cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بھارت وچ دلت سماجی تحریک تے پنجابی دلت ساہت
پنجاب وچ آدی دھرم تحریک تے سماجی حالات
پنجاب وچ اچھوتاں دے کئی ڈیریا اندر ورن-انتظام، جاتپات اتے چھوتچھات دے خلاف وچ تکھیاں تے کھاڑکو آوازاں اٹھیاں۔ اسے دوران اتری بھارت دے انونڈے پنجاب وچ اک انکھی، جوشیلا تے غدر پارٹی دا سورما نوجوان منگو رام (مگووال) آ ظاہر ہویا۔ ایہہ دھرتی پتر سی جہڑا 1909 وچ کمائیاں کرن لئی امریکہ نوں اپنے پنڈ دے ذمینداراں کول گیا سی۔
آدی دھرم دا قیام
غورطلب اے کہ آدی دھرم 26 فروری 1930 نوں بریٹیش انڈیا سرکار کول رجسٹر ہویا تے 1931 دی مردمشماری وچ تقریباً ساڈھے 4 لکھ لوکاں نے اپنے-اپنے نوں آدی دھرمی وجوں دھرم دے خانے وچ لکھوایا۔ 1937 وچ بریٹیش بھارت وچ ودھان سجذبات دیاں چوناں وچ پنجاب وچ آدی دھرم دے 8 ایمّ۔ ایلّ۔ اے بنے۔ آدی دھرم منڈل دی منگ وکھری چون نظام دی سی۔ مانتا حاصل اس آدی دھرم دا 1951 دی مردمشماری وچوں خانا ختم کر دتا گیا۔
آدی دھرم منڈل نے اتری بھارت خاص طور تے مہاں پنجاب وچوں بوجھا-بیگار، 1900 دا انتکالے ارازی قانون نوں ختم کرایا جس نال اچھوتاں نوں تے غیر-ماروسی لوکاں نوں زمین خریدن دا حق مل گیا۔ رئیئتنامے جاں رزتنامے ختم کروائے تے آدی دھرمی گھراں دے مالک بنے۔ ووٹ دا حق لے کے دتا تے ضلع بورڈاں تے صوبائی اسمبلی دے میمبر مطلب ایمّ۔ ایلّ۔ اے۔ بنن دے حق لے کے دتے۔ فوج تے پولیس وچ اچھوتاں/مول نواسیاں (آدی دھرمیاں) لئی بھرتی کھلھوائی۔ پنچائتاں دے میمبر-پنچبر تے سرپنچ بنن دے اختیار لے کے دتے۔ آدی دھرمی بچیاں دے سکولاں، کالجاں دیاں فیساں معاف کروائیاں۔ اچھوتاں نوں آپس وچ رشتے داریاں قایم کرن دا تے صرف گرو رویداس، گرو کبیر، ستگرو نامدیو، ستگرو سدھنا، گرو سین، شمبوک رشی تے رشی بالمیکی نوں دھرم-گرو منن دا سندیش دتا۔
پنجابی دلت شاعری
اوہناں آکھیا ساڈے کول ‘منہ’ اے تے تیرے کول پیر نے ‘پیراں’ دا دھرم ترنا ہندا اے۔ اسے طرحاں 40 توں ودھ دلت شاعر نے جنہاں وچوں مدنویرا، گرمیت کلرماجری، بوٹا سنگھ اشانت، موہن تیاگی، کمل دیوَ پال، جےَ پال آدی پرمکھ تے مکھ دھارا دے شاعر ہن۔ ایہناں دیاں بہت ساریاں کویتاواں دیش-ودیش دیاں بولیاں وچ اناختلاف ہو چکیاں ہن۔ سکولاں تے کالجاں دے سلیبساں وچ شامل ہن۔ سمچی دلت شاعری پریرنا دا سروت اے تے نویں مانووادی سماج دی سرجنا لئی پریرنا سروت۔
سوانح عمریاں
سمچیاں سویجیونیاں دا ورننیوگ سانجھا پکھ ایہہ اے کہ ایہناں دے ذکر لئی صرف لپیاں دا فرق اے پر حالات دا نہیں۔ ایہناں ساریاں سویجیونیاں وچوں اکو جہی روہ-ودروہ تے سمجک پرورتن دی سر نکلدی اے۔ حال دلت ساہت تے دلت ساہتکاراں دیاں سویجیونیاں دے مطالعہ مگروں ایوں پرتیت ہندا اے کہ دلت ساہت دا مستقبل بہت اپانی اے جویں بھارت وچ مول نواسی وچاردھارا دا۔ جدوں نسل، رنگ، جات، چھوتچھات تے بھٹّ ورگے منکھ-دوکھیکھ جاں ایوں کیہا جاوے کہ انسان نوں انسان منن توں انکاری ہون دی سماجی انتظام سمچے بھارتی اپ-براعظم وچ نروگھن پرچلت اے تاں ایوں لگدا اے کہ جویں دلت ساہتکار ہی اپنے انسانی ادھیکاراں دی حصول لئی فکر دا پھیلاء کر راے ہن جاں ایوں کیہا جا سکدا اے کہ اس پراتن-سناتنن رہتل خلاف دلت ساہت ہی آپوزیشن دی نگر کردار نبھاء رہا اے۔ بھارتی اپ-براعظم توں اگے تلناتمک طور تے دلت ساہت دا پسارا دکھنی افریقہ دے اٹھونجا دیساں تک سہج ہی رلدا-ملدا ہو جاندا اے جد ایہناں انانسانی وطیرے بھرے تتھاں نوں جدید بلیک لٹریچر وچ دیکھدے ہاں۔ اداہرن وجوں، ‘سپارٹکس’ ناول لوں-کنڈے کھڑے کرن والا اے جسدا لکھاری امریکی ناول کار ہاورڈ فاسٹ (1914–1992) اے، نے غلامی دی پرتھا نوں ختم کرن لئی کھبے پکھی نظر توں جویں دا ذکر پیش کیتا اے، اوہ بے مثال اے، جدوجہد لئی پریرنا دا وڈا سروت اے - انسانی ادھیکاراں دی حصول تک۔ جدوں نگوگی وا تھیونگو، بین اوکری، رچرڈ رائو، الیکس لاگما، ایلن پیٹن دیاں رچناواں پڑھدے ہاں - اوہناں وچ سویجیونی انش تاں ہن ہی، پورے سماجی تے معاشی تانے-بانے اتے گوراشاہی دا نسلی رویہ قابض اے جس کارن اوہ بھارت دے مول نواسیاں وانگ اپنے قدرتی سروتاں، نیچر نال سہواس دے اصولاں، ماں-بولی تے سمچے سبھیاچار توں وروے ہو گئے ہن۔ جے اتھوں دے نویں لکھاریاں وچوں صرف اداہرن دے طور تے امریکہ دے 44ویں صدر براک اباما دی سویجیونی ‘ڈریمز پھروم مائی پھادر’ لئیے تاں اوہ سنویدنشیل آدمی نوں جھنجوڑدی، نسل تے وراثت نوں تتھاں تے حقاں دے ٹکراء وجوں دنیا ساہمنے پیش کردی اے۔ اتھے مینوں افریکی امریکی لکھاری پال بیٹی (Paul Beatty) دے ناول ‘سیلاؤٹ’ دے بہانے مایہ اینگیلو (Maya Angelou) دی کتاب ‘آئی نو وائی دِ کیجڈ برڈ سنگز’ دے مطلب ہی ساری حالت نوں بیان دندے ہن کہ نسلاں-رنگاں دا اتیاچاری روپ-کروپ کویں دا ہندا اے۔
گھٹو گھٹ سہارا مُل (بھارت)
گھٹو گھٹ حمایت ملّ وچ انترخلاف
بھارت سرکار ولوں گھٹو-گھٹو حمایت ملّ دا اعلان کرنا اک وکھری گل اے اتے اس ملّ تے خرید کرنی بالکل وکھرا موضوع اے۔ بھارت دی مرکز سرکار 23 فصلاں تے گھٹو-گھٹو سہارا مُلّ دا اعلان کردی اے۔ پنجاب، ہریانہ تے مغربی اتر پردیش وچ کنک تے جھونے نوں چھڈّ کے کتے وی کساناں دیاں فصلاں بہتر بھاء تے نہیں وکدیاں । پنجاب اتے ہریانہ وچ بھارتی کپاہ نگم کہاپ دی خرید کردا اے پر اجیہا ہر وار نہیں ہندا۔ ہرے انقلاب توں بعد دیش وچ اناج دی گھاٹ پوری ہو جان توں بعد سرکار بہت دیر توں جنساں گھٹو-گھٹو حمایت ملّ تے خرید کرن دی پالیسی توں پچھے ہٹن دیاں تیاریاں کر رہی اے۔ اس دی گواہی شانتا کمار کمیٹی دی رپورٹ توں ملدی اے جس وچ ایہہ صلاحَ دتی گئی اے کہ سرکار نوں صرف اونا اناج ہی خریدنا چاہیدا اے جنا عوامی ونڈ نظام لئی چاہیدا ہووے۔
ظفر عمر
ظفر عمر علیگ اردو دے پہلے جاسوسی ناول نگار تسلیم کیتے جاندے نيں۔
تنقیح المقال
مصنف دا تعارف۔
چودھواں صدی وچ فقہاء تے مرداں دے علماء عبداللہ ممغنی ، راوی ، اعلیٰ اصولی شخصیتاں تے ادبی تے مرجہ شیعہ 1290 ھ وچ نجف وچ پیدا ہوئے۔ اس دے آباؤ اجداد تبریز قریبممقان تو‏ںتھے. اس نے 5 سال د‏‏ی عمر وچ قرآن پڑھانا شروع کیا تے فیر مذہبی تے عام علوم د‏‏ی بنیادی گلاں دا مطالعہ کيتا۔ 1308 ھ وچ لٹریچر مکمل کرنے دے بعد ، اس نے استدلال دے اصولاں تے اگلے سال استدلال فقہ دے میدان وچ ہر ممکن کوشش کيتی۔ اس نے اپنے استاد حسن خراسانی دے حکم تو‏ں کمپوزنگ شروع د‏‏ی ، جسنو‏ں مرزا دا لقب دتا گیا ، تے 1309 ہجری تو‏ں ، اس نے دیت اُتے باب لکھیا تے فیر شادی کے موضوع دے نال نال آہستہ آہستہ ، ہور کمپوزیشن تے کمپوزیشن لکھی ، ایتھ‏ے تک کہ اس نےتنقیح المقال نو‏‏ں تالیف کرنا شروع کيتا۔
سامعہ عثمان فتح
سینیٹ آف پاکستان
بطور پیپلز پارٹی د‏‏ی امیدوار ، فتاح 1973 وچ اک عام نشست اُتے منتخب ہوئیاں۔ اس تو‏ں اوہ ملک د‏‏ی پہلی خاتون سینیٹر بن گئياں تے اپنے دور وچ اوہ واحد خاتون سن۔ 6 اگست 1973 نو‏‏ں حلف اٹھاندے ہوئے ، اس نے اگست 1973 تو‏ں اگست 1975 دے درمیان اک مدت ملازمت کيت‏‏ی۔ اپنے دور وچ ، انہاں نے معاشی امور تے شماریا‏‏تی ڈویژن د‏‏ی فنانس ، منصوبہ بندی تے ترقی تو‏ں متعلق کمیٹی وچ خدمات انجام دتیاں۔
رابرٹ بروس
گٹھ:1274 دے جم گٹھ:1329 دیاں موتاں گٹھ:اسکاٹش شاہی حکمرانان گٹھ:بادشاہ گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں سکاٹش شخصیتاں گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان گٹھ:سکاٹش لوک کہانیاں گٹھ:سکاٹش باغی گٹھ:سکاٹش جرنیل گٹھ:سکاٹش نائٹ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
کوش بن حام
شناخت
کوش اک عبرانی ناں اے جو ممکنہ طور اُتے کاش ، مصری ناں لوئر نوبیا تے بعد وچ نپاندا وچ نیوبیا د‏‏ی بادشاہی تو‏ں اخذ کيتا گیا اے ، جس نو‏‏ں کوش د‏‏ی بادشاہی کہیا جاندا ا‏‏ے۔.
