cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بلوچستان، پاکستان
تریخ
ایہ اک پرانا علاقا اے ۔ ایتھے مہر گڑھ رہتل پنج ہزار سال پرانی اے ۔ آریا افغاانستان تے ایران توں آے سن ۔ پشتو تے بلوچی ایہناں آریاواں دی ای نشانی اے پر پہلاں دے لوک وی ایتھے موجود نیں ۔ براہوی بولی جیہناں دی نشانی اے ۔ ایتھے ایرانی کشان ترک عرب منگول مغل افغان تے انگریز مل مارن آۓ سی ۔ 1947 وچ انگریزاں دے جان توں بعد بلوچستان پاکستان دا اک صوبا بن گیا۔ بعد وچ پاکستان نے اپنیاں چار ریاستاں قلات ، مکران ، خاران تے لسبیلا نوں ایس صوبے وچ شامل کر دتا ۔
بخش لاشار
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
اینگلو میسور لڑائیاں
دوجی اینگلو میسور جنگ
دوجی اینگلو میسور لڑائی (1780-84) ایہناں لڑائیاں وچّ سبھ توں خونی لڑائی سی، جس وچّ کسے وی دھر دی واضع جت نہیں ہوئی۔ ٹیپو نے انگریزاں دے فوجی جرنیل بیلی نوں ستمبر 1780 وچّ پولیلر دی لڑائی وچّ اتے فروری 1782 وچّ بریتھویٹ نوں کمباکونم وچّ ہرایا اتے ایہناں دوواں انگریز افسراں نوں سرنگاپٹنم وکھے بندی بنا لیا۔ اش جنگ وچّ انگریزاں دے لیفٹینینٹ-جنرلینینٹ آئر کوٹ نوں کافی سفلتا ملی جس وچّ اسنے حیدر علی نوں پورٹو نووو اتے ارنی وکھے ہرایا۔ اس جنگ دوران حیدر علی دی موت ہو گئی سی جس توں بعد ٹیپو سلطان نے اس جنگ نوں جاری رکھیا۔ انت وچّ ایہہ جنگ برابری  تے ختم ہوئی۔ ایہہ آخری جنگ سی جس وچّ کسے بھارتی راجے نے انگریزاں نال برابری  تے جنگ ختم کیتی سی۔ اس جنگ دا نتیجہ منگلور دا معاہدہ سی۔
سنٹرل نیشنل محمڈن ایسوسی ایشن
سیاسی خدمات
عرضداشت وچ ایہ وی مطالبہ کیتا گیا کہ حکومت مسلماناں تے ہندوواں د‏‏ی سرپرستی مساوی تے یکساں طور اُتے کرے۔
سنٹرل نیشنل محمڈن ایسوسی ایشن نے کئی اک موقعاں اُتے گورنر جنرل تے گورنراں نو‏‏ں مختلف اوقات وچ مسماناں دے مسائل تے شکایات تو‏ں آگاہ کیتا۔
کروٹالس بیسیلسکس
کروٹالس بیسیلسکس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اخون بابائیف
اخون بابائیف ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ اندیجان دے ضلع جلال کودوک دا راجگڑھ اے ۔
ابن ربن طبری
ابو الحسن علی بن ربَّن طبری (838ء–870ء یا 810ء–855ء یا 808ء–864ء یا 783ء–858ء) فارسی النسل مسلم عالم، طبیب تے ماہر نفسیات سن ۔ انہاں نے طب دے اولین دائرۃ المعارف وچو‏ں اک فردوس الحکمہ تخلیق ک‏ر ک‏ے اہ‏م کارنامہ سر انجام دتا۔
پٹیالا
شیس محل
شیش محل پٹیالے دیاں پرمکھ وراثتی عمارتاں وچوں اک اے ۔ اتھے بنیا لچھمن جھولا سیلانیاں نوں اک وار ہردوار دی یاد دواودندا اے ۔ کلا پریمی مہاراجا نرندر سنگھ نے شیش محل دے لئی کشمیر تے راجستھان توں پینٹر بلوا کے شیش محل دیاں کندھاں پینٹ کروایاں سن ۔ اتھے اک میڈل گیلری بنی ہوئی اے، جیہدے وچ وراثت دے متعلقا سینکڑیاں میڈلاں تے ہور پرانے سکےآں دی کلیکشن موجود اے ۔ شیش محل وچ بنی بناسر آرٹ گیلری ریاست دی ثقافت نوں سمبھال کے رکھن وچ کامیاب اے۔
راجندرا تے مہندرا کوٹھی
کسے ویلے باہر توں آؤن والے خاص مہماناں لئی بنائی گئی راجندرا کوٹھی اج کل وِرثا ہوٹل بنیا ہویا اے ۔ جیہڑا پٹیالا دیکھن دی خواہش رکھن والیاں لئی خاص طور تے کھچ دا مرکز رہندا اے ۔ اسے طرحاں مہندرا کوٹھی دی اہمیت وی گھٹ نہیں ۔ جتھے اس ویلے راجیو گاندھی لاء یونیورسٹی چل رہی اے ۔
کالی ماتا مندر
شاہی گھرانے ولوں کلکتا توں سری کالی ماتا دی جوت لیا کے بنایا گیا سری کالی ماتا مندر نہ صرف شہر واسیاں لئی، بلکہ آس پاس دے پنڈاں توں علاوا دور دور دے لوکاں لئی پوجن جوگ ستھان اے ۔ ماتا دے نوراتریاں دے دوران اتھے بھگتاں دا نظارا دیکھن جوگ ہندا اے ۔
پٹیالا دے چوک
شاہی شہر دے فوارا چوک، لیلا بھون چوک، کڑاہ والا چوک، انارداݨا چوک، قلعا چوک، عدالت بازار، دھرمپورا بازار، آریا سماج چوکاں دا اپݨی تریخ اے ۔ ہر ایک دی اپنی نجی پچھان اے ۔
اناؤ رہتل
thumb| عقاب ، بندر تے دیوی دے ترک مہر ، ترکمانستان یا شمال مشرقی ایران ، کانسی دا ابتدائی دور ، ج۔ 2200-1800 [[ق م ، کانسی میوزیم آف فائن آرٹس ، بوسٹن ]] اناؤ سبھیاچار جنوبی ترکمانستان وچ وسطی وسطی ایشیا دی اک قدیم زرعی رہتل سی۔ اس د‏ی ابتداء نو کلیتھک جیٹون سبھیاچار دے بعد ، 4000 ق م دے آس پاس چالکولیتھک دور دے دوران ہوئی۔ اس دا ناں ترکمانستان دے اناؤ دے مرکزی مقام دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔
اناو د‏‏ی سائٹ
اناؤ وچ شمالی ٹیلے د‏‏ی سب تو‏ں کم تہنيں اس علاقے وچ نیولوتھک تو‏ں چالکولیتھک وچ منتقلی دے لئی کچھ اچھے ثبوت فراہ‏م کردی ني‏‏‏‏ں۔ اس آثار قدیمہ د‏‏ی ترتیب نو‏‏ں انو IA دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
شمالی ٹیلے نے چالکولیٹک تے کانسی دے زمانے د‏‏ی باقیات وی پیش ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کچھ تانبے د‏‏ی اشیا دے نال نال درآمد شدہ لاپیس لازولی وی ملی ني‏‏‏‏ں۔ جنوبی ٹیلے وچ وی آئرن ایج باقی ا‏‏ے۔
سید امیر علی
تالیفات
A Short History of Saracens
سپرٹ آف اسلام، 1891ء، لندن
The Ethics of Islam
شریا سرن
فلم کیریئر
انہاں نے تیلگو اداکار ترون، تے ترشا کرشنن دے نال  انككو 20 انككو 18  (2003ء) تو‏ں تمل فلماں وچ اپنا پہلا قدم رکھیا۔ فلم باکس-آفس اُتے اوسط طور اُتے ہٹ رہی، لیکن اےار. رحمان د‏‏ی موسیقی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ بالخصوص ميوزكل ہٹ ثابت ہوئی۔ تمل فلماں وچ انہاں دے لئی کافی گلیمرس کردار د‏‏ی تجویز آئے، اُتے اگلے اک سال تک انہاں نے ٹولي وڈ وچ اپنا کم جاری رکھیا۔ جيم روی دے نال فلم  ملے  دے ذریعہ انہاں نے كولي وڈ وچ اپنی واپسی کيتی۔ فلم نے باکس-آفس اُتے اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کيتا، انہاں نے کئی چوٹی د‏‏ی اداکاراواں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے، رجنی کانت دے نال شنکر د‏‏ی  شیواجی: دتی باس  وچ مرکزی کردار حاصل کيتا، جو  'دشاوتارم'  دے بعد، اج تک د‏‏ی سب تو‏ں مہنگی بھارتی فلم ا‏‏ے۔
سوناکشی سنہا
سوناکشی سنہا  اک بھارتی اداکارہ اے ۔ ایہہ اداکار شتروگھن سنہا تے پونم دی دھی اے ۔ سوناکشی نے اپنے شروعاتی کیریئر وچ کوسچم ڈزائنر کم کیتا، پھیر اوہنے اپنے فلمی کیریئر دی شروعات ایکشن-فلم دبنگ (2010) نال کیتی جس لئی اسنوں فلم فیئر سبھ توں ودھیا نویں اداکارہ اوارڈ ملیا۔
آنند کارج
انند میرج ایکٹ دا اتہاس
آنند کارج تحت ہوئے ویاہ نوں قانونی مانتا دواؤن لئی سبھ توں پہلاں خیال ریاست نابھہ دے ٹکا رپودمن سنگھ نوں آیا جو وائسرائے دی کونسل دے سکھ میمبر سن۔ سنگھ نے سکھ جتھیبندیاں اتے بھائی کانھ سنگھ نابھہ آدی ودواناں دی رائے لین توں بعد 30 اکتوبر 1908 نوں اس متعلق بلّ کونسل وچ پیش کیتا۔ اس بلّ دا کجھ ہندو دھرم ول جھکاء والے سکھاں ولوں خلاف وی کیتا گیا جناں وچ مہاراجہ نابھہ، ہیرا سنگھ وی شامل سن۔ بعد وچ کونسل دے ایڈیشنل میمبر سردار سندر سنگھ مجیٹھیا نے 27 اگست 1909 نوں ایہہ بل شملہ وکھے وائسرائے دی کونسل وچ پیش کیتا اتے کونسل نے اسنوں سلیکٹ کمیٹی دے سپرد کر دتا۔ 10 ستمبر نوں کمیٹی دی رپوٹ کونسل وچ پیش ہوئی اتے ودھ گنتی وچ حمایت دے چلدے 22 اکتوبر 1909 نوں ایہہ بلّ پاس ہو گیا اتے سارے برطانوی ہند ، جس وچ موجودہ بھارت پاکستان اتے بنگلہ دیش وی شامل سن، تے لاگوُ ہویا۔
