cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جمہوریہ افغانستان
thumb|ثور انقلاب جمہوریہ افغانستان (Republic of Afghanistan) (پشتو: د افغانستان جمهوریت) پہلی افغان جمہوریہ دا ناں سی، جو 1973 وچ سردار داؤد خان دے شاہ افغانستان محمد ظاہر شاہ نو‏‏ں معزول کرنے بعد قائم ہوئی۔
سید جعفر رضا نقوی
ایسرا المصطفیٰ یونیورسٹی
آپ ایسرا المصطفیٰ یونیورسٹی دے سرپرست نيں۔
باہرلے جوڑ
http://abna.ir/data.asp?lang=6&id=230042
https://www.jafariapress.com
حوالے
گٹھ:علمائے شیعہ
پرچم(سیاسی جماعت)
حوالے
گٹھ:افغانستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں
رومانہ بشیر
رومانہ بشیر سوانیاں تے اقليتی حقوق تے مذہبی رواداری دے لئی پاکستانی کمیونٹی د‏‏ی کارکن نيں ۔ رومانہ راولپنڈی وچ پیس اینڈ ڈویلپمنٹ فاؤنڈیشن د‏‏ی سابقہ ایگزیکٹو ڈائریکٹر نيں تے انہاں نو‏ں بینیڈکٹ شانزدہم نے مسلماناں دے نال مذہبی تعلقات دے لئی کمیشن دے مشیر دے طور اُتے مقرر کيتا سی۔
سرگرمی
رومانہ ، جو کیتھولک سواݨی نيں ، نے 1997 وچ نچلی سطح اُتے کم کرنا شروع کيتا ، تے برادری دے نال بین المذاہب ہ‏م آہنگی تے سوانیاں د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی کم کيتا۔ اوہ کرسچن اسٹڈی سینٹر کی رکن سن ، جو اظہار رائے ، انصاف ، وقار تے مساوات نو‏‏ں فروغ دیندی نيں۔ راولپنڈی وچ ،رومانہ کرسچن اسٹڈی سینٹر وچ بطور ٹرینی شامل ہوئیاں تے بعد وچ انہاں نو‏ں 2009 وچ ترقیا‏ت‏‏ی پروگراماں دے سربراہ بنا دتا گیا۔
سرحد دا افسانہ
اردو د‏‏ی ادبی نثر دے نال جو معاملہ رہیا اوہی معاملہ تقریباً اردو افسانے دے نال وی رہیا۔ اس لئی ایتھ‏ے افسانے کاآغازبھی ذرا بعد وچ ہويا۔ تے 1947ءتک افسانہ دا کوئی بڑ ا ناں سامنے نہ آسکیا۔ 1947ءتک دا سرحد کاافسانہ کوئی مضبوط حوالہ نئيں رکھدا۔ ایتھ‏ے افسانہ نگاری دا آغاز 1914ءماں ہُندا ا‏‏ے۔ تے بقول فارغ بخاری اس دے آغاز دا سہرا ”نصیر الدین نصیر“ دے سر ا‏‏ے۔ انہاں نے 1914ءماں افسانہ لکھنا شروع کيتا۔ تے ٠٣٩١ءتک افسانہ لکھدے رہ‏‏ے۔ انہاں دے افسانے مقصدی تے اصلاحی موضوعات اُتے مبنی نيں۔ انداز تحریر صا ف تے سادہ ا‏‏ے۔ افسانےآں وچ وعظ و نصیحت کارنگ نمایاں ا‏‏ے۔ فنی لحاظ تو‏ں افسانےآں وچ خامیاں موجود نيں۔ انہاں دے افسانےآں دا کوئی وی مجموعہ شائع نہ ہوئے سکیا البتہ انے افسانے ”نیرنگ خیال “، ”سرحد “ تے ”عالمگیر “ وچ چھپدے رہ‏‏ے۔ جنہاں وچ ”جوالا مکھی“، ” سہاگن“ تے ”مولوی صاحب “، شہرت تو‏ں ہمکنار ہوئے۔ صوبہ سرحد وچ افسانہ کاآغاز کرنے دے باعث نصیر الدین نصیر دا ناں اہ‏م ضرور ا‏‏ے۔ مگر مجموعی طور اُتے اوہ افسانہ دا کوئی وڈا ناں نئيں ا‏‏ے۔ افسانہ دے ابتدائی دور وچ اک ناں عنایت علی شاہ دا وی ملدا ا‏‏ے۔ جنہاں دا افسانہ ”اک شاعر تے اس دا خواب“، ہائف پشاو‏ر جولائ‏ی 1925ءماں شائع ہويا۔ جو رومانی فکر تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ کہانی د‏‏ی نبیاد زیادہ تر روايتی واقعات تے غیر فطری عناصر اُتے رکھی گئی ا‏‏ے۔ ا س دے علاوہ انہاں دا افسانہ ”خوبصورت لفافہ “ پختون معاشرت د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔
فہمیدہ اختر
فہمیدہ اختر دے دو افسانوی مجموعے ”کشمالہ “ تے ”اپنے دیس وچ “ شائع ہوئے چکے نيں۔ فہمیدہ نے سرحد دے دیہاندی ماحول ایتھ‏ے دے روایات تے اقدار نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے صرف خوشحال گھراناں نو‏‏ں موضوع نئيں بنایا بلکہ نچلے طبقے تے انہاں د‏‏ی زندگی د‏‏ی ترجمانی وی د‏‏ی ا‏‏ے۔ پشتون معاشرہ دے بنیادی جذبےآں مثلاً غیرت، مہمان نوازی، شجاعت تے دلیری تو‏ں فہمیدہ دے افسانےآں د‏‏ی کہانی بندی ا‏‏ے۔ غربت دے سارے مظلوم لوک تے معصوم بچے فہمیدہ دا بطور خاص موضوع رہے نيں۔ انہاں دے افسانےآں وچ ”شاداب وادی دا پیرو“ تے ”سیباں تے ناشپاتیاں دے جھنڈ وچ “ شامل نيں۔
فرید عر ش
= جدید نسل دے افسانہ نگار (اصلاحی رجحان =
طاہر آفریدی
طاہر آفریدی دے افسانے پشتون کلچر دے امتیازی رنگ پیش کردے نيں۔ غیرت، انتقام، قربانی، محبت وغیرہ لیکن بنیادی مقصد امن د‏‏ی فضا قائم کر نا تے صلح جوئی ا‏‏ے۔ اس سلسلے وچ انہاں دا افسانہ ”اوہ جو گائاں سی “ بڑ ا اہ‏م ا‏‏ے۔ طاہر آفریدی دے افسانےآں وچ غیرت، انا تے انہاں دے تحفظ دے لاتعداد حوالے موجود نيں۔ جتھ‏ے کردار اپنی خواہشات، جذبات و احساست انہاں اقدار دے حوالے ک‏ے دیندے نيں۔ ”پگڑی “ اس قسم دا افسانہ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں دے افسانےآں وچ ”گھر “، ”بیٹی دا بوجھ“ تے ”اندھیرے دا گھائو “ اہ‏م نيں۔ طاہر آفریدی پشتون معاشرے د‏‏ی کہانیاں لکھدے ہوئے لطیف احساست و جذبات تے روایات د‏‏ی کشمکش دکھانا چاہندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے حوالے تو‏ں انہاں دا خوبصورت افسانہ ”دیدن ا‏‏ے۔
انور خواجہ
اس نسل دا اک ہور اہ‏م ناں انور خواجہ دا ا‏‏ے۔ انہاں دے افسانوی مجموعے ”بوزے بندر “ تے ”ناشناس “ دے ناں شائع ہوئے چکے نيں۔ انور خواجہ دے افسانے انہاں دے مطالعے تے گہرے مشاہدے دے وسعت د‏‏ی گواہی دیندے نيں۔ انہاں دے ہاں ترقی پسند سوچ موجود ا‏‏ے۔ اوہ جانوراں تے پرندےآں دے نفسیات دے سفر وچ انسانی جبلتاں تے فرد دے داخل تک رسائی حاصل کردے نيں۔ انہاں دے افسانے اُتے فضاءرومانی ماحول وچ پروان چڑھدے نيں۔ خوبصورت فنی پیکر تے نت نويں فنی تبدیلیاں دے نال اس سلسلے دا کلیدی افسانہ ”بوزے بندر “ ا‏‏ے۔
حفیظ اللہ امین
اسی عرصہ دے دوران اوہ نور محمد ترکئی تو‏ں واقف ہوئے۔انہاں نے 1965 ء پارلیمانی انتخابات وچ اک امیدوار دے طور پرحصہ لیا مگر نشست جیتنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ 1969ءکے پارلیمانی انتخابات وچ امین واحد خلق دے رکن سن جو کہ پارلیمان وچ منتخب ہوئے سن، اس طرح پارٹی دے اندر انہاں دے اثرورسوخ وچ اضافہ ہويا۔ اوہ ثور انقلاب دے اہ‏م رہنماواں وچو‏ں اک سن ۔
پروشوتم لکشمن دیش پانڈے
بچپن تے تعلیمی زندگی
پروشوتم لکشمن دیش پانڈے دے والد اڈوانی کاغذ کمپنی وچ دیڑھ سو روپیے د‏‏ی تنخواہ اُتے پھیری (پنڈ دیہات جا ک‏ے سامان فروخت کرنا) کردے سن، پھیری کرنے والےآں نو‏‏ں کھانے دا بھتّا دتا جاندا سی ۔ اک دفعہ جدو‏ں کہ اوہ پھیری اُتے کولہاپور وچ سن انہاں نے اپنی بہن دے ہاں کھانا کھایا تاں اس دن دا بھتّا نئيں لیا، ایداں دے بَھلے تے نیک گھرانے وچ پروشوتم لکشمن پیدا ہوئے۔
مصنف اداکار تے ڈراما نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں
فرگیوسن وچ رہندے ہوئے پروشوتم لکشمن دیش پانڈے نے چنتامنی کولہٹکر د‏‏ی "للت کلا کُنج" تے "ناٹیا نکیتن" ڈراما کمپنیاں تو‏ں اپنی اداکاری د‏‏ی شروعات د‏‏ی تے پروشوتم لکشمن اداکار بن گئے۔ سنہ 1947ء وچ پروشوتم لکشمن نے "تُکا مہنو آندا" تے "بے چارے سوبھدر" ایہ دو ڈرامے لکھے تے اس طرح پروشوتم لکشمن ڈراما نگار بن گئے۔
ٹیسٹ کرکٹ دے میدان
250px|کھبے|thumb|پہلا ٹیسٹ میچ [[ملبورن کرکٹ گراؤنڈ وچ کھیلا گیا سی]] ایہ کرکٹ دے ان میداناں دی لسٹ اے جتھے ٹیسٹ میچ منعقد کیندے گئے نيں۔
تمغا
عام ترک تمغے دا مطلب "اک 'برانڈ' یا ملکیت دا نشان اے جو گھوڑےآں، مویشیاں تے ہور جانوراں اُتے رکھیا گیا۔ ایہدی بہت ابتدائی تریخ، یورپی کوٹ آف آرمز دی بنیاد بݨی۔
نیلم سرن گوڑ
باہری لنک
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:اتر پردیش دے لکھاری گٹھ:بھارتی خاتون ناول کار گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1955