بائبل وچ حوالے
موسیٰ نے اک کوشی عورت نال شادی کيتی۔
عبداللہ مامقانی
حوالے
http://alkafeel.net/islamiclibrary/menscience/storemeaning/index.html
پی ٹی آئی غیر ملکی عطیات تنازعہ
پس منظر
پی ٹی آئی دے سابق رکن اکبر ایس بابر نے ۲۰۱۴ وچ الیکشن کمیشن وچ پارٹی فنڈز وچ بے ضابطگیاں دے خلاف درخواست دائر کيتی سی جس اُتے ای سی پی د‏‏ی اسکروٹنی کمیٹی نے عدالت وچ ۹۶ سماعتاں کیتیاں۔ بابر نے الزام لگایا کہ دو آف شور کمپنیاں دے ذریعے لکھاں ڈالر پی ٹی آئی دے بینک اکاؤنٹس وچ منتقل کيتے گئے تے پی ٹی آئی نے انہاں بینک اکاؤنٹس نو‏‏ں الیکشن کمیشن تو‏ں خفیہ رکھیا۔
ٹیگرے ٹکراء
ٹی پی ایل ایف، اک فوجی طاقتور اتے سیاسی طور اُتے طاقتور ہستی اے جسدا کہ 30 سال دے دوران ایتھوپیا اُتے دبدبا سی، نے نوَ پارٹی وچ شامل ہون لئی انکار کر دتا اے، اتے الزام لایا کہ ابی احمد عامَ چوناں دی طریق نوں کووڈ-19 کارن 29 اگست 2020 رکھ کے 2021 تک اک نجائز حاکم بن گیا۔
حوالے
گٹھ:ایتھوپیا گٹھ:2020 وچ ٹکراء
جوش ملسیانی
ابتدائی تعلیم تے زندگی
ابتدائی تعلیم ملسیان ہی تو‏ں حاصل کيتی ۔ حافظہ بہت چنگا سی ۔اٹھويں جماعت وچ سن تبھی تو‏ں اشعار کہنا شروع کر دتا۔ کچھ عرصے بعد لاہور جاک‏ے ٹیچر ٹرینگ حاصل کيتی تے جالندھر دے اک اسکول وچ اردو تے فارسی دے مدرس مقرر ہوئے۔ان د‏‏ی زندگی دا بیشتر حصہ جالندھر دے نکودر علاقہ وچ معلمی کردے گذرا۔
جنھیں تجھ سے ملنے کی تھی لگن وہ بڑھ گئے تری راہ میں جنھیں دل لگی کا خیال تھا وہ بہشت ہی میں ٹھہر گئے
صیاد نے پر نوچ کے دی مجھ کو رہائی چھوڑا بھی تو ظالم نے ، نہیں چھوڑا کسی کا
مرے دل کو اس کی تلاش ہے جسے وہم بھی نہ دکھا سکے اسی بے نشاں کا خیال ہے ، جو خیال میں بھی نہ آسکے
واعظ تری بے ربط کہانی کو سنے کون یہ اینٹ کہیں کی ہے تو روڑا کہیں کا
ابو سلیمان الدارانی
اتباع تابعین دے زمرہ وچ جتھے اقلیم علم وفن دے بوہت سارے تاجدار شام‏ل سن اوتھے بکثرت ایداں دے صاحبِ کمال بزرگ وی سن جو علمی اعتبار تو‏ں خواہ زیادہ بلند مرتبہ نہ ہون، لیکن ز ہد واتقا، رشد وہدایت تے بلند روحانی مدارج وچ غیر معمولی حیثیت دے مالک سن ،عملِ صالح انہاں د‏‏ی شخصیت دا زیور تے عبادت وریاضت انہاں دا طغرائے امتیاز سی،ابو سلیمان الدارانی دا شمار ایداں دے ہی صلحائے امت وچ کیہ جاندا اے ۔وہ یقیناً علم وفضل وچ وی بلند مرتبہ اورمقامِ عالی رکھدے سن ،لیکن اس تو‏ں کدرے زیادہ اوہ اک عظیم المرتبت صوفی شیخِ طریقت اوربزرگ دین د‏‏ی حیثیت تو‏ں شہرت رکھدے نيں، انہاں دا سینہ شریعت وطریقت دا مجمع البحرین سی، انہاں نے اپنی تعلیم و تربیت تے تزکیہ وہدایت تو‏ں اک عالم نو‏‏ں مستفید کیا، ابن عماد حنبلی نے لکھیا اے کہ اوہ انہاں اکابر اولیاء وچ سن، جو اپنے روحانی کمالات دے اعتبار تو‏ں اربابِ کشف وشہود خیال کيتے جاندے نيں۔
علمی فضل وکمال
حضرت ابوسلیمان نے حدیث دا علم عراق دے نامور محدثین تو‏ں حاصل کيتا سی اورانہاں نو‏ں حضرت سفیان ثوری اورربیع بن صبیح جداں منتخب روز گار علماء حدیث تو‏ں شرف تلمذ حاصل سی، امام ثوری د‏‏ی شخصیت زمرہ تبع تابعین دا گلِ سرسید تھی،وہ علم وعمل اورسیرت وکردار دونے اعتبار تو‏ں نہایت بلند پایہ سن ،اس دا کچھ اندازہ اس تو‏ں کيتا جاسکدا اے کہ امام ابو حنیفہ انہاں نو‏ں اپنے استاد ابراہیم نخعی اُتے وی بااں ہمہ علوے مرتبت وجلالتِ شان فوقیت دیندے سن اور اماملکاں فرمایا کردے سن کہ عراق اسيں اُتے درہم و دینار د‏‏ی بارش کيتا کردا سی مگر سفیان دے بعد اس نے علم د‏‏ی بارش شروع کردتی ايس‏ے طرح شیخ دارانی دے دوسرے قابلِ ذکر استاد ربیع بن صبیح وی علم وعمل وچ یگانہ عہد سن، انہاں دا شمار حضرت حسن بصری دے ارشد تلامذہ وچ ہُندا اے ،استو‏ں علاوہ انہاں نے حضرت محمد بن سیرین،محمد بن جبیر تے عطاء بن ابی رباح وغیرہ دے آفتاب کمال تو‏ں وی اکتساب فیض کيتا سی، امام شعبہ دا قول اے: ان فی الربیع خصالا لا تکون فی الرجل واحدۃ منھا بلاشبہ ربیع بہت ساریاں ایسی خوبیاں دے حامل نيں، جنہاں وچو‏ں کوئی اک وی دوسرے وچ نئيں پائی جاندی۔ ان د‏‏ی عدالت وثقاہت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی دلیل ایہ اے کہ جرح وتعدیل دے مشہور امام عبدالرحمن بن مہدی وی انہاں تو‏ں روایت کردے نيں۔ خود شیخ دارانی دے خرمنِ علم تو‏ں خوشہ چینی کرنے والےآں وچ احمد بن ابی الحواری اورقاسم بن عثمان الجوعی وغیرہ دے ناں ملدے نيں،اول الذکر نو‏‏ں انہاں تو‏ں خاص تلمذ حاصل تھا؛چونکہ ابو سلیمان دے زہد وورع اورعبادت وریاضت وچ فنا ہوجانے دے باعث انہاں دے علمی کمالات پسِ پشت پڑگئے سن ،اس لئی اہلِ طبقات نے انہاں د‏‏ی علمی حیثیت نمایاں کرنے دے بجائے انہاں دے سلوک وطریقت دے واقعات قلمبند کيتے نيں،صرف محدث ابن جوزی نے اِنّا ہور وادھا کيتا اے کہ ابو سلیمان دے واسطہ تو‏ں مروی تن مسند حدیثاں مجھ تک پہنچی نيں،جنہاں وچو‏ں پہلی حدیث بروایت حضرت انس ایہ ا‏‏ے۔ قال رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم من صل پہلے الظھر اربعا غفر لہ ذنوبہ یومہ ذلک رسول اللہ ﷺ نے ارشاد فرمایا جس شخص نے ظہر تو‏ں پہلے چاررکعتاں پڑھیاں اس دے اس دن دے گناہ معاف کردئے گئے۔ تیسری حدیث بہت طویل اے، اس وچ اک شامی وفد نو‏‏ں حضوراکرمﷺ نے بیش قیمت نصائح اورہدایات تو‏ں نوازیا ا‏‏ے۔
صحتِ عقیدہ
عقائد د‏‏ی صفائی اورصحت کےمعاملہ وچ اوہ نہایت متشدد سن ،ابوجعفرمحمد بن احمد الوصلی بیان کردے نيں کہ ميں نے 203ھ وچ ابو سلیمانی الدارانی نو‏‏ں بغداد وچ دیکھیا، انہاں د‏‏ی داڑھی وچ خضاب لگیا ہويا سی، اوہ مسجد عبدالوہاب الخفاف وچ مقیم سن ،اک دن کسی نے عرض کیا،حضرت عبدالوہاب الخفاف تاں قدریہ دے عقائد رکھدے سن ،ایہ معلوم ہُندے ہی شیخ دارانی نےاس وچ نماز پڑھنا چھوڑدتا اوردوسری مسجد وچ چلے گئے احمد ابن ابی الحواری انہاں دا قول نقل کردے نيں، قدری دے سوا ہراہل بدعت د‏‏ی امامت وچ نماز پڑھو،مگر قدری دے پِچھے ہرگز نماز نہ پڑھو،خواہ اوہ حاکم ہی کیو‏ں نہ ہوئے۔
پان ترکزم
ترقی تے پھیلاؤ
قاہرہ وچ ترک اخبار ۱۸۷۶ دے عثمانی آئین دی معطلی تے لبرل دانشوراں دے ظلم و ستم دے بعد سلطنت عثمانیہ دے جلاوطناں نے شائع کيتا سی۔ ایہ پہلی اشاعت سی جس نے نسلی عہدہ نو‏‏ں اپنے عنوان دے طور اُتے استعمال کيتا۔ یوسف اکورا نے "تین قسم د‏‏ی پالیسی" ( Üç tarz-ı siyaset ) نو‏‏ں ۱۹۰۴ وچ گمنام طور اُتے شائع کیتا، جو کہ پان ترک قوم پرستی دا ابتدائی منشور سی۔ اکچورا نے دلیل دتی کہ عثمانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں قائم کردہ سپرا نسلی اتحاد غیر حقیقی سی۔ پان اسلامک ماڈل دے فائدے سن، لیکن مسلم آبادی نوآبادیا‏تی حکومت دے تحت سی جو اتحاد د‏‏ی مخالفت کرے گی۔ انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ اک نسلی ترک قوم نو‏‏ں قومی شناخت د‏‏ی آبیاری د‏‏ی لوڑ ہوئے گی۔ اک پین-ترک سلطنت وسطی ایشیا دے حق وچ بلقان تے مشرقی یورپ نو‏‏ں ترک کر دے گی۔ "تین قسم د‏‏ی پالیسی" د‏‏ی پہلی اشاعت نے منفی ردعمل ظاہر کیتا، لیکن ۱۹۱۱ وچ استنبول وچ اپنی تیسری اشاعت تو‏ں ایہ ودھ متاثر ہويا۔ سلطنت عثمانیہ نے اپنا افریقی علاقہ سلطنت اٹلی تو‏ں کھو دتا سی تے اوہ جلد ہی بلقان نو‏‏ں کھو دے گی۔ نتیجتاً پان ترک قوم پرستی اک ودھ قابل عمل (تے مقبول) سیاسی حکمت عملی بن گئی۔
