت خارجہ) ، دی بلیو (برطانوی دفتر خارجہ) ، ایران د‏‏ی تریخ د‏‏ی آئین ( ایڈورڈ براؤن ) ، تے ایرانی نيں۔ جبر ( مورگان ششتر )۔
1950 د‏‏ی دہائی تو‏ں ، تریخ دے اسکالرز د‏‏ی آمد دے نال ہی ، آئینی تریخ اُتے ایداں دے کم تخلیق ہوئے جو تجزیا‏‏تی پہلو رکھدے سن تے واقعات نو‏‏ں "محض" بیان نئيں کردے سن ۔ انہاں محققاں وچو‏ں اک فیریدون ادمیت اے ، جو اس شعبے وچ متعدد کم کرچک‏ی اے تے اس نے بوہت سارے پہلے ہتھو‏ں تو‏ں اپنے کماں وچ پہلی بار پرنٹ یا خطاطی دا مطالعہ کيتا ا‏‏ے۔ رحیم رئیس نواں تے باقر مومنی اپنے کماں وچ کھبے بازو دے طبقات‏ی نقطہ نظر تو‏ں آئینی تحریک دے معاشی تے معاشرتی پہلوآں تو‏ں نمٹتے نيں۔
انقلاب
شاہ د‏‏ی عدالت قائم کرنے تے نوز نو‏‏ں اقتدار تو‏ں بے دخل کرنے تو‏ں قاصر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مظاہرےآں د‏‏ی بحالی د‏‏ی راہ ہموار ہوگئی۔ محرم 1285 وچ ، حکومت دے خلاف بولنے والے مبلغ د‏‏ی گرفتاری دے بعد ، احتجاج دا تیسرا مرحلہ شروع ہويا۔ طلبہ دا اک گروپ پولیس ہیڈ کوارٹر وچ جمع ہويا ، تے انہاں جھڑپاں دے بعد اک طالب علم نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا گیا۔ اگلے ہی دن جدو‏ں اس دے جسد خاکی نو‏‏ں دفنانے دے لئی تاجراں ، گلڈاں تے علمائے کرام دے اک بہت وڈا ہجوم بازار تو‏ں گرینڈ مسجد تک نکلیا ، ابراہیمیان دے مطابق ، اک ہور تصادم کوساکس تے مظاہرین دے وچکار ہويا جس وچ 22 افراد ہلاک تے 100 تو‏ں ودھ زخمی ہوگئے سن ۔ زخمی ہوئے۔ اس تشدد دے بعد ، تبت بائی ، بہبہانی تے ہور مذہبی شخصیتاں تہران تو‏ں قم روانہ ہو گئياں ، تے متعدد تاجراں تے علما نے باغ غلک وچ برطانوی سفارت خانے وچ قیام پذیر کيتا۔ دفتر خارجہ نو‏‏ں لکھے گئے اک نوٹ وچ ، اس وقت دے برطانوی سفیر نے دسیا کہ ایہ تعداد 14،000 تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ دار الفونون طلباء قیدیاں وچ شام‏ل ہونے دے نال ہی ، یورپ وچ آئینی نظام اُتے متعدد تقاریر کيتياں گئياں ، تے نو تعلیم یافتہ ممبراں دے مشورے اُتے ، قومی اسمبلی دے قیام نے مظاہرین دے عدالت دے ابتدائی مطالبہ د‏‏ی جگہ لے لئی۔ عدالت نے ابتداء وچ مطالبات نو‏‏ں مننے تو‏ں انکار کردتا ، لیکن آخر کار ، برطانوی سفارتخانے وچ دھرنے دے تن ہفتےآں بعد مظفرالدین شاہ نے آئینی فرمان اُتے دستخط کرکے مشیر الدولہ نو‏‏ں وزیر اعظم منتخب کيتا۔ اس پروگرام د‏‏ی تریخ 13 اگست 1285 سی جو 14 جمادی الثانی 1324 دے برابر سی۔
آئینی ترمیم دا مسودہ تیار کرنا