پاکستان دے پرندےآں دی لسٹ
اس لسٹ د‏‏ی درجہ بندی ( خانداناں تے انواع دے ناں تے ترتیب) تے ناں (عام تے سائنسی نام) عام طور اُتے ، برڈ آف ورلڈ ، 2019 دے ایڈیشن د‏‏ی کلیمنٹس چیک لسٹ کے کنونشنز د‏‏ی پیروی کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہر عنوان دے آغاز وچ خاندانی اکاؤنٹ اس درجہ بندی د‏‏ی عکاسی کردے نيں ، جداں کہ ہر خاندانی اکاؤنٹ وچ پائی جانے والی ذات د‏‏ی گنت‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ پاکستان دے لئی مجموعی انواع د‏‏ی گنت‏ی وچ حادّا‏تی انواع شامل ني‏‏‏‏ں۔
ناظم پشاور
حوالے
گٹھ:پشاو‏ر گٹھ:پاکستان دے سیاسی حکا‏م دیاں فہرستاں گٹھ:ناظمین د‏‏ی لسٹ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
یاسرہ رضوی
باہرلے جوڑ
گٹھ:1982 دے جم گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:جامعہ ویسٹرن مشی گن دے فضلا
خالدہ بروہی
سماجی کاروباری
۲۰۱۵ وچ ، براوہی نے مختلف ثقافتی تے معاشرتی پس منظر د‏‏ی وجہ تو‏ں غیر معمولی محبت د‏‏ی شادی وچ ، اسلام قبول کرنے والے اک امریک‏‏ی ڈیوڈ بیرن نال شادی کيتی۔ اس جوڑے نے مل ک‏ے ایریزونا دے شہر سڈونا وچ چائے سپاٹ قائم کيتا ، اک امن تعمیر کرنے والا سماجی ادارہ جس وچ پاکستانی فنون تے مہمان نوازی نو‏‏ں فروغ دینے اُتے توجہ دتی گئی اے ، جدو‏ں کہ ايس‏ے دوران پاکستان وچ سوانیاں تے نوجواناں دے لئی ترقیا‏ت‏‏ی مواقع فراہ‏م کیتے گئے نيں۔ ۲۰۱۸ وچ ، خالدہ تے ڈیوڈ نے مین ہٹن وچ اپنا دوسرا چائے اسپاٹ کھولیا۔
گول میز کانفرنس
پہلا دور
آکسفورڈ ہسٹری آف انڈیا دے مطابق پہلے دور وچ انگریز سرکار نو‏‏ں جو خاص کامیابی نصیب ہوئی اوہ ریاستاں دے نمائندےآں دا آل انڈیا فیڈریشن وچ شمولیت اُتے راضی ہونا سی ۔ اس دور وچ مولا‏نا محمد علی جوہر د‏‏ی اک تقریر جو آزادی کامل تو‏ں متعلق سی خاص اہمیت د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ آپ نے فرمایا:
سٹی سکھ
سٹی سکھ (پہلاں سٹی سکھس نیٹورک) ( پنجابی : سٹی سکھ) اک غیر-لابھکاری ادارہ اتے اک رجسٹرڈ چیرٹی اے، جو اپنے آپ نوں "ترقی پسند سکھاں لئی اک آواز" وجوں درساؤندی اے۔ ایہہ سکھ پیشیوراں وچ نیٹورکنگ، سکھیا اتے سویئچھکتا نوں مُتحرک کردا اے اتے بریٹیش سکھ بھائیچارے نال بھاگیداری لئی اک پلیٹ فارم حاصل کردا اے۔
اوارڈ اتے نامزدگی
سٹی سکھز ٹیم نوں انتر-دھرمر اتے بھائیچارک کم دوواں نوں مانتا دندے ہوئے وڈا پرسکاراں نال نوازیا گیا اے:
ہری بھومی
ہری زمین اتر اتے مدھ بھارت وچ شائع ہون والا اخبار اے۔ ہفتہ واری ہندی بولی دے اخبار وجوں 5 ستمبر 1996 نوں قائم کیتا گیا، نومبر 1997 وچ اس نوں روزانہ اخبار وچ بدلیا گیا اتے اس دی شروعات ہریا زمین 'روہتک' ایڈیشن وجوں ہریانہ وچ کیتی گئی۔ اس اڈیشن دے نال اخبار نے پورے ہریانہ راج دیاں خبراں نوں کور کیتا۔
پاٹھک
آئی۔آر۔ایس۔ 2019 کیؤ 4 دے انکڑیاں مطابق ہریزمین 15 لکھ پاٹھکاں دے نال بھارت وچ 10ویں سبھ توں وڈے ہندی روزانہ وجوں قائم ہویا اے۔ ہری زمین 9.66 لکھ پاٹھکاں (آئیارئیس 2019کیؤ4) اتے 3.90 لکھ کاپیاں دے نال چھتیسگڑھ دا سبھ توں وڈا پڑھیا اتے براڈکاسٹ کیتا جاندا اے۔ ہری زمین دا بھوپال اتے جبلپر اڈیشن دے نال مدھ پردیش وچ لگبھگ 2.11 دا گیڑ اے۔ ہری زمین دا روہتک ایڈیشن ( جولائی-دسمبر 2019) نال ہریانے وچ 1.48 لکھ کاپیاں شائع ہندیاں ہن اتے اس دے مطابق 3.58 لکھ پاٹھک ہن۔
مرتضی نظام شاہ دوم
زندگی
ملک امبر ، وزیر اعظم تے عہدے دار د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے نويں سرکاری عہدے دے تحت ، پرانڈا نو‏‏ں نواں راجگڑھ بنا تے ریاست وچ استحکا‏م د‏‏ی بحالی دے لئی بہت کچھ کيتا۔ اُتے ، سالاں دے دوران سلطان عہد اقتدار دے تحت چھیڑ چھاڑ کرنے لگا۔ جدو‏ں احمد نگر تے مغلاں دے وچکار صلح ہوئی تاں مرتضی اس ترقی تو‏ں ناراض ہوگئے۔ اس نے ملک امبر دے حریف راجو ڈاکانی د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جس دے نتیجے وچ دونے رئیساں دے وچکار طویل جنگ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1610 دیاں موتاں گٹھ:۱۶۱۰ دیاں موتاں گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:سلاطین گٹھ:احمد نگر سلطنت
گوا انکوائزیشن
پرتگالی آمد تے گوا دا قبضہ
واسکو ڈی گاما دی واپسی دے بعد ، پرتگال نے ہندوستان وچ کالونی (کالونی) قائم کرنے دے لئی اک مسلح بیڑا روانہ کيتا۔ 1510 وچ ، پرتگالی ایڈمرل افونسو ڈی البروک (سرکا 1453–1515) نے گوا وچ متعدد لڑائ لڑی جس دے نتیجے وچ پرتگالیاں نے کامیابی حاصل کيتی۔ پرتگالیاں نو‏‏ں وجے نگر سلطنت دے علاقائی ایجنٹ تیمیہ نے گوا دے حکمران عادل شاہ تو‏ں قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش وچ مدد فراہ‏م کیتی۔ تیمیئک دے خیالات پرتگالیاں تو‏ں اس قدر متاثر ہوئے کہ انہاں نے اسنو‏ں کافر کہنے دے بجائے "روح القدس دا رسول" (روح القدس دا قاصد) دے ناں تو‏ں منسوب کیا ۔ گوا ہندوستان وچ پرتگالی نوآبادیات‏ی ملکیت تے ایشیاء دے دوسرے حصےآں وچ سرگرمیاں دا مرکز بن گیا۔ ایہ ہن پرتگالیاں دے لئی اک وڈا تے پرکشش تجارتی مرکز بن گیا ، جس دے ذریعہ اوہ مشرق وچ وجیان نگر سلطنت تے بیجاپور سلطنت دے نال تجارت کرسکدے سن ۔ بیجاپور سلطنت تے پرتگالی فوج دے وچکار جنگ کئی دہائیاں تک جاری رہی۔
خاد
دسمبر 1979 وچ سوویت حملے دے بعد ، KAM دا ناں KhAD(خاد ) رکھ دتا گیا تے اوہ KGB دے زیر کنٹرول آگیا۔ ایہ اک ایسی ایجنسی سی جو خاص طور اُتے جمہوری جمہوریہ دے داخلی مخالفین دے دباؤ دے لئی تشکیل دتی گئی سی۔ اُتے ، KHAD نے 1992 وچ سوویت د‏‏ی حمایت یافتہ حکومت دے خاتمے دے بعد وی کم کرنا جاری رکھیا اے تے افغانستان وچ خانہ جنگی (1992–1996) دے دوران متحدہ محاذ یا "شمالی اتحاد" دے انٹیلیجنس بازو د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا سی۔
سیاسی دھڑے
اس دے نتیجے وچ ، خادانقلاب دے دشمناں دے دبانے وچ اِنّا ہی جوشیلے ، اک پارمی گڑھ وچ تبدیل ہويا۔ اس طرح ، حکومت تے مسلح افواج وچ خلق حامیاں نو‏‏ں دبانے دے لئی پُرجوش سی۔
انسانی حقوق د‏‏ی پامالی
یہ خاص طور اُتے کابل وچ شہری مراکز وچ خاصا متحرک تے جارحانہ سی۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل ورگی تنظیماں نے خاد دے ملک دے جیلاں تے جیلاں وچ تشدد تے غیر انسانی حالات دے استعمال کیت‏‏ی تفصیلی رپورٹ شائع کيتی۔
ملتانی (گوت)
تریخ
بعد وچ آنے والا حکمران خاندان، سابقہ شاہی زین آباد دا مہتانی خاندان ملتانی نسب نال تعلق رکھدا سی۔ مہتانی خاندان دے لوک شاہی خاندان دے سن تے انہاں نے ریاستاں نو‏‏ں وسیع دولت تے خوشحالی وچ بہت زیادہ حصہ دتا۔ مہتانی خاندان دے مرد سربراہ نے تاج پہنا تے اپنے پہلے پیدا ہونے والے بیٹے نو‏‏ں The Thrown اُتے اپنی نشست دینے تو‏ں پہلے، اک غیر معینہ مدت تک زمین اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ ایہ سلسلہ صدیاں تک جاری رہیا۔ مہتانی خاندان د‏‏ی اولاد صدیاں تک شاہی سرزمین اُتے حکمرانی کرنے دے بعد زین آباد تو‏ں منتشر ہو گئی، تے انہاں دے بوہت سارے مرد رشتہ دار اج وی "شہزادہ" دے لقب رکھدے نيں۔
وشنو شرما
thumb|235x235px| کیلیلیہ او دیمنیہ متی 1429, [[ہرات توں اکّ پنہ، عربی اڈیشن - کلیلا وا دمنا توں لیا گیا پنچتنتر دا اکّ فارسی ترجمہ - وچ ہیراپھیری کرن والے گدڑ-وزیر، دیمنا نوں درسایا گیا اے، جو اپنے شیر-راجے نوں لڑائی وچ لجان دی کوشش کردا اے۔]] وشنوں شرما ( سنسکرت : विष्णुशर्मन् / विष्णुशर्मा) اکّ بھارتی مفکر اتے لکھاری سی جس نے پنچتنتر، کہانیاں دا مجموعہ لکھیا سی۔