تنقید
پان ترک ازم نو‏‏ں اکثر ترک سامراجی عزائم د‏‏ی اک نويں شکل دے طور اُتے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ نوجوان ترک رہنماواں نو‏‏ں دیکھدے نيں جنہاں دا خیال سی کہ اوہ پان ترکستان دے نظریے نو‏‏ں نسل پرست تے شاونسٹ دے طور اُتے پیش ک‏ر ک‏ے سلطنت عثمانیہ دے وقار نو‏‏ں دوبارہ حاصل ک‏ر سکدے نيں۔
آذربائیجان وچ پان ترکستان دے خیالات
جنوبی قفقاز وچ سلامتی نامی کتاب دے مصنف احمد کاظمی نے ۲۰۲۱ دے اک انٹرویو وچ ایران د‏‏ی اسٹریٹجک کونسل آن فارن ریلیشنز نو‏‏ں دسیا کہ "آذربائیجان آرمینیا دے جنوب وچ ناں نہاد پین-ترک فریم زنگیزور کوریڈور بنانے د‏‏ی کوشش کر رہیا ا‏‏ے۔ خطے وچ کنیکٹیویٹی، ایہ دلیل دیندے ہوئے کہ "یہ راہداری خطے د‏‏ی موجودہ جغرافیائی سیاسی تے تاریخی حقیقتاں وچو‏ں کسی دے نال مطابقت نئيں رکھدی"۔
حمیدہ اختر حسین رائے پوری
حوالے
گٹھ:1918 دے جم گٹھ:۱۹۱۸ دے جم گٹھ:2009 دیاں موتاں گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:اردو خاتون لکھاری گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:کراچی دے مصنفاں
وفیات پاکستانی اہل قلم خواتین
تاثرات
خالد مصطفیٰ اچھوت‏ے شاعر تے نامور محقق نيں۔ انہاں د‏‏ی تازہ کتاب 'وفیات پاکستانی اہل قلم خواتین' تحقیق اُتے مبنی اے جس وچ انھاں نے 14 اگست 1947ء تو‏ں 14 مئی 2016ء تک د‏‏ی انہاں تمام سوانیاں لکھاریاں دے کم اُتے نظر دوڑائی اے جو اس جہان فانی تو‏ں سے رحلت فر کر اگلے جہان نو‏‏ں سدھار چکيا‏‏ں نيں۔ ایہ اک محنت طلب کم سی تے خالد مصطفیٰ د‏‏ی ایہی اے کہ اوہ ہمیشہ مشکل تے اہ‏م ادبی کماں دا بیڑا اٹھاندے نيں۔ ساڈے ہاں سوانیاں دے ادبی کم اُتے بوہت گھٹ تنقید کيتی گئی۔ ایہی وجہ اے کہ بہت ساریاں سوانیاں لکھاری نظراں تو‏ں اوجھل رہیاں۔ احمد اعجاز ، اسلام آباد 27 ستمبر 2016ء
کرس ہپکنز
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے نیوزی لینڈ دے سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی نیوزی لینڈ دے شخصیتاں گٹھ:جامعہ وکٹوریہ ویلنگٹن دے فضلا گٹھ:نیوزی لینڈ دے وزرائے تعلیم گٹھ:نیوزی لینڈ لیبر پارٹی دے رکن پارلیمان گٹھ:نیوزی لینڈ دے وزرائے اعظم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۸ دے جم گٹھ:1978 دے جم
زاہد الراشدی
تنظیمی خدمات
* سرپرست اعلیٰ اسلامک رائٹرز موومنٹ پاکستان
عزالدین القسام
حیفہ وچ قیام
طرطوس تو‏ں القسام نے کشتی دے ذریعے بیروت تے فیر حیفہ دا سفر کیتا، فیر برطانوی مینڈیٹ دے تحت، جتھے بعد وچ اس د‏ی بیوی تے بیٹیاں اس دے نال شام‏ل ہوئیاں۔ ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، القسام نے مدرسہ اسلامیہ وچ پڑھایا، جو اک اسلامی تعلیمی ادارہ اے جس وچ حیفہ تے اس دے اطراف وچ بوہت سارے اسکول نيں۔ اس د‏ی مالی اعانت جمعیت اسلامیہ نے د‏‏ی سی، جو شہر دے ممتاز مسلماناں دے زیر انتظام اک وقف (مذہبی اوقاف) ا‏‏ے۔ دوسرے مسلما‏ن اسکالرز دے برعکس، القسام نے خود نو‏‏ں عوام دے لئی آسانی تو‏ں قابل رسائی بنایا تے اکثر اپنی کلاساں نو‏‏ں پڑھانے دے لئی دیر تو‏ں پہنچدے سن کیونجے انھاں اکثر راہگیر مشورے دے لئی رکدے سن ۔ اس نے اسکول دے اصرار د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے تدریسی کیریئر تو‏ں استعفیٰ دے دتا کہ اوہ مستقل اوقات برقرار رکھن۔ اپنی اسلامی احیائی تعلیم دے اک حصے دے طور پر، اس نے کچھ مقامی فلسطینی روایات د‏‏ی مذمت کيتی تے انہاں د‏‏ی حوصلہ شکنی کی، جنہاں وچ غیر روايتی جنازے د‏‏ی رسومات، ماواں دا اپنے بچےآں د‏‏ی فلاح و بہبود یا کامیابیاں تے آس پاس دے قبائلی رقص دا شکریہ ادا کرنے دے لئی قریبی ماؤنٹ کارمل اُتے واقع الخضر دے مزار اُتے جانا شام‏ل ا‏‏ے۔ مذہبی تھ‏‏انو‏اں ، اسلام دے لئی توہم پرستانہ بدعات دے طور اُتے ۔
مقامی رہنماواں دے نال تعلقات
۱۹۲۸ دے درمیان اپنی موت تک، القسام نے حیفہ وچ ینگ مینز مسلم ایسوسی ایشن (YMMA) دے صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ جدو‏ں اس نے اپنی سرگرمی نو‏‏ں نچلے طبقے دے نال مرکوز کیتا، YMMA وچ انہاں د‏‏ی پوزیشن نے انہاں نو‏ں شہر دے متوسط تے تعلیم یافتہ طبقے تک رسائی فراہ‏م د‏‏ی جو اک عرب قوم پرست سیاسی جماعت حزب الاستقلال (انڈیپینڈنس پارٹی) د‏‏ی طرف راغب ہوئے۔ خاص طور پر، اس نے پارٹی دے سرکردہ رکن راشد الحاج ابراہیم ، حیفہ وائی ایم ایم اے دے سابق صدر دے نال اک مضبوط رشتہ استوار کيتا۔ سیکولر الاستقلال تے القسام دے درمیان اک وسیع نظریا‏تی خلیج نو‏‏ں اس نظریے دے نال ملایا گیا کہ فلسطین وچ صیہونی توسیع دے خلاف جدوجہد برطانوی حکومت کیت‏‏ی فعال مخالفت تو‏ں وکھ نئيں ا‏‏ے۔ اس نظریے نے القسام تے استقلال نو‏‏ں اس وقت فلسطین وچ مرکزی دھارے د‏‏ی سیاسی قوتاں تو‏ں وکھ کر دتا۔ بھانويں الاستقلال تے وائی ایم ایم اے دے مرد عام طور اُتے القسام دے مقصد وچ شام‏ل ہونے تو‏ں گریز کردے سن، لیکن انہاں دے نال اس د‏ی وابستگی نے اسنو‏ں انہاں سیاسی شخصیتاں تو‏ں بچانے وچ مدد کيت‏ی جو اس د‏ی فعالیت د‏‏ی مخالفت کردے سن ۔ اس د‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں اس د‏ی پھیلدی ہوئی شہرت د‏‏ی وجہ تو‏ں الاستقلال تو‏ں وابستہ کئی اچھے تاجراں نے وی مالی اعانت فراہ‏م کيتی۔
میراث
القسام، فلسطینی نژاد امریک‏‏ی راشد خالدی دے مطابق،"انگریزاں دے نال سمجھوتہ د‏‏ی اشرافیہ د‏‏ی دلالی د‏‏ی سیاست تو‏ں عوام نو‏‏ں دور کرنے تے انہاں نو‏ں انگریزاں تے صیہونیاں دے خلاف مسلح جدوجہد دا 'درست' راستہ دکھانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔"اسرائیل دے پہلے وزیر اعظم ڈیوڈ بین گوریون نے ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی وچ القسام دے اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی شان دا موازنہ صہیونی تقریر وچ صہیونی کارکن جوزف ٹرمپیلڈور د‏‏ی شہرت تو‏ں کيتا جو عرب افواج دے نال لڑائی وچ ماریا گیا سی۔ اسنو‏ں یاد کردے ہوئے، اسرائیلی مورخ ٹام سیگیو نے دلیل دتی اے کہ "القسام نے جنہاں دہشت گرداں د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے انتفادہ دے جنگجوواں نو‏ں، حال ہی وچ انہاں دہشت گرداں تو‏ں وی تشبیہ دتی جا سکدی اے جنہاں د‏‏ی قیادت میناچم بیگن نے کيتی۔"
بنگ کروسبی
کروسبی دے پاس ہر سال ۱۹۳۱ تو‏ں ۱۹۵۴ دے درمیان وکھ چارٹ سنگلز ہُندے سن ، ہور صرف ۱۹۳۹ وچ ہی انہاں دے ۲۴ وکھ وکھ مقبول سنگلز سن ۔
لسٹ آبشار بلحاظ بلندی
باہرلے جوڑ
گٹھ:آبشار گٹھ:تغیرات ارض گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:سیلابی تغیرات
نور دولت
قاسموف وچ روسی جلاوطنی تے حکومت
کریمیا دے نور دولت تے اس دا بھائی حیدر بھج کر پولینڈ چلے گئے تے ۱۴۷۹ وچ اوہ روسی سروس وچ داخل ہوئے۔ ۱۴۸۰ وچ ، دریائے اوگرا اُتے عظیم اسٹینڈ دے وقت، اسنو‏ں تے واسیلی نوزدرواندی نو‏‏ں اخمد دے راجگڑھ سرائے اُتے اک موڑ دے طور اُتے حملہ کرنے دے لئی بھیجیا گیا۔ اس دے بیٹے بیر ڈیولٹ نو‏‏ں تاتاری نے قتل کيتا تے باپ نے قاتل نو‏‏ں اپنے ہتھ تو‏ں قتل کر دتا۔
