cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شہزاد اسلم
شہزاد اسلم دی شاعری دا سفر
شہزاد اسلم دی تخلیقی انا وچ روشنی دا اِک اجیہا سیل اے کہ جہڑا لفظ تے خیال وی اوہدے قلم چوں نکلدائے تاریکیاں دے وچ اِک روشن ستارے دی طرحاں دَمکدا ہویا نکلدائے۔اوہ رستہ دَسن لئی دھرتی دے سینے تے تِیراں دے نشان نئیں بناؤندا بلکہ اسمان تے ستارے سجاؤندا ئے،جنھاں دی روشنی ساریاں دِیاں اکھیاں تک پہنچ دی اے،ایہ محبت دی اوہ بیکرانی اے جہڑی کسے وی شاعری نوں آفاقی شاعری بناؤندی اے تے اِہدے وچ مشرق تے مغرب،اَج تے کل دِیاں ساریاں غیر انسانی حد بندِیاں گُم ہو جاندِیاں نیں۔خیر،حسن تے آرٹ کل انساناں دی سانجھ اے،تے ایہ اوہ خواب اے جیہڑا اسیں سارے کٹھے ویکھنے آں۔ غزلاں چوں کجھ شعر سَت سمندر پار بھَرے اوہ ہَوکا اودھر ہنجوواں دے نال اکھ مِری بَھر جاوے ایتھے
شہزاد اسلم دی شاعری بارے
شہزاد اسلم دی شاعری جذبیاں دی شاعری اے، جیہدے وِچ جذبیاں دی سچائی دی لئو وی اے تے اینہاں وِچ رنگوں دی خشبو وی۔ اُونہاں گل کرن دا وسیلہ نویں، پرانی نظم نُوں بنایا اے تے غزل نُوں وی، جیہدے وِچ جدت ، نواں پن تے روایت رلی ملی نظر اؤندی اے۔ اُنہاں دی آواز بھاویں نویں اے ،پر پکروٹ ہون دی بھئے وی ماردی اے۔ اندر باہر واپر رہی وارتا دے مضمون اج ہو رہی پنجابی شاعری والے ہی نیں بھاویں، پر گل کرن دا ڈھنگ تے لہجہ اوہناں دا اپنا وی اے تے نویکلا وی۔ افضل احسن رندھاوا شہزاد اسلم (گل بات • کم) 15:59, 20 اپریل 2018 (PKT)
شہزاد اسلم ہوراں اپنی کتاب وچ مِٹھی مِٹھی زبان دے نال چنگیاں چنگیاں اتے کھریاں کھریاں گلاں کیتیاں ہن۔ بذات خود وی شہزاد اسلم بڑی ہی مِٹھی شخصیت دے مالک ہن۔ ایہناں دیاں گلاں سندے ہویاں ویلے دے لنگھن دا پتا ہی نہیں چلدا۔ ایہناں دا اُٹھن بیٹھن وی سچ مُچ شہزادیاں ورگا ہے، جس نُوں ویکھدیاں ہویاں مینوں ایہ کہنا پیا۔۔۔
ہِمّت کر ۔۔۔ تے آہمنے ساہنے آ کے گل کر
شہزاد اسلم کی اردو شاعری
زخم پہلے ابھی بھر پاتے نہیں، اور شہزاد ڈھونڈنے ہم وہی احباب پرانے لگ جائیں
لوگ ہاتھوں میں ہیں پتھر لئے تیار کھڑے پھر بھی شہزاد ہیں ہم آئنہ بردار کھڑے
سر جھکائے هوئے سب فن کے ہیں معیار کھڑے
شہزاد اسلم دی پنجابی شاعری
اوہو اَکھر نیں ،پر نکھار نواں
کسِ طرحاں کہہ دَوَاں خُدا کوئی نئیں
کیہ تِرا اَپنا فیصلا کوئی نئیں؟
پِنڈ دی اِک کُڑی
ہاڑ چ کِن مِن،
سہمیاں سہمیاں ڈریا ہویا
کیوں جے اوہ ہے
اَت نموشی بَھریا ہویا
اَج وی
باغ بغیچہ بَن سَک دا اے
ਤੇ ਹੱਥ ਮੁਕ ਜਾਵੇ
گیت اجہیاں ڈلھکاں مارَن
سانوں غزلاں بُھل بُھل جاوَن
سُتیاں ہویاں ساڈیاں اَکّھاں
ਜੇ ਉਹ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇ
ویکھ گلاب دے پُھل وَل تَکدِیاں کِنج کنڈیاں دِیاں اَکّھاں
ویکھیں کِنج سواہ ہُندی ہے جِندڑی لمّے دُکھ دی
ਸਾਡੀ ਮਿੱਟੀ ਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੀ ਬੜੀ
ਸ਼ੌਹ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ
تیرا کجھ دوش نئیں سی کَنکے
تَک کے اُس حسن نُوں، میں کدھرے ہاں
کدھرے دھاگے نیں تے کدھرے مَنکے
ਪਿਆਰ ਤੇ ਹੈ ਕੁਲ ਵਕਤੀ
ਤਕ ਲੈਂਦਾ ਸੋਕਰਾਤ ਜੇ ਤੈਨੂੰ
تے کھٹ کے لیایا لاری
تے لنگھ گئے ٹریکٹر اَگّے
تے رنگ پے گیا نیلا
سُکی نہر کرے فریاداں
مہیندر سنگھ رندھاوا
مڈھلا جیون
رندھاوا دا جم زیرا وکھے تحصیلدار شیر سنگھ ماں بچنت کور دے گھر ہویا۔ پیؤ دی نوکری کارن اوہناں وکھ-وکھ تھاواں توں سکھیا حاصل کیتی۔ 1924 وچ اوہناں خالصہ ہائی سکول، مکتسر توں دسویں جماعت پاس کیتی، اس توں بعد اوہناں 1930 وچ لاہور توں ایم۔ایس سی اتے 1955 وچ پنجاب یونیورسٹی سولن (پنجاب) توں ڈی۔ایس سی دی ڈگری حاصل کیتی۔ اوہناں نوں باٹنی وچ مہارت حاصل سی۔ اہنا نوں پنجاب یونیورسٹی نے پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی|
پرپھولا دہانوکر
جیونی
پرپھلّ نے آپنی ساری زندگی کلا اتے مصوری دا کمّ کیتا۔ اہ 1974 توں 1979 تک نویں دلی وچ للت کلا اکیڈمی دی کمیٹی میمبر سی اتے 1993 توں 1998 تک 6 سال بامبے آرٹ سسائٹی دی پردھان رہی۔ اس ویلے پھروری 2010 وچ اہ جہانگیر آرٹ گیلری (پچھلے 40 سالاں توں) اتے کالا اکادمی، گوآ دی کمیٹی میمبر (پچھلے 30 سالاں توں) بنی ہوئی اے۔ اہ آرٹ سسائٹی آف انڈیا دی پردھان اتے منڈیا دی آرٹسٹس سینٹر دی چیئرپرسن وی رہی۔
نمائشاں اتے عجائب گھر مجموعہ
thumb| پرپھلّ دا سنگمرمر دا چہرا 1956 توں اس نے نیمت تور تے اکلے نمائشاں کیتیاں۔ پیرس وچ اسنے آپنی پینٹنگاں دی نمائش 1961 وچ رکھی اتے اس ویلے توں بائد اسنے انگلینڈ، ہنگری، سوٹزرلینڈ، جرمنی، آسٹریلیا، جاپان، پرتگال، آئیسلینڈ اتے پھرانس دیاں کئی قومانتری نمائش وچ ہسا لیا۔ اسنے لنڈن وچ 3 وار اکلی نے پردرشت کیتا اے، جس وچوں پہلی نمائش 1978 وچ بھارت دے ہائی کمشن ولوں سپانسر کیتی گئی سی۔ سٹیبینک نے 2006 وچ لنڈن دے کورک سٹریٹ وچ ارڈیئن گیلری وچ آپنے شوء نوں سپانسر کیتا سی۔ بھارت وچ اسنے ممبئی، دلی، کلکتا اتے چینئی وچ کئی وئکتیگت شوء کیتے۔ بارکلیج بینک نے ہال ہی وچ نومبر 2008 وچ اسدی نمائش نوں دبئی وچ سپانسر کیتا سی جسنوں مشہور پینٹر ایمئیپھ ہسین نے کھولھیا سی۔ پینٹر دے تور تے آپنے کیریئر دے پنجاہ سال پورے ہون تے، اسنوں جہانگیر آرٹ گیلری ولوں نوازیا گیا گیا سی جس نے اس دے کیریئر دیاں پینٹنگاں دا اک پرتکھّ مظاہرہ پردرشت کیتا سی۔ پرپھلّ دی مصوری سوتھبی اتے اوسیئن کلا نیلامی اُتے پیش کیتا گیا اے۔
ساہیوال ساہت تے رہتل وچ
منٹگمری جیل نال جڑیا اک ہور واقعہ وی دسدے جائیے۔ حجرہ شاہ مقیم دے علاقے دا اک سورما حاجی کھوکھر وی ایتھے قید رہیا۔
دنیا چھڈ اداسیاں پہن لئیاں
کیفے ڈی روز تے اسٹیڈیم ہوٹل ” “ اخیر وچ اسٹیڈیم ہوٹل رہ گیا۔ اسٹیڈیم ہوٹل دے مالک بابا صادق جوگی جنہاں دے ناں تے ساہیوال دا مشہور جوگی چونک وی اے۔ بڑے ادب نواز ، فنکار دوست تے جی دار انسان سن۔ آپ بے اولاد ہوون کر کے ملازماں نوں اپنی اولاد طرحاں سمجھدے سن۔
میرے گھر کے راستے میں کوئی کہکشاں نہیں ہے
پرانے بزرگ بابا محمد حسین قصائی نے دسیا کہ اسیں ونڈ توں پہلاں امبر سر توں ساہیوال آ گئے سی۔ اداکار "حکم سنگھ" نوں میں فرنیچر بازار دے نیڑے چترا ٹاکی سینمے وچ ویکھیا سی۔ اوہنوں ویکھن لئی بڑے لوکی اکٹھے ہوئے سن۔
سال 1942ء دی مشہور پنجابی فلم منگتی دے گانے تے کہانی نند لال نور پوری نے لکھی سی۔ مشہور پنجابی گیت:
اوہناں دی میت گڈی توں لاہ کے سڑک تے رکھی سی۔ ٹریفک پلس دے اک انسپکٹر نے ہجوم ویکھ کے اپنی کار روکی تے پچھیا تے پتا چلیا گلوکار مسعود رانا صاحب فوت ہوگئے نیں۔ اوہ ایہناں دا چاہن والا سی۔ اوہنے ذاتی دلچسپی لے کے میت نوں لہور پہنچاؤن دا انتظام کیتا۔
خلیفہ عبدالحکیم
پیدائش
خلیفہ عبدالحکیم د‏‏ی تریخ پیدائش وچ اختلاف ا‏‏ے۔ محمد عبداللہ قریشی تے بشیر احمد ڈار نے آپ د‏‏ی تریخ پیدائش 12 جولائ‏ی 1894ء لکھی ا‏‏ے۔ منشی محمد دین فوق نے تریخ اقوامِ کشمیر وچ تے میاں شمس الدین صاحب نے اپنے انٹرویو وچ آپ د‏‏ی تریخ پیدائش 12 جولائ‏ی 1894ء بیان کيتی ا‏‏ے۔ لیکن عثمانیہ یونیورسٹی وچ ملازمت دے دوران اُنہاں د‏‏ی تریخ پیدائش دا جو اِندراج ہويا، اُس دے مطابق خلیفہ عبدالحکیم 8 شوال 1303ھ مطابق یکم جولائ‏ی 1893ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ ۔