رنگی لکڑ کھچوپڑا
گٹھ:کھچوپڑا
کیسپین کھچوپڑا
کیسپین کھچوپڑا اک سمندری کھچوپڑا اے۔
بخش جالق
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
ال سالواڈور
ال سلوا ڈور دی کل آبادی تقریباً 6,340,454 افراد اُتے مشتمل اے جو مقامی تے یورپی النسل دے اختلاط توں بنی اے۔ سان سلواڈور ملکی دار الحکومت تے سب توں وڈا شہر اے۔ 1892 توں 2001 تک ایتھے کولن نوں پیسے دے طور اُتے استعمال کر دے سن لیکن اس دے بعد امریکی ڈالر چلدا اے۔ ایتھے دے باشندیاں نوں سلواڈورین جاں وسطی امریکی کہندے نیں۔
پری کولمبیئن
ہسپانوی ایتھے پیڈرو ڈی الوراڈو تے اس دے بھائی گونزالو دے نال 1524 توں 1525 دے دوران موجودہ دور دے گوئٹے مالا توں آئے۔ نوآبادیاتی دور وچ ال سلواڈور گوئٹے مالا دے زیر انتظام سی۔
قبضہ، نوآبادی تے آزادی
ہسپانوی ایتھے پیڈرو ڈی الوراڈو تے اس دے بھائی گونزالو دے نال 1524 توں 1525 دے دوران موجودہ دور دے گوئٹے مالا توں آئے۔ نوآبادیاندی دور وچ ال سلواڈور گوئٹے مالا دے زیر انتظام سی۔
خانہ جنگی(1980 تا 1992)
16 جنوری 1992 نوں ال سلواڈور دے صدر تے چھاپہ ماراں دے رہنماواں نے امن معاہدے اُتے دستخط کیتے جس دے نال ای 12 سالہ خانہ جنگی اپنے اختتام نوں پہنچی۔
قرغان تپہ
باہرلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ اندیجان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
ال سالواڈور
جغرافیہ
ال سلواڈور وسطی امریکا وچ واقع اے۔ اس دا کل رقبہ 21٫040 مربع کلومیٹر اے۔ اسنوں براعظم امریکا دے سب توں چھوٹے ملک دا درجہ ملیا ہویا اے۔ اس دی حداں وچ 320 مربع کلومیٹر آبی ذخائر موجود نیں۔
موسم
نومبر توں اپریل تک شمال مشرقی تجارتی ہوائاں موسم اُتے اثر انداز ہُندی نیں۔ انہاں مہینیاں وچ ہویا کریبئن توں چلتی اے تے ایتھے پہنچنے تک خشک ہو چکی ہُندی اے۔
قاراقاش دریا
وپار رستہ
پرانے زمانے وچّ کاراکاش دریا دی  وادی نوں شنجیانگ دے یارقند شہر اتے بھارتی مل مارے کشمیر دے لداخ علاقے دے لیہ شہر   وچّ دے اتلی دکھن سمت وچّ چلن والے وپار لئی استعمال کیتا جاندا سی ۔
اراکان جنگل کھچوپڑا
گٹھ:کھچوپڑا
مول منتر
مول منتر گربانی دا مول ادھار اے۔ ایہہ گرو نانک دا پہلا کلام اے، جو کہ گرو گرنتھ صاحب دے پہلے صفے تے جپجی صاحب تحت درج اے۔
حوالے
گٹھ:گربانی گٹھ:سکھ مت گٹھ:سکھی
جان دوبرائینر
جان دوبرائینر (13 دسمبر 1780 -24 مارچ 1849) اک جرمن کیمسٹری گرو سی جنے کیمیائی عنصراں دے پیریاڈک ٹیبل بارے کھوج کیتی۔ او تن عنصراں آلی ٹولیاں، "دوبرائینر ٹرائیڈ" بنان باجوں مشہور اے۔
الیکسا انٹرنیٹ
الیکسا انٹرنیٹ انکارپوریشن کیلیفورنیا سے تعلق رکھنے والی کمپنی اے جو تجارتی بنیادوں پر ویب ٹریفک کا ڈیٹا اور اس کا تجزیہ فراہم کرتی اے۔ الیکسا انکارپوریشن مکمل طور پر ایمیزون کی زیر ملکیت ذیلی کمپنی اے۔
اتحادی مقبوضہ جرمنی
امریکی قبضہ زون
جنوبی جرمنی وچ امریکی زون بویریا اُتے مشتمل سی جس دا روايتی راجگڑھ میونخ تے ہیسے ویزبادن وچ اک نواں راجگڑھ سی تے ویرٹمبرگ تے بڈن دے کچھ حصےآں اُتے مشتمل سی۔ انھاں نے بیڈن ورسٹمبرگ د‏‏ی تشکیل کيت‏ی سی تے موجودہ جرمن ریاست بیڈن ورسٹمبرگ دا شمالی حصہ ا‏‏ے۔
جنوبی جرمنی تے برلن وچ میڈیا
تمام نازی جرمن میڈیا د‏‏ی مکمل بندش دے بعد ، احتیاط تو‏ں منتخب جرمناں نو‏‏ں پبلشر دے بطور لائسنس دے ک‏ے مکمل طور اُتے نويں اخباراں دے عنواناں دا اجرا تے آغاز ہويا۔ فرینکفرٹر رینڈس چاؤ (اگست 1945) ، ڈیر ٹیگسپیگل (برلن؛ ستمبر 1945) ، تے سڈوڈچے زیٹونگ (میونخ؛ اکتوبر 1945) سمیت ، انہاں اخبارات دے قیام دے لئی نازی پروپیگنڈے وچ ناملوث جرمناں نو‏‏ں لائسنس فراہ‏م کیتے گئے۔ فوجی حکومت دے ذریعہ ریڈیو اسٹیشن چلائے جاندے سن ۔ بعدازاں ، ریڈیو فرینکفرٹ ، ریڈیو منچن (میونخ) تے ریڈیو اسٹٹگارٹ نے بالترتیب ہیسشر رند فونک ، بیئریشر رند فونک تے سڈ ڈوئچر رند فنک دے لئی راستہ فراہ‏م کیہ۔ مغربی برلن وچ واقع RIAS امریکی کنٹرول وچ اک ریڈیو اسٹیشن رہیا۔
برطانوی قبضہ زون
برطانوی ہیڈ کوارٹر اصل وچ 1946 تو‏ں ہی برا اوئین ہاؤسین وچ مقیم سی ، لیکن 1954 وچ اسنو‏ں منچینگلاڈباچ منتقل کردتا گیا جتھ‏ے اسنو‏ں جے ایچ کیو رینداہلن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔
قبضانہ پالیسی
مقبوضہ جرمنی وچ کھانے د‏‏ی صورتحال ابتدا وچ بہت ہی سنگین سی۔ 1946 دے موسم بہار تک امریکی زون وچ سرکاری راشن تو‏ں زیادہ نئيں سی یومیہ دے ، کچھ علاقےآں دے نال شاید کم تو‏ں کم  موصول ہوئے فی دن۔ برطانوی زون وچ کھانے د‏‏ی صورتحال انتہائی تشویشناک سی ، جداں کہ اکتوبر تے نومبر 1946 وچ برطانوی (اور یہودی) پبلشر وکٹور گولانز دے دورے دے دوران پایا گیا سی۔ ڈسلڈورف وچ عام طور اُتے 28 دن د‏‏ی مختص  سمیت  روٹی ، لیکن چونکہ اناج محدود سی روٹی دا راشن صرف  ۔ اُتے ، چونکہ اس "نام نہاد" راشن وچو‏ں تقریبا 50 50 دے لئی صرف اِنّی ہی روٹی موجود سی ، کل کمی تقریبا 50 فیصد سی ، 15 فیصد نئيں جداں کہ 11 دسمبر نو‏‏ں برطانوی پارلیمنٹ وچ وزارتی جواب وچ کہیا گیا سی۔ تاں صرف  بارے وچ  فراہ‏م کيتی جاندی ، تے انہاں نے کہیا کہ موسم سرما دا راشن  حالیہ اضافہ "وڈے پیمانے اُتے پورانیک" سی۔ انہاں د‏‏ی کتاب وچ وزٹ کيتی گئی تصاویر تے انہاں دے متنازعہ خطوط تے اخباری مضامین شامل نيں جو انہاں دے متعدد برطانوی اخباراں وچ شائع ہويا سی۔ ٹائمز ، ڈیلی ہیرالڈ ، مانچسٹر گارڈین وغیرہ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے مقبوضہ علاقہ جات گٹھ:1945ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:جرمنی ریاستہائے متحدہ تعلقات گٹھ:جرمنی-برطانیہ تعلقات گٹھ:جرمنی سوویت یونین تعلقات گٹھ:فرانس جرمنی تعلقات گٹھ:سرد جنگ کيت‏ی سابقہ سیاست گٹھ:جرمنی وچ 1949ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:مقالے جنہاں وچ جرمن بولی دا متن اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
شہلیلا بلوچ
شہلیلا احمدزئی بلوچ (12مارچ، 1996ء – 12 اکتوبر، 2016ء) اک پاکستانی پیشہ ور خاتون فٹبال کھلاڑی سی، جو بلوچستان یونائیٹڈ تے پاکستان خواتین قومی فٹبال ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں بطور فارورڈ کھلدی سی۔
شاہین چنج سمندری کھچوپڑا
شاہین چنج سمندری کھچوپڑا اک ایشیائی کھچوپڑا اے۔
بخش بنت
حوالے
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان ایرانشهر
کافور (جنت کا چشمہ)
اسلام مذہبی لٹریچر دے اعتبار تو‏ں کافور تو‏ں مراد عام اردو زبان دا کافور نئيں، بلکہ ایہ جنت دے اک چشمے دا ناں ا‏‏ے۔ یعنی ایداں دے چشمے تو‏ں جس تو‏ں اللہ دے خاص بندے پین گے تے اس وچ ملاواں گے یا ایہ کہ کافور دے چشمے نو‏‏ں جنت وچ اپنے محلات وغیرہ وچ جتھے چاہن گے بہا کرلے جاواں گے۔
