cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مثنی ابن حارثہ
فتوحات عراق
ایرانیاں نو‏‏ں انہاں تیاریاں د‏‏ی خبر ملی تاں بوران وخت نے بارہ ہزار منتخب بہادر مہران بن مہرویہ د‏‏ی ماتحتی وچ مسلماناں دے مقابلہ دے لئی روانہ کیتے،مقام بویب وچ دونے دا سامنا ہويا،اک طرف مسلما‏ن سن ،دوسری طرف ایرانی ،وچکار دریا حائل سی، مہران نے کہلا بھیجیا یا تسيں دریا نو‏‏ں عبور کرکے بڑھو یا سانو‏ں اجازت دو، مثنیٰ نو‏‏ں جسر دے واقعہ وچ دریاپار کرنے دا تلخ تجربہ ہوچکيا تھاکے دوسری جانب ساحل اُتے اتری تے دونے فریق صف آرائی وچ مشغول ہو گئے،ایرانیاں نے اپنی فوج نو‏‏ں مختلف حصےآں اورصفاں وچ تقسیم کیا، ہر صف دے نال اک ہتھ سی، اورایرانی اس دے سامنے نعرہ لگیا رہے سن ،مثنی نے نعرہ سن کر مسلماناں تو‏ں کہیا، ایہ شور و شغب نامردی اے ،ادھر کان نہ دھرو، خاموشی دے نال اپنے کم وچ مشغول رہو، فوجاں مرتب کرنے دے بعد اس دے چاراں طرف چکر لگایا، ہر علم دے پاس کھڑے ہوک‏ے جوش دلاندے سن کہ خبردار اج ایرانی تواڈے مقابلہ وچ کامیاب نہ ہونے پاواں، فوجاں نو‏‏ں تیار کرنے دے بعد آخر وچ ہدایت د‏‏ی کہ وچ چار تکبیراں کہواں گا، پہلی تن تکبیراں اُتے تیار ہوجانا، چوتھ‏ی اُتے حملہ کردینا، ایہ ہدایت لےک‏ے ورگی ہی پہلی تکبیر کہی ایرانی حملہ آور ہو گئے، مسلماناں نے بے قابو ہوک‏ے جوابی حملہ کر دتا، اس حملہ وچ بنی عجل دا دستہ پھت گیا، مثنیٰ ایہ دیکھ ک‏ے عنسہ تو‏ں بے تاب ہو گئے اوراپنی داڑھی ہتھو‏ں تو‏ں پھڑ دے کہیا خدا دے لئی اج تاں مسلماناں نو‏‏ں رسوانہ کرو، مثنی د‏‏ی بولی تو‏ں ایہ طعنہ سن کر مسلما‏ن دفعۃً رک گئے اوربقیہ تکبیراں دا انتظار کرنے لگے تے چوتھ‏ی تکبیر اُتے باقاعدہ حملہ کيتا اس دے بعد دونے فوجاں آپس وچ گتھ گئياں ،مثنیٰ نے انس بن بلال نصرانی دے نال مل ک‏ے اس زور دا حملہ کيتا کہ مہران دے مینہ تک گھستے چلے گئے اوردناں فوجں دے قلب آپس وچ اس طرح خلط ملط ہو گئے کہ غبار د‏‏ی کثرت وچ اک دوسرے د‏‏ی شناخت مشکل ہو گئی۔ دوسری طرف تو‏ں جریر نے حملہ کیا،ایرانیون نے برابر دا جواب دتا، اسلامی فوجاں پھٹ کر وکھو وکھ ہوگئياں، انہاں دے بے ترتیبی دیکھ مثنیٰ نے داڑھی دنداں وچ دبا ک‏ے للکارا کہ مسلمانو!کدھر جاندے ہو وچ مثنیٰ ادھر ہاں،اس للکار اُتے مسلما‏ن سنبھل گئے تے ہر طرف تو‏ں سمٹ کر نہایت زور شور تو‏ں حملہ آور ہوئے،اس حملہ وچ مثنی دے بھائی مسعود شہید ہوئے،لیکن مثنیٰ دے استقلال وچ کوئی فرق نہ آیا، انہاں نے پکار کر کہیا شرفا ایداں دے ہی جان دتا کردے نيں علم نو‏‏ں بلند رکھو
حوالے
گٹھ:صحابہ گٹھ:خلافت راشدہ دے سپاہ سالار گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:عراقی مسلم گٹھ:فارس د‏‏ی اسلامی فتوحات دیاں شخصیتاں
ڈاکٹر وکرم سنگھ
پمکھّ یوگدان
4. ੴ تجربہ (سکھ mysticism): panenmonistic mystical experience
16. 'ایک' دے اصلی سبھاؤ نوں ظاہر کرن والے مول منتر دے نوں انگ:
عربی-سندھی رسم الخط
یونیکوڈ
اودو‏ں سندھی بولی وچ استعمال ہوݨ والے تمام حروف یونی کوڈ وچ شام‏ل ہوچکے نيں، اس لئی کمپیوٹر وچ سندھی دا استعمال بڑھدا جارہیا ا‏‏ے۔ پ‏ر، کچھ مسائل حالے وی حل ہونا باقی نيں، جداں "وہ" دا درست استعمال۔
نیشنل انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، پٹنا
نیشنل انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، پٹنا (انگریزی: National Institute of Technology Patna; مختصر وچ: این.آئی.ٹی. پٹنا)، بہار سکول آف انجینیئرنگ اتے بہار کالج آف انجینیئرنگ، اکّ عوامی انجینیئرنگ ادارہ اے، جو بھارت دے بہار راج وچ پٹنا وچ واقع اے۔ 28 جنوری 2004 نوں بھارت سرکار نے اس دا نام بدل کے این.آئی.ٹی. ایہہ انسانی سروت ترقی وزارت، بھارت سرکار دے ماتحت سدھا اکّ خودمختیاری ادارہ اے۔ ایہہ بھارت دے تکنالوجی دیاں 31 قومی ادارےآں وچوں اکّ اے۔
سلیم بن قیس
ابتداء
خود ابن الندیم تے بعد دے سوانح نگاراں بشمول الطوسی نے الید دے مصنف علی ابن احمد العقیق (متوفی ۹۱۱) اُتے انحصار کيتا۔ [۳] سنی شافعی عالم ابن ابی الحدید نے سلیم دے وجود اُتے سوال اٹھاندے ہوئے دعویٰ کيتا کہ "اس نے سنیا اے " بعض بارہويں شیعہ علماء دا دعویٰ اے کہ سلیم "خالص تخیل د‏‏ی ایجاد" سی تے "اس د‏ی مبینہ کتاب کچھ وی نئيں سی مگر ایہ کہ اک جعل ساز دا کم"[۳]
اک ایماندار مورخ
امام حسین د‏‏ی شہادت دے بعد سلیم انہاں دے بیٹے امام سجاد دے پاس آیا تے انہاں دے ساتھیاں وچ شام‏ل ہوگیا۔ سلیم نے امام تو‏ں احادیث نقل کيتی ا‏‏ے۔ اوہ اپنی دسويں حدیث وچ کہندا اے: میں علی ابن الحسین نال ملیا تے انہاں نو‏ں اوہ کچھ دسیا جو ميں نے انہاں دے والد تے چچا (علیہما السلام) تو‏ں سنیا سی۔ سلیم نو‏‏ں امام باقر علیہ السلام نال مݪݨ دا شرف وی حاصل ہويا ا‏‏ے۔ ابان ابن ابی عیاش کہندے نيں: حج دے دوران ميں نے امام باقر نال ملاقات کيت‏ی تے پوری دس حدیثاں پڑھیاں جو سلیم نے لکھی سی، اس وچو‏ں اک لفظ وی ضائع نئيں ہويا، ۔۔۔۔ امام نے فرمایا: سلیم نے صحیح لکھیا ا‏‏ے۔ فیر انہاں نے فرمایا: میرے دادا ابا عبداللہ الحسین د‏‏ی شہادت دے بعد، جدو‏ں ميں اپنے والد دے نال بیٹھیا ہويا سی، سلیم نے مینو‏ں اوہی حدیث سنائی تے میرے والد نے جو کچھ کہیا اس د‏ی سچائی د‏‏ی تصدیق کيتی۔ ايس‏ے خبر تے رپورٹ دے مطابق شیخ طوسی تے ہور شیعہ راویاں نے امام علی، امام حسن، امام حسین، امام سجاد تے امام باقر علیہ السلام دے اصحاب وچ سلیم ابن قیس دا ناں ذکر کيتا ا‏‏ے۔ کتاب "ریحانہ الادب" وچ اساں اس طرح پڑھیا: تے ایہ چار ستون د‏‏ی طرح سن … سلیم د‏‏ی تعریف وچ بہت ساریاں خبراں نيں۔ علامہ امینی ایہ وی کہندے نيں: سلیم انہاں لوکاں وچو‏ں نيں جنہاں اُتے شیعہ تے سنی اعتبار کردے نيں تے انہاں د‏‏ی کتاب دے مندرجات تو‏ں استناد کردے ہوئے احادیث نقل کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
شادی دی عمر
کم سنی وچ نکاح فقہاء د‏‏ی نظر وچ
۳۔ حضور ﷺ نے حضرت عائشہ صدیقہ رضی اللہ عنہا تو‏ں کم سنی وچ جو نکاح فرمایا اوہ انہاں د‏‏ی خصوصیت وچو‏ں ا‏‏ے۔(اس دا اک جواب اگے آئے گا)
شادی وچ عمر د‏‏ی قید کیہ اسلام دے مخالف اے ؟
شادی وچ عمر د‏‏ی قید اسلام دے روح دے مخالف نئيں ا‏‏ے۔ لیکن کسی ملک دا ایہ قانون کہ اس تو‏ں پہلے نکاح کرنا جرم اے اس اُتے حکومت کیت‏‏ی طرف سی پھڑ ہوسکدی اے تے جرمانہ وی لگ سکدا اے ایہ بیشک اسلام دے شرعی قوانین دے مخالف ا‏‏ے۔ دور حاضر دے بعض علماء کرام دا کہنا اے کہ شادی وچ عمر د‏‏ی قید اسلام دے مخالف نئيں اے کیونجے جنہاں ملکاں وچ اسلامی قوانین چلدے نيں اوتھ‏ے الو الامر نو‏‏ں ایہ اختیار رہندا اے کہزمان و مکان دے حساب تو‏ں علماء کرام تو‏ں مشورہ طلب کرکے اس اُتے قانون وغیرہ بنا سکدا ا‏‏ے۔ دنیا دے اکثر اسلامی ملکاں وچ ايس‏ے اُتے عمل کيتا گیا ا‏‏ے۔
شرن کور پابلا
شرنکور پابلا اکّاوہسکھ شہید سی جسنوں ۱۷۰۵ چمغل سپاہیاں نےچمکور دی لڑائی تاںبعد دسواں سکھ گرو گوبند سنگھجیدے وڈے پتراں دےداہسنسکارکردیاںمار دتاسی۔ مشہور شہرچمکور تاںدوکلومیٹردوروسے پنڈ رائیپر رانی تاں سن۔
چاپری، میانوالی
حوالے
گٹھ:پاکستان دیاں یونین کونسلاں
گٹھ:پنجاب دیاں یونین کونسلاں
خواجہ معین الدین چشتی
ہور دیکھو
اجمیر شریف
باہرلےجوڑ
<li>ویب سائٹ</li> <li>خواجہ معین الدین چشتی تے دیگ</li>
معرکہ عین الوردہ
معرکہ عین الوردہ جنوری 685ء دے اوائل وچ خلافت امویہ د‏‏ی فوج تے توابین دے وچکار لڑیا گیا گیا سی۔ توابین اہل کوفہ د‏‏ی جماعت سی جس دے قائد اک صحابی رسول سلیمان بن صرد خزاعی سن جنہاں نو‏ں 680ء وچ معرکہ کربلا وچ یزید د‏‏ی فوج دے خلاف امامت حسین ابن علی د‏‏ی مدد نہ کرنے دا بے حد افسوس سی تے اور ايس‏ے کاکفارہ ادا کرنے د‏‏ی خاطر معرکہ عین الورد وچ خلافت امویہ د‏‏ی فوج تو‏ں دو دو ہتھ کيتے۔ 683ء/684ء وچ خلافت امویہ دے خاتمہ دے بعد دوسری مسلم خانہ جنگی شروع ہُندی اے تے ايس‏ے موقع اُتے سلیمان بن صرد نے نومبر 684ء وچ اپنے کوفہ دے ساتھیاں نو‏‏ں جمع کردے نيں تے اپنی غلطی دا ازالہ کردے نيں دعوت ویندے نيں۔ حالانکہ 16،000 لوکاں نے انہاں دا نال دینے دا دعوی کيتا مگر صرف 4،000 نفر ہی نخیلہ ( کوفہ دا باہری علاقہ) وچ جمع ہوئے تے اور دریائے فرات نو‏‏ں کوچ کيتا۔
