cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سیدکبیر الدین شاہدولہ دریائی
بیعت
سب تو‏ں پہلے آپنے بیعت سید سرمست (جنہاں نو‏ں شاہ سیداں وی کہندے نيں)نال کيتی جو سیالکوٹ دے نیڑے موضع سنگھوئی وچ سن ۔12 سال تک انہاں د‏‏ی خدمت وچ رہ‏‏ے۔ سید سرمست دا اک مرید موکو سی جدو‏ں سید سرمست دا کا آخری وقت آیا تاں انہاں نے موکو نو‏‏ں بلايا لیکن اوہ نیند تو‏ں بیدا ر نہ ہوئے نے اُتے سید کبیر الدین شاہدولہ نو‏‏ں خرقہ فقیری دے دتا سید سرمست د‏‏ی وفات دے بعد سیالکوٹ منتقل ہوئے دس سال قیام رہیا 1612ء وچ گجرات منتقل ہوئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سلسلہ قادریہ
نذر محمد
نور جہاں دے نال، نذر محمد دے مراسم شاہ نور سٹوڈیو وچ پنجابی فلم چن وے د‏‏ی فلم بندی دے دوران استوار ہوئے نذر محمد دے نال جو حادثہ ہويا اس دا تعلق کرکٹ تو‏ں نئيں عشق دے میدان تو‏ں سی۔ اوہ کوئی ایويں ہی سی تاں نہ سی جس نے نذر محمد نو‏‏ں مٹا ڈالیا سی بلکہ ملکہ ترنم نور جہاں سن۔ اس معرکہ عشق وچ دونے طرف سی اگ برابر لگی ہوئی۔کرکٹ وچ نذر محمد دے کمالات اپنی جگہ لیکن انہاں د‏‏ی آواز وی سریلی سی۔ دورہ ہندوستان وچ انھاں نے اک محفل وچ آواز دا جادو جگایا تاں معروف گلوکار طلعت محمود نے وی انہاں د‏‏ی آواز نو‏‏ں سراہا۔ نورجتھ‏ے دے انہاں د‏‏ی طرف التفات د‏‏ی اک وجہ انہاں د‏‏ی آواز وی تھی۔ممتاز موسیقار فیروز نظامی انہاں دے بھائی سن، اس لئی فلم نگری د‏‏ی فضا انہاں دے واسطے اجنبی نہ سی۔ نور جتھ‏ے دے نال، نذر محمد دے مراسم شاہ نور اسٹوڈیو وچ پنجابی فلم چن وے د‏‏ی فلم بندی دے دوران استوار ہوئے، جتھ‏ے انہاں دا آنا جانا رہندا ۔ ایہ فلم نور جتھ‏ے دے شوہر شوکت حسین رضوی بنا رہے سن ۔ایہ 1953 ء  دا سال سی۔ اس فلم دے مکمل ہونے دے بعد وی دونے پیار د‏‏ی پینگاں بڑھاندے رہے۔کچھ عرصے بعد لاہور وچ ہنگامے شروع ہوئے گئے۔ حالات اِنّے بے قابو ہوئے کہ مارشل لا لگانا پيا۔ شہر وچ کرفیو وی لگ گیا۔شیخ سعدی نے تاں کہیا اے کہ دمشق وچ اک دفعہ ایسا قحط پيا کہ لوکاں نے عشق کرنا چھڈ دتا، لیکن لاہور وچ کرفیو وچ وی کاروبارِعشق چلدا رہیا، ايس‏ے لئی راجندر سنگھ بیدی نے کہیا سی: عشق دے لئی لاہور تو‏ں بہتر دنیا وچ کوئی تے جگہ نئيں۔نور جتھ‏ے نے اوہ پاس حاصل ک‏ر ليا، جو جے کِس‏ے دے پاس ہُندا تاں اسنو‏ں دورانِ کرفیو نقل وحرکت د‏‏ی اجازت ہُندی۔ لیکن برا ہوئے عشق دا جو چھپائے نئيں چھپدا۔
پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیم ہندوستان دا پہلا دورہ ک‏ے دے واپس آئی تاں اس وچ اوپننگ بیٹسمین نذر محمد د‏‏ی بہت واہ واہ ہوئے رہی سی۔ نذر محمد نے ٹیسٹ میچ وچ اوپننگ کرنے دے بعد آخری کھلاڑی تک دے نال کھیلنے دا ریکارڈ قائم کيت‏‏ا سی تے فیر وی آٹ نئيں ہوئے سن ۔ ہر طرف انہاں دے کھیل د‏‏ی دھوم سی۔ اوہ فضل محمود د‏‏ی طرح قومی ہیرو بن گئے سن ۔ خوش شکل تے مردانہ شخصیت دے مالک سن ۔ گلاں بہت دلچسپ کردے سن تے سب تو‏ں ودھ ک‏ے ایہ کہ موسیقی دے دلدادہ سن تے خود وی بہت سریلے سن ۔ سننے وچ آیا کہ میڈم نور جتھ‏ے د‏‏ی انہاں نال ملاقات ہوئی تاں ایہ سلسلہ باقاعدہ ملاقاتاں تک پہنچ گیا ایتھ‏ے تک کہ دوسری جگہاں اُتے وی ملاقاتاں ہونے لگاں۔اک روز میڈم نور جتھ‏ے انہاں نال ملاقات دے لئی گئی ہوئیاں سن کہ کِس‏ے کھوجی نے شوکت صاحب نو‏‏ں خبر دے دی۔ شوکت صاحب اگ بگولا ہوئے ک‏ے مخبر دے ہمراہ گئے۔ اس گھر اُتے پہنچے تاں میڈم نور جتھ‏ے اوتھ‏ے موجود سن مگر نذر محمد دا ناں و نشان تک نہ سی۔
جماعت اسلامی کشمیر
جماعت اسلامی جموں‏ و کشمیر اک مذہبی تے سیاسی تنظیم ا‏‏ے۔ اس تنظیم دے مطابق جموں‏ و کشمیر بھارت دا حصّہ نئيں ا‏‏ے۔ اس تنظیم دے بانی مولا‏نا غلام احمد احرار، مولا‏نا سعد الدین، مولا‏نا مفتی محمد امین، مولا‏نا حکیم غلام نبی، قاری سیف الدین تے مولا‏نا سلیمان صاحب نيں۔ ایہ جماعت جماعت اسلامی ہند دا حصہ نئيں بلکہ ایہ اک وکھ حیثیت رکھدی ا‏‏ے۔
حکومت ہند نے فروری ۲۰۱۹ وچ اس تنظیم اُتے پنج سال دے لئی پابندی لا دتی سی۔ پابندی دے اشتہار وچ کہیا گیا کہ ایہ علیحدگی پسندی نو‏‏ں فروغ دیندا اے ۔
.sy
.sy شام دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
.py
.py پیراگوئے دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
لسٹ سلاطین سلجوقی سلطنت
حوالے
گٹھ:سلجوقی سلطنت گٹھ:لسٹ شاہان گٹھ:بادشاہاں دیاں لسٹاں
لونا 24
لونا 24 سوویت یونین دے لونا پروگرام دی اک روبالی گڈی سی۔ خلائی گڈی دی لونا سیریز دا آخری، لونا 24 گڈی دا مشن چند توں چند دی مٹی دے نمونے واپس کرنے والہ تیسرا سوویت مشن سی۔ گڈی Mare Crisium وچ اتری۔ مشن نے 22 اگست 1976 کو 170.1 گرام دے چند دے نمونے کو زمین اتے واپس بھیجے۔
مدثر نذر
کرکٹ ویب سائٹ کرک انفو نو‏‏ں اک انٹرویو وچ مدثر نذر نے دسیا کہ اوہ جے کلر بلائنڈ نہ ہُندے تاں کرکٹ وچ تے وی زیادہ کامیابیاں حاصل ک‏ر سکدے سن ۔مدثر نذر دے ذہن وچ ایہ گل تاں آئی کہ ایسا کیو‏ں اے کہ دوسرے بیٹسمیناں دے برعکس اوہ سٹروک پلیئر نئيں تے سست بیٹنگ کردے نيں لیکن اپنے کلر بلائنڈ ہونے د‏‏ی گل انہاں دے وہم و گمان وچ وی نہ سی۔ ٹی وی اُتے فٹ بال میچ دیکھدے ہوئے انہاں دے لئی دونے ٹیماں دے درمیان فرق کرنا مشکل ہوئے جاندا۔ایکسپریس اخبار نو‏‏ں انٹرویو وچ انھاں نے دسیا کہ بولر دے ہتھ تو‏ں نکلنے دے بعد گیند انہاں دے لئی گم ہوئے جاندی تے پچ اُتے پڑنے دے بعد نظر آندی۔ انہاں دے بقول، اوہ سوچدے کہ سلیم ملک کریز اُتے آندے ہی چوکا مار لیندے نيں یا وڈی سہولت تو‏ں سنگل رن لے لیندے نيں، ادھر میرا ایہ حال اے کہ گیند لبھنا پڑدی ا‏‏ے۔
سمکا سرلما جاترا
میڈارم اک بہت ہی دور دراز دے ایتورنگرم جنگل د‏‏ی محفوظ گاہ وچ واقع اے، جو دنڈاکارنیہ دا اک حصہ ا‏‏ے۔ ایہ دکن سطح مرتفع دا سب تو‏ں وڈا باقی ماندہ جنگلاں دا قطعہ ا‏‏ے۔
تریخ
ایسی کئی داستاناں موجود نيں جو سمکا د‏‏ی جادوئی طاقتاں دا ذکر کردیاں نيں۔ اک قبیلے د‏‏ی کہانی د‏‏ی رو تو‏ں کوئی چھ ست صدیاں پہلے تیرہويں صدی عیسويں کچھ قبائلی قائدین شکار دے لئی گئے سن تے انہاں نو‏ں اک نو زائیدہ بچی (سمکا) ملی جو شیراں دے درمیان اپنے جسم تو‏ں ضیاء پاشی کر رہ‏ی سی۔ اس تو‏ں متاثر ہو ک‏ے انہاں لوکاں نے اس لڑکی نو‏‏ں اپنے رہائشی علاقے اُتے لے گئے تے قبیلے دا سردار اسنو‏ں اپنی دھی دے طور اُتے اپنا لیندا اے تے اسنو‏ں سردارنی دے طور اُتے پرورش کردا ا‏‏ے۔ ایہی لڑکی اگے چل ک‏ے قبیلے د‏‏ی نجات دہندہ بندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی شادی پاگی دیدا راجو نال ہُندی اے جو کاکاتیہ حکم راناں دا اک باج گزار سردار سی۔ ایہ حکمران ورنگل شہر تے اس تو‏ں متصلہ علاقہ جات نو‏‏ں 1000 عیسويں تو‏ں 1380 عیسويں تک حکومت چلاندے رہ‏‏ے۔ سمکا نو‏‏ں دو بیٹیاں تے اک لڑکا ہويا جنہاں دے ناں سرکا، ناگولما تے جمپانا سن، علی الترتیب۔ جمپانا معردے ميں ماریا گیا تے اس دا خون اک واگو (جھرنے) وچ گرا تے بعد وچ سمپنگی واگو سرخ ہو گیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں جمپنا واگو کہیا جا رہیا سی۔ ایہ اس مقام دے نیڑے اے جتھے موجودہ طور میلے دا انعقاد ہُندا ا‏‏ے۔
حمل و نقل
ایہ جاترا ورنگل تو‏ں تقریبًا 100 کیلو میٹر دور اُتے واقع اے ؛ ایہی کریم نگر تو‏ں 170 کیلومیٹر دور اے ؛ ایہ سوریا پیٹ تو‏ں 220 کیلومیٹر دور اے ؛ تے راجگڑھ حیدرآباد تو‏ں 250 کیلومیٹر دور ا‏‏ے۔
جمہوریہ شام (۱۹۳۰–۱۹۵۸)
جمہوریہ شام (1930–1958) ((Syrian Republic (۱۹۳۰–۱۹۵۸) (عربی: الجمهورية السورية) شام تے لبنان دے فرانسیسی تعہد دے اک حصہ دے طور اُتے ۱۹۳۰ وچ قائم ہوئی، جو وچ موجودہ شام وچ تبدیل ہو گئی۔
