cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آسٹریا
مذہب
20ویں صدی دے انت تے آسٹریا دی 74٪ لوک رومن کیتھولک سن تے 5٪ لوکاں نیں اپنے آپ نوں پروٹسٹنٹ گنوایا۔ آسٹریا دے سعائیاں نوں اپنی آمدنی دا 1٪ گرجے نوں لازمی دینا پیندا اے۔ 12٪ لوکاں نیں کیا جے اوہ کسے مذہب نوں نیں مندے۔ آسٹریا چ 340000 دے نیڑے لوک مسلمان نیں۔ 180000 دے نیڑے آرتھوڈکس نیں۔ چوکھے سارے یہودی دوسری وڈی لڑائی چ دیس توں نس گۓ تے ہزاراں نوں ہولوکاسٹ چ مار دتا گیا۔ 1983 چ بدھ مت نوں وی اک مت لي منیا گیا۔ 1912 چ اسلام نون وی سرکاری طور تے اک مذہب منیا گیا جدوں 1908 چ بوسنیا ہرزیگوینیا تے آسٹریا نے مل ماریا۔ دوجی وڈی لڑائی دے مگرون سختی نال سیکولرزم نوں چلیا گیا تے کسی مذہب نوں کوئی خاص رعایت نیں دتی گئی۔
فوج
آسٹریا دے ہر جنے نوں جدوں اوہ 18 وریاں دا ہوندا اے تے اونوں کج معینیان دی لزمی فوجی سکھلائی کرنی پیندی اے۔ اسٹریا دی فوج چ 45000 فوجی نیں۔
بولی
جرمنی آسٹریا د‏‏ی سرکاری بولی اے تے 88.6 فیصد افراد جرمنی بولدے نيں۔ ترکی زبان 2.3 فیصد، سربین 2.2، کروشین 1.6 فیصد، ہنگری 0.5 فیصد، بوسنین 0.4 فیصد جدو‏ں کہ سلوانین بولی نو‏‏ں 0.3 فیصد افراد بولدے نيں۔ جرمن اسٹریا دی سرکاری بولی اے تے اے 88٪ توں ود لوکاں دی بولی اے۔ ایس دے مکروں ترک آندی اے۔
تعلیم
3 تو‏ں 6 سال دے بچےآں دے لئی زیادہ تر ریاستاں وچ مفت کنڈرگارٹن موجود ہُندے نيں جو لازمی تاں نئيں لیکن بہت اہ‏م سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔ ہر کلاس وچ زیادہ تو‏ں زیادہ 30 طلبہ و طالبات ہُندے نيں۔ ہر جماعت د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی اک مدرس تے اک مددگار ہُندے نيں۔ عام طور اُتے صبح 8 بجے تو‏ں دوپہر 12 بجے تک ایہ دیکھ بھال مفت تے اس دے بعد اضافی دیکھ بھال دے لئی رقم ادا کرنی ہُندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1955ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:آزاد خیال جمہوریتاں گٹھ:آزادانہ تجارت دے خطے گٹھ:اتحاد بحیرہ روم دے رکن ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:الپائنی ملک گٹھ:جرمن بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:زمین بند ملک گٹھ:سرب کروشیائی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:مجلس یورپ دے رکن ملک گٹھ:مغربی یورپ گٹھ:مغربی یورپی ملک گٹھ:وسطی یورپ گٹھ:وسطی یورپی ملک گٹھ:وفاقی آئینی جمہوریتاں گٹھ:وفاقی ملک گٹھ:یورپی اتحاد دے رکن ملک گٹھ:یورپی ملک
چک 296 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
میری کلب والا جادھڡ
مڈھلا جیون
میری دا جم 1909 وچ اٹاکمنڈ وچ اس ویلے مدراس پریزیڈینسی وچ رستم پٹیل اتے آلمائی کول ہویا سی، جو مدراس شہر دے 300-مضبوط پارسی بھائیچارے دے میمبر سی۔ اس نے مدراس وچ سکولی پڑھائی کیتی اتے 18 سال دی عمر وچ نوگی کلبوالا نال ویاہ کروایا۔ 1930 وچ اوہناں کول اک پتر، خسرو، نے جم لیا۔ 1935 وچ اک بیماری کارن نوجی کلبوالا دی موت ہو گئی۔ اس توں بعد اس نے اپنے آپ نوں سماجی کم لئی وقف کر دتا۔ بعد وچ اس نے اک بھارتی فوجی افسر میجر چندرکانت کے جادھو نال دوبارہ ویاہ کروایا جو سماجی کارجاں دے اسے کھیتر وچ کم کر رہا سی۔
باہری لنک
گٹھ:پارسی لوک گٹھ:موت 1975 گٹھ:بھارتی خواتین سماجی ورکر گٹھ:جم 1909 گٹھ:سیاست وچ بھارتی عورتاں
ضلع سنگیریئی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
ساتراپی
بھارت وچّ کشترپی راج نظام
ہندوستان وچّ سکاں دے جو راج قایم ہوئے اوہناں وچّ وی کشترپیئے راج نظام سی ۔ بھارتی کشترپوں دے تنّ پرمکھ خاندان اتے اک راجٹبر سی -
( س ) اندرورمنّ دا خاندان - اس خاندان وچّ اندرورمنّ ، اسدے پتّ اسپورمنّ اتے اسپورمنّ دے بھتیجے سس آؤندے ہے ۔ اسپورمنّ نے ائس دوسرا اتے گدوپھر دوناں دے راجتو کال وچّ کشترپ دا کارج کیتا اتے سس نے گدوپھر اتے اسدے وارث پیکورج دے راجکال وچّ کشترپ دا کارج کیتا ۔
وحید قریشی
حالات زندگی
ڈاکٹر وحید قریشی 14 فروری، 1925ء نو‏‏ں میانوالی، برطانوی ہندوستان موجودہ پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا پیدائشی ناں عبد الوحید سی۔ انہاں نے ساہیوال، گوجرانوالہ تے لاہور دے مختلف تعلیمی ادارےآں وچ تعلیم حاصل کيتی۔ فارسی تے تریخ وچ ایم اے د‏‏ی ڈگریاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کلاسیکی فارسی نثر وچ پی ایچ ڈی تے میر حسن تے انہاں د‏‏ی شاعری دے عنوان تو‏ں مقالہ لکھ ک‏ے ڈی لٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
لکھتاں
ڈاکٹر وحید قریشی نے تحقیق، تنقید، اقبالیات، لسانیات تے شاعری وچ لکھتاں یادگار چھڈن۔ انہاں دیاں لکھتاں د‏‏ی لسٹ مندرجہ ذیل اے: انشائی ادب 1965ء کے بہترین مقالے پنجاب میں اُردو (مرتب) قرآن حکیم کی روشنی مین تعلیم تعلیم کے بنیادی مباحث اقبال اور نظریہ وطنیت اساسیات ِ اقبال نقد ِجاں (شاعری) مطالعہ حالی میر حسن اور ان کا زمانہ کلاسیکی اَدب کا تحقیقی مطالعہ تنقیدی مطالعے جدیدیت کی تلاش میں افسانوی اَدب شبلی کی حیات ِ معاشقہ اُردو کا بہترین انشائی ادب یارنامہ افسانوی ادب ادب پارے باغ و بہار:ایک تجزیہ نذر ِ غالب اُردو نثر کے میلانات منتخب مقالات:اقبال ریویو مطالعہ ادبیات فارسی پاکستانی قومیت کی تشکیلِ نو الواح (شاعری) ڈھلتی عمر کے نوحے (شاعری) اردو ادب کا ارتقا:ایک جائزه مقدمہ شعر و شاعری (مرتب) پاکستان کی نظریاتی بنیادیں قائد اعظم اور تحریک ِ پاکستان دیوان ِ سودا (مرتب) انتخاب دیوان سودا مثنوی سحرالبیان دیوان آتش: تجزیہ اور تنقید مثنویات میر حسن دیوان جہاندار مقالاتِ تحقیق نامۂ عشق ارمغانِ ایران ارمغانِ لاہور عمل صالح صحیفہ غالب توضیحی کتابیاِ ابلاغیات علامہ اقبال کی تاریخِ ولادت (ایک مطالعہ) دربارِ ملی ثواقب المناقب قواعد و انشا
چک 300 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
صوفیہ دلیپ سنگھ
مڈھلا جیون
صوفیا دلیپ سنگھ دا جم ۸ اگست ۱۸۷۶ نوں بیلگراویا وکھے ہویا سی اتے اوہ سوپھولک وچ رہندی سی۔ اوہ مہاراجہ دلیپ سنگھ (سکھ سامراج دا آخری مہاراجہ) اتے اس دی پہلی بیوی بامبا ملر دی تیجی دھی سی۔ بامبا ٹوڈ مولر اینڈ کمپنی دے جرمن وپاری لوڈوگ ملر اتے اس دی مالکن صوفیا دی دھی سی جو کہ یتھوپیاں جاں ابیسینی مول دی سی۔ مہاراجہ اتے بامبا دے دس بچے سن، جنہاں وچوں چھ ہی جؤندے رہے سن۔  سنگھ نے بھارتی، یورپی اتے افریقی ٹبر نوں بریٹیش کلین پرورش نال جوڑیا۔ اس دے پیؤ نوں ۱۱ سال دی عمر وچ ایسٹ انڈیا کمپنی ولوں اپنا راج چھڈنا پیا اتے لارڈ ڈلہوزی نوں کوہ-اے-نور ہیرا دتا گیا۔   اس نوں برطانیہ ولوں ۱۵ سال دی عمر وچ برٹین لیاندا گیا جتھے مہارانی وکٹوریا نے اس نوں بہت نمرتا اتے ڈھنگ نال رکھیا۔  دلیپ سنگھ دی خوبصورتی اتے نیمت اثر نے مہارانی نوں اپنا پلٹونک پریمی (غیر-لنگی) بنا دتا سی۔ لنڈن وچ، دلیپ سنگھ نے عیسائی دھرم بدل لیا۔ بعد دے جیون وچ، اس نے سکھ دھرم وچ مڑ آؤنا شروع کیتا اتے اس نے بھارت وچ آزادی تحریک نوں متاثر کیتا جدوں اس نوں احساس ہویا کہ اوہ اک وڈا سامراج توں دھوکھا کھا گیا سی۔