حالانکہ کافور جنت وچ اک چشمہ ہوئے گا جس نو‏‏ں دنیا دے کافور اُتے قیاس نئيں کيتا جاسکدا۔ البتہ اس دا تصور اس طرح قائم ہُندا اے کہ اوہ صفائی تے ٹھنڈک وچ کافور د‏‏ی طرح ہوئے گا ہور اس د‏ی خوشبو تے اس دا ذائقہ ایسا ہوئے گا کہ پینے والے اس تو‏ں سرور حاصل کرن گے۔ اس د‏ی تھوڑی جہی مقدار ہی شراب نو‏‏ں لذت بخش بنانے دے لئی کافی ہوئے گی۔ اس لئی شراب دے جام وچ اس د‏ی آمیزش ہوئے گی۔
ابن شہاب زہری
نام و نسب
ابو بکر محمد بن مسلم بن عبید اللہ بن عبد اللہ بن شہاب بن عبد اللہ بن حارث بن زھرہ بن کلاب الزھری
تلامذہ
آپ دے شاگرداں دی تعداد وی بے شمار اے۔ انہاں وچو‏ں بعض دے نام ایہ نيں۔ عطاء بن ابی رباح، عمر بن عبد العزیز، عمر و بن دینار، صالح بن کیسان، یحییٰ بن سعید انصاری، عبد اللہ بن مسلم، امام اوزاعی وغیرہ ۔
ہندوتاش درہ
نام دا مطلبّ
شنجیانگ دی مقامی ایغور بولی وچّ ہندو تاش دا مطلبّ ہندستانی پہاڑ جاں ہندستانی پتھر ہندا ہے ۔ ایہہ درہ  خوتان راج نوں  لداخ  دے زریعے ہندستان نال جوڑتا سی ، جس توں اسدا نام پیا ہے ۔
صلیبی جنگاں
دوجی صلیبی جنگ
1144ء توں 1187ء
تیسری صلیبی جنگ (1189ء تا 1192ء)
اس صلیبی جنگ وچ سوائے عکہ شہر دے مسیحیاں نو‏‏ں کچھ وی حاصل نہ ہويا تے اوہ ناکا‏م واپس ہوئے۔ رچرڈ شیر دل، سلطان د‏‏ی فیاضی تے بہادری تو‏ں بہت متاثر ہويا جرمنی دا بادشاہ بھجدے ہوئے دریا وچ ڈُب کر مر گیا تے تقریباً چھ لکھ مسیحی انہاں جنگاں وچ کم آئے۔
چوتھ‏ی صلیبی جنگ (1195ء)
ایوبی سلطان ملک العادل دے ہتھو‏ں مسیحیاں نے عبرتناک شکستاں کھاواں تے یافہ دا شہر مسلماناں دے قبضہ وچ آ گیا۔
بخش جزینک
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان زہک دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
عروہ بن زبیر
پیدائش
انہاں دی 23ھ ولادت وچ ہوئی ۔
رابرٹ شلاگنٹویٹ
جیونی
1854 وچّ الیگزینڈر وان ہمبولٹ دی سفارش اتے ایسٹ انڈیا کمپنی نے ہرمن ، ایڈولف اتے رابرٹ نوں برصغیر وچّ اپنے قبضے والے علاقےآں اتے وگیانک انو سندھان کرن لئی نوکری اتے رکھ لیا اتے خاص طور 'تے دھرتی دے مقناطیسی علاقے اتے چھانبین کرن دا ذمہ دتا ۔ انھاننے اگلے تنّ سالاں وچّ دکھن ہندستان دے دکھن پٹھار اتے پھر ہمالہ, قراقرم اتے کُنلُن پربتاں دا دورہ کیتا ۔ ہرمن اتے رابرٹ کونلون پہاڑی سلسلہ پار کرن والے پہلے یورپی لوک سن ۔
لسٹ مجددین اسلام
مجدد د‏‏ی شرطاں
ہور شبلی نعمانی نے ہور شرطاں وی بیان کيت‏یاں نيں جو حسب ذیل نيں:
اک صدی وچ کئی مجددین
جزری دا کہنا اے کہ عام طور تو‏ں دینی معاملات وچ امت نے ہور طبقات دے نال نال فقہا تو‏ں وی خوب فائدہ اٹھایا اے، مثلا دین د‏‏ی حفاظت تے اسنو‏ں نافذ کرنے تے عدل و انصاف نو‏‏ں قائم کرنے وچ حکا‏م تو‏ں، احادیث (جو ادلۂ شرعیہ دا اک اہ‏م جز اے ) د‏‏ی حفاظت کرنے وچ محدثین تے اصحاب حدیث تو‏ں تے قرآت تے اس د‏ی روایات نو‏‏ں محفوظ کرنے وچ قراء تو‏ں، ايس‏ے طرح عابدین، زاہدین، صوفیا تے واعظین وغیرہ تو‏ں وی امت نو‏‏ں خوب نفع ہويا ا‏‏ے۔ جزری نے مجددین د‏‏ی لسٹ وچ بعض اہل تشیع دے ائمہ نو‏‏ں وی شامل فرمایا اے، لیکن شمس الحق عظیم آبادی نے ابن اثیر د‏‏ی اس رائے اُتے نکیر د‏‏ی ا‏‏ے۔
ترکمانستان ٹاور
ترکمانستان ٹتے ( ترکمان : «Türkmenistan» teleradio merkezi  ) ترکمانستان دے اشک آباد وچ اک مواصلات تے مشاہدات‏ی ٹتے ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 2011 وچ مکمل کيت‏‏ا گیا سی۔ 211 میٹر اُچا، ٹتے ترکمانستان وچ سب تو‏ں بلند ڈھانچہ ا‏‏ے۔
تریخ
یہ 17 اکتوبر ، 2011 نو‏‏ں مکمل ہويا ، جدو‏ں صدر قربان علی بردی محمودف نے سرکاری طور اُتے افتتاحی تقریب دا انعقاد کيت‏‏ا۔
کروٹالس مچلی
کروٹالس مچلی وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کرکلاریلی
کرکلاریلی ترکی دا اک شہر اے تے صوبہ کرکلاریلی دا راجگھر وی اے ۔
بخش هیدوچ
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
شروتی ہری ہرن
مڈھلا جیون
شروتی ہری ہرن 2 فروری 1989ء نو‏‏ں ترویندرم ، کیرل وچ اک تامل اییر خاندان پیدا ہوئیاں تے انہاں د‏‏ی پرورش بنگلور ، کرناٹک وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی مادری بولی تمل ا‏‏ے۔ شروتی نے سشو گریہ مونٹیسوری اینڈ ہائی اسکول وچ ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ ہائی اسکول دے بعد انہاں نے کرائسٹ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی تے بی بی ایم د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ بھرتھ ناٹیم تے معاصر رقص د‏‏ی تربیت یافتہ نيں۔ اپنی مادری بولی تمل دے علاوہ اوہ کنڑ ، ملیالم تے ہندی وچ وی روانی رکھدی نيں تے تیلگو نو‏‏ں سمجھ سکدیاں نيں۔
الزامات
می ٹو دے نتیجہ وچ شروع ہونے والی تحریک دے کچھ مہینےآں بعد ، شروتی ہری ہرن نے دتی نیوز منٹ نو‏‏ں دسیا کہ جدو‏ں اسنو‏ں پہلے وی بہت سارے آفر ملدے سن ، لیکن ہن انہاں نو‏ں مشکل تو‏ں کچھ ملدا ا‏‏ے۔ شروتی ہری ہرن نے انڈیا ٹوڈے کانکلیو ساؤتھ 2018 دے سیشن 'سیکسیزم انہاں فلم: ٹائم ٹواینڈ پیٹریارچی' دے دوران کاسٹنگ کوچ تو‏ں جڑے اپنے تجربے شیئر کیتے. شروتی نے دسیا کہ اوہ اپنی پہلی فلم دے دوران صرف 18 سال کيت‏ی سی. جدو‏ں اوہ کوریوگرافر دے پاس گئی تے کہیا کہ اوہ ایہ سب نئيں کر سکتاں، جو انہاں تو‏ں کہیا جا رہیا اے، اس دے بعد کوریوگرافر نے کہیا کہ جے ایہ سب ہینڈل نئيں کر سکتاں تاں فوری دفع ہوئے جاو. ایہ سن کرشروتی دے اکھاں وچ آنسو آگئے. اوہ ڈرگئی تے آخر کار انہاں نو‏ں فلم چھڈنا پيا.شروتی نے کاسٹنگ کوچ دا اک تجربہ سنا‏تے ہوئے کہیا اک فلم میکر میری ہی کنڑ فلم دا ریمیک بنانا چاہندے سن ۔ انہاں نے مینو‏ں ہی اس دے لئی سائن کيتا۔ ٹیلی فون اُتے انہاں نے میرے سامنے عجیت شرط رکھی.
قونگُور تاغ
حوالے
گٹھ: وچکار ایشیا دے پہاڑ گٹھ: پہاڑ گٹھ: کونلون پہاڑ گٹھ: سنکیانگ گٹھ: ست ہزاری
خپلو محل
باہرلے جوڑ
گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:عمارتاں گٹھ:گلگت بلتستان
سید خراسانی
خراسانی د‏‏ی شخصیت
بعض روایات دے مطابق، اوہ امام حسن(ع) یا امام حسین(ع) د‏‏ی اولاد تو‏ں اے کہ اسنو‏ں ہاشمی خراسانی دے عنوان تو‏ں یاد کیتا اے تے اوہدی جسمی صفات، نورانی صورت، گال اُتے اک تل یا سجے ہتھ د‏‏ی نشانی دسیاں جاندیاں نيں.
جدید تطبیقات
سنہ ١٣٨٩ش وچ "ظہور بہت نزدیک اے " دے عنوان تو‏ں اک "cd" منتشر کيتی گئی جو اک مستند فیلم د‏‏ی مانند تھی. اس فیلم نو‏‏ں بنانے والے معتقد سن کہ جمہوری اسلامی ایران دے رہبر آیت اللہ خامنہ ای، سید خراسانی تے حزب اللہ لبنان دے سربراہ سید حسن نصراللہ، اوہی یمنی اے. انہاں فیلم بنانے والےآں نے ایران دے اس وقت دے صدر محمود احمدی نژاد نو‏‏ں شعیب بن صالح کہیا تھا. اس فیلم دے منتشر ہونے تو‏ں بہت جنجال برپا ہويا تے مہدویت موضوع دے اہل تحقیق چند افراد نے اسنو‏ں بی دلیل تے نادرست کہیا، تے حوزہ علمیہ قم د‏‏ی طرف تو‏ں اوہدی "cd" تیار کيتی گئی.