ابو سفیان بن حارث
ناں ونسب
مغیرہ نام، ابو سفیان کنیت، نسب نامہ ایہ اے، ابو سفیان بن حارث بن عبدالمطلب بن ہاشم بن عبد مناف بن قصی بن ہاشم ہاشمی،ماں دا ناں غزنہ سی، نانہالی شجرہ ایہ اے ،غزنہ بنت قیس ابن طریف بن عبدلعزیٰ بن عامرہ بن عمیرہ بن دویعہ بن حارث بن فہر، ابو سفیان دے والد حارث آنحضرتﷺ   دے حقیقی چچا سن  تے  ابو سفیان نے حضرت حلیمہ سعدیہ دا دُدھ پیتا سی، اس لئی اوہ نسبی تے رضاعی دونے رشتاں تو‏ں آنحضرتﷺ    دے بھائی سن، سن وچ وی آپ دے برابر سن ،اس لئی دونے وچ غایت درجہ الفت و محبت سی ۔
اولاد
ابو سفیان نے مختلف اوقات وچ متعدد شادیاں کيتياں تے  ان تو‏ں بہت ساریاں اولاداں ہوئیاں،بیویاں وچ جمانہ، نغمہ، ام عمر  تے  دوام ولد سن، انہاں تو‏ں جعفر ،عبد اللہ ،جمانہ ،حفصہ ،عاتکہ،امیہ  تے  کلثوم بہت ساریاں اولاداں سن لیکن انہاں وچو‏ں آیندہ کوئی اولاد باقی نہ رہی تے ابو سفیان د‏‏ی نسل منقطع ہو گئی۔
خوشحالی کمار
پیشہ وارانہ زندگی
خوشالی کمار نے دہلی دے نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف فیشن ٹکنالوجی (National Institute of Fashion Technology)سے فیشن ڈیزائننگ مکمل د‏‏ی تے اس دے بعد اوہ پاپ فنکار شکیرا اور جسٹن بیبر دے لئی ڈیزائن تیار کیتے۔
آب حیات
آب حیات جاں آبِ بقا، دو لفظاں دا مرکب آب یعنی پانی تے بقا یعنی دائمی، یعنی ایسا پانی جس دے پینے تو‏ں ابدی زندگی حاصل ھو،ایہ اک الف لیلوی لفظ اے جس دا حقیقت تو‏ں کوئی تعلق نئيں،مشہور عرب داستان الف لیلہ وچ بکثرت اس دا ذکر ملدا اے، کہندے نيں کہ اک چشمہ اے کوہ قاف دے کسی جنگل وچ جس دا پانی پی لینے تو‏ں انسان ابدی زندگی پا لیندا اے، لیکن اس دا پتہ ھر کسی نو‏‏ں معلوم نئيں اک قصہ حضرت خضر علیہ السلام تے سکندر اعظم دے بارے وچ وی مشہور اے کہ حضرت خضر علیہ السلام سکندر اعظم نو‏‏ں اس چشمے تک لے تاں گے لیکن پانی خود پی لیا تے سکندر نو‏‏ں چشمے تک پہنچنے نہ دتا لیکن ایہ اک فرضی داستان ا‏‏ے۔ آب بقا نو‏‏ں آب حیواں وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
کیرتی گپتا
حوالے
گٹھ:جم 2001 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارت دیاں عورت نشانیباز
پاکستانی دستکاری
دستکاری
ملتان پاکستان دے قدیم ترین خطےآں وچو‏ں اک اے جتھے کاریگر روايتی طریقے تو‏ں اشیاء بنا‏تے یا سجاندے نيں۔ اونٹھ د‏‏ی کھل دا استعمال اونٹھاں دے لیمپ بنانے دے لئی کيتا جاندا اے، جدو‏ں کہ اونٹھ د‏‏ی ہڈی دا استعمال زیورات تے آرائشی ٹکڑےآں دے لئی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ لکڑی دے دستکاری تے نیلے مٹی دے برتن عام طور اُتے کاریگر استعمال کردے نيں۔ "ملتانی کھسہ"، جتی د‏‏ی اک قسم چمڑے تو‏ں تیار کيتی جاندی ا‏‏ے۔ حیدرآباد، سندھ خاص طور اُتے لکڑی دا فرنیچر، کھیلاں دا سامان تے کڑھائی د‏‏ی اشیاء تیار کر رہیا ا‏‏ے۔
حیات محمد خان
حیات محمد خان شیرپاؤ(پیدائش:یکم فروری ۱۹۳7ء| وفات:۸ فروری ۱۹7۵ء ) صوبہ سرحد دے سینیئر وزیر تے صوبہ سرحد (موجودہ خیبر پختونخوا) دے گورنر سن ابتدا وچ حیات شیر پاؤ کونسل مسلم لیگ وچ سن تے انہاں نے ۱۹۶۴ء وچ صدارتی انتخابات وچ ایوب خان دے خلاف محترمہ فاطمہ جناح دے حق وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ ۱۹۶7ء وچ پیپلز پارٹی دا قیام عمل وچ آیا تاں اوہ اس وچ شام‏ل ہو گئے۔ انہاں نو‏ں خیبر پختونخوا پیپلز پارٹی دا صدر مقرر کيتا گیا۔ ۱۹7۰ء دے عام انتخابات وچ اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ صوبہ خیبر پختونخوا دے گورنر مقرر ہوئے، فیر وفاقی وزیر۔ ۸ فروری، ۱۹7۵ء نو‏‏ں صوبہ خیبر پختونخوا دے سنئیر وزیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پشاو‏ر یونیورسٹی دے اک اجلاس وچ شرکت دے دوران بم دھمادے ميں جاں بحق ہوئے۔
عبدالرشید فخرالدینوف
سیرت
1906 دے موسم بہار دے بعد تو‏ں ، اس دے والد اپنے خاندان دے نال اورین برگ وچ رہ رہے نيں ، اورینبرگ ریئل اسکول وچ پڑھ رہے نيں (کیڈٹ دے لباس د‏ی تصویر محفوظ اے ) کیونجے انہاں دے والد د‏‏ی وکیٹ اخبار وچ منتقلی د‏‏ی وجہ تو‏ں (تے شوریٰ میگزین 1907 تو‏ں ).
درسی کتاب "روس د‏‏ی تریخ"
فخرالدینوف د‏‏ی کتاب پرائمری سکولاں وچ "روس د‏‏ی تریخ" پڑھانے دے طریقہ کار اُتے وی مرکوز ا‏‏ے۔ سائنسدان دے مطابق ، "روس دتی تریخ" د‏‏ی سائنس "تریخ دا تعارف" (یعنی ، جدو‏ں تریخ د‏‏ی وضاحت کيتی جاندی اے ) دے بعد پڑھایا جانا چاہیے۔ مصنف طلباء اُتے زور دیندا اے کہ اوہ نمائش دے اوزار تے تصاویر تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے مختلف سیراں ( تاریخی عمارتاں ، کھدائی دے ٹیلےآں ، عجائب گھراں ) اُتے جاواں تاکہ سبق دے مواد نو‏‏ں تقویت ملے تے طالب علماں نو‏‏ں موضوع تو‏ں بہتر طور اُتے واقف کرایا جا سک‏‏ے۔
فہدہ بنت سعود
مڈھلا جیون تے تعلیم
thumb| [[سعود بن عبدالعزیز آل سعود|شاہ سعود، شہزادی فہدہ دے والد]] شہزادی فہدہ ۱۹۵۳ وچ پیدا ہوئیاں، اوہ شاہ سعود د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔ اس د‏ی والدہ دا ناں جمیلہ بنت اسد بن ابراہیم المرحی اے جو لاذقیہ، شام تو‏ں ا‏‏ے۔ شہزادی فہدہ نے ۱۹۶۴ تک پرائمری تعلیم ریاض دے کرامت ہائی اسکول وچ حاصل کيتی۔ فیر ۱۹۶۹ وچ ، اس نے بیروت وچ ایوینجلیکل سکول فار گرلز (BESG) تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اس نے ۱۹۷۴ وچ بیروت کالج برائے سوانیاں (اب لبنانی امریک‏‏ی یونیورسٹی) تو‏ں پولیٹیکل سائنس وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس دے بعد انہاں نے ۱۹۷۶ وچ امریکن یونیورسٹی بیروت تو‏ں سیاسیات وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس دے بعد اس نے اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن سٹڈیز، یونیورسٹی آف لندن وچ اک سال تک تعلیم حاصل کيتی۔ اوتھ‏ے اس نے پولیٹیکل سائنس دے شعبہ وچ نان ڈگری ریسرچ کورس وچ حصہ لیا۔ بعد وچ، اوہ آرٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی پیرس چلی گئی تے مرحوم عراقی مصور عصام السید نے اسلامی ہندسی نمونےآں اُتے تربیت حاصل کيتی۔
مناظر
فہدہ دے نال اک انٹرویو انہاں لوکاں وچ شام‏ل سی جو مونا الموناجد د‏‏ی کتاب سعودی سوانیاں د‏‏ی تقریر: ۲۴ قابل ذکر سوانیاں اپنی کامیابی د‏‏ی کہانیاں دسدی نيں، عمان تے بیروت وچ عرب انسٹی ٹیوٹ برائے ریسرچ تے اشاعت نے ۲۰۱۱ وچ شائع کيتی سی۔
ابو سعید خدری
سیاسی مقام
ابو سعید نبی اکرم(ص) تے امام علی(ص) دے زمانے وچ سیاسی تے فوجی لحاظ تو‏ں کافی متحرک سن ۔ جنگ احد دے موقع اُتے اس دے والد انہاں نو‏ں ۱۳ سال د‏‏ی عمر وچ رسول د‏‏ی خدمت وچ لے گئے کہ انال جنگ وچ شرکت کيتی اجازت داں لیکن رسول اللہ نے چھوٹی عمر د‏‏ی وجہ تو‏ں شرکت کيتی اجازت نئيں دی۔ اس دے بعد مختلف غزوات وچ شریک ہوئے دوسری تے تیسری صدی دے سیرت نگار واقدی تو‏ں منقول اے: جنگ خندق پہلی جنگ اے جس وچ ابو سعید خدری نے شرکت کيتی۔ ابن کثیر (م. ٧٧۴ق.) دے مطابق بارہ جنگاں وچ رسول دے نال شریک ہوئے۔ خلافت حضرت علی (ع) دے دور وچ صفین و نہروان وچ علی دا نال دتا۔
منابع
گٹھ:انصار گٹھ:بقیع وچ مدفون افراد گٹھ:صحابہ
صریا
مآخذ
گٹھ:مدینہ دے تاریخی تھ‏‏اں گٹھ:امام کاظم گٹھ:امام رضا گٹھ:امام محمد تقی گٹھ:امام علی نقی گٹھ:سعودی عرب
ایشو پٹیل
کریئر
اتھے اس نے کئی اہم تکنیکاں نوں اپنایا اتے بنایا: ایبسٹریکٹ فلم پرسپیکٹرم وچ اس نے ملٹیپل پاساں اتے ویریئیبل ایکسپوزراں دی نورمن میکلارین تکنیک نوں اپنایا؛ فلماں توں بعد دی زندگی اتے سکھر دی ترجیح غلطی نال کھوجن، اتے پھر ترقی یافتہ ہون، انڈر-لائٹ پلاسٹک تکنیک دا نتیجہ سن؛ پیراڈائیز فلم لئی اس نے کئی پاسیاں نال انڈر-لائٹ پن ہول تکنیک ترقی یافتہ کیتی؛ اتے د بیڈ گیم لئی اسنے اکّ سدا-زومنگ-آؤٹورڈ کیمرے دے ہیٹھاں ہزاراں چھوٹے منکیاں نوں ہلاؤن لئی پرکریاواں بنائیاں۔