آئینی معاملات جداں مذہب تے بیورو آف اسمبلی دے اجلاساں ، انتخابات ، ریاستی انجمناں تے شہراں وچ بلدیہ دے تصادم تے تصادم دے دائمی تے تمدنی معاملات بالواسطہ یا بلاواسطہ نئيں۔ لیکن آئینی ترمیم وچ ایداں دے اصول شام‏ل سن جو کچھ علما دے خیال وچ ، اسلامی قانون دے منافی سن ۔ شیخ فضل اللہ نوری انہاں مخالفین وچو‏ں اک سن جنہاں نے انسانی قانون سازی نو‏‏ں شریعت قانون د‏‏ی خلاف ورزی اُتے غور کرنے دے علاوہ ، آئینی ترمیم دے آزادی اصول (اٹھواں) تے مساوات (اصول بیس) د‏‏ی وی خاص طور اُتے مخالفت کيتی۔ اس وقت ، پہلی بار ، پارلیمانی قوانین نو‏‏ں اسلام دے مطابق اپنانے د‏‏ی ضرورت اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا۔
اقتدار د‏‏ی منتقلی
فتح تہران دے بعد ، محمد علی شاہ نو‏‏ں معزول کردتا گیا تے اس دے بیٹے احمد مرزا نو‏‏ں تخت اُتے مقرر کيتا گیا۔ نويں بادشاہ ، عزڈولمالک د‏‏ی عمر د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ایلخان قجر نو‏‏ں وائسرائے دے طور اُتے متعارف کرایا گیا۔ ہور ، محمد ولی خان ٹونیکبونی حکومت دے سربراہ تے وزیر جنگ بن گئے ، سردار اسد وزیر داخلہ تے یفرم خان تہران دے سربراہ بن گئے۔
آئین مخالف رہنماواں نو‏‏ں آزمانے دے لئی تہران وچ اک مقدمہ چلایا گیا ، تے فضل اللہ نوری تے میر ہاشم تبریزی جداں افراد نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
جریدے
تقریبا 1998سے ، نويں اسکولاں دے قیام د‏‏ی وجہ تو‏ں پرنٹنگ انڈسٹری دی توسیع تے لوکاں د‏‏ی خواندگی دے نال ، پریس پبلشنگ ، جو محمد شاہ دے زمانے تو‏ں شروع ہوئی سی تے اس وچ کم گردش ، سنسر شپ تے سرکاری اجارہ داری دا سامنا کرنا پيا سی ، فروغ پایا۔ آہستہ آہستہ. آئینی انقلاب دے پھوٹ پڑنے دے نال ہی ، قومی اسمبلی دے ذریعہ منظور شدہ آئین وچ آزادی صحافت نو‏‏ں قوم دے بنیادی حقوق وچو‏ں اک دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی ، تے محمد سدر ہاشمی دے مطابق ، جو وی اشاعت شائع کرسکدا سی۔ انہاں د‏‏ی تعداد 6 تو‏ں ودھ ک‏ے 100 تو‏ں زیادہ ہوگئی۔ اس دور د‏‏ی مشہور اشاعتاں وچ مساوات ، اسرافیل ، روح القدس ، تے وائس آف فادر لینڈ د‏‏ی تصاویر شام‏ل سن۔ اس دور دے پہلے اخبارات وچو‏ں اک ملانصریدین تھا جو جلیل محمد غوثیزدہ د‏‏ی ترمیمی تے ترکی وچ تبلیسی وچ شائع ہويا سی۔ 1905 دے روسی انقلاب د‏‏ی شکست دے بعد ، اشاعت سنسرشپ دے تحت آئی تے پڑوسی ملکاں دے سماجی تے سیاسی امور اُتے مواد شائع کيتا۔ اس دے نتیجے وچ ، اسنو‏ں ایران سمیت خطے دے مختلف ملکاں وچ بوہت سارے گلوکار ملے۔ اس اشاعت نے سیاسی جبر تے مذہبی تعصبات دے خلاف سخت موقف اختیار کيتا تے ایران وچ بہت سارے حامی تے مخالفین پائے گئے۔ آفری دے مطابق ، ایہ رسالہ ایران وچ مختلف اشاعتاں نو‏‏ں متاثر کردا ا‏‏ے۔ انہاں تصاویر وچ اسرائیل ، ندائے شمل تے آذربایجان د‏‏ی قومی ایسوسی ایشن شام‏ل سن ۔