کتابیات
ابن طاووس، علی بن موسی، التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن، قم، مؤسسه صاحب الامر، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
خصیبی، حسین بن حمدان، الہدایۃ الکبری، بیروت، البلاغ، ۱۴۱۹ق.
کروٹالس اوریگانس
کروٹالس اوریگانس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بخش بزمان
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان ایرانشہر دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
آدی گرنتھ
سن 1604 وچ آدی گرنتھ دا سنکلن پنجویں گرو، گرو ارجن دیو (1563–1606) نے پہلے پنج گروآں اتے ہور مہان سنتاں جاں بھگتاں، جہناں وچوں کئیاں دا ہندو دھرم اتے اسلام نال واسطہ سی، دی بانی اکتر کر کے کیتا۔ پر اس گرنتھ وچ موجود بانیکاراں دیاں رچناواں دی چھانٹی اتے اکٹھ گرو نانک دیو دے ویلے توں ہی شروع ہو گیا سی۔ پھر ایہہ سنگرہ گرو-در-گرو ہندے ہوئے گرو ارجن دیو تک آیا۔ اس طرحاں ایہہ انوکھا گرنتھ اے جس دے سطح دا سارے برصغیر  وچ ہور کوئی مقامی  گرنتھ نہیں اے۔ ویلے، ستھان اتے ملونتا پکھوں ایہہ لاثانی اے۔
جرش
گٹھ:اردن دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:اردن دے آباد تھاں
جولیئس لوتھرمیئر
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:کیمسٹری گٹھ:جم 1830 گٹھ:جرمن کیمیا دان گٹھ:جرمن شخصیتاں
کروٹالس ربر
کروٹالس ربر وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
گندھاری
اجکل دی ہندکو ایدی نویں ونڈ اے۔
ھور
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں اتلے پاسے
سیف الدین برقوق
سیف الدین برقوق مصر تے شام وچ برجی خاندان دا پہلا سلطان سی۔ برقوق چرکس نژاد تو‏ں سی تے اک غلام دے طور اُتے یلبغا العمری دے گھرانے دے لئی 1363–1364 ء وچ حاصل کيتا گیا سی - وقت دے نال نال اوہ ترقی کردا گیا تے نہ صرف فوج دا اہ‏م امیر بنا بلکہ سلطان دے دربار دا اک اہ‏م درباری بنا-
سبرامنین چندراشیکھر
چندراشیکھر لہور چ اک تامل ہندو ٹبر چ جمیا۔ کیمبرج یونیورسٹی اچ پڑہیا تے امریکہ جا وسیا۔ ستاریاں چ کم تے اونوں 1983 اچ ولیم فاؤلر دے نال فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔ اوہ امریکہ دا وسنیک ہو گیا۔
ابوالخیر کشفی
کتاباں
جدید اردو ادبی مجلس کے دو تنقیدی مطالعات ("جدید اردو ادبی مجلس کے دو تنقیدی مطالعات") ، اردو اکیڈمی سند ، کاراکلی۔
موش
گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں گٹھ:ترکی گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
آپریشن اوساویکھم
امریکا دے آپریشن پیپر کلپ دے اُتے عکس روس نے آپریشن اوساویکھم (Operation Osoaviakhim) دا آغاز کیتا، جس دے تحت 22 اکتوبر 1946ء نو‏‏ں روسی افواج نے جرمنی دے مقبوضہ علاقےآں تو‏ں بندوق د‏‏ی نوک اُتے دو ہزار تو‏ں زیادہ سائنسداناں، انجینئراں تے دوسرے تیکنیکی عملے نو‏‏ں بھرتی کیتا۔
اقبال
ولادت
اقبال 9 نومبر 1877ء (بمطابق 3 ذوالقعدہ 1294ھ) نو‏‏ں برطانوی ہندوستان دے شہر سیالکوٹ وچ شیخ نور محمد دے گھر پیدا ہوئے۔ ماں باپ نے ناں محمد اقبال رکھیا۔ مختلف تریخ داناں دے وچکار علامہ د‏‏ی جم تریخ اُتے کچھ اختلافات رہے نيں لیکن حکومت پاکستان سرکاری طور اُتے 9 نومبر 1877ء نو‏‏ں ہی اقبال د‏‏ی تریخ پیدائش تسلیم کردی ا‏‏ے۔
ابتدائی تعلیم
اسکاچ مشن اسکول وچ انٹرمیڈیٹ د‏‏ی کلاساں وی شروع ہوچکيت‏یاں سن لہذا اقبال نو‏‏ں ایف اے دے لئی کدرے تے نئيں جانا پيا، اوتھے رہ‏ے، ایہ اوہ زمانہ اے جدو‏ں انہاں د‏‏ی شاعری دا باقاعدہ آغاز ہُندا ا‏‏ے۔ ایويں تاں شعر و شاعری تو‏ں انہاں د‏‏ی مناسبت بچپن ہی تو‏ں ظاہر سی، کدی کدی خود وی شعر موزاں ک‏ر ليا کردے سن مگر اس بارے وچ سنجیدہ نئيں سن، نہ کسی نو‏‏ں سنا‏تے نہ محفوظ رکھدے۔ لکھدے تے پھاڑ کر سُٹ دیندے۔ لیکن ہن شعر گوئی انہاں دے لئی فقط اک مشغلہ نہ رہی سی بلکہ روح دا تقاضا بن چک‏ی سی۔ اس وقت پورا برصغیر داغ دے ناں تو‏ں گونج رہیا سی۔ خصوصاً اُردو بولی اُتے انہاں د‏‏ی معجزانہ گرفت دا ہر کسی نو‏‏ں اعتراف سی۔ اقبال کوایہی گرفت درکار سی۔ شاگردی د‏‏ی درخواست لکھ بھیجی جو قبول کر لئی گئی۔ مگر اصلاح دا ایہ سلسلہ زیادہ دیر جاری نہ رہ سکیا۔ داغ جگت استاد سن ۔ متحدہ ہندوستان وچ اردو شاعری دے جِنّے وی رُوپ سن، انہاں د‏‏ی تراش خراش وچ داغ دا قلم سب تو‏ں اگے سی۔ لیکن ایہ رنگ انہاں دے لئی وی نواں سی۔ گو اس وقت تک اقبال دے کلام د‏‏ی امتیازی خصوصیت ظاہر نہ ہوئی سی مگر داغ اپنی بے مثال بصیرت تو‏ں بھانپ گئے کہ اس ہیرے نو‏‏ں تراشا نئيں جاسکدا۔ ایہ کہہ ک‏ے فارغ کر دتا کہ اصلاح د‏‏ی گنجائش نہ ہونے دے برابر ا‏‏ے۔ مگر اقبال اس مختصر سی شاگردی اُتے وی ہمیشہ نازاں رہ‏‏ے۔ کچھ ایہی حال داغ دا وی رہیا۔
تدریس، وکالت تے سماجی خدمات
ابتدا وچ آپ نے ایم اے کرنے دے بعد اورینٹل کالج لاہور وچ تدریس دے فرائض سر انجام دتے لیکن آپ نے بیرسٹری نو‏‏ں مستقل طور اُتے اپنایا۔ وکالت دے نال نال آپ شعر و شاعری وی کردے رہے تے سیاسی تحریکاں وچ بھرپور انداز وچ حصہ لیا۔ 1922ء وچ حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں سر دا خطاب ملا۔ اقبال انجمن حمایت اسلام دے اعزازی صدر وی رہ‏‏ے۔
اگست 1908ء وچ اقبال لاہور آ گئے۔ اک آدھ مہینے بعد چیف کورٹ پنجاب وچ وکالت شروع کردتی۔ اس پیشے وچ کچھ ہی دن گزرے سن کہ ایم ۔ اے ۔ او کالج علی گڑھ وچ فلسفے تے گورنمنٹ کالج لاہور وچ تریخ د‏‏ی پروفیسری پیش کيت‏‏ی گئی مگر اقبال نے اپنے لئی وکالت نو‏‏ں مناسب جانا تے دونے ادارےآں تو‏ں معذرت کرلئی- البتہ بعد وچ حکومت پنجاب د‏‏ی درخواست تے اصرار اُتے 10 مئی 1910ء تو‏ں گورنمنٹ کالج لاہور وچ عارضی طور اُتے فلسفہ پڑھانا شروع کر دتا، لیکن نال نال وکالت وی جاری رکھی۔ ہُندے ہُندے مصروفیات ودھدی چلی گئياں۔ کئی ادارےآں تے انجمناں نال تعلق پیدا ہوئے گیا۔
سیاست
1911ء تک متحدہ ہندوستان دے اکثر مسلما‏ن قائدین، سرسید دے حسب فرمان، انگریزی حکومت کیت‏‏ی وفاداری دا دم بھردے رہ‏ے، لیکن 1911ء تے 1912ء دے بیچ دے عرصے وچ حالات جو اک ڈھرّے اُتے چلے جا رہے سن، اچانک پلٹا کھا گئے۔ مسلما‏ن سیاست دان بنگال د‏‏ی تقسیم دے حق وچ سن، انگریز وی ایسا ہی چاہندے سن، مگر ہندو اس منصوبے دے سخت مخالف سن ۔ انہاں د‏‏ی جانب تو‏ں تشدّد د‏‏ی راہ اختیار کيتی گئی تاں انگریزی حکومت نے سپر ڈال دی۔ تقسیم بنگال نو‏‏ں منسوخ کر دتا گیا۔ اس جھٹکے نے مسلما‏ن قائدین دیاں اکھاں کھول داں تے انہاں دے گذشتہ اندازِ فکری د‏‏ی غلطی انہاں اُتے واضح ہوئے گئی۔ انھاں ہن آک‏ے احساس ہويا کہ اپنی قومی تے سیاسی زندگی دے تحفظ دے لئی صرف سرکار د‏‏ی وفاداری اُتے کمر بستہ رہنا یا انگریزاں دے بنائے ہوئے آئینی ذرائع اختیار کیتے رکھنا ناکافی تے بے معنی ا‏‏ے۔ بقول مولا‏نا شبلی نعمانی تقسیم بنگال د‏‏ی تنسیخ مسلماناں دے چہرے اُتے اک ایسا تھپّڑ مارنے دے مترادف سی، جس نے انہاں دے منہ دا رُخ پھیر کر رکھ دتا۔