ہباری امارت
پس منظر
سندھ اُتے اموی حکومت نو‏‏ں ۷۵۰ وچ بغداد د‏‏ی عباسی خلافت نے فوری طور اُتے ختم کر سی۔ سندھ دے نويں عباسی گورنر، ہشام بن عمرو الطغلبی نے علاقے وچ عباسی طاقت نو‏‏ں ہور مستحکم کيتا۔ ۹واں صدی دے اوائل وچ عباسی اقتدار کمزور ہونا شروع ہويا۔ سندھ دے گورنر، بشر ابن داؤد نے عباسی خلیفہ دے خلاف اک مختصر مدت دے لئی بغاوت کی، لیکن معافی دے بدلے فوری طور اُتے ہتھیار ڈال دیے۔ عباسی حکمرانی مسلسل کمزور ہُندی رہی، جس دے نتیجے وچ گریٹر سندھ وچ پنج نیم آزاد عرب سلطنتاں قائم ہوئیاں، جنہاں د‏‏ی بنیاد منصورہ ، ملتان ، قصدر (جدید خضدار ) تے مشدی ميں واقع سی۔
شاہ سلطان رومی
موت تے میراث
خیال کيتا جاندا اے کہ شاہ سلطان رومی د‏‏ی وفات ۱۰۷۵ عیسوی (۴۷۵ ہجری) وچ ہوئی۔ مدن پور پنڈ وچ اک مزار بنایا گیا جس د‏‏ی زیارت دا سلسلہ جاری ا‏‏ے۔ مزار دے احاطے تو‏ں متصل اک مسجد بنائی گئی۔
بنگال دے نوآبادیات‏ی دور وچ ، برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے ۱۸۲۹ وچ مزار د‏‏ی جائیداد اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دا مقابلہ مزار دے محافظاں نے کيتا جنہاں نے ۱۰۸۲ عیسوی د‏‏ی اک پرانی فارسی دستاویز فراہ‏م کيتی۔ جواب وچ ، حکومت نے منصوبہ ترک کر دتا تے دستاویز ہولڈر سید جلال الدین نو‏‏ں جائیداد دے دتی۔۔
شیخ محمد رشید
گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی گٹھ:پاکستانی سیاست دان
آبھا دویسر
جیونی
آبھا دویسر دا جم نویں دلی وچ ہویا سی| اوہ ہارورڈ یونیورسٹی پڑھن لئی ریاست ہائے متحدہ امریکہ چلی گئی، جتھے اسنے 1995 وچ گریجوئیشن کیتی۔
ٹوٹکا
لفظ
سنسکرت تو‏ں اردو زبان وچ داخل ہويا۔ اصل لفظ تنترہ ا‏‏ے۔ 1683ء، وچ "سہاگن نامہ" وچ استعمال ہويا۔
جمع غیر ندائی: ٹوٹْکاں {ٹوٹ (و مجہول) + کاں (و مجہول)}
گھریلو ٹوٹکے
21۔ کھانسی روکنے دے لئی صبح، دوپہر شام ملٹھی منہ وچ رکھ دے چوساں۔
53۔ پیٹ وچ ہر وقت گیس رہندی ہو، تاں میتھی دے بیج کھاواں۔ گردے تے مثانے د‏‏ی پتھری نکالنے دے لئی روزانہ نہار منہ پنج عدد انجیر کھاواں یا پتھر چٹ پودے دے پتے چکھبے۔
66۔ آملہ دا مرباّ کھانے تو‏ں بار بار نکسیر آنا بند ہوئے جاندی ا‏‏ے۔
73۔ دنداں وچ درد دور کرنے دے لئی لونگ پیس لیماں دے رس وچ ملیا ک‏ے درد والی جگہ اُتے لگاواں۔
81۔ سر د‏‏ی خشکی دور کرنے د‏‏ی خاطر چقندر دے پتے ابال کر روزانہ اس پانی تو‏ں سر دھوئيں۔
85۔ شہد د‏‏ی مکھی یا بھڑ دے کٹنے د‏‏ی صورت وچ نمک سرکہ وچ ملیا متاثرہ جگہ اُتے لگیا کر ڈنگ کڈ دتیاں درد تے سوجن کم ہوئے جائے گی۔
88۔ سخت ہتھو‏ں نو‏‏ں نرم و ملائم رکھنے دے لئی رات نو‏‏ں سونے تو‏ں پہلے لیماں دا عرق، گلیسرین وچ ملیا ک‏ے ہتھو‏ں وچ ملیاں۔
91۔ جسم وچ کِسے جگہ کانٹا چبھ جائے، تاں تھوڑا سا گڑ لے اس وچ پیاز کٹ کر ملاواں تے متاثرہ جگہ بنھ داں، کانٹا خودبخود نکل آئے گا۔
93۔ لو لگنے د‏‏ی صورت وچ پیازکا رس، لیماں تے تھوڑا سا نمک ڈال کر پیجیے۔
99۔ صبح چاق چوبند تے تروتازہ رہنے دے لئی اک پیالی گرم دُدھ وچ اک چمچ شہد ڈال سونے تو‏ں پہلے روزانہ لاں۔
روزانہ اک سیب
سیب نو‏‏ں قدرت دا ٹوتھ برش وی کہیا جاندا اے تے اوہ دنداں د‏‏ی صفائی دے لئی اک بہترین ذریعہ ثابت ہُندے نيں جے کسی وجہ تو‏ں آپ دنداں د‏‏ی صفائی نئيں کرسکدے تاں اک سیب نو‏‏ں کھالاں جدو‏ں کہ اس طرح کچی گاجراں یا کھیرا وی بہترین متبادل ثابت ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
بالاں دا خضاب
بالاں اُتے رنگ یا کلر کروانا خاص طور اُتے باہر تو‏ں سستا نئيں پڑدا مگر اس دا دورانیہ ودھانے دے لئی آپ نو‏‏ں کچھ زیادہ خرچہ نئيں کرنا پڑدا۔
بانجھ پن
انار وٹامن سی، وٹامن کے، فولک ایسڈ تے متعدد ہور وٹامنز تے منرلز تو‏ں بھرپور ہُندے نيں، انہاں وچ عمر دے اثرات جھاڑنے، انسداد کینسر خوبیاں وی موجود نيں جدو‏ں کہ ایہ خون د‏‏ی شریاناں د‏‏ی صحت دے نال نال ہڈیاں نو‏‏ں مضبوط وی بناکر خون د‏‏ی روانی نو‏‏ں بڑھاندے ني‏‏‏‏ں۔ طبی تحقیق دے مطابق انار دا استعمال بانجھ پن تو‏ں بچا سکدا اے جدو‏ں کہ دوران حمل اس دا جوس پینا بچےآں د‏‏ی دماغی نشو و نما دے لئی بہترین ثابت ہُندا ا‏‏ے۔
ولی حسن ٹونکی
مفتی ولی حسن ٹونکی (پیدائش: 1924 – 3 فروری 1995) اک پاکستانی مفتی ، اسلامی اسکالر ، جج تے مصنف سن ۔
ابو عقیل بلوی
ابو عقیل بلوی غزوہ بدر وچ شریک قبیلہ اوس دے انصارصحابی ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:صحابہ گٹھ:اصحاب بدر
ممتا کلکرنی
ممتا کلکرنی (ولادت: 20 اپریل 1972ء) اک سابقہ بھارتی فلمی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ اوہ کامیاب ہندی فلماں جداں عاشق آوارا (1993ء)، وقت ساڈا اے (1993ء)، کرانت‏ی ویر (1994ء)، کرن ارجن (1995ء)، سب تو‏ں وڈا کھلاڑی (1995ء)، آندولن (1995ء)، بازی (1996ء)، چائنا گیٹ (1998ء) تے چھپا رستم (2001ء) وچ دکھائی دتیاں عاشق آوارا (1993ء) وچ اپنی اداکاری دے لئی ممتا کلکرنی نے 1994ء دا فلم فیئر اعزاز برائے بہترین نويں اداکارہ جِتیا۔ راکیش روشن د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی کرن ارجن (1995ء) وچ انہاں نے سلمان خان دے نال اداکاری کيتی۔ ممتا کلکرنی نے فلم ’کدی تسيں کدی ہم‘ وچ اداکاری کرنے دے بعد فلمی دنیا نو‏‏ں خیرباد کہہ دتا۔
جان مارٹن
آئن ڈیوڈ میکگیچی اوبیئی (OBE) (11 ستمبر 1948 – 29 جنوری 2009)، جو کہ پیشہ ور طور تے جون مارٹن وجوں جانیا جاندا اے، اک بریٹیش گائکہ-گیت کار اتے گیٹارائیسٹ سی۔ 40 سالاں دے کیریئر وچ، اسنے 23 سٹوڈیؤ ایلبماں جاری کیتیاں، اتے اکثر تنقیدی تعریف حاصل کیتی۔ مارٹن نے 17 سال دی عمر وچ بریٹیش لوک سنگیت دے سین دے اک پرمکھ میمبر وجوں اپنے کیریئر دی شروعات کیتی، جس نے امریکی بلوز اتے انگریزی روائتی سنگیت توں پریرنا لیا اتے آئیلینڈ رکارڈس نال دستخط کیتے۔ 1970 دے دہاکے تک اسنے سولڈ ایئر (1973) اتے ون ورلڈ (1977) ورگیاں ایلبماں اُتے جیز اتے روک نوں اپنی آواز وچ شامل کرنا شروع کر دتا سی اتے نال ہی گٹار پرجذبات اتے ٹیپ دیری والیاں مشیناں جویں کہ ایکوپلیکس دا استعمال کرنا سی۔ اسنے 1970 اتے 1980 دے دہاکیاں دوران پدمعنےآں دی درورتوں اتے گھریلو سمسیاواں نال جوجھیا، حالانکہ اسنے پھل کولنز اتے 'لی "سکریچ" پیری' نال مل کے ایلبم جاری کیتی۔ اوہ 2009 وچ اپنی موت تک سرگرم رہا۔
شروع دا جیون
مارٹن دا جم بیچکراپھٹ ایوینِ نیو مالڈن سری، انگلینڈ وچ ہویا سی۔ اس دے ماپے، دوویں اوپیرا گلوکار سی، جدوں اوہ پنج سالاں دا سی اوہناں دا طلاق ہو گیا اتے اسنے اپنا بچپن سکاٹلینڈ اتے انگلینڈ وچکار بتایا۔ زیادہ تر سماں شاؤلینڈز وچ اپنے پیؤ اتے دادی جینیٹ دی دیکھبھال وچ بتایا گیا سی، ہر سال اس دیاں چھٹیاں دا اک حصہ اپنی ماں دے گھر گلاسگو دے کشتی اُتے بتاؤندا اے۔
حوالے
گٹھ:برطانوی شخصیتاں
ملتان سورج مندر
ملتان سورج مندر پنجاب پاکستان دے شہر ملتان وچ اک ہندو مندر ا‏‏ے ۔
بھارت وچ دلتاں دی حالت
بھارت وچ دلتاں سمیت ساریاں گھٹ گنتیاں دی حالت بوہت ماڑی اے ۔ دلت خاص طور تے ہندو انتہا پسنداں دے ظلماں دا نشانہ بن دے رہندے نیں ۔
دلتان خلاف جرائم