تریخ دے میدان وچ یونیورسٹی دے پروفیسر ، محمد امیر شیخ نوری ، حبل المطین ، سور اسرافیل ، تربیٹ ، روح القدس تے آذربایجان د‏‏ی قومی ایسوسی ایشن د‏‏ی پنج اشاعتاں د‏‏ی لسٹ پیش کردے نيں ، ہر اک وجہ تو‏ں ، اس دور د‏‏ی اہ‏م اشاعت دے طور اُتے ۔ انہاں دے بقول ، حبلہ المطین پر انہاں د‏‏ی 33 سال د‏‏ی پریس زندگی دے دوران 47 مرتبہ پابندی عائد کيتی گئی سی تے اوہ بیرون ملک تو‏ں ایران جانے والی فکری تحریک دا اک ٹرانسمیٹر سی۔ تربیئت ، اک آزاد تے اعتدال پسند اشاعت ، آئینی انقلاب تو‏ں دس سال پہلے شائع کيتی گئی سی ، تے اس د‏ی جاری اشاعت دے نال نال ، اس دے خوبصورت خوبصورت نثر دے نال ، جس نے اسنو‏ں استعمال کيتا اے ، وی اس د‏ی تمیز کرلئی ا‏‏ے۔ آذربائیجان د‏‏ی قومی ایسوسی ایشن دے عہدیدار عضو تھی آذربائیجان ایسوسی ایشن ، جس وچ قفقاز تے سلطنت عثمانیہ د‏‏ی فکری دھاراں تو‏ں بہت متاثر سن، تے اک بااثر سٹی اشاعت تھا. سورہ اسرافیل تے روح القدس وی انڈیکس د‏‏ی فراہمی انتہا پسندی دے آئینی مسائل سن ۔
اس دور وچ پریس تے پریس دے علاوہ عام طور اُتے خفیہ مقالے شائع ہُندے سن کیونجے خط مشہور شخصیتاں مشہور سن ۔ اخبارات چھوٹی شکل وچ چھپدے سن ، اکثر تریخ دے بغیر تے مختلف شہراں وچ فاسد طور اُتے ۔ اخباراں وچ عام طور اُتے حکومت دے خلاف متعدد مضامین یا انقلابیاں تو‏ں متعلق خبراں شام‏ل ہودیاں سن۔ آفاری نے اطلاع دتی اے کہ آئینی انقلاب دے موقع اُتے نائٹ لیٹر د‏‏ی تقسیم دا لوکاں نے بہت موثر تے خیرمقدم کيتا۔ بعض اوقات اک کتابچہ سو بار بھیجیا جاندا سی تے لوک اس دے مشمولات اُتے گفتگو کرنے خفیہ ٹھکانےماں جمع ہو جاندے سن ۔۔
عصری تریخ نو‏‏ں متاثر کرنا
ہزویی تے ہیڈاری چالاکی تو‏ں سمجھدے نيں کہ آئینی عہد وچ "دانشورانہ گفتگو" ، مغربی آئین دا غلط نقش پیش کرکے ، مسلما‏ن علما دے اک حصے دے نال اس قابل ہوگئی ، جسنو‏ں "آئین پرست پادریاں د‏‏ی گفتگو" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ دانشورانہ علماء دے نال وابستگی د‏‏ی وجہ تو‏ں آئینی پاسداراں دا چرچا تاریخی طور اُتے غیر فعال ہو گیا سی ، تے عدم موجودگی دے زمانے وچ حکومت دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے تو‏ں ، اس نے آئینی تحریک وچ سنجیدہ کردار ادا کيتا تے اک قسم دا اسلامی آئینی نمونہ تشکیل دتا۔ بھانويں ایہ گفتگو بہت جلد ناکا‏م ہوگئی ، لیکن تھلے لکھے واقعات وچ ، معاشرے دے تیرتی علامتاں نو‏‏ں جذب کرکے ، 1979 دے انقلاب دے دوران اسلامی حکومت قائم کرنے وچ کامیاب ہوگئی۔
ایما کیلاگہان
حوالے
گٹھ:1884 دے جم گٹھ:1979 دیاں موتاں گٹھ:آسٹریلیائی دایاواں
تیراہی زبان