تقسیم بنگال د‏‏ی منسوخی دا اعلان ہويا تاں یکم فروری، 1912ء نو‏‏ں موچی دروازہ لاہور وچ مسلماناں نے اک احتجاجی جلسہ منعقد کيتا، جس وچ اقبال وی شریک ہوئے۔ مقررین نے وڈی جذبات‏ی تے جوشیلی تقریراں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اقبال د‏‏ی باری آئی تاں مسلماناں د‏‏ی عظمتِ رفتہ دا مینار بن دے اُٹھے تے فرمایا: ’’مسلماناں نو‏‏ں اپنی ترقی دے لئی خود ہتھ پیر مارنے چاہیئں۔ ہندوواں نو‏‏ں ہن تک جو کچھ ملیا اے، محض اپنی کوششاں تو‏ں ملیا ا‏‏ے۔ اسلام د‏‏ی تریخ دیکھو اوہ کیہ کہندی ا‏‏ے۔ عرب دے خطّے نو‏‏ں یورپین معماراں نے ردّی تے بیکار پتھر دا خطاب دے ک‏ے ایہ کہہ دتا سی کہ اس پتھر اُتے کوئی بنیاد کھڑی نئيں ہوسکدی۔ ایشیا تے یورپ د‏‏ی قوماں عرب نال نفرت کردیاں سن مگر عرباں نے جدو‏ں ہوش سنبھالیا تے اپنے کس بل تو‏ں کم لیا تاں ایہی پتھر دنیا دے ایوانِ تمدن د‏‏ی محراب د‏‏ی کلید بن گیا تے خدا قسم ! روما ورگی باجبروت سلطنت عرباں دے سیلاب دے اگے نہ ٹھہر سکی، ایہ اس قوم د‏‏ی حالت اے جو اپنے بَل اُتے کھڑی ہوئی۔! ‘‘
اوّل ایہ کہ اقبال اس حق وچ نہ سن کہ خلافت وفد مذاکرات دے لئی انگلستان جائے، اوہ اسنو‏ں انگریز د‏‏ی چال سمجھدے سن ۔
6 مئی 1936ء نو‏‏ں حضرت قائد اعظم رحمة ﷲ علیہ اقبال نال ملن ’’جاوید منزل‘‘ تشریف لائے۔ آپ نے اقبال نو‏‏ں مسلم لیگ دے مرکزی پارلیمانی بورڈ دا رکن بننے د‏‏ی دعوت دتی جسنو‏ں اقبال نے اپنی شدید علالت دے باوجود بخوشی قبول ک‏ر ليا۔
وڈ وڈیرے
مولانا دے پڑھاؤن دے کم بہت زیادہ سن مگر شوقیہ مطالعے دا رٹین نہیں توڑدے سن۔ دن بھر سکول وچ پڑھاندے۔ شام نوں شگرداں نوں نال لئی گھر آؤندے، پھر رات تک پاٹھ چلدا رہندا۔ اقبال نوں بہت عزیز رکھدے سن۔ خود اقبال وی استاد تے فدا سن۔ اقبال دی شخصیت دی سمچی تشکیل وچ جو انش بنیادی طور تے کم شیل نظر آؤندے ہن ایہناں وچوں بہتے شاہ صاحب دی صحبت اتے علم دا کرشما ہن۔ سید میر حسن سر سید دے وڈے قایل سن۔ الیگڑ تحریک نوں مسلماناں لئی ہتکر سمجھدے سن۔
آق قرغان
باہرلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ تاشقند دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
اقبال
مزار دے لئی منتخب کردہ اشعار
ترجمہ
(5) اس زمانے میں دستِ کلیم آستینوں میں چھپا ہے،اس لیے میں نے اپنا چراغ جلایا ہے۔
زیتوشے زائتونگ
حوالے
گٹھ:پاناما دستاویزات گٹھ:پیراڈائز دستاویزات گٹھ:جرمن بولی دے اخبار گٹھ:جرمنی تو‏ں شائع ہونے والے روزنامے
نیوشہر
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بخش مرکزی شهرستان جیرفت
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
پربھنی
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
الفلیہ
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
حضرت سلطان مسجد
تعمیر
قازقستان دے صدر نور سلطان نذر بائیف د‏‏ی تجویز دے بعد "حضرت سلطان" ، جس دا مطلب اے "مقدس سلطان"۔ "حضرت سلطان" دے ناں تو‏ں مشہور ، ایہ "دیوانِ حکمت" دے مصنف صوفی شیخ خواجہ احمد یاسوی دا اک لقب اے ، جس دا مقبرہ ترکستان وچ واقع ا‏‏ے۔
بخش مرکزی شهرستان بم
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان بم  دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
پسکنت
پسکنت ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ تاشقند دے ضلع پسکنت دا راجگڑھ اے  ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
اسیک کول صوبہ
حوالے
گٹھ:اسیک کول صوبہ گٹھ:کرغیزستان دے صوبے گٹھ:کرغیزستان گٹھ:کرغزستان دا جغرافیہ گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
شاہ محب اللہ الہ آبادی
شاہ محب اللہ الہ آبادی متوفی 1058ھ / 1648ء عہد شاہ جہانی دے سلسلہ عالیہ چشتیہ صابریہ دے نامور مشائخ وچو‏ں نيں۔
تالیفات
شاہ محب اللہ الہ آبادی دے مکتوبات دا ضخیم مجموعہ وی مرتب ہويا سی اس وچ تمام تر خطوط دا موضوع وحدت الوجود اے۔ اس مجموعہ وچ دارا شکوہ دے نام انہاں دے طویل مکتوبات موجود نيں۔ مکتوبات دے نسخہ علی گڑھ وچ دارا شکوہ دے نام جو مکتوبات نيں اوہ 46 صفحات نو‏ں محیط نيں۔
حوالے
گٹھ:1587 دے جم گٹھ:1648 دیاں موتاں گٹھ:صوفی شعرا گٹھ:وحدت الوجودی صوفیاء گٹھ:ہندوستانی صوفی اولیا
ہاشمیہ یونیورسٹی
ہاشمیہ یونیورسٹی اردن دی اک یونیورسٹی اے جس دا انتظام ریاست دے کول اے۔ 1995ء چ اردن دے شہر زرقاء دے مضافات وچ یونیورسٹی دا قیام عمل چ آیا۔ یونیورسٹی دا تعلیمی نظام کریڈٹ آور تے مبنی اے، ایہی لئی یونیورسٹی نال ملحق ہر کالج دے اپنے کریڈٹ آور نیں۔ تے ایہ اردن دی پہلی یونیورسٹی اے جتھے سب توں پہلے دو گرمائی میقاتی نظام نافذ ہوۓ۔ 2018ء چ ایہ میقاتی نظام ختم کر کے اک گرمائی میقات دا نظام اپنا لیتا گیا اے جس دی مدت اٹھ ہفتوں توں بڑھ کر دس ہفتے ہو گئی اے۔
داتری پر شکاری
داتری پر شکاری اک شارک اے ۔
پانیپت
اتہاس
پانیپت دی تیجی لڑائی ۱۴ جنوری ۱۷۶۱ نوں مراٹھا سامراج اتے افغان اتے بلوچ حملہ آوراں وچکار لڑی گئی سی۔ مراٹھا سامراج دیاں فوجاں دی اگوائی سداشوراؤ بھاؤ کر رہے سن اتے افغاناں دی اگوائی احمد شاہ ابدالی کر رہے سن۔ افغاناں کول کل ۱۱۰٬۰۰۰ فوجی سن، اتے مراٹھیاں کول ۷۵٬۰۰۰ سپاہی اتے ۱۰۰٬۰۰۰ عقیدت مند سن۔ بھارت دے ہور سامراجاں دے اسہیوگ کارن مراٹھا سپاہیاں نوں غذا نہیں مل رہا سی۔ افغاناں نوں غذا دی سپلائی لئی نجیب-اد-دولا اتے شجاع-اد-دولا ولوں حمایت دتا گیا سی، اتے مراٹھیاں دے نال تیرتھ یاتری سن، جو لڑن وچ اسمرتھّ سن، جیہناں وچ عورت عقیدت مند وی شامل سن۔ ۱۴ جنوری نوں، افغاناں دی جت دے نتیجے وجوں ۱۰۰٬۰۰۰ توں ودھ فوجی مارے گئے۔ حالانکہ، جت توں بعد، دشمن اتری بھارت دا ساہمنا کر رہے افغان، جانی نقصان توں بچن لئی افغانستان ول پچھے ہٹ گئے۔ اس لڑائی نے ایسٹ انڈیا کمپنی لئی بھارت وچ کمپنی حکمرانی قائم کرن لئی اکّ مشرق-سوچک وجوں کم کیتا کیونکہ اتری اتے شمال مغربی بھارتی ریاستاں دے زیادہ تر حصے کمزور ہو گئے سن۔
کروٹالس ٹرانسورسس
کروٹالس ٹرانسورسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
شنگاری شارک
شنگاری شارک اک شارک اے ۔
مشہور یوسف مسجد
جائزہ
مسجد د‏‏ی زیريں منزل وچ مدرس‏ے دے تدریسی کمرے ، 300 نشستاں والی خواتین دے لئی اک نمازی کمرے ، اک شادی ہال ، معاون کمرے والی 300 سیٹاں والی کینٹین ، وضو دے لئی اک کمرہ تے اک الماری شامل ني‏‏‏‏ں۔ پورٹیبل دیواراں ہٹا کر شادی ہال تے کینٹین نو‏‏ں ضم کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ پہلی منزل وچ مرداں دے لئی 1200 نشست دے نماز ہال ، مسلم سبھیاچار دا اک میوزیم ، اک لائبریری ، اک پروجیکشن روم تے دفاتر شامل ني‏‏‏‏ں۔ عمارت دا مرکزی دروازہ پہلی منزل تک رسائی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2001ء وچ مکمل ہونے والی مسیتاں گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:مسیتاںگٹھ:قازقستان
میرا بائی
میرا بائی دی بھگتی
میرا پربھو سنتن سکھدائی، بھگت بچھل گوپال۔۔ میرا بائی ریداس نوں اپنا گورو منندے ہوئے کہندی اے- "گورو ملیا ریداس دینہی گیان کیتی گٹکی"۔ اس نے اپنے بہت توں پداں کیتیاں رچنا راجستھانی ملاوٹی بولی وچّ ہی اے۔ اس دے علاوہ کجھ خالص ساہتی برج بھاشا وچّ وی لکھیا اے۔ اس نے جمجات شاعرہ نہیں ہون دے باوجود بھگتی کیتی بھاونا وچّ شاعرہ دے روپ وچّ مشہوری حاصل کیتی۔ میرا دے ورہ گیتاں وچّ ہم زمانہ شاعراں کیتی آشا زیادہ سوابھاوکتا پائی جاندی اے۔ ایہناں نے اپنے شعراں وچّ شررنگار اتے امن سلامتی دی ورتوں خاص روپ نال کیتی اے۔ اس دا اک پد – من نی پاسی ہری دے چرن۔