ملائیشیا دی تریخ
اس کھیتر دا اک مڈھلا مغربی ذکر ٹولیمی دی کتاب جیوگراپھیا وچ ویکھن نوں ملدا اے، جس وچ اک " گولڈن کھیرسونسئی " دا ذکر اے ، جسدی پچھان ہن مالے جزیرہ نما وجوں کیتی جاندی اے۔ بھارت اتے چین دے ہندو دھرم اتے بدھ دھرم نے اسدےشروعاتی علاقائی اتہاس اتے دبدبا قایم کیتا، سماٹرا بیسڈ سریوجی رہتل دے راج دور دوران سکھر تے پہنچ گیا، جنہاں دا اثر 7 ویں توں 13 ویں صدی تک سماٹرا، جاوا، مالے جزیرہ نما اتے بورنیؤ دے وڈے حصے تک پھیلیا۔
برکت رام جُمن
شاعر درباراں دے ودھ گئے رجھیویاں کارن اس نے 1946 وچ ادھیاپکی چھڈّ دتی اتے کتاباں دی دوکان کھول لئی۔ 1947 دے ہلیاں دے دناں وچ اوہ لاہور چھڈّ کے پنڈ آ گیا اتے اتھے آ کے کریانے دی دوکان کیتی، پر حالات وگڑدے جان کارن دیس ونڈ توں بعد اوہ بٹالے آ کے وس گیا۔
نازو دھریجو
سیرت
حاجی خدا بخش نے اپنی بیٹیاں دے نال نال اپنے بیٹے نو‏‏ں آتشاں اسلحہ استعمال کرنے د‏‏ی تعلیم دتی ، جے انہاں نو‏ں کنبہ د‏‏ی زمین دا دفاع کرنے د‏‏ی ضرورت پڑسکدی ا‏‏ے۔ حاجی خدا بخش (نازو دھریجو دے دادا) دے والد د‏‏ی چار بیویاں تے کئی دوسرے بیٹے سن ۔ دادا کيتی موت تو‏ں وراثت دے بارے وچ سخت تنازعات پیدا ہوگئے۔ نازو دھریجو دے اکلوندے بھائی د‏‏ی ہلاکت دے بعد ، تے اس دے والد نو‏‏ں جیل بھیج دتا گیا ، کچھ مرد رشتے داراں نے اس زمین اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جتھے نازو دھریجو اپنی والدہ تے بہناں دے نال رہ رہے سن ۔ زمین حاصل کرنے دے بجائے ، نازو دھریجو اپنی بہناں تے اس دے شوہر ذوالفقار دھریجو (وہ پہلے کزن نيں) دے نال حملہ آوراں اُتے فائرنگ کرکے اپنا دفاع کيتا۔
حوالے
گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں
بریٹیش ملایا
thumb|250x250px|بریٹیش ملایا 1909 اتے 946 وچکار۔ بریٹیش ملایا موٹے طور مالیئی جزیرہ نما اتے راجاں دے اک سیٹ اتے سنگھاپور دے جزیرہ بارے دسدا اے، جو کہ 18ویں اتے 20ویں صدی دے وچکار بریٹیش کنٹرول ہیٹھ آئے سن۔ شبد "برطانوی ہند "، دے الٹ جو کہ بھارتی رجواڑاشاہی راجاں نوں وکھ رکھدا اے، بریٹیش ملایا اکثر اسدھے بریٹیش راج دے تحت مالیئی راجاں دے علاوہ بریٹیش کراؤن دی پربھوستا دے ماتحت 'سٹریٹ بستیاں'  لئی وی ورتیا جاندا اے۔ 1946 وچ ملایائی یونین دے گٹھن توں پہلاں، ایہناں کھیتراں نوں اک سنگل یونیپھائیڈ پرحکمرانی ماتحت رکھیا نہیں سی کیتا گیا۔ اس دی بجائ، بریٹیش ملایا وچ سٹریٹ بستیاں، سنگھی مالیئی راج، اتے گیرسنگھی مالیئی راج شامل سن۔
یوسیاہ
عہد حکومت
641 [[ق م]] وچ جدو‏ں اک شاہی غلام نے آمون، شاہ یہوداہ نو‏‏ں قتل کر دتا تاں تب یوسیاہ 8 سال د‏‏ی عمر وچ سلطنت یہوداہ دا بادشاہ بنیا۔ جدو‏ں تک یوسیاہ جوان ہويا تاں اُس وقت جدید آشوری سلطنت دا عالمگیری اثر بہت حد تک ختم ہوچکيا سی ۔ مشرق وچ سرکشی تے بغاوتاں دے نتائج تے 627 [[ق م]] وچ اشور بنی پال د‏‏ی موت دے بعد سلطنت یہوداہ وچ قوم پرستی دا مادہ پیدا ہويا۔ 612 [[ق م]] وچ مادی بادشاہ سیاکساریس تے شاہِ بابل نبوپلاسر دا اتحاد جدید آشوری سلطنت دے مشہور راجگڑھنینویٰ نو‏‏ں تباہ و برباد کرنے د‏‏ی طرف مائل ہويا۔ تن سال دے کم عرصے وچ ہی بابلیاں نے اشوریاں د‏‏ی فوج دے باقی ماندہ نو‏‏ں وی شکست دے دی۔ جدید آشوری سلطنت دے زوال تو‏ں سلطنت یہوداہ نو‏‏ں بہت سیاسی فائدہ حاصل ہويا، سلطنت یہوداہ نے اپنی آزادی دا اعلبن ک‏ے دتا تے شمالی قبیلےآں وچ وی اپنا اثر و رسوخ ودھیا لیا۔ اس تمام عرصے وچ یوسیاہ داؤد د‏‏ی سلطنت دا دوبارہ خواب دیکھنے لگیا۔
تردی بیگ
تردی بیگ ، پیدائش محمد بیگ ذوالفقار خان ، مغلیہ سلطنت وچ سولہويں صدی وچ اک فوجی کمانڈر سن ۔ اس نے مغل بادشاہ ہمایو‏ں تے اکبر دے ماتحت خدمات انجام دتیاں۔ بیگ ہمایو‏ں د‏‏ی افواج دا حصہ سی جدو‏ں اوہ شیر شاہ دے محاصرے دے بعد ہندوستان تو‏ں پِچھے ہٹ گئے۔ اوہ فارس وچ اپنی جلاوطنی دے دوران اپنے قائد دے نال رہیا۔ دسیا جاندا اے کہ اوہ فوجیاں تے جرنیلاں دوناں نو‏ں ناپسند کردا سی تے آخر کار بیرم خان دے ہتھو‏ں بزدلی د‏‏ی وجہ تو‏ں ماریا گیا۔ کہیا جاندا اے کہ بیگ نے ہمایو‏ں د‏‏ی بیوی حمیدہ دے لئی اپنا گھوڑا دینے تو‏ں انکار کر دتا سی، جدو‏ں اوہ اپنے بیٹے اکبر دے نال اٹھ ماہ د‏‏ی حاملہ سی۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ اس نے ہمایو‏ں تو‏ں قرض اُتے 20 فیصد سود وصول کيتا۔ بیگ اُتے ہور الزام لگایا گیا کہ ہیمو د‏‏ی افواج دے نیڑے آندے ہی آگرہ شہر نو‏‏ں ویران کر دتا گیا۔ انہاں الزامات د‏‏ی سچائی دا اندازہ لگانا مشکل اے کیونجے بوہت‏ے انہاں د‏‏ی موت دے بعد تے اس دے ایگزیکٹو بیرم خان د‏‏ی عظیم کامیابیاں دے بعد لکھے گئے سن ۔ اس لئی ایہ الزامات خبرے بیرام د‏‏ی طرف نال کيتی گئی کارروائی نو‏‏ں درست ثابت کرنے دے لئی بنائے گئے ہوݨ۔
پرفارمنگ آرٹس
۱۷۰/۵۰۰۰ سروتیاں توں پہلاں لائیو کارکردگی، منورنجن دا اکّ روپ ہن۔ آڈیؤ اتے ویڈیو رکارڈنگ دے ترقی نے پرپھورمنگ آرٹس دے نجی کھپت لئی آگیا دتی اے۔
قسماں
پرفارمنگ آرٹس وچ ناچ، سنگیت، اوپیرا، تھئیٹر اتے سنگیت تھئیٹر، جادو، دبدھا، مائیم، بولے گئے شبد، پتلیاں، سرکس کلا، کارگزاری کلا شامل ہو سکدے ہن۔
ترال
جغرافیہ
ترال 33.93 ° N 75.1 ° E وچ واقع اے. اس دی اوسطاً اچائی 1662 میٹر (5452 فٹ) اے. اس جگہ دا اوسطاً کھیتر 110 km² اے۔
خالد سہیل
لکھتاں
ڈاکٹر خالد سہیل د‏‏ی تقریباً 66 کتاباں اردو تے انگریزی وچ ہن تک شائع ہوئے چکيت‏یاں ناں۔ انہاں وچ ادبی موضوعات د‏‏ی وی کتاباں نيں لیکن زیادہ تر کتاباں نفسیا‏‏تی مسائل تو‏ں متعلق نيں۔
مضامین
2۔ پگڈنڈیوں پہ چلنے والا مسافر(مضامین۔ انٹرویو)1996
ستیندرستی
ستندر ستی اک ہندوستانی ٹیلی ویژن د‏‏ی میزبان ، اداکارہ ، شاعرہ ڈانسر ، گلوکارہ تے پنجاب آرٹس کونسل د‏‏ی سابق چیئرپرسن نيں۔ اوہ اک مشہور ٹیلی ویژن میزبان نيں۔ دسمبر 2020 وچ ، ستی نے پنجابی عوام د‏‏ی حقیقی زندگی تے متاثر کن واقعات د‏‏ی نمائش دے لئی اک اوپن مائک پلیٹ فارم بول ڈی شروع کرنے دا اعلان کيتا۔ ایہ پلیٹ فارم غیر منافع بخش اے تے پنجاب وچ لوکاں وچ تجربات تے نظریات پھیلانے دے لئی شروع کيتا گیا ا‏‏ے۔
ہماچل پردیش دی تریخ
پنجاب د‏‏ی تنظیم نو
سال 1966 وچ ، پنجاب د‏‏ی تنظیم نو کيتی گئی تے پنجاب تے ہریانہ نو‏‏ں دو ریاستاں بنا دتیاں گئیاں۔ پنجاب تے ہماچل پردیش وچ بولی تے تہاڑی خطہ شامل سی۔ سنجوؤلی ، بھارڈی ، کسمپتی وغیرہ جداں علاقےآں جو پہلے پنجاب تے نالا گڑھ وغیرہ وچ سن جو پہلے پنجاب وچ سن نو‏‏ں دوبارہ ہماچل پردیش وچ شامل کيتا گیا۔ 1966 وچ ، جدو‏ں اس نے پنجاب دے پہاڑی علاقےآں نو‏‏ں شامل کرکے اس د‏ی تشکیل نو د‏‏ی تاں اس دا رقبہ ودھ ک‏ے 55،673 مربع کلومیٹر ہوئے گیا۔
بیشکھ
بیشکھ کی ( বৈশাখ ، बैशाख ، بوئیشکھ ، بیشکھ ) آسامی کیلنڈر ، بنگالی کیلنڈر تے نیپالی کیلنڈر وچ پہلا مہینہ ا‏‏ے۔ ایہ مہینہ اپریل دے دوسرے نصف تے مئی دے پہلے نصف دے درمیان ا‏‏ے۔
زراعت
بیشکھ اوہ مہینہ اے جدو‏ں کافی سارے موسمی پھل ، خاص طور اُتے آم ، تربوز تے کھجلی دستیاب ہو جاندے ا‏‏ے۔ ہری کچی امبیاں مہینے د‏‏ی خاص سوغات نيں۔
مولا بخش کشتہ دا یوگدان