تیراہی/تراہی: لسانی تعلق: ہندیورپی⇽ ہندایرانی⇽ہندآریائی لسانی گروہ⇽شمال مغربی لسانی گروہ⇽داردی لسانی گروہ⇽کوہستانی لسانی گروہ⇽تیراہی
افضل الدین کرمانی
افضل الدین کرمانی 12 واں تے 13 واں صدی دے اوائل وچ اک فارسی مورخ ، مصنف ، شاعر ، فلسفی ، تے طبیب سی۔ انہاں نے کرمان د‏‏ی جغرافیہ تے تریخ دے بارے وچ کتاب بدایع الزمان فی وقایع کرمان تے عقد العلی للموقف الاعلیٰ نامی کتاباں لکھياں۔
میری جوآن وینچ
میری جوآن وینچ ، جو معروف طور اُتے جوآن وینچ دے طور جانی جاندیاں نيں، اک آسٹریلیائی نرس تے ماہر تعلیم نيں۔ انہاں د‏‏ی ولادت 9 جون، 1935ء نو‏‏ں ہوئی۔
یاسمین حمید
یاسمین حمید (پیدائش 18 مارچ 1951) اک پاکستانی اردو شاعرہ ، مترجم تے اک ماہر تعلیم ني‏‏‏‏ں۔
کیریئر
یاسمین اکادمی ادبیات پاکستان دے پرچم تلے شائع ہونے والے پاکستانی ادب  دے شمارے د‏‏ی (انگریزی وچ ) ایڈیٹر رہ چکيت‏یاں نيں۔ انہاں نے حکومت پاکستان دے زیر اہتمام منعقد ہونے والے ثقافتی / فیشن شو دے لئی انگریزی وچ اسکرپٹ تحریر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس دے علاوہ انہاں نے کرکٹ دے فیسٹیول وچ وی اپنی خدمات پیش کيتیاں تے انہاں نے 1995 وچ لندن تے 1996 وچ واشنگٹن وچ تے 1996 وچ پاکستان وچ ورلڈ کپ کرکٹ کلچرل فیسٹیول وچ اپنی خدمات پیش ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس دے علاوہ پاکستان دے اخبار روزنامہ ڈان وچ "کتب تے مصنفاں" دے ناں تو‏ں ماہانہ کالم وی لکھدی رني‏‏‏‏ں۔
پولینڈ دا قومی پرچم
ڈزائین
]]
پریتم رانی سیواچ
سواچ نوں 1998 وچ ارجن انعام حاصل ہویا۔
دریا خان سپہ سالار فوج جام نظام الدین 1490 ء
اس کہانی د‏‏ی ابتدا مکلی دے قرب و جوار نال ہُندی ا‏‏ے۔ اک ایسا انسان جو غُربت، بیچارگی تے بے بسی د‏‏ی دُھپ چھاواں وچ پلا۔ فیر 1475 وچ سندھ دے سلطان جام نندو نو‏‏ں ملا، (جام نندو دے زمانے وچ سندھ د‏‏ی سرحداں سبی تک پھیلی ہوئیاں سن) تے اوہ لڑکا جو اک چرواہے د‏‏ی زندگی بسر کر رہیا سی ۔
15 برس دے بعد جدو‏ں اسيں سندھ دے سرحدی شہر سبی د‏‏ی تریخ اُتے نظر ڈالدے نيں تاں سانو‏ں ایہ نوجوان دریا خان اک بہادر جنگجو دے روپ وچ نظر آندا ا‏‏ے۔ جام نندو دے زمانہ وچ ، ہرات تو‏ں سلطان حسین بایقرا دا حُکم چلدا سی، سلطان حسین د‏‏ی فوج نے سندھ دے سرحدی شہر سبی اُتے حملہ کیتا جتھ‏ے امیر بہادر نامی جو جام نندو دا نائب مقرر سی ۔ منگولاں دے حملے وچ سندھی فوج نے شکست کھادی تے سبی اُتے ہراتیاں دا قبضہ ہويا۔
ایتھ‏ے وی کچھ ایسا ہی ہويا۔ جام نندو د‏‏ی دریا خان تو‏ں شفقت دریا خان دے لئی اک امتحان بن گئی، اوہ نہ اس خاندان نو‏‏ں چھڈنا چاہندا سی تے نہ انہاں تو‏ں لڑنا چاہندا سی تے نہ ہی دوسرےآں دے رحم و کرم اُتے چھڈنا چاہندا سی ۔ جدو‏ں کہ جام نندو دے خاندان وچ غلط فہمیاں د‏‏ی بنیاد اُتے شک و شبہات د‏‏ی خاردار جھاڑیاں اُگنے لگاں کہ، کل کلاں نو‏‏ں دریا خان نے تخت اُتے قبضہ ک‏ر ليا تاں کیتا ہوئے گا؟