1909 وچ اس دے بھرا نے اپنے لئی ساؤتھ نورفوک وچ بلو' نورٹن ہال اتے بھیناں لئی تھیچڈ کاٹیج، نورٹن' وچ اک گھر خریدیا۔ اس سال، صوفیا نے مہاتما گاندھی لئی ویسٹمنسٹر پیلیس ہوٹل وکھے وداعی پارٹی وچ حصہ لیا۔
جون آف آرک
انگریزاں دا ستم
دراصل اس زمانے وچ فرانس دے لوگاں وچ ایہ گل مشہور سی کہ اک بزرگ جنہاں نو‏ں اوہ لوگ "Prophet of Merlin" کہندے سن، آئیاں گے تے فرانس دے لوگاں د‏‏ی مدد کرن گے۔ انہاں حالات وچ لوگاں نے جون نو‏‏ں اوہی بزرگ سمجھ لیا۔ جون، سر رابرٹس دے آدمیاں دے نال ولی عہد نال ملن روانہ ہوئی۔ راستے وچ انہاں دا مقابلہ انگریزاں دے اک دستے تو‏ں وی ہويا، زیادہ تعداد ہونے دے باوجود انگریزاں نے شکست کھادی تے اوہ لوگ اگے ودھدے گئے۔ راستے وچ اک جگہ انہاں لوگاں نو‏‏ں اک جلا ہويا پنڈ ملیا جتھ‏ے اُتے اک چرچ تو‏ں جون نو‏‏ں اک تلوار ملی۔ جون جدو‏ں اوہ تلوار لئی باہر نکلی تاں اوہ ایہ دیکھ دے وڈی حیران ہوئی کہ جتھ‏ے تو‏ں لنگھدی لوگ عقیدت تو‏ں سر جھکا لیندے تے کہندے کہ"Maiden of Lorence" گئی ا‏‏ے۔ دراصل اس تلوار دے متعلق لوگاں وچ مشہور سی کہ اس تو‏ں لڑنے والا انہاں د‏‏ی مدد کريں گا۔ آخر کار اوہ لوگ ولی عہد ڈوفن دے دربار تک پہنچ گئے۔
بحیثیت فوجی
حملے دے دوران وچ اوہ زخمی وی ہوئی۔ اس دے کبھے بازو اُتے تیر لگیا لیکن اس نے ہمت نہ ہاری تے پے در پے حملے کرکے شہر نو‏‏ں انگریزاں تو‏ں چھڑا لیا۔ اس دے بعد جون ولی عہد "ڈوفن" نو‏‏ں "ریمز" لے گئی۔ جتھ‏ے اسنو‏ں شارل ہفتم (Charles VII) دے ناں تو‏ں تاج شاہی پہنایا گیا۔
خانان قازان
قازان خانیت دے لوک
قازان خانات اک کثیر لسانی سیاسی انجمن ا‏‏ے۔ قازان خانیت دا قازان وچ اک وڈا آرمینیائی کیپچک معاشرہ سی جو تاتاریاں، چوواش، مرمیڈز، مقس، ارزیا، آرمینیائی تے باشکیراں اُتے مشتمل سی۔ باشکر خانیت دے کم تابع سن ۔ اس دے باوجود خان نے اپنے آدمیاں نو‏‏ں انہاں دے پاس بھیجیا تے میک اپ جمع کيتا۔
شروع دی تریخ
الغ محمد تے اسدے پتر محمود دے ویلے چ قازاں دیاں فوجاں نے ماسکوی روس تے اسدے ماتحت علاقےآں تے کئی وار حملے کیتے ۔ ماسکو دے بادشاہ وسیلی II ، اپنے چاچا زاداں دے خلاف وڈی جاگیراد جنگ چ ملوث ہو گئیا پر سوزدال دے نیڑے جنگ چ کھا گئیا تے قازان دے خان نوں تاوان دین تے مجبور کیتا گئیا ۔
۱۵۲۱ء چ خانان قازان ماسکو دے غلبے توں نکل گئی تے خانان استرا خان تے قریم یورتی (خانان کریمیا) تے نگوئے اردو نال باہمی امدار دا معاہدہ کیتا ۔ خان محمد گیرائے تےاسدے کریمیائی اتحادیاں نے فیر ماسکوی روس تے حملہ کر دتا تے ۱۵ہزار توں ودھ غلام پھڑ لئے ۔ روسی دستاویزاں چ ۱۶ویں صدی عیسوی دے پہلےادھ دے دوران خانان قازان دے روسی علاقےآں تے ۴۰ حملے (ایہہ زیادہ تر نیجنی نووگورد ، موروم ، ویائتکا ، ولادیمیر ، کاستراما تے گالچ دے علاقےآں تے سن ) درج نیں ۔
مزاحمت
۱۵۵۶ء تک آبادی دا اک حصہ روسی قبضے دے خلاف مزاحمت کردا رہئیا ۔
حوالے
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی سلطنتاں گٹھ:تاتارستان گٹھ:روس گٹھ:خانان گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:تاتاری ریاستاں گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:روس دے علاقے چ قائم سابق مسلم ریاستاں گٹھ:یورپ دے سابق مسلمان دیس گٹھ:یورپ دیاں سابق مسلمان ریاستاں گٹھ:یورپ دیاں سابق مسلم ریاستاں
چن شی ہوانگ
چن شی ہوانگ (260–210 ق م ), personal name Ying Zheng, چن راجٹبر دا راجا سی (دور 246–221  ق م ) جسنے باقی سبھ لڑ رہیاں ریاستاں نوں جت کے 221  ق م  وچّ چین نوں اک کیتا۔ اسنے پہلے حاکماں ولوں ورتیا گیا خطاب نہیں ورتیا سگوں، 220 توں 210 ق م  تکّ چن راجٹبر دے پہلے بادشاہ  طور حکومت کیتی۔
پنجابی چ کنج لکھیۓ؟
فونیٹک کی بورڈ اتھوں لہاؤ
http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/skr/Main_Page
آغا شاہد علی
آغا شاہد علی (فروری 1949- 08 دسمبر 2001) اک شاعر سی۔ اوہنے کشمیر یونیورسٹی، دلی یونیورسٹی توں تلیم لئی۔ پنسلوانیا سٹیٹ یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی انگریزی دی ڈگری لئی۔ یونیورسٹی آف ایریزونا توں ایم ایف اے دی ڈگری لئی۔ او ہندستان تے امریکہ دی نو یونیوسٹیاں وچ پڑھاندا سی۔
یونیورسٹی آف اتاہ امریکہ ہر سال آغا شاہد علی دے نا دا شاعری دا ایوارڈ دیندی اے۔
چک 304 ج ب
چک 304 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع ٹمکر
ضلع ٹمکر پعارت دے صوبے کرناٹک دا اک ضلع اے۔
ضلع گلودینی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
کینیڈا دے صوبے
صوبے
٭ مہانسنگھ بنن توں پہلاں اونٹاریؤ اتے کیبیک کینیڈا دا صوبہ بناؤندے سن۔ ٭ کینیڈا وچّ رلن توں پہلاں بریٹیش کولمبیا، نیو برنزوک، نووا سکوشا اتے پرنس ایڈورڈ ٹاپو وکھو-وکھو بستیاں سن۔ ٭ مانیٹوبا نوں اتر-پچھمی راجکھیتراں دے سمیت ہی بنایا گیا سی۔ ٭ سسکاچوان اتے ایلبرٹا، اتر-پچھمی راجکھیتر دی دھرتی توں بنائے گئے سن۔ ٭ کینیڈا وچّ رلن توں پہلاں نیوفاؤنڈلینڈ برطانوی راشٹرمنڈل دی آزاد ملکیت سی۔ 1809 وچّ برطانوی ودھان نے لابراڈور دا تبادلہ ہیٹھلے کینیڈا توں نیوفاؤنڈلینڈ کر دتا پر لابراڈور دیاں سرحداں دی ستھتی 1927 تکّ تکراری رہی۔ اس صوبے دا ادھکارک ناں 6 دسمبر، 2001 نوں سنویدھانک سودھ تحت نیوفاؤنڈلینڈ توں بدل کے نیوفاؤنڈلینڈ اتے لابراڈور ہو گیا۔ ٭ فریڈرکٹن اتے وکٹوریا نوں چھڈکے ساریاں صوبائی راجدھانیاں جاں آپو-اپنے صوبیاں دے سبھ توں وڈے جں دوجے سبھ توں وڈے شہر ہن۔ فریڈرکٹن نیو برنزوک وچّ تیجا سبھ توں وڈا شہر ہے جدکہ وکٹوریا بریٹیش کولمبیا وچلا دسواں سبھ توں وڈا شہر ہے۔
ضلع نسپورینی
ضلع نسپورینی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ نسپورینی شہر اے ۔
نیوکلیئر زنجیری تعامل
گٹھ:نیوکلیئر اسلحات گٹھ:نیوکلیئر فزکس گٹھ:فزکس
پنجابی
جغرافیائی پھیلاؤ
ایہدیاں بہت ساریاں پڑبولیاں نیں ۔ لیہندی پنجابی، چڑھدے پنجاب تے لہندے پنجاب دیاں پڑبولیاں تے پہاڑی پڑبولیاں نوں ملا کے پنجابی اپنے سر-سائنس کر کے اجوکی ہند یورپی بولیاں دے ٹبر وچوں سبھ توں وکھری بولی جاپدی اے ۔ پنجابی دیاں کئی پڑبولیاں بولیاں نیں پر ماجھی ، دوآبی تے جٹکی نوں مرکزی پڑبولیاں منیا جاندا اے ۔ پنجابی چڑھدے تے لہندے پنجاب دی سرکاری بولی اے تے نیڑلے صوبیاں جویں کہ ہریاݨا، ہماچل پردیش تے دلی وغیرہ وچ وی بولی جاندی اے ۔ پنجابی نوں ہریاݨا تے دلی وچ دوجی تے تیجی بولی دا درجا حاصل اے ۔
بھارت
بھارت وچّ ۳۰ ملین (۳ کروڑ) لوک پنجابی بولی نوں ماں بولی اتے پہلی، دوجی جاں تیسری بولی وجوں بولدے ہن۔ پنجابی بولی بھارتی صوبےآں پنجاب، ہریاݨا تے دلی دی مکھ بولی اے۔ شمالی بھارت وچ امبالا، لدھیاݨا، امبرسر، چندی گڑھ، جلندھر تے دلی پرمکھ شہری علاقے نیں ، جتھے پنجابی بولی جاندی اے ۔