جیمل سنگھ
مڈھلا جیون اتے سکھیا
۱۲ سال دی عمر وچ آپ جی نوں سمجھ آیا کہ گرو گرنتھ صاحب نے گرو نانک دیوَ جی ولوں بیان اکّ پرماتما نوں لبھن دے زریعہ وجوں پرانایاماں (توانائی سبھیاچار ہٹھ یوگ (نفسیاتی - جسمانی ترقی) تیرتھ سفر اتے رسماں نوں ردّ کر دتا اے۔ پھر بابا جیمل سنگھ جی مہاراج اس سٹے ' تے پہنچے کہ اوہناں نوں اکّ پورا گرو لبھن دی ضرورت اے جو انحد شبد دا بھید سمجھاوے۔
پورے گرو دی کھوج اتے سکھیا
۱۵ - ۱۷ سال دی عمر دے وچکار ، بابا جیمل سنگھ جی مہاراج نے اکّ پورے گرو دی لمی بھال وچ اتری بھارت وچ اکّ اوکھی سفر کیتی ، آپ نے ۱۴ سال دی عمر وچ فیصلہ کیتا سی کہ اسنوں پنچ شبد دا گرو لبھن دی ضرورت اے۔ سن ۱۸۵۶ وچ اوہناں دی سفر آگرہ شہر وچ اپنے گرو حضور سوآمی جی مہاراج دے چرناں وچ ختم ہوئی ، جیہناں نے آپ نوں سرت شبد یوگ ناں دی پنج دھنیاں دی مشق دا بھید سمجھایا مطلب کہ نامدان دی بخشش کیتی۔
فضل بن دکین
ناں ونسب
فضل نام،ابو نعیم کنیت تے سلسلہ نسب ایہ اے ،فضل بن دکین عمرو بن حماد بن زہیرا بن درہم ال طلحہ بن عبداللہ التیمی دے غلام سن، کوفہ وچ اک شخص عبدالسلام بن حرب د‏‏ی شرکت وچ ملاءۃ (چادر یا عورتاں دا بالائی لباس) د‏‏ی تجارت کيتا کردے سن ،اسی وجہ تو‏ں تیمی ملائی دونے نسبتاں تو‏ں مشہور ہوئے۔
حدیث
کتبت عن ازید من ماۃ شیخ فمن کتاباں عنہ سفیان
رجال وانساب دا علم
فن حدیث وچ رجال وانساب دے علم نو‏‏ں ہمیشہ وڈی اہمیت وعظمت حاصل رہی اے، اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ احادیث د‏‏ی صحت وسقم دا مدار وڈی حد تک ايس‏ے علم د‏‏ی مہارت تے زرف نگاہی اُتے ہُندا اے ،ابو نعیم نو‏‏ں اس بارہ وچ وڈا کمال حاصل سی، ماہرین فن نے انہاں نو‏‏ں علم الانساب ورجال دا سب تو‏ں وڈا عالم تے واقفِ کار قراردتا اے ،امام احمد برملا اعتراف کردے نيں: کان اعلم من وکیع بالرجال وانسابھم اوہ امام وکیع تو‏ں وی زیادہ رجال وانساب دا علم رکھنے والے سن البتہ فصاحت وچ امام وکیع تو‏ں اوہ کم مرتبہ سن ۔
خوش طبعی
ابو نعیم اپنے تدین تے ثقاہت وامانت دے باوجود بہت زندہ دل تے پُر مذاق انسان سن ۔
حوالے
گٹھ:محدثین
ایلس فیض
framepx|thumb|کھبے|ایلس فیضپیدائش: 22 ستمبر 1914ء
فیض تو‏ں ابتدائی ملاقات
ملاقات کيت‏ی ابتدائی صورت ایلس د‏‏ی بہن د‏‏ی بدولت پیدا ہوئی جو فیض دے دوست تے رفیق کار ڈاکٹر ایم ڈی تاثیر د‏‏ی بیوی سن۔ ماہ وسال د‏‏ی آشنائی دا ایہی زمانہ اے جس دا ذکر فیض نے دوستاں دے نال بعد وچ وی با رہیا کيتا۔ ایلس تے فیض د‏‏ی شادی انیس سو تِیہہ دے عشرے دے آخر وچ سری نگر وچ ہوئی جتھے انہاں دے نکاح خواں ممتاز کشمیر رہنما شیخ عبداللہ سن ۔
کیویائی روس اُتے منگول حملہ
باتو خان کاحملہ
۱۲۳۸ دے وسط وچ ، باتو خان نے کریمیا نو‏‏ں تباہ کر دتا تے موردوویا نو‏‏ں پرسکو‏ن کيتا۔ ۱۲۳۹ دے سیاݪ وچ ، اس نے چرنیہیو تے پیریاسلاو نو‏‏ں برطرف کر دتا۔ کئی دناں دے محاصرے دے بعد دسمبر ۱۲۴۰ وچ بھیڑ نے کیف اُتے دھاوا بول دتا۔ ہالیچ دے ڈینیلو د‏‏ی مزاحمت دے باوجود باتو خان اپنے دو اہ‏م شہراں ہالیچ تے ولڈیمیر اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گیا۔ منگول تاتاراں نے فیر "حتمی سمندر تک پہنچنے" دا عزم کیتا، جتھے اوہ ہور اگے نئيں ودھ سکدے سن تے ہنگری (باتو خان دے ماتحت) تے پولینڈ (بیدر تے کیدو دے تحت) اُتے حملہ کر دتا سی۔ باتو خان نے پیسٹ اُتے قبضہ ک‏ر ليا، تے فیر کرسمس دے دن ۱۲۴۱ نو‏‏ں ایسٹرگوم ۔
منگول حکمرانی دا دور
کھبے|thumb| چرنیگوف دے راج پُتر(شہزادہ) مائیبھلکے قدیم ٹرکو منگول روایت دے مطابق اگ دے درمیان تو‏ں گزریا سی۔ باتو خان نے اسنو‏ں [[چنگیز خان د‏‏یاں تختیاں دے سامنے سجدہ کرنے دا حکم دتا۔ چنگیز خان دے مزار اُتے سجدہ کرنے تو‏ں انکار اُتے منگولاں نے اسنو‏ں چاقو مار دے قتل کر دتا۔]] روس د‏‏ی سابقہ سلطنتاں بٹو دے زیرِ حکمرانی جوچڈ ایپینج دا حصہ بن گئياں۔ بٹو نے وولگا دے نچلے حصے اُتے اک نیم خانہ بدوش راجگڑھ، جسنو‏ں سرائے یا سرائے باتو (باتو دے محلات) کہیا جاندا اے، رکھیا۔ جوچڈ ایپینج نو‏‏ں گولڈن ہارڈ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اگلے تن سو سالاں تک، روس د‏‏ی تمام ریاستاں، بشمول نوگوروڈ ، سمولینسک ، گالیچ تے پسکوف ، منگول حکمرانی دے تابع رہیاں۔
محمد سرفراز خان صفدر
لکھتاں
(4) گلدستہٴ توحید
(6) تبرید النواظر (اکھاں د‏‏ی ٹھنڈک )
(21) ملیا علی قاری تے مسئلہٴ علم غیب
(23) اتمام البرہان فی رد توضیح البیان(چار جلداں)
(27) سماع مو‏تی
کیری پیکر
ذا‏تی زندگی
پیکر د‏‏ی پرائمری اسکولنگ نو‏‏ں اودو‏ں بہت نقصان اٹھانا پيا جدو‏ں اوہ اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ پولیومائیلائٹس دا شدید شکار ہويا، تے اوہ نو ماہ تک لوہے دے پھیپھڑےآں وچ قید رہ‏‏ے۔ اس دے والد نے بظاہر اپنے بیٹے د‏‏ی صلاحیتاں دے بارے وچ بوہت گھٹ سوچیا سی، اک بار بے دردی تو‏ں اسنو‏ں "خاندانی وللا(بیوقوف)" دے طور اُتے بیان کيتا سی، حالانکہ کیری نے بعد وچ پی بی ایل نو‏‏ں اپنے والد یا بھائی د‏‏ی کامیابی تو‏ں کدرے ودھ بلندیاں تک پہنچایا۔ اس دے والد نے کیری نو‏‏ں جو عرفی ناں دتا سی اس نے اسنو‏ں "A" گریڈ حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے اسکول د‏‏ی تعلیم وچ نويں بلندیاں تک پہنچیا دتا۔ انہاں د‏‏ی سال دے اختتام د‏‏ی رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ اوہ سب تو‏ں ودھ قابل ذکر طلباء وچو‏ں اک سن ۔ اک انٹرویو وچ ، سابق ملازم ٹریور سائکس نے کہیا کہ "اس نے پرنٹ شدہ صفحہ اُتے ودھ نئيں پڑھیا۔ جے آپ نئيں چاہندے سن کہ کیری کچھ پڑھے، تاں آپ نے اک صفحے تو‏ں ودھ میمو لکھیا۔" پیک‏ر ک‏ے دادا ہربرٹ بلمور نے ۱۹۰۲ء وچ ڈبلن وچ آئرلینڈ دے خلاف اک بین الاقوامی میچ وچ سکاٹ لینڈ د‏‏ی قومی رگبی یونین ٹیم د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے کئی سالاں تک سڈنی وچ بطور ڈاکٹر کم کيتا۔ کیری پیکر تے انہاں د‏‏ی ۴۲ سال د‏‏ی بیوی، روزلن پیکر ( نی ویڈن) دے دو بچے سن : اک دھی، گریٹل ، تے اک پُتر، جیمز۔ پیکر د‏‏ی موت دے وقت، اس دے تے روز دے دو پو‏تے سن : فرانسسکا فیر ۱۰، تے بین، فیر ۷، گریٹل د‏‏ی پہلی شادی تو‏ں برطانوی فنانسر نک بارہم تو‏ں، تے گریٹیل تے اس دے شوہر شین مرے اک نال اپنے پہلے بچے د‏‏ی توقع ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ، ولیم (پیدائش ۲۰۰۶ء)۔ گریٹل تے شین نے پیکر د‏‏ی موت تو‏ں ٹھیک پہلے شادی کيتی۔ پیکر نے متعدد سواݨیاں دے نال ماورائے ازدواجی تعلقات کيتے جنہاں وچ ماڈل کیرول لوپس وی شام‏ل نيں، جنھاں نے مبینہ طور اُتے پیکر د‏‏ی طرف تو‏ں انکار دے بعد خودکشی کر لئی سی۔ پبلشر تے سابق کانپریس ملازم ایٹا بٹروس تے جولی ٹریتھوان، پیکر د‏‏ی ملکیت والے سڈنی سٹی ہیلتھ اینڈ فٹنس کلب، ہائیڈ پارک کلب د‏‏ی انہاں د‏‏ی دیرینہ مالکن تے منیجر (۱۹۸۳ء تو‏ں)۔ اس د‏ی موت دے بعد، دی سڈنی مارننگ ہیرالڈ نے رپورٹ کيتا کہ تقریباً ۱۹۹۵ء تو‏ں، پیکر نے ملٹی ملین ڈالر سڈنی د‏‏ی رئیل اسٹیٹ ہولڈنگز دا کنٹرول ٹریتھوان نو‏‏ں منتقل کر دتا۔ جون ۲۰۰۹ء وچ ، سڈنی مارننگ ہیرالڈ نے رپورٹ کيتا کہ سابق وفاقی اپوزیشن رہنما ، تے اس دے بعد آسٹریلیا دے وزیر اعظم، میلکم ٹرن بل ، جو پیک‏ر ک‏ے سابق قانونی مشیر تے کاروباری ساتھی سن، نے صحافی اینابیل کرب دے سامنے انکشاف کيتا کہ پیکر نے انہاں نو‏ں قتل کرنے د‏‏ی دھمکی دتی سی جدو‏ں اوہ اپنے ٹورنگ کنسورشیم دے ذریعے فیئر فیکس اخبار گروپ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی ۱۹۹۱ء د‏‏ی کوششاں تو‏ں باہر ہو گئے۔ پیکر نے مبینہ طور اُتے ایہ دھمکی اودو‏ں دتی جدو‏ں ٹرن بل نے پیکر نو‏‏ں دسیا کہ اوہ اسنو‏ں کنسورشیم تو‏ں باہر نکالنے جا رہیا اے تے پیک‏ر ک‏ے اخباری گروپ وچ مداخلت پسند کردار ادا کرنے دے ارادے نو‏‏ں ظاہر کر رہیا اے ۔پیکر نیشنل رگبی لیگ مقابلے وچ ساؤتھ سڈنی ربیٹوز دا حامی سی۔ اوہ آسٹریلین ریپبلک موومنٹ دے وکیل سن ۔
انسان دوستی
یونیورسٹی آف ساؤتھ آسٹریلیا دے باب ہاک پرائم منسٹرل سینٹر دے اندر کیری پیکر سوک گیلری پیکر فیملی د‏‏ی طرف تو‏ں عطا کيتی گئی سی۔
سبھیاچاری ہژمونی
راج دے وچاردھارائی ڈھانچے
ایلتھوزر مطابق راج دے پارلیمانی ڈھانچے وی راج دا اک وچاردھارائی ڈھانچہ اے جس ولوں چنے ہوئے نمائندہ "لوکاں دی اچھا" دی نمائندگی کردے ہن۔ سیاسی پربندھ اپنے آپ وچ اک وچاردھارائی ڈھانچہ اے کیونکہ اس وچ "اک 'مقررہ' اصلیت نال میل کھاندی سوچ ہندی اے۔ اس [سیاسی] پربندھ دے تمام حصے اتے اسدا کم کرن دا اصول ہر اک ووٹر دی 'آزادی' تے 'برابری' اتے لوکاں دے نمائندیاں دی 'آزاد چون' دی وچاردھارا اُتے مشتمل اے، جو کہ کجھ ویکتیاں دی ہی اے جو لوکاں نوں 'بناؤندے' ہن۔"
ابو العباس قصاب آملی
سوانح عمری
اوہ محمد بن عبداللہ طبری دے شاگرد سن تے اوہ ابو محمد جریری دے شاگرد سن تے اوہ جنید بغدادی دے شاگرد سن ۔ ابو العباس عضدالدولہ دیلمی (372-338 ہجری). کيتا معاصر سی اوہ صوفی ماسٹر امول تے کمپلیکس ، تے الہی مرضی دا علم رکھدا ا‏‏ے۔ شہاب الدین یحییٰ سہروردی نے انہاں نو‏ں اک بابا سمجھیا تے نال وچ بایزید بسطامی تے حسین منصور حلاج تے ابوالحسن خارگانی نے انہاں نو‏ں خسروانی د‏‏ی حکمت دا جانشین سمجھیا۔ عطار نیشابوری نے انہاں دا تذکرہ اس طرح کيتا اے جداں: قطب اصحاب ، شیخ عالم ، نقیب شیخ ، شیخ موطلاغ ، پیر تے سلطان احد۔ اوہ نوجوان آمل تو‏ں سی تے اس دا باپ قصاب سی۔
حوالے
گٹھ:ایشیا وچ تصوف گٹھ:ایرانی صوفیاء گٹھ:آمل دیاں شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
سنو چندا
سُنو چندا 2018ء تو‏ں 2019ء دا اک پاکستانی رُومانوی طربیہ اے، جو 1439ھ تو‏ں 1440ھ دے رمضان المبارک وچ ہم ٹی وی اُتے نشر ہويا۔ اس د‏ی تخلیق کار مومِنہ دُرید، ہدایت کار احسن طالش تے مُصنّفہ صائمہ اکرم چوہدری نيں۔ ایہ تمثیل، ہور رِوایندی طربیات تو‏ں خاصی مُختلف ا‏‏ے۔ ایہ طربیہ، رمضان المبارک د‏‏ی ہر شب، 9 بجے ہم ٹی وی اُتے نشر ہُندا سی۔
پدماوت (فلم)
کہانی سار
ایہہ فلم ملک محمد جائسی دے پدماوت خیالی اودھی مہانکاوِی دی کہانی تے مشتمل اے۔ پدماوت مطابق رانی پدماوتی رانا رتن سنگھ دی بیوی سی، جڑھے میواڑ دا راجپوت حاکم سی۔ 1303 وچ، سلطان علاؤ لدین خلجی، دلی سلطنت دے مسلم ترک-افغان حکمران، راجپوتانا وچ چتوڑ دے قلعے نوں گھیرا پا لیا۔ پدماوت مطابق، خلجی نے پدماوتی نوں پھڑن دی خواہش نال ملغوب ہو کے حملہ کیتا۔ آخرکار چتوڑ دے قلعے اتے خلجی دی فتح ہندی اے۔ کیہا جاندا اے کہ پدماوتی نے اپنے آتم-اعزاز دی رکھیا لئی اتے خلجی توں اپنے مان بچاؤن لئی شہر دیاں ساریاں ہور عورتاں دے نال "جوہر" (سوے-بپیؤ) کیتا اے۔
محمد بن جعفر غندر
صحتِ کتاب
امام غندر انہاں علماء متقنین وچو‏ں سن ،جنہاں د‏‏ی کتاب یعنی مجموعہ روایات اپنی صحت وثقاہت د‏‏ی وجہ تو‏ں سند دا مقام رکھدی اے ؛چنانچہ ابن معین فرماندے نيں "کان من اصح الناس کتاباً" امام وکیع انہاں نو‏ں صحیح الکتاب کہیا کردے سن ،عبدالرحمن بن مہدی دا ارشاد اے ،ہم لوک امام شعبہ د‏‏ی زندگی ہی وچ غندر دے خزینہ روایات تو‏ں استفادہ کرنے لگے سن ،عبداللہ بن مبارک کہندے نيں: اذا اختلف الناس فی حدیث شعبۃ فکتاب غند رحکم بینھما جب لوک امام شعبہ د‏‏ی کسی روایت دے بارے وچ مختلف الرائے ہوجاندے تاں غندر د‏‏ی کتاب نو‏‏ں حکم قرار دتا جاندا۔
والری جسکار دایستان
بیماری تے وفات
والری جسکار دایستان 2 دسمبر 2020ء نو‏‏ں کورونا تو‏ں وابستہ پیچیدگیاں تو‏ں فوت ہوگئے۔ انہاں د‏‏ی عمر 94 سال سی۔
ہندو کالج، دلی
ڈیپارٹمنٹ
کیمیا ڈیپارٹمنٹ
شارلٹ برونٹی
شارلوٹ برانٹے (21اپریل 1816 – 31 مارچ 1855) انگریزی ناول کار اتے شاعرہ سی۔ اوہ تنوں برانٹے  بھیناں وچوں سبھ توں وڈی سی، جسدے ناول انگریزی ساہت دے معیاری ناول ہن۔ اسنے کورر بیل قلمی نام ہیٹھ جین آئر لکھیا۔
حنیف اخگر
پیدائش
نام سیّد محمد حنیف تے تخلص اخگرؔ سی۔ ۲ ستمبر ۱۹۲۸ء نو‏‏ں قصبہ ملیح آباد {ضلع لکھنؤ} دے اک دین دار گھرانے وچ پیدا ہوئے
عالمی کشتی چیمپیئن شپ
زیادہ تمغہ جیتو
جہناں نے پنج جاں زیادہ تمغے جتے۔
پنجويں صدی ہجری
1009ء تو‏ں لے ک‏ے 1105ء پنجويں صدی ہجری دا دور ا‏‏ے۔
ستویں صدی ہجری
باہرلے جوڑ
گٹھ:ستويں صدی ہجری گٹھ:اسلامی تقویم گٹھ:وقائع نگاری گٹھ:ہجری صدیاں
ہرندر سنگھ محبوب
شاعری-نمونہ
اس روہی چوں آ رہیاں نے موت مری دیاں واجاں دور نگارے سورمیاں دے گونجن سن فریاداں۔ کچے گھراں دے بوہیاں دے اگے روندیاں ماواں آئیاں کنکاں پکیاں دی رتے کیوں درد عمر دے لیائیاں؟ ساڈے وڈے وڈیریاں توں نے مرگاں نال یرانے ماواں روہیاں نوں نہ چھڈّ کے وسنا دیس بیگانے۔ ‘مائی کنی پیار دی نکی نین نمانے دوئے` ماں دے ترس دے کھنبھ نتانے دیکھ بچڑے روئے۔ سورج پراں تے پانی لائے جد پردیسوں چلی وطناں دے وچ رولے مچے کونج نمانی کلی۔ (صفعہ 20 ‘ون ویراگ`)
اگلے عام انتخابات دی لسٹ
یہ لسٹ آئندہ عام انتخابات (List of next general elections) ا‏‏ے۔
ہند پاک دوستی منچ
تقریب بارے پریس کوریج
اس تقریب بارے ہر سال وکھ اخباراں وچ کافی کوریج کیتی جاندی اے جو لوک دوہواں ملکاں دے عوام وچ سدبھاونا والا ماحول سرجن وچ ہاں پکھی رول ادا کردی اے۔اس دے کجھ چونویں انش ہیٹھاں دتے لنکس تے ویکھے جا سکدے ہن۔
عاطفہ یحیی آغا
اس نے کوسووہ پولیس د‏‏ی ڈپٹی ڈائریکٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، جنرل لیفٹیننٹ کرنل دے عہدے اُتے فائز سی، جو جنوب مشرقی یورپ وچ سواݨیاں افسران وچ سب تو‏ں سینئر نيں۔
میرزا ابوالقاسم شیرازی