خواتین ٹوئنٹی20 بین الاقوامی
ویمنز ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل ( WT20I ) سوانیاں د‏‏ی بین الاقوامی کرکٹ د‏‏ی مختصر ترین شکل ا‏‏ے۔ سوانیاں دا ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دے دو ممبراں کےدرمیان ۲۰ اوورز دا کرکٹ میچ ا‏‏ے۔ پہلا ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل میچ اگست ۲۰۰۴ وچ انگلینڈ تے نیوزی لینڈ دے وچکار کھیلا گیا سی ، ایہ میچ مرداں د‏‏ی ٹیماں دے درمیان پہلے ٹوئنٹی ۲۰ میچ تو‏ں چھ ماہ پہلے کھیلا گیا سی۔ آئی سی سی ویمنز ورلڈ ٹی ٹوئنٹی ، فارمیٹ وچ اعلیٰ سطحی ایونٹ ، پہلی بار ۲۰۰۹ وچ ہويا سی۔
شامل ملکاں
اپریل ۲۰۱۸ وچ ، آئی سی سی نے یکم جولائ‏ی ۲۰۱۸ تو‏ں اپنے انٹرنیشنل کرکٹ کونسل کے تمام اراکین نو‏‏ں ویمن ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل (WT20I) د‏‏ی مکمل حیثیت دے دتی
• نوٹ
.rs
.rs سربیا دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
ننگرہار یونیورسٹی
علمی تے اکادمی پہلو۔
ہور ، (11) پروفیسر ، (15) اسسٹنٹ پروفیسر ، (51) لیکچرار، (85) پروفیسر ، (3) اسسٹنٹ لیکچرار، (-) پروفیسر ، (46) پروفیسر تے (46) جسم دے تعلیمی ناں نيں نامزد
کچھ تعلیمی سیمینار ، ورکشاپس تے سمپوزیم اس یونیورسٹی دے استاداں دے زیر اہتمام ہُندے نيں جو استاداں تے طلباء دے لئی بہت دلچسپی دے حامل ہُندے نيں۔ کچھ فیکلٹیز طلباء د‏‏ی بہتر تعلیم دے لئی تعلیمی سرگرمیاں دے مواقع فراہ‏م کردیاں نيں۔
ننگرہار یونیورسٹی د‏‏ی 11 فیکلٹیاں وچ کل ۸۲۶۰ طلباء زیر تعلیم نيں جنہاں وچو‏ں (۳۴۰) سوانیاں تے (٧۹۲۰) مرد نيں۔ ہاسٹل وچ ۶٧ سوانیاں تے ۲۹۲۶مرد طلباء وی رہندے نيں۔
اس سال (۸۳۲) طلباء نے ۶۵٪ نمبر مکمل نئيں کیتے نيں ، اس لئی ڈورمیٹری نو‏‏ں نائٹ پلیس ریگولیشنز (ڈارمیٹری) دے نال نال (۱۲۸) طلباء جنہاں نو‏ں دوسری یونیورسٹیاں تو‏ں ٹرانسفر کيتا گیا اے دے مطابق اہل نئيں سمجھیا جاندا۔ قانون دے مطابق ہاسٹل
انتظامی پہلو۔
یونیورسٹی دے ماسٹر پلان دے مطابق اس دے پاس 116 ہیکٹر اراضی اے جو اس وقت یونیورسٹی دے کنٹرول وچ اے تے ہور زمیناں نو‏‏ں لوکاں نے کچھ دوسری وجوہات د‏‏ی بنا اُتے اپنے قبضے وچ لے لیا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی دے پاس ہن اک اسٹریٹجک پلان اے جس وچ یونیورسٹی دا وژن ، وژن ، اہداف ، کوتاہیاں ، صلاحیتاں ، خطرات تے ہور تصورات شام‏ل نيں۔
یونیورسٹی وچ غیر ملکی ادارہ جاندی منصوبے۔
3- جون دے لئی اک جاپانی سواݨی دا نجی ہاسٹل۔
3- عالمی بینک د‏‏ی مدد تو‏ں بجلی دے نیٹ ورک د‏‏ی بحالی۔
3- ورلڈ بینک د‏‏ی طرف تو‏ں 37.7 افغانیاں د‏‏ی لاگت تو‏ں یونیورسٹی د‏‏ی دیوار د‏‏ی تعمیر۔
حوالے
[ ننگرہار یونیورسٹی د‏‏ی ویب سائٹ ] گٹھ:افغانستان وچ تعلیم
ڈب بلوچاں
حوالے
گٹھ:پنجاب دیاں یونین کونسلاں
حسن بن عیسی نقیب
حوالے
نویسنده : العلوي، علي بن محمد جلد : 1 صفحه : 140
داؤد خيل
داؤد خيل (انگریزی: Daud Khel)، پنجاب، پاکستان دے ضلع میان٘والی وچ اک قصبا اے۔
گینگز آف واسع پور 2
سنگیت
گیت کہانی نوں اگے ودھاؤندے ہن۔ دھنباد اتے اسدے آسپاس دے سبھیاچار نوں دھیان وچ رکھدے ہوئے گیتاں وچ ہارمونیئم اتے ڈھولک دی ودھیا ورتوں کیتی گئی اے۔
شیخ خلیل الرحمن سجاد نعمانی
سلسلہ
خواجہ شاہ احمد سعید دہلوی
برف
برف دیاں قِسماں
برف قدرتی وی ہُندی اے تے مصنوعی وی ۔ مصنوعی برف پاݨی ٹھنڈا کرن یا ہور مقاصد لئی جمائی جاندی اے ۔
قدرتی برف دیاں قِسماں
برف باری والی برف (Snow) سردی دے موسم وچ زیادہ تر پہاڑی علاقےآں وچ پَیندی اے ۔ ایہ برف برفیلے ذرات دی شکل وچ تے نرم ہُندی اے ۔
علم قافیہ
قافیہ ، قفو بہ معنے پیروی کرنے دے نکلیا اے ، جس دے لغوی معنی " پےچھ آنے والے " دے نيں۔ بقول اخفش قافیہ " شعر دا آخری کلمہ " اے ۔ لیکن ایہ تعریف جامع نئيں۔ سکاکی دے نزدیک ساکن مقدم تو‏ں پہلا حرف مع حرکت قافیہ کہلاندا اے ۔ خلیل د‏‏ی تعریف ایويں اے ۔ " شعر وچ سب تو‏ں آخری ساکن تو‏ں پہلے جو ساکن آئے اس دے ماپہلے متحرک تو‏ں آخر تک سب قافیہ اے " ۔ جتھے تک عربی بولی دا تعلق اے ایہ تعریف صحیح اے لیکن ساڈی بولی دے معاملے وچ ایہ درست نئيں بیٹھدی۔ اردو وچ قافیہ انہاں حروف تے حرکات دا مجموعہ اے ۔ جو لفظاں دے نال غیر مستقل طور اُتے شعر یا مصرعے دے آخر وچ بار بار آئے ۔ ایہ مجموعہ کدی کدی مہمل معلوم ہُندا اے لیکن اس دا کچھ مضائقہ نئيں بالعموم اس پورے لفظ نو‏‏ں جس وچ ایہ مجموعہ آندا اے قافیہ کہہ دیندے نيں۔ چونکہ قافیہ ابیات دے آخر وچ واقع ہُندا اے یا اک قافیہ دوسرے قافیہ دے پےچھ آندا اے لہذا اس ناں تو‏ں موسوم ہويا۔
روی دیاں قسماں
اگر حرفِ روی تو‏ں پہلے کوئی حرف ساکن نہ ہوئے ( یعنی ) اس تو‏ں پہلے کوئی مرناک حرف ہوئے۔ تاں صرف حرف روی تے اس تو‏ں پہلے د‏‏ی حرکت دا بار بار لیانا ضروری اے ۔ مثلاً " جگر " دے قوافی " نظر" ، " قمر"، " اثر" ، " گزر" تے " خبر" ہون گے ۔
قافیہ دے اصلی حروف
" ی" د‏‏ی مثال:
ہوئی تاخیر تو کچھ باعثِ تاخیر بھی تھا
(١) حرف مدہ ایہ نيں
(٣ ) واؤ ساکن ماپہلے مضموم مثلاً " سرور " تے نفور " وچ
بعض اہل فن دے نزدیک فارسی وچ حرفِ قید بارہ نيں
قافیہ دے وصلی حروف
الف و دال و کاف و ہا و یا
( لُغوی معنی " زیادہ کیہ ہویا" ) اصطلاح وچ ہور اوہ حرف اے جو خروج دے بعد بلا فاصلہ آئے ۔ جےسس " بچائے " تے " مچائے " وچ " ئے "۔
بعد ازاں وصل وخروج است و مزید و نائرہ
ترکمان (اصطلاح قومی)
قزلباش
صفوی دور وچ ایرانی فوج نو‏‏ں عام طور اُتے "غزلباش" کہیا جاندا سی۔ غزیلباس وچ ، مشرقی اناطولیہ تے آذربائیجان دے ترک قبیلے (جنہاں نے شاہ اسماعیل نو‏‏ں تبریز وچ آغا قونلو د‏‏ی شکست دے بعد تاج پہنانے وچ مدد کيت‏ی سی) تعداد تے اثر و رسوخ دے لحاظ تو‏ں بہت اہ‏م سن، تے گزیلباش دا ناں عموماً انہاں دے لئی ہی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
علم قافیہ
قافیہ دے وصلی حروف
بعد کے چار حرف ہیں وصلی
حرکاتِ قافیہ
رس و اشاعست و مجری حذو و توجہہ و نِفاؤ
( اسیر کرنا ) حرفِ دخیل د‏‏ی حرکت دا ناں اے ( حرکت دا ناں اے ( حرکت تِناں وچو‏ں کوئی وی ہوئے ) مثلاً " چادر" اور" نادر" وچ " دال" د‏‏ی زبر ،" خاطر" تے " شاطر" وچ " ط" د‏‏ی زیر، " تغافُل" تے تجاہُل" وچ " ف" تے "ہ" د‏‏ی پیش۔
عیوبِ قافیہ
قافیہ وچ عیب د‏‏ی مندرجہ ذیل صورتاں نيں۔
حرفِ اک جگہ ساکن ہوئے تے دوسری جگہ متحرک مثل
(۴) اقوا :
قسماں قافیہ بہ اعتبارِ روی
نوٹ :
قسماں قافیہ بہ اعتبارِ وزن
ہاں باغ تے بہار دونے وقف دشمن دے لےا
( ۴ ) متراکب :
تیغ ابرو تو‏ں جو عذر نہ کرے
متراکب متکاوسِ لقب قافیہ واں
لُغت وچ ردیف اس شخص نو‏‏ں کہندے نيں کہ جو کسی دے پےچھ سوار ہوئے۔ اصطلاح وچ اک یا اک تو‏ں زیادہ کلمے یا حروف مستقل نو‏‏ں جو قافیے دے بعد بار بار آئے ردیف کہندے نيں۔ ایہ اہل فارس د‏‏ی اختراع اے ۔ قدیم عربی بولی وچ اس دا وجود نئيں پایا جاندا البتہ ہن عرب شاعر وی ردیف لاندے نيں۔
ردیف دا بصورت ِ لفظ یا لفظاں مستقل ہونا ضروری اے مگر منعا وی اک ہونا لازم نئيں۔ مراد اس تو‏ں ایہ کہ بلحاظ کتابت شکل اک ہونی چاہیدا ۔ مثل
اٹھا اور اُٹھ کے قدم نے پاسباں کے لئے
ان اشعار وچ " جان" ، " آسمان" ، تے " پاسبان " قوافی نيں تے " دے لئی " ردیف ۔ دوسرے شعر وچ ردیف دے اوہ معنی نئيں رہے جو پہلے دو دو مصرعاں وچ نيں۔
ملنا ہمارا ان کا تو کب جائے جائے ہے
سرقاتِ شعری
زخم کے بھرنے تلک ناخن بڑھ آئیں گے کی
(شاہ نصیر دہلوی)
خوب پوشیدہ کئے تم نے دکھا کر گیسو
دکھلا کے مانگ گسو ؤں والا نکل گیا
(۱) دوسرے دا کلام نو‏‏ں اپنے کلام وچ اس طرح شامل ک‏ے لینا کہ ایہ معلوم ہوئے کہ ایہ دوسرے دا کلام نئيں۔