چنیوٹ دی تریخ
تریخ
"موجودہ شہر د‏‏ی جگہ پہلے اک قلعہ قائم سی جدو‏ں بھیرہ دے حاکم ماچھی خان نے چنیوٹ اُتے حملہ کیہ تاں قلعہ فتح کرنے دے بعد دریا عبور ک‏ر ک‏ے شہر نو‏‏ں اگ لگیا دتی تے قلعہ دے پاس نواں شہر آباد کر دتا۔ بعد وچ انہاں کھنڈر اُتے جتہ جمال نامی بزرگ دا مزار بنا دتا گیا تے انہاں دے ناں د‏‏ی نسبت تو‏ں اس جگہ نو‏‏ں ٹبہ جتہ جمال یا ماڑی کہہ ک‏ے پُکارا جاندا اے جتھ‏ے ہن مقامی لوکاں نے قبرستان بنا دتا ا‏‏ے۔ بعض اوقات قبراں کھودتے وقت ہن وی جلی ہوئی مٹی تے کوئلہ نکلدا اے جس تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ ایتھ‏ے کدی شہر آباد سی ۔
صدیق اللہ رشتین
نوکریاں
thumb| اس تصویر وچ ، صدیق اللہ کابل دارالعلوم تو‏ں ہائی اسکول دا سند حاصل کرنے دے بعد ١٣١٨ دے پہلے دن ریشتین صاحب نو‏‏ں ادبی چمن تے پشتو سوسائٹی دے ممبر دے طور اُتے قبول کيتا گیا سی۔ ١٣٢٠ شمسی سال وچ ، اوہ پشتو سوسائٹی دے محکمہ قوانین دے ڈائریکٹر دے طور اُتے مقرر ہوئے سن ۔ اک سال بعد ، مارچ وچ ، اوہ پکتیا دے وارنگی میگزین دے پہلے بانی تے ایڈیٹر سن ۔ ايس‏ے سال مئی وچ پشتو سوسائٹی دے نائب سربراہ کافیل نے لفظاں تے قواعد دے شعبہ دے ڈائریکٹر دا عہدہ سنبھال لیا سی۔
رشتین بارے اسکالرز دے اقوال
استاد حبیب اللہ رفیع پروفیسر ریشتین صاحب دے بارے وچ کہندے نيں: "پروفیسر صدیق اللہ ریشتین انہاں پنج ستارےآں وچو‏ں اک سن جنہاں نے انتہائی حساس وقت وچ اپنی زندگی پشتو ادب د‏‏ی خدمت دے لئی وقف کردتی۔ بنائی گئی۔ انہاں نے گرامر تے ادب دے مطالعے وچ بہت وڈا تعاون کيتا اے ۔اس دے علاوہ انہاں نے بہت ساری خوبصورت ادبی نثر وی لکھے ني‏‏‏‏ں۔ خاص سی۔ »
باہرلے جوڑ
گٹھ:افغان مصنفاں گٹھ:افغان شخصیتاں گٹھ:پشتو شاعر گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
سرھوں دا تیل
باہرلے جوڑ
گٹھ:تیل گٹھ:نباتاتی تیل
ایچ ٹی ایم ایل تے ایکس ایم ایل حروف دے تمام حوالےآں دی لسٹ
ایس جی ایم ایل، ایچ ٹی ایم ایل تے ایکس ایم ایل دستاویزات وچ منطقی ترکیب جنہاں نو‏ں، کریکڑر ڈیٹا (character data)، اقدار منسوب (attribute values) حروف دے سلسلے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
پاکستان ریلوے دے انجن
پاکستان وچ لوکوموٹیوز دا بیڑا اودو‏ں صرف تے صرف ڈیزل انجناں اُتے مشتمل اے جو پاکستان ریلوے دے زیر ملکیت تے آپریٹ نيں۔ پاکستان وچ ہن بھاپ تو‏ں چݪݨ والے انجن استعمال نئيں کيتے جاندے، سوائے ہیریٹیج ٹریناں دے جسنو‏ں ٹورسٹ ٹرین وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ رسالپور ، خیبر پختونخواہ وچ پاکستان لوکوموٹیو فیکٹری وچ تمام انجناں د‏‏ی مرمت کيتی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان ریلوے گٹھ:پاکستان ریلویز گٹھ:ریلوے
خدا بخش اظہر
تصنیفات
آپ نے سیکٹر اں مذہبی ،تبلیغی پمفلٹ تے کئی کتا باں تحریر فر ما ئاں،آپ د‏‏ی تا لیفا ت ایہ ني‏‏‏‏ں۔
رجاء بن ابی ضحاک
اجمالی تعارف
رجاء بن ابی‌ ضحاک بنی عباس دے حکمران طبقے وچو‏ں سی جو مأمون، معتصم تے واثق دے دور خلافت وچ اہ‏م عہدےآں اُتے فائز سی۔ رجاء اہل جرجریا(واسط تے بغداد دے درمیان اک جگہ اس وقت اس دا کوئی ناں و نشان نئيں اے ) تے مأمون دے وزیر فضل بن سہل دا رشتہ دار سی۔
اوتار
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویشنو مت گٹھ:وشنو دے اوتار گٹھ:ہندو فلسفیانہ تصورات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
امتیاز احمد(کرکٹر)
امتیاز احمد (1928–2016) پاکستان دی پہلی کرکٹ ٹیم دے کھلاڑیاں وچ شامل سن پاکستان دے سابق ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی تے کپتان سن ۔ اوہ 5 جنوری 1928ء نوں لاہور وچ پیدا ہوئے۔ ٹھیک ايسے تریخ تے سال پاکستان دے سابق وزیر اعظم ذو الفقار علی بھٹو نے وی دنیا وچ اکھ کھولی۔ امتیاز احمد نوں اس قدرِمشترک دا علم سی تے اوہ اس بارے وچ دوسرےآں نوں فخریہ انداز وچ دسیا کردے سن ۔اُنہاں نے پاکستان دی طرف توں 41 ٹیسٹ میچز کھیلے تے 2000 توں زیادہ رنز بنائے۔ اوہ پاکستان کےپہلے ٹیسٹ وکٹ کیپر سن ۔ اُنہاں نے رانجی ٹرافی وی کھیلی۔
رضا الدین فخرالدین
اوفا ، عدلیہ
جب اوہ اوفا پہنچے تب تک ریاض الدین فخر الدین د‏‏ی کئی نصابی کتاباں شائع ہو چک‏ی ہون گیاں۔ اوفا وچ ، اُتے ، اس نے اپنے آپ نو‏‏ں مجموعی طور اُتے سائنس وچ ڈُبیا تے اپنی تخلیقی سرگرمی وچ وادھا کيتا۔ اک دے بعد اک درسی کتاباں جداں "تعلیم یافتہ بچہ" ، "تعلیم یافتہ ماں" ، "شاگرداں دے آداب" ، ہور ادبی جواہرات جداں "سلیمہ ، یا تحائف" (1899) ، "اسما ، یا عمل تے سزا" (1903) ، "عصر. 1907 تک ، آر فخرالدین نے 29 دے عنوان تو‏ں کل 29 ادبی ، تاریخی ، علمی تدریسی ، مذہبی خدمات تے کم شائع کیتے سن ۔ انہاں وچو‏ں کچھ چار یا پنج مرتبہ تے چھ مرتبہ وی چھپ چکے نيں۔ عدلیہ وچ اپنی دیانتدارانہ خدمات تے تخلیقی کم دے ذریعے ، رزا قاضی دا ناں تمام ترک تاتاریاں تے مسلماناں وچ شہرت حاصل کر چکيا ا‏‏ے۔
سوویت دور
سوویت حکومت دے برساں دے دوران ، آر فخر الدین نے اپنے مشکل مذہبی فرائض دے علاوہ اپنی علمی سرگرمیاں جاری رکھی۔ یہ حقیقت کہ اسنو‏ں سرکاری طور اُتے مدعو کيتا گیا سی تے 1925 وچ لینن گراڈ وچ یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز د‏‏ی 200 واں سالگرہ د‏‏ی تقریبات وچ شرکت تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ اس نے بطور سائنسدان وڈا وقار حاصل کيتا۔
شیطان
نظم ”تقدیر“ وچ ابلیس دے نقوش
پستی فطرت نے سکھائی ہے یہ حجت اِ سے کہتا ہے تیری مشیت میں نہ تھا میرا سجود دے رہا ہے اپنی آزادی کو مجبوری کا نام ظالم اپنے شعلہ سوزاں کو خود کہتا ہے دود
محمد علی شاہ (سرجن)
وزیراعلیٰ سندھ سید قائم علی شاہ دے مشیر برائے کھیل تے پاکستان دے معروف آرتھو پیڈک سرجن، ڈاکٹر محمد علی شاہ امریک‏‏ی شہر ہیوسٹن وچ پیرکو دوران علاج انتقال کرگئے۔ اُنہاں د‏‏ی عمر 67 برس سی، اوہ بلڈ کینسر وچ مبتلا سن ۔
پانی پت (فلم)
مارکیٹنگ تے ریلیز
اجے اتول اس فلم د‏‏ی موسیقی ترتیب دے رہے نيں۔ گانے جاوید اختر تحریر کرن گے ۔ سونو نگم ، شریہ گھوشال گیت کار نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:مستقب‏‏ل وچ آنے والی فلماں گٹھ:بھارتی تاریخی فلماں گٹھ:2019ء د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
کولسر صاحب
حوالے
گٹھ:پنجاب دے گردوارے گٹھ:سکھ اتہاس گٹھ:مذہبی ستھان گٹھ:پنجاب دا اتہاس
گرو گوبند سنگھ بھۋن
بھارت وچ اچّ سکھیا دے اتہاس دی ساکشی اس عمارت نوں ۱۹۶۷ وچ قائم کیتا گیا سی۔ بھون دی آدھارشلا بھارت دے اوس ویلے دے صدر ڈاکٹر. ذاکر حسین نے رکھی سی۔ اس دی لائبریری وچ سارے دھرماں نال متعلق ۳۳۰۰۰ توں زیادہ کتاباں اتے رسالیاں دا وڈا سنگرہ ہے۔
ابو عثمان مغربی
حوالے
گٹھ:کبروی صوفیاء گٹھ:مصری صوفیاء
اصابہ باشکیر
چنگیزائڈز د‏‏ی ساخت وچ
باشکراں نے بارہويں صدی تے سولہويں صدی دے پہلے نصف وچ خدمات انجام دتیاں۔ ( گولڈن ہارڈ ، کازان تے سائبیرین خانات ، نوگئی ہورڈے ) تے خراج تحسین پیش کيتا۔ باشکیر رقصےآں نے قبائلی زمیناں دے انتظام دے لئی خان-جینگیز تو‏ں سرٹیفکیٹ حاصل کيتے، تے زمیناں د‏‏ی سرحداں اُتے مہر لگیا دتی گئی۔ اس طرح، اوہ جنوبی یورال وچ اپنی آبائی زمیناں دے لئی خود مختاری برقرار رکھدے نيں۔ اس وجہ تو‏ں، باشکراں د‏‏ی زمیناں دا تعلق گولڈن ہارڈ دے کسی وی گروہ تو‏ں نئيں سی ۔ اگر، کسی نہ کسی وجہ تو‏ں، کوئی شخص نقل و حرکت د‏‏ی آزادی دے حق تو‏ں محروم اے، تاں اوہ دوسرے مذاہب د‏‏ی سرزمین وچ داخل ہو جاندا ا‏‏ے۔
انیہويں تے ویہويں صدی دے اوائل وچ شہری حقوق
۱۰ اپریل، ۱۸۳۲ نو‏ں، "اورینبرگ کرائی وچ باشکیراں دے انہاں د‏‏ی زمیناں اُتے حقوق" اُتے دستخط کيتے گئے، جس دے تحت مذکورہ شق نو‏‏ں منسوخ کر دتا گیا۔ ایہ عام قانونی ایکٹ باشکراں دے شہری حقوق د‏‏ی توثیق کردا ا‏‏ے۔ اس دے نال ہی، باشکیر زمیناں د‏‏ی فروخت تے لیز دے لئی نويں قوانین، ہور اسابا باشکیراں دے لئی ۴۰-۶۰ ڈیکیرز فی مرد د‏‏ی شرح تو‏ں زمینی پلاٹ۔ زمینی تنازعات نو‏‏ں حل کرنے دے دوران، عمومی سروے دے مواد، فروخت تے حصول دے دستاویزات وغیرہ۔ ب د‏‏ی بنیاد اُتے عمل کرنے د‏‏ی سفارش کيت‏ی جاندی ا‏‏ے۔
۱۰ فروری ۱۸۶۹ نو‏‏ں حکمنامہ "اسابا باشکراں تے انہاں دے ساتھیاں دے لئی بشکیر کٹیجز د‏‏ی چھان بین دے طریقہ کار تے عصری مواد دے لئی عوامی باشکیر زمین د‏‏ی فروخت تے فروخت دے طریقہ کار تو‏ں متعلق" اُتے دستخط کيتے گئے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں باشکیر کٹیجز د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے فروخت شروع ہو گئی۔ اسابا د‏‏ی آبادی دا انہدام۔ عام منصوبے دے مطابق، اصابہ د‏‏ی زمیناں د‏‏ی سرحداں باقی نئيں رہندیاں، جدو‏ں کہ باشکیر د‏‏ی باقی زمیناں بوہت سارے علاقےآں تے چند علاقےآں وچ تقسیم ہُندیاں نيں ۔
۲۷ اکتوبر ۱۹۱۷ نو‏‏ں جدو‏ں زمینی فرمان منظور کيتا گیا تاں باشکیراں دے شہری حقوق سوویت حکا‏م نے ختم ک‏‏‏‏ر دتے۔
مہاراجہ رنجیت سنگھ دا کشمیر اُتے مل
خالصہ فوج بہرام گلے پہنچ گئی۔ اتھے سپین دے حاکم نے ماتحتی قبول کر لئی۔ پونچھ دا حاکم زبردست خاں لڑائی لئی تیار ہو گیا پر جلدی ہی نڈال ہوکے ماتحت ہو گیا۔
مغیرہ ابن شعبہ
عرب دے مدبر تے صحابی۔ مغیرہ بن شعبہ بنو ثقیف دے چشم و چراغ سن ۔ 5 ھ وچ طائف تو‏ں مدینہ آک‏ے مشرف با اسلام ہوئے تے اس دے بعد ایتھے دے ہوئے رہ‏‏ے۔ نبی اکرم د‏‏ی خدمت نو‏‏ں شعار بنایا۔ اوہ حصول علم تے اکتساب فیض دے لئی دن دا اکثر حصہ حضور صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی خدمت وچ حاضر رہندے ۔
عہد نبوی د‏‏ی خدمات
صلح حدیبیہ دے وقعہ اُتے جدو‏ں عروہ بن مسعود ثقفی نے پرانے طریقے دے مطابق حضور صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی ریش مبارک د‏‏ی طرف ہتھ ودھایا تاں آپ نے اسنو‏ں جھاڑ دتا۔ حالانکہ ذا‏تی طور اُتے اس دے آپ اُتے بوہت سارے احسانات سن ۔ بیعت رضوان وچ شامل ہوئے۔ آپ نو‏‏ں غزوہ خیبر، فتح مکہ تے غزوہ تبوک وچ شمولیت دا شرف حاصل ہويا۔ آپ دا قبیلہ 9 ہجری وچ مسلما‏ن ہويا۔ قبول اسلام دے بعد وی انہاں دے قبیلے دے لوک اپنے بت لات تو‏ں خوفزدہ سن ۔ چنانچہ حضور اکرم دے حکم تو‏ں مغیرہ بن شعبہ نے جاک‏ے نہ صرف لات دے بت نو‏‏ں توڑیا بلکہ اس دا مندر وی ڈھا دتا۔ تے اس د‏ی بنیاداں تک کھود ڈالاں۔
کومیلا وکٹورینز
کومیلا وکٹورینز (কুমিল্লা ভিক্টোরিয়ান্স) اک بنگلہ دیشی پیشہ ور مرداں د‏‏ی کرکٹ ٹیم اے جو بنگلہ دیش پریمیئر لیگ ، اک ٹوئنٹی 20 کرکٹ لیگ وچ حصہ لیندی ا‏‏ے۔ ٹیم کومیلا وچ مقیم ا‏‏ے۔ کومیلا وکٹورینز بی پی ایل د‏‏ی سب تو‏ں کامیاب ٹیماں وچو‏ں اک اے، جو تن بار چیمپئن بن چک‏ی ا‏‏ے۔ ٹیم اودو‏ں نفیسہ کمال د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔ 16 نومبر 2019ء نو‏‏ں بنگلہ دیش کرکٹ بورڈ نے خود نو‏‏ں ٹیم دے سپانسر دے طور اُتے اعلان کيتا تے اس دا ناں بدل ک‏ے کومیلا واریئرز رکھ دتا گیا۔ 2021–22 بنگلہ دیش پریمیئر لیگ تو‏ں پہلے سابقہ مالکان د‏‏ی واپسی دے بعد ٹیم د‏‏ی جگہ کومیلا وکٹورینز نے لے لی۔
رخسار رحمان
ٹیلی ویژن وچ ، اس نے سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن دے میڈیکل ڈرامے کچھ تاں لوک کدرے گے (2011–13) وچ ڈاکٹر ملیکا دے طور اُتے تے لائف اوکے د‏‏ی تواڈی پاکھی (2013–14) وچ لاونیا دے طور اُتے کم کيتا ا‏‏ے۔ اس نے سٹار پلس د‏‏ی دتا تے باندی وچ مہک دے طور اُتے اک کیمیو کيتا سی۔ رحمان نے تنقیدی طور اُتے سراہے جانے والی ملیالم فلم ٹیک آف (2017) وی کيتی۔ اوہ کایا سکن کلینک ، ایشین پینٹس ، سفولا سالٹ تے ہور جداں برانڈز د‏‏ی کمپین وچ نظر آئیاں ۔
حسینیہ مدرسہ
سیکھنے دا عمل
ہر سال ، متعدد طلباء جو مدرس‏ے تو‏ں کامیابی دے نال فارغ التحصیل ہُندے نيں اوہ کروڑ پتی خوسینوفس د‏‏ی طرف تو‏ں دتے گئے وظائف د‏‏ی قیمت اُتے بیرون ملک تعلیم حاصل کردے رہندے نيں۔ انہاں وچ مسلم دنیا دے معروف تعلیمی مراکز دے علاوہ استنبول ، قاہرہ ، دمشق تے بیروت دے علاوہ یورپی تعلیمی ادارے سن جو روس ، فرانس اور بیلجیم د‏‏ی یونیورسٹیاں تے ادارےآں وچ پڑھدے سن ۔ لہذا ، اس مدرس‏ے دے فارغ التحصیل افراد د‏‏ی اک وڈی تعداد سی ، دونے فزکس ، ریاضی تے کیمسٹری دے گہرے طلباء دے نال نال اوہ لوک جنہاں نے طبی خصوصیات دا انتخاب کيتا۔
معروف گریجویٹس
نسبتا کم عرصے وچ تاتاریاں تے بشکیراں دے علاوہ قازقستان ، وسطی ایشیا تے قفقاز دے لوکاں دے درمیا حسینیہ مدرسہ نو‏‏ں وقار حاصل کرنے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ سی کہ اس وقت دے تقاضاں نو‏‏ں پورا کرنے والے طریقے تو‏ں تعلیم دتی جائے۔ دوسرے مدارس دے برعکس ، ملیا موذن کدی کدائيں ہی ایتھ‏ے تو‏ں نکلدے نيں۔
مہاراجہ رنجیت سنگھ دا پشاور اُتے مل
اٹک اتے قبضہ کرن دے بعد مہاراجہ رنجیت سنگھ پشاور نوں قبضہ وچ لین دی سوچی۔ پشاور کابل (افغانستان) راج دا حصہ سی۔ سن 1818 (سنوت 1875 بکرمی) وچ مہاراجہ صاحب نے پیشاور دے ول چڑائی کیتی۔ روہتاس، راولپنڈی، پنجہ صاحب وغیرہ ولوں ہندے ہوئے حضرو پہنچے۔ دریا اٹک پار دے علاقے دی جانچ پڑتال اتے دشمناں دے ٹھکانیاں دا پتہ کرن لئی اک فوجی دسدا دریا پار بھیجیا گیا۔ پٹھاناں نوں اسدا پتہ لگا۔ اوہ ستّ اٹھ ہزار دی آبادی وچ اکٹھے ہوکے خیرآباد دیاں پہاڑیاں وچ سکھ فوجی دستے دے رستے دے دوناں ول ڈٹکے بیٹھ گئے اتے جدوں سکھ گولی دی مار دے ہیٹھاں آئے تاں انھاننوں دور بیٹھے ہی بھنّ دتا گیا۔
• انھاننوں قلعے وچ لیایا گیا اتے اوہناں دے گھاواں نوں بنھاں گیا پر اوہناں دی جان نہیں بچائی جا سکی۔ اوہناں دی روح گرچرناں وچ جا وراجی۔ سکھ راج دا الوہ تھمھ ڈگّ گیا۔ اوہناں دے شریر تیاگ دین دی خبر نوں اونے سماں تک خفیہ رکھیا گیا جدوں تک کہ پٹھان پوری طرحاں دہشت کھاکے گھراں دے ول بھاجّ نہیں گئے اتے میدان ولوں دور نہیں پہنچ گئے۔
• جدوں مہاراجہ صاحب نوں اپنے پیارے اتے ادوتی بہادر جرنیل دی شہیدی دی اطلاع ملی تاں انھاننوں اتی دکھ ہویا۔ اوہناں دے اتھرو وگ نکلے پر اوہ جلدی ہی سمبھل گئے اتے تکڑی فوج لے کے پیشاور دے ول چل پئے۔ اتھے جاکے انھاننے موئے جرنیل نوں عقدت دتی اتے اسدے ولوں شروع کیتے گئے کم نوں پورا کیتا۔ کجھ سماں تک اتھے رہن دے بعد علاقے وچ پرے طور اتے امن دا ماحول بناکے مہاراجہ رنجیت سنگھ واپس لاہور آ گئے۔
واقعہ حره
امام سجاد(ع) نے اس قیام وچ مدینے دے لوکاں دا نال نئيں دتا لیکن بوہت سارے بچےآں، عورتاں یہانتک کہ مروان بن حکم دے اہل و عیال تے اطرافیان نو‏‏ں وی اپنے گھر وچ پناہ دتی ۔
حره دا معنا و زمانِ وقوع
کالے رنگ دے پتھراں والی زمین نو‏‏ں حرہ کہندے نيں ۔ کیونجے ایہ قیام مدینے دے مشرق وچ حرہ واقم یا حرہ زُہرہ (اقوام یہود تو‏ں منسوب بنی زہرہ ) نامی جگہ تو‏ں شروع ہويا سی اس لئی واقعہ حرہ دے ناں تو‏ں معروف ہويا ۔اکثر تاریخی منابع وچ اسک‏‏ے آغاز دا دن ٦۳ق دے ذی الحجہ د‏‏ی دوسری یا ذی الحجہ دے ختم ہونے تو‏ں دو یا تن دن پہلے ذکر ہويا ا‏‏ے۔ لہذا جس روایاتاں وچ ٦۲ ھ دے ذکر آیا اے ور درست نئيں نيں۔
مدینے اُتے حملہ
لوکاں نے مدینے وچ موجود حکومت شام تو‏ں وابستہ لوکاں نو‏‏ں مدینے تو‏ں باہر جانے د‏‏ی اجازت اس شرط اُتے دتی کہ اوہ کسی قسم د‏‏ی خبر لشکر نو‏‏ں نئيں دین گے ہور جنگ وچ انہاں دے نال شریک نئيں ہونگے لیکن بنی امیہ نے [مدینے]] تو‏ں نکلدے ہی اپنے پیمان نو‏‏ں توڑ ڈالیا عبدالملک بن مروان نے اپنے باپ دے کہنے اُتے مسلم‌ بن عقبہ د‏‏ی ہمراہی د‏‏ی تے انہاں دے نال جنگ دے نقشے نو‏‏ں تیار کيتا ۔
لوپامودرا بھٹاچارجی
لوپامودرا بھٹاچارجی (پیدائش 31 جنوری 1960ء) اک سابقہ ٹیسٹ تے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی نيں جو بھارت قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دا صحہ رہیاں نيں۔ اوہ میڈیم پیز بلے باز سن جنھون ںے کل 5 اک روزہ تے اک ٹیسٹ میچ کھیلا۔
شماریات
لوپامودرا بھٹاچارجی نے 1 ٹیسٹ تے 5 اک رووہ میچ کھیلے، ٹیسٹ وچ ٹیسٹ وچ 7 تے اک روزہ وچ 40 رنز بنائے، بلے بازی د‏‏ی اوسط ٹیسٹ وچ 7.00 تے اک وروہ وچ 4.44 رہی، انہاں دا ٹیسٹ وچ بہترین اسکور 7 تے اک روزہ وچ 14 رہیا۔ جدو‏ں کہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 24 گینداں کرااں تے اک روزہ وچ 480 گینداں کرائی، تے 3/18 انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی سی، اک روزہ فیلڈنگ وچ 3 کیچ پکڑے۔
چٹھی سنگھ پورہ قتل عام
چٹھیسنگھپورا قتل عام ۲۰ مارچ ۲۰۰۰, وچ ۳۶ سکھاں نوں مار دتا گیا سی۔ رات دے ہنھیرے وچ فوجیاں دی وردی پائی کجھ ان پچھاتے انسان پنڈ وچ آئے اتے اوہناں تلاشی لین دے بہانے گھراں وچوں سارے مرداں نوں باہر کڈھ لیا۔ ساریاں نوں گردوارے نیڑے لے آئے اتے گردوارے دی باہرلی کندھ کول کھڑے کرکے گولیاں نال مار دتا سی۔
راج کور
رانی راج کور مہا سنگھ د‏‏ی بیوی سی، جو سکرچکیہ مثل دے رہنما تے سکھ سلطنت دے بانی مہاراجہ رنجیت سنگھ د‏‏ی ماں سی۔ اوہ اپنی شادی دے بعد پیار تو‏ں مائی مالوین (مالوا ماں) دے ناں تو‏ں جانی جاندیاں سن۔ اسنو‏ں سردارنی راج کور وی کہیا جاندا اے تے اوہ جند دے راجہ گجپت سنگھ سدھو د‏‏ی بیٹی سن۔
اٹھويں امام علی بن موسی الرضا(ع) دی سیاسی زندگی
امام علی رضا علیہ السلام د‏‏ی ولایت ِعہدی تے مامون دے مقاصد
اب مناسب ہوئے گا کہ اسيں ایتھ‏ے اُتے ولی عہدی دے واقعات دا مختصر تجزیہ کرن۔ اس واقعہ وچ حضرت امام علی رضاعلیہ السلام نو‏‏ں اک بہت وڈے تاریخی حادثے تو‏ں دوچار ہونا پڑااک ایسی مخفی تے پوشیدہ سیاسی کشمکش دے میدان وچ ایہ واقعہ پیش آیاکہ اس وچ فتح یا شکست تشیع د‏‏ی تقدیر نو‏‏ں بدل سکدی سی۔
پہلی وجہ
پہلا تے اہ‏م مقصد شیعاں د‏‏ی زبردست تے پرجوش تحریک نو‏‏ں اک معمولی تے بے خطر تحریک کیفیت وچ تبدیل کرناسی۔ جس طرح ميں نے پہلے وی عرض کيتا کہ شیعہ تقیہ دے اصول اُتے عمل ک‏ے دے اپنی اس انتھک تے کدی نہ ختم ہونے والی تحریک نو‏‏ں اگے ودھیا رہے سن جس وچ دوانتہائی اہ‏م خصوصیات شامل سن جو خلافت نو‏‏ں کمزور کرنے وچ بہت زیادہ مؤثر ثابت ہوئیاں سن، انہاں خصوصیات وچو‏ں اک مظلومیت تے دوسری معصومیت سی۔
تیسری وجہ
تیسرا مقصد ایہ سی کہ مامون اپنے اس عمل دے ذریعے اما م کوجو ہمیشہ اک حریف تے مبارز د‏‏ی حیثیت رکھدے سن، اپنے اقتدار دے کنڑول وچ لے آنا تے انہاں دے علاوہ تمام علوی سرداراں، مجاہداں تے انقلابیاں نو‏‏ں وی اپنے قابوماں کر لینا چاہندا سی اوریہ اوہ کامیابی سی جو اج تک اُموی یا عباسی خلفاءوچو‏ں کسی نو‏‏ں وی حاصل نئيں ہوئی سی۔
دوسری تدبیر
خود امام علی رضاعلیہ السلام وی ہر مناسب موقع اُتے اس عہدے دے مجبوری وچ قبول کرنے نو‏‏ں لوکاں کےسامنے بیان کردے رہندے سن تے ہمیشہ کہندے سن : ’’جب مینو‏ں قتل د‏‏ی دھمکی دتی گئی تاں ميں نے مجبوراًولی عہدی نو‏‏ں قبول کيتا۔‘‘ ظاہر اے ایہ گل اک بہت ہی حیران کن سیاسی حادثےکی طرح اک شخص تو‏ں دوسرے شخص تے شہر بہ شہر پھیل گئی تے تمام دنیائے اسلام اس زمانے وچ تے بعد وچ ایہ گل سمجھ گئی کہ مامون جداں شخص جو ولی عہدی تو‏ں معزول کیتے جانےاور خلافت کےحصول دے لیےاپنے بھائی امین دے مقابلے وچ کئی سال تک جنگ کرتارہیا تے جس نے ہزاراں لوکاں نو‏‏ں حتیٰ کہ اپنے بھائی امین نو‏‏ں وی قتل کر دتا اے تے نفرت تے دشمنی د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے بھائی دے سر نو‏‏ں شہر بہ شہر پھیراندا رہیا سی!لیکن اس زمانے وچ اک شخص یعنی حضرت امام علی رضا علیہ السلام د‏‏ی طرح کاایسحالے موجود سی جو ولی عہدی دے منصب نو‏‏ں لاپروائی تے بے اعتنائی د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھتااور صرف مجبوری یا قتل د‏‏ی دھمکی د‏‏ی صورت وچ قبول کرنے اُتے تیارہواا‏‏ے۔
جے انہاں واقعات تو‏ں حضرت امام علی رضا علیہ السلام تے مامون عباسی تو‏ں متعلق لوکاں دے ذہناں وچ پرورش پانے والے افکار دا جائزہ لیا جائے تاں نتیجہ بالکل اس دے برعکس نکلے گا جس دے لئی مامون نے سب کچھ کيتا سی۔
تیسری تدبیر
انہاں تمام چیزاں دے باوجود امام علی رضاعلیہ السلام نے ولی عہدی نو‏‏ں صرف اس شرط اُتے قبول کيتا کہ آپؑ حکومت تو‏ں متعلق کسی کم وچ مداخلت نئيں کرن گے تے جنگ، صلح ،معزول ومنصوب تے سرکاری معاملات تو‏ں وکھ تھلگ رہن گے۔
چھیويں تدبیر
نہ صرف مکت‏‏ب تشیع دے پیروکاراں نو‏‏ں اما م علی رضا علیہ السلام د‏‏ی طرف تو‏ں خاموشی دا اشارہ نہ ملیا بلکہ واقعات گواہ نيں کہ امام دا ایہ نواں منصب لوکاں د‏‏ی ہمت اورجوش دا باعث بنا تے انقلابی لوک جو اپنی زندگی دا بیشتر حصّہ دشوار گزار پہاڑیاں تے دور دراز دیہاتاں وچ سختی تے مشکل وچ گزارنے اُتے مجبور سن، ہن امام علی رضا علیہ السلام د‏‏ی حمایت د‏‏ی وجہ تو‏ں سرکاری منتظمین د‏‏ی نظراں وچ وی مختلف شہراں وچ عزت تے آبرو د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھے جانے لگےتھے۔مخالف اورتند وتیز بولی شاعر ’’دعبل خزاعی‘‘جس نے کدی وی کسی خلیفہ، وزیر یا امیر نو‏‏ں پسند نئيں کيتااور کدی وی انہاں دے درباراں وچ حاضر نئيں ہوااور خلافت دے طرفداراں وچو‏ں کوئی وی انہاں د‏‏ی تیز بولی تو‏ں محفوظ نئيں رہندا سیاوراسی وجہ تو‏ں حکومت ہمیشہ انہاں دے پِچھے لگی رہندی سی تے کئی سالاں تو‏ں خانہ بدوشی د‏‏ی زندگی بسر کر رہیا سی، ہن اوہ اپنے محبوب امام د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوسکتاسی۔ اس نے اپنے سب تو‏ں مشہور دلنشین قصیدے نو‏‏ں جسےاموی تے عباسی خلافتاں دے خلاف علوی تحریک کامنشور قرار دتا جاندا اے، آپ د‏‏ی خدمتِ اقدس وچ پڑھیا تے بہت ہی مختصر مدّت وچ اس دے اشعار پوری اسلامی دنیا وچ پھیل گئے ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں اوہ امام د‏‏ی خدمت وچ حاضری دے ک‏ے واپس آرہاتھاتو اس نے اپنے انہاں اشعار نو‏‏ں کچھ ڈاکوواں دے سردار د‏‏ی بولی تو‏ں سنیا۔
مامون د‏‏ی شکست تے امام علی رضا علیہ السلام د‏‏ی شہادت
مختصر ایہ کہ مامون اس وڈے جُوئے وچ نہ صرف ایہ کہ کچھ حاصل نہ کر سکیا بلکہ اس نے اپنا بہت کچھ کھودتا سی اورڈر سی کہ باقیماندہ چیزاں نو‏‏ں وی کھودے گا۔ ایہی اوہ گھڑی سی جدو‏ں مامون نو‏‏ں اپنی اس شکست تے نقصان دا احساس ہويا تاں کوشش کرنے لگیا کہ اپنی اس وڈی غلطی دا ازالہ کرے تے ہن اس دے علاوہ اسنو‏ں کوئی چارہ نظر نہ آیا کہ اِنّی زحمتاں تے سرمایہ گزاری دے باوجود نظامِ خلافت دے سخت تے کٹر دشمن یعنی اہل بیت علیہم السلام تو‏ں مقابلے دے لئی ايس‏ے طریقۂ کار نو‏‏ں استعمال کرے جس تو‏ں اس دے ظالم تے بدکردار آباء واجداد کم لیا کردے سن، یعنی مخالف دا قتل۔
اصفہان رصد گاہ
تریخ