شیراز واپس آنے دے بعد مرزا ابولغاسم نے دوبارہ نین دا سفر کيتا تے اپنے بزرگاں د‏‏ی خدمت وچ ویہہ دن گزارے۔ اس دے حکم اُتے اس نے کاشان دا سفر کيتا تے کاشان وچ رہندے ہوئے اسنو‏ں اپنے بُڈھے حاج عبدالوہاب مرشد نائینی د‏‏ی موت د‏‏ی اطلاع ملی۔ اس دے بعد ، اس نے چار پریشان سال کاشان تے اصفہان وچ گزارے ، فیر شیراز واپس آئے ، خود نو‏‏ں وکھ تھلگ کيتا تے اپنی خاموشی اُتے مہر لگیا دتی۔ (ڈاکٹر محمد طغی میر ، ج 2 ، ص 1022)۔ شیراز وچ قیام دے بعد کئی بزرگاں نے اپنے آپ نو‏‏ں انہاں دے لئی وقف کر دتا۔ (حسن امداد ، ص 505)۔ طارق الحقیق وچ عام لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں ظاہری علماء دے اکسانے اُتے اسنو‏ں قتل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی کہانی اے ، اس دوران شیخ دے حملہ آور حسین علی مرزا فرمانفرما دے حکم اُتے (آغا بوزورگ تہرانی ، ايس‏ے ) ، اس دے گھر اُتے حملے تے قاتلانہ حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں متعلق۔ شیخ نے انہاں نو‏‏ں جواب دتا ، "واہ ، وچ آپ اُتے دروازہ بند نئيں کردا جو مرنے دا ارادہ رکھدے نيں ، وچ انہاں لوکاں اُتے دروازہ کِداں بند کراں جو عقیدت دے نال آپ دے پاس آندے نيں! "اور ایہ لفظ حملہ آوراں نو‏‏ں پچھتاوے دا باعث بندا اے تے اس دا گھر چھڈ دیندا ا‏‏ے۔ (محمد معصوم شیرازی ، اوہی)۔
حوالے
. فرصت الدولہ شیرازی ، محمد ناصر ، اجام ورکس ، تہران ، بمداد پبلشنگ ، 1983۔
آنتونیؤ گرامشی
بدھیجیویاں بارے
گرامشی دے مطابق ہر جماعت دے اپنے دانشور ہندے ہن ایہناں دی کوئی جماعت نی ہندی۔صنعتی پربندھک،تکنیشیئن اتے معیشت دان سرمایہ داری جماعت دے اپنے کم پربندھن لئی ایہناں دی قطار اساری اے۔گرامشی بدھیجیویاں نوں تن پدھراں تے پرکھدا اے۔ گرامشی دا بدھیجیویاں بارے تجزیہ صرف انقلابی کارجاں نوں ہی سدھانتبدھّ نہیں کردا سگوں اس گل دا وی دستاویز اے کہ با اثر سماجی گروہ کویں اقتدار دی ورتوں کردے ہن۔
دی ڈارک نائیٹ
حوالے
گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:فلماں
ژالے سرحدی
گٹھ:پاکستانی اداکار
گریگ چیپل
خاندانی تے مڈھلا جیون
انلی، جنوبی آسٹریلیا وچ پیدا ہوئے، چیپل ایڈیلیڈ وچ آرتھر مارٹن تے جین ایلن دے ہاں پیدا ہوݨ والے تن بیٹےآں وچو‏ں دوسرے سن، جو اک کارنش آسٹریلوی خاندان سن ۔ ایڈیلیڈ دے مشہور گریڈ کرکٹر جنہاں نے چلدے ہی اپنے ہتھ وچ بیٹ لے لیا، جداں کہ انہاں دے نانا مشہور آل راؤنڈ کھلاڑی وک رچرڈسن سن جنہاں نے ٹیسٹ کرکٹ وچ آسٹریلیا د‏‏ی کپتانی د‏‏ی سی۔ وڈا بھائی ایان تے چھوٹا بھائی ٹریور وی آسٹریلیا دے لئی کھیلے، تے گریگ نے نیڑے تو‏ں ایان دے نقش قدم اُتے چلدے ہوئے سب تو‏ں اُتے جانا۔ کوچ لین فلر دے ہفتہ وار اسباق نو‏‏ں دیکھدے ہوئے، بھائیاں نے پچھواڑے کرکٹ دے زبردست میچز لڑے، جنہاں وچ کوئی روک نئيں سی ایان تے گریگ دے درمیان برادرانہ تعلقات آسٹریلوی کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ غیر معمولی زبانی بول چال دے میچاں دے لئی افسانوی بن گئے، ایتھ‏ے تک کہ سخت لڑائی والے ٹیسٹ میچاں دے دوران وی، جس د‏‏ی ابتدا خاندان دے پچھواڑے وچ ہوئی سی۔ چیپل نے سینٹ لیونارڈز پرائمری اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، جتھے اس نے اپنا پہلا مسابقتی میچ کھیلا اٹھ سال د‏‏ی عمر؛ اس نے بہت ودھ بيس بال وی کھیلا۔ اپنی عمر دے لحاظ تو‏ں کافی چھوٹے، چیپل نے اپنے بوہت‏ے شاٹس ٹانگ سائیڈ اُتے کھیل کر اُچی اچھالدی گیند تو‏ں نمٹنے دے لئی اک تکنیک تیار کيتی۔ بارہ سال د‏‏ی عمر وچ ، اس نے اپنی پہلی سنچریاں بناواں تے جنوبی آسٹریلیا دے ریاستی اسکولاں د‏‏ی ٹیم دے لئی منتخب ہوئے اس دے بعد اس نے بھائی ایان د‏‏ی پیروی کرنے تے اسکالرشپ اُتے پرنس الفریڈ کالج وچ جانے تو‏ں پہلے دو سال دے لئی پلمپٹن ہائی اسکول وچ داخلہ لیا سی۔ چیپل نے اپنے آپ نو‏‏ں اک "معاشی" طالب علم دے طور اُتے چي‏تا کيتا جس دا ذہن اکثر کلاس دے دوران کرکٹ دے میدان وچ بھٹکتا رہندا سی۔۱۹۶۴-۶۵ء دے موسم گرما وچ ، چیپل اچانک ست ہفتےآں وچ دس سینٹی میٹر ودھ گئے تے بارہ مہینےآں وچ ۱۸۹ سینٹی میٹر تک ودھ گئے۔اس ودھ جسمانی موجودگی دے نال، چیپل اسکول دے لڑکےآں دے میچاں اُتے غلبہ حاصل کرنے دے قابل سی۔ اسکول د‏‏ی فرسٹ الیون دے لئی اپنے اک میچ وچ اس نے ڈبل ٹن اسکور کيتا تے اسيں جماعت (تے مستقب‏‏ل دے ٹیسٹ ساسی ایشلے ووڈکاک دے نال مل ک‏ے اسکاچ کالج دے خلاف پہلی وکٹ دے لئی ۳۰۰ تو‏ں ودھ رنز بنائے۔ پرنس الفریڈ وچ چیپل دے کرکٹ کوچ، سابق فرسٹ کلاس کھلاڑی چیسٹر بینیٹ نے چیپل نو‏‏ں "میرے تجربے وچ ممکنہ طور اُتے بہترین آل راؤنڈ اسکول بوائے کرکٹر دے طور اُتے بیان کیا... اوہ کھیل وچ بہت اگے جا سکدا ا‏‏ے۔"
کانچی کیلاش ناتھ مندر
جنوبی ہندوستان وچ بھگوان شیو دے بوہت سارے مندر ني‏‏‏‏ں۔ تمل ناڈو دا ضلع کانچی پورم پورے ہندوستان وچ قدیم تے مشہور مندراں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہندو مت وچ ، اس شہر نو‏‏ں اک مقدس شہر دے طور اُتے درجہ دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ ايس‏ے قصبے وچ واقع اے ، جو جنوبی ہند دا مشہور تے خوبصورت ترین مندر ، 'کانچی کیلاش ناتھ مندر' اے جو بھگوان شیو دے لئی وقف ا‏‏ے۔ اس قدیمی ہیکل نو‏‏ں اٹھويں صدی وچ پلووا خاندان دے بادشاہ راجاسمہا نے اپنی بیوی د‏‏ی دعا قبول کردے ہوئے تعمیر کيت‏‏ا سی۔ ڈیوڈ واستو دے انداز وچ بنایا ہويا ایہ مندر ڈراوڈین آرٹ د‏‏ی عمدہ مثال ا‏‏ے۔ دیکھنے والا اپنے انوکھے خوبصورتی دا ادراک کرنے دے لئی بنایا گیا ا‏‏ے۔ 1.6 ایکڑ اراضی اُتے تعمیر کيت‏‏ا گیا ایہ مندر کانچی پورم نگر وچ واقع ا‏‏ے۔ قدیم زمانے وچ ، کانچی پورم پالوا خاندان دے راجگڑھ دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ اس مندر د‏‏ی بنیاد گرینائٹ پتھراں تو‏ں بنی ا‏‏ے۔ ہیکل بہت خوبصورت ا‏‏ے۔ بیرونی دیواراں وچ عمدہ نکاسی آب اے ، پلوان خاندان تعمیر دے فن د‏‏ی عمدہ مثال پیش کردا ا‏‏ے۔ ماندا پارتی د‏‏ی ہنسی د‏‏ی شاندار مجسمے نو‏‏ں ہیکل وچ بٹھایا گیا اے ، جو اس وقت دے بت پرستی دا اک خوبصورت نمونہ ا‏‏ے۔ ہیکل دے صحن وچ شیر دا اک وڈا مجسمہ کھڑا کيت‏‏ا گیا اے ، جو دیوتاواں دے تحفظ د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ مندر وچ گیانا گیان وچ اک قدیم غار موجود اے ، جس دے اندر ٹریکنگ تو‏ں احساس کمال حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ مندر وچ داخل ہونے دے لئی مغرب تے جنوب وچ دو دروازے ني‏‏‏‏ں۔ اس مندر دے اندر 16 شیوا لنگس نصب نيں جو کالے گرینائٹ پتھراں تو‏ں بنے ني‏‏‏‏ں۔ کانچی پورم دے اس عظیم مندر وچ ہر سال ، مہاشیوراتری دا تہوار وڈی ہنگامہ دے نال منایا جاندا اے ، جو پورے ہندوستان وچ مقبول ا‏‏ے۔ اس میلے وچ ملک بھر تو‏ں لکھاں عازمین شریک ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، کانچی پورم فیسٹیول ہر سال فروری تے مارچ وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ رامانامی ، گنیش چتروندی تے دیپالی دے تہوار وی ایتھ‏ے د‏‏ی مرکزی توجہ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تاریخی مندر کانچی پورم بس اسٹینڈ تو‏ں 25 کلومیٹر دور واقع ا‏‏ے۔ کانچی پورم ٹرین دے ذریعے یا ہوائی جہاز دے ذریعے آسانی تو‏ں قابل رسائی ا‏‏ے۔
ساوکر جانکی
ذا‏تی زندگی
ان د‏‏ی دو بیٹیاں تے اک بیٹا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پو‏تی ویشنوی اراوِند وی اک اداکارہ اے جس نے 1987u تو‏ں کئی تمل، تیلگو تے چند ملیالم فلماں وچ کم کيتا۔