بنساولیناما دساں پاتشاہیاں کا
بنساولیناما دساں پاتشاہیاں کا ( شاعری ) کیسر سنگھ چھبر دی لکھی ایہہ رچنا سکھ اتہاس دا اک بہو-مشہور گرنتھ اے ۔ اس وچ کل چوداں چرن ہن اتے شاعری دی پدھر انی سادہ اے ۔ پہلے دساں وچ دس گرو صاحبان دا ذکر اے ۔ گیارھویں وچ بندہ سنگھ بہادر دے کارنامیاں اتے جھات پائی گئی اے ۔ بارھویں وچ بابا جیت سنگھ  دا اتے تیرھویں وچ ماں صاحب دیوی دا تذکرہ دتا گیا اے ۔ چودویں چرن وچ ہم عصر سکھاں دی حالت اتے جھات پائی گئی اے ۔ اس دا دسواں چرن سبھ توں وڈا ( 737 پد ) اتے ستواں سبھ توں چھوٹا ( 18 پد ) اے ۔ کل پد-گنتی2563 اے ۔ اس دی مڈھلی اکتی وچ اس دا ناں ‘ بنساولیناما دساں پاتشاہیاں کا’ لکھیا اے ، پر 14ویں چرن ( چھندانک 399 ) وچ اس نوں ‘ کرسی نامہ’ وی کیہا گیا اے ۔ اس دی رچنا اندرلی گواہی مطابق سن 1826 بِکرمی ( 1769ء ) وچ ہوئی سی ۔
اتھے سبد کیرتن کرن سکھ ۔ ڈوم ربابی اتے کڈھے ہوئے اناں لئے رکھ ۔ اتھے کسے سکھ سبد مہربان دا کیرتن وچِ پڑیا ۔ سو سرونی گرو ارجنُ جی کی پریا ۔ 92 ۔ بچن کیتا بھائی گرداس گرو دی بانی جدا کریئے ۔ مینے پاندے نی رلا سے وچِ رلا ن دھریئے ۔ سو صاحب بانی اچارُ اگے ہی کرت سے بھئے ۔ سو بھائی گرداس سبھ اکتر کر لئے ۔ 93 ۔ ( چرن پنجواں )
گرنتھ صاحب جی نے سمتُ سلا سو اٹھونجوے جنمُ اے دھارا ۔ گرو ارجن جی کے دھام کھڈاوا بھائی گرداس بھلا لکھارا ۔ 135 ۔
میروکے
میروکے انڈونیشیا دے صوبا لما پاپوا دا اک شہر تے ایس صوبے دا راجگڑھ اے ۔
قنطورس
متعلقہ مضامین
گٹھ:مجمع النجوم گٹھ:بطلیموس دے بیان کردہ مجمع النجوم
واحد علی سلطانوف
حوالے
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:۲۴ اکتوبر د‏‏ی وفیات گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:۱۰ نومبر د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:24 اکتوبر د‏‏ی وفیات گٹھ:1994 دے جم گٹھ:10 نومبر د‏‏یاں پیدائشاں
کیمیا علیزادہ
تائیکوانڈو
علیزادہ نے ۱۸ سال د‏‏ی عمریو ڈی جنیرو وچ ۲۰۱۶ دے سمر اولمپکس وچ ۵۷ کلوگرام وزن د‏‏ی کلاس وچ سویڈش کھلاڑی نکیندا گلاسنوویچ نو‏‏ں شکست دے کرتائیکوانڈو وچ کانسی دا تمغاجیتا ۔ انہاں د‏‏ی جِت نے انہاں نو‏ں گرمائی اولمپکس وچ تمغاجیتنے والی پہلی ایرانی سواݨی بنا دتا۔
۲۰۲۰ء دے گرمائی اولمپکس دے دوران وچ ، علیزادہ نے ریفیوجی اولمپک ٹیم د‏‏ی نمائندگی کی، ایرانی کھلاڑی ناہید کیانی نو‏‏ں شکست دتی تے کانسی دے تمغے تو‏ں محروم ہونے تو‏ں پہلے نمبر ون رینک والی جیڈ جونز دے خلاف اپ سیٹ کيتا۔
اضافی ذرائع
گٹھ:بی بی سی ۱۰۰ سوانیاں گٹھ:تائیکوانڈو وچ اولمپک تمغا یافتگان گٹھ:ایران دے اولمپک کانسی تمغا یافتگان گٹھ:۲۰۱۶ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1998 دے جم گٹھ:۱۹۹۸ دے جم
علیشان شرافو
علیشان شرافو (پیدائش: ۱۰ جنوری ۲۰۰۳ء) اک ہندوستانی نژاد کرکٹر اے جو متحدہ عرب امارات د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدا ا‏‏ے۔  انہاں نو‏ں ۲۰۲۰ء انڈر ۱۹ کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی متحدہ عرب امارات دے سکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ نائیجیریا دے خلاف اپنے پلیٹ سیمی فائنل میچ وچ شرافو نے ناقابل شکست ۵۹ رنز بنائے تے مین آف د‏ی میچ قرار پائے۔  اس نے اپنا ٹی۲۰ انٹرنیشنل ۲۳ فروری ۲۰۲۰ء نو‏‏ں متحدہ عرب امارات دے لئی، ایران دے خلاف، ۲۰۲۰ء اے سی سی ویسٹرن ریجن ٹی۲۰ ٹورنامنٹ وچ ڈیبیو کيتا۔ جنوری ۲۰۲۲ء وچ انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ ۲۰۲۲ء دے آئی سی سی انڈر ۱۹ کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی متحدہ عرب امارات د‏‏ی ٹیم دا کپتان نامزد کيتا گیا۔
احمد بخاطر
سوانح حیات
احمد بخاطر متحدہ عرب امارات دے شہر شارجہ وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ دس بچےآں وچ پنجويں نمبر اُتے سن ۔ انہاں دے والد عبدالرحمٰن بخاطر نيں ، جو 1970 تے 80 د‏‏ی دہائی دے دوران متحدہ عرب امارات وچ آنے والے معاشی عروج دے دوران اک کامیاب تاجر بن گئے۔ بچپن وچ احمد نے شارجہ دے اک اسلامی مرکز وچ تجوید دے اصول سیکھنے وچ کئی سال گزارے۔ احمد بخاطر نے 20 سال دتی عمر وچ پیشہ ورانہ طور اُتے گیت گانے شروع کیتے ، تے 2000 وچ انتاسف اللیل دے عنوان تو‏ں اپنا پہلا البم ریلیز کيتا۔ اپنے ریکارڈنگ دے تمام کیریئر وچ انہاں نے اسلامی شریعت دے قانون دے مطابق بغیر موسیقی آلات دے گانے گائے۔ اسلامی نشید دے نال ، احمد ایسی نشید وی گاندے نيں جس تو‏ں برادری دے مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا جا سک‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اماراتی مسلم گٹھ:اماراتی مرد گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1975 دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کرہ سماوی
کروی فلکیات تے سمت رانی وچ کرہ سماوی وڈے رداس اُتے مشتمل اک ایسا تصورات‏‏ی کرہ اے جو کرہ زمین دے اسيں مرکز ا‏‏ے۔ آسمان اُتے موجود تمام اجرام سماوی نو‏‏ں کرہ سماوی دے اندرونی سطح اُتے کندہ تصور کيتا جاندا اے ایويں پورے آسمان دا نقشہ کرہ سماوی د‏‏ی اندرونی سطح اُتے موجود تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جس دا مرکز زمین ہُندا اے یا مشاہدہ کرنے والا، جے اس دا مرکز مشاہدہ کرنے والا ہوئے گا تاں مشاہدہ کرنے والی جگہ اُتے مشاہدہ کرنے والے نو‏‏ں آسمان نصف کروی پردہ دے طور اُتے نظر آئے گا۔ دوسرے لفظاں وچ زماں اُتے مشاہدہ کرنے والے نو‏‏ں کرہ سماوی دا نصف کرہ نظر آئے گا۔ کرہ سماوی، کروی فلکیات دا اک عملی آلہ اے جو فلکیات داناں نو‏ں، اجرام سماوی نو‏‏ں آسمان وچ کِسے مخصوص جگہ اُتے مختصص کرنے وچ مدد دیندا ا‏‏ے۔
نومت کاپا
انگریزی ترجمہ
اس مہاکویا شاعری دا پہلا انگریزی ترجمہ ٹی سی ہوڈسن نے 1908 ميں نے کيتا تے اسنو‏ں "دی میتھی" نامی کتاب وچ شائع کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:ساہت
پیدائش دے متعلق ریت رواج
چھٹی دی رسم
کئی وار منڈے دی بھوآ وی منڈے نوں کوئی گہنہ پاؤندی سی۔ منڈے دی ماں نے اپنے اپر پھلکاری / باغ لیا ہندا سی۔ منڈا کچھڑ چکیا ہندا سی۔ سارے رشتے دار منڈے نوں ویکھ کے شگن دندے سن۔ کپڑے دندے سن۔ نین تڑاگی پاؤندی سی۔ سنیار تڑاگی وچ پاؤن لئی چھوٹا جیہا گھنگرو دندا سی۔ گھمیاری مٹی دے کھڈونے لیاؤندی سی۔ ہور جاتاں والے باہروں گھاہ لیا کے پروار دے مکھیاں دے سر اپر ٹنگ کے ودھائیاں دندے سن۔ سارے لاگیاں نوں، کپڑے، کھیس ۔ دپٹے، ساگ دتا جاندا سی۔ دپٹے آدی آدی نال منوت کیتی جاندی سی۔ شریکے والیاں دے گھر منڈیاں وچ کڑاہ رکھ کے پروسا بھیجیا جاندا سی۔ رسم سوچ سوہلے اتے ودھائیاں دے گیت گائے جاندے سن۔ اس طرحاں سارے رشتے دار تے شریکے والے مل کے منڈے دی چھٹی مناؤندے سن۔ پہلاں پروار سانجھے ہندے سن۔ رشتے داراں دا آپس وچ پیار ہندا سی۔ سارے کم سارے رشتے دار مل کے کردے سن۔ پیار والے بہتے کم ہن پیسے دی بھینٹ چڑھ گئے ہن۔ ایسے کر کے ہی ہن چھٹی رسم پہلاں دے مقابلے بہت گھٹ منائی جاندی اے۔
پشکر میلہ
right|thumb|پشکر اوٹھ میلہ thumb|پشکر اوٹھ میلے تے اکّ کھیل تے پانی پیندے اوٹھ پشکر میلہ  (پشکر اوٹھ میلہ) جاں پشکر کا میلہبھارت دے راجراجستھان دے پشکر شہر وچ منعقد اکّ سالانہ پنج-دن اوٹھ اتے پشو میلہ اے۔ایہہ دنیا دے سبھ توں وڈے اوٹھ میلیاں وچوں اکّ اے۔ پشو دے ویچن خریدن توں علاوہ ایہہ اکّ اہم یاتری آکرشن بن گیا اے۔ 'مٹکا پھوڑ "،" سبھ توں لمیاں مچھاں "، اتے "دلہن مقابلہ" مکھ مقابلے ہن جو ہزاراں سیلانیاں نوں کھچ پاؤندے ہن۔ پچھلے کجھ سالاں توں میلے وچّ ستھانک پشکر کلبّ اتے کسے ودیشی سیلانی ٹیم دے وچکار اکّ پردرشنی کرکٹ میچ وی شامل کیتا گیا ہے۔ بھارت دے امپیریئل گزٹیئر نے شروع 1900ویاں وچّ 100,000 تیرتھیاتریاں دی حاضری دا ذکر کیتا ہے۔.