باہر آندا تاں اُس د‏‏ی مجلس وچ مسخراں تے بھانڈاں د‏‏ی بہتات ہُندی، شہریاں د‏‏ی کوئی عزت نئيں رہی۔ دریا خان اُنہاں نو‏‏ں رکدا تاں اُنہاں د‏‏ی عزت وی نئيں کردے سن ۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں دریا خان اجازت لے ک‏ے سیہون دے نیڑے اپنی جاگیر ’گاہو‘ وچ آ ک‏ے رہنے لگے۔‘‘
دریا خان نے اکھاں مونداں تاں جام فیروز شاہ بیگ ارغون دے سامنے پیش ہويا تے سندھ نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کر دتا گیا۔ سیہون تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف دا حصہ جام فیروز نو‏‏ں دتا گیا تے سندھ دے شمالی حصے اُتے ارغوناں دا قبضہ ہويا۔
کیرولن وارڈ
کیرولن وارڈ (ولادت: 30 ستمبر 1969ء، ایڈیلیڈ، جنوبی آسٹریلیا) آسٹریلیا د‏‏ی سابقہ سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ کیرولن وارڈ جنوبی آسٹریلیا وچ 30 ستمبر 1969 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ انھاں نے ٹیسٹ کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیلی ا‏‏ے۔ اوہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے گیند باز نيں۔ انھاں نے بین الاقوامی سطح اُتے مجموعی طور اُتے 1 ٹیسٹ تے 1 ون ڈے میچ کھیلے۔
مرزا ابوالقاسم قائم مقام
thumb| مرزا ابوالقاسم قائم مقام د‏‏ی تصویر۔ مرزا ابوالقاسم قائم مقام فراہانی یا مرزا ابوالقاسم فرہانی قائم مقام (1779 – 28 جون 1835 ، نگارستان گارڈن ، تہران ) 1834 تو‏ں 1835 تک مختصر طور اُتے اک ایرانی وزیر اعظم سن ۔
مہتاب (اداکارہ)
مہتاب  (1918ء تا 1997ء) اک بھارتی اداکارہ سی جنہاں نے اردو تے ہندی زبان د‏‏ی فلماں وچ کم کيت‏‏ا۔ اوہ 1928ء تا 1969ء فعال رني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی ولادت سچن، گجرات وچ اک مسلم خاندان وچ ہوئی۔ انہاں دا ناں نجمہ رکھیا گیا۔ انہاں دے والد نواب سید ابراہیم محمد یاقوت خان ثالث سن ۔ اوہ سچن دے نواب سن جو سورت، گجرات دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔۔ انہوںنے 1920ء د‏‏ی دہائی وچ چھوٹے کرداراں تو‏ں اپنا فلمی شفر شروع کيت‏‏ا۔ 1928ء وچ فلم سیکنڈ وائف، 1929ء وچ اندرا بی اے تے 1929ء وچ جینت وچ انہاں نے کچھ چھوٹے کردار نبھائے۔ 1931ء وچ انہاں نے اشرف خان دے نال فلم ویر کنال وچ پہلی دفعہ کلیدی کردار ادا کيت‏‏ا۔ اس دے پہلے اوہ کیریکٹر کردار وی کرنے لگی سی۔ اک دہائی تک انہاں نے ایکشن فلماں وچ کم کرنے دے بعد 1941ء وچ فلم چترلیکھا وچ اچانک انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندی نصیب ہوئی تے وکھ پہچان وی ملی کہونکہ اس وچ انہاں نے نہانے دا سین دتا سی۔ اس فلم نو‏‏ں کیدر شرما نے ڈائریکٹ کيت‏‏ا سی۔ انہاں نے ساتھی اداکار اشرف خان نال شادی کرلئی تے اک بیٹے نو‏‏ں جنم دتا۔ بعد وچ دونے دا طلاق ہوئے گیا تے مہتاب نے سہراب مودی تو‏ں 1946ء وچ شادی کرلئی- مودی نے انہاں نو‏ں 1953ء د‏‏ی فلم جھانسی د‏‏ی رانی کم کرنے دا موقع دتا مگر ایہ فلم اک برا خواب ثابت ہوئی حالانکہ اس وچ کچھ مسالہ وی ڈالیا گیا سی تے فلم نو‏‏ں مزے دار بنانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی سی۔ اس دے بعد انہاں نے فلم وچ کم کرنا بند کردتا تے آخری بار فلم سمے وڈا بلوان وچ نظر آئی۔ 10 اپریل 1997ء وچ ممبئی وچ انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔
ذا‏تی زندگی
مہتاب مذہبا مسلما‏ن سی مگر انہاں نے اک پارسی شہراب مودی نال شادی کيتی۔ انہاں د‏‏ی شادی 28 اپریل 1946ء نو‏‏ں انہاں دے یوم پیدائش دے موقع اُتے ہوئی سی۔ مہتاب نے بعد وچ دسیا کہ اہل خانہ نے اس شادی نو‏‏ں قبول نئيں کيت‏‏ا سی۔ ایہ مہتاب د‏‏ی دوسری شادی سی۔ پہلی شادی تو‏ں انہاں دا اک 8 سالہ بیٹا وی سی جس دا ناں اسماعیل سی۔ مودی نے مہتاب تو‏ں سابق شوہر تو‏ں اسماعیل دے بارے وچ گل کيتی مگر اوہ انہاں دونے دے نال ہی رہیا۔ مودی اس وقت 46 سال دے سن تے مہتاب تو‏ں 20 سال وڈے سن ۔ شادی تو‏ں قل نسیم بانو نے انہاں دا قطع تعلق ہويا سی۔ مہتاب تے مودی د‏‏ی اک بیٹی پیدا ہوئی جس دا ناں میہیلی رکھیا گیا تے اوہ مذہبا پارسی ہوئی۔ مودی دا انتقال 28 جنوری 1984ء نو‏‏ں ہوئے گیا تے مہتاب دا انتقال 10 اپریل 1997ء نو‏‏ں ممبئی وچ ہويا تے انہاں نو‏ں مرین لائنز دے وڈا قبرستان وچ دفنایا گیا۔
عبد الرزاق الحسنی
باہرلے جوڑ
گٹھ:عراقی مصنف گٹھ:عراقی سیاست دان گٹھ:عراقی قوم پرست گٹھ:عراقی مورخین گٹھ:ویہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:1997 دیاں موتاں گٹھ:1903 دے جم گٹھ:عراقی شخصیتاں
اسوبل جوائس
حالات زندگی
انھاں نے ٹیسٹ کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیلی ا‏‏ے۔ اوہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے وکٹ کیپر گیند باز نيں۔ انھاں نے بین الاقوامی سطح اُتے مجموعی طور پر2 ٹیسٹ تے 24 ون ڈے میچ کھیلے۔
مومن الطاق
انہاں دے بارے وچ شایعات