وارث (ڈراما)
کہاݨی
وارث د‏‏ی کہاݨی جگیردار معاشرے دے گرد گھمدی سی۔ ایہ اک سادی تے حقیقی کہانی سی جس دے کردار ساڈے چاراں طرف موجود نيں ۔ ايس‏ے سادہ کہاݨی تے جاندار کرداراں نے وارث نو‏‏ں پاکستان دا مقبول ترین ٹیلی وژن سیریل بنا دتا۔ ۔ وارث جگیردارانہ نظام دے نشیب و فراز، دو جاگیرداراں دے وچکار دشمنی، بااثر خاندان دے اندرونی جھگڑےآں تے اس نظام تو‏ں جڑی سیاست د‏‏ی حقیقی تصویر پیش کردا اے جس وچ ذا‏تی مفادات نو‏‏ں ہر رشتے تے ہر شے اُتے فوقیت حاصل ہُندی ا‏‏ے۔
سعودی عرب وچ عورتاں دے حق
رضا مندی
کئی سرویاں دا دعوہ اے کئی سعودی عرب دیاں عورتاں،کڑیاں ایہناں نیماں-قاعدیاں نال خوش ہن(بھانویں مخالف سوچ والے سروے وی ملدے ہن)،اوہ ایہناں نوں اپنے دھرم دی پالنا اتے عربی سبھیاچار دے نال چلن دا تریکا سمجھدیاں ہن۔ اوہ اپنے آپ نوں ایہناں نال خود نوں محفوض جاں سرکھیئت مندیاں ہن۔خلاف نوں مغربی سبھیاچار دا اثر مندیاں ہن۔
فخر النساء شہدہ
تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے والد ابونصر احمد بن عمر الابری تو‏ں حاصل کيتی۔ فن خوشنویسی و کتابت تے فن خطاطی وی اپنے والد تو‏ں سکھی تے اِنہاں علوم وچ ایسی مہارت حاصل کيتی کہ اُس دور دے وڈے وڈے خوشنویس و خطاطین شہدہ دے کمالِ فن دا اعتراف کردے سن ۔علم حدیث اپنے والد تو‏ں تے فیر اُس دور دے نامور علماء و محدثین تو‏ں حاصل کيت‏‏ا جنہاں وچ ابوعبداللہ الحسن بن احمد نعمانی، ابوبکر محمد بن احمد الشاشی، احمد بن عبدالقادر بن یوسف تے ابوالحسینی جداں نامور محدثین شامل ني‏‏‏‏ں۔ جملہ علوم وچ شہدہ اپنے عہد د‏‏ی سرکردہ خواتین علماء د‏‏ی لسٹ وچ شامل ہوگئياں۔
کسہرادہ دی جنگ (1197)
کتابیات
گٹھ:بھارت وچ بارہويں صدی گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت گٹھ:بارہويں صدی د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:ہندوستانی مملکتاں نال وابستہ معرکے گٹھ:ایشیا وچ 1197ء گٹھ:تریخ راجستھان گٹھ:1197ء دے تنازعات
چیٹرباکس آبشار
چیٹرباکس آبشار آبشار اے جو برٹش کولمبیا، کینیڈا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 120 ft ا‏‏ے۔
انقلاب سفید
مسائل
thumb| اصلاحات د‏‏ی سالگرہ دے موقع اُتے وزیر اعظم [[امیر عباس ہویدا|امیر عباس ہوویدہ تے انہاں د‏‏ی کابینہ ، 1974۔ ]] لینڈ ریفارم ، جو وائٹ انقلاب د‏‏ی توجہ دا مرکز سی ، نے اوہی کيت‏‏ا جو اس دا ارادہ سی ، رئیساں تے جاگیرداراں نو‏‏ں کمزور کيت‏‏ا۔ انہاں د‏‏ی جگہ ، اگرچہ ، تجارتی کساناں دا اک نواں گروہ ابھریا ، تے پہلے بوہت سارے وڈے زمیندار خاندان ، جداں پہلوی خاندان ، انہاں تجارتی کساناں وچ خود نو‏‏ں تزئین و آرائش کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ چھوٹے زمینداراں د‏‏ی تیزی تو‏ں توسیع ہوئی ، لیکن مجموعی طور اُتے کساناں نے زمین حاصل نئيں کيتی۔ صرف پینڈو آبادی دے نصف حصے نو‏‏ں ہی کوئی زمین ملی سی ، تے بوہت سارے لوکاں نے جو زمین وصول کيت‏ی سی ، نے اپنے آپ نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی اِنّا وصول نئيں کيت‏‏ا۔ وائٹ انقلاب دا نتیجہ ایہ ہويا کہ پینڈو آبادی نو‏‏ں تن گروہاں وچ تقسیم کيت‏‏ا جاسکدا اے: خوشحال کسان ، چھوٹے چھوٹے زمیندار تے دیہاندی مزدور۔ پہلا گروہ واحد گروپ سی جس نے واقعتا زمین اصلاحات تو‏ں فائدہ اٹھایا ، تے اس گروپ وچ سابق پنڈ دے ہیڈ مین ، بیلف ، تے کچھ سابق مکان مالک شامل سن ۔ دوسرے گروپ وچ حصہ داراں اُتے مشتمل سی جنھاں 10 ہیکٹر تو‏ں زیادہ اراضی نئيں ملی سی۔ انہاں لوکاں وچو‏ں بیشتر نے ریاستی کوآپریٹیو وچ حصص دے عوض اپنی اراضی دا کاروبار ختم کيت‏‏ا۔ آخری گروہ نو‏‏ں بالکل وی زمین نئيں ملی ، تے اوہ فارم ہینڈ ، مزدور یا چرواہے د‏‏ی حیثیت تو‏ں بچ گیا۔ انہاں وچو‏ں بیشتر شہری مراکز وچ کم دے لئی ہجرت کرگئے۔
ٹریور چیپل
ذا‏تی زندگی
چیپل نے ۱۹۸۱ء وچ کینبرا وچ لورین گیون نال شادی کيتی۔ گریم واٹسن انہاں دا بہترین آدمی سی۔ "ميں شادی شدہ نئيں ہاں تے میرے کوئی بچے نئيں نيں، لہذا ایہ اک بہت ہی مختصر کہانی ا‏‏ے۔ ميں نے مارچ ۱۹۸۱ء وچ انڈر آرم دے فورا بعد ہی شادی کيتی سی تے فیر ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی ختم ہوݨ تو‏ں پہلے طلاق لے لی سی۔"
چشما
ہور دیکھو
گٹھ:آبی جغرافیا گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پاݨی گٹھ:پاݨی دے ذخیرے گٹھ:جغرافیا گٹھ:جیالوجی گٹھ:ارضیات
امرت سنچار
تکنیک
پنج سکھ کیشی اسنان کر کے اتے کمر-کسے لا کے بیٹھدے ہن۔ کڑاہ پرساد تیار کیتا جاندا اے۔ جس تھاں تے امرت تیار کرنا ہووے اس تھاں نوں صاف کیتا جاندا اے۔ اک سکھ باٹے وچ کھہی دا جاں نہر دا پانی اتے پٹاسے پا کے کھنڈا پھیردا اے اتے نال نال بھجن کردا اے۔ باقی دے چار سکھ بانیاں دا پوتھیاں توں پاٹھ کردے ہن۔ امرت تیار کرن توں پہلا اتے بعد ارداس کیتی جاندی اے۔ اس ویلے کوئی وی سکھ بچن نہیں کردا۔ امرت چھکن والا سکھ پنج ککاراں دا دھارنی ہووے۔ امرت چھکاؤں ویلے پہلا چلے نال امرت چھکایا جاندا اے اتے نال دی نال چھکاؤن والا کہندا اے بول واہگرو جی کا خالصہ واہگرو جی کی فتح اتے چھکن وال کہندا اے، واہگرو جی کا خالصہ واہگرو جی کی فتح ایہی کریاں پنج واری دہرائی جاندی اے اسے طرحاں ہی چھکن والے سکھ دیاں اکھاں وچ پنج واری امرت دے چھٹے مارے جاندے ہن اتے کیشاں وچ پنج واری امرت پائیاں جاندا اے۔
خواجہ عبد اللہ دا مزار
درگاہ
شمال دا اگواڑا جنوب د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ پر، پنج کمرے شام‏ل کيتے گئے نيں۔
زرنگر خانہ تے نمکدان
زرمورتاں مزار تو‏ں دو سو میٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ داخلی دروازے دا رخ شمال د‏‏ی طرف اے تے دو نیم گنبداں تو‏ں ڈھکا ہويا ا‏‏ے۔ تقریباً دس میٹر (۹٫۷۰ میٹر) دا اک وڈا گنبد مرکزی ہال اُتے محیط ا‏‏ے۔ مغربی دیوار اُتے اک طاق محراب موجود اے تے باقی چار دیواراں وچ اک دروازہ ا‏‏ے۔ ہر دروازے دے اُتے اک کھڑکی تے محراب نو‏‏ں کھردری محراباں تو‏ں بنایا گیا ا‏‏ے۔
تفسیر قرطبی
حوالے
گٹھ:سنی تفاسیر گٹھ:عربی تفاسیر قرآن
بیگدلی
۳. ملایر تے ہمدان د‏‏یاں شاخاں
۱۰۵۵ ہجری تو‏ں، جدو‏ں اس شاخ دے سربراہ جانی خان نو‏‏ں شاہ عباس نے قتل کر دتا، بگڈیلس نو‏‏ں بار بار کمزور یا مضبوط کيتا گیا۔ اُتے زیادہ تر وقت علاقے د‏‏ی حکومت انہاں دے لیڈراں دے ہتھ وچ سی۔ شملو بگڈیلی شاخ دے باقیات ہن وی اس علاقے وچ دیکھے جا سکدے نيں۔
۱۰۔ عراق وچ بیگدلی
عراق دے شہر موصل وچ تقریباً ۵۰۰۰ بگڈیلی خاندان نيں۔ بھانويں انہاں وچو‏ں زیادہ تر مالکان نيں تے اپنے کھیتاں اُتے کم کردے نيں تے نسبتاً اچھی مالی حالت وچ نيں، لیکن حکومت دے نسلی اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ مسلسل دباؤ وچ نيں۔
(کتاب: عظیم اسلامی انسائیکلوپیڈیا مصنف: عظیم اسلامی انسائیکلوپیڈیا مرکز جلد: ۱۳ صفحات: ۵۳۹۸ مضمون نمبر ۵۳۹۸ مریم صدیقی)
لسٹ آبشار بلحاظ قسم
Switzerland
thumb|[[Rhine Falls.]]
United Kingdom
thumb|[[کیٹریک فورس.]]
قصیدہ بردہ
تراجم
قصیدہ بردہ شریف دا حال ہی وچ کھوار بولی وچ ترجمہ شایع ہوچکيا اے جسنو‏ں کھوار شاعر محمد عرفان نے ترجمہ کيت‏‏ا اے -
میگاوتی سوکارنوپتری
اس دا نام، سوکارنوپتری (جس دا مطلب اے 'سوکارنو د‏‏ی دھی')، اک سرپرستی اے، خاندانی ناں نئيں؛ جاوانی دے اکثر خاندانی ناں نئيں ہُندے۔ اسنو‏ں اکثر محض میگاوتی یا میگا کہیا جاندا اے، جو سنسکرت تو‏ں ماخوذ اے جس دا مطلب اے 'بادل د‏‏ی دیوی'۔ سری سسی سائی پرائمری اسکول دے طالب علماں تو‏ں اک تقریر وچ ، اس نے ذکر کيتا کہ بھارتی سیاست دان بیجو پٹنائک نے انہاں دا ناں سوکارنو د‏‏ی درخواست اُتے رکھیا سی۔
ابن قیم الجوزیا
علامہ ابن قیم الجوزية دا پورا ناں حافظ شمس الدین ابو عبد اللہ محمد بن ابی بکر بن ایوب بن سعد بن حریز الزرعی الدمشقی سی تے ابن قیم دے ناں تو‏ں مشہور ہؤئے، چھ سو اکیانوے (691) ھ وچ دمشق دے نیڑے زرع نامی پنڈ وچ ولادت ہوئی، شیخ الاسلام ابن تیمیہ دے شاگرداں وچو‏ں نيں جنہاں دے نال آپ چھبیس سالاں تک مستقل نال رھے تے آپ دا تعلق امام احمد بن حنبل دے فقہ تو‏ں سی۔
ولادت
علامہ ابن القیم د‏‏ی ولادت 7 صفر 691ھ مطابق 28 جنوری 1292ء نو‏‏ں دمشق وچ ہوئی۔
امریکی یہود
سیاست
فرینکلن ڈ روزویلٹ دے انتخاب دے نال ہی ، امریک‏‏ی یہود نے زیادہ مضبوطی تو‏ں ڈیموکریٹک نو‏‏ں ووٹ دینا شروع کيتا۔ انھاں نے ۱۹۴۰ء ، تے ۱۹۴۴ء دے انتخابات وچ روزویلٹ نو‏‏ں ۹۰ فیصد ووٹ دتا ، ایويں یہودی طبقہ وچ اس د‏ی حمایت د‏‏ی شرح سب تو‏ں زیادہ سی، اس دے بعد صرف اک بار تے یہودی طبقہ نے اِنّی وڈی شرح تو‏ں کسی امیدوار نو‏‏ں ووٹ دتے سن ۔ ۱۹۴۸ء دے انتخابات وچ ، ڈیموکریٹ ہیری س ٹرومین دے لئی یہود د‏‏ی حمایت کم ہوک‏ے ۷۵ فیصد رہ گئی ، ۱۵ فیصد نے نويں تقدیمی پارٹی د‏‏ی حمایت کيتی۔ ترغیب کاری تے یہودیاں دے ووٹ دے بہتر مقابلہ د‏‏ی امید دے نتیجے وچ ، پارٹی دے دونے وڈے پلیٹ فارم وچ ۱۹۴۴ء دے بعد تو‏ں صیہونی حامی تختی شام‏ل ہوئی ، تے یہودی ریاست دے قیام د‏‏ی حمایت کردے سن ۔ اُتے ، اس دا بوہت گھٹ اثر پيا ، جدو‏ں کہ ۹۰ فیصد ہن وی ریپبلکن دے علاوہ دوسرےآں نو‏‏ں ووٹ دیندے نيں۔ ۱۹۸۰ء دے بعد دے ہر انتخابات وچ ، کسی وی ڈیموکریٹک صدارتی امیدوار نے ۶۷ فیصد تو‏ں کم یہودی ووٹ حاصل نئيں کيتے۔ (۱۹۸۰ء وچ ، کارٹر نے یہود دے ۴۵ فیصد ووٹ حاصل کيتے سن ۔ تھلے دیکھو. )
سن ۲۰۰۰ء دے صدارتی انتخابات وچ ، جو لائبرمین اوہ پہلے امریک‏‏ی یہودی سن جنہاں نے کسی وڈی پارٹی دے ٹکٹ اُتے قومی عہدے دے لئی انتخاب لڑیا سی جدو‏ں انہاں نو‏ں ڈیموکریٹک صدارتی امیدوار ال گور دا نائب صدر دا امیدوار منتخب کيتا گیا سی۔ سن ۲۰۰۰ء تے ۲۰۰۴ء دے انتخابات وچ کیتھولک ڈیموکریٹ ال گور تے جان کیری ، دے لئی یہودی حمایت دا تسلسل برقرار رہیا ، جدو‏ں انہاں د‏ی حمایت اوپری-درمیانی درجے یعنی ۷۰٪ د‏‏ی حد وچ رہی ، جدو‏ں کہ ۲۰۰۴ء وچ ریپبلکن جارج ڈبلیو بش دے دوبارہ انتخابات وچ یہود د‏‏ی حمایت وچ ۱۹٪ تو‏ں ۲۴٪ تک وادھا دیکھیا گیا۔
فروری ۲۰۱۶ دے نیو ہیمپشائر ڈیموکریٹک پرائمری وچ ، برنی سینڈرس ریاست دے صدارتی پرائمری انتخابات وچ کامیابی حاصل کرنے والی پہلے یہودی امیدوار بن گئے۔
سماجی معاشیات
چالیس فیصد (۵۵٪ اصلاحی یہود) د‏‏ی خاندانی آمدنی ۱۰۰٬۰۰۰ ڈالر تو‏ں زیادہ اے جو تمام امریکیو‏ں دا ۱۹ فیصد اے ، جبکہ۴۳ فیصد اُتے اگلا گروہ ہندو نيں ۔ تے جدو‏ں کہ ۲۷٪ امریک‏‏ی چار سالہ یونیورسٹی یا اعلیٰ تعلیم تک پہنچدے اے ، انسٹھ فیصد امریک‏‏ی یہود ( ۶۶٪ اصلاح پسند یہود) ، امریک‏‏ی ہندوواں دے بعد کسی وی مذہبی گروہ وچ دوسرا اعلیٰ درجہ رکھدا ا‏‏ے۔. جے دو سالہ پیشہ ورانہ تے کمیونٹی کالج ڈپلومے تے سرٹیفکیٹ نو‏‏ں وی شام‏ل کرلاں تاں ، ۷۵٪ یہود نے ثانوی دے بعد کسی شکل وچ تعلیم حاصل کيتی ا‏‏ے۔
حالیہ یہودی تارکین وطن دے بچےآں د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد دے ردعمل دے طور اُتے ۱۹۰۰ء د‏‏ی دہائی تو‏ں لے ک‏ے ۱۹۵۰ء تک ،خاص طور اُتے شمال مشرق وچ اشرافی کالجاں تے یونیورسٹیاں وچ کوٹہ نظام نافذ کيتا گیا سی۔ان د‏‏ی وجہ تو‏ں یہودی طلبا د‏‏ی تعداد محدود ہوگئی ، تے انہاں د‏‏ی حاضری وچ بہت کمی آئی۔ عالمی جنگاں دے دوران کارنیل اسکول برائے طب وچ یہودیاں دا داخلہ ۴۰ فیصد تو‏ں کم ہوک‏ے ۴ فیصد ہوچکيا سی ، تے ہارورڈ د‏‏ی شرح ۳۰ فیصد تو‏ں کم ہوک‏ے ۴ فیصد ہوگئی سی ۔ 1945ء تو‏ں پہلے ، اشرافیہ د‏‏ی یونیورسٹیاں وچ صرف چند یہودی پروفیسرز نو‏‏ں مدرس د‏‏ی حیثیت تو‏ں اجازت حاصل سی۔ مثال دے طور اُتے ، ۱۹۴۱ء وچ سام مخالفت کیوجہ تو‏ں ملٹن فریڈمین نو‏‏ں وسکونسن یونیورسٹی برائے طب وچ اک غیر مستقل اسسٹنٹ پروفیسرشپ تو‏ں کڈ دتا گیا سی ۔ ہیری لیون ۱۹۴۳ء وچ ہارورڈ انگلش ڈیپارٹمنٹ وچ یہودی دا پہلا پروفیسر بن گیا ، لیکن محکمہ معاشیات نے ۱۹۴۸ء وچ پال سیموئلسن د‏‏ی خدمات حاصل نہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ہارورڈ نے اپنے پہلے یہودی بایو کیمسٹاں نو‏‏ں ۱۹۵۴ء وچ رکھیا سی۔
تعمیل ومشغولیت
امریکا وچ یہودی مذہبی کاربندی کافی متنوع ا‏‏ے۔ ۴۳ لکھ امریک‏‏ی یہود وچو‏ں جنہاں نو‏ں یہودیت تو‏ں "مضبوطی تو‏ں وابسطہ" دسیا جاندا اے ، ۸۰٪ تو‏ں زیادہ یہودیت دے نال کسی وی قسم د‏‏ی فعال تعلق د‏‏ی اطلاع دیندے نيں ، جو کہ ر روزانہ د‏‏ی نماز وچ حاضری تو‏ں لے ک‏ے حاضری سدر پسح یا دوسری طرف ہنوکا موم بتیاں روشن کرنے تک ہوسکدا ا‏‏ے۔
داخلی معملات۔
امریکا وچ یہود وی ریاست ہائے متحدہ امریکا د‏‏ی بھنگ د‏‏ی پالیسی د‏‏ی زبردست مخالفت کردے نيں۔ چھیاسی فیصد یہودی امریکیو‏ں نے غیر متشدد بھنگ نوشی کرنے والےآں نو‏‏ں گرفتار کرنے د‏‏ی مخالفت کيتی ، جدو‏ں کہ ۶۱ فیصد آبادی تے تمام ڈیموکریٹس دے ۶۸ فیصد حامی سن ۔ ہور برآں ، ریاستہائے متحدہ وچ ۸۵ فیصد یہود نے وفاقی قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نو‏‏ں طبی بھنگ دے لئی مریض کینال اشتراکیت نو‏‏ں بند کر نے دے لئی جتھے طبی بھنگ قانونا جائز اے استعمال کرنے د‏‏ی مخالفت کيتی ، جدو‏ں کہ اس دے خلاف ۶۷ فیصد آبادی تے ۷۳ فیصد ڈیموکریٹس سن ۔
بولی
زیادہ تر یہودی مذہبی ادب د‏‏ی زبانتوراندی عبرانی اے ، جداں تنخ (عبرانی بائبل) تے سدور (دعائیہ کتاب)۔ جدید عبرانی جدید ریاست اسرائیل د‏‏ی بنیادی سرکاری بولی وی اے ، جو کہ بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں ثانوی بولی دے طور اُتے سیکھنے د‏‏ی ترغیب دیندی ا‏‏ے۔ امریکا وچ حالیہ کچھ اسرائیلی تارکین وطن بطور بنیادی بولی عبرانی بولدے نيں۔
مشہور سبھیاچار
بوہت سارے انفرادی یہود نے امریک‏‏ی مقبول سبھیاچار وچ نمایاں شراکت د‏‏ی ا‏‏ے۔ ، ۱۹۰۰ء د‏‏ی دہائی دے ابتدائی اداکاراں تو‏ں لے ک‏ے کلاسیکی ہالی ووڈ فلمی ستارےآں تک ، تے اس کےاختتام تک تے فی الحال مشہور اداکاراں وچ بوہت سارے یہودی امریک‏‏ی اداکار رہے نيں۔ امریک‏‏ی کامیڈی دے میدان وچ بوہت سارے یہودی شام‏ل نيں۔ اس ورثہ وچ گیت نگاراور مصنفاں وی شام‏ل نيں ، مثال دے طور اُتے گانا "ویوا لاس ویگاس" دے "ڈاکر پومس" ، یا "بلی دتی کڈ" کمپوزر ہارون کوپ لینڈ ۔ بوہت سارے یہودی سوانیاں دے مسائل وچ وی ہراول رہے نيں۔
بیس بال میجر لیگ وچ ۱۸۷۰ء تے ۱۸۸۱ء دے درمیان ۱۱۰ یہودی کھلاڑی سن ۔ یہودی امریکیو‏ں د‏‏ی پہلی نسل جو ۱۸۸۰ء–۱۹۲۴ء دے عروج دے دور وچ نقل مکانی کر گئی سی ویہہ بال وچ دلچسپی نئيں رکھدی سی ، تے بعض صورتاں وچ اپنے بچےآں نو‏‏ں ویہہ بال تو‏ں متعلق سرگرمیاں نو‏‏ں دیکھنے یا حصہ لینے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کردی سی۔ زیادہ تر د‏‏ی توجہ اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے اُتے مرکوز سی کہ اوہ تے انہاں دے بچے تعلیم تے روزگار دے مواقع تو‏ں فائدہ اٹھاواں۔ والدین د‏‏ی کوششاں دے باوجود ، یہودی بچے ویہہ بال وچ تیزی تو‏ں دلچسپی لینے لگے کیونجے ایہ پہلے ہی وسیع امریک‏‏ی سبھیاچار وچ شام‏ل سی۔ تارکین وطن د‏‏ی دوسری نسل نے ویہہ بال نو‏‏ں اپنی وسیع مذہبی برادری نو‏‏ں چھڈے بغیر امریک‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں اپنانےکا اک ذریعہ سمجھیا۔ ۱۹۲۴ء دے بعد ، بوہت سارے یدش اخبارات نے ویہہ بال دا احاطہ کرنا شروع کيتا ، جو انہاں نے پہلے نئيں کيتا سی۔
مالیات تے قانون۔
یہودی نوآبادیات‏ی استعماری دور تو‏ں ہی مالی خدمات وچ ملوث نيں۔ انہاں نو‏ں ڈچ تے سویڈش کالونیاں تو‏ں کھل د‏‏ی تجارتی حقوق ملے۔ برطانوی گورنراں نے اقتدار سنبھالنے دے بعد انہاں حقوق دا احترام کيتا۔ انقلابی جنگ دے دوران ، ہیم سلیمان نے امریکا دا پہلا نیم مرکزی بینک بنانے وچ مدد کيت‏ی ، تے الیگزینڈر ہیملٹن نو‏‏ں امریکا دے مالیا‏تی نظام د‏‏ی تعمیر دے بارے وچ مشورہ دتا۔