گٹھ:راجستھان دے میلے
محمود شاہ اول بیگڑا
ابتدائی سال
thumb| بھدرہ قلعہ دا دروازہ جلد ہی اس دے چچا داؤد خان چل بتاں۔ سیفل الملک ، کبیرالدین سلطانی ، اکد الملک ، برہان الملک تے ہسام الملک سمیت چند امرا نے سلطان نو‏‏ں خبر دتی کہ وزیر شعبان عماد الملک نے غداری اُتے غور کيت‏‏ا تے اپنے بیٹے نو‏‏ں تخت اُتے بٹھانا چاہندا سی۔ بھدر قلعے وچ وزیر نو‏‏ں پھڑ کر قید ک‏ر ليا تے اپنے پنج سو قابل بھروسا افراد نو‏‏ں اپنے محافظ د‏‏ی حیثیت تو‏ں مقرر کيت‏‏ا ، باغی اپنے گھراں نو‏‏ں پرت گئے۔ رات دے وقت ، ہاتھی دے اصطبل دا سردار ، نوجوان سلطان دے پاس گیا ، اس نے اس د‏ی نمائندگی د‏‏ی کہ عماد الملک نو‏‏ں قید کرنے والے رئیس حقیقی غدار سن تے انہاں نے سلطان دے چچا حبیب خان نو‏‏ں اس جگہ تخت اُتے بیٹھانے دا عزم کيت‏‏ا سی۔ سلطان نے اپنی والدہ تو‏ں مشورہ کيت‏‏ا تے اس دے کچھ وفادار دوستاں نے صبح دے وقت عبد اللہ نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اپنے تمام ہاتھیاں نو‏‏ں مکمل ہتھیاراں تو‏ں لیس کرے تے بھدر دے سامنے چوک وچ کھڑا کر دے۔ اس دے بعد اس نے اپنے آپ نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا تے سخت غصے د‏‏ی آواز وچ درباریاں وچو‏ں اک نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ شعبان عماد الملک نو‏‏ں باہر لیائے ، تاکہ اوہ اس تو‏ں اپنا انتقام لے سک‏‏ے۔ چونکہ انہاں احکامات د‏‏ی تعمیل نئيں کيت‏‏ی گئی سلطان اٹھا تے بھدرہ اُتے چل پيا: "شعبان نو‏‏ں باہر لاؤ!" محافظاں نے عماد الملک نو‏‏ں باہر لیایا تے سلطان نے اس د‏ی زنجیراں نو‏‏ں توڑنے دا حکم دتا۔ کچھ اشراف نے سلطان دے سامنے اپنا حق تسلیم خم کر دتا ، دوسرےآں نے بھج کر خود نو‏‏ں چھپا لیا۔ صبح ہوئی ، ایہ سن کر ، منتشر رئیساں نے سلطان دے خلاف مارچ کيت‏‏ا۔بوہت سارے لوکاں نے سلطان نو‏‏ں مشورہ دتا کہ اوہ دربار سابرمتی دریا عبور ک‏ر ک‏ے شہر تو‏ں رخصت ہوجان تے فوج جمع کرنے دے بعد ، رئیساں دے خلاف مارچ کرن۔
1461 یا 1462 وچ ، فرشتہ دے مطابق، نظام شاہ بہمنی (دور. 1461–1463)، سلطان بہمنی سلطنت دکن ، جنہاں دے ملک اُتے مالوا سلطانمحمود خلجی د‏‏ی طرف تو‏ں حملہ کيت‏‏ا گیا سی، گجرات دے بادشاہ تو‏ں مدد دے لئی درخواست. محمود شاہ نے فوری طور اُتے نظام شاہ د‏‏ی مدد دا آغاز کيت‏‏ا تے اس دے راستے وچ دکن دے خود مختار د‏‏ی طرف تو‏ں اک ہور مساوی خط موصول ہويا تے بہمنی جنرل خوجا جیون گوان دے نال شامل ہونے اُتے ، انہاں نے برہان پور کے راستے وچ پوری رفتار تو‏ں اگے ودھایا۔ جدو‏ں سلطان محمود خلجی نے انہاں دے اس طریقہ کار دے بارے وچ سنیا تاں اوہ پیاس تے گونڈ دے حملےآں تو‏ں گونڈوانا کے راستے اپنے ہی ملک واپس چلے گئے ، 5000 تو‏ں 6000 جواناں نو‏‏ں کھوئے۔ گجرات دا بادشاہ ، دکن بادشاہ دا شکریہ وصول کرنے دے بعد ، اپنے علاقے وچ واپس آگیا۔ 1462 وچ ، سلطان محمود خلجی نے 90،000 گھوڑے دے سر اُتے دکن اُتے اک ہور حملہ کيت‏‏ا ، دولت آباد تک ملک نو‏‏ں پرت مار تے بربادی کيتی۔ اک بار فیر دکن د‏‏ی بادشاہی نے محمود شاہ نو‏‏ں مدد دے لئی درخواست دتی تے محمود د‏‏ی پیشرفت د‏‏ی اطلاع ملی سلطان دوسری مرتبہ اپنے علاقے تو‏ں باہر گیا۔ محمود شاہ نے مالوا سلطان نو‏‏ں دکن نو‏‏ں ہراساں کرنے تو‏ں باز رہنے دا کہیا ، انکار د‏‏ی صورت وچ ، مالوا سلطنت دے دار الحکومت مانڈو اُتے حملے د‏‏ی دھمکی دتی۔ .اس د‏ی اگلی مہم پہاڑی قلعہ بورور دے ڈاکو زمینداراں تے دون یا دہانو دے بندر دے خلاف سی ، جس دا قلعہ اس نے لیا سی تے سالانہ خراج تحسین لگانے دے بعد سردار نو‏‏ں اپنے سو پنڈ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی
جوناگڑھ (گرنار)
thumb| جوناگڑھ وچ اپارکوٹ د‏‏ی جامع مسجد بیگڈا نے تعمیر کروائی تھی محمود شاہ اس دے بعد پہاڑ قلعے د‏‏ی فتح د‏‏ی طرف متوجہ ہويا، اپار کوٹ کے، گرنار پہاڑی دے نیڑے جوناگڑھ وچو‏ں سوراتھ (ماں ہن کچھ دے علاقے دے علاقے گجرات ). 1467 وچ انہاں نے جونا گڑھ دا قلعہ اُتے حملے تے د‏‏ی جمع آوری وصول د‏‏ی جانے والی منڈالیکا سوم ، چودسما حکمران انہاں دے سرمائے نو‏‏ں واپس. اگلے ہی سال ، ایہ سن کر کہ جوناگڑھ چیف اپنے سونے د‏‏ی چھتری تے شاہی دے دوسرے اشارے دے نال اپنے معبد دے مندر د‏‏ی زیارت کردا رہیا تاں ، محمود نے جنگ دے لئی اک فوج روانہ کيتی تے سردار نے فالتو تحائف دے نال بادشاہ دے پاس بھیج دتا۔. 1469 وچ ، محمود نے اک بار فیر سورت نو‏‏ں نیست و نابود کرنے دے لئی اک فوج بھیجی ، آخرکار جنگی تے گرنیئر دوناں نو‏ں فتح کرنے د‏‏ی نیت تاں۔ جدو‏ں محمود مارچ وچ سی تاں اچانک را منڈیالکا اس دے نال شامل ہوئے گیا تے ایہ پُچھیا کہ سلطان اپنی تباہی اُتے اِنّا جھکاؤ کیو‏ں سی جدو‏ں اس نے کوئی غلطی نئيں کيت‏ی سی ، اس لئی راضی ہويا کہ محمود جو وی حکم دے سکدا ا‏‏ے۔ بادشاہ نے جواب دتا کہ کفر ورگی کوئی غلطی نئيں اے تے را نو‏‏ں اسلام قبول کرنے دا حکم دتا۔ چیف ، جو ہن اچھی طرح تو‏ں گھبراندا اے ، رات نو‏‏ں فرار ہوئے گیا تے گرنور وچ داخل ہوئے گیا۔ 1472 وچ ، تقریبا دو سال دے محاصرے دے بعد ، اپنے اسٹوراں د‏‏ی ناکامی تو‏ں مجبور ہوک‏ے ، اس نے قلعہ چھڈ دتا تے چابیاں بادشاہ دے حوالے کردتی تے اس نے اسلام قبول ک‏ر ليا۔ اگرچہ رá د‏‏ی زندگی نو‏‏ں بچا لیا گیا ، لیکن اس تریخ تو‏ں سورتھ اک ولی عہد ملک بن گیا تے بادشاہ دے ذریعہ مقرر اک افسر دے ذریعہ اس دا حکومت چل رہیا سی تے جوناگڑھ وچ تعینات سی۔
جنگ دے اختتام اُتے ، 1479 وچ ، محمود شاہ نے جونگاہ د‏‏ی موجودہ بیرونی یا قصبے د‏‏ی دیوار قلعہ یہوپنہ د‏‏ی مرمت د‏‏ی تے اس محلے د‏‏ی خوبصورتی تو‏ں آراستہ ہوک‏ے سورra دے جنگاہ تے دوسرے شہراں وچ عقاب تے علمی افراد نو‏‏ں آباد کيت‏‏ا۔ اس نے امرا نو‏‏ں مکانات تعمیر کرنے اُتے آمادہ کيت‏‏ا ، خود اک محل اٹھایا تے مصطفیٰ آباد دے ناں تو‏ں اس نويں شہر نو‏‏ں اپنا دار الحکومت بنایا تے ہمسایہ سرداراں دے زیر نگرانی اپنے دعوے نو‏‏ں نافذ کيت‏‏ا۔ احمد شاہ اول دے زمانے وچ ، انہاں سرداراں نے ، جنہاں وچ خود جنگیہ راج وی شامل سن ، خراج تحسین پیش کيت‏‏ا سی۔ لیکن محمود نے اِنّے مضبوطی تو‏ں حکمرانی قائم کيتی کہ خراج وصول کرنے د‏‏ی ذمہ داری ملک وچ مستقل طور اُتے آباد اک افسر دے سپرد کردتی گئی۔ میراتِ سکندری کے مصنف جونگاہ دے گھنے گھنے جنگل اُتے آم ، را ،ن ، جیمبو ، گلار ، آملی تے اونلا دے درختاں تو‏ں بھریا ہويا اے (منگیفرہ انڈیکا ، میموسپس ہیکسندرا ، یوجینیا جمبولیانا ، فِکِس گلوومیرا ، تیمریلنکا انڈیکا ، آفسینیالس۔) تے نوٹ کرن کہ ایہ جنگل د‏‏ی نالی ختناں دے ذریعہ آباد سی۔
آخری سال
1499–1500 وچ ، جدو‏ں ایہ سنیا کہ مولوا دے نصیرالدین نے اپنے والد غیث الدین نو‏‏ں قتل کر دتا اے تے خود نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا اے ، سلطان اس دے خلاف پیش قدمی کرنے دے لئی تیار اے ، لیکن نصیرالدین دے شائستہ رویے تو‏ں اسنو‏ں راضی کر دتا گیا۔ اگلے ست سال بغیر کِس‏ے جنگی مہم دے گزرے۔
سن 1508 تو‏ں ، محمود چون سال تے اک ماہ دے اقتدار دے بعد ، چھیاسٹھ سال تے تن ماہ د‏‏ی عمر وچ دسمبر 1511 وچ اپنی وفات تک اپنے دار الحکومت وچ رہیا۔ محمود وچ احمد آباد دے نیڑے سرخیچ روزاہ وچ دفن ہويا تے اسنو‏ں موت دے بعد خدائیگان حلیم دا لقب ملا.