پنجابی تے مہان لوک
گرو نانک جی نے بانی لئی پنجابی بولی نوں چنیا۔ گورو نانک جی توں پہلاں بابا فرید نے وی بانی دی رچنا، ناتھاں، جوگیاں، بلھے شاہ، وارث شاہ، شاہ حسین، قادریار، شاہ محمد، دمودر وغیرہ شاعراں نے اپنی شاعری دا زریعہ پنجابی نوں بنایا۔ پروفیسر پورن سنگھ بھاویں انگریزی دے ودوان سن پر اوہناں نے پنجابی وچّ کھلھی شاعری رچ کے اتہاس سرجیا۔ پنجابی بولی دا دل انا وڈا اے کہ کشان، ہون، ترک، مغل، منگولاں وغیرہ دیاں بولیاں نوں وی پنجابی نے اپنے وچّ جذب کر کے اپنی نویکلی پچھان برقرار رکھی۔ پنجابی لوک گیت ساڈی مکمل پنجابیت دی ترجمانی کردے ہن۔ کتھا کہانیاں، واراں، قصے، جنگ نامے، کویتاواں، ماہیئے، ڈھولے، ٹپے، سٹھنیاں وغیرہ پنجابیت دا انمول خزانہ ہن۔ نانک سنگھ، گردیال سنگھ، سنت سنگھ سیکھوں، کرتار سنگھ دگل، کلونت سنگھ ورک، اجیت کور، دلیپ کور ٹوانا، امرتا پریتم، سرجیت پاتر، شو کمار بٹالوی، ہربھجن سنگھ، ڈاکٹر۔ ستندر سنگھ نور، سکھوندر امرت وغیرہ لکھاری اسے بولی صدقہ قومانتری مشہوری حاصل کر چکے ہن۔ پنجابی سنگیت تاں اج دن دگنی رات چوگنی ترقی کر رہا اے۔ اس نے پوری دنیاں نوں جھومن لا دتا اے۔ گرداس مان، کلدیپ مانک، ہنس راج ہنس، ماسٹر سلیم وغیرہ کسے جاݨ پچھان دے محتاج نہیں ۔ ایہہ پنجابی سنگیت دا عمل ہی اے کہ ایہہ بالیوڈّ وچّ وی پیر جما چکیا اے۔ ہندی فلماں وچّ نرول پنجابی گیت تے کردار عام دیکھݨ سݨݨ نوں ملدے نیں جو پنجابیاں لئی ماݨ دی گل اے ۔
سکیتھی لوک
مول
سکیتھی لوکاں دا تریخ وچ پہلا ذکر 8ویں صدی قبل مسیح دیاں تریخی دستاویزاں وچ ہویا ۔ thumbnail|| ہیلمیٹ
پنجابی
پنجابی بولی دیاں لپیاں
پنجابی بولی نوں لکھن لئی دو لپیاں ہن، جو کہ علاقہ اتے اس دے ذیلی بولی دے نال نال بولن والے دے علاقہ اتے وی انحصار کردا اے۔ بھارت تے ہور دیساں وچ بھارتی مول دے پنجابی اس نوں گورمکھی لپی وچ لکھدے ہن۔ پاکستان (لیہندے پنجاب وچّ) شاہ مکھی لپی دے روپ وچّ لکھیا جاندا اے۔ گورمکھی اتے شاہمکھی پنجابی نوں لکھن دے دو عام ڈھنگ ہن۔ بھارتی اتے پاکستانی پنجابی بولن والے پنجابی بولی نوں بولاں راہیں سمجھ سکدے ہن، پر لپی دے روپ وچ نہیں۔
پنجابی شبد پنڈھار
پنجابی شبد پنڈھار (Punjabi Vocabulary) پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ دے حساب کتاب چ ۱٬۷۰٬۰۰۰ توں اپر اے۔
فاصل کمیت
300px|thumb|بائاں|بحرانی کمیئت دا مظہر پیدا کرنے دے لئی اک [[پلوٹونیئم دا کرہ، جس نو‏‏ں عاکس تعدیلہ (نیوٹرون ریفلیکٹر) تو‏ں غلاف کیتا گیا ا‏‏ے۔]] بحرانی کمیئت (Critical mass) کسی  انشقاقیہ  (fissile) دی اوہ مقدار ہُندی اے کہ جو اک مرکزی زنجیری تعامل نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی درکار ہُندی ا‏‏ے۔ کسی وی قابل انشقاق مادے دی بحرانی کیمت، اوہدی مرکزی خصوصیات (مثلا؛ مرکزی انشقاق عرضی تراشہ وغیرہ)، اوہدی طبیعی خصوصیات (مثلا؛ کثافت) تے اوہدی شکل تے افزودگی (enrichment) اُتے منحصر ہُندی ا‏‏ے۔ کسی انشقاقیہ (fissile) نو‏‏ں جے اک  تعدیلہ عاکس  (neutron reflector) تو‏ں غلاف کر دتا جائے تو اوہدی درکار بحرانی کمیئت نو‏‏ں کم کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس موضوع اُتے مــزید تفصیل دے لئی اس دا صفحہ مخصوص اے  تعدیلہ تابکاری ۔
ضلع ہالفیٹی
ضلع ہالفیٹی ترکی دے صوبہ شانلی عرفا دا اک ضلع اے۔
معلومات
معلومات یا جاݨکاری کِسے بندے دا پڑھائی یا کم کر کے کِسے شے بارے جانݨا اے ۔
پنجاݪی
‘پنجالی ہݪ ’ کھیتی باڑی دا اکّ سند ہندا سی۔ ایہہ لکڑ دی بنی ہندی سی۔ کھیتی وچ بلداں اتے اوٹھاں نال زمین واہن لئی ہل جوڑیا جاندا سی اتے پشو پچھے ہل جوڑن واسطے پنجالی توں کم لیا جاندا سی۔ پنجالی بلداں دی دھون اتے اتے اوٹھ دی پوچھ ہیٹھاں پائی جاندی سی۔بلداں اتے اوٹھ دی پنجالی وکھ-وکھ سائز دی ہندی اے۔
حوالے
گٹھ:کھیتی دے سند گٹھ:زرعی آلات
پنجیری
بنانا
گٹھ:کھان پین گٹھ:پنجابی رہتل
تُک
گٹھ:فلاسفی
فرانک زاپا
بارلے جوڑ
گٹھ:موسیقی گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
روح
روح کسے بندے، جانور یا ہور جیوندی شے دے وجود دی اوہ نہ دکھن والی طاقت اے جیہڑی جسم نوں حیاتی بخشدی اے۔ روح تے جسم دے تعلق دا ناں زندگی اے۔ روح نوں آتما تے نفس وی آکھیا جاندا اے تے انگریزی وچ Spirit تے Soul آکھیا جاندا اے۔
ضلع سیووارک
ضلع سیووارک ترکی دے صوبہ شانلی عرفا دا اک ضلع اے۔
شیخ سعدی
مڈھلا جیون
شیخ سعدی دا جنم سنّ اندازاً 1184  وچّ شیراز نگر دے کول اک پنڈ وچّ ہویا سی ۔ اوہناں دے  پیؤ دا نام عبداللہ اتے دادا دا نام شرف الدین سی۔ اوہناں دے پیؤ دی موت ہو گئی سی جدوں اجے اوہ اک بچہ سی۔ اوہناں نے غریبی اتے کٹھنائی دا تجربہ جوانی وچّ ہی ہنڈھایا۔ چھوٹی عمر وچّ بہتر سکھیا نوں اگے ودھاؤن لئی اپنے جدی شہر نوں چھڈّ کے بغداد لئی روانہ ہو گئے۔ اچے پدھر دی پڑھائی کرن لئی اوہ گیان دےمدرسہ نظامیہ  (1195 - 1226) وچّ داخل ہو گئے، جتھے اوہناں نے اسلامی وگیان، قانون، پرشاسن، اتہاس، عربی ساہت، اتے اسلامی دھرمشاستر وچّ اتم تعلیم حاصل کیتی۔
سعدی دی سبھ مشہور کہاوت
جد (دشمن) ہر حیلے توں (تہاڈا) ہتھ وڈھّ دیوے (یعنی کوئی حیلہ کرن دے قابیل نہ چھڈے)، تاں تلوار نوں ہتھ پاؤنا جائز ہے۔ یاد رہے کہ جفرنامے دا نسخہ گم ہو جان پچھوں بابو جگن ناتھ نے اپنی یادداشت توں نواں نسخہ تیار کیتا سی۔ ممکن ہے کہ ترجمیاں درمیان ایہدے کجھ مصرعیاں وچّ تبدیلیاں آ گئیاں ہون جاں موجودہ جفرنامے دا نسخہ مکمل نہ ہووے۔
ضلع سوروچ
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 305 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
لاہور لائینز
باہرلے جوڑ
گٹھ:2004ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب گٹھ:پاکستان سپر لیگ گٹھ:پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ 2004ء دیاں تاسیساں گٹھ:فیصل بینک ٹی/20 کپ د‏‏ی ٹیماں گٹھ:لاہور وچ کرکٹ
ضلع کساراگوڑ
ضلع کساراگوڑ پعارت دے صوبے کیرالہ دا اک ضلع اے۔
دهستان گوراب زرمیخ
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان صومعہ سرا چ اے ۔
بریڈا
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
سردار ولبھ بھائی نیشنل انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، سورت
تریخ
تربیت یافتہ معیاری ٹیکنیکل افرادی قوت د‏‏ی ودھدی ہوئی طلب نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ، حکومت ہند نے 1959 تے 1965 دے درمیان چودہ ریجنل انجینئرنگ کالجز (آر ای سی) قائم کیتے ، جو ہن سورت ، الہ آباد ، بھوپال ، کالیکٹ ، درگا پور ، کوروکشیترا ، جمشید پور وچ این آئی ٹی دے ناں تو‏ں مشہور ني‏‏‏‏ں۔ جنہاں دے کیمپس جے پور ، ناگپور ، راؤرکیلا ، سریوادا ، سورتھکل ، ترچراپللی ، تے وارنگل مین نيں.