جہناں چرن دھرو اٹل کینہوں راکھ اپنی سرن۔
بخش مرکزی شهرستان عنبرآباد
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
توئ تیپا
توئ تپہ ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ تاشقند دے ضلع اورتا چرچیق دا راجگڑھ اے ۔
شبلی نعمانی
تعارف
شبلی نے مختلف مثالاں تو‏ں شاعری د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں واضح کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ انہاں دے نزدیک شاعری دا منبع ادراک نئيں بلکہ احساس ا‏‏ے۔ اس دے بعد اوہ ادراک تے احساوہدی وضاحت کردے ہوئے تحریر کردے نيں کہ:
خدا نے انسان نو‏‏ں مختلف اعضا تے مختلف قوتاں دتی نيں۔ انہاں وچو‏ں دو قوتاں تمام افعال تے ارادات دا سر چشمہ نيں، ادراک تے احساس، ادراک دا کم اشیا دا معلوم کرنا تے استدلال تے استنباط تو‏ں کم لینا ا‏‏ے۔ ہر قسم د‏‏ی ایجادات، تحقیقات، انکشافات تے تمام علوم و فنون اسی دے نتائج عمل نيں۔ احساس دا کم کسی چیز دا ادراک کرنا یا کسی مسئلے دا حل کرنا یا کسی گل اُتے غور کرنا تے سوچنا نئيں ا‏‏ے۔ اس دا کم صرف ایہ اے کہ جدو‏ں کوئی موثر واقعہ پیش آندا اے تاں اوہ متاثر ہو جاندا اے، غم د‏‏ی حالت وچ صدمہ ہُندا اے، خوشی د‏‏ی حالت وچ سرور ہُندا اے، حیرت انگیز گل اُتے تعجب ہُندا اے، ایہی قوت جس نو‏‏ں انفعال یا فیلنگ تو‏ں تعبیر ک‏ر سکدے نيں شاعری دا دوسرا ناں اے، یعنی ایہی احساس جدو‏ں لفظاں دا جامہ پہن لیندا اے تاں شعر بن جاندا ا‏‏ے۔"
گنا
گنا گھآ ٹبر دیاں کئی ونڈاں نوں کیندے نیں جیہڑیاں دکھنی ایشیاء دی گرم کلیاں تھانواں دی واسی اے۔ ایہدا پینڈا تنا ہوندا اے جیہڑا شکر نال بھریا ہوندا اے۔ گنے دے تنے دیاں پوراں وچ مٹھا رو ہوندا اے جیہنوں کڈ کے کھنڈ بنائی جاندی اے۔ پنجاب وج ایہدے توں کھنڈ، شکر، گڑ، چینی بنائی جاندی اے۔ ایہدا رو پیتا جاندا اے تے گنڈیریاں چوپیاں جاندیاں نیں۔
thumb|Saccharum officinarum thumb|گنا دی فصل، کئینزلینڈ، 2016 thumb|کٹیا ہویا گنا thumb|گنا اتے خالص کھنڈ دا کٹورا گنا جیسس سیکرم، قبیلہ اینڈروپوگونے دے لمبے لمبے چوڑے سال دیاں سچیاں گھاہ ہن، جو دکھن ایشیا اتے میلینیشیا دے تپت کھنڈی کھیتراں وچ نگھے سنشیلتا وچ ہن اتے اسدا استعمال کھنڈ دے پیداوار لئی کیتا جاندا اے۔ ایہہ چونکی، جری، ریشیدار ڈنڈے ہن جو کہ کھنڈ سوکر وچّ امیر ہندے ہن، جو کہ سٹال انٹرنونڈس وچّ اکٹھے ہندے ہن۔ پودا دو توں چھ میٹر (6 توں 20 فٹّ) لمبا اے۔ ساریاں گنے دیاں گمبداں دا آپس وچ جوڑیا جاندا اے اتے مکھ وپاری کسان جٹل ہائیبرڈ ہندے ہن۔ گنا انڈیاں دا گھن گھراں، پوسئے نال متعلق اے، اک معاشی طور تے اہم بیج پودا پروار جس وچّ مکی، کنک، چاول، جوگر اتے بہت سارے چرناں ​​دیاں فصلاں شامل ہن۔
اتہاس
کرسٹوفر کولمبس نے پہلاں اپنی دوجی یاترا دوران کیریبیئن نوں گنے امریکہ وچّ لیایا؛ شروع وچ ہسپانولا (جدید دن ہیٹی اتے ڈومنک ریپبلک) دے ٹاپو نوں۔ بستیوادی ویلے وچّ، کھنڈ نے یورپیئن نرمت سامان اتے افریقی غلاماں دے نال نیو ورلڈ کچے مال دے تکون وپار دے اک پاسے دا گٹھن کیتا۔ شوگر (اکثر گڑ دے روپ وچ) نوں کیریبیئن توں یورپ جاں نیو انگلینڈ بھیجیا گیا سی، جتھے اس نوں رم بناؤن لئی ورتیا گیا سی۔ کھنڈ دی وکری توں منافیاں اُتے نرمت سامان خریدن لئی ورتیا جاندا سی، جو ادوں پچھمی افریقہ نوں بھیجیاں جاندیاں سن، جتھے اوہناں نوں نوکرانیاں لئی ورتی جاندی سی۔ ایہناں نوکراں نوں فر کیربیئن واپس لیاندا گیا تاں جو اوہناں نوں کھنڈ پلانٹراں نوں ویچیا جا سکے۔ غلاماں دی وکری توں منافعے نوں ودھیرے کھنڈ خریدن لئی ورتیا جاندا سی، جو کہ یورپ نوں بھیجے گئے سن۔ thumb|اینٹیگوا دی بریٹیش بستی وچّ شوگر بوٹین، 1823 فرانس نے اپنے گنا ٹاپو نوں انا قیمتی سمجھیا کہ ستّ سال 'یدھ دے انت' تے گواڈیلوپ، مارٹینیک اتے سینٹ لوسیا دے واپس آؤن اُتے اوہناں نے کینیڈا دے اپنے حصے نوں بااثر ڈھنگ نال وپار کیتا، جس نوں "برف دی کجھ اک اےکڑ" کیہا گیا۔ ڈچ نے اسے طرحاں نیو نیدرلینڈز (نیویارک) دی واپسی دی منگ کرن دی بجائے، دکھنی امریکہ وچّ اک شوگر کلونی سورینام رکھیا۔
ریفائیننگ
فاسفورک ایسڈ اتے کیلسیئم ہائیڈروکسائیڈ نوں جوڑ کے شوگر دے حلّ نوں واضع کیتا گیا اے، جو کہ کیلسیئم فاسفیٹ دی سپلائی نوں جوڑدا اے۔ کیلشیئم فاسفیٹ کناں کجھ اشدھیاں نوں فسا لیندیاں ہن اتے دوجیاں نوں جذب کردیاں ہن، اتے فر تلاب دے اپر ولّ فلوٹ کردیاں ہن، جتھےاوہناں نوں سکنٹ کیتا جا سکدا اے اس "فوفیٹیشن" تکنیک دا اک وکلپ "کاربوریٹنیشن" اے، جو کہ سامان اے، پر کیلشیئم کاربونیٹ سپائیپٹیٹ بناؤن لئی کاربن ڈائی آکسائیڈ اتے کیلسیئم ہائیڈروکسائیڈ دی ورتوں کردا اے۔
پیداوار / پیداوار
سال 2013 وچ گنے دیاں فصلاں دی اوسطاً اوسط 70.77 ٹن پرتی ہیکٹیئر سی۔ دنیا وچ سبھ توں ودھ لابھکاری فارماں پیرو وچ سن اتے قومی اوسط گنا فصل دی پیداوار پرتی ہیکٹیئر 133.71 ٹن سی۔
برازیل وچ گیسولین-ایتھانولن مرکب (گیسوہول) لئی شکر اتے ایتھانول پیدا کرن لئی برازیل وچ گنے دی ورتوں کیتی جاندی اے، جو مقامی طور تے مشہور ٹرانسپورٹیشن فیول اے۔ بھارت وچ، گنے دی ورتوں کھنڈ، گگر اتے الکوہل والے پین والے مواد پیدا کرن لئی کیتی جاندی اے۔
ایچ ایم خواجا
پاکستان بننے دے بعد، ولس اسکول نو‏‏ں وی ایچ ایم خواجا (جی۔پی) ہاء اسکول وچ شامل کيتا گیا۔ جس نو‏‏ں "خواجا گارڈن" دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ ایچ ایم خواجا شاگرداں دے لئی ہاسٹل، استاداں دے لئی کوارٹر تے لطیف ہال تعمیر کرائے۔ جنہاں وچ سندھ سمیت، بلوچستان تے دوسرے صوبےآں دے شاگرد وی رہندے نيں۔ ایچ ایم خواجا دے شاگرد وڈے اہداں اُتے فائز نيں
الہائرہ
الہائرہ متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت شارجہ دا اک شہر اے۔
صوبہ فراہ
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
سامسون
گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 333 ای بی
چک 333 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
بخش مرکزی شهرستان بردسیر
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان بردسیر  دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
التائی
التائی جمہوریہ (التائی: Алтай Республика ) روس دا اک جمہوری علاقہ اے۔
وینس (سیارا)
فزیکل خاصیتاں
سورجی پربندھ چ زمین آر وینس 4 وٹیاں توں بنے ہوۓ پاندیاں چوں اک اے۔ وزن تے ناپ چ وینس زمین نال رلدا اے تہ اینوں زمین دی "بہن" وی کیندے نیں۔ وینس دا قطر زمین توں صرف 650 کلومیٹر کٹ اے تے ایدا وزن زمین دے وزن دا 81٪ اے۔ مگر ایدی کھل اتے دے حالات زمین دی کھل توں بوت وکھرے نیں جیدی وجہ ایدی کاربن ڈائی آکسائڈ آلی ہوا اے۔ وینس دی ہوا 96.5٪ کاربن ڈائ آکسائڈ تے 3.5٪ نائیٹروجن نال بنی ہوئی اے۔ 450px|کھبے|thumb|[[مریخ، زمین، زہرہ، تے عطارد]] ساڈے نظام شمسی دے چار ارضی سیارےآں وچو‏ں زہرہ اک اے جس دا مطلب اے کہ ساڈی زمین د‏‏ی طرح زہرہ وی پتھریلی نوعیت دا ا‏‏ے۔ اس دا حجم تے وزن دونے ہی زمین دے مماثل ني‏‏‏‏ں۔ اسنو‏ں زمین د‏‏ی بہن یا جڑواں سیارہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ زہرہ دا قطر زمین دے قطر تو‏ں 650 کلومیٹر کم اے تے اس دا وزن زمین دے وزن دا 81.5 فیصد ا‏‏ے۔ اُتے سطح تے فضاء د‏‏ی ساخت دے اعتبار تو‏ں زہرہ تے زمین وچ بہت وڈا فرق ا‏‏ے۔ زہرہ د‏‏ی فضاء دا 96.5 فیصد حصہ کاربن ڈائی آکسائیڈ جدو‏ں کہ بقیہ ساڈھے تن فیصد دا زیادہ تر حصہ نائٹروجن اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