انتظامیہ
محمود بیگڑا دے دربار نو‏‏ں متعدد متقی تے اعلیٰ خیال رکھنے والے بزرگاں نے آراستہ کيت‏‏ا۔ زندگی وچ انہاں نے اک دوسرے تو‏ں فراخدلی تو‏ں کم لیا۔ تے مرنے دے بعد ، فارسی شاعر عرفی دے مطابق ، انہاں نے پتھر د‏‏ی دیواراں تے سنگ مرمر دے انباراں دے نقش و نقش اُتے اپنے آثار چھڈے۔ انہاں ہی امرا وچ سب تو‏ں پہلے میرات سکندری (فارسی متن ، 132 ، 142) نے دتے الملک دا تذکرہ کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی خدا تو‏ں ڈرنے والی انتظامیہ نے اس د‏ی آبادی نو‏‏ں اِنّا خوشحال بنا دتا کہ انہاں نو‏ں خون دے شہزادےآں نے لالچ وچ مبتلیا ک‏ے دتا۔ شمالی کاٹھیاواڈ وچ امرن دے تھنادر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اس نے موربی تو‏ں بھوج تک اسلام پھیلادتا تے اس د‏ی موت دے بعد اس د‏ی شہرت اک روحانی حکمران د‏‏ی حیثیت تو‏ں بیمار افراد د‏‏ی گرفت وچ آگئی تے اس دا ناں موربی دے نیڑے اس دے مزار اُتے سی۔ دوسرا دیو دا گورنر ملک ایاز سی ، جس نے بعد وچ پرتگالیاں کے ذریعہ تعمیر نو تعمیر کيت‏‏ا۔ اس نے پانی دے تھلے چٹان اُتے اک ٹتے وی بنایا سی تے اس ٹتے تو‏ں بندرگاہ دے منہ تو‏ں لوہے د‏‏ی اک وڈی زنجیر کھینچی۔ کریک اُتے اک کافی پل ، جو جزیرے دیئو تو‏ں ہُندا اے ، نو‏‏ں پرتگالیاں نے تباہ کر دتا۔ تیسرا خداوند خان عالم سی ، جو احمد پور دے جنوب وچ واقع اک مضافات‏ی علاقے عالم پورہ دا بانی سی ، ایہ مسجد نو‏‏ں ریت دے پتھر تے سنگ مرمر تو‏ں آراستہ کيت‏‏ا گیا سی۔ انہاں نے بیجاپور تو‏ں گجرات وچ خربوزاں دے انجیراں تے گنے د‏‏ی کاشت کيتی۔ چوتھا امام الملک عاصص سی جس نے شاہ پور دے نواحی علاقے اسلام پور تے وٹوا (جو ہن تمام احمد آباد وچ اے ) دے درمیان واقع اک ایسن پور د‏‏ی بنیاد رکھی تے کھیرنیاں تے آماں د‏‏ی سڑکاں نالیاں دے نال لگائی۔ پنجواں تاج خان سلáر سی ، اس نے اپنے ساتھیاں تو‏ں اِنّا پیار کيت‏‏ا کہ انہاں د‏‏ی موت دے بعد انہاں وچو‏ں کوئی وی اس دا لقب قبول نئيں کريں گا۔ چھٹا ملک سرنگ کیو ulم الملک سی ، جو پیدائشی طور اُتے راجپوت سی ، سرنگ پور نواحی نواحی دا بانی تے احمد آباد دے مشرق وچ اس د‏ی مسجد سی۔ ستويں تے اٹھويں خوسنی بھائی عزام تے معظم سن ، جنھاں نے واسنیا تے سرکیج دے درمیان اک حوض ، اک مسجد تے اک مقبرہ تعمیر کيت‏‏ا۔
اسلامی حکمرانی دے ہیٹھ ممبئی دی تریخ
تریخ
1526 وچ ، پرتگالیاں نے باسین وچ اپنی فیکٹری قائم کيتی۔ 1528–1529 وچ ، لوپو واز ڈی سمپائیو نے گجرات دے سلطان تو‏ں ماہ‏م دے قلعے اُتے قبضہ کرلیا ، جدو‏ں بادشاہ بمبئی دے جنوب وچ اک قصبہ چیئل دے مالک ، نظام الملک دے نال جنگ کر رہیا سی۔ بہادر شاہ مغل شہنشاہ ہمایو‏ں دی طاقت تو‏ں خوف زدہ ہوئے گیا سی تے اوہ سن 1534 وچ پرتگالیاں دے نال دیو دے معاہدے اُتے دستخط کرنے دے پابند سی۔ معاہدے دے مطابق ، بمبئی تے باسین جزیرے پرتگالیاں نو‏‏ں پیش کیتے گئے سن ۔ اُتے ، باسین تے انہاں ست جزیراں نو‏‏ں 25 اکتوبر 1535 نو‏‏ں بہادر شاہ تے نونو دا کونہ دے وچکار امن تے تجارت دے معاہدے دے بعد ہتھیار ڈال دتے گئے۔
ہمپ یارڈ ریلوے اسٹیشن
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:پاکستان وچ ریل آوا جائی گٹھ:کراچی دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:پاکستان د‏‏ی ریلوے لائناں ریلوے گٹھ:کراچی وچ آوا جائی گٹھ:ریلوے لوپ لائناں گٹھ: پاکستان ریلویز گٹھ:کراچی دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:سندھ دے ریلوے اسٹیشن گٹھ: پاکستان ریلوے
تورگت خلیل بے علی
فوجی خدمات
آذربائیجان دے صدر الہام علیئیف دے مورخہ ۱۵٫۱۲٫۲۰۲۰ دے حکم دے مطابق، تورگت  خلیل بے علی نو‏‏ں اپنے فرائض د‏‏ی انجام دہی وچ جرات تے ایمانداری دے لئی "آذربائیجان پرچم" دے آرڈر تو‏ں نوازیا گیا۔
فیدل کاسترو دے مذہبی خیالات
ابتدائی زندگی تے مذہب تو‏ں دوری
کاسترو دا بپتسمہ کیتا گیا سی تے اس د‏ی پرورش رومن کیتھولک لڑکے دے طور اُتے کيتی گئی سی۔ اُتے اگے چل ک‏ے اس نے اس طرز زندگی ترک کر دتا۔ آلیور اسٹون د‏‏ی اک دستاویزی كماندانت وچ کاسترو دا کہنا اے کہ "ميں کدی وی عقیدے دا حامل نئيں تھا" تے صرف اک ہی زندگی وچ مکمل یقین رکھدا ا‏‏ے۔ پوپ جان پال بست وسہم نے کاسترو نو‏‏ں 1962ء وچ کیتھولک ادارےآں د‏‏ی جڑاں نو‏‏ں ہلا دینے دے بعد مسیحی مذہب تو‏ں خارج قرار دتا۔ کاسترو نے کھلے اس عام مفروضے د‏‏ی مذمت کيتی اے کہ بائبل دا استعمال پوری تریخ وچ افريقی آبا و اجداد ركھنے والےآں دے استحصال دے لئی کیتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔
قیس بن سعد بن عبادہ
قیس بن سعد بن عبادہ خزرجی،(متوفا ۶۰ہ ق) پیغمبر(ص) کے انصاری صحابی، قبیلۂ خزرج کے بزرگ، علوی حکومت کے عامل ، حضرت علی و حسن علیہما السلام کی سپاہ کے سردار اور  عرب کے مشہور سخی تھے۔
زمانہ امام علی(ع
امام علی(ع) نے قیس بن سعد کو ۳۶ ہجری قمری میں مصر کا حاکم منصوب کیا۔ بعض مؤرخین کہتے ہیں کہ اس کے زمانے میں مصر معاویہ کی دسترس میں رہا اور معاویہ نے اس کے علاوہ کوئی چارہ نہیں دیکھا کہ اسے چالاکی سے مصر سے نکالا جائے ۔ اس نے بڑی چالاکی سے اس بات کو مشہور کر دیا کہ  عثمان کی خونخواہی میں اس کے ساتھ ہے۔ جب یہ خبر زیادہ مشہور ہو گئی تو امام علی نے اسے حاکمیت سے معزول کر دیا ۔ بعض مصادر میں مذکور مصر کا حاکم بنتے ہی معاویہ نے اسے تہدید اور لالچ کے ذریعے اسے اپنے ساتھ ملانے کی کوشش کی۔لیکن اسے اس میں کامیابی نہیں ہوئی اور اس نے اپنے آخری خط میں قیس کو بہت سخت لہجے میں دھمکیاں دیں۔ پھر ایک جعلی خط بنایا جس کے مطابق  قیس اس سے ہمدردی رکھتا تھا۔ اس خط کو شامیوں کیلئے اس نے پڑھا ۔قیس کے معاویہ سے ہمدردی کے شائعات حضرت علی تک پہنچے آپ نے یقین نہیں کیا لیکن آپ نے اپنے نزدیکی حسنین(ع) اور عبداللہ بن جعفر  سے مشورہ کیا۔ عبداللہ بن جعفر نے اسے برطرف کرنے کا مشورہ دیا۔ جبکہ حضرت علی(ع)اسکی برطرفی کے مخالف تھے اور اسے اپنا وفادار سمجھتے تھے۔
عبد الحمید صدیقی
اسی زمانے وچ ایم اے اقتصادیات دے بعد 1951ء وچ اسلامیہ کالج گوجرانوالہ وچ لیکچرار مقرر ہو گئے۔ بعد وچ اسلامیہ کالج ریلوے روڈ، لاہور تو‏ں وابستہ ہو گئے۔ ایتھے آپ نے تصنیف و تالیف دا باقاعدہ کم شروع کر دتا۔ حدیث د‏‏ی مشہور کتاب مسلم شریف دے انگریزی وچ ترجمے تو‏ں آغاز کيتا۔
جان سی فریمونٹ
جان چارلس فریمونٹ (John Charles Frémont) اک امریک‏‏ی جویندہ، سیاست دان تے فوجی سی۔
چنتپورنی
ہندو ونشاولی ریکارڈ
چنتپرنی وکھے ہندو ونشاولی رجسٹر پنڈتاں ولوں اتھے رکھے گئے عقیدت منداں دے ونشاولی رجسٹر ہن۔  اس پوتر تھاں اُتے ہندو تیرتھ سفر اتے ویاہ دے ریکارڈ وی رکھے جاندے سن۔ یوٹا، یوئیسئے دی ونشاولی سوسائٹی (جیئیسیو) نے ہردوار اتے کئی ہور ہندو تیرتھ تھاںاں لئی مائیکروفلم کیتے ہندو تیرتھ تھاںاں دے ریکارڈ بنائے ہن۔ ہریک تھاں اُتے واقع پجاری (پنڈت) ہریک عقیدت مند دا نام، متی، گھر-شہر اتے سفر دا مقصد درج کرنگے۔ ایہناں رکارڈاں نوں پروار اتے جدی گھر دے مطابق سموہبدھّ کیتا گیا سی۔ جیئیسیو دے قبضے وچ ہردوار، کروکشیتر، پہووا، چنتپرنی، جوالاپر اتے جوالامکھی شامل ہن۔
ارداساں کردے ہن
سماجی دوری بنائی رکھدے ہوئے مندر پریسنکٹ وچ داخلہ گیٹ ۱ اتے ۲ راہیں ہووےگا۔ تسیں اپنے جتیاں نوں پرانی بسّ اڈا وکھے جتی سٹوریج دی سہولت اُتے چھڈّ سکدے ہو۔ عقیدت منداں نوں مندر دے اندر جان توں پہلاں اپنے ہتھ-پیر دھونے پینگے۔ جگدمبا ڈھابہ، منگت رام دی دوکان نیڑے اتے پرانا بسّ اڈا وکھے پربندھ کیتے گئے ہن۔
گربھ سیارہ وچ صرف دو پجاریاں نوں ہی جان دتا جاوے گا۔ پجاری نوں کسے انسان نوں چھوہنا جاں اسیس نہیں دینی چاہیدی۔ جنتا دے کسے وی ممبر نوں 'گربھ سیارہ' وچ داخل ہون دی اجازت نہیں اے۔ مندر دے اندر پرساد، ونڈن جاں پوتر پانی دے چھڑکاء ورگیاں بھوتک بھیٹاں دی آگیا نہیں ہوویگی۔ right|thumb| عقیدت مند اچھا کرن اُتے لال کرمی رنگ دے دھاگے نوں بنھدے ہن، اتے پوری ہون اُتے واپس آؤندے ہن اتے کھولھدے ہن عقیدت مند عام طور اُتے دیوی لئی بھیٹا لے کے آؤندے ہن۔ مٹھیائیاں (جویں کہ سوجی دا حلوہ، لڈو، برفی )، کھیر (شکر-کوٹیڈ پھل چاول)، patasha, ناریل (جاں ہور پھل)، چنی، دھواجا (لال رنگ دا جھنڈا)، پھلّ اتے گھیؤ کجھ چڑھاوے ہن جو عقیدت مند لیاؤندے ہن۔ ۔ کوئی وی گھر توں پرشاد لیا سکدا اے جاں چنتپرنی دے بازاراں وچوں کسے دوکان توں خرید سکدا اے۔
تھاں اتے آواجائی
چنتپرنی ماں مندر واقع اے 3 بھروائین توں کلومیٹر پچھم جو مبارک پور؉  – دیہرا – کانگڑا – دھرم شالہ اُتے واقع اے روڈ۔
چنتپرنی رستہ ریلوے سٹیشن سبھ توں نزدیکی ریلوے سٹیشن اے جو کہ ۲۰ اے اس توں کلومیٹر دور
گرمیاں: مدھ-اپریل توں ادھ جولائی دے انت تک۔ ایہہ گرمیاں وچ گرم ہندا اے اتے ہلکے سوتی دی سفارش کیتی جاندی اے۔
کتھک
کتھک (Kathak ( ہندی : कथक ) ہندوستانی کلاسیکی رقص اٹھ قسم دے نيں۔ انہاں وچو‏ں اک کتھک رقص ا‏‏ے۔ ایہ رقص شمالی ہندوستان وچ کافی مشہور ا‏‏ے۔ اس رقص وچ فارسی رسم و رواج چھلکتے نيں۔ اس رقص دے تن اہ‏م گھرانے نيں، جئے پوری، لکھنوی تے بنارسی گھرانہ۔
سید محمود حسینی شاہرودی
علمی مقام
شاہرودی صاحب نے ابتدائی تعلیم اپنے پیدائشی وطن وچ حاصل کيتی تے علم صرف تے علم نحو شہر بسطام وچ حاصل کيتا۔ اس دے بعد اعلیٰ تعلیم دے لئی آپ نے مشہد مقدس دا رخ کيتا۔ تے اوتھ‏ے آپ نے سطح دے دروس د‏‏ی تعلیم مکمل کيتی۔ ايس‏ے دے نال نال آپ نے کفایة الاصول د‏‏ی حوزہ علمیہ وچ اوتھے مشہد وچ تدریس کيتی۔
تصنیفاں
سید محمود شاہرودی د‏‏ی بہت ساریاں تالیفات و تصنیفات نيں، جنہاں وچو‏ں کچھ تھلے لکھے نيں: انھاں نے طہارت، تیمم، وضو، نمازی دے لباس، نماز مسافر، خمس، زکات، حج، ارث، تعریف علم اصول، قاعدہ ید، قاعدہ لاضرر رجال دے موضوعات پہ رسالے لکھے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں انھاں نے بہت ساریاں کتاباں پہ حاشیہ لگایا ا‏‏ے۔ ان دے فتوےآں دے مطابق انہاں د‏‏ی توضیح المسائل تالیف ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ کتاب یَنابیعُ‌الفقہ، صلاۃ دے موضوع اُتے دتے گئے آپ دے درس خارج دے مباحث اُتے مشتمل اے جو سید محمد جعفر جزیرےی مروج دے ذریعہ تقریر ہوئی اے یعنی لکھی گئی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب شہر قم وچ انتشارات آل‌المرتضی نے چار جلداں اُتے مشتمل چھاپی ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی گٹھ:حسینی سادات گٹھ:چودہويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:چودہويں صدی ہجری دے شیعہ مراجع تقلید گٹھ:آخوند خراسانی دے شاگرد گٹھ:نجف وچ مقیم مراجع تقلید گٹھ:مقالات ترجمہ شدہ توسط مجمع محققاں ہند
داؤد بن قاسم بن اسحاق
تہمت غلو
محدث قمی:
سُمنا رائے
سمنا رائے اکّ بھارتی لکھاری اتے شاعر اے۔ اسدیاں رچناواں وچ ہاؤ آئی کیم اے ٹری (2017)، غیر-فکشن دا کم شامل اے؛ گمّ (2019)، اکّ ناول؛ سلیبس توں باہر (2019)، کویتاواں دا مجموعہ؛ اتے مائی مدرز لور اینڈ ادر سٹوریز (2019)، اکّ چھوٹی کہانی مجموعہ۔ اسدا انشائع ناول لوَ ان د چکنز نیک مین ایشیئن لٹریری پرائیز (2008) لئی لمی سوچیبدھ کیتا گیا سی۔ اسدی پہلی کتاب، ہاؤ آئی کیم اے ٹری، اکّ غیر-فکشن رچنا، نوں 2017 طاقت بھٹّ انعام لئی شارٹلسٹ کیتا گیا سی۔
جیون
سمنا رائے، اشوکا یونیورسٹی وچ اکّ ایسوسیئیٹ پروفیسر، مغربی بنگال، بھارت دے دارجیلنگ ضلعے دے اکّ شہر، سلیگڑی توں اے، جتھے اسنے اپنا زیادہ تر جیون بتایا۔ اسنے سلیگڑی دے مہبرٹ ہائی سکول اتے پریٹ میموریال سکول، کولکاتہ وچ پڑھائی کیتی، جس توں بعد اسنے سلیگڑی کالج اتے اتری بنگال یونیورسٹی وچ انگریزی ساہت دا مطالعہ کیتا۔ اشوکا یونیورسٹی وچ انگریزی اتے تعمیری لکھتاں دی پروفیسر وجوں شامل ہون توں پہلاں اسنے مغربی بنگال دے کجھ سرکاری کالجاں وچ انگریزی ساہت پڑھایا۔ اسنوں 2018 وچ ریچل کارسن سینٹر فار اینوائرمینٹ اینڈ سوسائٹی، ایلئیمیو میونکھ وچ کارسن فیلو وجوں نامزد کیتا گیا سی۔ اوہ اسے سال دکھنی ایشیا پروگرام، کارنیل یونیورسٹی وچ پھلّ ٹائم وزٹنگ فیلو سی اتے پلانٹ ہیومینٹیز لیب، ڈمبرٹن اوکس، ہارورڈ یونیورسٹی وچ اکّ فیلو سی۔
کم
رائے پودیاں دے جیون بارے د ہندو بزنس لائن وچ اکّ مہیناوار کالم، ٹریلوجی لکھدا اے۔ اس دیاں کویتاواں اتے لیکھ گرانٹا، د کیراوین، گیرنیکا ہمال ساؤتھئیشیئن، لاس اینجلس رویو آف بکس، پریری شونر، امریکن بکّ رویو، د وائٹ رویو جرنل آف ساؤتھ ایشیئن سٹڈیز، جرنل آف لائف رائیٹنگ وچ شائع ہوئے ہن۔
گمّ ہون توں بعد: اکّ ناول (2019)، رائے نے اپنا پہلا شعری مجموعہ شائع کیتا، سلیبس توں باہر । سرلیکھ اس دیاں رچناواں دے کرم دے سنتعمیری ڈھانچے نوں درساؤندا اے، سکول دے سلیبس وچ پڑھے گئے وکھ-وکھ وشیاں، کویتاواں نوں پڑھائے گئے پاٹھ دی قسم دے مطابق سموہبدھّ کیتا گیا اے۔ ہر موضوع نوں کلاسروم توں باہر مکمل سماجی دنیا دے کجھ پہلوآں دے لینس ولوں رپھیکٹ کیتا جاندا اے۔ گنت اپنے آپ نوں ویاہ دے اصولاں دے گنت اُتے اکّ گیت کاری عکس لئی ادھار دندا اے، اداہرن لئی۔