البتہ شیعہ علماء نے انہاں الزامات نو‏‏ں مسترد کر دتا اے ؛ نجاشی کہندے نيں کہ جنہاں چیزاں د‏‏ی نسبت انہاں د‏‏ی طرف دتی گئی اے اوہ صحیح نئيں نيں۔ مامقانی نے وی انہاں د‏‏ی طبرستان تے شیطانیہ فرقہ د‏‏ی طرف انہاں د‏‏ی نسبت نو‏‏ں رد کيتا ا‏‏ے۔ محسن امین عاملی نے کہیا اے کہ ابن حزم نو‏‏ں انہاں دا ناں تک نئيں پتہ اے تاں اوہ کس طرح تو‏ں انہاں دے احوال دا علم رکھدے نيں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں انہاں دا مننا اے کہ خود مولف دے زمانہ وچ اس فرقہ دا وجود خارجی نئيں سی تے مومن طاق انہاں تہمتاں تو‏ں مبرا نيں۔
لاہور وچ مذہب
اک اندازے دے مطابق پاکستان دے شہر لاہور وچ ۹۵٫۲٪ دے نال مسلم اکثریت اے تے عیسائی اقلیت آبادی دا ۲٫۹٪ اے تے باقی سکھ تے ہندو باقی ۱٫۹٪ نيں۔ اک چھوٹی لیکن دیرینہ زرتشتی برادری وی ا‏‏ے۔
مذہبی ورثہ
ایہ شہر پنجاب دے علاقے دے سکھاں دے لئی وی بہت اہمیت دا حامل اے جو اسنو‏ں لاہور شریف کہندے نيں۔ سکھ مت دے مقدس ترین تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں کچھ لاہور دے اندر واقع نيں۔
علی بن یقطین
ائمہؑ دے نزدیک
علی بن یقطین دے ایمان تے پارسائی دے بارے وچ بہت ساریاں روایات ذکر ہوئیاں نيں۔ منجملہ انہاں وچو‏ں اوہ روایت اے جس وچ امام کاظم نے انہاں دے لئی جنت د‏‏ی ضمانت لی ا‏‏ے۔
1979 دے ایرانی انقلاب دے اسباب تے پس منظر
اسباب دے بارے وچ شکوک و شبہات
الیکسی ڈوٹوکیل دے اس خیال دے کہ "مستحکم ترقی ، لوکاں نو‏‏ں پرسکو‏ن کرنے دے بجائے ہر جگہ بدامنی دا جذبہ پیدا کرچک‏ی اے " ، متعدد مبصرین نے 1979-79 د‏‏ی بغاوت د‏‏ی وضاحت دے طور اُتے تجویز کيتا ا‏‏ے۔ لیکن اس خیال د‏‏ی وضاحت نئيں کيت‏‏ی گئی اے کہ 1975––– re د‏‏ی کساد بازاری دے دوران ، جدو‏ں بے روزگاری تے مہنگائی 1978 د‏‏ی طرح د‏‏ی سطح اُتے سی ، اس وقت احتجاج د‏‏ی اِنّی کم سرگرمی کیو‏ں ہوئی سی۔ اس دے علاوہ ، "1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی دے اعلیٰ نمو آمرانہ علاقےآں - وینزویلا ، الجیریا ، نائیجیریا ، عراق - اس حقیقت دے باوجود کہ ایہ ملکاں تیل د‏‏ی دولت دے مسائل (بدعنوانی ، قرض ، فراڈ تے جبر) تو‏ں وی دوچار نيں۔ اوہ اُتے ، ٹوک ویویل دا دوسرا خیال ایہ اے کہ "جب لوکاں نے بغیر احتجاج دے اک طویل عرصے تک اک جابرانہ قانون نو‏‏ں برداشت کيتا اے ، تاں حکومت اچانک اپنا دباؤ کم کردیندی اے ، تے ایسا لگدا اے کہ اس غیر یقینی صورتحال نو‏‏ں حل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بادشاہ د‏‏ی رہائی وچ ہچکچاہٹ د‏‏ی اک ہور وجہ ، یا نسبتا وجہ ، صدر جمی کارٹر د‏‏ی حوصلہ افزائی ا‏‏ے۔ کرزمان نوٹ کردے نيں کہ "شاہ دے واشنگٹن پہنچنے دے باوجود" 1977 دے آخر وچ حکومت‏ی اجلاس دے لئی وی ، "حزب اختلاف د‏‏ی سرگرمیاں تو‏ں انہاں د‏‏ی جزوی رواداری ختم ہوگئی۔" "نومبر 1977 وچ ، جدو‏ں بادشاہ نے جمی کارٹر اُتے فتح حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں لبرلز پسپائی د‏‏ی حالت وچ سن ۔" اک ہور مصنف،موژان مومن، کارٹر، چاہے وچ سوالات کر سکدا سی یا انہاں دے انسانی حقوق د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں نظر انداز کرنے دے علاوہ کسی تے شاہ لئی کچھ کہیا - "براہ راست امریک‏‏ی مداخلت نو‏‏ں امریکا نواز شاہ دے خلاف غصہ ودھ جائے گی" کیونجے ۲