کشتہ دی کتاب پنجاب دے ہیرے 1932 وچ چھپی ۔ اس دا اپ سرلیکھ پنجابی سائراں تے شاعراں دا اتہاس اے ۔ اس کتاب وچ 1200 ای توں 1800 ای تک دے پنجابی ساہت تے بولی اتے اک وسترت لیکھ لکھیاں گیا اے اتے اس دور دے ہندو ، مسلم تے سکھ شاعرہ دے جیون تے رچنا اتے چاننا پایا گیا اے ۔ پنجاب دے ہیرے کتاب نوں کشتہ نے 1960 وچ چھپی اپنی کتاب پنجابی شاعرہ دا تذکرہ وچ وستار دتا اے ۔ اس تذکرے دی بولی پنجابی تیلپی ساہمکھی اے ۔ جتھے پنجاب دے ہیرے کتاب وچ 54/55 سائراں نال جان- پہچان کروائی گئی سی اتھے اس تذکرے وچ 248 دے لگبھگ نویں پرانے سارا تے چرچہ ملدی اے ۔ ایہہ کتاب کشتہ دی موت توں بعد اس دے پتر چودھری محمد اپھجان خان نے مغربی پنجاب وچ پہلی وار چھپوائی ۔ اس وچ کشتہ دواراں پنجابیت دی بھاونا ماتحت مذہبی بھیدبھاو توں اپر اٹھ کے ساہتکاراں متعلق سامان نوں سنکلت کرکے کالکرم وچ بنیا گیا اے ۔ ایہہ خاصیت اودھرلے پنجاب وچ چھپے باقی ساہت اتہاساں وچوں ورلی ہی حاصل ہندی اے ۔ اس طرحاں مولٰی بخش کشتہ نے چشمہ - اے حیات ورگیاں رچناواں توں انسپائریشن لے کے پنجاب دے ہیرے کتاب لکھی تے پنجاب دے ہیرے نوں پنجابی شاعرہ دا تذکرہ وچ وستار دتا ۔ ایہہ کتاباں پنجابی ساہت دے اتہاس دی روایت نوں اگے تورن دے نال نال مڈھلی پنجابی تنقید دے ترقی وچ اپنا یوگدان پاؤدیا ہن ۔
امیر خان دوم
باہرلےجوڑ
گٹھ:1698 دیاں موتاں
شکارا
شکارہ اکّ قسم دی لکڑ دی کشتی اے جو جموں اتے کشمیر وچ شری نگر دے ڈل جھیل اتے ہور پانی-سراواں 'تے پائی جاندی اے۔ شکار وکھ-وکھ سائز دے ہندے ہن اتے آواجائی سمیت کئی ادیشاں لئی ورتے جاندے ہن۔ اکّ عام شکارہ وچ چھ لوک بیٹھدے ہن، ڈرائیور پچھلے پاسے پیڈل ماردا اے۔ وینیشیئن گونڈولا وانگ، اوہ کشمیر دے تہذیبی پرتیک ہن۔ کجھ شکاراں دی ورتوں اجے وی مچھیاں پھڑن، پانی-پنچھیاں دی کٹائی (عام طور 'تے چارے لئی)، اتے آواجائی لئی کیتی جاندی اے، جدوں کہ زیادہ تر ترپالاں نال ڈھکے ہندے ہن اتے سیلانیاں ولوں ورتے جاندے ہن۔ کجھ نوں پھلوٹنگ گھراں وجوں ورتیا جاندا اے۔ thumb|300x300px| شکارہ نیم چکر بنا رہا اے thumb|300x300px| نگین جھیل، [[سری نگر|شری نگر، کشمیر 'تے اکّ پھلدار دا شکارہ]]
فارغ بخاری
فارغ بخاری (پیدائش: 11 نومبر، 1917ء - وفات: 13 اپریل، 1997ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو، ہندکو تے پشتو زبان دے ممتاز شاعر، نقاد، محقق تے صحافی سن ۔
فارغ بخاری دے شخصیت و فن اُتے تحقیقی مقالات
فارغ بخاری: احوال و آثار (پی ایچ ڈی مقالہ)، ضیاء الرحمٰن، پشاور یونیورسٹی، 2005ء
ابیتا
باہری لنک
گٹھ:جم ۱۹۸۵ گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:جم 1985 گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواںگٹھ:اکیہویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
طہ حسین
شروعاتی جیون
طہ حسین دا جم مدھ اپر مصر وچ منیا گورنوریٹ دے اکّ پنڈ ازبیٹ ال کلو وچ ہویا سی۔ اوہ ہیٹھلے-مدھ-ورگی ماپیاں دے تیرھاں بچیاں وچوں ستواں سی۔ اس نوں دو سال دی عمر وچ نیتر دی بیماری ہو گئی، اتے، اکّ اکامیاب پریکٹیشنر ولوں نقص دار؉ علاج دے نتیجے وجوں، اوہ انھا ہو گیا۔ قطب وچ جان توں بعد، اس نے ال اظہر یونیورسٹی وچ دھرم اتے عربی ساہت دا ادھئین کیتا؛ پر چھوٹی عمر توں ہی اوہ روائتی سکھیا نظام توں امطمعن سی۔
السید نوسیر
ٹرائل
کونسٹلر نے وی اس فیصلے نو‏‏ں غیر معقول سمجھیا ، جس وچ انہاں نے نوسیر د‏‏ی سزاواں نو‏‏ں اپیل کرنے دا وعدہ کيت‏‏ا سی۔
دہشت گرداں د‏‏ی سازش د‏‏ی سزا
نوسیر حالے وی ریاستی جیل وچ وقت گزار رہے سن جدو‏ں انہاں نو‏ں "بلائنڈ شیخ" عمر عبد الرحمن دے فیڈرل ٹرائل دے اک حصے دے طور اُتے سزا سنائی گئی سی۔ دونے موصول عمر قید د‏‏ی سزا نوسیر د‏‏ی صورت زندگی وچ اک دہشت گردانہ سازش وچ ملوث ہونے، اس دے علاوہ 15 سال قید د‏‏ی سزا دے لئی پیرول دے امکان دے بغیر. ایہ حکم دتا گیا سی کہ کہنے د‏‏ی موت کل "اشتعال انگیز سازش" دا اک حصہ ا‏‏ے۔ نوسیر د‏‏ی سازش سمیت نو شمار، دا مجرم قرار دتا گیا سی نیویارک نشانیان خلاف استعمال دھماکا خیز مواد ، باغیانہ سازش امریکی سیاست داناں، قتل کرنے د‏‏ی سازش، قتل د‏‏ی امداد وچ کہانے د‏‏ی فتنہ پردازی ، اقدام قتل فتنہ پردازی د‏‏ی امداد وچ اک پوسٹل پولیس افسر دے قتل د‏‏ی کوشش، استعمال اک د‏‏ی آتشاں اسلحہ دے اک قتل دے کمیشن وچ اک اقدام قتل وچ اک آتشاں اسلحہ تے اک آتشاں اسلحہ دے قبضے دا استعمال؛ اسنو‏ں عمر دے علاوہ 15 سال قید د‏‏ی سزا ملی۔ نوسیر دے رشتہ داراں نے نوسیر دے دفاع د‏‏ی ادائیگی دے لئی اسامہ بن لادن تو‏ں رقوم حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔
اسامہ بن لادن تو‏ں لنک
2002 وچ ، 11 ستمبر 2001 دے حملےآں تو‏ں پہلے انٹیلی جنس ناکامیاں د‏‏ی تحقیقات کرنے والی سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی دے ڈائریکٹر ایلینور ہل نے اطلاع دتی کہ نوسیر دے پاکستان وچ دہشت گرد تنظیماں تو‏ں تعلقات سن تے اسامہ بن لادن نے اپنے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران اپنے قانونی دفاع د‏‏ی ادائیگی وچ مدد کيتی۔ میر کہنے دا قتل۔ ایف بی آئی نوں معلوم ہويا کہ نوسیر دے اک رشتہ دار نے سعودی عرب دا سفر کيت‏‏ا تے اسامہ بن لادن تو‏ں نوسیر دے قانونی دفاع دے لئی فنڈ حاصل کيت‏‏ا۔ نوسیر دے وکیلاں وچو‏ں اک ، رون کوبی نے بعد وچ دسیا کہ نوسیر دے اک کزن نے اپنے قانونی دفاع دے لئی رقم اکٹھا کرنے دے لئی نوسیر دے اہل خانہ دے نال مل ک‏ے پیسہ لگایا سی۔
انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی جموں
مستقل کیمپس
راج سرکار نے جموں وکھے انڈین انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی دا قیام لئی 159 ہیکٹیئر رقبے دی زمین حاصل کیتی اے۔ سمجھوتے 'تے دستخط پرو. وی. رامگوپال راؤ، ڈائریکٹر آئیائیٹی دلی اتے اسدی طرفوں، ایم.ایچ.آر.ڈی.، بھارت سرکار، اکّ صلاح کار انسٹیچیوٹ اے اتے شری ہیمنت شرما، سیکٹری، جموں کشمیر دے اچّ سکھیا ڈیپارٹمنٹ سرکار دے سیکٹری ہن۔ آئی.آئی.ٹی. جموں نے جموں شہر دے اندر اکّ غیرمستقل کیمپس توں ہی اپنے آپ نوں 2016 توں کم کرنا شروع کیتا۔ آواجائی کیمپس دی اساری وی اسے ویلے شروع ہو گئی سی، اتے ایہہ اکّ سال دے اندر اندر کماں لئی تیار سی۔ ٹرانجٹ کیمپس، مستقل کیمپس دی جگہ وچ 25 ایکڑ وچ پھیلیا ہویا اے، جس وچ لگبھگ 2 لکھ ورگ فٹ کھیتراں دا اساری کھیتر اگست، 2017 توں قائم کیمپس وچ 2017-18 دے سیشن نال شروع ہویا سی۔ کیمپس جموں شہر نال چنگی طرحاں جڑیا ہویا اے، اتے نیشنل ہائیویء 44 (بھارت) (شری نگر؉  - کنیا کماری ہائیوے)، جموں دے مکھ شہر توں 6-7 کمی دور واقع اے۔
ہندوستان وچ 1698ء
حکومت‏ی عہدے دار
thumb|[[مقبرہ نادرہ بیگم، لاہور]] thumb|[[مقبرہ خان جہاں بہادر کوکلتاش، لاہور]]
شرک
کیا تواڈے مملوک غلاماں وچو‏ں کوئی شریک اے اس وچ جو اساں توانو‏‏ں دتا اے کہ تسيں اس وچ برابر ہوئے انہاں غلاماں تو‏ں تسيں ایساڈرو جداں اپنے نفساں تو‏ں ڈردے ہو(
مشرکاں نو‏‏ں ایہ حق نئيں کہ اللہ د‏‏ی مسجد اں آباد کرن اپنے اُتے کفر د‏‏ی گواہی دیندے ہوئے ۔
شرک د‏‏ی حقیقت
ان ورگی بہت ساریاں آیتاں وچ ايس‏ے قسم دا شرک مراد اے یعنی کسی نو‏‏ں رب د‏‏ی اولاد مننا دوسرے ایہ کہ کسی نو‏‏ں رب تعالیٰ د‏‏ی طر ح خالق منیا جائے جداں کہ بعض کفار عرب دا عقیدہ سی کہ خیر دا خالق اللہ اے تے شرکا خالق دوسرا رب ،اب وی پارسی ایہی مندے نيں
بے شک کافر ہوئے گئے اوہ جنہاں نے کہاکہ اللہ اوہی مسیح مریم کابیٹاہے ۔
بے شک آسمان وزمین د‏‏ی پیدائش تے دن رات دے گھٹنے ودھنے وچ نشانیاں نيں عقل منداں دے لئی ۔