انتظامیہ
thumb|250x250پکسل| انتظامی عمارت SVNIT سورت NIT سورت دفتر سابق وزیٹر ، بھارت دے صدر تے این آئی ٹی کونسل NIT تنظیمی ڈھانچے د‏‏ی سربراہ اے ،کی طرف تو‏ں کنٹرول کیتا جاندا اے. این آئی ٹی کونسل دے تحت این آئی ٹی سورت دا بورڈ آف گورنرز اے جو 12 ممبران اُتے مشتمل اے جس وچ ریاست گجرات ، ایم ایچ آر ڈی کے نمائندےآں دے علاوہ این آئی ٹی کونسل تے انسٹی ٹیوٹ دے سینیٹ کے ذریعہ مقرر کردہ ہور ممبران وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ ڈائریکٹر بورڈ آف گورنرز دے تحت کم کردا اے ، تے اوہ اسکول دا چیف تعلیمی تے ایگزیکٹو آفیسر ا‏‏ے۔ ڈائریکٹر دے تحت تے ڈپٹی ڈائریکٹر ڈین ، محکمےآں دے سربراہ ، رجسٹرار تے چیف ہاسٹل وارڈن ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
کیمپس
کیمپس شہر سورت وچ اچھ ناتھ وچ  سورت ریلوے اسٹیشن تو‏ں 10کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ بساں تے رکشہ سمیت پبلک ٹرانسپورٹ کیمپس نو‏‏ں ریلوے اسٹیشن تو‏ں مربوط کردی ا‏‏ے۔ مرکزی دروازہ کیمپس دے شمالی سرے اُتے واقع اے ، اس دا گیٹ سورت ڈوماس روڈ اُتے   سورت ریلوے اسٹیشن تو‏ں 13کلومیٹر اُتے ا‏‏ے۔ کیمپس سورت دے مختلف تفریحی مرکزاں دے بہت نیڑے اے ، ایہ صبح تے شام دے وقت کیمپس وچ مستقل طور اُتے آنے والے جوگراں تے واکراں دے لئی وی اک بہت پسندیدہ مقام ا‏‏ے۔
طلباء دے رہائشی ہالز
ہر ہاسٹل د‏‏ی اپنی گندگی ، ٹی وی روم ، اسپورٹس روم تے کمپیوٹر د‏‏ی سہولت ہُندی ا‏‏ے۔ thumb| سوامی ویویکانند بھون
داخلہ تے تعلیم
NIT سورت د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان ریزرویشن پالیسی درج ذیل اے بھارت د‏‏ی سپریم کورٹ ، جس دے ذریعے نشستاں وچو‏ں 27 فی صد ہور پسماندہ طبقات (او بی سی) دے لئی 15 فیصد شیڈولڈ کاسٹس (ایسسی) دے لئی، تے 7.5٪ شیڈولڈ ٹرائبز (جنجاتیاں) دے لئی مخصوص نيں. انسٹی ٹیوٹ غیر ملکی شہریاں نو‏‏ں حکومت ہند ، تے غیر مقیم ہندوستانیاں دے ذریعہ دتے گئے اک آزاد اسکیم دے ذریعہ بیرون ملک طلباء دے لئی براہ راست داخلہ (DASA) دے ذریعہ قبول کردا ا‏‏ے۔
جواک
thumb|جواک جمن تے بالغ ہون دے وشکارلے ویلے دے انسان نوں جواک کیندے نیں۔
ضلع کوٹایام
گٹھ:کیرالہ دے ضلعے
ویاہ
ویاہ لوکاں دے وشکار اک سماجی یا قنونی جوڑ دا ناں اے جیدے نال رشتے داری تے ساک بندے نیں۔
معاہدہ غرناطہ (1491)
یہ معاہدہ کاپیٹولیشن آف گراناڈا کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، اس معاہدے نے اک مختصر جنگ بندی د‏‏ی جس دے بعد ، جنوری 1492 وچ غرناطہ د‏‏ی مور امارات (جو پنج صدی پہلے قائم ہوئی) دا اقتدار اسپین دے کیتھولک بادشاہاں دے ہتھو‏ں وچ آ گیا۔ اس معاہدے وچ موراں دے حقوق دے اک سیٹ د‏‏ی ضمانت دتی گئی سی ، بشمول مذہبی رواداری تے انہاں دے ہتھیان سُٹن تے اس د‏ی صعوبت دے عوض منصفانہ سلوک د‏‏ی بھی۔
پلوی شاردا
کیریئر
2011 اتے 2012 وچ، شاردا تعمیری سنگیت دی مکھ اداکارہ سی، تاج ایکسپریس دی ڈریکٹر شروتی مرچینٹ ولوں اتے ویبھوی مرچینٹ ولوں کوریؤگراف کیتا گیا سی۔
خانان قاسم
خانیتِ قاسم (تاتار: قاسم خانليغى)، مسہر دا گھر اک تاتار خانیت اے جو موجودہ روس دے علاقے ریازان وچ ۱۴۵۴ء تو‏ں ۱۶۸۱ء تک واقع ا‏‏ے۔ تریخ دے ابتدائی مراحل وچ قازان خانیت اک بفر ریاست دے طور اُتے تعمیر کيتا گیا سی جو اپنے مفادات د‏‏ی دیکھ بھال کردی سی تے فیر ماسکو د‏‏ی پرنسپلٹی د‏‏ی اک وسل ریاست بن گئی۔
لوک
زیادہ تاتاری لوک قاسم خانات دے علاقے وچ رہندے سن لیکن روسی رہندے سن جنہاں وچو‏ں اکثر تاتاری جھگڑےآں دے ذریعے علاقے وچ منتقل ہو گئے سن ۔ اہ‏م قوماں مورڈنٹ تے "کالی مکھیاں" میشر اوہ اہ‏م پرتاں سی جو ٹیکس ادا کردیاں نيں۔
ضلع مالاپورم
ضلع مالاپورم پعارت دے صوبے کیرالہ دا اک ضلع اے۔
چک 312 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع گیووے
ضلع گیووے ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع ہیندک
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 313 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
سربیا بادشاہت (1718–39)
سربیا د‏‏ی بادشاہی ( Краљевина Србија / کرالجیوینا سربیجا ، Königreich Serbien ، Regnum Serviae ) 1718 تو‏ں 1739 تک ہیبسبرگ بادشاہت دا اک صوبہ ( کراؤن لینڈ ) سی ۔ ایہ دریائے ساوا تے ڈینوب دے جنوب تو‏ں وابستہ علاقےآں وچ قائم ہوئی سی ، جو سمیڈریو (یا "بلغراد پاشالیک") دے سنجک تو‏ں مطابقت رکھدی اے ، جسنو‏ں حبسبرگ نے سلطنت عثمانیہ تو‏ں 1717 وچ فتح کیتا سی۔ اسنو‏ں ختم کر دتا گیا تے 1739 وچ سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں لُٹیا دتا گیا۔
سرکار
سربیا د‏‏ی مشترکہ طور اُتے اولیک وار کونسل تے کورٹ چیمبر د‏‏ی نگرانی کيتی گئی سی ، تے اسنو‏ں مقامی فوجی - اُچی انتظامیہ دے ماتحت کیتا گیا سی۔
بعد وچ
thumb|238x238px| ہیبس بادشاہت د‏‏ی نمو 1718–39 وچ سربیا ظاہر کردی ا‏‏ے۔ اگرچہ موجودہ سربیا دے اس حصے اُتے ہبسبرگ انتظامیہ قلیل المدتی سی ، لیکن ہبس برگ دے ذریعہ وکھ وکھ سیاسی وجود دے بارے وچ شعور چھڈ دتا گیا ، چنانچہ مقامی باشندےآں نے فیر کدی وی عثمانی انتظامیہ نو‏‏ں مکمل طور اُتے قبول نئيں کیتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1788 وچ کوا د‏‏ی سرحدی بغاوت ہوئی تے 1804 وچ پہلی سربیا بغاوت ، جس نے موجودہ سربیا دے اس حصے اُتے براہ راست عثمانی حکمرانی دا خاتمہ کیتا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
شان شاہد
ٹیلی ویژن
شان نے جیو ٹیلی ویژن نیٹ ورک وچ شمولیت اختیار کيتی تے جیو نیوز اُتے جیو شان تو‏ں نامی مارننگ شو د‏‏ی میزبانی د‏‏ی ۔ لیکن انہاں نے جلد ہی اپنی فلم وار د‏‏ی ترقی اُتے توجہ مرکوز کرنے دے لئی شو چھڈ دتا ۔
چھل البٹراس
چھل البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
دوردریخت
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
ضلع پودوناوسکی
سربیا دے ضلعےآں دا صدرمقام اس ضلع چ واقع سبتوں وڈا شہر ہندا اے ۔
ستارا ماہ خاصہ محل
محل ستارا ماہ خاصہ ( Sitorai Mohi Хоssа Saroyi ستورائی ماوہی خوصہ سروئی - ستارا ماہ خاصہ سرائے)) ، امیر بخارا د‏‏ی اک مضافات‏ی رہائشی ، جو 19واں صدی دے آخر 20واں صدی دے اوائل وچ تعمیر ہوئی ۔ فی الحال ، اس وچ فنون تے دستکاری دا میوزیم موجود ا‏‏ے۔
محل د‏‏ی تریخ
محل د‏‏ی پہلی عمارتاں (اج تک محفوظ نئيں رہیاں) اٹھارہويں صدی وچ تعمیر ہوئیاں سن ، تے فیر انیہويں صدی دے دوسرے نصف وچ امیر سید عبدالاحد خان دے دور حکومت وچ ۔
چندرشیکھر وینکٹ رامن
چندرشیکھر وینکٹ رمن (سی۔وی رمن ) اک بھارتی طبیعات دان سی جسدا کم بھارت وچ سائنس دے ترقی لئی بڑا بااثر رہا۔ ‘وگیان’ دے کھیتر دا ہیرا چندر شیکھروینکٹ رمن سبھ توں پہلاں چمکدا دکھائی دندا اے۔
ویاہ
سری کرشنا سامی آر مدراس وچ سمندری چنگی دے محکمے وچ افسر سن۔ ہ پروار کافی دھناڈھ سی۔ نھا دی سبیوی سری متی رکمنی امیل نے رمن نوں دیکھیا، تاں نسچا کر لیا کہ اوہ اپنی سپتری تریلوکا دا ویاہ اسدے نال کرنگے۔ پر دوہاں پریواراں دی جات کّ نہیں سی۔ دوجے رمن دھنی وی نہیں سن۔ پر سبھ توں وڈی اؤنکڈ جات والی سی۔ سری آر وی بہتے س دے حق وچ نہیں سن۔ پر اوہناں دی سبیوی دا عزم اٹلّ سی تے اوہ ورودھتا ہندیاں ہویاں وی انت ہ ویاہ ہو گیا۔ س پرکار کماری تریلوکا سندری، رمن دی سبیوی بن گی۔
ضلع کینارجا
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کالے پیرانوالا البٹراس
کالے پیرانوالا البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
چک 336 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
نیٹ فلیکس
نیٹفلیکس، انک۔ اک امریکی میڈیا-سیوا حاصل کردا اے، جو کہ کیلیفورنیا دے سکاٹس گھاٹی وچ ریڈ ہیسٹنگز اتے مارک رینڈولف ولوں قائم کیتی گئی اتے اسدا مکھ دفتر لوس گیٹس،کیلیفورنیا وکھے اے،۔ کمپنی دا مڈھلا کاروبار اسدی گاہکی-مشتمل سٹریمنگ او۔ٹی۔ٹی۔ سیوا اے جو فلماں اتے ٹیلیوژن پروگراماں دے لائبریری دی آنلائین سٹریمنگ دی پیش کش کردی اے، جنہاں وچ اس ولوں تیار مصنوعات شامل ہن۔ اکتوبر 2018 دے تک، نیٹفلکس دے دنیا بھر وچ کل 137 ملیان گراہک ہن، جس وچ 58.46 ملیان  امریکہ  دے شامل ہن۔ ایہہ چین، شام، شمالی کوریا اتے کرممیا نوں چھڈّ دے دنیا بھر وچ مہیا اے۔ کمپنی دے نیدرلینڈز، برازیل، بھارت، جاپان اتے دکھنی کوریا وکھے وی دفتر ہن۔
نیوکلیئر اسلحہ
مرکزی اسلحہ دی اقسام
طرحبند مرکزی اسلحہ (Nuclear weapon design) مرکزی اسلحہ دی دو بنیادی اقسام نيں 250px|thumb|بائاں|دو بنیادی انشقاقی اسلحے دے طرحبند یا ڈیزائن۔
گوگل پلے
ایپلیکیشن گوگل پلے ولوں مفت جاں مفت مہیا ہن۔ اوہ سدھے کسے Android ڈوائیس اتے پلے سٹور موبائیل ایپ ولوں جاں گوگل پلے ویبسائیٹ توں ڈوائیس تے ڈپلوچ کیتے جا سکدے ہن۔ کسے ڈوائیس دی ہارڈویئر اہلیتاں دا استحصال کرن والے ایپلیکیشناں نوں خاص ہارڈویئر کمپونینٹس جویں کہ موشن سیسر (موشن-آشرت گیماں لئی) جاں پھرنٹ-پھیسنگ کیمرہ (اؤنلائین ویڈیو دور کرن لئی) والے ڈوائیساں دے صارفاں  نوں نشانہ بنایا جا سکدا اے۔ گوگل پلے سٹور وچ 2016 وچ 82 بلیئن توں ودھ ایپیئینڈ ڈاؤنلوڈ ہوئے اتے 2017 وچ شائع 3.5 ملیان ایپس اتے پہنچ گیا۔ ایہہ سرکھیا نال جڑے کئی مدعیاں دا موضوع رہا اے، جس وچ خراب سافٹویئر نوں پروانگی دتی گئی اے اتے سٹور اتے اپلوڈ کیتا گیا اے اتے صارفاں ولوں ڈاؤنلوڈ کیتا گیا اے۔
ہرسرن سنگھ
ہرسرن سنگھ (10 فروری 1928 – 8 ستمبر 1994) دوجی پیڑھی دا اک پنجابی ناٹک کار سی۔ اس دے بہت سارے ناٹک اتے اکانگی ہندی، اردو اتے گجراتی بولیاں وچ ترجمہ ہوئے۔ اس دا ناٹک 'پھل کملا گیا' آل انڈیا ریڈیو ولو ساریاں بولیاں وچ براڈکاسٹ ہویا ۔ اس دے ناٹک 'ہیر رانجھا' نوں گرو نانک دیوَ یونیورسٹی امرتسر ولو انعام حاصل ہویا ۔ 'انبھج' ناٹک نوں آل انڈیا ریڈیو ولو انعام حاصل ہویا۔
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ
جغرافیہ
ساحل سمندر اُتے طویل ساحل، کھاڑیاں، سرخ ریتلی چوٹیاں، کھارے پانی د‏‏ی دلدلاں تے بہت ساری خلیجاں تے بندرگانيں نيں۔ ساحلاں، کھاڑیاں تے چونے د‏‏ی چٹاناں بھربھری نيں تے ایتھ‏ے فولاد د‏‏ی کثرت اے جو کھلے ماحول وچ فوراً زنگ آلود ہو جاندا ا‏‏ے۔ جغرافیائی اعتبار تو‏ں بیسن ہیڈ وچ موجود سفید ریت د‏‏ی خصوصیات صوبے بھر وچ بے مثال نيں۔ جدو‏ں انہاں اُتے چلا جائے تاں ایہ اک دوسرے تو‏ں رگڑ کھا کے عجیب سی آواز پیدا کردے نيں۔ انہاں نو‏ں عرف عام وچ گنگناندی ہوئی ریت کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شمالی ساحل اُتے بیرئر جزیرے اُتے وڈی پہاڑیاں پائی جاندیاں نيں۔ گرین وچ وچ موجود ریت د‏‏ی پہاڑیاں بہت اہمیت رکھدیاں نيں۔ ایہ متحرک ریت دا علاقہ بے شمار پرنداں تے نایاب نسل دے پودےآں دا مسکن اے تے ایتھ‏ے آثار قدیمہ دے حوالے تو‏ں وی کافی کچھ موجود ا‏‏ے۔
تاریخ
1775 وچ پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ امریک‏‏ا تو‏ں باہر امریکی مسلح جارحیت دا شکار ہونے والی پہلی زمین بنی۔ امریک‏‏ا خانہ جنگی دے دوران وفادارےآں نو‏‏ں امریک‏‏ا تو‏ں اس جزیرے وچ بلوانے دیاں کوششاں زیادہ بار آور نہ ہوئیاں۔ والٹر پیٹرسن دے بھائی جان پیٹرن خود اپنی وفاداری د‏‏ی وجہ تو‏ں امریک‏‏ا تو‏ں کڈیا گیا سی تے ہن اوہ ہور افراد نو‏‏ں بلوانا چاہندا سی ۔ زمین دینے دا اختیار اسی دے ہتھ وچ سی ۔
ایڈمنڈ فیننگ وی برطانوی وفادار تے امریک‏‏ا تو‏ں نکالے ہوئے افراد وچ شامل سن، دوسرے گورنر بنے۔ انہاں نے 1806 تک عہدے اُتے کم کیتا۔ انہاں دا دورانیہ والٹر پیٹرسن د‏‏ی نسبت زیادہ کامیاب رہیا۔
زباناں
2006 د‏‏ی مردم شماری وچ جنہاں لوگاں نے اک بولی نو‏‏ں مادری بولی چنا، انہاں د‏‏ی تعداد وچو‏ں انگریزی نو‏‏ں تقریباً چورانوے فیصد افراد، فرانسیسی نو‏‏ں چار فیصد جدو‏ں کہ ولندیزی، جرمن، ہسپانوی، چینی، عربی، ہنگری، میکماق، جاپانی، پولش تے کورین بولنے والے افراد د‏‏ی تعداد اک اک فیصد تو‏ں کم سی۔
معیشت
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ وچ کینیڈا دے صوبائی سیلز تے ریٹیل ٹیکس د‏‏ی شرح بلند ترین اے جو اس وقت دس فیصد ا‏‏ے۔ چند ملبوست، خوراک تے گھر وچ حرارت پیدا کرنے والے تیل دے علاوہ تقریباً ہر چیز اُتے ایہ ٹیکس لاگو ا‏‏ے۔ وفاقی گڈز اینڈ سروسز ٹیکس اُتے وی ایہ ٹیکس لگدا ا‏‏ے۔
ذرائع نقل و حمل
صوبے دا اندرونی نقل و حمل دا نظام اس دے وڈے شہراں تے بندرگاہاں جداں کہ چارلیٹ ٹاؤن، سمر سائیڈ، بورڈن، جارج ٹاؤن تے سوریس نو‏‏ں آپس وچ ریل تو‏ں ملیانے تک محدود اے تے چارلیٹ ٹاؤن تے سمر سائیڈ دے ائیر پورٹ فضائی طور اُتے صوبے نو‏‏ں براعظم شمالی امریک‏‏ا تو‏ں ملاندے نيں۔ کینیڈا ریلوے نے 1989 وچ ریل نو‏‏ں ختم کے دتا تے وفاقی حکومت نے سڑکاں د‏‏ی تعمیر تے دیکھ بھال دا معاہدہ کیتا۔ 1997 تک صوبے نو‏‏ں ہور حصےآں تو‏ں ملیانے دے لئی صرف دو مسافر بردار فیری جہاز چلدے سن ۔ انہاں وچو‏ں اک موسمی تے اک مستقل سی ۔ تیسری اک ہور سروس وی موسم دے مطابق چلدی ا‏‏ے۔
صحت د‏‏ی سہولیات
موجودہ دہائیاں وچ صوبے وچ کم یاب قسم دے کینسراں د‏‏ی شرح وچ غیر معمولی طور اُتے اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ محکمہ صحت دے افسراں، ماحولیات دے کارکناں تے ذمہ داراں نے کیڑے مار ادویات دے آلو د‏‏ی فصل اُتے استعمال نو‏‏ں اس دا ذمہ دار قرار دتا ا‏‏ے۔
چٹسرا البٹراس
چٹسرا البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
دهستان کلیشم
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان رودبار چ اے ۔
ضلع ساپانجا
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
زالا اکؤنٹی
ھنگری دے 20 انتظامی علاقے نیں ، جنہاں چ 19 کاؤنٹیاں تے اک راجگڑھ شہر بوڈا پسٹ اے ۔
میرا جی
مڈھلا جیون
میراجی، جنہاں دا اصل ناں محمد ثناء اللہ سی۔ منشی محمد مہتاب الدین دے ہاں 25 مئی، 1912ء نو‏‏ں لاہور وچ پیدا ہوئے۔ پہلے ”ساحری“ تخلص کردے سن ۔ لیکن اک بنگالی لڑکی ”میرا سین“ دے یک طرفہ عشق وچ گرفتار ہوئے ک‏ے ”میراجی“ تخلص اختیار ک‏ر ليا۔ میراجی د‏‏ی ذات تو‏ں ایداں دے واقعات وابستہ نيں کہ انہاں د‏‏ی ذات عام آدمی دے لئی اک افسانہ بن دے رہ گئی ا‏‏ے۔ اُنہاں دا حلیہ تے انہاں د‏‏ی حرکات و سکنات ایسی سن کہ ایويں معلوم ہُندا سی انہاں نے سلسلہ ملامتیہ وچ بیعت کر لئی ا‏‏ے۔ لمبے لمبے بال ،وڈی وڈی مونچھاں، گلے وچ مالا، شیروانی پھٹی ہوئی، اُتے تھلے بیک وقت تن پتلوناں، اُتے د‏‏ی جدو‏ں میلی ہوئے گئی تاں تھلے د‏‏ی اُتے تے اُتے د‏‏ی تھلے بدل جاندی۔ شیروانی د‏‏ی دونے جیباں وچ بہت کچھ ہُندا۔ کاغذاں تے بیاضاں دا پلندہ بغل وچ دابے وڈی سڑک اُتے پھردا سیاور چلدے ہوئے ہمیشہ ناک د‏‏ی سیدھ وچ دیکھدا سی۔ اوہ اپنے گھر اپنے محلے تے اپنی سوسائٹی دے ماحول نو‏‏ں دیکھ دیکھ ک‏ے کڑدا سی اس نے عہد کر رکھیا سی کہ اوہ اپنے لئی شعر کہ‏ے گا۔ صرف 38 سال د‏‏ی عمر وچ 3 نومبر، 1949ء نو‏‏ں انتقال کرگئے۔ اس مختصر سی عمر وچ میراجی دیاں لکھتاں وچ ”مشرق و مغرب دے نغمے“ ”اس نظم وچ “”مورتاں“”خیمے دے آس پاس“ شامل نيں۔ جدو‏ں کہ میراجی دیاں نظماں، گیت ہی گیت، پابند نظماں تے تن رنگ وی شاعری دے مجموعے نيں۔
شعری تصانیف
6۔ میرا جی کی نظمیں    (مرتب انیس ناگی) مکتبہ جمالیات لاہور 1988ء 7۔ کلیات میرا جی       (مرتب جمیل جالبی)اردو مرکز‘ لندن 1988ء 8۔ باقیات میرا جی      (مرتب شیما مجید) پاکستان بکس اینڈ لٹریری سائونڈز لاہور 1990ء 9۔ گیت مالا ((مختلف شاعر دے گیتاں دا انتخاب جسنو‏ں میرا جی نے مولا‏نا صلاح الدین احمد دے تعاون تو‏ں مرتب کيتا اس کتاب د‏‏ی ضخامت 48صفحات اے )
شہر سبز
16 واں صدی وچ امیر بخارا عبد اللہ خان دوم نے شیبانی حکومت دے خاتمے دے لئی اس شہر نو‏‏ں تہ و بالیا ک‏ے دتا۔ 1870ء وچ روس نے اس شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آثار قدیمہ ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان وچ عالمی ثقافتی ورثہ تھاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ازبکستان
میرا جی
1۔مشرق و مغرب کے نغمے
3۔ روس کا ملک الشعرائ               پشکن
5۔ مغرب کا ایک مشرقی شاعر                  طامس مور
6۔ انگلستان کا ملک الشعراء            جان میفیلڈ
رابرٹ بیڈن پاول
سکاؤٹ لہر دا جم داتا
سکاؤٹ لہر دا جم داتا رابرٹ بیڈن پاول سی۔ اوہناں نے 5 توں 25 سال دے لڑکے-لڑکیاں دے سروپکھی ترقی لئی سکاؤٹنگ تے گائیڈنگ لہر چلائی۔ اس لہر دا مقصد نوجواناں وچ تعمیری سوچ دا ترقی کرکے وکھ-وکھ ساہسی کریاواں راہیں اوہناں دی شخصیت دا ترقی کرنا سی تاں جو اوہ دنیا دے چنگے انسان اتے سوجھ وان شہری بن سکن۔ اس لہر دی بنیاد ایمانداری، آپسی یعقین، اخلاقیات اتے بھراتری مطلب اپر مشتمل اے۔
سکاؤٹ پروگرام چلاؤن
1901 توں لے کے 1910 تک رابرٹ بیڈن پاول انگلینڈ راے۔ اس ویلے دوران اوہناں نے دیش دے نوجواناں نوں سلڑائی دین لئی سکاؤٹ پروگرام چلاؤن بارے سوچیا۔ سکاؤٹ شبد ملٹری دا اے۔ ملٹری وچ سکاؤٹ دا کم دشمن دا بھید حاصل کرنا ہندا اے۔ اس لئی اوہناں نے نوجواناں دے ترقی واسطے شترقی دے سکاؤٹ بناؤن بارے سوچیا۔ میپھکنگ کیڈٹ کور دی کارگزاری توں بعد اوہناں دے دماغ وچ ایہہ وچار بھارو ہو گئے کہ نوجواناں وچ اتھاہ طاقت ہندی اے۔ ایہہ ہر کم کر سکدے ہن جیکر ایہناں نوں صحیح ویلے تے صحیح پروگرام دتا جاوے۔ اوہ نوجواناں وچ اجیاے گن بھرنا چاہندے سن کہ نوجوان دیش دی ترقی واسطے مڈھلی قطار وچ رہن۔ ایہناں نوں اس گل دا علم ہووے کہ اپنی صحتَ دی سنبھال کویں کرنی اے، ڈاکٹر توں کویں دور رہنا اے۔ چھوٹے-چھوٹے چنھاں اتے پدچنھاں توں کویں نتیجے کڈھنے ہن۔ ہمت تے ساہس ورگے گن جذب کرکے دوجیاں دی بھلائی لئی ہر وقت تیار-بر-تیار رہنا اے۔
میرا جی
1۔مشرق و مغرب کے نغمے
20۔ انگلستان کا تین شاعر بہنیں                 (دی برانٹی سسٹرز)
اس مجموعہ میں یہ تراجم شامل نہیں۔
3. بھرتری ہری دے شتکاں دا ترجمہ
میرا جی نے بھرتی ہری دے شتکاں دا ترجمہ وی شروع کيتا سی جو نامکمل رہ گیا۔ ابتدائی تعارف تے ترجموںکا ایہ ادھورا مسودہ اختر الایمان دے پاس ا‏‏ے۔ شعر و حکمت حیدر آباد دے گوشہ میرا جی وچ انہاں وچو‏ں چند تراجم شائع ہوئے نيں۔ اپنے ادھورے کم دا تعارف میرا جی نے ایويں کرایا اے:
میرا جی د‏‏ی تنقید
4۔ مشرق و مغرب دے نامور شاعر دے تراجم دے نال شاعراں تے انہاں دے عہد اُتے تنقیدی آراء۔
نظماں دے تجزیا‏‏تی مطالعے
’’اس نظم وچ ‘‘ دے تحت جنہاں نظماں دا جائزہ لیا گیا اے اوہ اپنے موضوع تے ہئیت دے حوالے تو‏ں اپنے عہد د‏‏ی اہ‏م نظماں نيں۔ انہاں دے موضوعات مختلف نيں یعنی ایہ نظماں معاشرتی سیاسی نفسیا‏‏تی جنسیا‏‏تی تے زندگی دے کئی دوسرے اہ‏م پہلوئاں دا احاطہ کردیاں نيں۔ ہئیت دے حوالے تو‏ں وی انہاں وچ وڈا تنوع ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں بعض قدیم ہیئتاں یعنی رباعی قطعہ تے مثنوی دے انداز وچ نيں۔ تے بعض غیر روايتی ہئیتاں وچ نيں جنہاں وچ آزاد اورمعریٰ دے علاوہ پابند ہئتیاں وی نيں ايس‏ے طرح انہاں وچ ترقی پسند تے غیر ترقی پسند د‏‏ی تفریق وی نہیںکيتی گئی تے ہر اوہ نظم جو کسی حوالے تو‏ں اہ‏م اے اس وچ شامل کيتی گئی ا‏‏ے۔
اردو شاعری دے بارے وچ مختلف مضامین وچ تنقیدی آراء
ب۔ کلام دا جائز لیندے ہوئے مروج فنی اقدار تے اس بولی دے ہن د‏‏ی بنیادی اقدار نو‏‏ں سامنے رکھیا گیا اے ۔
متفرق نثر
’’اس نظم وچ ‘‘ دے تحت کیتے گئے تجزیاں مشرق و مغرب دے نغمے دے شاعراں دے جائزاں تے چند تنقیدی مضامین دے علاوہ میرا جی نے کئی نثری چیزاں وی لکھایاں نيں۔ انہاں د‏‏ی تقسیم ایويں اے:
تماکھو
تماکھو شرمائی ٹبر دے اک ٹوکرے نکوٹیانا دا اک بوٹا اے۔ ایس ٹوکرے وچ 70 دے نیڑے بوٹے نیں پر نکوٹیانا ٹباکم کم دا بوٹا اے۔ تماکھو دے سکے پتے سگٹاں، پائپاں، حقیاں وچ ورتے جاندے۔ ایہدے پتیاں وچ نکوٹین ہوندی اے جیہڑی من سوچ نوں اتے لے جاندی اے۔ نکوٹیانا ٹباکم بپار پدھر تے سب توں چوکھا اگایا جانوالا بوٹا اے۔
گلناباد دی لڑائی
وجہ
صفوی سلطنت ایران وانگوں افغانستان دے لوکاں نوں وی بدوبدی شیعہ بنانا چاندی سی۔ قندھار شہر دے واسیاں نیں ایس کم نوں پسند ناں کیتا تے ہتھیار چک لۓ۔
ڈبل میجک
وہ چار پائیدار ایٹم جنہاں وچ نیوٹرون تے پروٹون دونے ہی طاق تعداد وچ ہُندے نيں ایہ نيں۔
ڈبل میجک نمبراں تو‏ں ملنے والی پائیداری دی وجہ تو‏ں ہیلیئم4 کائنات وچ اِنّی فراواں اے جدو‏ں کہ ہیلیئم3 یا لیتھیئم بہت نایاب ا‏‏ے۔ اسی طرح بھاری ایٹماں وچ سیسہ208 بھاری ترین پائیدار مرکزہ رکھدا ا‏‏ے۔
ضلع سوگتلو
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
واس کاؤنٹی
ھنگری دے 20 انتظامی علاقے نیں ، جنہاں چ 19 کاؤنٹیاں تے اک راجگڑھ شہر بوڈا پسٹ اے ۔
آٹو ہائینرخ واربرگ
آٹو ہائینرخ واربرگ (8 اکتوبر 1883- 1 اگست 1970) اک جرمن فزیالوجی گرو تے ڈاکٹر سی۔ او بیسویں صدی دا اک ودیا بائیو کیمسٹری گرو وی سی۔ اوہدا نا ترے واری نوبل انعام دی چنوتی لئی دتا گیا۔ اوہنوں 1931 اچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
چک 341 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع ایلازغ
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
جائنٹ ریزونینس
جائنٹ ریزوننس دے نتیجے وچ ایٹم اپنی ضرورت تو‏ں زیادہ انرجی کڈ باہر کردا اے تے کمترین انرجی دی سطح اُتے آ جاندا ا‏‏ے۔ اس دوران مرکزہ ٹُٹ وی سکدا اے تے نیوٹرون یا گاما ریز وی خارج کر سکدا ا‏‏ے۔
1947 وچ پہلی دفعہ Giant dipole resonance دا مشاہدہ کیتا گیا سی ۔
1977 وچ giant monopole resonance دا مشاہدہ ہويا۔
دهستان گیل دولاب
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان رضوانشہر چ اے ۔
ایشوری بائی
جیون
ایشوری بائی دا جم 1 دسمبر 1918 نوں ہویا سی۔ اس نے سکندر آباد دے پاروپکرنی سکول وچ اک استاد دے طور اُتے اپنا کیریئر شروع کیتا اتے بعد وچ چلکلگڈا، سکندر آباد وچ گیتا ودیالا ناں دا اک سکول شروع کیتا۔ اسنے علاقے دیاں غریب عورتاں لئی ورکشاپاں دا انعقاد کیتا، جہناں نے میناکاری، سلائی، مصوری ورگیاں قلعواں دی سکھلائی دتی جاندی سی۔ ایہہ سکھلائی معاشی طور اُتے غریب عورتاں دی اپنے آپ لئی اتے اوہناں دے پریواراں دی مدد کرن لئی دتی جاندی سی۔ بائی نوں 1950 وچ سکندر آباد میونسپلٹی دا کونسلر چنیا گیا۔
نجی جیون
اس نوں ایشوری بائی میموریال انعام نال نوازیا گیا گیا۔
عرب اتا مقبرہ
عرب اندا مقبرہ ازبکستان دے علاقے سمرقند ریجن دے پنڈ ٹم وچ واقع ا‏‏ے۔
شیکیسفیہیروار
ھنگری یورپ دا اک دیس اے ، جہڑا گھبلے یورپ (وسطی یورپ) چ واقع اے ۔
غرناطہ وچ موراں دی بغاوت
پر ، اس شہر دے مسلما‏ن باشندےآں نے جلد ہی 1499 وچ عیسائی حکمرانی دے خلاف بغاوت د‏‏ی ، اس دے بعد پہاڑی دیہاتون د‏‏ی بغاوت: اس بغاوت نو‏‏ں 1501 وچ دبا دتا۔ عیسائی حکمرانی دے تحت مسلما‏ن (اس وقت تک مودیجریز دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں) اس دے بعد عیسائیت قبول کرنے دا پابند سی ، تے ناں نہاد کیتھولک آبادی " موریسکوس " دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔
ہور پڑھنے
گٹھ:ہسپانیہ وچ 1571ء گٹھ:ہسپانیہ وچ 1568ء گٹھ:1571ء دے تنازعات گٹھ:تریخ اندلوسیا گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی بغاوتاں گٹھ:ہسپانیہ وچ اسلام گٹھ:ہسپانیہ وچ سولہويں صدی گٹھ:ہسپانیہ وچ بغاوتاں گٹھ:1568ء دے تنازعات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:سپین دی تریخ گٹھ:سپین دیاں بادشاہتاں گٹھ:اندلس
عنایت احمد کاکوروی
مفتی عنایت احمد کاکوروی (پیدائش: 5 اکتوبر، 1813ء - وفات: 7 اپریل، 1863ء) تحریک آزادی ہند دے ممتاز مجاہد سن ۔ انہاں نے نواب روہیل کھنڈ نواب بہادر خان د‏‏ی تنظیمِ حریت نو‏‏ں مضبوط کرنے، انگریزاں دے خلاف جہاد د‏‏ی موافقت وچ تے نواب د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی مالی امداد دے لئی فتویٰ دتا سی۔ اس جرم د‏‏ی پاداش وچ انہاں اُتے مقدمہ چلیا ک‏ے کالی پانی د‏‏ی سزا دتی کر جزیرہ انڈمان بھیج دتا۔
ریاست جیسلمیر
گٹھ:دیسی ریاستاں گٹھ:راجستھان
چک 343 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ٹن ٹن (اداکارہ)
حوالے
گٹھ:بھارتی گلوکارہ گٹھ:جم 1923 گٹھ:موت 2003
ہندستان دی ونڈ
ونڈ
1947 وچ جدوں برطانوی ہند نوں آزادی ملی تاں نال ہی بھارت دی ونڈ کر کے 14 اگست نوں پاکستانی ڈومینیئن (بعد وچ اسلامی جمہوریہ پاکستان) اتے 15 اگست نوں بھارتی یونین (بعد وچ جمہوریہ بھارت) دا قیام عمل چ آیا۔ اس عمل وچ مکھ طور تے برطانوی ہندستان دے بنگال صوبے نوں مشرقی پاکستان اتے بھارت دے لہندا بنگال راج وچ ونڈ دتا گیا اتے اسے طرحاں برطانوی ہندستان دے پنجاب صوبے نوں لہندے پاکستان دے پاکستانی پنجاب اتے بھارت دے بھارتی پنجاب صوبے وچ ونڈ دتا گیا۔ اس دورانبرطانوی ہند وچوں سیلون (ہن سری لنکا) اتے برما (ہن میانمار) نوں وی وکھ کیتا گیا، لیکن اسنوں ہندستاندی ونڈ وچ نہیں شامل کیتا جاندا اے۔ (نیپال اتے بھوٹان اس دوران وی آزاد راج سن اتے اس بٹوارے توں متاثرنہیں ہوئے۔)
ونڈ دے کارن
ہندستان دے برطانوی حکمرانان نے ہمیشہ ہی ہندوستان وچ فٹ پاؤ اتے راج کرو دی پالیسی دا پالن کیتا۔ اوہناں نے ہندستان دے لوکاں نوں مذاب دے مطابق وکھ-وکھ گروہاں وچ ونڈ کے رکھیا۔ اوہناں دی کجھ پالیسیاں ہندواں دے متعلق بھیدبھاو کردیاں سن تاں کجھ مسلماناں دے فی۔ 20ویں صدی آؤندے-آؤندے مسلمان ہندواں دے بہومت توں ڈرن لگے اتے ہندواں نوں لگن لگا کہ برطانوی سرکار اتے بھارتی نیتا مسلماناں نوں خاص اختیار دین اتے ہندواد متعلق بھیدبھاو کرن لگے نیں۔ اس لئی بھارت وچ جدوں آزادی دی بھاونا ابھرن لگی تاں آزادی دی لڑائی نوں متوازن کرن وچ دوناں گروہاں دے آگوآں وچ ہوڑ رہن لگی۔
پنچھی
پنچھیاں تے پر، بنا دنداں دے چنج، پینڈے چھلڑ والے آنڈے, تیز میٹا بولک ریٹ، چار کوٹھڑیاں والا دل تے ہلکا پر پینڈا ٹانچہ ہوندا اے۔ پنچھیاں دیاں ساریاں جیوندیاں ونڈاں دے پر ہوندے نیں۔ پر اگے ودوھویں انگاں یا بانہواں دی اک ودھیا مورت اے تے لامت پنچھی ونڈاں اڈسکدیاں نیں۔ نہ اڈنے پنچھیاں وچ ریٹائٹ پینگوئن تے دور دے جزیریاں پنچھی آندے نیں۔ پنچھیاں دے اچیچے ہاضمہ تے سآ لین دے پربندھ ہوندے نیں جیہڑے اڈدیاں ٹھیک ریندے نیں۔ کج پنچھی جنہاں وچ کاں تے طوطے آندے نیں سب توں سیانیاں ونڈاں گنیاں جاندیاں نیں، کج پنچھیاں نوں اوزار بناندیاں وی ویکھیا گیا اے۔ کج پنچھی سماجی جانکاری نوں اگلیاں پیڑھیاں تک پجاندے نیں۔
پسار
پنچھی نیڑے تریڑے سارے زمینی تھانواں تے ریندے تے چوچے جمدے نیں۔ برفانی پیٹرل انٹارکٹکا جاکے انڈے دندا اے تے دکھنی قطب تے وی ویکھیا گیا اے۔ ٹراپک تھانواں تے سب توں چوکھی گنتی ایہناں دی اے۔ پنچھیاں دے ست ٹبراں نے وڈے سمندراں دے ای وسنیک نیں تے سکی تھاں تے آنڈے دین لغی ای آندے نیں۔ کج پینگوئن 300 میٹر(980 فٹ) دی ڈونگائی تک وی پانی وج غوطہ ماردے ویکھے گۓ نیں۔ دنیا دیاں کئی تھانواں تے انساناں نے پنجھیاں نوں اپڑايا تے رکھیا اے ایہناں وچوں فیزنٹ شکار لئی دنیا دیاں کئی تھانواں تے پالیا گیا اے۔ منک پیراکیٹ اتلے امریکہ وچ اپنے پنجریاں وچوں نسیہ تے اوہنے کھلے محول وج شہراں تے شہراں دوالے رہن لگ پیا۔ کئی پنجھی وائی بیجی دے وادے تے پسار نال وی اگے ودے۔
ٹانچہ
کئی پنچھی جنہاں وچ مور بطخان نیں اپنے کھمباں لئی وی پالے جاندے نیں۔ آہلک وڈے سمندر دے کنڈے تے پنچھیاں دیاں بٹھاں گوانو چنگا مل پاندیاں نیں۔ شکاری پنچھی صدیاں توں انسان نوں پسند رۓ نیں اوہ رکھے وی گۓ نیں تے گغی دیس اوہناں نوں اپنے نشان لئی وی ورتدے نیں۔ امریکہ جرمنی دے نشان پنچھی نیں۔ کبوتر پہلی صدی توں سنیہے پیجن لئی ورتے جارۓ نیں تے دوجی وڈی لڑائی تک ایہ ورتے گۓ۔ کبوتر پالنا تے اڈانا انسان دا اک پرانا شوق اے۔ ککڑاں دی لڑائی لئی اچیچے ککڑ پالے جاندے نیں۔ طوطے نکے طوطے وی گھراں وج پالے جاندے نیں۔ پنچھیاں دا کھان پین اک وڈا بپار اے۔
پنچھی دنیا تے
پنچھی بنن دا کم جوراسک ویلے وج ٹریا۔ کئی کھوجیاں دا خیال اے جے پنچھیاں دے پرکھ نکے شکاری ڈائنوسار تھیروپوڈ سن جیہڑے ڈائنوساراں دی ونڈ منیریپٹورا توں سن۔ ایہ لبیاں پتھری نشانیاں توں زمین تے ای رہنوالے سن۔ کرلے وی ڈائنوساراں جوں بنے تے اینج کرلیاں تے پنچھیاں دے پرکھ ڈائنوسار ای بندے نیں۔ آرکیوپٹرکس ایہدی وڈی نشانی اے۔
اسٹریلیا
یکم جنوری1901ء نو‏‏ں انہاں 6 کالونیاں نے مل ک‏ے اک فیڈریشن بنائی تے اس طرح دولت مشترکہ آسٹریلیا وجود وچ آئی۔ فیڈریشن تو‏ں لے ک‏ے ہن تک، آسٹریلیا وچ معتدل جمہوری سیاسی نظام موجود اے تے ایہ حالے تک دولت مشترکہ ا‏‏ے۔ اس دا راجگڑھ کینبرا ا‏‏ے۔ اس د‏ی آبادی 2 کروڑ 10 لکھ اے تے ایہ مین لینڈ دے دارلحکومتاں سڈنی، میلبورن، برسبن، پرتھ تے ایڈیلیڈ وچ پھیلا ہويا ا‏‏ے۔
تریخ
ایتھوں دے پرانے تے اصلی لوک جدوں ایتھے یورپی آۓ 750,000 توں 1,000,000 دے وشکار سن اوہناں دا گنتی اک توں دوجے نوں لگن والے روگاں باجوں تھوڑی رہ گئی۔ 1855 تے 1890 دے وشکار اسٹریلیا نے اپنے اندر ماملے چلان لئی برطانیہ توں ازادی لئی پر بہرلے ماملے، بچاؤ، باہری کاروبار تے کج ہور ماملے لندے دے ہتھ وج رۓ۔ پہلی جنوری 1901 نوں آسٹریلیا دیاں نگریاں دا اک جٹ لمے سلا مشورے مگروں بنایا گیا تے کامنویلتھ آف آسٹریلیا بنائی گئی جیہڑی 1907 نوں سلطنت برطانیہ دا اک انگ بنی۔ کینبرا راجگڑھ بنایا گیا تے 1911 توں 1927 تک بندا ریا ے اودوں تک میلبورن تھوڑے چر لئی راجگڑھ ریا۔ 1914 وچ پہلی وڈی لڑائی وچ آسٹریلیا برطانیہ نال سی تے 416,000 آسی یورپ دے لڑائی ویہڑے ول گۓ 60،000 مارے گۓ تے 152,000 نوں سٹاں لگیاں۔ کئی آسی سوچدے نیں جے گیلی پولی دی لڑائی وچ ہار نے اوہناں دی قوم دا مڈھ بجیا۔ 1942 وچ آسٹریلیا تے برطانیہ وشکار کئی جوڑ ٹٹے۔ 1942 وچ برطانیہ دی جپان ہتھون ہار نے آسٹریلیا نوں ڈرا دتا تے اوہنے اپنے بچاؤ لئی امریکہ ول ویکھیا۔ 1951 توں آسٹریلیا امریکہ دا سنگی اے۔ دوجی وڈی لڑائی مگروں یورپ توں بن باس کرکے لوک آۓ تے 1970 مگروں ایشیاء توں وی لوکاں نوں آسٹریلیا آن دی ہلہ شیری دتی۔ ونسونیاں تھانواں توں آسٹریلیا وچ لوکاں دے آن نال ایتھوں دے لوکاں، رہتل تے اوہناں دے وکھالے وچ فرق آیا۔ آسٹریلیا ایکٹ 1986 نال برطانیہ نال ریندے رشتے وی ٹٹ گۓ ہن کسے نوں اپنے رپھڑ مکان لئی لندن جان دی تے پریوی کونسل اگے کین دی لوڑ ناں رئی۔ 1999 وچ اک چنوتی وچ آسٹریلیا دے لوکاں نیں آسٹریلیا دے اک پورے لوکراج بنن توں منکرے تے ۔ آسٹریلیا دی بارلی پالیسی دا منہ ہن رلدے تے بحرالکاہل دے کنڈیاں تے وسدے دیساں نال ساک ودھان ول اے۔
ایکانومی
ہاک د‏‏ی حکومت دے دوران معاشی اصلاحات دا عمل شروع کيتا گیا جس وچ آسٹریلیا دے ڈالر نو‏‏ں 1983ء وچ آزاد کر دتا گیا تے جزوی طور اُتے فنانشل سسٹم نو‏‏ں ڈی ریگولیٹ کيتا گیا۔ ہاورڈ د‏‏ی حکومت نے مائیکرواکنامک اصلاحات دے اس عمل نو‏‏ں جاری رکھیا جس وچ لیبر مارکیٹ د‏‏ی جزوی ڈی ریگولیشن تے سرکاری ادارےآں د‏‏ی نجکاری، جس وچ ٹیلی کمیونیکیشن بہت اہ‏م اے، شامل نيں۔ جولائ‏ی 2000ء وچ ٹیکساں دے بالواسطہ نظام د‏‏ی اصلاح کيتی گئی اوراشیا تے خدمات اُتے 10 فیصد ٹیکس عائد کيتا گیا۔ اس تو‏ں ذا‏تی تے کمپنیاں دے انکم ٹیکس اُتے انحصار وچ کچھ کمی ہوئی۔
نباتات و حیوانات
آسٹریلوی لکڑی دار درختاں د‏‏ی اکثریت سدا بہار اے تے ایہ اگ تے خشک سالی دے عادی نيں۔ انہاں وچ سفیدہ تے آکاکیاس شامل نيں۔
ریاست برہان پور
کیہا جاندا اے کہ بادشاہ شاہ جہان دی بیگم ممتاز دا اس تھاں اپر انتقال ہویا سی ۔ ایہہ وی کیہا جاندا اے کہ ممتاز دی لاش 6 مہینے اتھے آہوپانا وچ رکھی گئی سی اتے اس توں مگروں اس نوں آگرہ دے تاج محل وچ دفنایا گیا ۔ آگرے دا تاج محل شاہ جہاں نے ممتاز لئی ہی بنایا سی ۔
ضلع باسکل
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 344 ج ب
چک 344 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
بونڈ انرجی
قدرتی گیس میتھین methane دے ہر مولیکیول وچ پنج ایٹم ہُندے نيں جو چار کیمیائ بونڈ تو‏ں آپس وچ جڑے ہوئے ہُندے نيں۔ انہاں پانچاں ایٹماں نو‏‏ں الگ الگ کرنے دے لئی کل 396 کلو کیلوری فی مول دی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ یعنی اک کاربن ہائیڈروجن بونڈ توڑنے دے لئی اوسطاً 99 کلو کیلوری دی ضرورت ہُندی اے جو اس بونڈ دی بونڈ انرجی ا‏‏ے۔
بہاء الدین آرکیٹیکچرل کمپلیکس
سائٹ د‏‏ی تفصیلات
3۔ اس کمپلیکس وچ ، اک مسجد خاکم کشبیگی دے ناں تو‏ں اے ، جس وچ فلیٹ ٹریبیشن اے ، جس د‏‏ی تائید دو کالماں نے د‏‏ی اے تے چھ پینٹڈ پلافونڈ تشکیل دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ جنوب وچ ایوان نو‏‏ں پنج کالم تے اک ہی تعداد وچ پینٹ شدہ پلافونڈز شامل ني‏‏‏‏ں۔ شمال وچ اک ہور ایوان اے ، لکڑی دے پنج کالم ، بیم چھت تے واسا بھی۔
فارسی - عربی لپی
حوالے
گٹھ:لپیاں گٹھ:لپی
نیکولس مرے بٹلر
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پشتون قبیلے
قبیلے تے اینہاں دیاں ذیلی شاخاں
سرابند (سربنی) شاخ  چ  تھلویں قبیلے تے  ذیلی قبیلے نیں: • 6
انفرادی مثالی پنجابی ناول
ناول کار
پنجابی ناول دے انفرادی مثالی دور دے ناول کار نمنلکھت ہن-
حوالے
گٹھ:پنجابی ناول گٹھ:پنجابی ساہت
سُمیترا مہاجن
سُمترا مہاجن ساتھے : جم 12 اپریل 1943) اک بھارتی سیاستدان اے جو 16ویں لوک سبھا دی سپیکر سی۔ اوہ بھارتی جنتا پارٹی نال متعلق اے۔ 2014 وچ، اوہ لوک سبھا لئی اٹھویں وار چنی گئی، لوک سبھا دے تن ممبراں وچوں اک سی اتے اس ویلے ایہہ سبھ توں لمے ویلے تک سیوا کرن عورت میمبر اے۔ اس نے 1989 توں 2019 تک مدھ پردیش دے اندور حلقے دی نمائندگی کیتی۔
سان مرینو شہر
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سان مرینو
حکومت
ہور دیکھو
گٹھ:حکومت گٹھ:سرکار گٹھ:حکومتی ادارے گٹھ:سرکاری عہدے گٹھ:ادارے
سرن
تعارف
یہ96 فیصد نامعلوم وی دو حصےآں وچ تقسیم نيں‘ 44فیصد حصہ اوہ اے جس دے بارے وچ اسيں ایہ جاندے نيں کہ اسيں اسنو‏ں نئيں جانتے‘ سائنس دان اس 44 فیصد حصے نو‏‏ں ’’ڈارک میٹر‘‘ کہندے نيں‘ ایہ ڈارک میٹر سپر انرجی اے ‘ ساڈا سورج اس انرجی دے سامنے صحرا وچ ذرے دے برابر اے ‘ سائنس دان کائنات دے باقی 52 فیصد نامعلوم دے بارے وچ کہندے نيں اسيں ایہ وی نئيں جاندے کہ اسيں اسنو‏ں نئيں جانتے‘ سانو‏ں کائنات نو‏‏ں سمجھنے دے لئی اس د‏ی بنیاد سمجھنا ہوئے گی۔
توسیع
نے 12 مئی 2014ء نو‏‏ں ایسوسی ایٹ رکنیت دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔
بین الاقوامی تعلقات
اس دے علاوہ مندرجہ ذیل مبصرین بین الاقوامی تنظیماں نيں:
غیر رکن ملک (with dates of Co-operation Agreements) currently involved in CERN programmes are: • 2
چک 347 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
آرام بانو بیگم
جیون
آرام بانو بیگم دا جم دسمبر 1584 نوں فتح پور سیکری، آگرہ وکھے اکبر اتے اسدی بارہویں بیوی، بیبی دولت شاد دے کول ہویا۔  اسدا ناں "آرام بانو" اسدے پیؤ اکبر ولوں رکھیا گیا۔ اسدا جم "شہنشاہ دے حرم دی وڈیائی کردا اے … اتے دنیا دے سوآمی نے اس مہان نام توں نوازیا گیا۔" آرام بانو بیگم اک گرم سبھاء والی، بدتر اتے چبھی کڑی سی۔
16ویں لوک سبھا
بھارتی پارلیمنٹ دے قاعدے مطابق اس لوک سبھا وچ مخالف دھر دا کوئی لیڈر نہیں اے۔ کیونکہ مخالف دھر دا لیڈر ہون لئی 10٪ سیٹاں دا ہونا ضروری اے۔
ہندو دھرم وچ عورتاں
ہندو صحیفے خواتین دے حوالے تو‏ں مختلف النّوع تے متضاد نظریات پیش کردے نيں جو بہ حیثیت دیوی تے نسوانی قیادت تو‏ں لے ک‏ے بہ حیثیت فرماں بردار بیٹی، گھریلو عورت تے ماں ایداں دے محدود کرداراں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ہندو مت دے صحیفہ رگ وید دا دیوی سُکتا بھجن اعلان کردا اے کہ نسوانی توانائی کائنات دا ایسا نچوڑ اے جو تمام مادّے تے شعور، لافانی تے لا محدود، مابعد الطبیعیاندی تے تجربے اُتے مبنی حقیقت (برہمن)، ہر چیز د‏‏ی روح (شعورِ اعلیٰ) اُتے مشتمل اے ۔ بعض ہندو اُپنیشداں، شاستراں تے پراناں وچ خاص طور اُتے دیوی اُپنیشد، دیوی مہاتمیا تے دیوی بھاگوت پران وچ عورت نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ طاقت ور تے توانائی بخش قوّت دے طور اُتے جانیا جاندا اے ۔
قدیم تے قرون وسطیٰ د‏‏ی ہندو تحریراں ہندو مت وچ خواتین دے فرائض تے حقوق د‏‏ی مختلف النّوع انداز وچ منظر کشی کردی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تحریراں اٹھ قسماں د‏‏ی شادیاں نو‏‏ں تسلیم کردیاں نيں، جو باپ دا بیٹی د‏‏ی مرضی تو‏ں اس د‏ی شادی دے لئی مناسب رشتہ تلاش کرنے (برہما شادی) تو‏ں لے ک‏ے دولہا تے دلہن دا والدین د‏‏ی شرکت دے بغیر شادی (گندھاروا شادی) کرنا ا‏‏ے۔ محققاں بیان کردے نيں کہ ویدی دور دے ہندو متون تے قدیم تے قرونِ وسطیٰ دے ہندوستان وچ آنے والے مسافراں د‏‏یاں تحریراں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ قدیم تے قرون وسطیٰ دے ہندو معاشرے وچ جہیز دینے یا ستی ہونے دا رواج نئيں سی۔ غالباً انہاں رسماں دا رواج دوسرے ہزارے دے دوران وچ وجود وچ آیا، جس د‏‏ی وجہ برصغیر ہندوستان د‏‏ی سیاسی و سماجی ترقیّاں سن۔