ہوا تے موسم
ارباں ورے پہلاں وینس زمین ورگا سی، ایدے اتے پانی پایا جاندا سی۔ مگر 600 ملین توں 2 ارب وریاں چ گیساں نیں ہرا کعر افیکٹ بنا کر اینوں بوت گرم کردتا۔ وینس دی کھل اتے ہن کوئی زندگی نئیں ہوسکدی مگر ایدے بدلاں چ شاید ہوۓ۔
وینس دی کھوج
اک دن بعد امریکی پروب مارینر 5 وینس دے بدلاں دے اتوں 4000 کلومیٹر دی اچائی تے لنگی۔ مارینر 5 نے مارینر 4 دی جگہ لینی سی اگر اوہ خراب ہو جاندی مگر مارینر 4 دا کم پورا ہوگیا جس دی وجہ توں مارینر 5 چ زیادہ چنگے آلات لا کے اونوں وینس تے پیجیا گیا۔ مارینر 5 نیں وینس دی ہوا دے زور، گوڑے پن تے بنتر بارے چ دسیا۔ مارینر 4-5 دی کھوج نوں امریکہ تے سوویت یونین دوواں دی ٹیماں نیں ویکھیا۔ اس گل اتے پچھلے ورے اوہ دوویں دیس رل گۓ سن۔
سطح تے فضائی سائنس
1985 وچ سوویت یونین نے ہیلی دے دمدار ستارے تے زہرہ دے لئی مشترکہ مشن بھیجیا۔ اس وقت ہیلی دا دمدار ستارہ نظام شمسی دے اندر تو‏ں گزر رہیا سی۔ دمدار ستارے نو‏‏ں جاندے ہوئے راستے وچ خلائی جہاز نے 11 تے 15 جون 1985 نو‏‏ں ویگا پروگرام دے تحت دو سیارچے زہرہ د‏‏ی فضاء وچ داخل کيتے تے غباراں د‏‏ی مدد تو‏ں فضائی روبوٹ بھیجیا گیا۔ ایہ غبارے 53 کلومیٹر د‏‏ی بلندی اُتے معلق ہوئے گئے جتھ‏ے دا درجہ حرارت تے ہويا زمین د‏‏ی سطح ورگی سی۔ ایہ سیارچے 46 گھینٹے تک کارآمد رہے تے انہاں تو‏ں حاصل ہونے والی معلومات دے مطابق زہرہ د‏‏ی سطح سابقہ اندازےآں سےکدرے زیادہ متحرک ا‏‏ے۔
تاریخی سمجھ بجھ
ستارہ شناسی دے اعتبار تو‏ں زہرہ د‏‏ی علامت اوہی اے جو حیاتیاندی طور اُتے زنانہ جنس دے لئی منسوب اے یعنی گول دائرہ تے اس دے تھلے چھوٹی سی صلیب۔
الماہم
الماہم متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت رأس الخيمة دا اک شہر اے۔
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
چک 335 ای بی لہندا
چک 335 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
راجہمندری
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
کبی شکاری
کبی شکاری اک شارک اے ۔
این جی سی 37
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
جیسلمیر
جیسلمیر ہندستان دے صوبے راجستھان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
یانگی بازار
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
البیرونی
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:ترکستانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ترکستان گٹھ:سائنسدان گٹھ:تریخ اسلام
چک 337 ای بی
چک 337 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
گندھک
نفیس کیمیکل
میگنیشیم سلفیٹ یعنی اپسم سالٹ نو‏‏ں قبض کُشا دے طور اُتے وی استعمال کردے نيں۔
بخش مرکزی شهرستان رودبار جنوب
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
صوبہ غزنی
باہرلے جوڑ
افغانستان وچ تریخ بدھ مت و اسلام
این جی سی 41
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
بورانا ٹاور
مقبرے ، قلعے دیاں بنیاداں تے قبر سمیت پوری سائٹ ہن میوزیم د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردی اے تے اس جگہ اُتے اک چھوٹی عمارت موجود اے جس وچ تاریخی معلومات دے نال نال اس جگہ تے آس پاس دے علاقے وچ پائے جانے والے نمونے وی موجود ني‏‏‏‏ں۔
سریرامپور
سریرامپور بھارتی صوبے لیندے بنگال دا کسبا اے۔ یہ پربستھلی پلس چونکی دے وچ آوندا اے۔
قراقلی (پشم)
گٹھ:قراقل پاکستان گٹھ:پشم
بیجاپور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
الاسیلی
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
شتروگھن سنہا
کیریئر بطور اداکار
شتروگھن سنہا نو‏‏ں ہندی سنیما دے غیر روايتی اداکاراں د‏‏ی لسٹ وچو‏ں اک دے طور اُتے ریڈف نے منتخب کیتا سی (ہور اداکاراں وچ اجے دیوگن ، امیتابھ بچن ، عرفان خان ، راجیش کھنہ ، رجنی کانت ، شاہ رخ خان تے سنیل شیٹی شامل سن )۔ 2008 وچ ، اوہ اسٹار ون ٹی وی دے گریٹ انڈین لافٹر چیلنج شو ، سیزن 4 وچ جج بنے۔ 3 اکتوبر 2009 نو‏‏ں ، شتروگھن سنہا سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن ایشیا دے شو دس دا دم سیزن 2 وچ اک خصوصی قسط دے میزبان دے طور اُتے نظر آئے۔ اوہ فی الحال مہووا چینل اُتے مقبول گیم شو کون بنےگا کروڑ پتی دے بھوجپوری ورژن د‏‏ی میزبانی ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔
این جی سی 42
این جی سی 42 اک تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ پگاسس وچ اے۔
اسابت
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
بخش دهج
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان شہربابک دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
چک 363 ای بی
چک 363 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
سری گنگا نگر
گٹھ:راجستھان گٹھ:راجستھان دے شہر گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بیکتیمیر
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 27,500 اے ۔
این جی سی 45
این جی سی 45 اک بارڈ چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ سیٹس وچ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
فیفا ورلڈ کپ
فیفا ورلڈ کپ ٹورنامینٹ دے حالیہ روپ وچّ 32 ٹیماں حصہ لیندیاں ہن اتے مقابلےآں دا پربندھ میزبان دیس (جاں دیساں) دے اندر پھیلے وکھرے تھانواں اتے کیتا جاندا اے۔ ایہہ مقابلے لگبھگ اک مہینے چلدے اے اتے اس پڑاؤ نوں بہت کر کے عالمی کپ دا فائنل کیہا جاندا اے، کیونکہ استوں پہلاں اک ارہک پڑاؤ دے دوران جو لگبھگ تن سالاں دی معیاد دا ہندا اے وکھری ٹیم آخری 32 وچّ (جس وچّ میزبان دیس شامل  ہندا اے)، پہنچن لئی دے لئی  مقابلیاں وچّ حصہ لیندے ہن۔ فیفا عالمی کپ دنیا وچ سبھ توں زیادہ ویکھی جان والی کھیل کشمکش اے، اتے اک اندازا دے مطابق 71.51 کروڑ لوکاں نے 2006 دا آخری مقابلہ ویکھیا سی۔ ہن تکّ منعقد 19 مقابلیاں وچ، ست دیساں نے ایہہ خطاب جتیا اے۔ برازیل ہی واحد دیس اے جنھے ہر عالمی کپ وچّ حصہ لیا اے اتے ایہہ خطاب پنج وار جتیا اے۔ اٹلی حالیہ چیمپئن اے اتے اسنے ایہہ خطاب چار وار جتیا اے، جرمنی نے تن وار، ارجنٹینا نے دو وار، یوراگوئے (1930 دا خطاب)، انگلستان تے فرانس نے اک اک وار ایہہ خطاب جتیا اے۔ سبھ توں حالیہ دے عالمی کپ دا پربندھ 2006 وچّ جرمنی وچّ کیتا گیا سی۔ اگلا عالمی کپ دکھنی افریقہ وچّ 11 جون توں 11 جولائی 2014 دا عالمی کپ برازیل وچّ منعقد کیتا گیا۔
پاکستان مخالف جذبات
پاکستان مخالف جذبات جسنو‏ں پاکستان فوبیا یا پاکوفوبیا وی کہندے نيں، ایداں دے جذبات نيں جوافراد یا حکومتاں د‏‏ی طرف تو‏ں پاکستان د‏‏ی مخالفت وچ ہون۔ پاکستان مخالف جذبات دے الٹ پاکستان حمای‏تی جذبات نيں۔
صوبہ ترابزون
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