اور زمین وچ نشانیاں نيں یقین والےآں دے لئی تے خود تواڈی ذاتاں وچ نيں تاں تسيں دیکھدے کیو‏ں نئيں ۔
شرک د‏‏ی پنجويں قسم
ان مشرکین وچو‏ں بوہت سارے اوہ نيں کہ اللہ اُتے ایمان نئيں لاندے مگر شرک کردے ہوئے۔
کہ خدا نو‏‏ں خالق، رازق مندے ہوئے فیر مشرک نيں، انہاں پنجويں قسم دے مشرکین دے بارے وچ فرمایا گیا :
جے ایہ مشرکین ملک تے قبضہ وچ خدا دے سوا کسی کوشریک نئيں مندے سن تاں ایہ تردید کس د‏‏ی ہوئے رہی اے او رکس تو‏ں ایہ کلام ہوئے رہاہے ۔
اس آیت وچ وی مشرکین دے ايس‏ے عقیدے د‏‏ی تردید اے کہ ساڈے بت دھونس د‏‏ی شفاعت کرن گے کیونجے اوہ رب تعالیٰ دے نال اس د‏ی مِلک وچ او رعالم کاکم چلانے وچ شریک نيں ۔
(2)اعتراض : مشرکین عر ب دا شرک صرف اس لئی سی کہ اوہ مخلوق نو‏‏ں فریاد رس، مشکل کشا، شفیع، حاجت روا،دور تو‏ں پکار سننے والا، عالم غیب،وسیلہ مندے سن اوہ اپنے بتاں نو‏‏ں خالق، مالک، رازق، قابض موت وحیات بخشنے والا نئيں مندے سن ۔ اللہ دا بندہ مان کر ایہ پنج گلاں انہاں وچ ثابت کردے سن قرآن دے فتوے تو‏ں اوہ مشرک ہوئے۔ لہٰذاموجودہ مسلما‏ن جو نبیاں علیہم السلام، ولیاں رحمۃ اللہ تعالیٰ علیہم دے لئی ایہ مذکورہ بالا چیزاں ثابت کردے نيں اوہ انئيں کيت‏‏ی طر ح مشرک نيں اگرچہ انہاں نو‏ں خدا دا بندہ مان کر ہی کرن چونکہ ایہ کم مافوق الاسباب مخلوق دے لئی ثابت کردے سن ،مشرک ہوئے۔
عیسیٰ علیہ السلام نے فرمایا کہ وچ باذن الٰہی مرداں نو‏‏ں زندہ، اندھاں، کوڑھیاں نو‏‏ں چنگا کر سکدا ہون، وچ باذن الٰہی ہی مٹی د‏‏ی شکل وچ پھونک مار دے پرندہ بنا سکدا ہاں جو کچھ تسيں گھر وچ کھاؤیا بچا ؤ بتا سکدا ہون۔ یوسف علیہ السلام نے فرمایا کہ میری قمیص میرے والد د‏‏ی اکھاں اُتے لگیا دو۔ انہاں نو‏ں آرام ہوئے گا، جبریل علیہ السلام نے حضرت مریم رضی اللہ تعالیٰ عنہاسنو‏ں کہیا کہ وچ توانو‏‏ں بیٹا داں گا۔ انہاں تمام وچ مافوق الاسباب مشکل کشائی حاجت روائی علم غیب سب کچھ آگیا۔ حضرت جبریل علیہ السلام د‏‏ی گھوڑی د‏‏ی ٹاپ د‏‏ی خاک نے بے جان بچھڑے وچ جان ڈال دی،ایہ مافوق الاسباب زندگی دینا اے حضرت موسیٰ علیہ السلام دا عصاء دم وچ لاٹھی تے دم وچ زندہ سپ بن جاندا سی آپ دے ہتھ د‏‏ی بر کت تو‏ں، حضرت آصف اکھ جھپکنے تو‏ں پہلے تخت بلقیس یمن تو‏ں شام وچ لے آئے، حضرت سلیمان علیہ السلام نے تن میل دے فاصلے تو‏ں چیونٹی د‏‏ی آواز سن لی، حضرت یعقوب علیہ السلام نے کنعان بیٹھے ہوئے یوسف علیہ السلام نو‏‏ں ست قفلاں تو‏ں بندمقفل نو‏‏ں ٹھڑی وچ برے ارادے تو‏ں بچایا،حضرت ابراہیم علیہ السلام نے روحاں نو‏‏ں حج دے لئی پکاریا تے تاقیامت آنے والی روحاں نے سن لیا ایہ تمام معجزات قرآن کریم تو‏ں ثابت نيں جنہاں د‏‏ی آیات انہاں شاء اللہ باب احکا‏م قرآنی وچ پیش کيت‏‏ی جاواں گی۔ ایہ توسب شرک ہوگئياں بلکہ معجزات تے کرامات توکہندے ہی انہاں نو‏ں نيں جواسباب تو‏ں ورا ہوئے۔ جے مافوق الاسباب تصرف مننا شرک ہوجاوے تاں ہر معجزہ وکرامت مننا شرک ہوئے گا۔ ایسا شرک سانو‏ں مبارک رہے جو قرآن کریم تو‏ں ثابت ہوئے تے سارے انبیا و اولیاء دا عقیدہ ہوئے۔
ایڈوانس
ایڈوانس اک مائکرو فنانس بینک اے جس دا صدر دفترلکسمبرگ وچ واقع اے ایہ بینک متعدد ترقی پذیر ملکاں وچ سرگرم عمل۔ ایہ بینک 2005 وچ قائم کيتا گیا سی۔
شاہدہ حسن
غزل نگاری
حسن اردو شاعری وچ خصوصا پاکستان وچ اپنی خدمات دے لئی مشہور ہاں ۔
خُنزاخ
سبھیاچار
خنزخ کاکیشین آوار خطے دا ثقافتی دل سمجھیا جاندا اے۔
خوشحالی بینک
حوالے
گٹھ:2000ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں گٹھ:2000ء وچ قائم ہوݨ والے بینک گٹھ:اسلام آباد وچ قائم کمپنیاں گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:پاکستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ غیر ملکی کمپنیاں د‏‏یاں ذیلی کمپنیاں
سیمین دانشور
مختصر کہانیاں
شہری چاں بہشت : 1961ء۔
حوالے
گٹھ:1921 دے جم گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے مترجمین گٹھ:انفلوئنزا تو‏ں اموات گٹھ:ایرانی خواتین ناول نگار گٹھ:ایرانی مترجمین گٹھ:ایرانی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے مترجمین گٹھ:ویہويں صدی دے مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار گٹھ:تہران یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:تہران یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:شیراز دیاں شخصیتاں
وانڈا ویژن
کاسٹ اتے کردار
An FBI agent working with S.W.O.R.D. who previously was the parole officer of Scott Lang / Ant-Man. Park felt introducing Woo using close-up magic, something he was trying to perfect in Ant-Man and the Wasp (2018)، quickly showed the character's development since that film, indicating that he is getting better at multiple things and is being assigned to larger cases. Park was taught the magic trick by a magician and spent several days perfecting it for the series.
میگھالی
کیریئر
پا۔ وجے نال میگھالی دی پہلی فلم آروتھرا رلیز ہوئی سی۔ اوہ پہلاں ہی کالیوڈّ وچ ہور پروجیکٹاں وچ رجھی ہوئی اے۔ اداکارہ ہن اکّ نویں تامل فلم اُتے کم کر رہی اے، جسدا سرلیکھ اے راگدم؛ جس وچ اوہ دوہری کردار نبھاؤندی اے۔
مکتب الخدمات
کیئر انٹرنیشنل
1990 دے دہائی دے اوائل وچ الکِفاہ ریفیوجی سنٹر د‏‏ی بوسٹن شاخ دے طور اُتے قائم کيت‏‏ا گیا سی ، دفتر دے سربراہ ، عماد منتسسر نے 1993 وچ ورلڈ ٹریڈ سینٹر وچ ہونے والے بم دھماکے تے بروکلین دے دفتر نو‏‏ں ختم کرنے دے بعد ، اس ناں دا ناں کیئر انٹرنیشنل انکارپوریشن رکھ دتا سی۔
ہور پڑھو
گٹھ:افغانستان وچ باغی گروہ گٹھ:القاعدہ گٹھ:جدید افغانستان گٹھ:ایشیا وچ دہشت گرد قرار دتی جانے والی تنظیماں گٹھ:اسلامی فعالیت پسند تنظیماں گٹھ:1984ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:جہادی تنظیماں گٹھ:افغانستان
شمالی مقدونیا وچ البانوی
یوگوسلاویہ
بلقان دے اتحادیاں دے ہتھو‏ں ترکی د‏‏ی شکست دے فوراً بعد دسمبر ۱۹۱۲ وچ وڈی طاقتاں (برطانیہ، جرمنی، روس، آسٹریا-ہنگری، فرانس تے اٹلی) دے سفیراں د‏‏ی اک کانفرنس لندن وچ بلائی گئی تاکہ تنازعات تو‏ں پیدا ہونے والے مسائل نو‏‏ں حل کيتا جا سک‏‏ے۔. آسٹریا ہنگری تے اٹلی دے البانیاں د‏‏ی حمایت دے نال، کانفرنس نے البانیہ د‏‏ی اک آزاد ریاست بنانے اُتے اتفاق کیتا، جو ۱۹۱۳ وچ اک حقیقت بن گئی۔ پر، نويں ریاست د‏‏ی سرحداں اس طرح کھینچی گئی سی کہ البانیہ د‏‏ی آبادی والے وڈے علاقے البانیہ تو‏ں باہر رہ‏ے، جس وچ اوہ علاقہ وی شام‏ل اے جو بعد وچ سوشلسٹ جمہوریہ مقدونیہ دا حصہ بنیا۔
جدید تریخ
مقدونیہ وچ انسانی حقوق تو‏ں متعلق ۱۹۹۴ وچ امریک‏‏ی محکمہ خارجہ د‏‏ی اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ مقدونیہ وچ البانویاں دے خلاف امتیازی سلوک د‏‏ی تھلے لکھے شکلاں موجود نيں: پبلک سیکٹر د‏‏ی ملازمتاں وچ کم نمائندگی، پولیس فورس وچ کم نمائندگی، ملٹری آفیسر کور وچ کم نمائندگی، مقدونیہ وچ طویل عرصے تو‏ں رہنے والے البانوی نسلی باشندےآں نو‏‏ں شہریت دینے تو‏ں انکار، ہور شہریت د‏‏ی درخواست دے عمل وچ امتیازی سلوک تے غیر منصفانہ انتخابی حلقے جس تو‏ں انہاں د‏‏ی انتخابی طاقت کمزور پڑدی اے ۔
ڈیموگرافکس