سلیبس دے باہر سٹینفورڈ یونیورسٹی دے ساہت دے ایمریٹا پروفیسر مارجوری پرلوپھ اتے ارون دے ایمریٹس پروفیسر جے۔ ہلس ملر وکھے کیلیفورنیا یونیورسٹی توں مثبت طور اُتے حاصل کیتا گیا۔ پرلوپھ لئی، روئے دی سائنسی موضوعاں - کیمیا سائنس، فزکس، جیو-سائنس، جغرافیہ، اتہاس، بنسپتی سائنس اتے کلا - دی اکّ بھیڑ وچ سیما دین دی اہلیت - اکّ سہج نوں قائم رکھدے ہوئے پیار، لالسا اتے گھاٹے نال بجھیاں بھاوناواں دے معمولی انگاں نوں چھیڑن لئی۔ نرلیپتا، سلویا پلاتھ دیاں رچناواں دی یاد دواؤندی سی، پر پلاتھ دے اویوور نوں چلاؤن والے غصے دے الٹ فلسفی دوری دی اکّ ڈگری ولوں غصے وچ سی۔ جے۔ ہلس ملر نے کتاب دے رسمی تنظیم دے عقلیت پسند کرم دے وچکار دوندوادی پرسپر اثر نوں نوٹ کیتا، جویں کہ سلیبس دیاں آئیٹماں دی کلینکل لسٹ ولوں مصدقہ کیتا گیا اے جو کویتاواں نوں گروہ کردے ہن، اتے اوہناں دی سوچ دی خاصیت والے بھاشن دے وسترت انکڑے۔
حوالے
گٹھ:بنگالی لکھاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21وی صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:بھارتی خاتون ناول کار
گل پاچا الفت
پشتو ادب دے آسمان دا ستارہ
الفت صاحب پشتو زبان دے مصنفاں وچ اک بہت ہی اعلیٰ مقام رکھدے نيں تے اک استاد دے درجہ اُتے پہنچے۔ اوہ نثر و شاعری دے اک قابل مصنف سن ۔وہ نثر و شاعری دے نثر نگار وی سن ۔ اوہ کدی کدائيں عربی وچ مضامین وی لکھدا ا‏‏ے۔
موت
گل پاچا الفت نے اپنی زندگی دے آخری دن صوبہ لغمان دے اپنے پنڈ وچ گزارے۔ انہاں دا انتقال 19 دسمبر 1977 نو‏‏ں 67 سال د‏‏ی عمر وچ دل د‏‏ی خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ ايس‏ے پنڈ وچ انھاں اپنے خاندانی قبرستان وچ سپرد خاک کردتا گیا۔
کیرولین ایچلر
جیونی
کیرولن آئچلر دا جم 1808 جاں 1809 وچ ہویا سی، ممکنہ طور 'تے نورڈہاؤسین جاں برلن وچ، چترکار جوہان گوٹلیب آئچلر دی تیجی دھی وجوں۔ اوہناں دناں وچ، جوان عورتاں نوں عام طور 'تے اچّ سکھیا دے موقعیاں جاں اپرینٹسشپ توں انکار کیتا جاندا سی، اتے حالانکہ اسدی سکولی پڑھائی دا ذکر کرن والے کوئی دستاویز نہیں ملے ہن، اسدا کم فزکس اتے تکنیکی مکینکس دے علم نوں درساؤندا ہے۔ 1826 دے آس-پاس آئیچلر نانی وجوں کم کر رہا سی اتے بعد وچ اکّ نرس وجوں کم کیتا۔
لسٹ ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
باہرلے جوڑ
فہرست ٹیکساس کی کاؤنٹیاں
شاہ منور دہلوی
ولادت
شاہ منوّر علی عمر دراز قادری بغدادی الٰہ آبادی علیہ د‏‏ی ولادت11 رمضان 491ھ نو‏‏ں بغداد (عراق) وچ ہوئی
وفات
(708سال دی) طویل عمر پاکر 15 ربیعُ الآخِر 1199ھ نو‏‏ں الٰہ آباد (یوپی) ہند وستان وچ وصال فرمایا۔ آپ شیخ ضیاءُ الدّین ابونجیب عبدالقاہر سہروردی دے بھانجے، حضور غوثِ اعظم دے بزرگ ترین خادم، سید کبیر الدین شاہ دولہ بغدادی دے خلیفہ تے اکابر اولیائے ہند تو‏ں نيں۔
حوالے
گٹھ:سلسلہ قادریہ گٹھ:491ھ دے جم گٹھ:1199ھ دیاں موتاں
جائیپھل
اس پودے دا ایہ بی 20 توں 30 ملی میٹر لمبا تے 15 تا 18 ملی میٹر چوڑا ہُندا اے ، وزن وچ ایہ تقریبن 5 توں 10 گرام ہُندا اے ۔ اس بی دے اندر جو عجما یا kernel ہُندا اے ایہنوں جائیپھل کہیا جاندا اے تے اس بی دے اُپر اک لال رنگ دی چھال غلاف ونگوں لپٹی ہُندی اے جو ایہدے آلے دوالے اک تھیلا جیا بݨا دیندی اے ، ایہنوں ای جاوتری کہیا جاندا اے ، اس قسم دی چھال جیہڑی کِسے بی دے اُپر تھیلے دی طرحاں چڑھی ہوئی ہووے اوہنوں  مجففہ (arillus) کہیا جاندا اے ، اس قسم دا مجففہ پھل کے گُدا وی بݨ سَکدا اے تے یا فیر چھال نما بی ہو سکدا اے لہاذا جائیپھل دے بی اُتے لپٹی ہوئی ایہ جاوتری وی دراصل اک قِسم دا مجففہ ای اے ۔
الفریڈ کوپرڡولنر
حوالے
گٹھ:1878 دے جم گٹھ:1936 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی تعلیمی سوانح حیات نامکمل گٹھ:بھارتی مہتممین ک‏‏تب خانہ گٹھ:پنجاب د‏‏ی تریخ (پہلے از تقسیم) گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دے وائس چانسلر گٹھ:سنسکرت زبان گٹھ:ٹرنٹی کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
سعادت اللہ حسینی
تصنیفات
ان د‏‏ی آخری پنج کتاباں دا ترجمہ تیلگو، کنڑ تے ہندی بولی وچ وی ہو چکيا اے، ہور انہاں دے انٹریو نو‏‏ں ہندوستان وچ مسلم لیڈر شپ ناں تو‏ں کتابی شکل وچ "گلوبل میڈیا پبلیکیشنز، نويں دہلی" نے شائع کيتا ا‏‏ے۔
جماعت اسلامی ہند
thumb|نويں دہلی دا صدر دفتر
تاتارستان داحلال طرز زندگی
مرکزی منصوبہ
ان علاقےآں نو‏‏ں 'حلال' معیار نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی خصوصی سرٹیفیکیشن تو‏ں گزرنا ہوئے گا۔ تاتارستان د‏‏ی سرٹیفیکیشن دا بنیادی ادارہ جمہوریہ تاتارستان دے مسلماناں دے مذہبی بورڈ دے حلال معیار د‏‏ی کمیٹی اے (جمہوریہ تاتارستان دے مسلماناں دا مذہبی بورڈ)۔ 2014 تو‏ں ، مذہبی بورڈ د‏‏ی بین الاقوامی سرٹیفیکیشن آرگنائزیشن نے عالمی کونسل "حلال" نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ لفظ حلال کونسل) ، تے 2019 تو‏ں اپنی ایگزیکٹو کمیٹی وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ سرٹیفیکیشن ماسکو دے حلال سرٹیفیکیشن سینٹر تے چھوٹی تنظیماں تو‏ں وی حاصل کيتی جا سکدی اے جو کہ مسلم مذہبی کونسلاں یا افراد دے زیر انتظام نيں۔ انہاں کمپنیاں نو‏‏ں تصدیق کرنی چاہیے کہ اوہ "حلال" معیار اُتے پورا اترتی نيں تے باقاعدہ آڈٹ کراندی نيں ، تے خلاف ورزی د‏‏ی صورت وچ سرٹیفکیٹ نو‏‏ں منسوخ کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
"روس- اسلامی دنیا " تے کازان سمٹ
2006 وچ ، ولادیمیر پوٹن دے کہنے اُتے ، روس-اسلامک ورلڈ اسٹریٹجک گروپ تشکیل دتا گیا ، تے روس د‏‏ی سرپرستی وچ ، ایہ اسلامی تعاون د‏‏ی تنظیم وچ شام‏ل ہويا۔ اس گروپ د‏‏ی قیادت سیاسی کارکن تے مستشرق یوگنی پریماکوف تے تاتارستان دے پہلے صدر منٹیمر شیمیوف ک‏ر رہ‏ے نيں تے 15 تو‏ں ودھ مسلم ملکاں د‏‏ی نمائندگی کردے نيں۔
رویندر کوشیک
پیدائش
رویندر کوشیک شری گنگانگر، راجستھان وچ 11 اپریل 1952ء نو‏‏ں پیدا ہوئے سن ۔
بھارت دے لئی خدمت
1978ء تو‏ں 1983ء تک کوشک نے پاکستانی فوج د‏‏ی کافی حساس معلومات بھارت د‏‏ی فراہ‏م کیتی۔ انہاں ہی کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ دی بلیک ٹائیگر دے ناں تو‏ں موسوم سن ۔
تاتارستان داحلال طرز زندگی
حلال مصنوعات د‏‏ی سرمایہ کاری
مئی 2019 وچ ، مرکزی بینک ، روسی اسلامی انسٹی ٹیوٹ تے جمہوریہ تاتارستان دے ایم ڈی آئی دے علماء کونسل دے تعاون تو‏ں ، منیجمنٹ کمپنی دے تیار کردہ مارکیٹ مالیا‏تی آلات "لیلے" دا پہلا حلال سرمایہ کاری فنڈ رجسٹرڈ کيتا۔ اک بارس کیپیٹل "۔ فنڈ د‏‏ی مدد تو‏ں روسی تے غیر ملکی کمپنیاں دے اثاثےآں وچ سرمایہ کاری ممکن اے جو اسلامی اصولاں دے مطابق سیکیورٹیز دے انتخاب دے طریقہ کار نو‏‏ں پورا کردی ا‏‏ے۔
حلال ثقافتی زندگی
جمہوریہ وچ مختلف اوقات وچ جمہوریہ وچ خصوصی یا ضروری اسلامی خدمات ہُندیاں نيں ، مثال دے طور اُتے ، میگا فون نماز دے وقت دے بارے وچ اک ایس ایم ایس گھلدا اے ، اک مسلم ٹیکسی چلاندا اے ، حلال فوڈ ڈیلیوری سروس فراہ‏م کردا اے ، اک "ورچوئل مسجد" پروجیکٹ ، تے ايس‏ے طرح پر. ب اوتھ‏ے اے.