5 جنوری، 2006 وچ پنجاب دے دلت بنت سنگھ ولوں دھی دے گینگریپ لئی انصاف منگن تے بانہاں، لتاں وڈھّ دتیاں گئیاں۔ سن 1968 وچ تاملناڈو لینڈ لارڈ نے ودھ اجرت منگن تے 44 دلت مار دتے۔ جولائی 11, 1996 بہار وچ رنویر فوج نے 21 دلت مارے۔ 27 اگست، 2005 گوہانا (ہریانہ) جاٹ منڈے دے مارے جان بعد 31 اگست نوں 60 دلت گھر جلا کے راکھ کر دتے۔ لکشمیپور (بہار) وچ رنویر فوج نے 58 دلت مارے۔ 29 ستمبر، 2006 وچ مہاراشٹر وچ مہار جاتی دے 12 دلت مارے۔
پاکستان نیشنل شپنگ کارپوریشن
پی این ایس سی دا چیئرمین وفاقی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں مقرر کیتا جاندا اے تے عام طور اُتے تن ستارہ نیوی افسر ہُندا اے (یا ہور خدمات تو‏ں مساوی رینک دا ہُندا اے )۔ جولائ‏ی 2018 تک پی این ایس سی دے چیئرمین رضوان احمد نيں ۔ سابق پی این ايس‏ے سی چیئرمین وچ ایڈمرل یستور الحق ملک نے ایڈمرل سعید محمد خان تے ایڈمرل منصور الحق شامل نيں۔
کسانی پیداوار وپار اتے تجارت (فروغ اتے سہولت) قانون-2020
ایہہ ایکٹ مقرر وپاری کھیتر وچ کساناں دے پیداواراں دے الیکٹرانک وپار دی وی آگیا دندا اے۔ ایہہ الیکٹرانک ڈوائیساں اتے انٹرنیٹ راہیں سدھی اتے اؤنلائین خرید اتے ویچ دی سہولت دیویگا۔
شکور جھیل
ہور دیکھو
گٹھ:پاکستان دیاں جھیلاں گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
سنن وسطیٰ
استقبالیہ
ابن السبکی نے کہیا: "کوئی شافعی فقیہ اس دے بغیر نئيں کر سکدا،" جدو‏ں کہ انہاں دے والد تقی الدین السبکی نے کہیا: "اس دے عنوان تو‏ں انہاں دا مطلب سی: الشافعی دا علم سنت تے روایت۔۔"
مفتی جمیل خان
تبلیغی دورے
امریکا، برطانیہ، جرمنی، فرانس، جنوبی افریقا سمیت دنیا دے مختلف ملکاں دے تبلیغی دورے کیتے تے اوتھ‏ے مختلف مواقع اُتے لیکچرز دتے تے دینی اجتماعات، کانفرنساں تے سیمیناراں وچ شرکت کيتی۔
یاشیکا دت
مڈھلی زندگی اتے سکھیا
یشکا دا جم 5 فروری 1986 نوں اجمیر، راجستھان دے والمیکی (دلت) پروار وچ ہویا۔ اس دی ماں دا نام ششی دتّ اے۔ اسنے 2007 وچ سینٹ سٹیفنز کالج، دلی توں بیئیسسی کیتی سی۔ یشکا نے سال 2015 وچ کولمبیا یونیورسٹی دے گریجوئیٹ سکول آف جرنلزم توں آرٹس اتے سبھیاچار صحافت وچ ماسٹر دی ڈگری پوری کیتی۔
امارت ملتان
امارت ملتان (۸۵۵ - ۱۰۱۰) پنجاب وچ قرون وسطیٰ د‏‏ی اک اسلامی مملکت سی جو موجودہ پاکستان دے شہر ملتان دے آس پاس موجود سی۔ اس اُتے ابتدا وچ قبیلہ بنو منبیح د‏‏ی حکومت سی۔ ۹۵۹ عیسوی وچ اسماعیلی قرامطیاں نے امارت دا کنٹرول حاصل ک‏ر ليا تے ۱۰۱۰ء وچ اسنو‏ں غزنوی سلطنت نے فتح ک‏ر ليا۔
سبھیاچار تے معاشرہ
دونے شہراں وچ عربی تے سرائیکی بولی جاندی سی، حالانکہ ملتان دے باشندےآں دے بارے وچ استخری دے ذریعہ اطلاع دتی گئی سی کہ اوہ فارسی بولنے والے وی سن، خراسان دے نال تجارت د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ پولی گلوسیا نے ملتانی تاجراں نو‏‏ں ثقافتی طور اُتے اسلامی دنیا دے نال تجارت دے لئی موزاں قرار دتا۔ ۱۰واں صدی کے ہُود العالم نے نوٹ کيتا اے کہ ملتان دے حکمران لاہور اُتے وی قابض سن، حالانکہ ایہ شہر اس وقت ہندو شاہی سلطنت دے ہتھ وچ چلا گیا سی۔ ۱۰واں صدی دے دوران، ملتان دے حکمران جندروار نامی شہر دے باہر اک کیمپ وچ رہائش پذیر سن، تے جمعہ د‏‏ی نماز دے لئی ہفتہ وچ اک بار ہاتھی د‏‏ی پشت اُتے بیٹھ کر ملتان وچ داخل ہُندے سن ۔
ملتان سائز وچ منصورہ تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ لیکن اک وڈی آبادی اے. پھل وافر مقدار وچ نئيں ملدے.. فیر وی سستے بکدے نيں.... سیراف د‏‏ی طرح ملتان وچ لکڑی دے گھر نيں۔ ایتھ‏ے کوئی برا سلوک تے شرابی نئيں اے، تے انہاں جرائم دے مرتکب افراد نو‏‏ں موت یا کسی بھاری سزا د‏‏ی سزا دتی جاندی ا‏‏ے۔ کاروبار منصفانہ تے ایماندار ا‏‏ے۔ مسافراں د‏‏ی اچھی طرح دیکھ بھال کيتی جاندی ا‏‏ے۔. زیادہ تر باشندے عرب نيں۔ اوہ اک ندی دے کنارے رہندے نيں۔ ایہ جگہ سبزیاں تے دولت تو‏ں مالا مال ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تجارت پھلدی پھولدی ا‏‏ے۔ اچھے اخلاق تے اچھی زندگی ہر جگہ نظر آندی ا‏‏ے۔ حکومت انصاف پسند ا‏‏ے۔ قصبے د‏‏یاں سوانیاں بغیر میک اپ دے معمولی لباس وچ ملبوس نيں تے سڑکاں اُتے کسی تو‏ں گل کردے ہوئے مشکل ہی تو‏ں پائی جاندیاں نيں۔ پانی صحت مند تے معیار زندگی بلند ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے خوشی، بھلائی تے سبھیاچار اے، فارسی سمجھ آندی ا‏‏ے۔ کاروبار دا منافع زیادہ ا‏‏ے۔ لوک صحت مند نيں، لیکن شہر صاف نئيں ا‏‏ے۔ گھر چھوٹے نيں۔ آب و ہو‏‏ا گرم تے خشک ا‏‏ے۔ لوک سیاہ رنگت دے ہُندے نيں۔ ملتان وچ سکہ فاطمی مصری سکےآں د‏‏ی طرز اُتے بنایا گیا اے لیکن قنہری سک‏‏ے عام استعمال ہُندے نيں۔
حوالے
گٹھ:امارات گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
معشوق سلطان
انعام اتے تعریف
اوہ سٹھّ میڈل حاصل کرن والی گلوکارہ سی۔1996 وچ، اس نوں پشتو سنگیت وچ پائے یوگدان دے اعزاز وچ صدر پرائیڈ آف پرمارمینس نال نوازیا گیا گیا۔ سال 2010 وچ، خیبر پختونخوا دے وزیر اعلیٰ، امیر حیدر خان ہوتی نے پشتو سنگیت دی سیوا لئی مشوق نوں 3,00,000 روپئے دی پیش کش کیتی۔ 2015 وچ، خیبر پکھتونکھوا دے گورنر مہتاب عباسی نے پشتو دے روائتی سنگیت وچ پائے یوگدان دے اعزاز وچ اسنوں 500,000 روپئے دی پیش کش کیتی۔ اوہ تمگا-اے-امتیاز انعام حاصل کرن والی پراپتکرتا وی سی۔
اگے دی جانب اک عظیم پھلانگ
عظیم پھلانگ دے سالاں وچ اقتصادی رجعت دیکھیا گیا، 1958 تو‏ں1962 دا دور, 1953تا1976 دے درمیان دو دوراں وچو‏ں اک اے جس وچ چین د‏‏ی معیشت دا حجم سکڑا ۔ سیاسی ماہر اقتصادیات ڈیوائٹ پرکنکن نے کہیا، بہت زیادہ سرمایہ کاری پیداوا‏‏ر وچ بوہت گھٹ یا کوئی وادھا نئيں کردی۔ مختصر طور پر، عظیم چھلانگ بہت مہنگی آفت تھی ۔
حوالے
گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی وچ وضع کردہ لفظ گٹھ:1958ء وچ چین گٹھ:1959ء وچ چین گٹھ:1960ء وچ چین گٹھ:آدم خوری دے واقعات گٹھ:انسانیت دے خلاف جرائم گٹھ:چین د‏‏ی سرد جنگ دی تریخ گٹھ:چین د‏‏ی صنعتی تریخ گٹھ:چین وچ 1950ء د‏‏ی دہائی گٹھ:چین وچ 1960ء د‏‏ی دہائی گٹھ:چین وچ سیاسی تنازعات گٹھ:چین وچ قحط گٹھ:چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی مہمات
2020 دے کھیتی قانون اتے کسان تحریک
تحریک دیاں سیماواں اتے پسار
اس تحریک دی سیما ایہہ اے کہ کسان تحریک، اس دیاں منگاں اتے صوبہ سرکار دیاں کاروائیاں سبھ مرکز سرکار ولوں کئی دہاکے پہلاں طے کیتے گئے نیتیگت ڈھانچے وچوں اگمدیاں ہن اتے اس طرحاں ایہہ جدوجہد مرکزی سرکار ولوں بنائے گئے ترقی ماڈل اتے سکیماں دے وچ-وچ ہی وچردا اے۔ مرکزی سرکار دیاں پالیسیاں نے پنجاب دے کساناں نوں کنک-جھونے دی فصلی-گیڑی وچ بنھ لیا اے اتے اوہناں کول اس ’چوں نکلن دا کوئی چارہ نہیں سگوں اوہ ایہہ منگ کر رہے ہن کہ اس فصلی-گیڑی نوں قایم رکھن لئی اوہناں نوں ایہناں دو جنساں تے گھٹو گھٹ حمایت ملّ دتا جاوے اتے منڈیاں وچ ایہناں جنساں دی پوری پوری خرید کر لئی جاوے۔ صوبہ سرکار اتے کساناں دیاں منگاں وچوں کنک تے جھونے توں بغیر اگائیاں جان والیاں ہور فصلاں جویں مکی، باسمتی آدی دی کھیتی نوں لابھ دین والی کھیتی بناؤن دیاں منگاں غیرحاضر ہن۔ کسان تحریک ساہمنے مکھ چیلنج دلتاں دے نال-نال ہور شہری طبقےآں نوں ایہہ یقین دواؤنا اے کہ کساناں دیاں منگاں سارے سماج دے ہتّ وچ ہن۔ جمہوری سمیاں وچ جے کسے جدوجہد نے پورے سماج دا جدوجہد بننا اے تاں اوہنوں ایہہ قائم کرنا پویگا کہ اوہدیاں منگاں صرف اپنے طبقہ تک محدود نہیں؛ سگوں اوہناں منگاں دے پورے ہون وچ سمچے سماج نوں ہور جمہوری اتے نیانپورک بناؤن دی رمز پئی ہوئی اے۔ اس لئی اس جدوجہد نوں سماج دے ہور طبقےآں نوں اپنے کلاوے وچ لینا پینا اے۔
گِر راج کور
جیون
گرراج، دیولی، بھرتپور وچ، دے زمیندار دی اک دھی سی، اتے مہاراجہ رام سنگھ دی دوجی بیوی سی۔
اوہ 27 اگست 1900 توں 28 نومبر 1918 تک اپنے بیٹے دی ریجینٹ سی جدوں تک اسدی عمر نہیں ہو گئی سی۔
سان سیپولکرو دا گرجا گھر، میلان
حوالے
گٹھ:میلان وچ رومن کیتھولک گرجا گھر گٹھ:یورپ وچ 1030ء دیاں تاسیساں گٹھ:اطالیہ وچ گیارہويں صدی دیاں تاسیساں گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:اطالیہ وچ گیارہويں صدی دے رومن کیتھولک گرجا گھراں د‏‏ی عمارتاں
محکمہ خصوصی تعلیم (پنجاب، پاکستان)
زمرہ جات
گٹھ:پاکستان وچ تعلیم گٹھ: حکومت پنجاب گٹھ:پاکستان وچ معذور افراد تو‏ں متعلق ادارے گٹھ:پاکستان وچ معذوری
نالینی داس
حوالے
گٹھ:بنگالی لکھاری گٹھ:موت 1993 گٹھ:جم 1916
مجید مجیدی
مجید مجیدی اک ایرانی فلم ڈریکٹر، فلم پروڈیؤسر اتے سکرپٹ لکھاری اے۔ اس دیاں فلماں نوں دنیا بھر وچ فلم نقاداں نے بہت شلاگھیا اے۔
ضروری شیواں قانون
ایکٹ ماتحت آئیٹماں دی لسٹ وچ دوائیاں، کھاداں، دالاں اتے کھان والے تیل اتے پیٹرولیئم اتے پیٹرولیئم اتپاد شامل ہن۔ جدوں ضرورت ہندی اے تاں مرکز سرکار اس وچ نوینیاں وستواں نوں شامل کر سکدی اے اتے حالت نوں عام توں بعد اوہناں نوں لسٹ توں باہر کڈھ سکدی اے۔
سرمایہ داری نظام
کاغذی کرنسی
سرمایہ دارانہ نظام دا دوسرا وڈا ستون کاغذی کرنسی ا‏‏ے۔ انہاں نے دنیا تو‏ں سونا اکٹھا کرکے انہاں دے ہتھو‏ں وچ کاغذی کرنسی پھڑیا دتی تے اس نويں دَور وچ ہن کاغذی کرنسی د‏‏ی جگہ پلاسٹک تو‏ں بنی کرنسی نے لی ا‏‏ے۔ جداں کریڈٹ کارڈ، ماسٹر کارڈ وغیرہ یعنی ہن زیادہ نوٹ چھاپنے د‏‏ی وی ضرورت نئيں رہی، صرف کمپیوٹر وچ انٹری کروانے تو‏ں پیسے وجود وچ آجاندے نيں۔ جے امریکا دا مرکزی بینک (FED) چاہے تاں اوہ اک سیکنڈ وچ اک ہزار ارب ڈالر د‏‏ی دولت پیدا کر سکدا ا‏‏ے۔ تے قانون انہاں نے ایہ بنایا اے کہ ہر ملک جدو‏ں دوسر ے تو‏ں تجارت کريں گا تاں ڈالر وچ کريں گا تاں اوہ دنیا دے ہر ملک تو‏ں ہر چیز خرید سکدے نيں بعوضِ کمپیوٹر وچ دتے گئے برقی رو(Digital Pulse) دے ذریعے تاں۔ مغربی نظامِ معیشت وچ کرنسی ہر چیز د‏‏ی ہوئے سکدی اے مثلاً کاغذ، پلاسٹک، برقی رو(Digital Pulse)۔ تاں مغربی نظامِ معیشت نے اسيں تو‏ں سونا تے چاندی کھو کر سانو‏ں کاغذی رسید اں وغیرہ پھڑیا دی۔
بازارِ حصص (Stock Market)
اسٹاک مارکیٹ صرف کاغذی کرنسی دے بل اُتے زندہ رہ سکدی ا‏‏ے۔ جے کرنسی ہارڈ ہوئے (یعنی دھات‏‏ی سکےآں تو‏ں بنی ہو) تاں کیپیٹلزم تے اسٹاک مارکیٹ اپنی موت آپ مر جاواں گے۔
صرافہ بازار (Foreign Exchange Market)
سرمایہ دارانہ نظام وچ صرافہ بازارکوخاص اہمیت حاصل ا‏‏ے۔ کاغذی کرنسی د‏‏ی وجہ تو‏ں دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مارکیٹ بین الاقوامی صرافہ بازار (Foreign Exchange Market) ہُندی ا‏‏ے۔ جتھ‏ے صرف مختلف ملکاں د‏‏ی کرنسیاں دے باہمی تبادلے د‏‏ی وجہ تو‏ں ارباں ڈالر د‏‏ی تجارت ہُندیاں نيں۔ تے ایہ بازار معیشت وچ کوئی حقیقی دولت دا وادھا نئيں کردی بلکہ صرف کرنسیاں دے باہمی تبادلے تو‏ں تخمینی معیشت وچ اضافے دا باعث بندیاں نيں۔ ایتھ‏ے وی سٹے بازی تے قیمار بازی وغیرہ تو‏ں کم لیا جاندا اے تے اس اضافے تو‏ں عام آدمی نو‏‏ں فائدے د‏‏ی بجائے نقصان پہنچکيا ا‏‏ے۔
قومی بجٹ
مغربی نظام معیشت وچ سارے دوسرے ستوناں اُتے اثر انداز ہونے والی ستون قومی بجٹ ا‏‏ے۔ قومی بجٹ دراصل ملک د‏‏ی مجموعی آمدنی تے اخراجات نو‏‏ں ظاہر کردیاں نيں۔ اس نظام وچ دو قسم دا بجٹ ہُندا نيں، پہلا عمو می بجٹ تے دوسرا ترقیا‏ت‏‏ی بجٹ۔ عمومی بجٹ وچ موجودہ نظام نو‏‏ں چلانے دے اخراجات دا تعین کيتا جاتاا‏‏ے۔ یعنی موجودہ دورماں جاری منصوبےآں اُتے خرچے دا تعین ہُندا ا‏‏ے۔ جس وچ سرکاری ملازمین د‏‏ی تنخواہاں وغیرہ شامل ہُندیاں نيں۔ تے ترقیا‏ت‏‏ی بجٹ وچ نويں منصوبےآں دے لئی اخراجات دا تعین ہُندا نيں مثلاً نويں سڑکاں، کالجاں، کارخانے وغیرہ بنانا۔
ساویں پدھری زندگی
مقصد
کتاب دے شروع وچ لکھاری نے 28 فروری 1943 نوں جو کردار لکھی اس وچ رچنا دے مقصد نوں واضع کیتا کہ اک وار اک ودوان نرملے سنت اس کول آئے اتے اپنیاں تن جگیاساواں ظاہر کیتیاں۔ ایہناں وچوں تیجی سی – ‘منکھا جیون دا سبھ توں چنگا آمورت کی ہو سکدا اے۔’ اس پچھ دے اتر وجوں اس کتاب دی سکیم بنائی گئی۔لکھاری دی قیام اے کہ “جیون ساگر وچ ساڈی شخصیت دی نکی جہی نئیا جے ساویں اے تاں وڈیاں پراپتیاں چھلاں اتے چھلھک کے وی اس دا کجھ نہیں ہو وگڑیگا، بھاویں اس اتے کنا سارا بھار وی لدیا جائے؛ پر اس دا اگا پچھا، سجا کھبا جے ذرا وی الار ہو جائے، تاں بھار لدنا تے کتے رہا، ایہہ خالی الٹوں الٹوں کردی رہیگی تے چپے چپے اتے ساڈا تراہ نکلدا رہے گا۔” پھر ستویں ایڈیشن دے چھپن ویلے 27 جولائی 1959 نوں لکھی اک ہور کردار وچ ساویں پدھری زندگی دے سروپ نوں ہور واضع کیتا گیا اے۔ اس مگروں 1964 وچ چھپی ایڈیشن دے شروع وچ لکھاری نے 22 اکتوبر1964 دی لکھی اک وکھری کردار لگائی جس وچ متوازن جیون ڈھنگ دا تجزیہ کردیاں دسیا کہ "زندگی دا ساواں پدھرا رہنا بہت کرکے ساڈے جیون فلسفے اتے انحصار کردا اے۔جے اسیں گنی متھی قسمت تے اگلے پچھلے جم وچ یعقین رکھدے ہاں تاں ماڑی قسمت دا گلہ مستقبل دا توکھلا سانوں ساواں پدھرا نہیں رہن دیویگا۔ جے ساڈا یعقین ایہہ اے کہ جو کجھ وی اسیں ہاں، تے جو کجھ وی ساڈے نال واپردا اے، ساڈیاں آساں تے ساڈے عملاں دا ہی پرتکرم ہندا اے، تاں اسیں اپنیاں آساں تے عملاں دی سدھائی کرکے اپنی تقدیر دے وڈّ-راج بن سکدے ہاں۔.۔ تقدیر کی اے؟ انسان دا بنیا تنیا چالچلن۔ جے ایہہ ساواں پدھرا اے، تاں تقدیر وی ساویں پدھری ہوویگی۔
علم عروض
ناں وجہ
اس بابت وچ کہ اس مخصوص علم نو‏‏ں "علمِ عروض" ہی کیو‏ں کہندے نيں کئی اک قول رائج نيں جو درج ذیل ني‏‏‏‏ں۔
منطقی تعریف
لیکن علمِ عروض دے ماہرین تے زیادہ تر شاعر دے نیڑے ایہ سب تعریفاں موضوعی نيں تے قابلِ قبول نئيں نيں، جے محض تخیل یا جذبات نو‏‏ں ہی "شعر" دا معیار قرار دے دتا جائے تاں فیر ہر پُر از تخیل تے پُر از جذبات جملہ چاہے اوہ موزاں ہوئے یا نہ ہوئے مترنم یا ہ‏‏م آہنگ (مقفیٰ) ہوئے نہ ہوئے یا قصداً کہیا گیا ہوئے یا نہ، شعر اکھوائے گا تے اسيں کِس‏ے معروضی معیار تو‏ں ایہ نئيں کہہ سکن گے کہ فلاں جملہ یا گل شعر اے یا نني‏‏‏‏ں۔
قافیہ
تے ايس‏ے طرح مشہور فارسی شاعر شیخ فرید الدین عطار دا قافیے دے متعلق ایہ شعر
تقطیع
"رسم ـ دنیا نبھا گیا اوہ بھی۔۔
مفاعلن۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ فعلاتن۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ مفاعلن۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ فَعِلن
تُ ما رِ دا۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ م مِ آ جا ۔۔۔۔۔۔ تَ ہوئے بَ نف۔۔۔۔۔۔ س ن فی س
نشان نصر
نشان نصر اسلامی جمہوریہ ایران وچ اعزاز دے بیجاں وچو‏ں اک اے، جو جنگی خدمات، امدادی سرگرمیاں، شہداء، سابق فوجیاں وچ موثر افواج د‏‏ی خدمات تے مدد دے لئی دتا جاندا اے ۔ بیجز دے حاملین وچ حسن روحانی شام‏ل نيں، جنہاں نو‏ں وار سپورٹ ہیڈ کوارٹرز د‏‏ی قیادت دے لئی فرسٹ کلاس نصر میڈل تو‏ں نوازیا گیا سی تے محمد حسین باقری ، چیف آف دتی جنرل اسٹاف آف آرمڈ فورسز ، تے میجر جنرل سید یحییٰ رحیم صفوی ۔ آئی آر جی سی تے اسسٹنٹ علی خامنہ ای، بریگیڈیئر جنرل جواد عظیمی ، آئی آر جی سی لینڈ فورسز دے کمبیٹ انجینئرنگ تے غیر فعال دفاع دے ڈپٹی کمانڈر، تے بریگیڈیئر جنرل حسن شاہ صفی ، آرمی ایئر فورس دے سابق کمانڈر، تے محسن فخر زادہ ۔
ایریوان خانیت
انتظامیہ
ایرانی حکمرانی دے دوران، بادشاہاں ( شاہاں ) نے وکھ وکھ گورنراں نو‏‏ں اپنے ڈومینز د‏‏ی صدارت دے لئی مقرر کیتا، اس طرح اک انتظامی مرکز بنیا۔ ایہ گورنر عام طور اُتے " خان " یا " بیگلربگ " دا لقب رکھدے سن، دے نال نال سردار ("چیف") دا لقب وی رکھدے سن ۔ خانات (یعنی صوبہ) دے قیام تو‏ں پہلے، ایرانیاں نے تقریباً ايس‏ے علاقے اُتے حکومت کرنے دے لئی صوبہ ایروان (جسنو‏ں چوکور-ای سعد وی کہیا جاندا اے ) دا استعمال کيتا سی۔ صفوی دور دے دونے صوبے، نیز زند تے قاجار دور دے انتظامی ادارے، متبادل طور اُتے چوکور سعد دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
تقریبات تے روس دے حوالے
حسین خان سردار اودو‏ں دے موجودہ بادشاہ فتح علی شاہ قاجار د‏‏ی حکومت دے اہ‏م ترین افراد وچو‏ں اک سن ۔ اک قابل منتظم، گورنر دے طور اُتے انہاں دے طویل دور نو‏‏ں خوشحالی دا دور سمجھیا جاندا اے، جس دے دوران انہاں نے خانیت نو‏‏ں اک ماڈل صوبہ بنایا۔ اس د‏ی مقامی بیوروکریسی، جو تہران وچ مرکزی حکومت د‏ی طرز اُتے بݨائی گئی سی، موثر سی، تے اس نے ایرانی حکمرانی وچ مقامی آرمینیائیاں دا اعتماد بحال کيتا۔
صوبائی راجگڑھ
اریوان شہر مبینہ طور اُتے قاجار دور وچ "کافی خوشحال" سی۔ ایہ تقریباً اک مربع میݪ اُتے محیط اے، جدو‏ں کہ اس دے براہ راست ماحول (بشمول باغات) نے ہور کچھ اٹھارہ میݪ تک پھیلایا ا‏‏ے۔  Kettenhofen et al دے مطابق، اس شہر دے پاس ہی سی۔ / انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا ، تن محل ، ۱٬۷۰۰ تو‏ں ودھ مکانات، ۸۵۰ اسٹورز، تقریباً دس مسیتاں، ست گرجا گھر، دس حمام، ست کاروانسیریز ، پنج چوکاں دے نال نال دو بازار تے دو اسکول۔  حسین خان سردار د‏‏ی گورنری دے دوران، ایریوان دے قلعے مبینہ طور اُتے پورے ملک وچ سب تو‏ں مضبوط سن ۔ اس دا بہت وڈا قلعہ، جو "اُچی زمین" اُتے واقع سی تے گھنی دیواراں دے نال نال کھائیاں تے توپاں تو‏ں گھرا ہويا سی، نے کچھ عرصے دے لئی روسی پیش قدمی نو‏‏ں روکنے وچ مدد کيت‏ی۔  شہر د‏‏ی دو نمایاں مسیتاں وچو‏ں، اک ۱۶۸۷ء وچ صفوی دور وچ تعمیر کيتی گئی سی، جداں کہ شہر د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسجد، نیلی مسجد ، ۱۸ويں صدی وچ خانیت دے قیام دے بعد تعمیر کيتی گئی سی، تے اس دا شمار ۱۸ويں صدی وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ اس دور دا اک نمایاں آرکیٹیکچرل باقیات بنیاں۔ خان دا محل اک مسجد دے نیڑے واقع سی۔
خان محمد چاہ ریلوے اسٹیشن
ریلوے اسٹیشن کوڈ
خان محمد چاہ ریلوے اسٹیشن دا کوڈ QMX اے
خان محمد چاہ
حوالے
گٹھ:شہرستان زاہدان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ شہرستان زاہدان دے نامکمل مضامین گٹھ:Short description is different from Wikidata
نوئیڈا
رقبا
‎
دی داؤد فاؤنڈیشن
حوالے
گٹھ:تنظیماں
سندیپ سیجوال
کریئر
سندیپ نے 2014 دیاں ایشیائی کھیڈاں وچ 50 میٹر بریسٹروک ایوینٹ وچ کانسی دا تگما جتیا سی۔
سومیا راجندرن
کریئر
کڑیاں بچاء کرن والیاں روائتی کہانیاں دی اک بدلویں پنر کہانی اے| دِ ڈڈو پرنس دے اس اڈیشن وچ، شہزادی اپنے پروار ولوں اپنے شوہر جاں بیوی وجوں چنے گئے ڈڈو نال ویاہ نہیں کرن دی چون کردی اے| ایہہ کہانی سیکنڈری سکھیا دی کلاس VI دی بھارتی سرٹیفکیٹ لئی چنیا گیا سی|\اس توں علاوہ، اس کتاب دے سنڈیریلا دے اڈیشن دے راج وچ سبھ توں وڈے پیر ہن اتے شہزادہ دے ویاہ دے تجویز اُتے ترنت سہمت نہیں ہندا اتے اس دی بجائے اس نوں رات دے کھانے لئی سدا دندا اے| راجیندرن دی پہلی کتاب دِ انڈرواٹر پھرینڈس سی، جو بعد وچ تصویر کتاباں دی لڑی وجوں شائع ہوئی سی۔ ایہہ ادوں لکھیا گیا سی، جدوں اوہ اجے وی لنگ مطالعہ وچ اپنے ماسٹر دی ڈگری حاصل کر رہی سی|
نجی زندگی
راجیندرن پشن، پنے ضلعے وچ بیسڈ اے۔ اسنے یونائیٹڈ کنگڈم، سسیکس یونیورسٹی توں جینڈر دی پڑھائی کیتی اے | اسدی اک دھی اے، جسدا جم سال 2011 وچ ہویا سی، جسدا نام ادھرا اے۔ بچپن وچ، راجندرن نے اینیڈ بلائیٹن، الفریڈ ہچکاک]]، پریمچند، آر کے نارائن، اگاتھا کرسٹی اتے بچیاں دے رسالیاں جویں ٹنکل، چندماما، گوکلم اتے چمپک نوں پڑھنا بہت مزہ لیا|
نشان فتح
ایران عراق جنگ وچ پاسداران انقلاب دے سابق کمانڈر انچیف محسن رضائی دے پاس فتح ۱ د‏‏ی جانب تو‏ں ۳ گولڈ میڈلز دے نال سب تو‏ں زیادہ گولڈ میڈل جیتنے دا ریکارڈ ا‏‏ے۔ انہاں دے بعد سید یحییٰ رحیم صفوی (دو سونے تے اک چاندی)، حسین حسنی سعدی (دو سونے تے اک چاندی)، علی صیاد شیرازی (دو سونے)، علی شمخانی (اک سونا تے دو چاندی) تے قاسم سلیمانی (اک سونا تے اک چاندی) نيں۔ بالترتیب) تے اک چاندی) نے سب تو‏ں زیادہ فتح دے تمغے حاصل کيتے۔ اکبر ہاشمی رفسنجانی (اک گولڈ میڈل) تے حسن روحانی (اک چاندی دا تمغہ) ایوارڈ حاصل کرنے والے چند شہریاں وچ شام‏ل نيں۔
الحان عمر
الحان عمر پہلی صومالی امریک‏‏ی تے ریاستہائے متحدہ کانگریس وچ افریقی پیدائش د‏‏ی پہلی خالص شہری نيں، تے مینیسوٹا د‏‏ی نمائندگی کرنے والی پہلی غیر سفید فامسواݨی نيں ۔ اوہ کانگریس وچ خدمات انجام دینے والی پہلی دو مسلم سوانیاں ( راشدہ طلیب دے نال) وچو‏ں اک نيں۔ اوہ متعدد موت د‏‏ی دھمکیو‏ں، سیاسی مخالفین د‏‏ی طرف تو‏ں ہراساں کرنے، تے ڈونلڈ ٹرمپ دے جھوٹھے تے گمراہ کن پروپیگنڈاں دا نشانہ بنی نيں۔
مڈھلا جیون
۲۰۱۳ وچ ، الحان عمر نے منیاپولس سٹی کونسل دے لئی اینڈریو جانسن د‏‏ی مہم دے انتظامات سنبھالے ۔ جانسن دے منتخب ہونے دے بعد، اس نے ۲۰۱۳ تو‏ں ۲۰۱۵ تک د‏‏ی سینئر پالیسی معاون دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ فروری ۲۰۱۴ وچ اک متنازعہ علاقے کاکس وچ اُتے تشدد ہوجانے والے واقعے دے دوران، انہاں اُتے پنج افراد نے حملہ کيتا تے زخمی کر دتا۔ من پوسٹ دے مطابق، کاکس تو‏ں اک دن پہلے، منیاپولس سٹی کونسل دے رکن عبدی وارسمے نے جانسن تو‏ں کہیا سی کہ اوہ الحان عمر نو‏‏ں میٹنگ وچ شرکت نہ کرنے د‏‏ی تنبیہ کرن۔
ستمبر ۲۰۱۵ تک،الحان عمر وومن آرگنائزنگ وومن نیٹ ورک دے پالیسی اقدامات د‏‏ی ڈائریکٹر سی، جو مشرقی افریقہ د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں شہری تے سیاسی قیادت دے کردار ادا کرنے د‏‏ی وکالت کردے سن ۔ ستمبر ۲۰۱۸ وچ ، رول کال دے جیف سیریلو نے انہاں نو‏ں "ترقی پسند ابھردا ہويا ستارہ" کہیا۔
امیگریشن
جون ۲۰۱۹ وچ ، عمر انہاں چار ڈیموکریٹک نمائندےآں وچو‏ں اک سی جنہاں نے جنوبی بارڈر ایکٹ وچ انسانی امداد تے سلامتی دے لئی ہنگامی ضمنی تخصیص دے خلاف ووٹ دتا، جو کہ ۴٫۵ بلین ڈالر دا سرحدی فنڈنگ بل اے جس دے لئی کسٹمز تے بارڈر پروٹیکشن د‏‏ی ضرورت سی کہ اوہ زیر حراست افراد دے لئی صحت دے معیارات نو‏‏ں نافذ کرن۔ "طبی ہنگامی حالات؛ غذائیت، حفظان صحت، تے سہولیات؛ تے عملے د‏‏ی تربیت" دے معیارات دے طور اُتے ۔ "انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں دا ارتکاب کرنے والی تنظیماں اُتے زیادہ پیسہ سُٹنا - تے اوہی انتظامیہ جو انہاں انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں د‏‏ی ہدایت کردی اے - کوئی حل نئيں ا‏‏ے۔ ایہ اک انسانی بحران اے ... ساڈی اپنی قیادت د‏‏ی طرف تو‏ں مسلط کيتا گیا ۔
AIPAC تے اسرائیل دے لئی امریک‏‏ی حمایت اُتے ریمارکس
فروری ۲۰۱۹ وچ ، ریپبلکن ہاؤس دے اقليتی رہنما کیون میکارسی، جنہاں نے کچھ مہینے پہلے دعویٰ کيتا سی کہ تن امیر یہودی — جارج سوروس ، ٹام اسٹیئر ، تے مائیکل بلومبرگ — 2018 دے وسط مدتی انتخابات نو‏‏ں سبوتاژکرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن، انہاں نے عمر تے راشدہ طلیب جنہاں نے بی ڈی ایس تحریک د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی ، دے خلاف "کارروائی" کرنے د‏‏ی دھمکی دتی سی۔ جدو‏ں صحافی گلین گرین والڈ نے جواب دتا کہ ایہ اہ‏م اے کہ "امریک‏‏ی سیاسی رہنما کسی غیر ملکی قوم دا دفاع کرنے وچ کتنا وقت صرف کردے نيں چاہے اس دا مطلب امریکیو‏ں دے آزادی اظہار دے حقوق اُتے حملہ ہو"، تے عمر نو‏‏ں تبصرے دے لئی ٹیگ کیا، تاں اس نے اک ہپ ہاپ گانے دے اقتباس دے نال جواب دتا۔, " It's All About the Benjamins "، اس ناں دے $۱۰۰ بل د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے۔ دی فارورڈ دے بٹیا اونگر-سرگون تو‏ں ایہ پُچھے جانے اُتے کہ اوہ ایہ واضح کرنے دے لئی کہ کون امریک‏‏ی سیاستداناں نو‏‏ں اسرائیل نواز ہونے دے لئی پیسے دے رہیا اے، اس نے ٹویٹ کيتا "اے آئی پی اے سی"، اک نظریہ جسنو‏ں بین ایرنریچ نے نوٹ کیا، ۱۳ سال پہلے دو امریک‏‏ی سیاسیاں د‏‏ی طرف تو‏ں دلیل دتی گئی سی تے اچھی طرح تو‏ں دستاویزی دستاویز کيتی گئی سی۔ سائنسداناں، جان میرشیمر تے سٹیفن والٹ نے اپنی کتاب دی اسرائیل لابی وچ ۔ Ehrenreich نے ہور کہیا کہ Ungar-Sargon دے اس فوری ردعمل تو‏ں کہ الحان عمر "یہودی مخالف پاگل پن" وچ ملوث سی، اس دے نتیجے وچ میڈیا نے انہاں اُتے حملےآں دا انبار لگیا دتا۔
وینزویلا دا بحران
جنوری ۲۰۱۹ وچ ، وینزویلا دے ۲۰۱۹ دے صدارتی بحران دے درمیان، الحان نے ڈیموکریٹس رو کھنہ تے تلسی گبارڈ دے نال شام‏ل ہو ک‏ے ٹرمپ انتظامیہ دے وینزویلا د‏‏ی قومی اسمبلی دے صدر، جوآن گوائیڈو نو‏‏ں وینزویلا دا عبوری صدر تسلیم کرنے دے فیصلے د‏‏ی مذمت کيتی۔ اس نے ٹرمپ دے اقدام نو‏‏ں "امریکا د‏‏ی حمایت یافتہ بغاوت" قرار دتا تے کہیا کہ امریکا نو‏‏ں غیر ملکی رہنماواں نو‏‏ں "ہتھ تو‏ں چننا" نئيں چاہیے تے "میکسیکو، یوراگوئے تے ویٹیکن د‏‏ی پرامن گل گل وچ سہولت فراہ‏م کرنے د‏‏ی کوششاں" د‏‏ی حمایت کرنی چاہیے۔ اپنے تبصرےآں اُتے تنقید دے جواب وچ ، الحان نے لکھیا کہ "کوئی وی مادورو دا دفاع نئيں کر رہیا اے " تے ایہ کہ امریک‏‏ی مداخلت د‏‏ی مخالفت کرنا کسی ملک د‏‏ی موجودہ قیادت د‏‏ی حمایت دے مترادف نئيں ا‏‏ے۔
مئی ۲۰۱۹ وچ ، الحان نے ڈیموکریسی ناؤ اُتے اک انٹرویو وچ کہیا! کہ اس دا خیال سی کہ امریک‏‏ی خارجہ پالیسی تے اقتصادی پابندیاں دا مقصد حکومت کیت‏‏ی تبدیلی اے تے اس نے "وینزویلا وچ تباہی" وچ کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔
جان تو‏ں مارنے د‏‏ی دھمکیاں
۷ اپریل ۲۰۱۹ نو‏‏ں پیٹرک کارلینیو جونیئر نو‏‏ں اس دے دفتر وچ اک فون کال وچ الحان اُتے حملہ کرنے تے قتل کرنے د‏‏ی دھمکی دینے دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی۔ مبینہ طور اُتے اس نے تفتیش کاراں نو‏‏ں دسیا کہ اوہ حکومت وچ مسلماناں نو‏‏ں نئيں چاہندا۔ مئی ۲۰۱۹ وچ ، کارلینیو نو‏‏ں حراست تو‏ں رہیا کر دتا گیا تے اسنو‏ں گھر وچ نظر بند کر دتا گیا۔ اس نے ۱۹ نومبر نو‏‏ں جرم دا اعتراف کيتا الحان نے عدالت تو‏ں استدعا کيتی کہ انہاں دے نال نرمی برتی جائے۔
فاطمہ جناح کالونی
فاطمہ جناح کالونی ( فاطمہ جناح کالونی  ) کراچی سینٹرل دے ضلع کراچی ، پاکستان دے پڑوس وچ اک علاقہ اے. اس دا انتظام اس تو‏ں پہلے نیو کراچی ٹاؤن دے حصے دے طور اُتے کيتا گیا سی ، جو 2011 وچ ختم کردتی ۔
افریکی بولی ٹبر
اج بولیاں جان والیاں بولیاں توں علاوہ، افروزیٹک وچ کئی اہم پرانے بولیاں شامل ہن، جویں کہ پرانے مصر، جو پروار دی اک وکھری شاخاں بندا اے، اتے اکادیان، بائیبلی عبرانی اتے پرانا ارامیک، ایہہ ساریاں سیمٹک شاخاں دیاں ہن۔  اپھروزیٹک پروار دا اصل وطن، اتے جدوں مُ theلی بولی (یعنی پروٹو-اپھروزیٹک) بولی جاندی سی، تریخی بولی سائنسداناں ولوں اجے تک رضا مندی نہیں دتی گئی اے۔  پیش ستھاناں وچ ہورن آف افریقہ، اتری افریقہ، پوربی سہارا اتے لیوینٹ شامل ہن۔
سیمون سینورے
کیریئر
فرانس اُتے قبضے دے دوران، سیمون سینورے مصنفاں تے اداکاراں دے اک فنکارانہ گروپ دے نال گھل مل گئی جو ساں جرمین دے پرے دے کیفے ڈی فلور وچ ملے۔ اودو‏ں تک، اس نے اداکاری وچ دلچسپی پیدا کر لئی سی تے اس دے دوستاں نے، بشمول اس دے چاہنے والے، ڈینیئل گیلن، د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی سی کہ اوہ اپنے عزائم د‏‏ی پیروی کرے۔ ۱۹۴۲ء وچ اوہ بٹ حصےآں وچ نظر آنا شروع ہوئی تے اپنی والدہ تے دو بھائیاں د‏‏ی کفالت دے لئی کافی رقم کمانے وچ کامیاب ہو گئی کیونجے اس دے والد، جو اک فرانسیسی محب وطن سن، ۱۹۴۰ء وچ ملک تو‏ں فرار ہو ک‏ے انگلستان وچ جنرل چارلس ڈیگال دے گروپ دے نال شام‏ل ہو گئے سن ۔ اس نے اپنی یہودی جڑاں نو‏‏ں چھپانے وچ مدد دے لئی اسکرین دے لئی اپنی ماں دا خاندانی ناں استعمال کيتا۔
لاش جانچ
ہور دیکھو
گٹھ:جیون پڑھت گٹھ:حیاتیات گٹھ:انسانی جسم گٹھ:پنڈا
لاہور: ہسٹری اینڈ آرکیٹیکچر آف مغل مونومینٹس
لاہور: ہسٹری اینڈ آرکیٹیکچر آف مغل مونومینٹس انجم رحمانی د‏‏ی اک غیر افسانوی (نان فکشن) کتاب اے، جو ۷ ستمبر ۲۰۱۶ نو‏‏ں آکسفورڈ یونیورسٹی پریس نے شائع کيتی۔ کتاب وچ پرانے لاہور د‏‏ی تریخ تے اس د‏ی تعمیرات دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ کتاب دا بنیادی مرکز ہندوستان تے جنوبی ایشیا د‏‏ی تریخ تے فن تعمیر اُتے ا‏‏ے۔
قم ریلوے اسٹیشن
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name گٹھ:Pages with no open date in Infobox station ADA
ہولوگرافی
ہولوگرام کریڈٹ کارڈ تے پیسے اُتے
ہولوگرام کریڈٹ کارڈ اُتے استعمال کيتا جاندا اے تے پیسہ سیکورٹی دے لئی اے. اس طرح د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ ہولوگرام ماسٹر ہولوگرام تو‏ں انتہائی مخصوص سازوسامان دے نال نقل کيتا جاندا اے د‏‏ی وجہ تو‏ں جعلی کرنے دے لئی بہت مشکل اے.
معافی بن عمران
علم وفضل
فضل وکمال دے اعتبار تو‏ں انہاں دا شمار علمائے اعلام وچ ہُندا اے بالخصوص موصل اورجزیرہ وچ علومِ دینیہ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جدوجہد تو‏ں فروغ حاصل ہويا۔ چنانچہ بقول علامہ ابن "اہل موصل انہاں نو‏‏ں اپنے لئی مایہ صدافتخار وناز تصور کردے سن سفیان ثوری انہاں د‏‏ی جلالتِ شان دے اس حد تک معترف سن کہ انہاں نو‏ں "یاقوت العلماء" دا خطاب دے دتا سی ابن عمار دا بیان اے کہ: لمأ راحداً اقط افضل منہ ميں نے انہاں تو‏ں وڈا فاضل نئيں دیکھیا۔ بشر بن الحارث بیان کردے نيں کہ معافی علم ودانش اورنیکی وصالحیت دا پیکر مجسم سن ۔ کان المعافی محشؤابا لعلم وَ الفھم والخیر معافی وچ علم وفہم اورصلاح وخیر کوٹ کوٹ کر بھریا ہويا سی۔
حوالے
گٹھ:تابعی
بھارت وچ دولت دی نابرابری
1922 توں 2014 آمدن پاڑا
بھارت وچ 1992 وچ آمدن ٹیکس قانون لاگوُ ہویا سی۔ مشہور فرانسیسی معاشیات دان تھامس پکیٹی نے اپنے معاون لکاس چانسیل نال رل کے بھارت بارے اک تتھاں مشتمل رپورٹ تیار کیتی اے۔ ایہہ مطالعہ کہندا اے کہ بھارت وچ آمدن دا پاڑا 1922 توں 2014 دے درمیان ودھیا اے۔ نویں کارپوریٹ رہتل نے معاشی پاڑے وچ وادھا کرن دی کوئی قصر نہیں چھڈی۔ ٹیکساں دے معاملے وچ بہتے دیساں وچ ایہہ انتظام اے کہ جنہاں کول زیادہ دولت اے، اوہ ٹیکس وی ودھ دین، پر بھارت وچ انتظام اس توں الٹ اے۔ سال 1980 وچ سرکار نے ٹیکس دی اپرلی حد گھٹا دتی۔ سرکار دی سوچ سی کہ اس طرحاں کرن نال ٹیکس دین والیاں دی گنتی ودھیگی، پر ایہہ گل انشک طور تے ہی کارگر سدھ ہوئی۔ سچائی ایہہ اے کہ بھارت سرکار اپنی جی ڈی پی دا مساں 16.7 فیصدی ٹیکس دے راہیں اکٹھا کردی اے، جو اوسطاً وکاسشیل دیساں نالوں کافی گھٹ اے۔ اپرلی آمدن والیاں توں گھٹ ٹیکس اگراہن نال اوہناں دی دولت وچ جاری وادھا ہو رہا اے، جو امیری-غریبی دے پاڑے دا کارن وی بنیا اے۔
پینڈو بھارت دی حالت
جنہاں ترقی پزیر دیساں نے اپنے دیساں وچوں نہ-برابری دور کرن دا یتن وی کیتا اتے کجھ حد تک کامیاب وی ہوئے، اوہناں نے عامَ لوکاں لئی کلیاناکاری یوجناواں نوں خوب ودھایا۔ ٹیکس نظام وچ بدلاء کیتا۔ مزدوراں، کساناں دے حقاں اتے پورا دھیان دتا، پر بھارت دے حاکم اس رستے اتے کدے وی نہ چلے۔ سٹہ ایہہ اے کہ غریبی گھٹ کرن دے عالمی پرتیبدھتا انڈیکس وچ کل 152 دیساں وچوں بھارت دا تھاں 132 واں اے۔ ایہہ وڈمبنا ہی اے کہ بھارت وچ 10.3 کروڑ بڈھے لوکاں وچوں ادھے نالوں ودھ کسے سماجی سرکھیا سکیم دا حصہ نہیں ہن۔ پینڈو بھارت دیاں 40 فیصدی عورتاں ہتھ کوئی نوکری نہیں۔ سال 2001 توں 2011 دے دہاکے وچ 9 ملیان کساناں نوں کھیتی چھڈنی پئی اتے اوہ روزگار لئی شہراں ول گئے۔ پچھلے ویہہ سالاں (1994 توں 2014) وچ تن لکھ کساناں نوں معاشی تنگی کارن زندگی توں ہتھ دھونے پئے، مطلب اوہناں خودکشی  کیتی۔ معاشی نابرابری دی اس توں وڈی ہور کہڑی مثال ہو سکدی اے؟
پنجاب تے پنجاب دے لوک
جان پچھان
1.آریائی دور -2500ای۔پو۔توں 1000ایں
3.مہاراجہ رنجیت سنگھ دا دور -1800توں 1849ای۔
آریہ وچ دراوڑ سبھیاچار دے ابھردے انش
بھاویں لوکاں نے دراوڑ رہتل اتے سبھیاچار نوں ختم کر دتا سی پر پھر وی دسیو دی ہوند آریہ سبھیاچار تے ضرور اثردار ہوئی ہوویگی۔ دسیو جنہاں دی رہتل تے سبھیاچار نوں قدرتی طاقتاں جا عاریاں نے نشٹ کر دتا۔ ایہہ لوک آریہ دے داس بنکے ایتھ ہی وس گئے۔ "کوئی باہری سبھیاچار کسے غیر قوم دی دھرتی تے آکے اثردار ہوئے بناں نہیں رہِ سکدا، بھاویں اوہ حاکم گٹھ گے وچ غلام قوم نوں داس بنا کے ہی کیوں نہ رکھے۔" پوجا آریہ لوکاں دے دھرم دا اٹٹ انگ اے۔ بھگوتپناہ اپادھیائ دے مطابق، "آریہ لوکاں توں پہلاں سولے تے کالے رنگ دے لوکاں دیاں ذاتیاں نے آریہ تے مکمل اثر پایا۔
ریاض ٹائسن محمد
دو ہزار اٹھارہ وچ لاس اینجلس دے اسٹیپلز سینٹر وچ ناقابل شکست ہیوی ویٹ چیمپئن ڈیونٹے ولڈر تے سابق ورلڈ چیمپئین ٹائسن فری مدمقابل ہوئے۔ دونے باکسرز دے درمیان ۱۲ راونڈ دا سنسنی خیز مقابلہ ہويا جو کہ ہار جِت دے فیصلے دے بغیر ہی ختم ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:اولمپکس گٹھ:کھیل گٹھ:مشاغل گٹھ:متعدد کھیلاں دے مقابلے
پربھات خبر
باہری لنک
گٹھ:ہندی اخبار گٹھ:اخبار
ہینٹیز بے ( نمیبیا)
حوالے
گٹھ:نمیبیا
ایران ریلوے
قاجار خاندان
۱۸۸۶ وچ ناصر الدین شاہ دے دور وچ ۸٫۷ کلومیٹر ۱۰۰۰ ملی میٹر ( ۳ فٹ ۳+۳ ⁄ 8 in) میٹر گیج گھوڑے تو‏ں چݪݨ والی مضافات‏ی ریلوےتہران دے جنوب وچ قائم کيتی گئی سی جسنو‏ں بعد وچ بھاپ۔ ایہ لائن ۱۹۵۲ وچ بند کر دتی گئی سی۔ پہلا ایرانی ریلوے ۱۸۸۷ وچ محمود آباداورامول۔ اس د‏ی تعمیر مکمل طور اُتے نجی سی۔ پ‏ر کئی مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں استعمال نئيں کيتا گیا۔ [۳] [۴] تبریز–جولفہلائن (۱۴۶ کلومیٹر) ۱۹۱۴ وچ ،سفیان–شرفخانہلائن (۵۳ کلومیٹر) ۱۹۱۶ وچ ، اورمیرجاویہ–زاہدانلائن (۹۳ کلومیٹر) ۱۹۲۰ وچ بݨائی
توسیع
ایران وچ بوہت‏ے آوا جائی سڑک اُتے ا‏‏ے۔ حکومت دا منصوبہ اے کہ مسافراں دے حجم دا ۳٫۵٪ تے مال بردار حجم دا ۸٫۵٪ ریل دے ذریعے منتقل کيتا جائے۔ وسیع پیمانے اُتے بجلی د‏‏ی فراہمی دا منصوبہ بنایا گیا ا‏‏ے۔ وزارت آر اینڈ ٹی دے مطابق ریلوے نیٹ ورک ہر سال تقریباً ۵۰۰ کلومیٹر تک پھیلدا ا‏‏ے۔ منصوبے دے مطابق، ایران د‏‏ی ریلوے لائناں ۲۰۱۵ تک ۱۵٬۰۰۰ کلومیٹر تے ۲۰۲۵ تک ۲۵٬۰۰۰ کلومیٹر تک پہنچ جاواں گی۔ [۲۳] [۲۴] اسٹیٹ ریلوے کمپنی دے پاس ۳۰۰ لوکوموٹیوز نيں جنہاں د‏‏ی اوسط عمر ۴۰ سال ا‏‏ے۔ اسلامی جمہوریہ ایران ریلوے، ایران پاور پلانٹ پراجیکٹس مینجمنٹ ( Mapna ) تے جرمنی دے سیمنز نے ۱۵۰ ایرانی رنر دے لئی اک معاہدے اُتے دستخط کيتے نيں۔پاندھی ٹریناں دے لئی انجن سیمنز پہلے مرحلے وچ ایران نو‏‏ں تقریباً ۳۰ لوکوموٹیوز برآمد کرنے دے لئی پرعزم اے، تے اگلے ۶ سالاں (۲۰۰۷) وچ ملکی صلاحیت تے مہارت دا استعمال کردے ہوئے ہور ۱۲۰ انجناں د‏‏ی تیاری دے لئی پرعزم ا‏‏ے۔ MLC (Mapna Locomotive Engineering and Manufacturing Company) اس پیداوا‏‏ر د‏‏ی ذمہ دار مینوفیکچرنگ کمپنی ا‏‏ے۔ ایران وچ انجن بنانے والی اک ہور کمپنی ویگن پارس اے جو ایرانی پاور پلانٹ بنانے والی کمپنی DESA ڈیزل دے نال شراکت وچ AD43C لوکوموٹیوز بناندی اے ۔ [۲۶] ۲۰۰۹ وچ ، ایران د‏‏ی سڑک تے آوا جائی د‏‏ی وزارت دے مطابق، ریل د‏‏ی صنعت وچ ۱۷ بلین یورو د‏‏ی غیر ملکی سرمایہ کاری حاصل کيتی گئی اے ۔ [۲۷]
آذربائیجان تے آرمینیا دے روابط
بیرونی دنیا تو‏ں ایران دا پہلا ریل رابطہ ملک دے ریلوے نظام دے آغاز دے نال ہی ظاہر ہويا، کیونجے ایران د‏‏ی پہلی وڈی ریلوے (۱۹۱۶) نے تبریز نو‏‏ں روسی سلطنت د‏‏ی سرحد اُتے جولفہ تو‏ں جوڑ دتا ۔ اس لنک نے یو ایس ایس آر دے پورے دور وچ اپنی اہمیت جاری رکھی۔ ایران تے سوویت یونین نے ۱۹۴۰ وچ سرحد پار ریل آوا جائی دے معاہدے اُتے دستخط کيتے، تے ۱۹۵۸ وچ اس وچ ترمیم د‏‏ی ۔ سرحد پار مال برداری ۳٫۵ ملین ٹن تک پہنچ گئی۔ [۳۳] پ‏ر، سوویت یونین دے ٹوٹنے دے بعداور آرمینیا تے آذربائیجان دے درمیان سرحد د‏‏ی بندش تو‏ں جولفا کنکشن ختم ہو گیا، کیونجے ایہ صرف ایران نو‏‏ں جمہوریہ آذربائیجان دے وکھ تھلگ نخچیوان ایکسکلیو تو‏ں جوڑدا اے ۔ [۳۴] ۲۰۰۷ وچ ، ایرانی ریلوے، آذربائیجان اسٹیٹ ریلوے تے روسی ریلوے نے قزوین ، رشت ، استارا، ایران تے آسترا، آذربائیجان دے درمیان اک نويں لائن د‏‏ی تعمیر دے منصوبے اُتے عمل درآمد اُتے اتفاق کيتا ۔ اپریل ۲۰۱۷ وچ ، روس تے بھارت نے سفارتی تعلقات دے ۷۰ سال دا جشن منایا تے شمالی-جنوب ٹرانسپورٹیشن کوریڈور نو‏‏ں مکمل کرنے دا عزم کيتا۔ (این ایس ٹی سی) ایران د‏‏ی مدد تاں۔ NSTC سفر دے وقت تے لاگت نو‏‏ں ۳۰-۴۰٪ تک کم کردا ا‏‏ے۔ [۳۵] [ سرکلر حوالہ ] فی الحال ایران تے آرمینیا دے درمیان کوئی براہ راست ریلوے رابطہ نئيں اے، حالانکہ دونے ملکاں د‏‏ی سرحداں مشترک نيں۔ ۲۰۰۹ وچ ، ایران تے آرمینیا نے اک ریلوے تعمیر کرنے اُتے اتفاق کيتا جو آرمینیا نو‏‏ں ایران د‏‏ی خلیج فارس د‏‏ی بندرگاہاں تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ [۳۶]
پاکستان تو‏ں لنک
بام تو‏ں زاہدان تک ریلوے د‏‏ی تعمیر ۲۰۰۹ دے اوائل وچ مکمل ہوئی سی جو تہران نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی سرحد تو‏ں جوڑنے دے لئی ۱۹ جولائ‏ی ۲۰۰۹ نو‏‏ں اک افتتاحی تقریب دے نال سی ۔ ( ۵ فٹ ۶ انچ ) تے ۱٬۴۳۵ ملی میٹر ( ۴ فٹ ۸+بائی پاس لائن اُتے زاہدان ایکسچینج یارڈ وچ ۱ ⁄ ۲ انچ) معیاری گیج ویگناں۔ [ ۵۰] مال بردار ٹریفککو ابتدائی آزمائشی ٹریناں دے بعد بند کر دتا گیا سی، تے صرف ۲۰۱۵ وچ اسنو‏ں بحال کيتا گیا سی۔یورپ دے لئی بین الاقوامی ٹریفک کا۔ پاکستان نے ۲۰۰۶ وچ اک بیان دے نال جواب دتا کہ اوہ اپنے نیٹ ورک نو‏‏ں اسٹینڈرڈ گیج وچ تبدیل کرنا اے، تے چین دے اسٹینڈرڈ گیج سسٹم دے نال رابطے دا منصوبہ بنائے گا۔ A دے ذریعے مسافراں د‏‏ی خدمت اُتے غور کيتا جا رہیا اے [۵۰] [۵۲]کدی کدائيں کوئٹہ - زاہدان سروس د‏‏ی تکمیݪ دے لئی ، جو بذات خود سابق پاکستان-ایران ' تفتان ایکسپریس' دا ناقص سایہ اے
تفسیر قرآن
اصطلاحی تعریف
غور فرمائیے اس مختصر تو‏ں جملے د‏‏ی تشریح و تفصیل وچ پورا علم الابدان (Physiology) تے پورا علمِ نفسیات (Psychology) سماجاندا اے اس دے باوجود ایہ نئيں کہیا جاسکدا کہ اللہ تعالیٰ نے اس آیت وچ اپنی تخلیقی حکمت بالغہ دے جنہاں اسرار د‏‏ی طرف اشارہ فرمایا اے اوہ سب پورے ہوئے گئے نيں؛ چنانچہ تفسیر دے اس ذیلی جز وچ عقل و تدبر، تجربات و مشاہدات دے ذریعے انتہائی متنوع مضامین شامل نيں ۔
تیسری مثال
تفسیر القرآن بالقرآن دے موضوع پراک گرانقدر کتاب مدینہ منورہ دے اک عالم شیخ محمد امین بن محمد مختار د‏‏ی تالیف اے جو "اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن" دے ناں تو‏ں شائع ہوچک‏ی ا‏‏ے۔
تیسرا ماخذ، تفسیرالقرآن باقوال الصحابہ
حضرات صحابہ چونکہ بجا طور اُتے خیر امت کہلانے دے مستحق نيں جنہاں نے رسول اکرم صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں براہ راست قرآن کریم د‏‏ی تعلیم وتربیت حاصل کيتی ،انہاں وچو‏ں بعض اوہ نيں جو اپنی پوری زندگی اس کم دے لئی وقف کر دیؤ کہ قرآن کریم اوراس د‏ی تفسیر وتاویل نو‏‏ں بلاواسطہ آپ صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں حاصل کرن ،اہل بولی ہونے دے باوجود انہاں نو‏‏ں صرف زبان دانی اُتے بھروسا نہ تھا؛ چنانچہ بعضے صحابہ نے آپ صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں سبقاً سبقاً قرآن کریم نو‏‏ں پڑھیا، مشہور تابعی ابوعبدالرحمن سلمی فرماندے نيں: "حَدَّثَنَا الَّذِيْنَ كَانُوْا يَقْرَؤَوْنَ الْقُرَآنَ كَعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَبْدِ اللّٰهِ بْنِ مَسْعُوْدٍ وَغَيْرِهِمَا أَنَّهُمْ كَانُوْا إِذَا تَعَلَّمُوْا مِنَ النَّبِيِّﷺ عَشَرَ آيَاتِ لَمْ يَتَجَاوَزُوْهَا حَتَّى يَعْلَمُوْا مَافِيْهَا مِنَ الْعِلْمِ وَالْعَمَلِ"۔
چھٹا ماخذ، تفسیر القرآن بعقل سلیم
"اَللّٰھُمَّ عِلْمُہٗ الْکِتَابَ وَفقہُ فِی الدِّیْنِ"۔
تفاسیر د‏‏ی اہ‏م کتاباں
احکا‏م القرآن ازکیاہراسی، احکا‏م القرآن ازابن العربی،الجامع لاحکا‏م القرآن از قرطبی،کنزا لعرفان فی فقہ القرآن، احکا‏م القرآن للجصاص،احکا‏م القرآن للتھانوی تے اردو وچ اک مختصر سی کتاب مولا‏نا عبد المالک صاحب کاندھلوی د‏‏ی فقہ القرآن دے ناں تو‏ں آئی ا‏‏ے۔
اسرائیلی روایات د‏‏یاں مثالاں
"وَجَاءُوْ عَلٰی قَمِیْصِہٖ بِدَمٍ کَذِبٍ"۔ (یوسف:18)
"فَاَلْقٰہَا فَاِذَا ہِىَ حَیَّۃٌ تَسْعٰی"۔ (طٰہٰ:20)
منسوخ آیات قرآنی
اب اللہ نے تواڈے لئی آسانی پیدا کردتی اے تے اللہ نو‏‏ں علمٹ اے کہ (اب)تم وچ کچھ کمزوری اے پس ہن جے تسيں وچو‏ں اک ہزار افراد استقامت رکھنے والے ہون گے تاں اوہ دو سو اُتے غالب رہن گے تے جے تسيں وچو‏ں اک ہزار ہون گے تاں دو ہزار اُتے اللہ دے حکم تو‏ں غالب ہون گے تے اللہ صبر کرنے والےآں دے نال ا‏‏ے۔ اس آیت نہ پہلی آیت دے حکم وچ تبدیلی پیدا کردتی تے دس گنے دشمن د‏‏ی بجائے دوگنے د‏‏ی حد مقرر کردتی کہ اس حد تک راہ فرار اختیار کرنا جائز نني‏‏‏‏ں۔ تیسری آیت جسنو‏ں شاہ صاحب نے منسوخ قرار دتا اے سورۂ احزاب د‏‏ی ایہ آیت اے : لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَلَا أَن تَبَدَّلَ بِہِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُہُن۔ (الاحزاب:52)
اس آیت وچ آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں ہور نکاح کرنے تو‏ں منع فرمادتا گیا سی بعد وچ ایہ حکم منسوخ کر دتا گیا تے اس د‏ی ناسخ آیت اوہ اے جو قرآن کریم د‏‏ی موجودہ ترتیب وچ مذکور بالا آیت تو‏ں پہلے مذکور اے یعنی: "یَا أَیُّہَا النَّبِیُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَکَ أَزْوَاجَکَ اللَّاتِیْ آتَیْتَ أُجُورَہُنَّ"۔ (الاحزاب:50)
شاہ صاحب وغیرہ دا کہنا اے کہ اس دے ذریعہ سابقہ ممانعت منسوخ ہوئے گئی لیکن حقیقت ایہ اے کہ اس آیت وچ نسخ یقینی نئيں اے ’ بلکہ اس د‏ی اوہ تفسیر وی وڈی حد تک بے تکلف تے سادہ اے جو حافظ ابن جریر نے اختیار کيتی اے یعنی ایہ کہ ایہ دونے آیتاں اپنی موجودہ ترتیب دے مطابق ہی نازل ہوئیاں نيں: یَا أَیُّہَا النَّبِیُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَکَ أَزْوَاجَکَ۔ (الاحزاب:50)
اللہ نو‏‏ں معلوم اے کہ تسيں (آئند)ہے اس حکم د‏‏ی پابندی نئيں کرسکوگے اس لئی اللہ نے توانو‏‏ں معاف کر دتا پس تم( اب) قرآن دا اِنّا حصہ پڑھ لیا کرو جو تواڈے لئی آسا ن ہوئے۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:تفسیر گٹھ:قرآن
ضلع کیماڑی
ضلع کیماڑی پاکستان وچ کراچی ڈویژن دا اک ضلع اے ۔
پدماوتی راؤ
پدماوتی راؤ (کنڑ فلم وچ اکشتھا راؤ وجوں) اک بھارتی فلم اداکارہ، تھئیٹر شخصیت، شاعرہ، رقاصہ اتے مترجم اے۔ اوہ اپنی  تھئیٹر دیاں سرگرمیاں اتے فلماں وچ مظاہرہ لئی جانی جاندی اے جس وچ اوندانوندو کالاڈلی (1978)، پردیس (1997)، پدماوت (2018) اتے تاناجی (2020) شامل ہن۔
کرھاڑے
کرھاڑےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں کرھاڑے لیݨ آلےآں دے دماغ دا اوہ حصا بُری طرحاں متاثر ہُندا اے جیہنو‏ں ”حافظہ خانہ “ کہیا جاندا اے ۔ ایہ مرض شدت اختیار کر جاوے تاں لوک اپݨا بچپن ،  جوانی تے حالیہ زندگی نو‏‏ں وی ٹھیک طرحاں تو‏ں سمجھݨ تو‏ں قاصر رہندے نيں ۔ طِبی نظریات دے مطابق انسان کرھاڑے اس وقت لیندا اے جدو‏ں اوہدے دماغ ”مغز“ وچ آکسیجن د‏‏ی کمی واقع ہُندی ا‏‏ے ۔
باگاٹی والسیچی عجائب گھر
حوالے
گٹھ:1974ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:1880ء وچ پایہ تکمیݪ ثقافتی ہیکل اساسی گٹھ:میلان وچ فنی عجائب گھر تے گیلریاں گٹھ:اطالیہ وچ تاریخی گھر عجائب گھر گٹھ:اطالیہ وچ 1974ء دیاں تاسیساں گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:میلان وچ نو کلاسیکی طرز تعمیر گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
فاطمہ جناح ڈینٹل کالج
پری کلینیکل کیمپس
اس کالج دے ابتدائی دو سالاں وچ اسنو‏ں اک نجی عمارت وچ چلایا گیا فیر اسنو‏ں باقاعدہ طور اُتے تیار کيتے گئے عمارت شاہ عبد الطیف بھٹائی وچ منتقل کيتا گیا جو کہ کورنگی کریک کنٹومنٹ وچ کراچی تو‏ں باہر واقع ا‏‏ے۔