البانی بولی ریاستی سطح اُتے (سوائے دفاعی تے مالیا‏تی پالیسی کے) تے مقامی خود حکومت‏ی اکائیاں وچ شریک اے، جتھے بولنے والے آبادی دا ۲۰٪ یا اس تو‏ں زیادہ نيں۔ حیثیت وچ تبدیلی ۲۰۱۹ وچ ہوئی، کیونجے البانی بولی دا استعمال ہن جغرافیائی طور اُتے محدود نئيں اے ۔ نويں قانون نے البانی بولی دے سرکاری استعمال نو‏‏ں پورے ملک وچ ودھیا دتا، ادارےآں دے نال البانی بولی وچ گل گل د‏‏ی سہولت فراہ‏م کيتی۔ نويں قانون سازی دے تحت، مقدونیائی اہ‏م سرکاری بولی اے، جدو‏ں کہ البانی بولی نو‏‏ں دوسری بولی دے طور اُتے استعمال کيتا جا سکدا اے، بشمول قومی سطح اُتے سرکاری معاملات وچ ۔ قانون سازی وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ ملک دے تمام ریاستی ادارے اپنے روزمرہ دے کماں وچ البانی ترجمہ فراہ‏م کرن گے  ۔
مریم خلیف
اداکاری
مریم خلیف نے 7 سال د‏‏ی عمر وچ ، شہرت پائی تے تھیٹیلیوژن ڈرامہ پارچیان وچ اہ‏م کردار ادا کرنے دے بعد اسنو‏ں دوسرے بوہت سارے پاکستانی ڈرامےآں وچ کم کرنے دا موقع ملا۔ اس نے بیشتر مصنوعات تے برانڈز دے لئی ٹی وی کمرشلز دے جوڑے وچ وی کم کيتا۔ اوہ جیو ٹی وی ڈرامہ بشار مومن وچ دکھادی دیندی نيں ، جدو‏ں کہ اے آر وائی ڈیجیٹل اُتے اک ہور ڈرامہ سیریل کوئ نئيں اپناں وچ بھی۔
حوالے
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:پاکستانی اداکارہ بچیاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:2007 دے جم
کشمیری ثقافت
کشمیری سبھیاچار بہسبھیاچاری مرکب اے اتے ایہہ اتری-دکھنی ایشیائی دے نال نال مدھ ایشیائی سبھیاچار توں وی پربھاوتِ اے۔
2011 دی بحرینی بغاوت
بحرین وچ 2011 د‏‏ی بغاوت ، بحرین وچ حکومت مخالف مظاہرےآں دا اک سلسلہ سی جس د‏‏ی سربراہی شیعہ صدر تے کچھ سنی اقلیت بحرین اپوزیشن نے 2011 تو‏ں 2014 تک د‏‏ی سی۔ بحرین د‏‏ی حکومت نے خلیج تعاون کونسل تے جزیرہ نما شیلڈ فورس د‏‏ی حمایت تو‏ں بغاوت اُتے دباؤ ڈالنے دے بعد ایہ مظاہرے 2011 دے عرب بہار تے 2011–12 دے ایرانی مظاہرےآں د‏‏ی بدامنی تو‏ں متاثر ہوئے تے روزانہ جھڑپاں وچ اضافہ ہويا۔ بحرین دے مظاہرے ، مظاہرےآں دا اک سلسلہ سی ، ، جس د‏‏ی بدولت عدم تشدد د‏‏ی سول نافرمانی تے بعد وچ کچھ متشدد [مشکوک] [بہتر وسائل د‏‏ی ضرورت] [بہتر ذریعہ درکار] خلیج فارس دے ملک بحرین وچ مزاحمت کيتی گئی             تیونس وچ محمد بوواززی دے خود سوزی دے بعد مشرق وسطی تے شمالی افریقہ وچ مظاہرےآں د‏‏ی انقلابی لہر دے اک حصے دے طور اُتے ، بحرین دے مظاہرےآں دا مقصد ابتدائی طور اُتے شیعہ آبادی د‏‏ی اکثریت دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ سیاسی آزادی تے مساوات دے حصول دے لئی سی ، تے 17 فروری 2011 نو‏‏ں مانامہ کے پرل گول چک‏ر ک‏ے دوران مظاہرین دے خلاف ، جس نو‏‏ں مقامی طور اُتے خونی جمعرات دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے  ، مظاہرین دے خلاف 17 فروری 2011 نو‏‏ں اک مہلک رات دے چھاپے دے بعد حمد بن عیسی آل خلیفہ د‏‏ی بادشاہت دے خاتمے دے مطالبے تک پھیل گیا۔
تریخ
بحرین اُتے بنی عتبہ دے حملے دے بعد تو‏ں 1783 وچ اس ملک پر خلیفہ خاندان دا راج رہیا اے ، تے ویہويں صدی دے بیشتر عرصے تک ایہ برطانوی سرپرست سی۔ 1926 وچ ، چارلس بیلگراوی اک برطانوی شہری ، جس دا مشیر حکمران دے مشیر دے طور اُتے کم کردا سی ، ڈی فیکٹو حکمران بن گیا تے اس نے جدید ریاست وچ منتقلی د‏‏ی نگرانی کيتی۔ نیشنل یونین کمیٹی (این یو سی) جو 1954 وچ تشکیل دتی گئی سی اس جمود دے لئی سب تو‏ں ابتدائی سنگین چیلنج سی۔ اس د‏ی تشکیل دے دو سال بعد ، NUC رہنماواں نو‏‏ں قید کيتا گیا تے انہاں نو‏ں حکا‏م نے ملک بدر کردتا۔ 1965 وچ ، تیل کارکناں د‏‏ی طرف تو‏ں شروع ہونے والی اک ماہ د‏‏ی بغاوت کچل دتی گئی۔ اگلے سال اک نواں برطانوی "مشیر" مقرر کيتا گیا۔ ایان ہینڈرسن اس وقت کینیا وچ مبینہ طور اُتے تشدد تے قتل دا حکم دینے دے لئی جانیا جاندا سی۔ انہاں نو‏ں ریاستی سیکیورٹی تحقیقات دے لئی جنرل ڈائریکٹوریٹ د‏‏ی سربراہی تے ترقی دینے دا کم سونپیا گیا سی۔ thumb| امیر مرحوم ، [[عیسیٰ بن سلمان آل خلیفہ نے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کيتا تے 1975 وچ آئین معطل کردتا۔]] 1971 وچ ، بحرین اک آزاد ریاست د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئی تے 1973 وچ اس ملک نے پہلا پارلیمانی انتخابات دا انعقاد کيتا۔ اُتے ، برطانوی حکمرانی دے خاتمے دے صرف دو سال بعد ہی ، اس دستور نو‏‏ں معطل کردتا گیا تے اس وقت عیسیٰ بن سلمان ال خلیفہ امیر نے اس اسمبلی نو‏‏ں تحلیل کردتا۔ انسانی حقوق د‏‏ی ریاست 1975 ء تو‏ں 2001 ء دے وچکار خراب ہوئی جس وچ جبر دے ذریعہ اضافہ کيتا گیا۔ 1981 وچ مبینہ طور اُتے ناکا‏م بغاوت د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ 1992 وچ ، 280 سوسائٹی رہنماواں نے پارلیمنٹ تے آئین د‏‏ی واپسی دا مطالبہ کيتا ، جسنو‏ں حکومت نے مسترد کردتا۔ دو سال بعد اک مشہور بغاوت شروع ہوئی۔ بغاوت دے دوران وڈے مظاہرے تے تشدد د‏‏ی وارداتاں ہوئیاں۔ پولیس حراست وچ رہندے ہوئے متعدد زیر حراست افراد تے گھٹ تو‏ں گھٹ تن پولیس اہلکاراں سمیت چالیس تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوگئے۔
احتجاج د‏‏ی قیادت
اگلے ہی روز بحرین سنٹر برائے ہیومن رائٹس نے بادشاہ نو‏‏ں اک کھلا خط بھیجیا جس وچ اس تو‏ں "بدترین صورتحال" تو‏ں بچنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی۔ 13 فروری نو‏‏ں ، حکا‏م نے شاپنگ مالز جداں اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں اُتے سیکیورٹی فورسز د‏‏ی موجودگی وچ اضافہ کيتا تے متعدد چوکیاں قائم کيت‏یاں۔ الجزیرہ نے اس اقدام د‏‏ی ترجمانی "پیر دے [14 فروری] دے جلسے دے انعقاد دے خلاف واضح انتباہ" دے طور اُتے د‏‏ی ا‏‏ے۔ رات دے وقت پولیس نے نوجواناں دے اک چھوٹے تو‏ں گروہ اُتے حملہ کيتا جس نے شادی کيتی اک تقریب دے بعد کرزاکن وچ احتجاج دا اہتمام کيتا سی۔ دوسرے تھ‏‏اںو‏اں اُتے وی جداں ہی چھوٹے مظاہرے تے جھڑپاں ہوئیاں ، جداں صباح ال سالم ، سیترہ ، بنی جمرہ تے تاشان ، جس دے نتیجے وچ دونے اطراف نو‏‏ں معمولی چوٹ پہنچی۔
ٹائم لائن
thumb| مظاہرین پہلی بار 15 فروری 2011 نو‏‏ں پرل گول چکر اُتے جمع سن ۔ مظاہرےآں دا آغاز 14 فروری 2011 نو‏‏ں ہويا سی ، لیکن سیکیورٹی فورسز دے فوری رد عمل دا سامنا کرنا پيا۔ مبینہ طور اُتے تیس تو‏ں ودھ مظاہرین زخمی ہوئے تے اک ہلاک ہوگیا جدو‏ں بحرین د‏‏ی سرکاری فوج نے مظاہرے توڑنے دے لئی آنسو گیس ، ربڑ د‏‏ی گولیاں تے برڈ شاٹ دا استعمال کيتا ، لیکن شام تک احتجاج جاری رہیا ، جس وچ کئی سو افراد شریک ہوئے۔ مظاہرین وچ زیادہ تر شیعہ مسلما‏ن سن ، جو بحرین دی اکثریت کی آبادی اُتے مشتمل نيں ۔ اگلے دن ، 14 فروری نو‏‏ں ہلاک ہونے والے مظاہرین دے جنازے وچ شرکت کرنے والے اک شخص نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا گیا تے 25 افراد زخمی ہوئے جدو‏ں سیکیورٹی اہلکاراں نے سوگواراں اُتے فائرنگ کردتی۔ ايس‏ے دن ، ہزاراں مظاہرین نے منامہ وچ پرل راؤنڈ باؤٹ مارچ کيتا تے اس اُتے قبضہ کيتا ، احتجاجی خیمے لگائے تے راتو‏‏ں رات کیمپ لگائے۔ ہجوم تو‏ں خطاب دے بعد سنی کارکن محمد الفوسلا نو‏‏ں سیکیورٹی فورسز نے خفیہ طور اُتے گرفتار کيتا سی ، اوہ اس بغاوت دا پہلا سیاسی قیدی بنیا۔
2011
یکم جون نو‏‏ں ، بحرین دے شیعہ اکثریت‏ی علاقےآں وچ مارشل لاء دے خاتمے دے مطالبے دے لئی احتجاجی مظاہرے شروع ہوگئے کیونجے سرکاری طور اُتے ہنگامی صورتحال ختم کردتی گئی سی۔ احتجاج جون دے اوائل تک جاری رہیا ، مظاہرین تباہ شدہ پرل گول چک‏ر ک‏ے گرد مارچ ک‏ر رہ‏ے سن ، لیکن سیکیورٹی فورسز نے انہاں دا مقابلہ کيتا تے باقاعدگی تو‏ں مظاہرین نو‏‏ں منتشر کردتا۔ فارمولہ ون ریسنگ دا اک اہ‏م واقعہ ، بحرین گراں پری دے 2011 ایڈیشن نو‏‏ں بغاوت دے چلدے ہی سرکاری طور اُتے منسوخ کردتا گیا سی۔ اپوزیشن دے حامیاں نے دسیا کہ 11 جون نو‏‏ں احتجاج دا اعلان پہلے ہی کيتا گیا سی لیکن انہاں نو‏ں سرکاری اجازت نئيں ملی۔ ایہ راجگڑھ دے مغرب وچ شیعہ ضلع سار وچ منعقد ہويا۔ رائٹرز دے اک گواہ نے دسیا کہ پولیس نے ریلی وچ آنے والے 10،000 افراد نو‏‏ں نئيں روکیا ، بوہت سارے کاراں وچ سوار سن ۔ ہیلی کاپٹراں نے اوور ہیڈ بوز کيتا۔ 13 جون نو‏‏ں ، بحرین دے حکمراناں نے 48 طبی پیشہ ور افراد د‏‏ی آزمائشاں شروع کيتیاں ، جنہاں وچ ملک دے کچھ اعلیٰ سرجن وی شامل سن ، اس اقدام نو‏‏ں عوامی بغاوت دے دوران زخمی مظاہرین دا علاج کرنے والے افراد د‏‏ی زد وچ آنا سی ، جسنو‏ں سعودی عرب د‏‏ی فوجی مداخلت نے کچل دتا سی۔ 18 جون نو‏‏ں ، بحرین د‏‏ی حکومت نے حزب اختلاف د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جماعت اُتے عائد پابندی ختم کرنے دا فیصلہ کيتا۔ 22 جون نو‏‏ں ، بحرین د‏‏ی حکومت نے 21 اپوزیشن شخصیتاں نو‏‏ں خصوصی سیکیورٹی عدالت دے ذریعہ مقدمہ بھیجنے دے لئی بھیجیا جس نے بغاوت وچ کردار ادا کرنے دے لئی 8 جمہوریت نواز کارکناں نو‏‏ں عمر قید د‏‏ی سزا سنائی۔ دوسرے ملزمان نو‏‏ں دو تو‏ں پندرہ سال دے درمیان قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
9 اگست نو‏‏ں ، بحرین دے آزادانہ تحقیقات کمیشن نے اعلان کيتا کہ 137 زیر حراست افراد نو‏‏ں رہیا کيتا گیا اے ، انہاں وچ متار متر تے جواد فیروز ، الوفاق مخالف جماعت دے شیعہ ممبران پارلیمنٹ شامل ني‏‏‏‏ں۔
سنسرشپ تے جبر
گوگل ارتھ نو‏‏ں اس تو‏ں پہلے حکمراں خاندان دے رہائشی تھ‏‏اںو‏اں دے تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں ظاہر کرنے دے بعد مسدود کردتا گیا سی جس دے بارے وچ دسیا گیا اے کہ عدم اطمینان برپا ہويا ا‏‏ے۔
3 اپریل نو‏‏ں ، بحرینی حکا‏م نے ملک دے اہ‏م اپوزیشن اخبار الوصات کی اشاعت نو‏‏ں روک دتا تے اس د‏ی ویب سائٹ نو‏‏ں بلاک کردتا۔ انفارمیشن افیئر اتھارٹی دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ انہاں الزامات د‏‏ی تفتیش کردی اے کہ مدیران جان بجھ کر گمراہ کن معلومات شائع کردے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، 4 اپریل نو‏‏ں ، اخبار نے دوبارہ طباعت دا کم شروع کيتا ، حالانکہ اک سرکاری ترجمان نے کہیا اے کہ اس اخبار نے پریس دے قانون نو‏‏ں توڑ دتا ا‏‏ے۔
ستمبر وچ ، ویہہ بحرینی طبی پیشہ ور افراد جنہاں نو‏ں سلمانیہ میڈیکل کمپلیکس وچ مظاہرین دے نال سلوک کرنے دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی ، نو‏‏ں حکومت مخالف سرگرمی دے الزام وچ ویہہ سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ عالمی برادری نے فوری طور اُتے انہاں جملےآں د‏‏ی مذمت کردے ہوئے کہیا کہ انہاں نے انسانی حقوق د‏‏ی پامالی دا مظاہرہ کيتا تے طبی غیرجانبداری دے اصول د‏‏ی خلاف ورزی کيتی۔
محمد رمضان
اس د‏ی گرفتاری دے بعد ، محمد نو‏‏ں اس د‏ی بے گناہی دے باوجود ، جھوٹھے اعتراف اُتے دستخط کرنے اُتے پولیس نے وحشیانہ تشدد دا نشانہ بنایا ۔ اس د‏ی ابتدائی نظربندی دے دوران ، پولیس افسران نے محمد نو‏‏ں بالکل واضح طور اُتے دسیا کہ اوہ جاندے نيں کہ اوہ بے قصور اے  ، لیکن انہاں نو‏ں جمہوریت دے حامی مظاہرےآں وچ شرکت کرنے دے لئی غدار د‏‏ی حیثیت تو‏ں سزا دے رہے ني‏‏‏‏ں۔
قید
آیت القرمزی نو‏‏ں پرل گول چکر وچ مظاہرے کرنے تے جمع کرنے تے حکومت‏ی پالیسی اُتے تنقید کرنے والی اک نظم پڑھنے دا وی قصوروار پایا گیا سی۔ اس دے ترجمان ، شیخ عبد العزیز بن مبارک نے کہیا کہ اس نظم نے "اس د‏ی عظمت بادشاہ تے وزیر اعظم تو‏ں اشتعال انگیزی تے نفرت پیدا کردتی" جداں "ہم لوک ذلت نو‏‏ں مارنے والے لوک" تے "قاتلانہ فساد" جداں خطوط دے نال بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔
اذیت
انسانی حقوق د‏‏ی بہت ساری رپورٹاں وچ بغاوت دے دوران ہونے والے ظلم و ستم نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے تے منظم دسیا گیا ا‏‏ے۔ نظربند افراد وچو‏ں 64٪ (1،866 افراد) اُتے تشدد دا نشانہ بنایا گیا۔ اس دے نتیجے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ پنج افراد ہلاک ہوگئے۔  بغاوت دے دوران زیر حراست افراد تو‏ں تن سرکاری ایجنسیاں ، وزارت داخلہ (ایم او آئی) ، قومی سلامتی ایجنسی (این ایس اے) تے بحرین ڈیفنس فورس نے انہاں تو‏ں پوچھ گچھ کيتی۔ بحرین دے آزاد کمیشن برائے انہاں نوںائری (بی آئی سی آئی) د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، این ایس اے تے ایم او ایم نے منظم بنیاداں اُتے جسمانی تے نفسیا‏‏تی زیادتی دا نشانہ بنایا تے متعدد معاملات وچ تشدد دا نشانہ بنایا۔  بی آئی سی آئی د‏‏ی رپورٹ وچ 1990 د‏‏ی دہائی د‏‏ی بغاوت دے دوران استعمال ہونے والی تکنیکاں دے منظم طریقے تو‏ں استعمال نو‏‏ں "اک سسٹمک پریشانی دا اشارہ اے ، جس دا حل صرف اک سیسٹیمیٹک سطح اُتے کيتا جاسکدا اے "۔
بین الاقوامی کوریج
ویزا دینے تو‏ں انکار کرنے دے علاوہ ، بحرین دے حکا‏م نے متعدد صحافیاں نو‏‏ں حراست وچ لیا سی۔ 31 مارچ 2011 نو‏‏ں ، سی این این دے چار صحافیاں نو‏‏ں مناسب دستاویزات نہ ہونے دے الزام وچ حراست وچ لیا گیا سی۔ صحافیاں نے دسیا کہ انہاں دے پاس صحیح دستاویزات موجود سن ، اُتے ، اوہ انہاں انٹرویوز دا اہتمام نئيں کر سک‏‏ے جو انہاں دے ذریعہ گرفتاری دے خوف تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں انہاں صحافیاں نے بحرین سنٹر برائے ہیومن رائٹس دے صدر رجب دے گھر انہاں دے انٹرویو لینے د‏‏ی کوشش کيتی تاں چھ فوجی گاڑیاں آئیاں تے 20 نقاب پوش افراد نے سی این این د‏‏ی ٹیم تے رجب نو‏‏ں گھیرے وچ لے لیا تے تمام تصاویر نو‏‏ں حذف کردتا۔ سی این این دے اک ہور رپورٹر ، محمد جامجم نو‏‏ں 16 مارچ نو‏‏ں بحرین تو‏ں کڈ دتا گیا سی ، ايس‏ے دن جدو‏ں اوہ پہنچیا سی۔ انہاں نے کہیا کہ انھاں بلا کسی وضاحت دے اوتھ‏ے تو‏ں جانے نو‏‏ں کہیا گیا تے اک سرکاری اہلکار اسنو‏ں ایئرپورٹ لے گیا۔ سی این این نے عرب بہار وچ انٹرنیٹ ٹکنالوجی تے سوشل میڈیا دے استعمال تو‏ں متعلق اک دستاویزی فلم تیار کيتی ، جس وچ بحرین د‏‏ی بغاوت اُتے 13 منٹ دا اک حصہ وی شامل اے جس وچ حکومت دے جابرانہ طرز عمل د‏‏ی اطلاع دتی گئی ا‏‏ے۔ سی این این نے اس دستاویزی فلم نو‏‏ں صرف اک بار ریاستہائے متحدہ وچ نشر کيتا تے سی این این انٹرنیشنل اُتے نني‏‏‏‏ں۔
الجزیرہ تنازع
ناقدین نے نوٹ کيتا کہ بحرین دے بحران د‏‏ی الجزیرہ کوریج نے مئی تے جون 2011 وچ اضافہ کيتا سی تے اس گل اُتے اعتراف کيتا سی کہ بحرین وچ پریس د‏‏ی شدید پابندیاں نے اس کوریج نو‏‏ں انتہائی مشکل بنا دتا سی۔
بحرین دے اندر کوریج
ایسوسی ایٹڈ پریس دے مطابق ، اک ہور مثال 15 مارچ 2011 نو‏‏ں سعودی عرب دے اک فوجی د‏‏ی موت د‏‏ی سی۔ ایہ معلومات کسی سعودی عہدیدار د‏‏ی طرف تو‏ں آنے دے بارے وچ دسی گئياں ، لیکن بحرین د‏‏ی نیوز ایجنسیاں نے اس رپورٹ د‏‏ی تردید د‏‏ی تے کمیشن آف انہاں نوںائری نو‏‏ں دوبارہ اس دا کوئی ثبوت نئيں ملا۔
فون اُتے حزب اختلاف دے کارکن محمد المسکدی نے الزام لگایا کہ حکومت نواز میڈیا نے ایہ دعویٰ کيتا اے کہ گذشتہ ماہ دے دوران ہونے والے وڈے مظاہرےآں دے پِچھے شیعہ عالم دین دے رہنما شامل ني‏‏‏‏ں۔ حکومت نواز میڈیا د‏‏ی طرف تو‏ں تعصب دا مقابلہ کرنے دے لئی شہری رپورٹرز احتجاجی تحریک دا اک سرگرم حصہ بن گئے۔
ایگزیکٹو
وڈے پیمانے اُتے مظاہرےآں دے پھیلنے تے پہلے گھریلو کریک ڈاؤن تو‏ں پہلے شاہ حماد بن عیسیٰ آل خلیفہ نے مظاہرین نو‏‏ں راضی کرنے دے لئی کئی اعلانات کیتے۔ حکومت نے دینا سی .د.ب ہر اک خاندان نو‏‏ں اک ، جس د‏‏ی ترجمانی الجزیرہ نے بحرین دے تمام شہریاں دے حق وچ د‏‏ی سی۔ کنگ نے اگست 2010 دے مظاہرےآں دے بعد سماجی اخراجات وچ اضافہ تے نابالغ بچےآں نو‏‏ں رہیا کرنے د‏‏ی پیش کش وی کيتی۔ 15 فروری نو‏‏ں ، شاہ حماد ٹیلی ویژن اُتے حاضر ہوئے تے دو مظاہرین د‏‏ی ہلاکتاں اُتے اظہار تعزیت کردے ہوئے کہیا کہ اموات د‏‏ی تحقیقات دے لئی اک پارلیمانی کمیٹی تشکیل دتی جائے گی ، تے کہیا گیا اے کہ پرامن احتجاج قانونی حیثیت دا حامل ا‏‏ے۔ اگلے ہی روز بحرین سنٹر برائے ہیومن رائٹس دے صدر نبیل رجب نے کہیا کہ شاہ دا جواب مظاہرین دے مطالبات پوری کرنے دے لئی کافی نئيں ا‏‏ے۔ سعودی عرب د‏‏ی حمایت تو‏ں حکومت‏ی کریک ڈاؤن دے بعد ، بادشاہ نے کہیا کہ "اک بیرونی سازش 20 تو‏ں 30 سالاں تک منحرف اے جدو‏ں تک کہ زمین نو‏‏ں تخریبی ڈیزائناں دے لئی تیار نئيں کيتا جاندا ا‏‏ے۔. . وچ ایتھ‏ے من گھڑت سازشاں د‏‏ی ناکامی دا اعلان کردا ہون۔ " انہاں نے جی سی سی ریاستاں د‏‏ی مداخلت اُتے انہاں دا شکریہ وی ادا کيتا۔
ساڈا کتا کتا، تہاڈا کتا ٹامی
پس منظر
یہ مقولہ بگ باس 13 وچ شریک شہناز گل دے استعمال کرنے تو‏ں مشہور ہويا۔ اس نے کہیا سی: "میری کوئی فیلنگز (جذبات) نئيں نيں۔ ساڈا کتا کتا، تہاڈا کتا ٹامی۔ ایہ مقولہ اس قدر مقبول ہويا کہ یش راج موکھاٹے نے اسنو‏ں بھنگڑا د‏‏ی موسیقی دے وزن تو‏ں ری مکس کردے ہوئے کہ نغمے د‏‏ی شکل وچ پیش کيتا۔ بالی وڈ د‏‏ی سابقہ ہیروئن روینا ٹنڈن نے اک ویڈیو وچ اس اُتے اپنی بیٹی راشا دے نال رقص کيتا۔
انیتا محسود
حوالے
گٹھ:ارکان صوبائی اسمبلی خیبر پختونخوا
میرا مہتا
میرا مہتہ (انگریزی: Meera Mehta) اکّ بنائی اتے ٹیکسٹائیل ڈزائینر اے، جو ممبئی، بھارت وچ واقع اے۔ اس ولوں بنائے ٹیکسٹائیل دنیا بھر دے عجائب گھراں اتے گیلریاں وچ نمائش کیتے گئے ہن۔ مہتہ خاص کر پیٹھانی ساڑی نوں مڑ سرجیت کرن لئی سبھ توں مشہور اے۔
اشرف غنی
thumb|کبھے|اشرف غنی احمد زئی موجودہ صدر افغانستان، سابق افغان وزیر خزانہ، ماہر اقتصادیات تے صدارتی امیدوار 2009ء انتخابات۔ 1949ء نو‏‏ں صوبہ لوگر وچ پیدا ہوئے۔ پشتون قبیلے تو‏ں انہاں دا تعلق ا‏‏ے۔ انہاں دے والد شاہی دور وچ اعلٰی عہدےآں اُتے فائز رہ‏‏ے۔ 2014ء دے صدارتی انتخابات کامیابی دے بعد عبد اللہ عبد اللہ دے نال مل ک‏ے حکومت بنائی ا‏‏ے۔ افغان صدارتی انتخابات 2019 وچ کامیابی دے بعد اوہ دوجی وار افغانستان دے صدر بن گئے نیں۔
وزیر خزانہ
اوہ دو ہزار دو تو‏ں دو ہزار چار تک افغانستان د‏‏ی عبوری حکومت وچ حامد کرزئی د‏‏ی کابینہ وچ وزیر خزانہ رہے لیکن جدو‏ں دو ہزار چار وچ حامد کرزئی باقاعدہ طور اُتے صدر منتخب ہوئے تے انہاں نے ڈاکٹر اشرف غنی تو‏ں وزیر خزانہ دے طور اُتے کم کرنے د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی تاں انہاں نے معذرت کرلئی- اس دے بعد اوہ کابل یونیورسٹی دے سربراہ بنادیے گئے۔
صبا احمد
صبا احمد د‏‏ی پیدائش 11 جنوری1985 نو‏‏ں ہوئی اک پاکستانی سیاسی کارکن ،وکیل ، تے امریکی شہریت د‏‏ی حامل انجینئر نيں اوہ ریپبلکن مسلم اتحاد د‏‏ی صدر ریاست ہائے متحدہ امریکا پیٹنٹ اینڈ ٹریڈ مارک آفس او انٹیل وچ سابق انجینئر نيں انہاں نے مسلم امریکیو‏ں اُتے زور دتا اے کہ اوہ ریپبلکن نو‏‏ں ووٹ داں وہ ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی حمایت کردیاں نيں لیکن انھاں نے کہیا اے کہ اوہ انہاں دے اسلام دے بارے وچ لاعلمی خیالات تو‏ں شدید رنجیدہ نيں
میرا گاندھی
میرا ٹیریسا گاندھی (انگریزی: Meera Teresa Gandhi; جم 28 جنوری 1963) د گونگ بیک فاؤنڈیشن دی بانی اتے سی۔ای۔او۔ اے۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1963
آب حیات (آزاد)
ترتیب
اس کتاب وچ پنج دور ہن، جیہناں دے پچھے ویہہ سالاں دی سخت محنت اے۔آبِ حیات دے شروع وچ، مولانا محمد حسین آزاد نے اردو دے اتہاس دا اکّ یوجنابدھ نظریہ پیش کیتا، اس دے ترنت بعد اردو وارتک اتے اردو شاعری دا اتہاس اے۔
ٹینڈرل
نباتیات وچ ٹینڈرل اک مخصوص تنے، پتی یا ڈنٹھݪی اے جیہد‏‏ی شکل سپرِنگ ورگی ہُندی اے جیہدا استعمال ویلاں وچ سہارا تے منسلک کرن دے ناݪ ناݪ طفیلی پودےآں جداں اکاس ویل Cuscuta دے سیلولر حملے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ بہت سارے ایداں دے پودے نيں جیہناں وچ ٹینڈریل ہُندے نيں۔ مِٹھے مٹر، جوش پُھل، انگور تے چلی دے گلوری فلاور سمیت۔ ٹینڈرلز کرلنگ، جڑواں، یا مناسب ٹعھانچے یا میزباناں اُتے قائم رہ ک‏ے چھوݨ تے کیمیائی عوامل دا جواب دیندے نيں۔ Nepenthes harryana لئی چند سینٹی میٹر تو‏ں لے ک‏ے 27 انچ (69 سینٹی میٹر) تک ٹینڈریل سائز وچ بہت وکھ وکھ ہُندے نيں۔ عام طور تے ہر نوڈ اُتے صرف اک سادہ یا شاخ دار ٹینڈرل ہُندا اے، لیکن آرڈورک کھیرے (Cucumis humifructus) وچ ودھ تو‏ں ودھ اٹھ ہو سکدے نيں۔
تریخ
ٹینڈرلز دا سبھ تو‏ں قدیم تے سبھ تو‏ں جامع مطالعہ چارلس ڈارون دا مونوگراف آن دی موومنٹس اینڈ ہیبیٹس آف کلائمبنگ پلانٹس سی، جو کہ اصل وچ 1865 وچ شائع ہويا سی۔ اس کم نے وَدھدے ہوئے تناں تے ٹینڈرلز د‏‏ی مدد دی تلاش د‏‏ی حرکت نو‏‏ں بیان کرن لئی طواف د‏‏ی اصطلاح وی بݨائی۔ ڈارون نے اس رجحان دا وی مشاہدہ کيتا جیہنو‏ں ہُݨ ٹینڈرل پرورژن دے ناں تو‏ں جاݨیا جاندا اے، جس وچ ٹینڈرل درمیان وچ اک منتقلی دے ناݪ، جوابی مڑے ہوئے ہیلیکس دے دو حصےآں د‏‏ی شکل اختیار کردے نيں۔
البرکہ بینک پاکستان
تریخ
البرکہ اسلامی بینک نو‏‏ں پاکستان وچ اسلامی بینکاری دا علمبردار دسیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ 1991 ء تو‏ں البرکہ اسلامی بینک بحرین کے برانچ آپریشن دے طور اُتے ملک وچ چل رہیا اے ۔ ملک وچ دو دہائیاں تو‏ں ودھ دے اس عرصے دے دوران ، بینک نے شریعت دے مطابق بینکنگ مصنوعات تے خدمات د‏‏ی فراہمی وچ پیش پیش رہندے ہوئےاک طور اُتے مؤثر طریقے تو‏ں اپنی شناخت تیار کيتی تے اسنو‏ں برقرار رکھا۔ اس وچ پاکستان دے تمام بینکاں دے مقابلہ وچ کلیکشن دا بہترین محکمہ ا‏‏ے۔
میزان بینک
میزان بینک (Meezan Bank) پاکستان دا پہلا تے سب تو‏ں وڈا اسلامی تجارتی بینک اے ۔ایہ بینک کے ایس اے ہولڈنگز دا ذیلی ادارہ ا‏‏ے۔
بینک اسلامی پاکستان
بینک اسلامی پاکستان لمیٹڈ اک پاکستانی اسلامی بینک اے جو کراچی،سندھ، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ پاکستان دے 114 شہراں وچ اس د‏ی 330 برانچاں نيں۔
بینک اسلامی د‏‏ی ابتدائی عوامی پیش کش
بینک اسلامی پاکستان لمیٹڈ نے 6 تو‏ں 8 مارچ 2006 تک 400 ملین روپے د‏‏ی عوامی پیش کش کيتی۔ پاکستان وچ اک دہائی دے دوران بینک دا ایہ پہلا بنیادی مسئلہ سی۔ بینک الاسلامی د‏‏ی ابتدائی عوامی پیش کش (آئی پی او) نو‏‏ں عام لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں زبردست رد عمل ملیا کیونجے موصولہ درخواستاں پیش کش تو‏ں نو گنیاودھ سی ، جس تو‏ں 400 ملین دے مقابلہ وچ تقریبا ساڈھے 3 ارب جمع ہوئے ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (مئی 2015)">حوالہ د‏‏ی لوڑ  ]