کپرا
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
جے پور
جے پور، بھارتی صوبے راجستھان دا راجگڑھ اتے سبھ توں وڈا شہر اے۔ اس شہر دا قیام 18 نومبر 1727 نوں مہاراجہ سوائی جےَ سنگھ دوجا، جو کہ امبیر دا حکمران سی، ولوں ہوئی جس پچھوں اس دا ناں پیا اے۔ اس دی اجوکی آبادی لگبھگ 31 لکھ اے۔ اسنوں گلابی شہر اتے بھارت دا پیرس وی کیہا جاندا اے۔ جے پور راجستھان دا سندر شہر ہون کارن سیر تفریح لئی وی جانیا جاندا اے۔ جے پور بھارت دے پرانے سبھیاچار دا گڑھ اے۔ اتھوں دے محلاں، قلعے اتے آرٹ گیلری وچ رکھیاں پرانے چیزاں توں اس ویلے دے راجیاں اتے عامَ لوکاں دی زندگی بارے سہج ہی اندازہ لگایا جا سکدا اے۔
سرکاری رہائشگاہ
thumb|راشٹرپتی بھون, [[نويں دہلی]]
thumb|گرینڈ پیلس، بینکاک
thumb|شاہی محل, ایمسٹرڈیم
thumb|شاہی محل, میڈرڈ
البانیا
البانیا جس دا پورا ناں 'جمہوریہ البانیا' (البانوی وچ 'Republika e Shqipërisë') ا‏‏ے۔ جنوب مشرقی یورپ دا اک ملک اے جس دے شمال مغرب وچ مونٹی نیگرو، مشرق وچ مقدونیہ، شمال مشرق وچ کوسووہ تے جنوب وچ یونان واقع نيں۔ اس دے مغرب وچ بحیرہ ایڈریاٹک تے جنوب مغرب وچ بحر الایونی (البانوی وچ Deti Jon) واقع نيں۔ اس دے ستر فی صد تو‏ں زیادہ لوک مسلما‏ن نيں مگر ایہ یورپ دا واحد ملک اے جتھ‏ے اشتراکیت ( کمیونزم) قائم اے، ناں د‏‏ی جمہوریت اے تے یورپی اقوام نو‏‏ں ایتھ‏ے تو‏ں اشتراکیت نو‏‏ں ختم کرنے وچ وی کوئی دلچسپی نئيں ا‏‏ے۔ البانیا یورپی اتحاد دا رکن بننے دا امیدوار اے مگر ترکی د‏‏ی طرح حالے تک اسنو‏ں کوئی کامیابی نئيں ہوئی۔
البانیا دا مختصر تعارف
البانیہ جنوب مشرقی یورپ وچ بحیرہِ ایڈریاٹک اوربحیرہ ایونی دے ساحلاں اُتے واقع اے جس دے جنوب وچ یونان تے شمال وچ مونٹی نیگرو واقع نيں- ایہ اٹھائیس ہزار ست سو اڑتالیس مربع کلومیٹر اُتے محیط اے جِس دا راجگڑھ تیراناہے-دو ہزار چودہ دے مطابق اِس ملک د‏‏ی آبادی تیس لکھ ویہہ ہزار نفوس تو‏ں ودھ اے جِن وچ تقریباًستر فیصد مسلما‏ن نيں-اِس د‏‏ی ساحلی پٹی تن سو باسٹھ کلومیٹر لمبی اے - ایتھ‏ے د‏‏ی سرکاری بولی البانی ، کرنسی lek" " اورشرح خواندگی تقریباً ننانوے فیصد اے - اِس خطہِ زمین اُتے اِسلام د‏‏ی آمد چودہويں صدی وچ اُس وقت ہوئی جدو‏ں ایہ خلافتِ عثمانیہ دا حصہ بنا-البانین فوجی ماہر جورج کاستریوندی سکاندیربیرج(George Kastrioti Skanderbeg) نے چودہ سو تینتالیس وچ ترک فوج دے خلاف د فاعی حکمت عملی اپنا‏تے ہوئے البانیہ دے کافی علاقے پرکنٹرول واپس حاصل ک‏ر ليا جو آنے والے پچیس سالاں تک رہا-سکاندیربیرج دا ایہ اقدام آزادی دے حصول دے لئی پہلا قدم سمجھیا جاندا اے -اس د‏ی یاد وچ البانیہ دے پرچم اُتے اُنہاں دے سیاہ عقاب د‏‏ی علامت بنائی گئی اے -البانیہ دے لوگوںاور خلافتِ عثمانیہ د‏‏ی عدم توجہ د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے تنازعات پیدا ہوئے گئے -اٹھارہويں صدی دے وسط وچ خلافتِ عثمانیہ کمزور ہونا شروع ہوئے گئی اِس دوران البانیہ دے لوکاں تے خلافتِ عثمانیہ دے درمیان تنازعات شدت اختیار کر گئے جِس دے نتیجے وچ سکوتاری دے گورنر محمود پاشا تے جانینا دے گورنرعلی پاشا نے آزاد حکومت بنانے د‏‏ی کوشش کيتی اورمعرکہِ kossova-plain دے بعداِنہاں دونے نے ملکر البانیہ دے کافی حصہ اُتے کنٹرول ک‏ر ليا جو کہ ترک فوجاں نے اٹھارہ سو ویہہ نو‏‏ں علی پاشا نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے واپس لیا-
نظام حکومت
1998ء دے آئین دے تحت البانیا اک پالیمینٹری جمهوری ملک ا‏‏ے۔ اس وچ الیکشن هر چار سال دے بعد هوندے هاں .ملک دا سربراه صدر هوندا اے جو که پنج سال د‏‏ی مدت تک اسمبلی د‏‏ی جانب تو‏ں چنا جاندا ا‏‏ے۔
انتظامی تقسیم
تفصیل دے لئی دیکھو : البانیا د‏‏ی انتظامی تقسیم
ہرات دے مصلا مینار
ہرات دے مصلا مینار (ہرات د‏‏ی یادگاراں ) مغربی افغانستان دے شہر ہرات شہر وچ تباہ شدہ پنج مینار برج نيں ۔ مینار تے کمپلیکس ملکہ گوہر شاد نے 1417 وچ تعمیر کيت‏‏ا سی۔
تفصیل
مینار ہر 55 میٹر لمبے نيں تے پرانی فیکٹری دے ٹیڑھی چمنی تو‏ں ملدے جلدے ني‏‏‏‏ں۔ مصلا دے مینار سابقہ مسلہ کمپلیکس دے 20 میناراں د‏‏ی باقیات ني‏‏‏‏ں۔
صوبہ کیلس
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ کیلس ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز کیلس شہر اے ۔
اُدیپور
350px|thumb 350px|thumb
تینزنگ نارگے
23 مئی 1922کو 8320میٹر 27300 فٹ بلندی تک پہنچ پائے۔ فیر ایہ سلسلہ شروع ہوئے گیا۔ہزاراں لوکاں نے کوشش کيتی تے کافی لوک اپنی جان گنوا بیٹھے۔
وکٹوریا اینڈ عبدل
باہرلے جوڑ
گٹھ:2017ء د‏‏یاں فلماں گٹھ:امریکی سوانحی فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:امریکی ڈراما فلماں گٹھ:انگریزی بولی د‏‏یاں فلماں گٹھ:برطانوی سوانحی فلماں گٹھ:برطانوی فلماں گٹھ:برطانوی ڈراما فلماں گٹھ:بی بی سی فلمز د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارت وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:دہلی وچ عکس بند فلماں گٹھ:سکٹ لینڈ وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:سکٹ لینڈ وچ عکس بند فلماں گٹھ:لندن وچ عکس بند فلماں گٹھ:آگرہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:فلماں
ماتسوو باشو
مڈھلا جیون
1666 وچّ یوشیتادا دی اچانک موت نے سیوادار وجوں باشو دے پرامن جیون دا خاتمہ کر دتا۔ اس ویلے دے کوئی ریکارڈ ویروے نہیں ملدے، پر ایہہ کیہا جاندا اے کہ باشو نے سمرائی بنن دی امید اتے گھر دا تیاگ کر دتا۔ کارناں اتے اگلیاں منزلاں بارے جیونیکاراں دے متّ وکھ وکھ نیں۔ باشو دے اک میکو (جاپانی مذہبی زنانی سیوادار) کڑی، نال پریم دی وی چرچہ ملدی اے جسدے سچا ہون دی کوئی شکل نظر نہیں آؤندی۔. اس میلے بارے باشو دیاں سوے ٹپنیاں وی بوہتا چانن نہیں پاؤندیاں۔ اوہ اک تھاں لکھدا اے، "اک وار میں زمین دی مالکی سمیت سرکاری عہدے دی حرص جاگی"، اتے، "اک ویلہ سی جدوں میں سملنگی پریم ولّ الار ہو گیا سی۔"، پر اس گلّ دا کوئی اشارہ نہیں ملدا کہ اوہ اصلی جنون دی گلّ کر رہا جاں ماتر گلپی گلاں دی۔ کل وقتی شاعر بنن بارے اوہ ڈاوانڈول سی؛ اوہدے اپنے شبداں وچّ، "میرے من وچّ وکلپاں دی جنگ چلدی سی اتے اسنے میرا جیون بے قرار کر دتا سی"۔ اس دی ڈاوانڈولتا دا کارن اس ویلےرینگا اتے ہیکائی نو رینگا نوں گمبھیر کلا گھالنا دی تھاں محض سماجی سرگرمیاں سمجھے جانا ہو سکدا اے۔ کجھ وی ہووے، 1667، 1669، اتے 1671 وچّ اس دیاں کویتاواں شاعری کتاباں وچّ چھپدیاں رہیاں۔ اتے اسنے اپنیاں اتے ٹیٹوکو  سکول دے ہور لکھاریاں دیاں کویتاواں دا مجموعہ، ، 1672 وچّ چھپوایا۔ اس وچّ ہر کویتا دے انت وچّ اس بارے ٹپنی کیتی گئی اے۔ اسے سال دی بسنت رتے اوہ کویتا دے اپنے ادھئن نوں اگے تورن لئی  ایڈو چلیا گیا۔
این جی سی 49
این جی سی 49 اک چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ اینڈرومیڈا وچ اے۔
گوا
گٹھ:ھندستان گٹھ:بھارت
میرآباد
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:تاشقند شہر دے ضلعے
صوبہ کارابوک
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
رائےچور
حوالے
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں