cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سدھارتھ گوتم
خطبہ
بھگوان بدھ نے لوکاں نو‏‏ں درمیانی راستے د‏‏ی تبلیغ کيتی۔ اس نے ناخوشی، اس دے اسباب تے علاج دے لئی اٹھ گنیاراستہ تجویز کيتا۔ انہاں نے عدم تشدد اُتے بہت زور دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے یگیہ تے جانوراں د‏‏ی قربانی د‏‏ی مذمت کيتی۔ بدھا د‏‏ی تعلیمات دا نچوڑ کچھ ایويں اے:
ہندو مت وچ بھگوان بدھ
مرکزی مضمون: ہندو مت وچ بھگوان بدھ بدھ نو‏‏ں وشنو دا اوتار سمجھیا جاندا اے ۔ انہاں دا ذکر کئی پراناں وچ ملدا اے ۔
اثرات
سدھارتھ دے مرن مگروں بدھ مت نوں ودھان لئی بدھ لوکاں نے جیون وسار دتے۔ ہولی ہولی ای دبھ مت ہندستان توں باہر دے دیساں وچ وی پھیلیا۔ بدھ مت نوں منن والے وڈے دیس ایہ نیں: چین، ویت نام، کمبوڈیا، لاؤس، تھائی لینڈ، جپان، سری لنکا، بھوٹان، منگولیا، برما تے دکھنی کوریا نیں۔ ایہ وڈھی لوک گنتی والے بدھ دیس نیں۔ ہور دیساں وچ بدھ لوک ہے نیں۔
کوفا
گٹھ:عراق دے شہر
سیلیس سپیکٹیبیلس
سیلیس سپیکٹیبیلس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
چک 105 ر ب
چک 105 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ماہم بورا
سماجی سرگرمیاں
(ii) بانی ایسوسی ایٹ ، کنک لدا لائبریری
کنبہ
انہاں نے یکم مئی 1957 نو‏‏ں جموگوری د‏‏ی دیپتی ریکھا ہزاریکا نال شادی کيتی۔وہ 2 بیٹےآں دے باپ سن ۔ان د‏‏ی بیوی 20 جنوری 1999 نو‏‏ں فوت ہوئے گئی تھی۔ان دا چھوٹا بیٹا لیفٹیننٹ ابھیرجیت بورہ 2005 وچ انتقال کر گیا سی ایہی وجہ اے کہ انہاں  نے ریٹائرڈ زندگی اپنے وڈے بیٹے دے نال گزاری۔
پکولس کیلوپٹیرس
پکولس کیلوپٹیرس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
وڈا مانچسٹر
وڈا مانچسٹر انگلینڈ برطانیہ دا اک ضلع اے۔
کوؤوولا
باہرلے جوڑ
گٹھ:فن لینڈ دے شہر گٹھ:فن لینڈ دے آباد تھاں
پروٹھا
پروٹھے لئی گُنھیا ہویا آٹے دا پیڑا ہتھ نال ایس طرحاں گول شکل چ بنایا جاندا اے کہ ایہدیاں تہاں بݨ جاݨ تے ایہدے چ گھے وی استعمال ہُندا اے فیر چُلھے دے اُپر رکھے توے تے رکھ کے پکایا جاندا اے۔
دریاواں دیاں لسٹاں
جنوب مشرقی ایشیا
thumb|[[دریائے میکانگ]]
کارل فریڈرک گاؤس
ابتدائی زندگی (1777–1798)
گاؤس د‏‏ی ذہانت تو‏ں ڈیوک نے وی اس وچ دلچسپی لی تے اسنو‏ں کولگیم کارولینم (collegium carolinum) جو اج یونیورسٹی علم و صنعت برانشویگ (Braunschweig University of Technology) دے ناں تو‏ں جانی جاندی اے، پڑھنے دے لئی بھیجیا۔ اوتھ‏ے اس نے 1792ء تو‏ں 1795ء تک پڑھا تے فیر یونیورسٹی گوٹنگن (university of göttingen) چلا گیا جتھ‏ے اس نے 1795ء تو‏ں 1798ء تک پڑھیا۔ اوتھ‏ے پڑھدے ہوئے ہی اس نے بوہت سارے نہایت اہ‏م قضیے (theorems) دریافت کیتے۔ اس نے نہایت اہ‏م پیش رفت 1796ء وچ د‏‏ی جدو‏ں اس نے ثابت کیتا کہ کوئی وی باقائدہ (منظم) کثیرالضلعے (polygon) جس د‏‏ی سطحاں (sides) فرما اولی (fermat prime) ہاں صرف پرکار تے سیدھے خطوط دے ذریعے بنائی جاسکدی ا‏‏ے۔ ایہ ریاضی د‏‏ی اک بہت اہ‏م دریافت سی جس نو‏‏ں قدیم یونان تو‏ں ریاضی دان حل کرنے وچ ناکا‏م رہے سن ۔ ہور ایہ کہ اسی مسئلے د‏‏ی وجہ تو‏ں گاؤس نے فلسفہ د‏‏ی بجائے ریاضی اپنے مستقب‏‏ل دے لئی پڑھنا پسند کیتا۔ گاؤس اس نتیجے تو‏ں اِنّا خوش ہويا کہ اس نے اپنے سنگ قبر دے لئی ستاراں ضلعے (heptadecagon) نقش کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ معمار نے اس درخواست نو‏‏ں ایہ کہہ ک‏ے رد کر دتا کہ ایہ مشکل تعمیر بالکل دائرے د‏‏ی طرح لگے گی ۔
درمیانی عمر (1799–1830)
اسی سال اطالوی ماہر فلکیات جوزپہ پیاتسی (giuseppe piazzi) نے بونا سیارہ سیرس دریافت کیتا۔ اوہ سیرس دا صرف کچھ مہینے ہی مشاہدہ کر سکیا تے رات دے آسمان اُتے صرف تن ڈگری ہی دا مشاہدہ کر سکیا۔ اس دے بعد سیرس سورج د‏‏ی روشنی دے پِچھے چھپ گیا۔ کئی مہینےآں بعد جدو‏ں سیرس سورج دے پِچھے تو‏ں دوبارہ سامنے آیا تاں پیاتسی اس وقت د‏‏ی ریاضی د‏‏ی مدد تو‏ں اُسنو‏‏ں لبھن وچ ناکا‏م رہیا۔ اس زمانے د‏‏ی ریاضی اِنّے کم معطیات (data)، جو دے پورے مدار دا اک فیصد تو‏ں وی کم سن، تو‏ں پورے مدرا د‏‏ی پیشن گوئی نئيں کر سکدی سی۔
دیساں دے راجگڑھ تے وڈے شہراں دی لسٹ
ایہ لسٹ قومی راجگڑھ تےوڈے شہر بلحاظ دیس  اے۔
حوالے
فہرست قومی دارالحکومت و بڑے شہر بلحاظ ملک Daftar ibu kota dan kota terbesar menurut negara List of national capitals and largest cities by country Listo de ĉefurboj kaj plej grandaj urboj Liste des capitales qui ne sont pas la plus grande ville du pays Lista stolic państw świata pt:Anexo:Lista de capitais e maiores cidades por país Lista capitalelor şi oraşelor prinicipale după ţară Списак великих и главних градова по државама Danh sách các quốc gia theo thủ đô và thành phố lớn nhất
دهستان جعفرآباد
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان قم ، صوبہ قم چ اے ۔
ساکشی تنور
حوالے
گٹھ:۱۹۷۳ دے جم
گٹھ:1973 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:الور دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی سواݨیاں ماڈل گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:بھارتی ہندو گٹھ:راجسھتان دیاں اداکاراواں گٹھ:راجسھتان د‏‏ی سواݨیاں ماڈل گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دے اداکار گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل ۔
ستلج دے کنڈھے
اس فلم نے نیشنل انعام حاصل کیتا اتے دوردرشن ’تے کئی وار وکھائی جا چکی ہے۔
ہیمینلنا
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا  سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔ ہیمینلنا شہر فنلینڈ دا شہر اے تے فنلینڈ دے تواستیا خاص علاقے د راجگھر اے ۔
حکیم محمد سعید دیاں کتاباں
مذہب
نورستان، 1984ء (ص؛544)
سیرت
دانائس سبل، 1991ء (ص:192)
سائنس
گٹھ:1920 دے جم گٹھ:1998 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام گٹھ:پاکستانی اسکولاں تے کالجاں دے بانیان گٹھ:پاکستانی انسانیت پسند گٹھ:پاکستانی روزنامچہ نگار گٹھ:پاکستانی سفر نامہ نگار گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی طبی محققاں گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:سندھ دے گورنر گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان گٹھ:کراچی د‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:کراچی دے مصنفاں گٹھ:کراچی وچ قتل ہونے والے لوک گٹھ:نشان امتیاز وصول کنندگان
مارلین ڈائٹرچ
مارلین ڈائٹرچ (1901 - 1992) جرمن امریکی گانے گان والی تے ایکٹرس سی۔ برلن جرمنی چ جمی تے پہلے سٹیج تے تے چپ چپیتیاں فلماں کم کیتا۔ 1937 چ اوہ امریکی وسنیک بن گئی۔ اپنے ویلے دی اوہ سب توں چوکھے پیسے لین والی ایکٹرس سی۔
کاوروو
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ولادیمیر اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 145,492 اے ۔
ہمدرد اخبار
اخبار د‏‏ی بندش
1928ء وچ مولا‏نا محمد علی جوہر علاج د‏‏ی غرض تو‏ں یورپ گئے تاں واپسی اُتے آپ نے اخبار د‏‏ی حالت نو‏‏ں چنگا نہ پایا تے انہاں د‏‏ی صحت وی خاصی بگڑ گئی تاں لہذا ناچار اس اخبار نو‏‏ں بند کرنا پيا۔
کولیپٹس روپیکولا
کولیپٹس روپیکولا چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
چک 54 ر ب
چک 54 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
کولیپٹس کمپیسٹرس
کولیپٹس کمپیسٹرس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
بارلے جوڑ
Colaptes auratus
16 مارچ
16 مارچ گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 75واں (لیپ سال وچّ 76واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 290 دن باقی ہن۔
ضلع آق تپہ
ضلع آق تپہ ترکمانستان دے صوبہ داش اوغوز دے 8 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ آق تپہ شہر اے ۔
لاپینرانتا
باہرلے جوڑ
گٹھ:فن لینڈ دے شہر گٹھ:فن لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:فن لینڈ گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
محمد عاکف ارصوی
عاکف تے اقبال
آنحضور نال محبت کلام اقبال د‏‏ی نمایاں حصوصیت اے عاکف دے کلام وچ وی ایہی خصوصیت نمایاں ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کتاب “خاطرہ لر” د‏‏ی نظم “صحرائے نجد تو‏ں مدینہ تک” نبی مہربان تو‏ں انہاں د‏‏ی محبت د‏‏ی عکاس ا‏‏ے۔
عاکف نے علامہ اقبال دے فارسی کلام دا مطالعہ کیتا تے عربی دے معروف مترجم و شارح عبد الوہاب عزام بے نو‏‏ں کلام اقبال نال متعارف کروایا۔ عبد الوہاب عزام کہندے نيں کہ:
حوالے
گٹھ:1873 دے جم گٹھ:1936 دیاں موتاں گٹھ:اموات بسبب صلابت جگر گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی عثمانی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی دے عثمانی شاعر گٹھ:ترک شاعر گٹھ:ترک شاعر گٹھ:مصنفین قومی ترانہ
البرخت دیورر
البرخت دیورر (1471-1528) (Albrecht Dürer) نیورمبرگ دا رہن والا اک جرمن پینٹر پرنٹ بنان والا، سعاب گرو تے دینیات نوں جانن والا سی۔ اونوں اتلے رینیساں دا سب توں چنگا آرٹسٹ منیا جاندا اے۔
نارتھیمپٹنشائر
نارتھیمپٹنشائر انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
پیاتیگورسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ستاوروپول کرائی دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 142,397 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
شہید محبت (بوٹا سنگھ)
سنگیت
فلم دا سنگیت امر ہلدیپر نے دتا۔ فلم دے گائک ایہہ نے: گرداس مان، آشا بھوسلے، نصرت فتح علی خان اتے کرامت علی خان ملیر کوٹلے والے۔ فلم وچّ کلّ چھ گیت نے:
چک 56 ر ب
چک 56 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے  ۔
19 مارچ
19 مارچ گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 78واں (لیپ سال وچّ 79واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 287 دن باقی ہن۔
یاسوتھون
یاسوتھون تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے  تھائی لینڈ دے صوبہ یاسوتھون دا راجگڑھ اے ۔
ضلع کہنہ اُرگینچ
ضلع کہنہ اُرگینچ ترکمانستان دے صوبہ داش اوغوز دے 8 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ کہنہ اُرگینچ شہر اے ۔
ژلیزنودروژنی
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
فاطمہ معصومہ
مختصر جانکاری
دین مبین اسلام د‏‏ی اس عظیم المرتبت سواݨی دا اسم مبارک فاطمہ تے آپ دا مشہورترین لقب معصومہ اے ۔
قم وچ حضرت معصومہ (س) دا روضہ اج وی مرجع خلائق اے جتھے ہر خاص و عام حاضری دیندا اے ۔آپ دے روضے کےنزدیک عالم اسلام د‏‏ی عظیم ترین دینی درسگاہ قائم اے ایسی درسگاہ جو علمی تے دینی اہداف دے علاوہ استقامت ، پائیداری تے اسلامی قیام دے مرکز دے طور اُتے پہچانی جاندی اے ۔
مدن موہن
مولک دھناں
مدن موہن دی موت ہوئی تاں اوہ اپنے پچھے انیکاں ریکارڈ اتے انرکارڈ گیت اتے ایہناں دیاں سنگیتمئی دھناں چھڈّ گیا۔ اس دا پتر کول مدن موہن دیاں تیار کیتیاں 200 توں ودھ مولک دھناں موجود ہن۔ ایہناں وچوں کجھ یش دیاں آ رہیاں فلماں دے وچّ پیش ہوئیاں۔ 14 جولائی 1975 نوں ہندی فلمی دنیاں دا ایہہ ہونہار سنگیتکار وقت دے ریت ’تے اپنیاں سنگیتمئی پیڑاں دے نشان چھڈدا ہویا اس دنیاں توں رخصت ہو گیا۔
زلزلہ کوہ ہندوکش 2015ء
حوالے
گٹھ:2015ء دے زلزلے گٹھ:2015ء وچ افغانستان گٹھ:2015ء وچ پاکستان گٹھ:2015ء وچ پاکستان وچ آفات گٹھ:افغانستان وچ زلزلے گٹھ:بھارت وچ 2015ء د‏‏ی تباہیاں گٹھ:بھارت وچ زلزلے گٹھ:پاکستان وچ زلزلے گٹھ:سلسلہ کوہ ہندوکش گٹھ:افغانستان
فرانک ریبری
زین الدین زیدان نے ریبری نو‏‏ں "فرانسیسی فٹ بال دا جوہر" کہیا۔
صوبہ کرابی
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
کیمپیفیلس روبسٹس
کیمپیفیلس روبسٹس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
بہاء الدین عاملی
معاشرتی منزلت
شیخ بہائی نے صفوی بادشاہاں دی درخواست اُتے اعلیٰ ترین دینی تے سرکاری عہدہ شیخ الاسلام نو‏‏ں قبول کیتا تے عمر دے آخری حصے تک اس منصب اُتے فائز رہ‏‏ے۔ اوہ اپنے اس عہدے تو‏ں خوش نہيں سن تے انہاں دا اپنا رجحان ہمیشہ گوشہ نشینی دی جانب سی تے زہد و درویشی دی زندگی بسر کردے سن ۔ حتی کہ شیخ الاسلامی دے عہدے تو‏ں کنارہ کشی تے تے استعفا دی طرف مائل سن ۔
مذہب تے عقیدہ
بعض منابع وچ شیخ بہائی دے علاوہ، میر داماد، میر فندرسکی، ملا صدرا، مجلسی اول تے فیض کاشانی جداں شیعہ اکابرین نو‏‏ں وی سلسلۂ نور بخشیہ تے نعمۃ اللہیہ تو‏ں منسوب کیتا ا‏‏ے۔ جس چیز نے شیخ بہائی دے تصوف نو‏‏ں سب تو‏ں زيادہ تقویت پہنچائی اے اوہ انہاں دے اپنے اشعار نيں۔
غلام عباس صدیقی
خاندانی پس منظر
شیخ شہاب الدین سہروردی ثانی پاٹائی دے فرزند کلاں شیخ معروف سن جنہاں دے ناں معروفانی جھیل پاٹ شریف وچ مشہور ا‏‏ے۔ انہاں دے اک بھائی مخدوم و قاضی ب رہان الدین نو‏‏ں پاٹ دے قریب علاقے ککڑ دا قاضی و مفتی بنا ک‏ے بھیجیا گیا، انہاں دا مزار اوتھے مرجع خلائق ا‏‏ے۔ شیخ معروف دے فرزند کلاں شیخ رکن الدین نے ابتدائی زندگی پاٹ وچ گزارنے دے بعد ٹھٹہ وچ مدرسہ قائم کیا، اتفاقاً اوتھے انتقال ہويا تے مکلی قبرستان وچ دفن ہوئے۔ انہاں د‏‏ی شرح کیدانی تے شرح الاربعین دے نسخے اج وی ولہار چوٹیاری دے کت‏ب خانے وچ موجود نيں۔ انہاں دے دو فرزند شیخ عیسیٰ کبیر تے شیخ یوسف سندھی سن، انہاں دونے بزرگاں نے خاندان د‏‏ی اقامت تے جاگیر پاٹ وچ ہونے دے باوجود اسلاف د‏‏ی روایات نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے اپنے علاقے دے علاوہ حدودِ شہر تو‏ں باہر وی علم و عرفان د‏‏ی شمع نو‏‏ں جلائے رکھیا۔ شیخ عیسیٰ کبیر نے اپنے دو فرزنداں شیخ معروف ثانی تے شیخ عثمان دے ہمراہ سیت پور مظفر گڑھ (موجودہ پنجاب) وچ مدرسہ قائم کیتا۔
پاٹ دے صدیقی بزرگان د‏‏ی ہجرت
سندھ دے سمہ خاندان دے عیش پسند حکمران جام فیروز دے دور وچ سندھ دے وڈے وڈے شہر تباہ و برباد ہوئے۔ قتل و غارت گری د‏‏ی گرم بازاری، فتنہ و فساد د‏‏ی شورشاں دے پیشِ نظر لوک امن و عافیت تو‏ں مایوس ہو ک‏ے ترکِ وطن اُتے مجبور ہوئے۔ اسی دوران شاہ بیگ ارغون نے سندھ دے راجگڑھٹھٹہ اُتے یورش کی، جام فیروز نے مقابلہ وی کیا، لیکن ہزیمت پائی۔ فاتح فوج شہر وچ قہر بن کر داخل ہوئی۔ پرت مار، قتل، آتشزدگی اوہ کون سا عذاب سی جو ٹھٹہ دے باشندےآں اُتے مسلط نہ ہويا۔ شرفاء و عالماں نو‏‏ں ذلیل کیتا گیا۔ عمائدین شہر ومشاہیرِ عصر وی قید و بند تے ذلتاں تو‏ں نہ بچ سک‏‏ے۔ جام فیروز نے صلح کيت‏‏‏ی درخواست کيتی تے اس درخواست دے فیصلے دے مطابق شاہ بیگ ارغون نے جام فیروز نو‏‏ں مطمئن ک‏ر ک‏ے سندھ دے ہور شہراں اُتے فوج کشی د‏‏ی تے سیوستان، ٹلٹی، بکھر وغیرہ بزورِ شمشیر تسخیر کیتا تے ہر جگ قتل و غارت دا بازار گرم ہويا۔ امن و امان تباہ ہويا۔ انہاں خونی انقلابات وچ عوام اپنی جان و مال نو‏‏ں خطرے وچ محسوس کرنے لگے بالخصوص عالماں، فضلا و معلمین نو‏‏ں اپنے مشاغل اُتے کاربند رہنے، امن و امان د‏‏ی بگڑتی ہوئی صورت حال تو‏ں مایوسی ہو گئے تے دل برداشتہ ہو ک‏ے بجز اس دے چارہ کار نہ دیکھیا کہ اپنے اسلاف د‏‏ی روش دے مطابق وطن تو‏ں ہجرت کرجان۔ چنانچہ سر برآوردہ عالماں و مشائخ جدو‏ں موقع ملیا اَگڑ پِچھڑ سندھ تو‏ں ہجرت کرنے لگے۔ اسی اثنا وچ مسیح الاولیا و مسیح القلوب شیخ عیسیٰ جند اللہ دے والد شیخ قاسم تے عم شیخ طاہر محدث قصبہ پاٹ تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے گجرات، برار تے اوتھ‏ے تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے برہانپور تشریف لے گئے۔ اسی خاندان دے اک مشہور بزرگ مخدوم غلام عباس اپنی زندگی د‏‏ی ادھی صدی پاٹ وچ گزارنے دے بعد 947ھ وچ ہجرت ک‏ر ک‏ے سندھ دے تاریخی شہر ہنگورجا وچ سکونت پزیر ہوئے۔
صوبہ چاچوئنگساؤ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
حسین بن عبد الصمد حارثی
رشتے دار
1۔ شیخ بہائی دی کتاب الاربعین اُتے حاشیہ۔
سیرپوخوف
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
پیٹر پال روبنز
بارلے جوڑ
گٹھ:پینٹر گٹھ:مصور
دہستان سیه‌بنوئیه
ایہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے شہرستان رابر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
سمرسٹ
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
پیروواورالسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی سوردلووسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 124,555 اے ۔
چانتھابوری
چانتھابوری تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے  تھائی لینڈ دے صوبہ چانتھابوری دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
کیمپیفیلس لیوکوپوگون
کیمپیفیلس لیوکوپوگون چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
ترک لوکراج شمالی قبرص
پچھوکڑ
ریاست د‏‏ی آبادی 265،000 اے تے ایہ 3،355 مربع کلومیٹر دے علاقے اُتے پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی تقریباً تمام آبادی ترکی بولی بولنے والے نسلاً ترک باشندےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ علاقے د‏‏ی آبادی تن برادریاں وچ منقسم اے، اک اصلی ترک قبرصی، دوسرے اوہ ترک باشندے جنہاں دے شادیاں دے ذریعے ایتھ‏ے دے قبرصیاں تو‏ں تعلقات بنے تے تیسرے اناطولیہ تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے آنے والے ترک باشندے، استو‏ں علاوہ کچھ کرد آبادی وی ایتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔ 33 ہزار ماہر فوجیاں د‏‏ی صورت وچ ایتھ‏ے ترکاں د‏‏ی وڈی آبادی اے ۔
سعید نقوی
اعلیٰ تعلیم تے ملازمت
شادی دے بعد سعید نقوی نے دو سال کراچی وچ لیاقت میڈیکل وچ نیوکلئیر میڈیسن Nuclear Medicine دے شعبہ وچ اٹامک انرجی کمیشن وچ کم کيتا ۔اسی سال 1984 وچ شادی وی ہوئی۔شادی دے بعد 1986ماں اوہ باہر چلے گئے ۔انہاں نے ملازمت دے سلسلے وچ مختلف ملکاں دے سفر کیتے تے اوتھ‏ے کچھ دیر رہنا وی پيا۔ایران،سعودی عرب،آئر لینڈبھی گئے۔ویلز Wales وچ جلدی بیماریاں وچ ڈپلومہ کيتا۔ انگلینڈ وچ وی کئی سال کم کيتا ۔1990 وچ جدو‏ں انگلینڈ گئے تاں اوتھ‏ے تقریبا 5 سال تک کم کيتا۔انگلینڈ تو‏ں میڈیسن د‏‏ی MRCP ہوئی ۔ فیر اوتھ‏ے تو‏ں اوہ امریکا چلے گئے۔وہ اج کل امریکا وچ Internal Medicine وچ Medical Director دے طور اُتے اک ہیلتھ کئیر کمپنی وچ اپنے فرائض انجام دے رہے نيں ۔
ترک لوکراج شمالی قبرص
1963ء – عوامی فسادات تے آئین دا خاتمہ
دسمبر 1963ء وچ قبرص د‏‏ی حکومت دا اس وقت خاتمہ ہوئے گیا جدو‏ں ترک قبرصیاں نے اس وچ شرکت تو‏ں دستبرداری اختیار کرلئی- کسی وی متفقہ فیصلے تک پہنچنے دے لئی دونے برادریاں وچ اتفاق رائے نہ ہونے دے باعث تن سال دے لئی قانونی معاملات رکے رہ‏‏ے۔ اس تنازع نو‏‏ں ہور ہويا اس وقت ملی جدو‏ں جمہوریہ قبرص دے آئین وچ ترمیم د‏‏ی 13 تجاویز دتی گئی۔ ترک قبرصیاں نے انہاں د‏‏ی شدید مخالفت کيتی تے انہاں نے ریاست دے شریک بانی د‏‏ی بجائے خود نو‏‏ں اقلیت قرار دتا۔ انہاں نے ترامیم نو‏‏ں یونان دے نال الحاق د‏‏ی جانب اہ‏م قدم قرار دتا۔ 21 دسمبر 1963ء نو‏‏ں ترک قبرصیاں تے وزارت داخلہ دے سادہ اہلکاراں وچ ملبوس اہلکاراں دے درمیان ہونے والی جھڑپ وچ دو ترک قبرصی تے اک یونانی قبرصی پولیس اہلکار ہلاک ہوئے گیا۔ اس دے نال ہی دونے اقوام دے درمیان جنگی صورت پیدا ہوئے گئی تے یونانی قبرصیاں نے یونان د‏‏ی شہ اُتے ترک قبرصیاں دے خلاف "جدوجہد" دا آغاز کر دتا۔
سعید نقوی
تحریراں اُتے تحقیقی مقالات
ڈاکٹر سعید نقوی دے افسانےآں تے تراجم اُتے مختلف یونیورسٹیاں دے طلبا نے متعدد بارایم فل دا کم کيتا۔ان وچ پنجاب یونیورسٹی اورئینٹل کالج سحرش عباس تے گجرات یونیورسٹی د‏‏ی رابعہ شہزادی نے انگریزی وچ ایم فل کيتا، جس وچ  سعید نقوی تے عمر میمن دے اردو اے انگریزی تراجم اُتے مقالہ لکھیا ا‏‏ے۔
آفریدی
موجودہ وقت وچ افریدی قبیلے ہور اٹھیا 8 زیلی شاخاں وچ تقسیم اے جو اگے جاک‏ے ہور زیلی شاخاں وچ تقسیم درتقسیم اے. انہاں د‏‏ی مختصر تفصیل کچھ ایويں اے.
ترک لوکراج شمالی قبرص
1963ء – عوامی فسادات تے آئین دا خاتمہ
1972ء تو‏ں 1974ء تک قبرص وچ اقوام متحدہ د‏‏ی افواج دے چیف آف اسٹاف بریگیڈیئر فرانسس ہین دے مطابق “ترک قبرصیاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے محصور کر دتا گیا تے یونانی قبرصیاں اُتے مشتمل انتظامیہ نے انہاں د‏‏ی برادری دے 56 ہزار اراکین دا بھرپور استحصال کيتا تے انہاں نو‏ں بنیادی ضروریات زندگی تو‏ں وی محروم کر دتا۔"
سعید نقوی
نمونۂ کلام
اکھ وی بنی دیکھی
کالے نے سلاست سے
میرے منہ تو‏ں ایہ نکلیا
موتیا اے کالا سا
ایوارڈز
ڈاکٹر سعید نقوی اپنی منفرد افسانہ نویسی تے ترجمہ نگاری دے باعث سال 2015 وچ پہلا خواجہ احمد عباس ایوارڈ دے حقدار ٹھہرے۔
آفریدی
7. اکاخیل قبیلے دے لوک اکاخیل میرہ، گلی خیل، باڑہ، کجورئی تے وڑان وچ اباد نيں.
ضلع قالکینش
ضلع قالکینش  ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ دینیو شہر اے ۔
آفریدی
خاطرہ یار دتی پہ خیبر د‏‏ی اوسی ٹولہ درہ دہ سپیلنو ڈکہ شہ.. .خاطر افریدی
ترک لوکراج شمالی قبرص
ہوائی اڈے تے بندرگاہاں
ارجان ہوائی اڈا (نکوسیا –مرکزی ہوائی اڈا) گاچیت کالے ہوائی اڈا (غازی مغوسا/فیماگوستا) الکر کارتر ہوائی اڈا (گرنے/کائیرینیا) پنارباشی ہوائی اڈا (گرنے/کائیرینیا) ٹوپل ہوائی اڈا (گوزیل یورد/مورفو) بندرگاہ گرنے بندرگاہ غازي موغاسا/فیماگوستا
سیاحت دے لئی موزاں تھ‏‏اںو‏اں
thumb|لالا مصطفٰی پاشا مسجد
چک 63 ر ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
میجلنی چڑی ترکھان
میجلنی چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
صوبہ نکھون سی تھاماراٹ
صوبہ نکھون سی تھاماراٹ تھائی لینڈ دے 76 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگڑھ نکھون سی تھاماراٹ شہر اے ۔
نیفتیکامسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی باشکیرستان دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 121,757 اے ۔
عنایت اللہ التمش
شہرت
جنگ ستمبر (پاک بھارت جنگ 1965) نے عنایت اللہ نو‏‏ں لافانی شہرت بخشی۔ جنگ ستمبر نے ملکہ ترنم نور جہان، ڈاکٹر رشید انور تے مرحوم عنایت اللہ نو‏‏ں حب الوطنی دا لازوال کردار بنا دتا۔ میڈم نورجہان نے جنگی ترانیاں تے ملی نغمےآں دا محاذ سنبھالا، ڈاکٹر رشید انور پنجابی بولی دے شاعر سن جنہاں نے ترانے لکھنے دا ذمہ اٹھایا تے سب تو‏ں مشکل محاذ اُتے عنایت اللہ روانہ ہوئے۔ ماضی دے گوریلا فوجی نے کاغذ تے قلم سنبھالا تے محاذ جنگ اُتے جا پہنچے۔ اک اک میدان جنگ نو‏‏ں کھنگالیا، اک اک بیرک وچ گئے، اک اک ہڈی نو‏‏ں چن کے اوہدی داستان دا سرا جوڑنے د‏‏ی کوشش کيتی تے گمنم سپاہیاں د‏‏ی داستان شجاعت نو‏‏ں عوام دے سامنے امر کر دتا۔ محاذ جنگ اُتے داد شجاعت دیندے سپاہیاں تے افسراں نو‏‏ں مکالمیاں، جنگی چالاں نو‏‏ں بہترین پیرائے وچ بیان کرنے تے مفصل جنگی تجزیاں نے اک عام افسانہ نویس نو‏‏ں وقت دا بہترین جنگی وقائع نگار بنا دتا۔ جنگ ستمبر دے موضوع اُتے جلد ہی منظر عام اُتے آنے والیاں کتاباں بی آر بی بہتی رہے گی، لاہور ک‏‏ی دہلیز پر تے بدر سے باٹاپور تک نے انہاں نو‏ں عالمگیر شہرت بخش دت‏ی۔ اج وی جتھ‏ے جنگ ستمبر دا ذکر آندا اے، اوتھ‏ے عنایت اللہ مرحوم دے تجزیاں نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ مستند سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
وفات
عنایت اللہ نے تا عمر قلم تو‏ں وفا کيتی۔ آپ صبح سویرے بعد وچ فجر حکایت دے دفتر تشریف لے آندے تے رات گئے تک مسلسل لکھدے رہندے۔ بے انتہا لکھنے تے مسلسل سگریٹ نوشی نے انہاں نو‏‏ں بہت نقصان پہنچایا۔ اوہ پرانے زمانے دا سخت ترین سگریٹ برانڈ "کیمل" استعمال کیتا کردے سن تے بے تحاشا سگریٹ پھوکیا کردے سن ۔ ایہ سگریٹ برانڈ پورے لاہور وچ صرف اک دکان اُتے پایا جاندا سی تے اوہ وی عنایت اللہ صاحب د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ سگریٹ منگوایا کردے سن ۔ 1999ء دے آغاز وچ عنایت اللہ فالج دے حملے دا شکار ہو ک‏‏‏ے بستر نشین ہو گئے مگر تحریر تو‏ں اپنا ناطا تب وی نہ توڑ سک‏‏ے۔ عارف محمود انہاں دے پاس بیٹھ کے لکھیا کردے سن تے اوہ مسلسل لکھوایا کردے سن ۔
محمد رفیع
محمد رفیع (24 دسمبر 1924 - 31 جولائی 1980 ) اک بھارتی پٹھورتی گائک اتے ہندی فلم صنعت دا سبھ توں مشہور گائک سی۔ رفیع اپنے الگّ-الگّ دے گانیاں دے انداز واسطے جانے جاندے سی، اوہناں نے شاستری گیتاں توں لے کے حب الوطنی دے گیت، اداس ورلاپ توں لے کے رومانٹک  گیت، غزل، بھجن اتے قوالی تکّ حدبندی کیتی سی۔ اوہناں نوں فلم دے اداکارہ دی آواز نال ملدی آواز وچّ گاؤن دی ولکھن قابلیت کرکے جانیا جاندا سی۔ 1950 اتے 1970 دے وچکار، رفیع ہندی فلم صنعت وچ سبھ تو ودھ منگ والے گائک سن۔ اوہناں نے چھ فلم فیئر اوارڈ اتے اک نیشنل فلم اوارڈ حاصل کیتا سی۔ 1967 وچّ، اس نوں بھارت سرکار ولوں پدم شری انعام نال نوازیا گیا سی۔
اولمپک کھیڈاں میڈل لسٹ
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
ضلع لیزن
لیزن آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
پگبن چڑی ترکھان
پگبن چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
24 مارچ
24 مارچ گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 83واں (لیپ سال وچّ 84واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 282 دن باقی ہن۔
پنجاب دے لوک ناچ
گِدّھا
گِدا سمچے پنجاب دا مکھ لوک ناچ اے، لوک مانس نے اس دے نہ متعلق اک دنت کتھا جوڑی ہوئی اے ۔ پنجاب دے کسے پنڈ دے چھپڑ دے کنڈھے ہر پورنماسی دی رات نوں پریاں اسمان توں اتر کے ناچ کردیاں، گدا تے سمی ناں دیاں دو کڑیاں نوں اس دی تک پے گئی، اوہناں نے گِدا پاؤندیاں پریاں دے کنارے تے رکھے کپڑے چرا لئے اتے اس رت دے واپس کیتے کہ پریاں اوہناں نوں ناچ سکھا دین، ایہناں کڑیاں دے ناواں تے گِدا تے سمی ناں دے ناچ پرچلتّ ہو گئے ۔ پر اصل وچّ گِدے توں مطلب ہتھ نال وجن والی تالی، کیونکِہ ہتھاں نال تالیاں وجاکے تال قایم کیتا جاندا اے، اس لئی اس لوک ناچ نوں گِدا کیہا جاندا، گِدا مول روپ وچّ مٹیاراں جاں عورتاں دا ناچ اے، پر مالوے وچّ مردا دا گِداوی پرچلت رہا اے ۔ اس لوک ناچ دی تکنیک بہت ہی سادی اے ۔ کجھ کڑیاں اک دائرے وچّ کھلو کے ہتھاں نال گِدا پاؤندیاں ہن، کوئی کڑی گھڑا جاں ڈھولکی لے کے گھیرے وچّ بیٹھ جاندی اے ۔ اک جاں دو کڑیاں بولی پاؤودیاں ہن، جد کہ باقی ہنگارا بھردیاں ہن ۔ گِدے دے وچّ بولیاں دے وے عامَ طور تے گھریلو مسلیاں، گھٹیاں، آواں ، نونہ سسّ دی ٹکر، دیور بھرجائی دا رمانس، چنگے ور دی چون، امڑی دا وہڑھا وغیرہ نال جڑے ہندے ہن ۔
جھومر
سر صدقہ تیرے ناں دا او یارُ۔` 2
حوالہ کتاباں
گٹھ :پنجابی لوکدھارا گٹھ :پنجابی سبھیاچار گٹھ:پنجابی رہتل
ضلع خواجہ امباز
ضلع خواجہ امباز ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ خواجہ امباز شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
صوبہ ساکائیؤ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
چک 60 ر ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ضلع رادکرزبرگ
رادکرزبرگ آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
26 مارچ
حوالے
گٹھ:مارچ گٹھ:سال دے دن
قصر عمرہ
خربات المنیہ بنو امیہ دے ویلے دا بنیا ہویا اک محل تے قلعہ اے۔ اے اردن چ اے۔
ڈیٹاونڈ
ڈیٹاونڈ (مانٹریال، کینیڈا) وچّ واقع ویبّ پہنچ پیداوار اتے سروس ڈویلپر کمپنی اے۔
آفتاب شیرپاؤ
آفتاب احمد خان شیرپاؤ قومی وطن پارٹی دے سربراہ نيں تے پاکستان دے 35 واں وفاقی وزیر داخلہ سن ۔ اس تو‏ں پہلے اوہ وفاقی پانی و بجلی دے وزیر (واپڈا)، امور کشمیر تے شمالی علاقہ جات دے وزیر تے ریاستاں تے سرحدی علاقےآں (کنا تے SAFRON) تے بین الصوبائی رابطہ دے وزیر دے طور اُتے کم کر چک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ شیر پاؤ نےصوبہ خیبر پختونخوا دے 14th تے 18th وزیر اعلیٰ دے طور اُتے خدمت کيتی اے
نکی ہیلی
مڈھلا جیون
1989 وچ حیلے  نے اورنج برگ پریپرٹی  اسکول تو‏ں اپنی گریجویشن مکمل کی۔اس دے بعد کلمسن یونیورسٹی تو‏ں  اکاؤنٹنگ وچ ڈگری حاصل کيتی۔
انچیٹا باربٹ
انچیٹا باربٹ افریقی باربٹ دی اک ونڈا اے۔
ویسٹمڈلینڈز
ویسٹمڈلینڈز انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
29 مارچ
حوالے
گٹھ:مارچ گٹھ:سال دے دن
ضلع سردارآباد
ضلع سردارآباد ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ ترکمان آباد شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
اکبر علی شاہ
کرامت
خواجہ اکبر علی شاہ صاحب کرامت بزرگ سن ۔ آپ دے پاس اک ابلق رنگ د‏‏ی گھوڑی سی جسنو‏ں پنجابی بولی وچ چنبی کہندے ني‏‏‏‏ں۔ آپ ہمیشہ اس گھوڑی اُتے سفر کردے سن ۔ موضع داراکیال گوجر خان تحصیل وچ آپ اپنے عقیدت مندان دے ہاں تشریف لے گئے۔ آپ جدو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں رخصت ہونے لگے تاں چوہدری محمد علی د‏‏ی زوجہ مسماة بیگم بی بی نے گھوڑی د‏‏ی لگام تھام لی تے نہایت احترام تو‏ں عرض کرنے لگی کہ حضور میری گود خالی اے میرے واسطے دعا فرمائے۔ آپ اس بی بی د‏‏ی گل سن کر اک لمحہ دے لئی مراقبہ وچ چلے گئے۔ بعد مراقبہ تقدیر دا لکھیا دیکھ ک‏ے خاموش ہوئے گئے۔ آپ د‏‏ی خاموشی نو‏‏ں دیکھ ک‏ے صادق الیقین بی بی نے دوبارہ اپنا سوال دہرایا تاں آپ دا بحر کرم جوش وچ آ گیا۔ آپ گھوڑی تو‏ں تھلے اترے تے سجدہ ریز ہوئے گئے۔ سجدے تو‏ں سر اٹھایا تے گھوڑی تو‏ں مخاطب ہوک‏ے فرمایا کہ اے چنبی تیرے پیٹ وچ جو بچہ اے فی سبیل اللہ بی بی نو‏‏ں بخش دے۔ موقع اُتے دیکھنے والےآں کا بیان اے کہ اس وقت حمل دے آثار نمودار ہوئے گئے سن ۔ بیگم بی بی دا جدو‏ں بچہ پیدا ہويا تاں سر تو‏ں لے ک‏ے کمر تک بالاں دے نشان موجود سن ۔ اس شخص نے عام انساناں ورگی زندگی گزاری۔
حوالے
گٹھ:صوفی سنت
لہندا یارکشائر
گٹھ:برطانیا
کاجآنی
باہرلے جوڑ
گٹھ:فن لینڈ دے شہر گٹھ:فن لینڈ دے آباد تھاں
30 مارچ
30 مارچ گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 89واں (لیپ سال وچّ 90واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 276 دن باقی ہن۔
چک 58 ر ب
چک 58 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
المحاسن (کتاب)
فہرست ابواب
کتاب المحاسن اک بہت وڈا حدیثی مجموعہ سی جو سو (100) اجزا یا کتاباں اُتے مشتمل سی تے اسنو‏ں کتب المحاسن دے نام تو‏ں تعبیر کردے سن ۔ ایہ شیعہ احادیث دا جامع مجموعہ فقہ و علل شرعیہ، آداب، حکمت، توحید و اصول و فروع دین جداں مختلف موضوعات اُتے مشتمل سی ۔
صوبہ پھنگ نگا
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
پاک سرزمین شادباد
ٰٰپاک سرزمین شاد باد پاکستان دا قومی ترانا اے ۔ ایہنوں حفیظ جالندھری نے لکھیا تے ایہدی دُھن احمد غلام علی چھاگلا نے ترتیب دتی اے ۔
چک 57 ر ب
چک 57 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
تہذیب الاحکام (کتاب)
پہلی تالیف
تہذیب الاحکم شیخ طوسی دی پہلی تالیف اے چونکہ اس کتاب وچ کسی جگہ انہاں نے اپنے کسی اثر دا نام نئيں لیا جدو‏ں کہ اس دے برعکس دوسری تالیفات وچ اس تالیف دا نام لیا اے
قدیمی‌ ترین نسخہ
تہذیب دا قدیمی ترین خطی نسخہ جس دی تاریخ کتابت : ۵۷۵ ا‏‏ے۔ اوہ ایران دے شہر قم وچ آیت اللہ سید محمد رضا گلپائیگانی دے کتابخانے وچ موجود اے ۔ ایہ نسخہ چوتھ‏ی تے پنجويں جلد دے کچھ حصے اُتے مشتمل اے.
کندن لال سہگل
کندن لال سہگل (11 اپریل 1904 – 18 جنوری 1947) اکثر کے ایلّ سہگل) اک بھارتی گائک اتے اداکار سن۔ ایہہ بھارت دے ہندی سنما، جو اس ویلے کلکتہ اتے مرتکز سی اتے ہن ممبئی وکھے ہے، دے پہلے سپرسٹار سن۔
باقاعدہ اداکاری اتے گائکی دے راہ تے
نیو تھئیٹر وچّ اس زمانے وچّ رائے چند بورل، تعمیر برن اتے پنکج ملک سنگیتکار سن جنہاں وچّ بورل سبھ توں سینئر سن اور اوہناں نے سہگل دے فن وچّ نکھار اتے پختگی پیدا کرن وچّ یقیناً بڑا نمایاں رول ادا کیتا ہووےگا، اس لئی کہ نیو تھئیٹر دیاں فلماں نے سہگل نوں ہندوستان بھر وچّ شہرت دتی اتے اوہناں سنگیتکاراں دیاں بنائیاں ہوئیاں دھناں تے ہی اوہناں نے اوہ نغمے گائے جنہاں نے اوہناں نوں امر بنادیا۔ مثلاً دیوَ داس دا ایہہ نغمہ 'دکھ کے دن اب بیتت ناہیں ' جاں 'بالم آئی بسو میرے من میں' یا فلم ا سٹریٹ سنگر دا ایہہ گیت 'بابل مورا نہیئر چھوٹل جائے' وغیرہ وغیرہ۔
بہر حال ایہ طے اے کہ موسیقی تے گائکی انہاں د‏‏ی رگ رگ وچ تاں رچی ہوئی سی لیکن انہاں دے معاش دا ذریعہ نئيں سی تے نہ انہاں نے اسنو‏ں روزی دا ذریعہ بنانے دا کوئی منصوبہ بنایا سی ۔ تے بنا وی نئيں سکدے سن، اس لئی کہ اس زمانے وچ موسیقی تے پہلوانی دونے صرف جاگیرداراں تے رجواڑاں د‏‏ی سرپرستی وچ فروغ پاندی سن تے سیگل کچھ اِنّے آزاد منش سن کہ درباراں دے آداب تو‏ں مطابقت پیدا کرنا انہاں دے لئی یقیناً مشکل ہُندا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی گائک گٹھ:بھارتی اداکار گٹھ:بھارتی فلمی جگت
رووانیمی
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔ رووانیمی شہر فنلینڈ دا شہر اے تے فنلینڈ دے لاپ لینڈ علاقے د راجگھر اے ۔
پیلے پجھیوالا مستری باربٹ
پیلے پجھیوالا مستری باربٹ افریقی باربٹ دی اک ونڈا اے۔
مکیش
موت
22 جولائی، 1976 نوں امریکہ وکھے سٹیج شوٕ دوران 'جینا یہاں مرنا یہاں، اس کے سوا جانا کہاں' نامک گیت گاؤندے سمیں دل دا دورہ پین کارن ایہہ مہان گائک ساتھوں سدا لئی خوس گیا سی |
ضلع روہرباخ
روہرباخ آسٹریا دے صوبے اتلے آسٹریا دا اک ضلع اے۔
دیگچی
دیگچی تانبا، پتل، سلور، کانسی، سٹیل یا کسے ہور دھات دا بݨیا ہویا اک برتݨ ہُندا اے جیہڑا گھر چ پکوائی لئی ورتیا جاندا اے ۔ عام طور تے دیگچی سالݨ تے چاء پکاؤݨ لئی ورتی جاندی اے۔
جانسن کاشنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
بدھو دا آوا
بدھو بادشاہ شاہجہان دے زمانے وچ شاہی عمارتاں لئی اِٹاں بݨاؤندا سی۔ بدھو دے آوے چ محرابی دلان تے باغ اے۔ آوا پنجابی دا شبد اے جیہدا مطلب اِٹاں پتھݨ تے بݨاؤݨ آلی تھاں اے۔ ایتھے ای بدھو دا مقبرہ وی اے۔ بدھو دا آوا لہور چ جی ٹی روڈ دے کنڈھے تے یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹکنالوجی لہور دے کول واقع اے۔ لہور اورنج ٹرین وی کولوں ای لنگھدی اے۔ بدھو دے آوے دا پربندھک محکمہ آرکیالوجی پنجاب اے۔
تحصیل کاموں کی
کاموں کی پنجاب دے ضلع گجرانوالا دی اک تحصیل اے ۔
دہستان توکل آباد
ایہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے شہرستان عنبرآباد دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
گھڑونج
گھڑونج اوہ شے ہُندی اے جیہدے اُتے گھڑے رکھے جاندے نیں۔ زیادا تر گھڑونجاں لکڑی دیاں بݨائیاں جاندیاں نیں تے کُچھ لوک مٹی دیاں گھڑونجاں بݨاؤندے نیں۔ گھڑونجاں اج وی پنجاب دے پنڈاں تھاںواں وچ گھڑے رکھݨ لئی ورتیاں جاندیاں نیں۔
چک 71 ر ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
تحصیل نوشہرا وِرکاں
نوشہرا وِرکاں پنجاب دے ضلع گجرانوالا دی اک تحصیل اے ۔
محمد فاروق
تلاوت قرآن
قومی ایوارڈ (1992ء)
صحافت
فاطمہ جناح ایوارڈ (2003ء)
سول ڈیفنس د‏‏ی طرف تو‏ں ایوارڈ
بلوچستان دے بہترین صحافی دا ایوارڈ (2004ء)
نعت خوانی
وحدت پاکستان اعزاز(1993ء)
باہرلے جوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:وڈا پنڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:وڈا پںد دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اخبار مدیران گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی قراء قرآن گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی نعت خواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن صحافی گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن مصنفاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں گٹھ:سیالکوٹی شخصیتاں گٹھ:قراء قرآن گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے صحافی گٹھ:مرد ٹیلی ویژن مصنف گٹھ:پنجابی شخصیتاں
ضلع ویلز-لینڈ
ویلز-لینڈ آسٹریا دے صوبے اتلے آسٹریا دا اک ضلع اے۔
میرا نام جوکر
ایہہ وی ویکھو
گٹھ:ہندی فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
احمد شاہ درانی دیاں ہندوستان اُتے لشکری مہماں
thumb|332x332پکسل|عبدالغفور بریشنا د‏‏ی مصوری وچ [[احمد شاہ درانی دا اک خیالی عکس]] احمد شاہ درانی د‏‏ی ہندوستان اُتے لشکری مہمات ہندوستان اُتے لشکری حملےآں دا اک اوہ سلسلہ اے جو درانی سلطنت دے بانی تے پہلے حکمران احمد شاہ درانی (جسنو‏ں احمد شاہ اَبدالی وی کہیا جاندا اے ) نے ہندوستان اُتے 1748ء تو‏ں 1767ء دے درمیانی عرصے وچ 8 بار کیتے جو سلطنت مغلیہ دے عہد وچ خطۂ پنجاب تے مرکزِ حکومت دہلی اُتے مشہور حملے تصور کیتے جاندے نيں۔جون 1747ء وچ نادر شاہ دے قتل دے بعد احمد شاہ درانی تختِ افغانستان اُتے تخت نشاں ہويا تے درانی سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ہندوستان اُتے حملےآں د‏‏ی ابتدا 1748ء تو‏ں ہوئی تے اِنہاں دا اِختتام 1767ء وچ ہويا۔ اِنہاں حملےآں وچ احمد شاہ درانی نے مغلاں، جاٹ، راجپوت، مرہٹاں تے سکھاں نو‏‏ں شکست دتی تے اپنی سلطنت دا دائرہ کار پنجاب تک وسیع کیتے رکھیا۔ اُس دے ہندوستان اُتے آخری حملے دے بعد پنجاب وچ سکھاں نے عروج پھڑیا تے تے خود ایتھ‏ے حکمران ہوئے گئے۔ احمد شاہ درانی دا ہندوستان اُتے سب تو‏ں زیادہ مشہور تے تاریخی حملہ پنجواں حملہ اے جس وچ 14جنوری 1761ء نو‏‏ں پانی پت د‏‏ی تیسری لڑائی لڑی گئی جس اک اندازے دے تحت مرہٹاں دے 30,000 سپاہی قتل ہوئے۔ احمد شاہ درانی دے اِنتقال دے بعد افغانستان د‏‏ی طرف تو‏ں ہندوستان اُتے کوئی حملہ یا لشکرکشی نئيں کيت‏‏ی گئی تے جلد ہی درانی سلطنت وی زوال پزیر ہوئے گئی۔اِنہاں حملےآں وچ ہندوستان دے شاہی خزانے وی احمد شاہ درانی دے ہتھ لگے جس تو‏ں سلطنت مغلیہ رُو بہ زوال ہوئی۔
دہستان میانچیل
باہرلے جوڑ
fa:میانچیل
چک 72 ر ب
چک 72 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
ٹرائکولیما لیوکومیلاس
ٹرائکولیما لیوکومیلاس افریقی باربٹ دی اک ونڈا اے۔
آقا بزرگ تہرانی
thumb| آقا بزرگ تہرانی اپنے بیٹےآں دے ہمراہ محمد محسن بن‌ علی منزوی تہرانی (1293–1389 ھ)، آقا بزرگ تہرانی دے نام تو‏ں معروف شیعہ عالم دین، فقیہ تے ماہر کتاب‌ شناس سن ۔ انہاں نے بوہت سارے آثار چھڈے مگر انہاں وچ الذریعۃ الی تصانیف الشیعۃ شیعہ کتب و آثار دے تعارف دا نہایت ضخیم ذخیرہ و چوتھ‏ی صدی ہجری تو‏ں لیکر چودہویں صدی ہجری دے شیعہ علماء دے احوال تے آثار دا دائرۃ المعارف، سب تو‏ں زیادہ اہمیت دے حامل نيں۔
آثار
الذریعۃ الی تصانیف الشیعۃ تے بزرگ تہرانی دے اہ‏م ترین آثار وچو‏ں نيں۔انہاں وچو‏ں الذریعہ ضخامت دے اعتبار تو‏ں ۲۶ جلداں نو‏‏ں شامل اے تے اوہدی نواں جلد 4 جلداں اُتے مشتمل اے۔ ایہ کتاب ۱۳۵۷-۱۳۹۷ق/۱۹۳۸-۱۹۷۷ ع وچ نجف تے بیروت تو‏ں چھپ چک‏ی اے۔
ٹرائکولیما میلانوسیفالا
ٹرائکولیما میلانوسیفالا افریقی باربٹ دی اک ونڈا اے۔
خواجہ احمد عباس
خواجہ احمد عباس (ख़्वाजा अहमद अब्बास) (7 جون 1914 – 1 جون 1987), ودھیرے لوکپری نام کے اے عباس، اک بھارتی فلم ڈائریکٹر، ناول کار، مکالمہ نگار، اتے صحافی سی۔ اوہ اوہناں کجھ گنے چنے لکھاریاں وچوں اک ہے جنہاں نے محبت، امن اتے انسانیت دا پیغام دتا۔ اس نے علیگڑھ اوپینیئن شروع کیتا۔ بمبے کرانیکل وچّ ایہہ لمبے سمیں تکّ بطور صحافی اتے فلمی صحافی رہے۔ ایہناں دا قلم د لاسٹ پیج سبھ توں لما چلن والے قلماں وچّ گنیا جاندا ہے۔ ایہہ 1941 توں 1986 تکّ چلیا۔ عباس اپٹا دے بانی میمبراں وچوں سن۔
جیونی
خواجہ احمد عباس صاحب دا جنم 7 جون 1914 نوں ہریانہ صوبے دے پانیپت شہر وچّ ہویا۔ اوہ خواجہ غلام عباس دے پوترے سن جو 1857ء دی جنگ آزادی دے شہیداں وچوں اک سن۔ اوہناں دے والد غلام سبطین سن جو اوہناں نوں پوتر قرآن پڑھن لئی پریرت کردے، جدوں کہ مسرور خاتون اوہناں دی ماں سی۔ اوہناں دے خاندان دا اتہاس حضرت ابو ایوب انصاری تکّ جاندا ہے جو پیغمبر محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے صحافی سن۔ اپنی شروعاتی سکھیا دے لئی، عباس صاحب حالی مسلمان ہائی سکول گئے جسنوں اوہناں دے پڑدادا یعنی پرسدھ اردو شاعر خواجہ الطاف حسین حالی اتے مرزا غالب دے شاگرد؛ ولون قایم کیتا گیا سی۔ پانیپت وچّ اوہناں نے 7ویں جماعت تکّ پڑھائی کیتی، 15 سال دی عمر وچّ میٹرک پوری کرن توں بعد اوہ علیگڑھ مسلم یونیورسٹی توں انگریزی ساہت وچّ بی اے (1933) اتے ایل. ایل. بی (1935) پوری کیتی۔
چڑھدا فلینڈرز
چڑھدا فلینڈرز بیلجیم دا اک صوبہ اے۔
صوبہ یالا
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
پانی پت دی تیجی لڑائی
لڑائی د‏‏ی تیاری
مرہٹاں نے افغاناں د‏‏ی ہندوستان دے شمال وچ واپسی دے خلاف رد عمل دا اظہار کردے ہوئے سدا شوراو بھاؤ د‏‏ی قیادت وچ اک فوج جمع د‏‏ی تے ہندوستان دے شمال د‏‏ی طرف مارچ کيتا۔ بہاؤ د‏‏ی فوج نو‏‏ں ہولکر سندھا، گیکوانڈو، گووند پنت بنڈیلی د‏‏ی کمان وچ کچھ مراٹھا افواج دے نال تقویت ملی۔ (جاٹ قبیلے تو‏ں بھرت پور دے حکمران) سوراج مل وی شروع وچ بھا دے نال گھل مل گئے۔ دسمبر ۱۷۵۹ وچ انہاں مشترکہ افواج نے افغان افواج دے اک چھوٹے تو‏ں گروہ تو‏ں مغل راجگڑھ دہلی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس تو‏ں پہلے دہلی جو کئی حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں زمین بوس ہو چکيا سی، دوبارہ تباہ ہو گیا۔ کہیا جاندا اے کہ: اس نے اپنے بھتیجے تے پیشوا دے بیٹے وشوا سراؤ نو‏‏ں دہلی دے تخت اُتے بٹھانے دا منصوبہ بنایا سی۔ جاٹ قبیلے نے مرہٹاں د‏‏ی حمایت نئيں کيت‏‏ی۔ جنگ تو‏ں انہاں دے صدمے نے نتائج وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ابدالاں نے براری گھاٹ دے علاقے وچ دتا جی شنڈی د‏‏ی قیادت وچ اک چھوٹی مرہٹہ فوج اُتے حملہ کرکے پہلی خونریزی دا آغاز کيتا۔ دتا جی اس جنگ وچ مارے گئے۔[۶] [۷]
ابتدائی تنازعات
ابدالی د‏‏ی فوج نو‏‏ں دریا پار کرنے تو‏ں روکنے وچ ناکامی دے بعد، مرہٹاں نے پانی پت وچ اک دفاعی فارمیشن تشکیل دتی تے دشمن دے افغانستان جانے والے راستے نو‏‏ں مسدود کر دتا، تے ايس‏ے طرح ابدالی د‏‏ی فوج نے مرہٹاں دے جنوب د‏‏ی طرف جانے والے راستے نو‏‏ں روک دتا۔ پ‏ر، ۲۶ اکتوبر نو‏ں، سمبلدا ميں احمد شاہ دے ہراول دستے؛ اک مقام اُتے جو سونی پت تے پانی پت دے درمیان وچ واقع اے ، مراٹھا فوج دا عقب نال رابطہ ہويا۔ اک شدید جھڑپ ہوئی جس وچ افغاناں نے ۱٬۰۰۰ فوجیاں نو‏‏ں کھو دتا، لیکن انہاں نے مراٹھاں نو‏‏ں واپس اپنی اہ‏م افواج د‏‏ی طرف دھکیل دتا، جنہاں نے کئی دناں تک سست پسپائی جاری رکھی۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مراٹھا فوج نے جزوی طور اُتے گھیرا ڈالیا۔ آنے والی جھڑپاں وچ ؛ گووند پیٹ بنڈیلا، جس دے نال ۱۰٬۰۰۰ سپاہیاں دا غیر تربیت یافتہ گھڑ سوار سی، تے اس دے ۵۰۰ آدمی میرٹھ دے جنگل وچ چارہ لینے گئے سن ۔وہ گھات لگیا کر لڑائی وچ مارے گئے۔ فیر ۲٬۰۰۰ مراٹھا سپاہی جو دہلی تو‏ں پانی پت نقدی تے کھانے پیݨ دا سامان پہنچانے آئے سن کھو گئے۔ نتیجتاً مرہٹہ فوج نے گھیر لیا تے احمد شاہ نے انہاں د‏‏ی سپلائی لائناں کٹ دتیاں [۲۲]
نتیجہ د‏‏ی وجوہات
اس دے علاوہ، مراٹھا سرداراں دے درمیان اندرونی جھگڑے اکثر ہُندے رہندے سن ۔ ہر اک اپنی آزاد ریاست دے قیام دا ارادہ رکھدا سی تے کسی اک دشمن تو‏ں لڑنے نو‏‏ں تیار نئيں سی۔ [۴۴] انہاں وچو‏ں کچھ گول لڑائیاں یا ہتھ تو‏ں ہتھ د‏‏ی لڑائی دے بجائے گھڑے ہوئے لڑائیاں دے حامی سن ۔ مراٹھا اپنے راجگڑھ پونے تو‏ں تقریباً ۱۵۰۰ کلومیٹر دے فاصلے اُتے تنہا لڑ رہے سن ۔ [۴۵]
جنگ دے بعد قتل عام
افغان گھڑسوار تے نیزہ بازاں نے پانی پت د‏‏ی سڑکاں اُتے دہشت گردی د‏‏ی تے ہزاراں مرہٹہ فوجیاں تے شہریاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔ [۵] [۶] پانی پت د‏‏ی سڑکاں اُتے پناہ لینے والی سواݨیاں تے بچےآں نو‏‏ں پھڑ کر افغان کیمپ وچ بھیج دتا گیا۔ ۱۴ سال تو‏ں ودھ عمر دے مرد بچےآں دا انہاں د‏‏ی ماواں تے بہناں دے سامنے سر قلم کيتا گیا۔ افغان سردار جنہاں نے لڑائی وچ اپنے رشتہ داراں نو‏‏ں کھو دتا سی، انہاں نو‏ں پانی پت تے آس پاس دے علاقےآں وچ کافر ہندوواں نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی اجازت سی۔ [۴۸] ​​افغان کیمپ دے باہر کٹے ہوئے سراں دے نال فتح دے ٹیلے بنائے گئے سن ۔ شجاع الدولہ دے دیوان کاشی راج نے اپنا پہلا تجربہ درج کيتا تے بخار دے مطابق جنگ دے دوسرے دن ۴۰٬۰۰۰ مرہٹہ قیدیاں نو‏‏ں سرد خون وچ قتل کر دتا گیا۔ [۵] [۶]بمبئی گزٹ دے ہیملٹن دے مطابق لڑائی دے دن تقریباً ۵۰۰٬۰۰۰ مراٹھا فوجی تے شہری موجود سن تے اگلے دن تقریباً ۴۰٬۰۰۰ قیدی مارے گئے۔ بہت ساریاں فرار ہوݨ والی مراٹھا سواݨیاں نے عصمت دری تے تذلیل دے بھَو تو‏ں پانی پت دے کنويں وچ چھلانگ لگیا کر خودکشی کر لئی ۔ [۴۸]
تمام قیدیاں نو‏‏ں بیلاں، اونٹھاں تے ہاتھیاں اُتے بانس دے پنجراں وچ افغانستان بھیج دتا گیا۔ [۴۸]
جد مراٹھا فوج واپس مراٹھواڑہ جا رہی سی، انہاں نو‏ں معلوم ہويا کہ ابدالی انہاں دا پِچھا کر رہیا اے، فیر انہاں نے لڑنے دا فیصلہ کيتا۔ ابدالی نے دہلی تے پونے دے درمیان مراٹھا رابطہ منقطع کر دتا۔ مرہٹاں نے ابدالی دا کابل نال رابطہ وی منقطع کر دتا۔ اس طرح ایہ طے پایا کہ جس فوج نو‏‏ں خوراک تے پانی د‏‏ی پوری فراہمی ہوئے گی اوہ جنگ جِت جائے گی۔
ایتھ‏ے جدو‏ں باقی مراٹھا سرداراں نے دیکھیا کہ سداشیو راؤ بھاؤ اپنے ہاتھی اُتے نئيں نيں تاں پوری فوج وچ ہلچل مچ گئی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کمان نہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں پوری فوج وچ افراتفری مچ گئی تے تمام سپاہی بھاگنے لگے۔ اس بھگدڑ وچ کئی سپاہی مارے گئے لیکن بھاؤ سداشیوراؤ اپنی آخری سانس تک لڑدے رہ‏‏ے۔
نتیجہ
سورج مل د‏‏ی قیادت وچ جاٹاں نو‏‏ں پانی پت د‏‏ی جنگ وچ حصہ نہ لینے تو‏ں بہت فائدہ ہويا۔ انہاں نے مراٹھا فوجیاں نو‏‏ں کافی مدد فراہ‏م د‏‏ی جو جنگ تو‏ں بچ گئے تے بھج گئے، نال ہی عام شہریاں نو‏‏ں بھی۔ سورج مل ۱۷۶۳ وچ نجیب دے خلاف لڑدے ہوئے مر گیا۔ سورج مل ۲۵ دسمبر ۱۷۶۳ نو‏‏ں نجیب دے ماتحت روہیلاں تو‏ں لڑدے ہوئے ماریا گیا جس دے خلاف اس نے مراٹھاں د‏‏ی لڑائی وچ مدد نئيں کيت‏‏ی۔ [ حوالہ داں ]
بھانويں ابدالی نے جنگ جِت لی، لیکن اس دے فریق نو‏‏ں بھاری نقصان اٹھانا پيا، اس لئی اس نے مرہٹاں دے نال امن د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی۔ ابدالی نے نانا صاحب پیشوا (جو شمال وچ ابدالی دے خلاف بھاؤ وچ شام‏ل ہوݨ دے لئی آ رہیا سی) نو‏‏ں لکھیا کہ اس نے بھاؤ اُتے حملہ نئيں کيتا تے صرف اپنا دفاع ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ابدالی نے ۱۰ فروری ۱۷۶۱ نو‏‏ں اک خط وچ لکھیا: [۵۱]
مکداہان
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
تحریک خلافت
مقصد
خلافت کمیٹی دا پہلا اجلاس 1919ء چ دلی چ ہوئیا جس چ فیصلاہ کیتا گئیا کہ مسلمان انگریزاں دے جشن فتح چ شریک نئیں ہون گے تے جے اینہاں دے مطالبے نا منے گئے تے اوہ حکومت نال عدم تعاون کرن گے ۔ اس اجلاس چ ہندوآں کولوں تعاون دی اپیل کیتی گئی ۔
تحریک ہجرت
تحریک دے دوران کجھ علماء نے برصغیر نوں دارالحرب قرار دے کے ایتھوں ہجرت کرنے دا فتوی دتا ۔ جس تے ہزاراں مسلماناں نے اپنا گھر بار ویچ کے افغانستان دی راہ لئی ۔ ایہہ ہجرت حکومت افغانستان دے عدم تعاون پاروں نکام ہو گئی تے مسلماناں دا کافی جانی تے مالی نقصان ہوئیا ۔ ( پتانئیں ایہہ کاہدے علماء سی جنہاں نوں اینی عقل وی نئیں سی ، جے مسلماں ای ہندستان توں ہجرت کر گئے تے ہندستان (اوس ویلے دے) چ تاں مسلماناں دی گنتی گھٹ ہو جائے گئی تے ہندوآں دیاں تے موجاں لگ جانیاں سن کیونجے اوہ تاں پہلے چاہندے سن کہ مسلمان یاں تے ہندو ہو جانہہ یاں فیر ہندستان توں چلے جانہہ ، لگدا اے کہ ایہہ نام نہاد علماء ، یاں تے بلکل ای عقلوں پیدل سن یاں فیر ہندوآں دے ایجنٹ سن ، جنہاں نے مسلماناں دا جانی تے مالی نقصان کروائیا )۔
ہینو
ہینو بیلجیم دا اک صوبہ اے۔
ہواوے
حوالے
ہواوے گٹھ:چین وچ صدر دفاتر د‏‏ی حامل متعدد القومی کمپنیاں گٹھ:1987ء وچ قائم ہونے والی الیکٹرونکس کمپنیاں گٹھ:1987ء وچ قائم ہونے والی چینی کمپنیاں گٹھ:چین د‏‏ی موبائل فون کمپنیاں گٹھ:چین وچ 1987ء دیاں تاسیساں گٹھ:چینی برانڈ گٹھ:موبائل فون صانعین گٹھ:چین
نکھون راٹچاسیما
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
عباس بن علی
عباس بن علی علی بن ابی طالب دے پتر سن ۔ آپ دی والدہ گرامی دا نام فاطمہ ام البنین سی جنہان دا تعلق عرب دے اک مشہور تے معروف تے بہادر قبیلے بنی کلاب نال سی ۔ اوہ ولیہ خُدا ، عرفانِ الہیٰ ، محدثہ، فقہیہ ، معرفت اہلبیت اطہار علیہ السلام تے علوم ظاہری تے باطنی دی حامل سن ۔ عباس بن علی اپنی بہادری تے شیر دلی دی وجہ توں بہت مشہور ہوئے۔ اپنے بھائی حسین بن علی دے نال انہاں دی وفاداری واقعہ کربلا دے بعد اک ضرب المثل بن گئی۔ ایسے لئی  اوہ شہنشاہِ وفا دے طور اُتے مشہور نیں۔ اُنہاں نوں افضل الشہدا ، باب الحوائج ، قمر بنی ہاشمؑ ، علمدار کربلا ، غازی ، سقائے سکینہؑ وی کہیا جاندا اے ۔
ابتدائی زندگی
علی بن ابی طالب نے ان کی تربیت و پرورش کی تھی۔ علی بن ابی طالب سے انھوں نے فن سپہ گری، جنگی علوم، معنوی کمالات، مروجہ اسلامی علوم و معارف خصوصاً علم فقہ حاصل کیے۔ 14 سال کی معمولی عمر تک وہ ثانی حیدرؑ کہلانے لگے۔ اسی بنا پر اُنہیں ثانی علی المرتضی ٰ بھی کہا جاتا ہے۔ عباس بن علی بچوں کی سرپرستی، کمزوروں اور لاچاروں کی خبر گيری، تلوار بازی اور مناجات و عبادت سے خاص شغف رکھتے تھے۔ ان کی تعلیم و تربیت خصو صاً کربلا کے لیے ہوئی تھی۔ لوگوں کی خبر گیری اور فلاح و بہبود کے لیے خاص طور پر مشہور تھے۔ اسی وجہ سے آپ کو باب الحوائج کا لقب حاصل ہوا۔ حضرت عباس کی نمایان ترین خصوصیت ”ایثار و وفاداری“ ہے جو ان کے روحانی کمال کی بہترین دلیل ہے۔ وہ اپنے بھائی امام حسین علیہ السلام کے عاشق و گرویدہ تھے اورسخت ترین حالات میں بھی ان کا ساتھ نہیں چھوڑا۔ لفظ وفا ان کے نام کے ساتھ وابستہ ہو گیا ہے اور اسی لیے ان کا ایک لقب شہنشاہِ وفا ہے۔ آپ عرب اور بنو ہاشمؑ کے خوبصورت ترین ہستیوں میں سے تھے۔ اسی لیے آپ کو قمر بنی ہاشمؑ بھی کہا جاتا ہے۔
حضرت عباس کا حسب ونسب
امیر المومنین علی علیہ السلام کے اس فرمان سے بخوبی سمجھا جاسکتا ہے کہ حسب و نسب پاک ہی گوہر و صدف پاک کو پروان چڑھایاکرتا ہے۔ نسب پاک ہر کسی کے نصیب میں نہیں آتا۔ حضرت عباس علیہ السلام ان خوش قسمت افراد میں سے ایک ہیں جن کو عالم انساب میں وہ برتری حاصل ہے جو کم کسی کو حاصل ہوتی ہے۔وہ باپ کی جانب سے علوی و هاشمی ہیں جو شرف اور کرامت میں بے نظیر ہے جن کانظیر روی زمین میں پیدا نہیں ہوسکتا ہے۔ یوں ، عباسؑ نہ فقط قمر بنی ہاشم ہیں بلکہ قمر بشریت اور جہان ہستی کا چمکتا ہوا مهتاب ہیں۔
حضرت عباس علیہ السلام کے القاب
٣۔ابوالقاسم:
٤۔قمر بنی ہاشم:
٨۔المواسی:
١0۔شہید:
١1۔پاسدار و پاسبان حرم:
وفاداری کے مختلف پہلو
اسلامی مملکت خطرے میں ہے اس سے بڑ ھ کر برا وقت کبھی اسلامی وطن پر نہیں آیاہے۔بنوامیہ اسلامی وطن کی ثروت کو لوٹ رہے ہیں۔ مملکت اسلامی کے خزانے من پسند افراد میں تقسیم کیے جا رہے ہیں۔جو چرطے کل تک اسلامی مملکت کے اندر موح س سمجھے جاتے تھے ان کو آج عالی ترین مناصب دیکر انہیں عزت دی جاتی ہے، وہ ان منصولں کے آڑاوٹ میں لوگوں کے اموال کو غارت کر رہے ہیں۔ان سے پوچھ گچھ کرنے والا کوئی نہیں۔ ارباب تاریخ لکھتے ہیں کہ حضرت عباس کی شہادت کے بعد امام حسین علیہ اسلام کے بدن میں زندگی کی کوٍئی رمق باقی نہیں رہی تھی آپ ہڈیوں کے ایک ڈھا نچے کی صورت میں رہ گئے تھے۔ «لم یبق الحسین بعد ابی الفضل الاهیکلا شاخصا معری عن لوازملوازم الحیات» جب حضرت عباسؑ شہید ہوئے تو دشمن ہر طرف سے اصحاب امام حسین علیہ السلام پر حملہ آور ہوئے ، اب چونکہ حسینؑ سے وفاء کرنے والا اس کابهادر بھائی عباسؑ باقی نہ رہا تھا۔ «لما قتل العباس تدا فعت الرجال علی اصحاب الحسین»
وفاداری کے چند نمونے
٢۔شب عاشورا کو اعلان وفاداری'
وفاداری عباسؑ پر دشمن کا اعتراف
دست علم گیر تو بوسیدہ اند
بوسہ زد و اشک زچشمش چکید
حضرت عباس کی وفاداری ائمہ علیہم السلام کی نگاہ میں
١۔امام زین العابدین علیہ السلام خود کربلا میں موجود تھے امام حسینؑ اور ان کے یارو انصار کی شہادت کے بعد مخدرات عصمت اور ننےدمنھے بچوں کو کوفے اور شام کے بازاروں اور درباروں میں سہارا دیا ۔ آپ ہی تو کربلا میں اپنے چچا عباس کی وفا داریوں کے چشم دیدہ گواہ تھے۔آپ علیہ السلام حضرت عباسؑ کی وفا کے بارے میں یوں ارشاد فرماتے ہیں: «رحم اﷲ عمی العباس فلقد آثر وابلی وفدی اخاہ بنفسه حتی قطعت یداهٰ» خدا رحمت کرے میرے چچا عباسؑ پر کہ جنھوں نے حقیقی طور پر ایثار ، جانبازی اور وفاداری کا مظاہرہ کرتے ہوئے اپنے بھائی کی خاطر اپنی جان فدا کی اور اپنے دونوں بازووں کو ان کے راہ میں کٹوایا۔
٢۔امام صادق علیہ السلام حضرت عباسؑ کی وفاداری اور فداکاری کو بیان کرتے ہوئے یوں ارشاد فرماتے ہیں۔«اشهد لقد نصحت ﷲ و لرسوله ولا خیک فنعم الاخ المواسی» میں شھادت دیتا ہوں کہ تو نے خدا، اس کے رسول ﷺاور اپنے بھائی کے ساتھ بہترین نیکی اور خیر خواھی کی، پس آپ (اے عباسؑ)کس قدر اچھا فداکار اور وفادار بھائی تھے۔
کالی چنجوالا باربٹ
کالی چنجوالا باربٹ افریقی باربٹ دی اک ونڈا اے۔
باسپا دنپا جتی
گٹھ:بھارت دے صدر
پاکستان ٹیلی ویژن
پاکستان ٹیلی ویژن نیٹ ورک (انگریزی: Pakistan Television Network) "PTV" پاکستان دا اک سرکاری ٹی وی نیٹ ورک اے۔
باقاعدہ اسٹیشن
اوہناں دناں چ پی ٹی وی، ریڈیو پاکستان دے احاطے چ اک چھوٹے جیہے کمرے چ سی۔ ایس اسٹیشن دا افتتاح اوس ویلے دے صدر ایوب نے کیتا سی تے پہلی انائونسمنٹ طارق عزیز نے کیتی۔ پاکستان ٹیلی ویژن دے پہلے کیمرا مین انیس احمد نیں تے پہلا گانا طفیل نیازی نے گایا- ایس گانے دی موسیقی امیر حیدری نے ترتیب دتی سی۔ 1972 چ ریڈیو پاکستان دی عمارت دے نال ای پی ٹی وی دی الگ عمارت بن گئی جیہدا افتتاح 1972 چ اوس ویلے دے وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو نے کیتا۔ وقت دے نال نال ٹیلی ویژن چ مسلسل ترقی ہُندی رہی۔
بریر بن خضیر ہمدانی
اصل تے نصب
آپ دے قبیلے دا ناں مِشرَق سی ، جہڑا یمن دے قبیلة هَمْدانِ دی شاخ سی ؛ آپ خاندان بنی مشرق از قبیله هَمْدانِ تے ساکن کوفہ سن.
خالدہ ریاست
ٹیلی فِلماں
گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:پاکستانی لوک
پانڈئے بادشاہت اُتے ملک کافور دا حملہ
پس منظر
سنہ ۱۳۱۰ء تک سلطان علاء الدین خلجی نے جنوبی ہندوستان دے خطہ دکن دے کاکتی تے یادو حکمراناں نوں اپنا باج گزار بنا لیا سی۔ کاکتیاں دے خلاف سنہ ۱۳۱۰ء وچ محاصرہ ورنگل دے دوران وچ علائی سالار ملک کافور نوں اطلاع ملی کہ یادو تے کاکتی بادشاہتاں دا جنوبی علاقہ انتہائی متمول تے باثروت اے۔ چنانچہ جدوں ایہ لشکر ورنگل فتح کرکے دلی واپس پہنچیا تے ملک کافور نے مذکورہ اطلاع سلطان دے گوش گزار کیتی تے نال ہی ہندوستان دے انتہائی جنوبی خطےآں دی مہم دی قیادت دی اجازت وی چاہی۔
لیمب کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
غیبت کبری
غیبت کبرا دا آغاز تے اختتام
غیبت کبرا دا آغاز غیبت صغرا دے اختتام تے آپؑ دے آخری نائب خاص علی بن محمد سَمری دی وفات تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ اکثر شیعہ منابع دے مطابق علی بن محمد سمری پندرہ شعبان سنہ 329ھ نو‏‏ں وفاندی پائی اے ؛ لیکن شیخ صدوق تے فضل بن حسن طبرسی انہاں دی وفات نو‏‏ں سنہ 328ھ قرار دیندے نيں۔
میرانڈہ ہاوس، دہلی
تریخ
میرانڈہ ہاوس نو‏‏ں اس دے پہلے وائس چانسلر سر مورس گوویر نے 1948ء وچ قائم کیتا سی ۔ اس دا سنگ بنیاد والٹر سائکس جورج نے ايس‏ے سال 7 مارچ نو‏‏ں رکھیا سی ۔ میرانڈہ ہاوس یونیورسٹی کیمپس وچ ہی سرخ انیٹاں تو‏ں بنا ا‏‏ے۔ میرانڈہ ہاوس وچ تعلیم دا آغاز جولائ‏ی 1948ء وچ 33 طلبہ دے نال ہويا سی ۔ 1997-98ء وچ اس وچ طلبہ د‏‏ی تعداد 2090 ہوئے گئی سی۔ ابتد وچ اکیڈمک اسٹاف د‏‏ی تعداد کل 6 سی جو بعد مین ودھ ک‏ے 120 ہوئے گئی۔ 1948ء وچ ہاسٹل وچ کل 43 نشسدیاں سن جنہاں وچ 7 طلبہ دا داخلہ دہلی یونیورسٹی وچ ہوئے گیا سی ۔ فی االحال وچ میرانڈہ ہاوس دے ہاسٹل وچ 250 نشستاں نيں۔
پاکستانی لوک
پاکستان وچ مذہبی آبادیات
کانگریس دارالکتب، پیو ریسرچ سینٹر، سی آئی اے، کتاب حقائق عالم، یونیورسٹی آکسفورڈ، یونیورسٹی پنسلوانیا تے ہور د‏‏ی جمع کيتی گئی معلومات دے مطابق ملک وچ مختلف عقائد دا فیصد تخمینہ مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔
ہندو مت - تقریباً 1.6 فیصد
ضلع فوکوئی
فوکوئی جپان دا اک ضلع (prefecture) اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان دے ضلعے