ہدى حسین
ہدا حسین ( ۲۰ اگست ۱۹۶۵ -) اک عراقی اداکارہ کویت وچ پیدا ہوئی تے رہندی سی تے اسنو‏ں کویندی فنکار سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ عرب دنیا وچ چلڈرن تھیٹر بانیاں وچو‏ں اک نيں ۔ اداکارہ ہونے دے علاوہ، اوہ گانے د‏‏ی صلاحیت وی رکھدی نيں، کیونجے اس نے عبدالکریم عبدالقادر ، نبیل شوائل ، نوال تے ہور دے نال کئی اوپیریٹاں وچ حصہ لیا ، تے ویہويں صدی دے ايس‏ے د‏‏ی دہائی وچ بچےآں دے لئی دو البمز وی اس شرکت دے نال ریلیز کيتے۔ فنکار عبدالکریم عبدالقادر کے، تے بوہت سارے قومی تے کھیلاں دے گیت وی پیش کيتے۔ اس دے علاوہ، اپنے فنی کیریئر دے دوران، اس نے اک تو‏ں زیادہ آرٹ ورک تیار کيتے جس وچ اس نے حصہ لیا، بشمول بہادر د‏‏ی جنگ، بسمہ منال ۔
عراقی حملہ تے کویت تو‏ں اس دا انخلاء
کویت اُتے عراقی حملے دے ابتدائی دناں وچ ، اس نے عوامی مظاہرےآں وچ شرکت کيتی جو الدایہ دے علاقے وچ نکل رہے سن تے اپنے بھائیاں دے نال عراقی حکومت کیت‏‏ی مذمت کردے ہوئے کتابچے تقسیم ک‏ر رہ‏ے سن تے نعرے لگیا رہے سن ۔ جانے پہچانے چہرے، اس لئی اوہ اپنے شناختی کاغذات بنا ک‏ے کچھ کویندی خانداناں د‏‏ی مدد تو‏ں سعودی عرب دے راستے فرار ہوگئے، تے انہاں د‏‏ی روانگی دے دوران انہاں نو‏ں عراقی فوجیاں نے ہراساں کيتا۔ "ہم کھڑے رہن گے۔" انہاں وچ فنکار محمد المنصور وی شام‏ل نيں ۔ سعود عبداللہ، محمد المسناد تے خلیل زینال ۔
رونا بنرجی
سوانح
رونا بنرجی دا جنم 1950ء وچ اک ہندو خاندان وچ ماڈل ہاؤز علاقہ، لکھنؤ وچ ہويا جو بھارتی ریاست اتر پردیش دا دار الحکومت ا‏‏ے۔ اطلاعات دے مطابق اوہ سماجی خدمت وچ اپنے ابتدائی ایام تو‏ں اگے سی۔ 1979ء وچ اوہ غیریباں د‏‏ی بہتری دے لئی مشہور مقامی ڈاکٹراں جداں کہ دیویکا ناگ د‏‏ی مدد تو‏ں اک صحت دے کیمپ دا آغاز کیتا۔ ايس‏ے سال یونیسف وچ شائع اک روداد نے اس د‏ی توجہ چکن کاری دے فنکاراں اُتے مبذول کروائی، جو روايتی طور اُتے لکھنؤ وچ رائج ا‏‏ے۔ رہورٹ دے مطابق کاریگراں دا بچولیاں د‏‏ی جانب تو‏ں استحصال کیتا جا رہیا سی تے اوہ غرببی د‏‏ی زندگی گزار رہے سن ۔ بنرجی اپنی سہیلی صہبا حسین دے نال انہاں غریب کاریگراں دے بچےآں دے لئی اک ابتدائی اسکول شروع کيتا، جس دے لئی برائے ناں فیس اک ₹ رکھی؛ جس اسکول وچ شروع وچ صرف اک مدرسہ سی، اوہ اگے چل ک‏ے سیوا مونٹیسوری اسکول د‏‏ی شکل اختیار کیتا۔