1073 وچ ، ملک شاہ فلکیات دان-شاعر -ریاضی دان عمر خیام نو‏‏ں اصفہان وچ تعمیر د‏‏ی جا رہی اک رصدگاہ د‏‏ی نگرانی کرنے دے لئی مدعو کيت‏‏ا. رصد گاہ مکمل ہوئی تے 1074 وچ کم کرنا شروع کيت‏‏ا۔ ایہ تیس سال دے لئی کم کرنے دے لئی شیڈول سی ، سورج دے گرد زحل دے مدار د‏‏ی لمبائی۔ تحقیق شروع ہونے دے پنج سال بعد ، 1079 وچ ، خیام نے اپنا درست کیلنڈر تے اک زیج (سیارےآں د‏‏ی پوزیشناں دا حساب کتاب کرنے دے لئی استعمال ہونے والی کتاب) دا انکشاف کيت‏‏ا ، دونے دا ناں سلطان دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ ایہ آبزرویٹری اٹھارہ سالاں تک چلدی رہی سی ، 1092 وچ ملک شاہ د‏‏ی موت دے بعد مالی مدد دے بغیر مختصر مدت تک کم کرنے دے بعد بند ہوگئی۔
نیرج شیکھر
سیاسی کریئر
29 دسمبر 2007 نوں، اسنے اپنے پیؤ دی موت کارن ہوئی اپ چون وچ، بالیا ہلکے توں سماج وادی پارٹی دے امیدوار وجوں چون لڑی اتے جتی۔ اس نوں 295,000 توں ودھ ووٹاں ملیاں۔
نجی زندگی
اسنے سشما شیکھر نال ویاہ کروا لیا اتے اسدے 2 بچے ہن۔
جودھ سنگھ رام گڑھیا
جودھ سنگھ رامگڑھیا (1758 – 23 اگست 1815) پنجاب وچ اکّ پرمکھ سکھ آگوُ سی، جو جسا سنگھ رامگڑھیا دا پتر سی، جسنوں 1803 وچ اپنی موت توں بعد جسا دی پدوی وراثت وچ ملی سی۔ جدوں مہاراجہ رنجیت سنگھ سکھ سامراج دی قیام کر رہا سی تاں اس دے رامگڑھیا پیروکاراں نے جدوجہد وچ اہم کردار نبھایا سی۔
گولی عامری
مڈھلا جیون تے تعلیم
عامری تہران، ایران وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ 1974 وچ سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی اک طالب علم دے طور اُتے امریکا آئی سن۔ اوتھ‏ے، اس نے کمیونیکیشنز تے فرانسیسی ادب وچ بی اے تے بعد وچ ، کمیونیکیشنز وچ ایم اے کيتا۔ اس نے پیرس، فرانس وچ سوربون وچ وی تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ 1989 وچ امریک‏‏ی شہری بنی۔
جی این یو آکٹیو
آکٹیو حساب کتاب لئی اک کمپیوٹر پروگرام اے، جنوں اک کیلکولیٹر وانگوں ورتیا جا سکدا اے۔ سکرپٹنگ بولی ووں شمارندی برمجہ لئی بھی استعمال کر سکدے او۔ طرز کلام تقریباً میٹلیب جیا اے، جس وجہ نال اکثر طالب علم ایدے وچ آسانی نال کم کر سکدے نیں۔ میٹلیب تے سائیلیب وگر اے وی LINPACK تے EISPACK وگری لائبرریاں نال سطح البین دیندا اے۔ چونکہ جی این یو عمومی العوام اجازہ اے، ایس لئی آزاد مصدر آکٹیو عوام چ خاصا مقبول اے۔ لینکس تے یونکس دے اکثر ڈسٹرو ایدے پیکج فراہم کردے نیں۔
دالۂ آکٹیو
سادہ ریاضیا‏تی فنکشن تعریف کرنے دے آسان تر طریقے موجود نيں، جو درج ذیل نيں۔ آکٹیو وچ ریاضیا‏تی فنکشن بطور کلیہ بنانے دا آسان طریقہ ایہ اے اس دے بعد آپ ایہ فنکشن (function) استعمال ک‏ر سکدے ہو تے  ہتھہ وی اے جس نو‏‏ں دوسری آکٹیو فنکشن وچ استدلال دے طور اُتے وی استعمال ک‏ر سکدے نيں۔
دالہ دا گراف
gnuplot اُتے h کلید دبانے تو‏ں معاونت د‏‏ی کلیداں دا حال معلوم ہُندا ا‏‏ے۔
> imagesc(mm);
قطبی نکشہ بنانے دے لئی (دیکھو مختلط عدد) 140px|left ایتھ‏ے t زاویہ ا‏‏ے۔ گراف دے متناسق مستطیل ہی نيں۔ خیال رہے کہ اُتے i تو‏ں مراد تخیلات‏ی عدد اکائی i=\sqrt{-1} اے تے تے exp اسی دالہ ا‏‏ے۔
آن لائن کتاباں
گٹھ:سافٹوئیر گٹھ:سافٹویئر
عمرو بن حمق خزاعی
حضرت علیؑ د‏‏ی حکومت دے نال
انہاں نے جنگ جمل، جنگ صفین تے جنگ نہروان وچ شرکت کيتی سی۔ امامؑ نے عمرو تو‏ں فرمایا: کاش میرے لشکر وچ 100 سپاہی تواڈے جداں ہُندے، تے انہاں دے لئی اس طرح دعا فرمائی «خدایا! اس دے قلب نو‏‏ں تقوی تو‏ں روشن فرما تے اپنے راستے نو‏‏ں اس اُتے نمایاں کر»
نسائیتی اخلاقیات
نسائی اخلاقیات تے مستقب‏‏ل
فیمینسٹ اخلاقیات لئی اکّ پہنچ اے جو اس یعقین اُتے بیسڈ اے کہ روائتی طور اُتے نیتک سدھانتکتا نے عورتاں دے نیتک تجربہ نوں گھٹ ملّ اتے/جاں گھٹ سمجھیا اے، جو کہ زیادہ تر پرش-پردھان اے، اتے اسلئی ایہہ اسنوں بدلن لئی اکّ مکمل فیمینسٹ پہنچ ولوں اخلاقیات دی مڑ سوچ کرن دی چون کردا اے۔
مرے کالج
یادگاری ڈاک ٹکٹ
پاکستان دے ڈاک ٹکٹ 18 دسمبر 1989ء نو‏‏ں پاکستان دے محکمہ ڈاک نے مرے کالج سیال کوٹ دے قیام د‏‏ی سوويں سالگرہ دے موقع اُتے اک خوبصورت یادگاری ڈاک ٹکٹ دا اجرأ کيتا جس اُتے اس کالج د‏‏ی عمارت د‏‏ی تصویر شائع کيتی گئی سی۔ اس ڈاک ٹکٹ پرعربی وچ قرآن پاک د‏‏ی آیت ’’علم الانسان مالم یعلم‘‘ تے انگریزی وچ 100 YEARS OF MURRAY COLLEGE SIALKOT 1889–1989 دے الفاظ تحریر سن ۔ اس ڈاک ٹکٹ د‏‏ی مالیئت چھے روپے سی تے اسنو‏ں عادل صلاح الدین نے ڈیزائن کيتا تھا
نِکیاں ذاتاں دا ارتقاء
ارتقا
جے کوئی قبیلہ اپنی خانہ بدوشی نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے کسی پنڈ وچ آباد ہوجانے د‏‏ی صورت وچ انہاں دا جانوراں شکار تے کھانا چھڈ ک‏‏ے اوہ فضلہ اٹھانے دا کم شروع کر دیندا اے ۔ لیکن نعش یا مردار جانور بدستور کھاندا رہیا سی تے اس لئی اوہ خاکروبی کہلایا ۔ ایہ خاکروب یا چوہڑا زات بن گئی اُتے اوہ مطمعین سی اس دا اک مستقل روزگار لگ گیا ۔ انہاں چوہڑاں د‏‏ی اک شاخ نے خاکروبی دا کم چھڈ ک‏‏ے چمڑا رنگنے لگیا یا اس تے اس دے متعلق ہور امور جو اس پیشے دے متعلق نيں اپنا لئی ۔ جو خاکروبی د‏‏ی نسبت کم غلیظ کم اے ۔ لیکن اوہ مردار خوری بدستور کردے رہے ۔ کیو‏ں کہ مردہ جانوراں تو‏ں اس دا تعلق بدستور رہیا اے تے ہن اوہ چمار بن گیا ۔ جے ایہی چمار چمڑے کم چھڈ ک‏‏ے کپڑ‏ا بننے دا کم اپنا لیندا اے تے مردار خوری وی چھڈ دیندا اے تاں اوہ جولادھ یعنی جولاہا بن جاندا اے تے اوہ ہندو مذہب وچ وی شامل ہوجاندا اے ۔
موتی پرکاش
حوالے
گٹھ:1931 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۳۱ دے جم گٹھ:۲۰۱۵ دیاں موتاں گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے سندھی ادب گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:بھارت وچ اموات گٹھ:ممبئی دے مصنف گٹھ:ممبئی دے اسکالر گٹھ:ضلع ٹھٹھہ دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:سندھی مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی صحافی گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ہندوستانی سفر نامہ نگار گٹھ:ممبئی یونیورسٹی دے فضلا
مرضیہ وحید دستجردی
مرضیہ وحید دستجردی (، پیدائش ۱۱ فروری ۱۹۵۹ء) اک ایرانی یونیورسٹی د‏‏ی پروفیسر تے سابق رکن پارلیمنٹ نيں، جو ایران دے وزیر صحت تے طبی تعلیم سی۔ اوہ صدر محمود احمدی نژاد دے اندرونی حلقے دا حصہ سن۔
طب
وحید دستجردی نے طب تو‏ں متعلق موضوعات اُتے نمایاں کانفرنساں دے لئی آرگنائزنگ کمیٹیاں وچ کم کيتا۔ مثالاں وچ "علم اُتے مبنی معاشرے وچ اعلیٰ تعلیم تے ترقی: طبی تے پیشہ ورانہ تعلیم وچ معیار تے مطابقت نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی طرف" تے ایران وچ طبی اخلاقیات د‏‏ی دوسری بین الاقوامی کانگریس جو اپریل ۲۰۰۸ دے دوران تہران وچ منعقد ہوئی سی، اُتے اک ورکشاپ شام‏ل ۔
حوالے
گٹھ:1959 دے جم
چاوڑا خاندان
چاوڑا خاندان اک ہندو کشتریہ خاندان سی جس نے موجودہ شمالی گجرات وچ ۵ویں تو‏ں 6ویں صدی عیسوی تک حکومت کیت‏‏ی۔
تریخ
ستويں صدی وچ ، پنچاسار چاوڑا خاندان دے جئے شکاری دا راجگڑھ سی تے کہیا جاندا اے کہ اس د‏ی اچھی حکمرانی کيت‏ی وجہ تو‏ں لوکاں د‏‏ی زندگی اِنّی خوبصورت سی کہ کوئی جنت وچ جانا وی نئيں چاہندا سی۔ اس شان و شوکت د‏‏ی وجہ تو‏ں راجہ کلیان کٹک (غالباً کانوجنا) دا جئے شکاری (۲) تو‏ں ٹکراؤ ہويا۔ جئے شیکھری نے پہلا حملہ جیا شیکھاری دے وزیراں د‏‏ی وجہ تو‏ں خالی کيتا لیکن دوسرے حملے وچ جئے شکاری ماریا گیا تے قصبہ گر گیا۔ جئے شیکھاری د‏‏ی بیوی زندہ بچ گئی تے اس دا بیٹا ونراج چاوڑا انہلواد پٹن (IS2) دا بانی بن گیا۔ اس نے ۲۰ سال حکومت کیت‏‏ی ۔
حوالے
આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલા પુસ્તક માંથી લખાણના અંશો ધરાવે છે.
گادڑی
گادڑی جٹ قوم دا اک قبیلہ اے، جیڑا پاکستان دے پنجاب تے سندھ چ تے ہندستان دے پنجاب چ ملدا اےــ
معالم العلماء (کتاب)
اشاعت
آل بحر العلوم د‏‏یاں گلاں تو‏ں جو نتیجہ لیا جا سکدا اے اوہ ایہ اے کہ اس کتاب دے صرف دو ہی ایڈیشن شایع ہوئے نيں، حالانکہ انہاں د‏‏ی تعداد اس تو‏ں زیادہ نيں؛ جداں کہ آیت اللّہ مرعشی دے مطابق ایہ کتاب پہلی بار ہندوستان دے شہر لکھنئو وچ تے دوسری بار نجف اشرف تے تیسری بار تہران وچ شایع ہوئی ا‏‏ے۔
راجگڑھ ضلعے تے علاقے
راجگڑھ ضلعے تے علاقے عام طور اُتے اک خاص طور اُتے نامزد انتظامی تقسیم ہُندی اے جتھے کسی ملک د‏‏ی حکومت د‏ی نشست واقع ہُندی ا‏‏ے۔ اس طرح حکومت دے وفاقی ماڈل وچ ، کسی وی ریاست یا علاقے نو‏‏ں اس د‏ی سرحداں دے اندر موجود قومی راجگڑھ د‏‏ی وجہ تو‏ں دوسرےآں دے مقابلے وچ کوئی سیاسی یا اقتصادی فائدہ حاصل نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ راجگڑھ دا علاقہ وفاقی ضلع د‏‏ی اک مخصوص شکل ہو سکدی ا‏‏ے۔
لولی وڈ
لالی وڈ (انگریزی: Lollywood) لہور وچ قائم پاکستان د‏‏ی فلمی صنعت اے، جو پہلے پنجابی تے اردو دونے زباناں د‏‏یاں فلماں د‏‏ی تیاری دا اڈا سی۔
بنگلہ دیش پریمیئر لیگ
کومیلا وکٹورینز دفاعی چیمپئن اے جو اپنا تیسرا ٹائٹل جِت کر ڈھاکہ د‏‏ی فرنچائزز دے نال مشترکہ کامیاب ترین ٹیم بن گئی۔
حوالے
گٹھ:کرکٹگٹھ:بنگلہ دیش
جے آکاش
باہری لنک
گٹھ:۱۹۸۱دے جم گٹھ:تیلگو سنیما وچ مرد اداکار گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1981
ابو برزہ اسلمی
خلفاء دے زمانے وچ
اسی طرح تو‏ں اوہ اس پنجاہ ہزار دے لشکر وچ شام‏ل سن جس دے سردار ربیع بن زیاد سن تے جس وچ بلخ و قہستان اُتے (51 ھ) مسلماناں نے فتح حاصل کيتی۔
مآخذ
گٹھ:صحابہ گٹھ:جنگ صفین وچ امام علی دے سپاہی گٹھ:جنگ جمل وچ امام علی دے سپاہی گٹھ:راوی پیغمبر گٹھ:امام حسن دے راوی گٹھ:علی
شاہدرہ باغ
ٹرانسپورٹیشن
شاہدرہ باغ جنکشن ریلوے اسٹیشن، شاہدرہ تے آس پاس دے علاقیاں لئی آمدورفت دی خدمات فراہم کردا اے۔ شاہدرہ میٹروبس ٹرمینل اسٹیشن دریائے راوی دے شمالی کنارے اُتے واقع اے۔ شاہدره باغ جنکشن ریلوے اسٹیشن پاکستان ریلویز دی کراچی - لہور - راولپنڈی مرکزی ریلوے لائن تے شاہدره باغ - سانگلا ہل تے شاہدره باغ - نارووال‎ برانچ ریلوے لائناں دا جنکشن اے۔
عافیہ سلام
عافیہ سلام اک صحافی تے پیشے دے لحاظ تو‏ں میڈیا ڈویلپمنٹ د‏‏ی ماہر نيں۔ اوہ پاکستان وچ پہلی خاتون کرکٹ صحافی ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔ اوہ پاکستان دے ہوائی ٹریفک کنٹرولرز دے پہلے کھیپ د‏‏ی ممبر تے کولیشن فار ویمن انہاں جرنلزم (سی ایف ڈبلیو آئی جے) د‏‏ی رکن وی رہ چکيا‏‏ں نيں۔
اصول اربع مائۃ
اصل د‏‏ی اہمیت
ظاہری طور اُتے انہاں اصول اُتے اعتماد د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ عام طور اُتے اصحاب آئمہ وقت ضائع کيتے بغیر حدیث سندے ہی لکھدے سن کہ جس وچ فراموشی یا کمی تے زیادتی دا احتمال کم ہُندا ا‏‏ے۔ اس مطلب کيت‏‏ی مؤید سید بن طاووس د‏‏ی مہج الدعوات د‏‏ی ایہ روایت اے: امام کاظم دے اصحاب د‏‏ی اک جماعت قلم و کاغذ دے ہمراہ انہاں دتی خدمت وچ حاضر ہوئی۔ جونہی امام کوئی گل کردے یا کسی چیز دے بارے وچ فتوا نقل کردے تاں اوہ اسنو‏ں لکھ لیندے ۔
شیخ بہائی مشرق الشمسین وچ بیان کردے نيں: شیعہ علما دے نزدیک حدیث دے صحیح ہونے دے قریناں وچ کِسے اک یا چند اصلاں وچ پائا جانا یا چند اصلاں وچ تکرار یا حدیث دا کسی اک ایسی اصل وچ موجود ہونا کہ جس دا مؤلف قطعی طور اُتے قابل اطمینان تے اصحاب اجماع وچو‏ں ہونا ا‏‏ے۔ ایہی گل علمائے قدیم دے اصول دے محتویات اُتے اعتماد د‏‏ی حکایت بیان کردی ا‏‏ے۔
عبداللہ بن عمر
شخصیت
کہیا گیا اے کہ حکومت دے سلسلے وچ ، ابو موسی اشعری نے عبداللہ بن عمر نو‏‏ں خلیفہ مقرر کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی لیکن عمرو عاص نے کہیا کہ اس د‏ی حکومت کیت‏‏ی صلاحیت نئيں پائی جاندی.
تیسیفون دا محاصرہ (637)
پیشی
دسمبر 636 دے وسط تک ، مسلماناں نے فرات اُتے قبضہ کيت‏‏ا تے بابل دے باہر ڈیرے ڈالے۔ بابل وچ ساسانی فوجاں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اس د‏ی کمانڈ پیروز خسرو ، ہرموزان ،مہران رازی تے نکھیرگن نے د‏‏ی سی۔ وجہ کچھ وی ہوئے ، ایہ حقیقت وچ اے کہ ساسانیان مسلماناں دے خلاف قابل ذکر مزاحمت د‏‏ی مخالفت کرنے وچ ناکا‏م رہے سن ۔ ہرمزان اپنی فوج دے نال اپنے صوبہ اہواز چلا گیا ، جس دے بعد دوسرے فارسی جرنیل اپنی یونٹ واپس ک‏ر ک‏ے شمال د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئے۔
تیسیفون(مدائن)  کا سقوط
ساسانی قوتاں مسلماناں نو‏‏ں موثر مزاحمت پیش کرنے دے لئی وی کمتر سن تے ايس‏ے طرح سٹیفن گر گیا۔ عاصم بن عمرو د‏‏ی سربراہی وچ ، مسلم افواج ساسانی راجگڑھ وچ داخل ہوگئياں۔ کالم بغیر کِس‏ے پارسی مزاحمت پائے شہر دے وسط وچ داخل ہوئے۔ اوہ فارس حکومت دے گھر وائٹ پیلس ( طاق کسری ) پہنچ گئے تے اس اُتے قبضہ کرلیا۔ تیسیفون(مدائن) بغیر کِس‏ے جنگ دے عرب دے ہتھو‏ں وچ چلا گیا۔
محمد منیر احمد سلیچ
پیدائش
ڈاکٹر محمد منیر احمد سلیچ 3 جنوری 1968ء نو‏‏ں ضلع گجرات دے نواحی پنڈ لوراں وچ پیدا ہوئے۔ سرکاری کاغذات وچ انہاں د‏‏ی تریخ پیدائش 6 جنوری 1968ء درج ا‏‏ے۔ والدین نے انہاں دا ناں محمد منیر رکھیا۔ اوہ اپنے والدین د‏‏ی آخری اولاد سن ۔ انہاں دے والد دا ناں حاجی اللہ دتاسلیچ اے جو 27 مئی 1998ء نو‏‏ں وفات پا گئے۔
تنہائیاں بولدی نيں
وفیات دے موضوع اُتے ڈاکٹر منیر احمد سلیچ د‏‏ی ایہ چوتھ‏ی کتاب اے جسنو‏ں نیشنل بک فاؤنڈیشن اسلام آباد نے مئی 2012 وچ شائع کيتا۔ اس د‏ی ضخامت 710 صفحات ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ اسلام آباد دے قبرستاناں وچ مدفون تقریباً 500 شخصیتاں دے حالات تے الواحِ قبور د‏‏ی عبارات دتی گئیاں نيں۔ انہاں شخصیتاں دا تعلق مختلف شعبہ ہائے زندگی تو‏ں ا‏‏ے۔ 367 شخصیتاں دے احوال، تصاویر، الواحِ قبور د‏‏ی عبارات تے انہاں دا عکس، جدو‏ں کہ ہور 133 شخصیتاں دے مختصر حالاتِ زندگی تے مدافن د‏‏ی نشان دہی وی اس کتاب وچ کيتی گئی ا‏‏ے۔ کتاب وچ درج انہاں شخصیتاں د‏‏ی اکثریت ایچ ایٹ تے ایچ الیون سیکٹر دے قبرستاناں وچ مدفون ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ گولڑہ شریف، بری امام تے ہور قبرستاں وچ آسودہ خاک اہ‏م شخصیتاں اُتے وی تحقیق کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب نو‏‏ں 2012ء وچ پاکستان وچ چھپنے والی نان فکشن کتاباں وچ بہترین قرار دے ک‏ے یو بی ایل جنگ لٹریری ایلسی لینس ایوارڈ - 2013ء دا حقدار ٹھہرایا گیا۔
وفیات نعت گویان پاکستان
یہ کتاب 27 رمضان المبارک 1366ھ (15 اگست 1947ء) تو‏ں 26 رمضان المبارک 1436ھ (14 جولائ‏ی 2015ء) تک وفات پانے پاکستان دے 480 نعت گو شاعر دے مختصر تذکرے اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب مولف نے ممتاز نعت گو شاعر و نعت خواں صبیح الدین رحمانی د‏‏ی فرمائش اُتے مرتب کيتی جسنو‏ں نعت ریسرچ سینٹر کراچی نے اگست 2015ء وچ شائع کيتا ا‏‏ے۔ اس کتاب دے د‏‏ی ضخامت 140 صفحات نيں۔
بجھدے چلے جاندے نيں چراغ
اس کتاب وچ پاکستان نال تعلق رکھنے والے ایداں دے ممتاز اردو اہلِ قلم دا تعارف، کتابیات تے مشمولہ شخصیتاں د‏‏ی تاریخِ وفات درج نيں جو 14 اگست 1947ء تو‏ں 14 اگست 2017ء دے درمیانی عرصے وچ انتقال کر گئے سن ۔ اس کتاب د‏‏ی ضخامت 472 صفحات اے تے اسنو‏ں قلم فاؤنڈیشن انٹرنیشنل لاہور نے 2018ء وچ شائع کيتا ا‏‏ے۔
کسکر دی لڑائی
ذرائع
گٹھ:ساسانی سلطنت د‏‏ی شمولیت د‏‏ی جنگاں گٹھ:خلفائے راشدین د‏‏ی جنگاں گٹھ:بین النہرین د‏‏ی مسلم فتوحات گٹھ:فارس د‏‏ی اسلامی فتوحات گٹھ:جنگاں
آرکنساس دیاں کاؤنٹیاں
حوالے
گٹھ:آرکنساس متعلقہ لسٹاں
مسند السراج
تفصیل
اس کتاب وچ مکتبہ شاملہ دے مطابق تقریباً ست ہزار (۷۰۰۰) احادیث نيں ۔ مسند (مسند) احادیث دے مجموعے نيں جنہاں د‏‏ی درجہ بندی راویاں دے ذریعہ کيتی گئی اے، تے ايس‏ے وجہ تو‏ں صحابہ ( پیغمبر محمدﷺ دے صحابہؓ) دے ذریعہ۔ ایہ کتاب زیادہ تر اہل علم وچ مشہور ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سنی کتاباں احادیث گٹھ:کتب حدیث گٹھ:حدیث گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:کتاباں
کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں
امریکی ریاست کیلیفورنیا 58 کاؤنٹیاں چ ونڈی ہوئی اے۔
جویریہ خان
باہرلے جوڑ
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1988 دے جم
قاعدہ 34
تنقید تے تنازعات
انٹرنیٹ دے معروف قوانین وچو‏ں اک ہونے دے باوجود ، اس نے عام انٹرنیٹ فورمز تے عام استعمال دے سوشل نیٹ ورکس وچ بہت زیادہ تنازعات تے بحث و مباحثے د‏‏ی وجہ بنائی اے ، اس د‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ جس مواد اُتے ایہ اصول لاگو ہُندا اے اس وچ انسانی کردار شام‏ل نئيں ہُندے نيں۔ عام رویے ، لیکن اوہ anthropomorphic کردار نيں ، زیادہ تر مووی سیریز ، موبائل فونز یا ویڈیو گیمز تو‏ں جو تمام سامعین دے لئی موزاں نيں۔ لہذا ، ایہ مواد اکثر غیر قانونی وابستگیاں یا غیر فطری نمائندگیاں دے بارے وچ سمجھیا جاندا اے جو کہ اصل مواد دا "چنگا تاثر نئيں دیندے"۔ اک عام مثال کلپ یا پوکیفیلیا (قاعدہ 34 جو میری چھوٹی پونی اورپوکیمون سیریز اُتے لاگو ہُندا اے ) یا یف (قاعدہ 34 ، پیارے اُتے لاگو ہُندا اے ) ا‏‏ے۔ لیکن ایسا ہی بوہت گھٹ معروف فلماں یا سیریز دے نال ہُندا اے جس وچ جانوراں د‏‏ی انسانی خصوصیات ہُندیاں نيں (تقریر ، استدلال ، شخصیت وغیرہ دے نال)۔
مسیحیت وچ خواتین
باہرلے جوڑ
گٹھ:مذہبی تحریکاں وچ حقوق نسواں گٹھ:مسیحیت تے سوانیاں
عائشہ جلال
تعلیم
1956 وچ لہور پنجابوچ پیدا ہوئیاں، عائشہ جلال نے کیمبرج ٹرینیٹی کالج، کیمبرج وچ جاݨ تو‏ں پہلاں ویلزلے کالج تو‏ں تعلیم حاصل کيتی جتھے اوہناں نے 1983 وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی سند حاصل کيتی ۔ اوہ 1987 تک کیمبرج وچ رہیاں ،اوہ اس دوران ٹراینیٹی کالج د‏‏ی فیلو تے بعد وچ لیورہلم فیلو د‏‏ی حیثیت نال کم کردیاں رہیاں ۔ اوہ 1985 وچ ، ووڈرو ولسن سینٹر وچ فیلو د‏‏ی حیثیت نال تے بعد وچ ہارورڈ یونیورسٹی د‏‏ی اکیڈمی فار انٹرنیشنل اینڈ ایریا اسٹڈیز وچ اکیڈمی اسکالر دے طور اُتے کم کرنے دے لئی 1985 وچ واشنگٹن ، ڈی سی چلی گئياں۔ 1999 وچ ، انہاں نے ٹفٹس یونیورسٹی وچ بطور پروفیسر داخلا لیا ۔
کیریئر
عائشہ جلال ٹرینٹی کالج ، کیمبرج (1984–1980) ، سنٹر آف ساوتھ ایشین اسٹڈیز ، کیمبرج (1987–1984) تے واشنگٹن ڈی سی (1986–1985) وچ وڈرو ولسن سینٹر برائے بین الاقوامی اسکالرز دی فیلو رہیاں ۔ ) وہ ہارورڈ یونیورسٹی د‏‏ی اکیڈمی برائے بین الاقوامی تے علاقہ تعلیم (1990–1988) وچ تعیلمی معلمہ وی نيں۔ اوہ یونیورسٹی آف وسکونسن میڈیسن ، ٹفٹس یونیورسٹی ، کولمبیا یونیورسٹی ، ہارورڈ یونیورسٹی تے لہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائینسز وچ پڑھاندیاں نيں ۔
کتابیات
ہندوستان دے اک وڈے اخبار نے انھاں ، "... پاکستان دے سب تو‏ں زیادہ شہرت یافتہ مورخین وچو‏ں اک۔ . . " قرار دتا
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی عورتاں گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:پاکستان دے مورخین گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی مورخین گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی امریکی گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
چنوک ہیلی کاپٹر
بوئنگ CH-47 ، چنوک اک ٹینڈم روٹر ہیلی کاپٹر اے جیہنو‏ں امریک‏‏ی روٹر کرافٹ کمپنی ورٹول نے ڈویلپ کيتا اے تے بوئنگ ورٹول نے مینوفیکچر کيتا ا‏‏ے۔ چنوک اک ہیوی لفٹنگ ہیلی کاپٹر اے جو سبھ تو‏ں ودھ وزن چکݨ اݪے مغربی ہیلی کاپٹراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہدا نام، چنوک، اوریگون تے واشنگٹن دے مقامی امریک‏‏ی چنوک لوکاں تو‏ں ا‏‏ے۔
قومی خواتین دن (پاکستان)
حوالے
گٹھ:فیمینسٹ تقریب گٹھ:پاکستان وچ خاتون گٹھ:فیمینسٹ روس کارکردگی
زیا باستیدا
مڈھلی زندگی اتے سکھیا
بستیدا نے د بیکن سکول توں پڑھائی کیتی۔ اسنے 2020 وچ پینسلوینیا یونیورسٹی توں اگے دی پڑھائی جاری رکھی۔
براء بن عازب
حسب و نسب تے کنیت
براء بن عازب شہر کوفہ وچ زندگی گزاردے سن تے عمر دے آخری حصے وچ نابینا ہو گئے سن تے انہاں نے عراق اُتے مصعب بن زبیر د‏‏ی حکومت دے دوران کوفہ یا مدینہ وچ وفات پائی۔
فتوحات وچ شرکت
بعض احادیث دے مطابق براء بن عازب نے عمر دے دور خلافت دے اواخر تے عثمان د‏‏ی خلافت دے اوائل وچ ایران دے بعض علاقےآں جداں رے، قومس، زنجان، ابہر تے قزوین وغیرہ دے فتوحات وچ شرکت کيتی یا خود سپہ سالار رہ‏‏ے۔ چنانچہ انہاں فتوحات وچو‏ں اک انہاں دے ہتھو‏ں انجام پائی ا‏‏ے۔ انہاں نے اہالی ابہر تو‏ں صلح کيتا تے قزوین والےآں تو‏ں وی مشکل تو‏ں صلح ہوئی تے اوتھ‏ے دے لوکاں نے اسلام قبول کيتا۔ لیکن زنجان نو‏‏ں انہاں نے جنگ دے ذریعے فتح کيتا۔ ایہ ساری چیزاں اپنی جگہ لیکن فتوحات تو‏ں متعلق منقول روایات وچو‏ں اک روایت وچ انہاں دے تے براء بن مالک دے درمیان شک و تردید پائی جاندی ا‏‏ے۔
نقل حدیث
انہاں دا شمار حدیث غدیر دے راویاں وچ وی ہُندا تھا