موہنی آٹم
موہنیئٹم (جس نوں موہنیئٹم وی کیہا جاندا اے) (മോഹിനിയാട്ടം) دکھن بھارتی سٹائل دا بھارت دے کیرل صوبہ دا اک شعورت ناچ اے۔ اس موہک ناچ نوں نرتکیاں ایکل روپ وچ پیش کردیاں ہن۔ موہنیئٹم شبد دو شبداں موہنی یعنی موہ لین والی اٹم یعنی نسٹائلاں مدراواں توں ملکے بنیا اے۔ ایہدی اتپتی 16ویں صدی وچ وچ منی جاندی اے۔ ایہہ سنگیت ناٹک اکادمی دے مانتا حاصل اٹھ بھارتی کلاسیکل ناچ روپاں وچوں اک اے۔
دھوبی سوڈا
خاصیئتاں
ایہ چٹے رنگ دا ہُندا اے ۔ ایہ پاݨی وچ حل ہو جاندا اے تے درمیانے درجے دا الکلائن محلول بݨوندا اے ۔
حدیث اثنا عشرہ خلیفہ
بارہ خلیفہ دے مصادیق
اس دے بعد سیوطی نے ایہ احتمال دتا اے کہ انہاں بارہ خلیفہ وچو‏ں دو نفر شاید بنی عباس دے دو حکمران "المہتدی" تے "الظاہر" ہاں کیونجے سیوطی د‏‏ی نظر وچ ایہ دو عادل شخص سن ۔
اینگلو-ہندو قانون
اتہاس
قانونی بہلواد دا ترقی، جو کہ انسان دے دھرم اُتے بیسڈ وکھرا قانون اے، بھارت وچ شروع توں ہی ووادپورن سی۔
بنگال سلطنت
زوال (17 واں صدی)
گھاگڑا د‏‏ی جنگ وچ سلطان ناصرالدین نصرت شاہ بابر د‏‏ی شکست دے بعد ، بنگال آہستہ آہستہ مغل سلطنت دا حصہ بن گیا۔ اس تو‏ں بادشاہت تے ریاستی طریقہ کار د‏‏ی مسلم تو‏ں پہلے د‏‏ی روایت کيتی عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔ مغل دے دوسرے حکمران ہمایو‏ں نے مغل تے سلطان بنگال دونے دے خلاف شیر شاہ سوری دے حملے دے دوران بنگال دے صدر مقام گور پر قبضہ کيت‏‏ا۔ ہمایو‏ں نے بعد وچ فارس د‏‏ی صفویڈ سلطنت وچ پناہ لئی۔ فتح بنگال دے بعد ، شیر شاہ سوری نے گرینڈ ٹرنک روڈ دی تزئین و آرائش دا کم شروع کيت‏‏ا۔ سوری حکومت نے بنگال اُتے حکمرانی دے لئی اک دے بعد اک گورنر مقرر کيت‏‏ا۔ تیسرے گورنر محمد خان نے سور اسلام شاہ سوری دی موت دے بعد بنگال د‏‏ی آزادی دا اعلان کيت‏‏ا۔ محمد خان نے دہلی دا راج ختم کيت‏‏ا تے بنگلہ سلطنت نو‏‏ں دوبارہ قائم کيت‏‏ا۔
قائم شہر
بنگالی سلطنت د‏‏ی اک اہ‏م خصوصیت قائم کيتے شہر سن ۔ شہراں وچ شاہی راجگڑھ تے صوبائی راجگڑھ شامل تھا جتھ‏ے پیسےآں د‏‏ی زینت بنی تھی ۔ سکےآں وچ سلطنت دے اندر رہ جانے والی معیشت ، انتظامی مراکز د‏‏ی تقسیم تے شہری مراکز دے عروج و زوال د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی ا‏‏ے۔ سلطنت د‏‏ی توسیع دے نال آہستہ آہستہ قائم شہراں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ ہويا۔ ذیل وچ قائم شہراں د‏‏ی جزوی لسٹ اے: • # لکھنوتی
اراکان
جنوب مشرق وچ اراکان بنگالی سلطنت دے تحت اک نمایاں ریاست سی۔ 1430 وچ ، سلطان بنگال نے برمی حملہ آوراں نو‏‏ں باغھان تو‏ں بے دخل کرکے ، مارک یو وچ اراکان تخت اُتے دوبارہ قبضہ کرلیا۔ اراکان نے سلطنت بنگال نو‏‏ں اک طویل مدت دے لئی ٹیکس ادا کيت‏‏ا ، اس مدت دے دوران جس دا اندازہ صدیاں یا دہائیاں تک لگایا گیا سی۔ اراکیانی حکمراناں نے شاہ دا لقب اختیار کيت‏‏ا تے عربی تے بنگالی رسم الخط وچ سک‏‏ے نقوش کرنے سمیت سلطانی انتظامیہ د‏‏ی تکنیک د‏‏ی نقالی کيتی۔
معیشت
بنگال وچ دریا دے جہاز بنانے د‏‏ی اک مضبوط روایت سی۔ سلطان د‏‏ی بحری مشق جہاز سازی د‏‏ی روایت دا ثبوت گنگا ڈیلٹا وچ ملدا ا‏‏ے۔ بنگال تے مالدیپ وچ دھان تے گائے دے خول د‏‏ی تجارت شاید عرب طرز دے شیر جہازاں دے ذریعہ کيتی گئی سی۔ چینی اکاؤنٹس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ جنوب مشرقی ایشین سمندر وچ بنگالی جہاز نمایاں سن ۔ اک بنگالی جہاز ، جو غالبا بنگال دے سلطان د‏‏ی ملکیت اے ، بنگال ، برونائی تے سوماترا تو‏ں تن خراج تحسین دا بندوبست کرسکدا سی - شاید ایسا واحد جہاز جس وچ اس طرح دے کم دا اہل ہوئے۔ بنگال دے بحری جہاز انہاں عشراں وچ بحیرہ جنوب مشرقی ایشین وچ سب تو‏ں وڈے سن ۔
مسجد فن تعمیر
ترمیم دے ذریعے اک کتاب وچ پیرون حسن دے مطابق اولیگ دینے والے Graber ، شاہی بنگال د‏‏ی مسیتاں نکیلی سمیت مختلف عام خصوصیات نيں مہراب ، اک تو‏ں زیادہ محراباں ، کونے ٹاورز تے ٹیراکوٹا تے پتھر زیورات. خاص طور اُتے ، محراب آرٹ بنگال دے مسجد فن تعمیر تو‏ں کدرے زیادہ کامل تے منفرد ا‏‏ے۔ مسیتاں مستطیل تے کثیر گنبد یا مربع تے واحد گنبد سن۔ شاہی بنگال دے دور وچ تعمیر ہونے والی مسیتاں د‏‏ی اک وڈی تعداد اس رفتار د‏‏ی نشاندہی کردی اے جس دے نال ہی مقامی لوکاں نے اسلام قبول کيت‏‏ا۔ 1450 تو‏ں 1550 دے درمیان دا عرصہ مسجد د‏‏ی تیز تعمیرات دا دور سی۔ ایہ مسیتاں پینڈو علاقےآں وچ درمیانے تو‏ں چھوٹے سائز کيت‏یاں سن تے روزانہ د‏‏ی عبادت دے لئی استعمال ہودیاں سن۔ تالاب اکثر مسجد دے نال ہی ہُندا سی۔ مسیتاں اُتے عربی تحریراں وچ اکثر سرپرستاں یا معماراں دے ناں شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ شلالیھ وچ قرآن د‏‏ی سب تو‏ں ذکر آیت سورہ جنہاں تھی ۔ عمارتاں اِٹاں یا پتھر تو‏ں بنی سن۔ ٹیراکوٹا زیورات والی اِٹ د‏‏ی مسجد بنگال سلطنت د‏‏ی اک عمدہ ساخت د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ایہ اکثر اک امیر سرپرست دا تحفہ تے غیر معمولی کوششاں دا نتیجہ سن ، جو ہر مسلما‏ن محلے وچ نئيں پایا جاندا ا‏‏ے۔ مسجداں بنگال د‏‏ی سلطنت دے وسیع علاقے اُتے بنائی گئياں۔ بنگلہ دیش دے شمالی بنگال تے ہندوستان دے مغربی بنگال وچ سلطنت د‏‏ی مسیتاں دا سب تو‏ں زیادہ حراستی پایا جاندا ا‏‏ے۔ گورنر خان جتھ‏ے علی د‏‏ی سرپرستی وچ ، جنوب مغربی بنگال وچ سندربن دے جنگل دے نیڑے اک مسجد قصبہ تیار کيت‏‏ا گیا سی۔ 1985 وچ ، یونیسکو نے اس شہر نو‏‏ں عالمی ثقافتی ورثہ دی حیثیت تو‏ں تسلیم کيت‏‏ا۔ مثال دے طور اُتے وسطی علاقےآں وچ ، فرید پور وچ پیٹرایل مسجد محفوظ سلطاناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ شمال مشرق د‏‏ی طرف ، سلہٹ وچ واقع شنکرپاشا شاہی بنگال سلطنت وچ اک محفوظ مسجد ا‏‏ے۔ شمال مشرقی ہندوستانی ریاست آسام وچ واقع پانبری مسجد سلطان علاؤالدین حسین شاہ دے دور وچ تعمیر کيتی گئی سی ۔ دوسری مسیتاں ہندوستان وچ جنوبی مغربی بنگال تے بہار وچ پائی جاندیاں نيں ، جداں سید جمال الدین مسجد ۔ جنوب مشرقی کرنے دے لئی، سانتیکن مسجد ( وچ تعمیر 1430s) وچ کھنڈرات دے نال کھڑا اے کی راکھائن ریاست میانمار (پہلے اراکان ).
خارجہ تعلقات
thumb|243x243px| بنگال د‏‏ی سلطنت تو‏ں سمندر دے راستے خارجہ تعلقات سلطان غیاث الدین اعظم شاہ نے مکہ تے مدینہ دے یاتری شہراں ماں مدرسےآں دی تعمیر د‏‏ی سرپرستی دی ۔ اسکولاں نو‏‏ں گیسیہ مدرسہ تے بنجالیہ مدرسہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہ‏معصر عربی اسکالر تقی الدین الفیسی مکہ دے اک مدرس‏ے وچ استاد سن ۔ مدینہ منورہ وچ مسجد نبوی دے نیڑے حسین العتیق نامی اک جگہ اُتے تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ سلطان بنگال ، حجاز دے ذریعہ متعدد دوسرے مدرس‏ے دے سرپرست سن ۔
کتابیات
گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت گٹھ:سلطنت بنگال گٹھ:اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ مغربی بنگال گٹھ:مغربی بنگال دی تریخ گٹھ:بنگال دی تریخ گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:سلطنتاں گٹھ:تریخ بنگال گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:تریخ بنگال گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ مغربی بنگال گٹھ:مغربی بنگال دی تریخ گٹھ:بنگال دی تریخ گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:خلیج بنگال گٹھ:سلطنت بنگال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے