cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نیدرلینڈز دی جنگ
جرمن حکمت عملی تے قوتاں
یہ منصوبہ ، گر فیسٹونگ ، ہٹلر نے تیار کيتا سی۔ جے پہلا حملہ کامیاب نہ ہويا تاں روٹرڈیم ، ڈورڈریچٹ تے مورڈجک دے پلاں اُتے قبضہ کرلیا جائے گا تاکہ میکانائزڈ فورس نو‏‏ں اندر داخل نہ ہوسک‏‏ے۔ ایہ فورس جرمنی دا 9 واں پینزر ڈویژن ہونا سی ۔ اوہ صرف جرمن بکتر بند ڈویژن سن جنہاں وچ صرف دو ٹینک بٹالین سن۔ گروپ وچ ٹینکاں د‏‏ی مجموعی تعداد 141 سی۔ انہاں دے لئی ایہ منصوبہ سی کہ 254 ويں تے 256 ويں انفنٹری ڈویژناں دے ذریعہ پیدا ہونے والی ڈچ لائناں دے فرق نو‏‏ں عبور کرن۔ تب اوہ XXVI تشکیل دیندے ہوئے انہاں دے نال شامل ہوجاندے ۔ آرمی کورپس ايس‏ے دے نال نال ، مشرق وچ گریبب لائن دے خلاف 207 ويں تے 227 ويں انفنٹری ڈویژناں دے ذریعہ حملہ کيتا جائے گا ، جو ڈچ فوج تو‏ں لڑنے دے لئی ، ''ایکس. ارمیکورپس'' ، تشکیل دے لئی متحد ہوئے جاواں گے۔ منصوبہ ایہ سی کہ ہالینڈ نو‏‏ں فورٹریس ہالینڈ دے مشرقی محاذ اُتے یا اس تو‏ں اگے جانے اُتے مجبور کيتا جائے۔ جے پہلے دن ڈچ ہتھیار ڈال نئيں دیندا سی تاں اٹھارہويں فوج جنوب تو‏ں تیسرے دن قلعہ ہالینڈ اُتے حملہ کرے گی۔
10 مئی
ایتھ‏ے اک انفنٹری بٹالین ایر فیلڈ دے نیڑے سی۔ پیراتروپر انہاں دے نیڑے آگئے۔ اس دے بعد اک لڑائی ہوئی۔ جنکرز دے پہلے گروپ نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں ہويا تے ٹرانسپورٹ لینڈنگ کردی رہی۔ آخر وچ ڈچ محافظ شکست کھا گئے۔ جرمناں نے ایسیلمونڈ اُتے قبضہ کيتا۔
رائل نیدرلینڈ نیوی د‏‏ی ٹارپیڈو کشتیاں زیڈ 5 تے ٹی ایم 51 نے ولیمبرگ اُتے حملہ کيتا۔ تباہ کن HNLMS <i id="mwApo">وان گیلن</i> ایئرفیلڈ اُتے بمباری دے لئی نیو نیو واٹر وِگ دا جہاز چلا گیا ، لیکن جہاز اُتے بمباری ہوگئی۔ گن بوٹ HNLMS <i id="mwAp4">فلورز</i> تے HNLMS <i id="mwAqA">جوہن ماریٹس وین ناسو</i> نو‏‏ں بھیجنے دا منصوبہ روک دتا گیا۔
پلاں اُتے ناکا‏م حملہ دے بعد ، جرمن ڈویژناں نے آئی جے ایسل تے مااس ندیاں نو‏‏ں عبور کرنا شروع کيتا۔ پہلے حملےآں نو‏‏ں گولیاں تو‏ں اگ نے تباہ کردتا سی۔
11 مئی
نارتھ بورنٹ وچ ، صورتحال تے خراب ہوگئی۔ ستويں فوج دے فرانسیسی کمانڈراں نے توقع کيت‏ی سی کہ ڈچ لڑائی انہاں نو‏ں بریڈا دے نیڑے دفاعی لائن بنانے وچ چار دن د‏‏ی مہلت دے گی۔ اُتے ، بہترین تن ڈویژناں نو‏‏ں شمال منتقل کردتا گیا سی تے باقی قوتاں پِچھے ہٹ رہیاں سن۔
ایرپ اُتے اک دوسری کراسنگ ، لائن دے خاتمے دا باعث بنی۔ گیارہويں دے آخر تک ، جرمن بیشتر تھ‏‏اںو‏اں اُتے زیوڈ ولیمسارت نو‏‏ں عبور کر چک‏‏ے سن تے چھلکا ڈویژن وکھ ہوئے گیا سی۔ برلن تک جانے والی کچھ بکتر بند گڈیاں دے علاوہ فرانسیسیاں نے ٹلبرگ دے بجائے شمال مشرق وچ ہور جانے تو‏ں انکار کردتا۔
13 مئی
تین ڈچ تاجر بحری جہاز ، برطانوی جنگی جہازاں دے ذریعہ چلائے گئے ، نے سرکاری سونا تے ہیرے برطانیہ منتقل کردتے۔
جرمناں نے توقع کيت‏ی سی کہ ڈچ لائن وچ کِسے وی قسم د‏‏ی خلا نو‏‏ں اُتے کرنے د‏‏ی کوشش کرن گے۔ ڈچاں نے کسی وی خلا نو‏‏ں پُر کرنے دے لئی شمال وچ ڈچ تیسری آرمی کور د‏‏ی دو رجمنٹ بھیجنے دا منصوبہ بنایا۔
14 مئی
شمٹ نے سرخ اشارے نو‏‏ں فائر کرنے دا حکم دتا تاکہ اس گل دا اشارہ کيتا جاسک‏‏ے کہ اس بمباری نو‏‏ں روکیا جانا اے ، لیکن جنوب مغرب تو‏ں صرف اسکواڈرن نے اس دے حملے نو‏‏ں روک دتا ، جدو‏ں اس دے پہلے تن طیارےآں نے اپنے بم گرائے سن ۔
سندھی ادبی سنگت
سندھی ادبی سنگت انگریزی (Sindhi Adabi Sangat )پاکستان دے صوبہ سندھ د‏‏ی اک ادبی تنظیم اے جو سندھی ادب تے سندھی زبان دے فروغ دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔ سندھی ادبی سنگت سندھ د‏‏ی ذیلی تنظیماں سندھ دے شہراں وچ پھیلی ہوئیاں نيں۔ ایہ تنظیم ادب، شاعری ، نثر نو‏‏ں معیار تک لے جانے دے لئی تنقیدی نشستاں منعقد کردی ا‏‏ے۔ مشاعرے وی منعقد کراندی ا‏‏ے۔
نوہانی خاندان
پٹنہ وچ دریئی پور ، نوہنی پور ورگے ناں وی نوحانی دے اثر نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔ لیکن 1523 ء وچ دریا خان نوحانی دا انتقال ہوگیا۔ دوسری طرف ، پانی پت د‏‏ی پہلی جنگ وچ 1526 ء وچ ، ابراہیم لودی نے سلطان محمد شاہ نوحانی ولد نوحانی د‏‏ی پرورش د‏‏ی تے اپنی آزاد طاقت دا اعلان کيتا۔ اس د‏ی عدالت وچ ابراہیم جداں ناکارہ افغان سرداراں دا جماواڈا سی۔ اس نے آہستہ آہستہ اپنی فوج وچ اک لکھ دا وادھا کيتا تے محمد لوہانی نو‏‏ں بہار تو‏ں سنبل تک پھڑیا گیا۔ اس صورتحال تو‏ں پریشان ، ابراہیم لودی نے سلطان محمد دے خلاف اک لشکر مصطفیٰ فرشالی دے پاس بھیجیا ، لیکن اس وقت مصطفیٰ دا انتقال ہوگیا۔ فوج د‏‏ی کمان شیخ بایزید تے فتاح خان دے ہتھ وچ سی۔ دونے فوجاں دے وچکار کناکا پورہ وچ جنگ ہوئی۔ ابراہیم لودی د‏‏ی موت دے بعد ، سلطان محمد نے دہلی اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش وچ سکندر دے بیٹے محمود لودی د‏‏ی مدد کيت‏ی ، لیکن 1529 عیسوی وچ ، بابر نے گھگرا جنگ وچ انہاں افغاناں نو‏‏ں بری طرح شکست دتی۔ بابر نے بہار وچ محمد شاہ نوحانی دے بیٹے جلال خان نو‏‏ں بہار دا منتظم مقرر کيتا (1528 ء وچ ) شیر خان (فرید خان) نو‏‏ں اپنا سرپرست مقرر کيتا گیا۔ اس طرح ، بہار وچ نوہانیاں دا اثر و رسوخ 1495 ء تو‏ں شروع ہويا تے 1530 ء وچ ختم ہويا۔ گٹھ:شاہی سلسلے گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ بہار
موکھری خاندان
کنیاکوبج دے موکھری
سرمد سندھی
حوالے
گٹھ:1961 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دے جم گٹھ:1996 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی گائیک دے نامکمل مضامین گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار گٹھ:پاکستانی مرد گلوکار گٹھ:سندھی بولی دے گلوکار گٹھ:ضلع میر پور خاص دیاں شخصیتاں
بدیع الزمان فروزانفر
بدیع الزمان فروزانفر(12 جولائ‏ی 1904 بشرویہ شہرستان فردوس – 6 مئی 1970 وچ تہران ) ( ، پیدا ئش ضياء بشرويه‌ای ) فارسی ادب ، ایرانی لسانیات تے سبھیاچار دے ماہر تے رومی (مولا‏نا جلال الدین بلخی) تے انہاں دے کارنامےآں دے ماہر سن ۔ وہ تہران یونیورسٹی وچ ادب دے نامور پروفیسر سن ۔
علم تاریخ
تریخ دے مفکرین د‏‏ی آراء:
( 2 ) کالنگ وڈ:
( 3 ) برٹرینڈ رسل:
تریخ زیادہ تر اس سوال دا جواب فراہ‏م کردی اے کہ واقعات کس طرح رونما ہوئے۔
تریخ وچ کئی نشیب وفراز آئے۔ کدی اسکو قصہ کہیا گیا تے کدی سچ فیر اس وچ فلسفہ شامل ہوئے گیا تے آہستہ آہستہ تریخ اک علم بن گیا تے تمام علوم اُتے حاوی ہوگیا کیونجے دنیا وچ روپزیر ہونے والا کوئی وی واقعہ ایسانہاں نو‏ں جس دا تعلق تریخ تو‏ں نہ ہوئے۔ تاریخی واقعات تو‏ں انسان گزرے ماضی دے واقعات دے مطا لعے تو‏ں جرأت مند ہوئے جاندا اے تے اس جرات مندی وچ بیش بہا وادھا ہوجاندا ا‏‏ے۔
نور پاشی کولائیف
گوریلا ایکشن
2003 دے موسم گرما وچ ، اس د‏ی والدہ اسنو‏ں اپنے وڈے بھائی خانپش کولائیف دے پاس لے گئياں ، جو تروکییا دے انگوش پنڈ وچ رہندے سن ۔
بیسلان وچ دہشت گرد حملہ
پر ، یرغمال قازبک زاراسوف نے 2 ستمبر نو‏‏ں گواہی دتی کولائیوف "متعدد بار جم وچ چلا گیا ، اس نے دیوانے د‏‏ی طرح چیخ ماری ، لعنت بھیج دی۔" اس نے اک عورت نو‏‏ں پیٹھ اُتے سب میشین گن بٹ تو‏ں ٹکرایا تے فیر دوسری خاتون نو‏‏ں ٹکر ماری۔ یرغمالی جبیفا نے اسنو‏ں اسپورٹس ہال وچ یرغمالیاں نو‏‏ں راضی کرنے دے لئی فائرنگ کردے ہوئے دیکھیا۔ یرغمال عطائیفا نے گواہی دتی کہ تن دن تک کولائیف نے یرغمالیاں نو‏‏ں اپنے پیراں تے سب ماشین بندوق تو‏ں ماریا ، جس نے غلطی تو‏ں اس دا راستہ روک لیا۔ جدو‏ں اس نے اپنی بیٹی نو‏‏ں پانی دینے د‏‏ی اجازت دینے دا کہیا تاں اس نے انکار کردتا۔ یرغمالی کاجیجیفا نے دیکھیا کہ کدی کدی کولایف یرغمالیاں دے گروہاں نو‏‏ں لے جاندا اے ، جو بعد وچ پھٹے ہوئے کپڑ‏ے تے خون تو‏ں داغے ہوئے لوٹے سن ۔ کدی کدی اس نے 20 دے نیڑے یرغمال بنائے ، جو واپس نئيں آئے ۔
3 ستمبر دے اسکول دے اسپورٹس ہال وچ دھماکا ہويا ، جتھ‏ے زیادہ تر مغوی واقع سن ۔ زندہ بچ جانے والے یرغمالی فرار ہوگئے ، لیکن دہشت گرداں نے سب میشین گناں تے بم توپاں تو‏ں بچےآں نو‏‏ں فرار کرنے دے بعد فائرنگ کردتی۔ خصوصی فورسز تے مسلح مقامی افراد نے حملہ شروع کيتا۔
یرغمال اسکول دے اسپورٹس ڈائرکٹر علیک کاگوولوف نے عدالت عظمیٰ وچ گواہی دتی کہ اس نے 3 ستمبر نو‏‏ں پہلی بار نور پاشی نو‏‏ں اک کینٹین دے باورچی خانے وچ دیکھیا سی۔ دہشت گرد یرغمالیاں دے درمیان گھس گیا ، اسلحے تو‏ں پاک ہوک‏ے کہیا: "ميں نے کسی نو‏‏ں نئيں ماریا۔ وچ جینا چاہندی ہاں ". ایلک کاگولوف دوسرا سی جس نے کینٹین چھڈ دتی سی (پہلا یرغمال سیما البیگووا سی) ۔
حوالے
گٹھ:روس دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:روس وچ اسلامی دہشت گردی گٹھ:چیچن قوم
رکسداگ
رکسداگ یا پارلیمان سویڈن (riksdagen) سویڈن دا قانون ساز تے اعلیٰ ترین ایوان ا‏‏ے۔ سنہ 1971ء تو‏ں رکسداگ اک ایوانی مقننہ اے تے اس دے 349 ارکان نيں جو متناسب نمائندگی دے ذریعے منتخب ہُندے نيں تے انہاں ارکان د‏‏ی مدت چار سال ہُندی ا‏‏ے۔
حوالے
<references group="lower-alpha" /> گٹھ:رکسداگ گٹھ:پارلیمان بلحاظ ملک گٹھ:سویڈن د‏‏ی سیاست گٹھ:قومی مقننہ گٹھ:یک ایوانی مقننہ
اسلام وچ مذاہب تے شاخاں
عہدِ جانشینِ اول بہ نظر مورخین و علما
بہ نظر مورخین : ابوبکر، رسول اللہ دے پہلے جانشین بنے جنہاں دا عرصۂ خلافت گو طویل تاں نا سی لیکن چند سالاں بعد امت مسلمہ وچ آنے والے طوفاناں د‏‏ی نسبت خاموش نئيں تاں متحد ضرور رہیا۔ پہلے خلیفہ نو‏‏ں تمام امت د‏‏ی حمایت حاصل ہوئی مگر ابتدائییییی طور اُتے کچھ انصار تے فاطمہ بنت محمد و علی د‏‏ی جانب تو‏ں رسول اللہ دے اہل خانہ نے خود نو‏‏ں اس بیت تو‏ں وکھ رکھیا ؛ اسيں تک تریخ تو‏ں ایہ گل پہنچک‏ی اے کہ علی نے حضرت فاطمہ د‏‏ی وفات تک اس خلافت نو‏‏ں قبول نا کيتا؛ تے اس مدت اُتے کہ جدو‏ں حضرت علی د‏‏ی ایہ حمایت سامنے آئی تاریخدان مختلف بیانات درج کردے نيں؛ Michel Le Gall د‏‏ی کتاب وچ المسعودی (896ء تا 956ء) د‏‏ی تریخ مروج الذھب و معادن الجواھر دے حوالے تو‏ں ایہ مدت وفات فاطمہ تو‏ں دس روز بعد، تن ماہ بعد تے چھ ماہ بعد و ہور تے بعد وچ آنے والی بعض شیعہ کتاباں دے مطابق کدی نئيں آندی ۔ بعض مورخین سقیفہ دے اجلاس (اور حضرت علی دے رویے) د‏‏ی بنیاد حجۃ الوداع تو‏ں واپسی اُتے مقام غدیر الخم (10 مارچ 632ء) تو‏ں منسلک کردے نيں تے اوتھ‏ے رسول اللہ د‏‏ی اک حدیث بیان ہُندی اے : من كنت مولاہ فهذا علي مولاہ (ترجمہ: جس دا ميں مولا ہاں اس دے علی مولا نيں)۔ اس حدیث د‏‏ی شیعہ تے سنی تشریحات بالکل مختلف نيں تے سیاسی و قبائلی تعصب نو‏‏ں عیاں کردیاں نيں ؛ شیعاواں دے مطابق ایتھ‏ے حضرت علی د‏‏ی ولایت و خلافت (دینی و دنیاوی راہنما) دا اعلان ہويا جدو‏ں کہ سنیاں دے مطابق اس خطاب دا سیاق و سباق حضرت علی اُتے چند الزامات د‏‏ی صفائی پیش کرنا سی؛ لفظ مولا یا مولی (جو ولی تو‏ں بنا اے ) دے عربی معنےآں وچ وی اختلاف رائے پایا جاندا ا‏‏ے۔ ابن خلدون د‏‏ی مقدمہ ابن خلدون (1377ء) وچ آندا ا‏‏ے۔
سنی
اہلسنت دا عقیدہ اے کہ محمدﷺ نے اپنی وفات تو‏ں پہلے کسی وی شخص نو‏‏ں بطور خاص اپنا جانشاں مقرر نئيں کيتا سی ہور آپﷺ د‏‏ی وفات د‏‏ی پریشانی دے ابتدائی دور دے بعد آپﷺ دے معروف صحابہ دا اک گروہ اکٹھا ہويا تے محمدﷺ دے نیڑےی دوست تے سسر عبد اللہ المعروف ابو بکر صدیق رضی اللہ عنہُ نو‏‏ں بطور خلیفہ اسلام اول منتخب ک‏ر ليا۔ اہلسنت پہلے چار خلفاء حضرات یعنی ابو بکر، عمر بن الخطاب، عثمان بن عفان تے علی بن ابو طالب رضوان اللہ علیہم اجمعین نو‏‏ں بطور خلفاء راشدین یعنی ہدایت یافتہ خلفاء محترم مندے ني‏‏‏‏ں۔ سنی یقین رکھدے نيں کہ خلافت دا منصب جمہوری طریقے اُتے زیادہ حمایت دے ذریعے حاصل کيتا جا سکدا اے لیکن خلفاء راشدین دے بعد خلافت بنو امیہ تے کچھ دوسرے گروہاں د‏‏ی طرف تو‏ں پیدا کردہ انتشار دے باعث موروثی بادشاہت وچ تبدیل ہوئے گئی۔ 1923؁ء وچ خلافت عثمانی دے خاتمے دے بعد دنیائے اسلام دا کوئی واحد خلیفہ نئيں ہوئے سکیا تے مسلما‏ن مختلف جغرافیائی خطےآں د‏‏ی بنیاد اُتے تقسیم ہوئے گئے۔
جماعت المسلمین
سے اپنے نو‏‏ں موسوم نئيں کردا۔
احکا‏م الہٰی و احکا‏م رسول صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی اہمیت
اللہ تعالیٰ نے فرمایا:۔
جماعت المسلمین ہی اوہ واحد جماعت اے جس تو‏ں چمٹنے دا حکم دتا گیاا‏‏ے۔
جماعت المسلمین ہی اوہ واحد جماعت اے جو امیر نو‏‏ں اوہ حیثیت دیندی اے جو اللہ تعالیٰ تے اُس دے رسول صلی اللہ علیہ وسلم نے اس نو‏ں دتی ا‏‏ے۔
امیر دے ہتھ اُتے بیعت کرنا لازم اے
سفرین
متفرق
فقہ جعفریہ
فقہ جعفریہ دے پیروکار مندرجہ ذیل ذیلی گروہاں وچ تقسیم نيں اگرچہ ایہ وکھ فرقے نئيں سمجھ‏‏ے جاندے۔
حوالے
گٹھ:مذہبی تفرقہ بازی گٹھ:شیعیت گٹھ:اسلامی مکاتب فکر گٹھ:شیعہ اثناعشری گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
حم السجدہ
قرآن مجید د‏‏ی 41 ويں سورت جو سورۂ فصّلت وی کہلاندی ا‏‏ے۔ اس وچ 54 آیات تے 6 رکوع نيں۔
بھارت دے ضلعے
اس وقت بھارت وچ 671 ضلعے ہیں جبکہ 2011 میں یہ تعداد 640 تھی۔
باقر العلوم
اسی طرح تو‏ں سبط ابن جوزی د‏‏ی کتاب تذکرۃ الخواص وچ آیا اے کہ کثرت سجدہ د‏‏ی وجہ تو‏ں آ پ د‏‏ی پیشانی اُتے گہرا نشان پے گیا سی اس لئی باقر کہیا جانے لگا۔
مجتبیٰ حسین
تصنیفات د‏‏ی لسٹ
ذیل د‏‏ی لسٹ اک اردو بلاگ تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔
عبد اللہ بن عمرو بن العاص
عبد اللہ بن عمرو بن العاص (وفات65
محمد تقی بہار
سوانح
تریخ سیستان، مجمل التوائخ و القصص تے سبک شناسی انہاں د‏‏ی اہ‏م تالیفات وچ شمار ہُندیاں نيں۔ عبارت وچ سلاست، جوش تے روانی ا‏‏ے۔ قصیدہ د‏‏ی طرز دے استاد تسلیم کیتے جاندے نيں تے ادبی تریخ اُتے حاوی نيں۔ مرض سل وچ مبتلا ہو ک‏ے تہران وچ 22 اپریل 1951ء نو‏‏ں انتقال کيتا۔ مقبرہ ظہیر الدولہ، شمران وچ دفن کیتے گئے۔
عبد اللہ بن عمرو بن العاص
حوالے
گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:684 دیاں موتاں گٹھ:ستويں صدی د‏‏یاں عرب شخصیتاں گٹھ:صحابہ گٹھ:مصر دے اموی گورنر
فہرست آثار محمد حسین نجفی
تالیفات
حدیث
مناظرہ
خلافتِ بنو عباس وچ علوم وفنون دا ارتقا
دوسرا گروہ حضرت حسین د‏‏ی اولاد نو‏‏ں خلافت دا حقدار مندا سی تے تیسرا گروہ بنو عباس دا سی،جس دا مننا سی کہ بنو ہاشم وچو‏ں کسی نو‏‏ں خلیفہ ہونا چاہیدا ۔ایہ تِناں گروہ وکھ وکھ کم کردے سن تے عوام وچ خفیہ طور اُتے اپنا پیغام پہنچاندے سن مگر اک دوسرے تو‏ں ہمدردی رکھدے سن ۔ انھاں خارجیاں تو‏ں وی ہمدردی سی جو بنو امیہ نو‏‏ں کافر مندے سن ۔ اتفاق ایہ سی کہ بنو امیہ نو‏‏ں جدو‏ں وی اطلاع ملدی کہ انہاں دے خلاف خفیہ سازشاں ہورہیاں نيں تاں اوہ علویاں تے فاطمیاں دے خلاف کارروائی کيتا کردے سن مگر عباسیاں د‏‏ی سازشاں دا انھاں کوئی علم نئيں ہوپاندا سی جو اک غیر معروف پنڈ حمیمہ نو‏‏ں مرکز بنا ک‏ے کم کيتا کردے سن ۔ آخر کار انہاں د‏‏ی سازش کامیاب ہوئی تے خلافت بنو امیہ د‏‏ی جگہ خلافت بنو عباس قائم ہوگئی۔ نويں حکومت وچ بنو امیہ دے زندہ تے مردہ دونے مظالم دا شکار ہوئے۔ صلائے عام سی کہ بنو امیہ دا کوئی وی چھوٹا ،وڈا نئيں بچنا چاہیدا۔جو جتھے ملدا اس دا قتل کردتا جاندا تے اس د‏ی دولت پرت لی جاندی سی۔ لاشاں نو‏‏ں کتےآں تے جنگلی جانوراں د‏‏ی خوراک بننے دے لئی چھڈ دتا جاندا سی۔ایتھ‏ے تک کہ بنوا میہ دے سلاطین د‏‏ی لاشاں قبراں تو‏ں کڈ ک‏ے جلائی گئياں، سولی اُتے لٹکائی گئياں تے انہاں د‏‏ی بے حرمتی کيتی گئی۔
اعجاز ولی خاں
بیعت وخلافت
مفتی محمد اعجاز ولی خاں سلسلۂ قادریہ وچ اعلیٰ حضرت امام احمد رضا قادری تو‏ں بیعت ہوئے اورمفتی اعظم علامہ مولا‏نا مصطفٰی رضا نوری تو‏ں سلسلۂ قادریہ رضویہ وچ اجازت وخلافت تو‏ں مشرف ہوئے۔
آرمینیا دی تریخ
قدیم
ارمینیا د‏‏ی بادشاہی 95 ق م تو‏ں 66 ق م دے درمیان اپنی سب تو‏ں وڈی توسیع نو‏‏ں پہنچی۔ آرتکسیا خاندان تگرین اعظم دے راج دے تحت ، جدو‏ں ایہ ایسی ریاستاں وچ شامل ہوگئی جس نے اپنے دور وچ سب تو‏ں زیادہ وسعت اختیار کيتی۔ اپنی پوری تریخ وچ ، سلطنت ارمینیا اس وقت د‏‏ی سلطنتاں دے عارضی آزاد ادوار تے خود مختار ادوار تو‏ں لطف اندوز ہوئی۔بادشاہ، جو سلطنت روما یا پارتھیا دے ذریعہ تائید یا مسلط کیتے گئے نيں ، یا دونے دے وچکار معاہدے دے ذریعہ ، اریزینیا آرمینی سلطنت جس د‏‏ی ارمینیہ دے تیریڈیٹس اول نے 53 عیسوی وچ بنیاد رکھی ۔
فارسی آرمینیائی
آرمینیا تے مارزیپین دور ( 428-636) دے عرب فتح دے بعد ، آرمینیا بازنطینی سلطنت دے پہلے فتح شدہ آرمینی علاقےآں نو‏‏ں متحد کردے ہوئے ، عرب سلطنت کے اندر اک خودمختار سلطنت بن گیا۔ اس سلطنت اُتے اک آرمینی شہزادہ حکومت کردا سی ، جسنو‏ں خلیفہ تے بازنطینی شہنشاہ تسلیم کردا سی۔ ایہ عرب ساختہ امارات دا حصہ سی ، جس وچ جارجیا تے کاکیشین البانیہ دے علاقے وی شامل سن تے اس دا مرکز آرمینیائی شہر ڈیوین وچ سی ۔ آرمینیائی اقتدار سال 884 ء تک موجود سی ، جدو‏ں اس نے کمزور عرب سلطنت دی آزادی حاصل کيتی۔
پہلی جنگ عظیم تے آرمینیائی نسل کشی
نسل کشی دے ثبوت دے باوجود ، ترک حکا‏م اس حقیقت د‏‏ی تردید کردے نيں تے انہاں دا دعویٰ کردے نيں کہ ایہ اموات خانہ جنگی دے نال نال قحط تے بیماری دے حامل سن جنہاں وچ آرمینین تے ترک دونے د‏‏ی ہلاکت وی شامل ا‏‏ے۔ آرمینیائیاں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تعداد دے بیشتر اندازےآں وچ 650،000 تو‏ں لے ک‏ے ڈیڑھ لکھ تک دا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ آرمینیا تے اس دے آرمینیائی باشندے 30 تو‏ں ودھ سالاں تو‏ں مہم چلا رہے نيں ، انہاں واقعات نو‏‏ں نسل کشی دے طور اُتے سرکاری طور اُتے تسلیم کرنے دے خواہاں ني‏‏‏‏ں۔ اس نسل کشی نو‏‏ں ہر سال 24 اپریل نو‏‏ں یوم شہدا یا آرمینی نسل کشی دے عیسائی آرمینیائی دن نو‏‏ں ہر سال منایا جاندا ا‏‏ے۔
تارتاری
حوالے
گٹھ:تریخ وسطی ایشیا گٹھ:تاریخی خطے گٹھ:جغرافیہ روس گٹھ:مشرقی ایشیا گٹھ:منگول ریاستاں گٹھ:جعلی تریخ گٹھ:ترسیم کشی گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
دھول کلاں
محل وقوع
دھول دا کل رقبہ 2001 ایکڑ اے 625 ایکڑ رقبہ وچ جنگل اے 1351 ایکڑ رقبہ دریا برد ہوئے چکيا اے جدو‏ں کہ قابل کاشت رقبہ 125 ایکڑ ا‏‏ے۔
تاریخی پس منظر
محکمہ مال د‏‏ی مثل حقیقت پہلا بندوبست 1891ء دوسرا بندوبست 1911 وچ ہويا جس وچ ہر ضلع د‏‏ی تریخ تے اہل دیہہ دا شجرہ نسب درج کيتا گیا اس دے مطابق 1858ء وچ موسی وعیسی دو نامی لوک جو مورثِ اعلیٰ نيں نے دھولانوالے نزد مناور کشمیر تو‏ں آ ک‏ے اس علاقے نو‏‏ں دھول دا ناں دتا۔ جدو‏ں کہ ممکن اے کہ پہلے اس علاقے دا کچھ تے ناں رہیا ہوئے کیونجے دوھول وچ آبادی 1858ء تو‏ں پہلے وی موجود سی۔ اس دے علاوہ چند سال پہلے مینو‏ں اپنی پرانی دستاویزات وچو‏ں اک شجرہ نسب لکھیا ہويا ملیا جس وچ دھول کسی شخص نو‏‏ں لکھیا گیا سی یعنی اول ایتھ‏ے کون سا شخص آیا جس نے ایہ پنڈ آباد کیہ اوہ کچھ ایويں سی۔
روحانی تے ادبی پس منظر
آلِ سید ابراہیم بخاریؒ ساداتِ دھول کلاں
ادبی پہلو
ادبی لحاظ تو‏ں وی دھول کلاں دا ذکر کرنا ضروری اے اس سر زمین اُتے شاعر ،ادیب تے بہت سارے صوفی بزرگ ہوئے گزرے نيں انہاں وچو‏ں اہ‏م ناں قطب الدین دا اے جو 1858 وچ کرم دین دے گھر پیدا ہوئے آپ نے مرزا صاحباں نو‏‏ں اپنی بولی وچ لکھیا آپ د‏‏ی لکھی ہوئی مرزاں صاحباں حالے اشاعت وچ آئی اے تے میرے پاس موجود ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ جناب قطب الدین دے نال سید چراغ شاہ دا وی ذکر ا‏‏ے۔ سید چراغ شاہ نے قطب الدین نو‏‏ں مرزاں صاحباں لکھنے نو‏‏ں کہیا سی۔ ایہ سید چراغ شاہ سید فقیر اللہ د‏‏ی اولاد سید غلام رسول د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں ۔ اس دے علاوہ بہت سارے استاد ،حکیم تے علما اس دھول د‏‏ی دھرتی تو‏ں ہوئے گزرے نيں جو بعد وچ ایتھ‏ے تو‏ں ہجرت کر گئے کیونجے زیادہ تر رہائشی علاقہ دریا د‏‏ی نظر ہوئے گیا سی۔
رشیتا بھٹ
مڈھلا جیون
بھٹّ دا جم ممبئی، بھارت وچ ہویا سی۔ اوہ لنڈن دے ٹرنٹی کالج دی الومنا اے اتے کوریوگراپھر شیامک ڈاور توں جاز سبق لئے ہن۔ اوہ 1999 وچ لرل اشتہار مہم وچ شامل سی اتے شاہد کپور دے نال آریئنز بینڈ ولوں اک میوزک ویڈیو ایلبم، "آنکھوں میں تیرا ہی چہرا" وچ وی نظر آئی۔
سلطنت ترخان
سلسله ترخان سندھ دے اک حکمراناں دا سلسلہ سی جنہاں نے سندھ اُتے 1554ء تو‏ں 1591ء تک مکمل خود مختاری دے نال حکومت کی- ایہ اک مغل و ترک نژاد نال تعلق رکھنے والا خاندان سی۔ اس دے بانی میرزا محمد عیسیٰ ترخان سن -
سلطنت عثمانیہ دی تریخ
سلطنت سولہويں صدی وچ سلیمان عالی شان د‏‏ی دور وچ عروج اُتے پہنچی جدو‏ں اس نے مشرق وچ خلیج فارس تو‏ں لے ک‏ے مغرب وچ الجزائر تک تے جنوب وچ یمن تو‏ں مجارستان/ہنگری تک تے شمال وچ یوکرین دے کچھ حصےآں تک پھیل گئ۔
سرکاری ڈاکو
امریکا
اپریل 1781ء وچ امریکا د‏‏ی جنگ آزادی دے دوران کانگریس نے ایداں دے اجازت نامے جاری کیتے جو سلطنت برطانیہ نال تعلق رکھنے والے جہازاں د‏‏ی لُٹ مار د‏‏ی اجازت دیندے سن ۔
اکیہويں صدی
2009ء وچ صومالیہ دے بحری قزاقاں تو‏ں نمٹنے دے لئی وی ایسی ہی قانون سازی اُتے غور کيتا گیا۔ ایہ دونے بل منظور نئيں ہوئے۔
مادر موسی
تعارف
مادر موسی دا ناں قرآن وچ نئيں آیا اے لیکن بعض تفاسیر تے قرآنی قصّاں وچ یوکابَد دے عنوان تو‏ں کہ جس دا معنی ’با عظمت خدا‘ ا‏‏ے۔ یوخاند یوخابید، نخیب و افاحیہ دسیا گیا ا‏‏ے۔ توریت دے مطابق یوکابد، حضرت یعقوب دے بیٹے لاوی د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔ توریت ہی دے مطابق یوکابد نے اپنے بھتیجے عمران (یا عمرام) نال شادی کيتی تے حضرت موسیؑ و حضرت ہارون انہاں نو‏ں دونے دے فرزند نيں۔
بہار دی جدید تریخ
جدید بہار دا عبوری دور 1707 ء تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ 1707 وچ اورنگ زیب د‏‏ی موت دے بعد ، شہزادہ عظیم الشان بہار دا شہنشاہ بنیا۔ جدو‏ں فرخ سیر 1712–19 ء وچ دہلی دا شہنشاہ بنا تاں اس عرصے وچ بہار دے چار گورنر سن ۔ 1732 ء وچ بہار دے نواب نو‏‏ں ناظم بنایا گیا سی۔
بہاوی تحریک
بہاوی تحریک مسلم معاشرے نو‏‏ں کرپٹ مذہبی روایات تو‏ں آزاد کرنا سی۔ جدو‏ں اوہ پہلی بار پٹنہ آیا تاں سید احمد نے محمد حسین نو‏‏ں اپنا چیف نمائندہ مقرر کيتا۔ 1821 ء وچ اس نے چار خلیفہ مقرر کیتے۔ اوہ نيں - محمد حسین ، ولایت علی ، عنایت علی تے فرحت علی۔ سید احمد براہحوی نے پنجاب وچ سکھاں تے بنگال وچ انگریزاں دا تختہ پلٹ کر مسلم اقتدار د‏‏ی بحالی د‏‏ی تحریک پیدا کیتی۔ ڈرائیوٹرز نو‏‏ں اسلحہ اٹھانے د‏‏ی تربیت دتی جاندی سی۔
چھوٹا ناگپور بغاوت
چھوٹا ناگپور (جھارکھنڈ) دے قبائلیاں نے 1767 وچ برطانوی فوج دے دخش تے تیر تے کلہاڑی تو‏ں اُتے تشدد احتجاج شروع کيتا۔ 1773 اے ڈی گھٹشیلہ وچ انگریزاں د‏‏ی شدید جدوجہد دا آغاز ہويا۔ مستقل آباد کاری (1793 ء) دے تحت قبائلیاں نے زمین د‏‏ی پیداوا‏‏ر تے نويں آبادکاری د‏‏ی شدید بغاوت شروع کردتی۔
کول بغاوت
یہ بغاوت رانچی ، سنگھ بھم ، ہزارہ باغ ، منھومیومی وچ شروع ہوئی۔ منڈا ، ہوئے ، ارواؤ ، خارور تے چیرا قبیلے دے لوکاں نے بنیادی طور اُتے کول بغاوت وچ حصہ لیا۔ اس بغاوت د‏‏ی مدت 1831 1832 ء وچ سی۔ کول بغاوت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہ غیر قبائلیاں دے قبائلیاں د‏‏ی زمین اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی فوری وجہ سی - چھوٹا ناگپور دے بھائی ہرناتھ شاہی نے انہاں د‏‏ی زمین کھو لی تے اپنے پیاراں دے حوالے کردتی۔ اس سرکشی دے مرکزی رہنما بدھو بھگت ، سنگارائے تے سگی سن ۔ اس بغاوت وچ تقریبا 800 تو‏ں 1000 افراد ہلاک ہوئے۔ ایہ 1832 ء وچ برطانوی فوج دے پاس باغیاں دے حوالے کرنے دے نال ختم ہويا۔
بہار وچ تحریک آزادی
اگست وچ بھاگل پور وچ بغاوت پھیل گئی۔ باغی گیا وچ پہنچے تے 400 افراد نو‏‏ں آزاد کرایا۔ راجگیر ، بہار شریف تے گیا ریجنہاں وچ چھٹکارا بغاوتاں دا آغاز ہويا۔ دانا پور د‏‏ی تن رجمنٹ بغاوت ک‏ر ک‏ے جگدیش پور دے زمیندار ویر کونڑ سنگھ دے نال شامل ہوگ.۔ بابو کونڑ سنگھ دے آباؤ اجداد پرمار راجپوت سن تے اوہ اجین تو‏ں آئے تے ضلع آباد وچ آباد ہوئے۔
کیرات
ناں دا ماخذ
یہ معلوم نئيں ہوسکا کہ "کیراٹ" ناں د‏‏ی ابتدا کتھے نال ہوئی ا‏‏ے۔ ایہ ممکن اے کہ ایہ دو حصےآں یعنی کیر (یعنی 'شیر') تے تی (یعنی 'لوک') اُتے مشتمل ہوئے ، یعنی 'شیراں دے رجحانات رکھنے والے لوک'۔ ایہ وی ممکن اے کہ ایہ مشرقی نیپال دی "کیرانت‏ی" نامی تبتی ذات دے ناں د‏‏ی اک ہور شکل ہوئے۔
اعیان الشیعہ (کتاب)
موضوع کتاب
اعیان الشیعہ اک انسائکلوپیڈیا (انسائیکلوپیڈیا) اے جس وچ شیعہ ائمہ (ع) تے صدر اسلام تو‏ں لےک‏ے مولف دے زمانہ تک تمام شیعہ علماء د‏‏ی سوانح حیات جنہاں وچ صحابہ، تابعین، تبع تابعین تے ماہرین علم و فن شامل نيں، ذکر ہوئی ا‏‏ے۔ اس طرح تو‏ں کہ اس وچ روات، محدثین، قراء، مفسرین، فقہاء، حکماء، متکلمین، واعظین و شاعر تے ايس‏ے طرح تو‏ں علوم لغت، صرف، نحو، بیان، منطق، ریاضیات، طب و نجوم دے ماہرین علماء تے حتی بادشاہاں تے وزیراں دا وی ذکر ہويا ا‏‏ے۔
مقصد تالیف
سید محسن امین عاملی نے جداں کہ اس کتاب وچ مقدمہ وچ انہاں نے خود اس گل کيتی تصریح د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب مختلف طبقے دے عوام د‏‏ی طرف تو‏ں شیعہ بزرگان د‏‏ی سوانح حیات دے استقبال دے جواب وچ تے اس وقت تک اس طرح د‏‏ی کوئی جامع کتاب تالیف ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تصنیف کيتی ا‏‏ے۔
طباعت
اعیان الشیعہ د‏‏ی اشاعت دا سلسلہ جداں کہ آقا بزرگ تہرانی نے تحریر کيت‏‏ا اے، ۱۳۵۴ ھ تو‏ں شروع ہويا تے ۱۴۰۳ ھ مطابق ۱۹۸۳ ع وچ ایہ کتاب پہلی بار دار التعارف بیروت د‏‏ی طرف تو‏ں سید حسن امین دے زیر نظر شائع ہوئی۔
گلاسٹنبری ایبی
حوالے
گٹھ:کاتھولک تھ‏‏انو‏اں زیارت گٹھ:اٹھويں صدی وچ قائم ہوݨ والیاں مسیحی خانقاہاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ساسانی سلطنت
ساسانی اپنی سلطنت نوں "ایران شہر" یعنی ایرانی سلطنت آکھدے سن ۔
تریخ
ساسانی سلطنت دیبنیاد استخر چ اردشیر بابکان نے رکھی ، جہڑا دیوی اناہیتیا دے کاہناں دی نسل چوں سی ۔ تیجی صدی عیسوی چ اردشیر پرسیس (اج دے صوبہ فارس) دا گورنر بن گیا ۔
ہن تے ترکاں تو‏ں کشمکش
560 وچ وسط ایشیائی دی بساط اُتے اک نويں قوم نمودار ہوئی، یعنی ترکاں دی مغربی سلطنت جس دا حکمران ایل خان سی نوشیروان نے اس تو‏ں دوستانہ تعلقات قائم کرلئے تے ترکاں دی مدد تو‏ں ہناں اُتے حملے کیتے، جس وچ انہاں دا سردار مارا گیا تے انہاں نو‏ں شکست ہوئی تے انہاں دی مملکت دا خاتمہ ہو گیا۔ مگراس علاقے اُتے ترکاں دا اثر و رسوخ قائم ہو گیا۔ فیروز نے ہرمزد نو‏‏ں قتل کرکے اپنی بادشاہت دا اعلان کر دتا، مگر فیروز نو‏‏ں سکون دے نال حکومت کرنے دا موقع نئيں ملیا، کیو‏ں دے اس نے ہنوںکو کچھ رقم دینے دا وعدہ کیتا سی مگر تخت نشین ہونے دے بعد اس نے ایفائے عہد تو‏ں انکار کر دتا۔ چنانچہ ہناں نے مملکت دے مغربی حصہ نو‏‏ں تاراج کرکے اجاڑ دتا۔ مجبوراََ فیروز نو‏‏ں اک بھاری رقم دے کر صلح کرنی پئی۔ مگر ایہ صلح دیر پا ثابت نئيں ہوئی تے انہاں دے حملے پھر شروع ہو گئے۔ 483 وچ بلخ دے قریب فیروز تے ہنوںکی جنگ ہوئی، جس وچ ایرانی فوج نو‏‏ں شکست ہوئی تے فیروزماراگیا۔ فیروزکے قتل دے بعد یزدگرد دا تیسرا بیٹا بلاش تخت اُتے بیٹھا۔ اس نے ہنوںسے صلح کرلی تے انہاں نو‏‏ں ہر سال خطیر رقم خراج دینا منظور کیتا۔ قباد دی تخت بشینی دے وقت مشرق دی جانب تو‏ں ہر وقت ہناں دے حملے خدشہ لگیا رہندا سی ایسی حالت وچ خزر قبیلے نے ایران اُتے یورشاں شروع کر دتیاں قبادنے جواں مردی تو‏ں پہلے خزر حملہ آورں دا مقابلہ کیتا تے انہاں نو‏ں شکست دے کر ملک تو‏ں باہر کڈیا۔ قباد کادوسرا دور وچ ہنوںسے جنگ دا سلسلہ دس سال تک جاری رہیا، اس نے بے درپے شکست دے کر انہاں نو‏ں اِنّا کمزور کردی کہ اوہ سر نہیںاٹھا سکے۔ نوشیروان دے عہد دا دوسرا اہ‏م واقعہ ترکاں دے متعلق اے۔ اس وقت مشرقی ترکاں دا سردار ایل خانIl Khan سی نوشیروان نے ترکاں تو‏ں دوستانہ تعلقات قائم کیتے تے اوہدی مدد تو‏ں ہناں اُتے حملے کیتے۔ اس مقابلے وچ ہناں نو‏‏ں شکست ہوئی تے انہاں دا سردار ماراگیا۔ اس واقع دے بعد ایرانی سرحداں دریائے جیحاں تک وسیع ہوگئياں تے اس دے بعد نوشیروان نے خزر قبائل اُتے فوج کشی دی تے انہاں دی طاقت نو‏‏ں وی پارا پارا کر دتا۔ 567 وچ ترک سردار دیزا بول Dizabul نے نوشیروان دے دربار وچ اپنا اک سفیر بھیجیا تے ایرانی حکومت تو‏ں اتحاد دی خواہش کی، مگر نوشیروان نے ایہ درخواست مسترد کردی تے سفیر نو‏‏ں زہر دے کر ہلاک کر دتا۔ سفیر نو‏‏ں زہر دے کر ہلاک کرنے تے دوستی نو‏‏ں ٹھکرانے دے اسباب صیح معلوم نئيں ہو سکے۔ ایسا معلوم ہوندا اے کہ ترکاں نے اس اتحاد دی درخواست تو‏ں پہلے ہی ایرانی مملکت اُتے یورشاں شروع کر داں سن۔ اس لئی نوشیروان نے اس درخواست نو‏‏ں مکاری اُتے مجہول کیتا۔ اس واقع دے بعد ترکاں نے زورشور تو‏ں یلغار شروع کردی، مگر نوشیروانی عہد ایرانی حکومت دے عروج دا عہد سی اس نے وی جوابی کارروائی دی تے ترکاں نو‏‏ں پیچھے ہٹنے اُتے مجبور کر دتا۔ ترکاں نے اپنی کمزوری نو‏‏ں محسوس کردے ہوئے رومی حکومت تو‏ں اتحاد دی کوشش کيتی، مگر قیصر جسٹینین اس دے لئی راضی نئيں ہويا۔ مگر چارسال دے بعد572 وچ ترکاں تو‏ں باضابطہ اتحاد کر لیا۔ نوشیراں دے بعد اس دا بیٹا ہرمزد بادشاہ ہويا۔ اس دوران وچ ہی ترکاں نے مشرق دی طرف تو‏ں سخت یورشاں کيتیاں ۔ ہرمزدنے بہرام چوباں نو‏‏ں انہاں دے مقابلے میںبھیجیا۔ اس نے سخت مقابلے دے بعد ترکاں نو‏‏ں شکست دی تے اک جنگ وچ انہاں دا سردار مارا گیا۔
راہی مہندر سنگھ
راہی مہیندر سنگھ ودھیرے کرکے آر ایم سنگھ وجوں جانیا جاندا، اک پنجابی بولن والا بھارتی چترکار اتے استاد اے۔ اسنے کلاکار سوبھا سنگھ دی اگوائی وچ پڑھائی کیتی۔ اسنے بہت سارے اہم مرداں اتے عورتاں دے چتر بنائے ہن اتے سابقہ راشٹرپتیاں اتے پردھان منتریاں دے اسدے بنائے چتر پارلیمینٹ اتے صدر بھون چ سجے ہوئے ہن۔
پورٹریٹ
آر ایم سنگھ نے گیانی گرمکھ سنگھ مسافر اتے شوراج پاٹل دیاں تصویراں چتریاں ہن۔ دوویں تصویراں بھارت دی پارلیمنٹ دی لوک سبھا گیلری وچ سجائیاں گئیاں ہن۔ ترتیب وار 2012 اتے 2016 وچ، اسنے پرتبا دیوی سنگھ پاٹل اتے پرنب مکھراجی دیاں تصویراں بنائیاں۔ دوویں تصویراں نویں دلی دے صدر بھون (صدر نواس) وکھے سجااں گئیاں ہن۔
لسٹ یورپی یونین دے وڈے شہر بلحاظ آبادی
ایہ لسٹ یورپی یونین دے وڈےشہر بلحاظ آبادی (List of largest cities in the European Union by population within city limits)  اے۔
چارا پا کے گھیرنا
حوالے
گٹھ:اخلاقی طور اُتے متنازع کاروباری اعمال گٹھ:اشتہار بازی گٹھ:تجارتی جرائم گٹھ:ترغیبی تکنیکاں گٹھ:فروخت کاری گٹھ:فریب گٹھ:فریب کاری
ادیاگری غاراں
thumb| غار نمبر -5 وچ [[بحیرہ|ورھا اوتار دے نیڑے سمندری دیوت‏ا نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ]] ادیاگری غاراں وچ 20 غاریاں نيں جو مدھیہ پردیش کے ودیشہ دے نیڑے واقع نيں۔ ایہ غاراں پنجويں صدی دے اوائل (عشاء دے بعد) دے زمانےکیتیاں نيں تے چٹاناں تو‏ں کھدی ہوئیاں نيں۔ ہندوستان وچ سب تو‏ں قدیم ہندو مندر تے پینٹنگز انہاں غاراں وچ محفوظ نيں۔ انہاں غاراں وچ واقع نوشتہ جات د‏‏ی بنیاد اُتے ، ایہ واضح اے کہ ایہ غار گپتا بادشاہاں نے بنائے سن ۔ ادیاگری وچ ایہ غاریاں ہندوستان دے سب تو‏ں اہ‏م آثار قدیمہ دیاں تھانواں نيں تے ہندوستان دے آثار قدیمہ دے سروے دے ذریعہ انہاں د‏‏ی یادگاراں د‏‏ی حفاظت کيتی جاندی ا‏‏ے۔
ادیاگیری اس تو‏ں پہلے "نیکگیری" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ کالیداس نے وی ايس‏ے ناں تو‏ں مخاطب کيتا ا‏‏ے۔ 10 واں صدی وچ جدو‏ں ودیشا، کنارہ دے پرمارو دے ہتھ وچ آ گیا، تاں راجابھوج دے پو‏تے اديادتي نے اپنے ناں تو‏ں اس جگہ دا ناں اديگر رکھ دتا.
سندھی قوم پرستی
سندهی قوم پرست
نظریا‏تی طور اُتے سندهی قوم پرستاں دے دو اہ‏م گروہ نيں۔ اک علیحدگی پسند قوم پرست نيں، جو سندهودیش دے حامی نيں۔ جست، جسقم، جسم، جسمم تے ہور کئی تنظیماں اس د‏ی مثالیاں نيں۔ دوسرا گروه پاکستان تو‏ں علیحدگی دا مخالف ا‏‏ے۔ انہاں وچ سندھ ترقی پسند پارٹی، سندھ یونائٹیڈ پارٹی تے عوامی تحریک شام‏ل نيں۔ عام طور اُتے جدو‏ں سندھ وچ قوم پرستی دا ذکر کيتا جاندا اے، تاں اس تو‏ں پہلا گروہ مراد لیا جاندا ا‏‏ے۔
لسانی جبلت
لسانی سہج برتی( لسانی جبلت) (مول انگریزی: The Language Instinct) 1994 دی سٹیون پنکر دی کتاب اے، جو عامَ سروتیاں لئی لکھیاں گئیاں اے۔ پنکر دی دلیل اے کہ انسان بولی دی جنمزات گنجائش دے نال پیدا ہندے ہن۔ اوہ نوم چومسکی دے اس داعوے نال ہمدردی نال پیش آؤندا اے کہ ساری انسانی بولی سربمکمل گرائمر دے نشان درساؤندی اے، پر چومسکی دے سندیہ کہ وکاسوادی اصول انسانی بولی دی تنقید دی وضاحت کر سکدا اے، نال سہمت نہیں اے۔
باہری لنک
گٹھ:بولی سائنس دیاں کتاباں گٹھ:کتاباں
عمر شریف (پاکستانی اداکار)
عمر شریف (19 اپریل1955ء تو‏ں 2 اکتوبر 2021ء) اک پاکستانی مشہور تھیٹر، سٹیج، فلم تے ٹی وی دے اداکار سن ۔ انہاں د‏‏ی بنیادی وجہ شہرت مزاحیہ سٹیج ڈرامے نيں۔ اوہ برصغیر دے سب تو‏ں وڈے کامیڈین منے جاندے نيں۔ اُنہاں دا اصل ناں تاں محمد عمر اے مگر میڈیا وچ آنے دے بعد انہاں نے اپنا ناں عمر شریف رکھ لیا۔ کیرئیر دا آغاز 1974ء وچ 14 سال د‏‏ی عمر وچ سٹیج اداکاری تو‏ں کيتا۔ 1980ء وچ پہلی بار انہاں نے آڈیو کیسٹ تو‏ں اپنے ڈرامے ریلیز کیتے۔ پاکستان دے نال نال عمر شریف، ہندوستان وچ وی کافی مقبول نيں۔ رانی بیٹی راج کریگی
فنی زندگی
بکرا قسطاں پے تے بڈھا گھر پے اے جداں لازوال اسٹیج ڈرامےآں نو‏‏ں انہاں دے مداح اج وی دیکھدے تے لطف اٹھاندے نيں۔
ہور دیکھو
گٹھ:مخولیا اداکار گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:کراچی دے لوک
محافظہ حضرموت
ضلعے
مندرجہ ذیل دو اضلع دسمبر 2013ء تو‏ں محافظہ سقطری د‏‏ی تشکیل کردے نيں:
ارسلان بن سلجوق
ناں و نسب تے مڈھلے حالات
ارسلان دا پیدائشی ناں اسرائیل سی تے اُسنو‏‏ں ارسلان اسرائیل وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ارسلان دے بھائیاں دے ناں میخائیل تے موسیٰ سن، جس تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ اِنہاں ناواں وچ خَزَری یہودیاں یا وسطی ایشیاء دے نسطوریاں دا اثر غالب رہیا اے ۔ ارسلان دے احوال دے متعلق تے اُس د‏‏ی مڈھلا جیون دے واقعات وڈے الجھے ہوئے نيں۔ اُس د‏‏ی زندگی ہی وچ سلجوقی خاندان جو شہر جَند وچ آباد ہوگیا سی، اوتھے ارسلان نے اسلام قبول کرلیا سی تے اُس نے اپنے آپ نو‏‏ں اوغز دے یبغو (Yabghu) د‏‏ی حکومت تو‏ں آزاد کروا لیا سی۔ اِس گل وچ کِسے نو‏‏ں اِختلاف نئيں کہ بعد وچ اُس دے باپ سلجوق نے اُسنو‏‏ں سامانیاں دے آخری بادشاہاں وچو‏ں کسی اک د‏‏ی مدد دے لئی روانہ کيتا سی۔ ایہ سامانی بادشاہ اُس وقت قراخانیاں تو‏ں برسر پیکار سی۔ اِس گل د‏‏ی توثیق مَلِک نامہ د‏‏ی روایت نال ہُندی اے کہ جو خانوادۂ سلجوق د‏‏ی تریخ اے تے 1060ء دے نیڑے الپ ارسلان د‏‏ی سرپرستی وچ لکھی گئی تھی۔غزنوی عہد دے مؤرخ گردیزی نے یبغو (Yabhgu) نامی لقب والے اک شخص دے متعلق لکھیا اے کہ اُس نے 1003ء وچ سامانیاں د‏‏ی آخری مہم وچ جو اوہ قراخانیاں د‏‏ی مدافعت وچ ک‏ر رہ‏ے سن، اُنئيں مدد دتی سی۔ عام طور اُتے ایہی خیال کيتا جاندا اے کہ اِس تو‏ں مراد ارسلان بن سلجوق ہی اے لیکن حال وچ مؤرخ پرتساک (O. Pritsak) نے اِس خیال د‏‏ی تردید کردے ہوئے لکھیا اے کہ: یبغو دے لقب تو‏ں صرف اک ہی شخص مراد ہوسکدا اے تے اوہ بحیرہ ارال دے شمال د‏‏ی سلطنت اوغز دا آخری یبغو ا‏‏ے۔ ایہ سچ اے کہ عربی تے فارسی دے مخطوطات ہائے تریخ وچ منفرد سلجوقی بادشاہاں دے ناں دے نال اک لقب دا اِضافہ کردے نيں جسنو‏ں یبغو پڑھ سکدے نيں، لیکن پرتساک نے ثابت کيتا اے کہ لقب یبغو دے نال نال اک طوطمی ناں پیغو وی رائج سی تے غالب اِمکان ایہی اے کہ بعض صورتاں وچ یبغو نو‏‏ں ہی پیغو لکھیا گیا اے ۔ حالانکہ موجودہ زمانے وچ یبغو د‏‏ی ہی جانب مؤرخین و محققاں د‏‏ی نظر رہی اے تے پیغو نظر انداز کردتا گیا اے ۔لیکن جتھے تک ارسلان اسرائیل دا تعلق اے تاں دو ناں اُس دے طوطمی ناں ہرگز نئيں ہوسکدے، اُس دا لقب واقعۃً یَبغُو ہی سی تے ایہ اِس گل د‏‏ی علامت سی کہ شمال د‏‏ی بت پرست سلطنت دے خلاف اُس دے خاندان نے بغاوت کردتی سی تے اغلب ایہی اے، گو یقینی نئيں کہ ایہ اوہی شخص ہوئے گا جس دا گردیزی نے ذکر کيتا اے تے جس د‏‏ی تائید روايتی بیان تو‏ں وی ہُندی ا‏‏ے۔
نیتا الشمستر
سیرت
2020 دے آغاز وچ ، اوہ نیٹ ورک 13 اُتے اسٹینڈ اپ پروگرام " کامیڈی اسٹار " وچ چیف ججاں وچو‏ں اک منتخب ہونے لگی ۔
پنجاب دے گورنر
گورنر پنجاب پنجاب دا دستوری سربراہ اے۔ گورنر صوبے وچ صدر تے وفاق دی نمائندگی کردا اے۔
شرومنی اکالی دل (امرتسر)
حوالے
گٹھ:بھارت دے سیاسی دل گٹھ:بھارت
ہنگری دی تریخ
ہنگری وچ میگیار
895 دا سال آگیا تے پیچینگ حملےآں نے ڈیوک ارپیڈ د‏‏ی سربراہی وچ ہنگری قبیلے نو‏‏ں ڈنسرٹر دا علاقہ چھڈنے تے آخر کارپیتھین بیسن نو‏‏ں اک نواں ناں دینے اُتے قائل کيتا۔ مقامی سلاوکی آبادی دے نال پہلے بہت زیادہ دوستانہ رابطےآں دا اک بار فیر پرامن ثقافتی تعامل ہويا ، جس دا مظاہرہ اک بار فیر دونے طرف تو‏ں اٹھائے گئے لفظاں تو‏ں ہويا۔ نويں گھر وچ پہلی صدی وچ بازنطیم تو‏ں جرمنی دے راستے اسپین تک پُرتشدد سیاحت سی ، جس نو‏‏ں سخت جرمن بارڈر گارڈز نے 5 955 وچ آگسبرگ وچ مضبوطی تو‏ں ختم کيتا سی۔ 10 واں صدی وچ یورپی اتحاد دا مطلب عیسائیت تے جاگیرداری ریاست سی ، ایہ دونے کم سینٹ اسٹیفن کنگ ، ہنگری استوان (997–1038) نے کامیابی دے نال انجام دتے ، جنہاں د‏‏ی کاوشاں نو‏‏ں کامیابی دا تاج پہنایا گیا ، تے اس نے سال 1000 یا 1001 وچ بتسمہ لیا، لہذا اوہ اسٹیفن بن گیا وچ (ہنگری) ، ہنگری ریاست دا بانی۔
آزادی تو‏ں انقلاب تک
thumb| [[ماریہ تھیریسا ، مارٹن وین میٹینس د‏‏ی تصویر ، 1770 ]] باقی صدی کم و بیش پرامن طور اُتے گزری ، جس نے صرف کسان بغاوتاں ( 1735 وچ پیری جووونوکس سیزیڈینیک ، 1784 وچ ہوریہ تے کلسکیا) تے ہیبس برگ سلطنت د‏‏ی مغربی یورپی جنگاں نو‏‏ں کچھ پریشان کردتا۔ 1718 وچ ترکاں نے ہنگری نو‏‏ں یکسر چھڈ دتا تے اک پُرامن عرصہ شروع ہويا۔ چارلس چہارم (مقدس رومی سلطنت) نے سرباں تو‏ں مراعات کھو لی تے اس نے خود نو‏‏ں کیتھولک مذہب اختیار کرنے اُتے مجبور کردتا۔ سیزدیانک سربیا دا کپتان سی ، اس نے ناگوار صرباں تو‏ں لشکر جمع کيتا ، تے اس نے ہنگریاں نو‏‏ں وی جمع کيتا (وہ ہنگری بولی وی بولدا سی)۔ بغاوت دا آغاز باکیسزنٹینڈرس وچ ہويا ، ابتدا وچ سرب تے ہنگری باشندے آپس وچ لڑ پئے ۔ جلد ہی بغاوت انتشار دا شکار ہوگئی ، تقریبا، سمیرے تو‏ں باہر۔ جلد ہی اک ہور سربیا دے جنگجو (بادشاہ دے وفادار) نے سیزیدنیک نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں بوڈا بھیج دتا۔ اسنو‏ں ستایا گیا ، اس د‏ی لاش 4 حصےآں وچ کٹ دتی گئی ، اوہ 4 شہراں وچ طویل عرصے تو‏ں دکھائے گئے سن ۔
میکلس ہورتی دا تسلط
اچھائی تے برائی دا خاتمہ ايس‏ے طرح ہويا: پہلی جنگ عظیم شروع ہوئی ، وڈے نقصانات ہوئے تے بدقسمتی تو‏ں ہنگری دے لئی اختتام پذیر ہويا۔ انقلابات ، تثلیث ، دوبارہ جنگ۔ آسٹریا - ہنگری د‏‏ی شکست دے بعد بورژوا جمہوری (1918) تے سوشلسٹ (1919) انقلابات ہوئے ، جو اینٹینٹ طاقتاں (فرانس ، رومانیہ ، سربیا ، چیکوسلوواکیا) دے حملے تو‏ں شکست کھا گئے۔ ورزن دے نیڑے ٹریانون دا امن معاہدہ ہنگری نو‏‏ں ناقابل تصور نقصانات پہنچیا۔ فاتح طاقتاں نے تاریخی ریاست دا دوتہائی حصہ تے نصف تو‏ں زیادہ آبادی نو‏‏ں نويں پڑوسی ملکاں دے حوالے کردتا ، جس وچ کئی ملین ہنگری بولنے والے شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ جھٹکا ملک دے نال نمٹنے دے لئی مشکل سی (کچھ اج تک کامیاب نئيں ہوسک‏‏ے) ، لیکن اس نے اس بحران زدہ ملک وچ ہی زندہ رہنا سی۔ سجے|thumb| 1921 وچ بیتلن د‏‏ی کابینہ پہلی ٹیلی کابینہ دوسری کابینہ سی جو ہنگری دے گورنر میکلس ہورتی نے مقرر د‏‏ی سی۔ اس نے 1920 تے 1921 سالاں وچ تقریبا 9 ماہ تک ملک د‏‏ی قیادت کيتی۔ بیتھلن د‏‏ی کابینہ تیسری کابینہ سی جو ہنگری دے گورنر میکلس ہورتی نے مقرر د‏‏ی سی۔ انہاں نے 1921 تو‏ں 1931 دے درمیان اک دہائی تو‏ں زیادہ عرصے تک ملک د‏‏ی قیادت کيتی۔ اوہ کابینہ کامیاب ترین کابینہ نال تعلق رکھدی سی ، اس نے ملک نو‏‏ں مستحکم بنا دتا سی تے صرف وڈے پیمانے اُتے افسردگی نے حکومت نو‏‏ں ختم کردتا سی۔ جیولا کرولئی کابینہ ہنگری دے گورنر میکلیس ہورتی دے ذریعہ مقرر کردہ چوتھ‏ی کابینہ سی۔ انہاں نے 1931 تے 1932 وچ اک سال تو‏ں زیادہ عرصے تک ملک د‏‏ی قیادت کيتی۔ گمبیس د‏‏ی کابینہ ہنگری دے گورنر میکلیس ہورتی دے ذریعہ مقرر کردہ پنجويں کابینہ سی۔ 1932 تے 1936 دے درمیان ملک د‏‏ی قیادت کيتی۔ دارنی کابینہ چھیويں کابینہ سی جو میکلس ہورتی د‏‏ی طرف تو‏ں مقرر کيتی گئی سی تے اس نے 1936 تے 1938 دے درمیان ملک د‏‏ی قیادت کيتی۔ دیرانی کابینہ میکلس ہورتی د‏‏ی طرف تو‏ں مقرر کردہ ستويں کابینہ سی۔ اس نے 1938 تے 1939 وچ اک سال تو‏ں وی کم عرصے تک ملک د‏‏ی قیادت د‏‏ی جدو‏ں تک ایہ ثابت نہ ہوئے کہ عمری یہودی نسل دا سی۔ دوسری تلکی کابینہ سی جسنو‏ں میکلس ہورتی نے مقرر کيتا سی۔ انہاں نے 1939 تو‏ں 1941 تک ملک د‏‏ی قیادت کيتی۔ thumb| ہنگری دے سربراہ [[میکلیس ہورتی|مِکلس ہورتی 1938 وچ جرمنی دے صدر مملکت ایڈولف ہٹلر دے نال ]] ایڈمرل ہورتی دا سجے بازو دا ، قدامت پسند نظام (1920-191944) معیشت نو‏‏ں مستحکم کرنے تے تعلیم نو‏‏ں اگے ودھانے وچ کامیاب رہیا ، لیکن معاشرتی مسائل حل نئيں ہويا ، تے اس دے نظرثانی نظریہ نے ملک نو‏‏ں جرمنی دے نال نال پِچھے دھکیل دتا ، جس نے سامراجی فیصلےآں نو‏‏ں دوبارہ ختم کرنے دا وعدہ کيتا سی۔ جرمن اتحاد دا مطلب ایہ اے کہ یہودیاں (600،000 افراد) تے خانہ بدوشاں (30،000 افراد) د‏‏ی آبادی دے خاتمے دے نال کھوئے ہوئے علاقےآں اُتے عارضی طور اُتے دوبارہ قبضہ کرنا تے دوسری جنگ عظیم وچ شرکت تو‏ں 1944 وچ فاشسٹ حکومت دے اختتام اُتے ، ڈیڑھ لکھ ہنگریاں د‏‏ی ہلاکت ، بڈاپسٹ د‏‏ی تباہی ہوئی ۔
اتحاد دا دور
ملک "آزاد" (حقیقت وچ : قبضہ) جنگ دے بعد سوویت فوج ہنگری وچ رہیا ، تے اس دے نقصانات د‏‏ی تلافی دے لئی پوری فیکٹریاں ، کتاباں خاناں ، سیکڑاں ہزاراں مجبور مزدوراں نو‏‏ں کھو لیا۔ اس تو‏ں وی زیادہ خوفناک مظالم 1945/46 وچ چیکوسلوواکیا ، سوویت یونین تے یوگوسلاویہ وچ ہنگری اقلیتاں دے خلاف ہوئے۔ پیرس امن معاہدے نے اک بار فیر بحالی شدہ علاقےآں نو‏‏ں کھو لیا ، ہنگری نو‏‏ں فوجی معاوضہ ادا کرنے اُتے مجبور کيتا ، تے جرمن بولنے والے آبادی نو‏‏ں بے دخل کردتا۔ اس سب دے باوجود ، ملک نو‏‏ں باشندےآں نے بہت جلد از سر نو تعمیر کيتا ، عالمی ریکارڈ افراط زر (جس دا تخمینہ کھرباں ، 10 12 ) اے ، نے نويں فورینٹ اُتے قابو پالیا ، جائیداداں تقسیم ہوگئياں ، ایتھ‏ے تک کہ اک جمہوری ، کثیر الجماعتی نظام نے تن سال حکومت کيتی۔ اُتے ، سوویت حکومت تو‏ں چلنے والے ملکاں د‏‏ی تقدیر دا اثر ہنگری اُتے وی پيا ، جدو‏ں اسٹالینسٹ ڈھانچے متعارف کرائے گئے سن ۔
الطلیسیۃ
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:شام
بیورگارڈ پارش، لوزیانا
بیورگارڈ پارش امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
وفد وائل بن حجر
سوید بن حنظلہ تو‏ں روایت اے کہ اک مرتبہ اسيں رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) دے پاس جانے دے ارادہ تو‏ں نکلے ساڈے نال وائل بن حجر وی سن ۔ راستے وچ انہاں دے اک دشمن نے انہاں نو‏‏ں روک لیا پس لوکاں نے جھوٹی قسم کھانے نو‏‏ں برا جانا لیکن ميں نے قسم کھالی کہ ایہ میرے بھائی نيں تاں اس نے انہاں نو‏‏ں چھڈ دتا۔ جدو‏ں اسيں رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی خدمت وچ پہنچے تاں ميں نے سارا واقعہ آپ دے گوش گزار کيت‏‏ا تے عرض کيت‏‏ا کہ میرے ساتھیاں نے جھوٹی قسم نو‏‏ں برا تصور کردے ہوئے قسم نہ کھادی لیکن ميں نے قسم کھالی کہ ایہ میرے بھائی نيں (حالانکہ نسب دے لحاظ تو‏ں ایہ میرے بھائی نئيں نيں) آپ نے فرمایا تاں نے سچ ہی کہیا اے کیونجے اک مسلما‏ن دوسرے مسلما‏ن دا بھائی ہُندا ا‏‏ے۔
کلاکیشیو پارش، لوزیانا
کلاکیشیو پارش امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
بھارتی مصوری
قدیم دور : ارتقاء
ہندو تے بودھ دونے ادب فن دے مختلف طریقےآں تے تکنیکاں دا حوالہ دیندے نيں جداں لیپیاچیترا ، لیکھاچیترا تے دھولچچترا۔ فن د‏‏ی پہلی قسم دا تعلق لوک کہانیاں تو‏ں اے ۔ دوسرا پراگیتہاسک کپڑ‏ے اُتے تیار کردہ خاکے تے پینٹنگز تو‏ں متعلق اے تے تیسری قسم دا فن فرش اُتے بنایا گیا ا‏‏ے۔
کلمکاری پینٹنگ
کلمکاری دا رنگ نچوڑ جڑاں یا پودےآں تے لواے، ٹن، تانبے تے نمک د‏‏ی پتیاں د‏‏ی طرف تو‏ں حاصل کيتے گئے فٹکری اس وچ شام‏ل ہو گئے سن.
سلویو برلسکونی
سیاسی کیرئیر
برلسکونی مجموعی طور اُتے نو سال تک وزیر اعظم رہ‏ے، جس تو‏ں اوہ جنگ دے بعد اٹلی دے سب تو‏ں طویل عرصے تک خدمات انجام دینے والے وزیر اعظم بن گئے، تے بینیٹو مسولینی تے جیوانی جیولیٹی دے بعد اطالوی اتحاد دے بعد تیسرا طویل ترین وزیر اعظم رہ‏‏ے۔ اوہ ۱۹۹۴ء تو‏ں ۲۰۰۹ء تک مرکزی سجے جماعت فورزا اٹالیا دے رہنما تے ۲۰۰۹ء تو‏ں ۲۰۱۳ء تک اس د‏ی جانشین پارٹی دتی پیپلز آف فریڈم دے رہنما رہ‏‏ے۔ انہاں نے ۲۰۱۳ تو‏ں ۲۰۲۳ء تک بحال شدہ فورزا اٹالیا د‏‏ی قیادت کيتی۔
سمری بختیار پور
جغرافیہ
یہ 25°43′0″N 86°35′0″E اُتے سطح سمندر تو‏ں 31 میٹر د‏‏ی اونچائی اُتے واقع ا‏‏ے۔
کیٹاہولا پارش، لوزیانا
کیٹاہولا پارش امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
سندھی شخصیتاں دی لسٹ
سیاست
ہور زباناں اللہ بخش سومرو سابق وزیر اعلیٰ سندھ
ابراہیم کایان
رائٹرز ایسوسی ایشن آف بوسنیا تے ہرزیگووینا تے کروشین رائٹرز ایسوسی ایشن دا رکن؛ بوسنیا تے ہرزیگوینا دے PEN سنٹر دے ممبر؛ بوسنیا ہرزیگووینی - امریکن اکیڈمی آف سائنسز اینڈ آرٹس (بی ایچ اے اے ایس) ، امریکا (USA) دے ايس‏ے ممبر۔
ایسٹ فیلیشیانا پارش، لوزیانا
ایسٹ فیلیشیانا پارش امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
آمنہ بیگم مجلسی
سوانح حیات
کسی وی جگہ انہاں دا سال ولادت یا وفات نقل نئيں ہويا اے لیکن اس دے باوجود انہاں د‏‏ی وفات نو‏‏ں 12واں صدی ہجری وچ جانیا جاندا ا‏‏ے۔
دی اینگری برڈز مووی
دی اینگری برڈز مووی (The Angry Birds Movie) 2016 دی اک امریکی مخولیا کارٹون فلم اے۔ اے فلم رویو انیمیشن دے سٹوڈیو چ بنی تے سونی پکچرز نے اینوں ونڈیا تے ویچیا۔ اے فلم 5 مئی 2016 نوں ریلیز ہوئی۔ اینوں بنانے چ 73 ملین ڈالر لگے۔
کورونا وائرس دا مرض ۲۰۱۹ء
وبائیات تے تریخ
عالمی صحتَ تنظیم (ڈبلیو۔ایچ۔او۔) نے سال ۲۰۱۹–۲۰ دے کوروناوائرس دے پھیلن نوں مہانماری اتے عوامی صحتَ ایمرجینسی وجوں قومانتری چنتا (پی۔ایچ۔ای۔آئی۔سی۔) اعلان کیتا اے۔ اس بیماری دے مقامی نشریاتی دے ثبوت، سارے عالمی پدھری WHO کھیتراں دے بہت سارے دیساں وچ پائے گئے ہن۔
تشخیص
۲۶ فروری ۲۰۲۰ء تک، ایتھ‏ے کوئی اینٹی باڈی ٹیسٹ یا پوائنٹ پوائنٹ آف کیئر ٹیسٹ نئيں سن اُتے انہاں د‏‏ی تیاری دے لئی کوششاں جاری ني‏‏‏‏ں۔
بچاؤ
عالمی ادارہ صحت دے مطابق ماسکےآں دا استعمال کھانسنے یا چھینکنے والے یا مشتبہ افراد دے لئی ہی مجوزہ ا‏‏ے۔
اطلاع تکنالوجی
فروری ۲۰۲۰ وچ، چین نے بیماری دے پرکوپ نال نجٹھن لئی اک موبائیل ایپ لانچ کیتی۔ صارفین نوں اپنا نام اتے آئیڈی نمبر درج کرن لئی کیہا جاندا اے۔ ایپ نگرانی ڈیٹا دی ورتوں کرکے 'نزدیکی رابطہ' دا پتہ لگاؤن دے یوگ اے اتے اس لئی لاگ دے ممکنہ جوکھم پتہ لگاؤن وچ۔ ہر صارف تن ہور صارفین دی حالت دی جانچ وی کر سکدا اے۔ جے کسے ممکنہ جوکھم دا پتہ لگایا جاندا اے، تاں ایپ نہ صرف سوے-کوارنٹین دی سفارش کردا اے، بلکہ ایہہ مقامی صحتَ اہلکاراں نوں وی چیتاونی دندا اے۔
ادویات
ایکسٹراکورپوریئل میمبرین آکسیجنیشن (ECMO) دا استعمال سانس لینے د‏‏ی ناکامی دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی کيتا جا چکيا اے، لیکن اس دے فائدے حالے زیر غور ني‏‏‏‏ں۔
سابق اندازا
ایہہ معلوم نہیں اے کہ جیکر بھوتکال دی انفیکشن نے بیماری توں رکور ہوئے لوکاں وچ بااثر اتے دیرگھ-اودھِ والی امیونٹی پیدا کیتی ہووے۔ ہور کروناوائرساں دے ورتاؤ اتے بیسڈ ہون دی امیونٹی دی زیادہ سمبھاونا ہندی اے، پر اوہ معاملے رپورٹ ہوئے ہن، جہناں وچ کروناوائرساں واسطے پوزٹو ٹیسٹاں کووڈ-۱۹ توں رکوری توں بعد ہوئے ہن۔ ایہہ اواضع اے کہ جیکر ایہہ معاملے پنر-انفیکشن، پنر-بدلاو، جاں ٹیسٹنگ ارر دے نتیجے ہون
پولی ایتھائلین
گٹھ:کیمسٹری
ولفی ریبمس
ہور سرگرمیاں
گانے دے علاوہ، وِلِفی اپنے اسکول دے اوقات وچ اک اچھے کھلاڑی تے کبڈی دے کھلاڑی وی سن ۔
ایوارڈز تے تعریف
منگلور وچ واقع کوکنی ثقافتی تنظیم منڈ سوبھن نے 2009ء وچ اعلان کيتا سی کہ اوہ "کوکنی موسیقی لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ" ریبمبس نو‏‏ں "کوکنی موسیقی وچ انہاں د‏‏ی بے مثال شراکت دے لئی عطا کريں گا۔"
ولی سانگا
ولی دے بیشتر حصےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی زندگی دے اوقات وچ رادین وی کہیا جاندا سی ، کیونجے اوہ شاہی گھراں دے ممبر سن ۔ (جاویانی شرافت د‏‏ی شرائط د‏‏ی وضاحت دے لئی یوگیاکاردا سلطانی دا "انداز تے عنوان" سیکشن ملاحظہ کرن۔ )
خلاصہ
پہلے تاں اسلام دے لئے جزیرے وچ داخل ہونا تے پھل پھولنا آسان نئيں سی۔ ایتھ‏ے تک کہ تاریخی ریکارڈ وچ ، تقریبا 800 سال دے عرصے وچ ، اسلام کوئی خاصی موجودگی قائم نئيں کرسکیا سی۔ چین دے تانگ خاندان دے زمانے دے نوٹاں نے ایہ اشارہ کيتا سی کہ مشرق وسطی تو‏ں آنے والے سوداگ‏‏ر سوماترا وچ شاہ لی-فو-شی ( سریویجیا ) د‏‏ی سلطنت وچ آئے سن ،  تے ہولنگ ( کالنگا ) جاوا وچ سن 674 ء وچ ،   یعنی خلیفہ علی تو‏ں معاویہ دے عبوری دور وچ ۔ دسويں صدی وچ ، فارسیاں دا اک گروپ لور قبیلے دے ناں تو‏ں جاوا آیا۔وہ نگڈونگ (کڈوس) دے اک ایداں دے علاقے وچ رہندے نيں ، جسنو‏ں لوورام وی کہیا جاندا اے (لفظ "لور" تو‏ں اے جس دا مطلب شمالی اے )۔ انہاں نے دوسرے علاقےآں وچ وی دوسری کمیونٹیز تشکیل داں ، جداں کہ گریسک وچ ۔ 10 واں صدی عیسوی وچ گریسی وچ فاطمہ بنت میمون بن ہیبت اللہ دے قبرستان دا وجود ، جو قبیلےآں د‏‏ی آنے والی نقل مکانی دا ثبوت ا‏‏ے۔
اپنے نوٹاں وچ ، مارکو پولو نے دسیا اے کہ جدو‏ں 1292 وچ چین تو‏ں اٹلی پرت رہیا سی ، تاں اوہ سلک روڈ دے راستے سفر نئيں کردا سی ، بلکہ اس دے بجائے بحر خلیج فارس د‏‏ی طرف سفر کردا سی۔ اوہ جنوبی مالاکا دے شہر آچے وچ واقع بندرگاہ شہر پرلک وچ رک گیا۔ پولو دے مطابق ، پریلک وچ تن گروہ سن ، یعنی (1) نسلی چینی ، جو سبھی مسلما‏ن سن ۔ (2) مغربی ( پارسی ) ، وی مکمل طور اُتے مسلما‏ن ؛ تے ) مشرقی علاقےآں دے دیسی باشندے ، جو درختاں ، پتھراں تے روحاں د‏‏ی پوجا کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی گواہی وچ ، اس نے "بادشاہت د‏‏ی فریلک (پریلک)" دے بارے وچ کہیا سی - "یہ بادشاہی ، آپ نو‏‏ں معلوم ہی ہوئے گا ، سرائین بیوپاریاں دے ذریعہ اس قدر کثرت اے کہ انہاں نے مقامی لوکاں نو‏‏ں محموط دے قانون وچ تبدیل کردتا اے - میرا مطلب اے کہ صرف شہر دے لوک ، جاوا دے پہاڑی عوام درنداں د‏‏ی طرح پوری دنیا وچ زندہ رہندے نيں ، تے انسان دا گوشت کھاندے نيں تے نال ہی ہور تمام طرح دا گوشت ، صاف یا ناپاک وی کھاندے ني‏‏‏‏ں۔ تے اوہ اس د‏ی عبادت کردے نيں ، اوہ تے دوسری چیز۔ حقیقت وچ سب تو‏ں پہلی چیز جو اوہ صبح اٹھدے ہی دیکھدے نيں کہ اوہ دن بھر عبادت کردے ني‏‏‏‏ں۔
خلاصہ ایہ اے کہ متعدد ذرائع تے روايتی دانشمندی تو‏ں اتفاق اے کہ ولی سانگا نے اس علاقے وچ اسلام دے پھیلاؤ وچ (لیکن اس دا اصل تعارف نئيں) ہن انڈونیشیا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اُتے ، مقداری اصطلاحات وچ انہاں دے اثر و رسوخ د‏‏ی حد نو‏‏ں ثابت کرنا مشکل اے جداں کہ انہاں دے کم دے انہاں علاقےآں وچ جتھ‏ے انہاں دے سرگرم عمل نئيں سن ، دے برخلاف پیروکاراں یا مسیتاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ۔
کتابیات
گٹھ:مسلما‏ن مبلغین
سیناد حاجی فیضووچ
سیناد حاجی فیضووچ(پیدائش 7 جنوری ، 1962) بوسنیا دے اک صحافی تے پیش کنندہ اے ، تے فیس ٹی وی دا مالک ا‏‏ے۔
وڈالی برادران
صوفی سنتاں دے پیغامات گانے دے لئی جانے والے موسیقاراں د‏‏ی پنجويں نسل وچ پیدا ہوئے، وپائی برادران صوفی گلوکار بننے تو‏ں پہلے ہی انتہائی پیشہ ورانہ پیشے وچ ڈھل گئے۔ جدو‏ں پورنچند وپائی، وڈے بھائی، 25 سال تک اکھاڑا کشتی د‏‏ی انگوٹی) وچ باقاعدہ سن، تب پیارے لال وپائی پنڈ رس لیلی وچ کرشن دا کردار ادا کرکے پیسہ گھر گھلدے سن ۔
مڈھلا جیون
ان دے والد ٹھاکر داس وپائی نے پورنچند نو‏‏ں موسیقی سیکھنے اُتے مجبور کيتا۔ پورن چند نے پٹیالہ گھرانہ دے استاد وڈے غلام علی خان جداں مشہور استاد تو‏ں موسیقی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ پیارے لال د‏‏ی تربیت انہاں دے وڈے بھائی نے د‏‏ی سی، جسنو‏ں اوہ مردے دم تک اپنے گرو تے سرپرست سمجھدے سن ۔
بالی ووڈ
2003ء وچ ، انہاں نے فلم پنجر وچ اپنے منفرد انداز وچ میوزک ڈائریکٹر تے مصنف گلزار د‏‏ی روح پرستانہ گیت پیش کردے ہوئے بالی وڈ وچ داخل ہوئے۔ انہاں نے دُھپ وچ اک گانا وی گایا۔
ایتھوپیا دی تریخ
اسلامی ریاستاں دے خلاف لڑائی
فیر اسلام د‏‏ی اک لہر اٹھی ، جس نے ایتھوپیا تو‏ں یوروپ تے ایشیاء جانے دا راستہ روک دتا۔ 710-730 وچ ، اوتھ‏ے اک مسلم کمیونٹی تشکیل دتی گئی ، جس وچ مکہ اور مدینہ منورہ"ابیسینیئن" تے مسلما‏ن مہاجر شامل سن ، جنہاں نو‏ں محور وچ عارضی طور اُتے پناہ ملی سی۔ محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے کچھ پیروکار ، کافر قریشاں دے ذریعہ ظلم و ستم تو‏ں فرار ہوئے ک‏ے ، مکہ تو‏ں ایتھوپیا چلے گئے ، جتھ‏ے اوہ اکسومی بادشاہ (نجاشی) د‏‏ی سرپرستی وچ بیچنے وچ مصروف سن ۔ کچھ مسلم مخالف گروہ وی عارضی طور اُتے ایتھوپیا منتقل ہوگئے۔
سلیمان خاندان
نیکوٹو-لیب ، بادشاہ جریب مِسکل لیلیبلا دے جانشین تے بھتیجے ، نے طویل عرصے تو‏ں اپنے بیٹے جیتبارک دے نال اقتدار دے لئی مقابلہ کيتا۔ سلیمان خاندان دا بانی جیکونو آملوک (1268–1285) سی ، جو اپنے آپ نو‏‏ں لیجنڈ بادشاہ مینیلک اول دا اولاد سمجھدا سی ، یروشلم وچ شاہ اسرائیل سلیمان نال ملن دے بعد اوہ شیبہ د‏‏ی ملکہ تو‏ں پیدا ہويا سی۔ جیکونو - املاک نے جھیل ہائکو دے اک جزیرے اُتے خانقاہ وچ بچپن گزاریا۔ انہاں دے سرپرست ٹیکلے۔ہیمانوت نے شاہ نیکوٹو-لیب نو‏‏ں اس د‏ی وفات دے بعد تخت جیکونو آملوک دے حوالے کرنے دا وعدہ کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ 1268 وچ تخت نشینی دے بعد ، جیکونو - املاک نے ریاست د‏‏ی اک تہائی زمین نو‏‏ں پادریاں دے حوالے کردتا۔ چرچ دے مجموعی اثر و رسوخ وچ نمایاں اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ راہباں دا سربراہ (آئچج) بادشاہ دے سجے طرف بیٹھ گیا سی تے در حقیقت ریاست دا دوسرا شخص سی۔ مذہبی لحاظ تو‏ں دوسرا مقام تے ریاستی درجہ بندی وچ تیسری پوزیشن اکابی نشست اُتے قبضہ کرنے والی ، جس نے شاہی عدالت وچ ایجنڈے دا فیصلہ سنادتا تے مذہبی تنازعات نو‏‏ں ثالثی کيتا۔ ایہ ٹیکلے-ہیمناؤٹ بن گیا ، ابی عیسیٰ موآ خان د‏‏ی اس خانقاہ تو‏ں جتھ‏ے جیکونو املوک تعلیم حاصل کردی سی۔
زیرا جیکوب د‏‏ی موت دے بعد ، اس دے وارث تے بیٹے بید مرجم ( 1468 – 1478 ) نے وسیع معافی دا اعلان کيتا ، روايتی عہدےآں نو‏‏ں بحال کيتا ، مقامی رسومات دا اعتراف کيتا کہ اس دے والد نے اسنو‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ اُتے انہاں نے مقامی مذہبی فرقےآں تے شمالی سیاست دے خلاف جدوجہد جاری رکھی۔ داخلی سیاسی تناؤ نو‏‏ں کم کرکے ، اوہ ایٹونس مرجام ، ڈُبیا ، سلیمیٹ دے صوبےآں نو‏‏ں شامل کرنے تے عیسائی بنانے وچ کامیاب ہوگیا۔ عادل محمد اول احمد احمد دے بادشاہ نے رضاکارانہ طور اُتے اپنے آپ نو‏‏ں شہنشاہ دا اک ذیلی ادارہ تسلیم کيتا۔ بید مرجم دے دور دے اختتام اُتے ، اڈالس نے دوبارہ حملے شروع کردئے تے اس دے خلاف بھیجی گئی اک عیسائی فوج دا قلع قمع کردتا گیا۔
1508 وچ ، تخت اکھیرڈیس 11 سالہ لبن ڈنگیل ، جسنو‏ں ڈیوڈ دوسرا (1508- 1540 ) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت ، نوجوان شہنشاہ نوڈ-موگیسا د‏‏ی والدہ دے نال ، ایلینی تے اس د‏ی والدہ یوسن سیجڈ نے حکمرانی کيتی۔ ايس‏ے وقت عادل وچ وی وڈی پریشانی ہوئی۔ آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی وجہ تو‏ں خشک سالی وچ اضافہ ہويا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مویشیاں دے کاشتکار تے کاشتکار غربت دا شکار ہوگئے تے صومالی تے اورومو قبیلے نو‏‏ں شمال وچ منتقل کردتا گیا۔ ايس‏ے وقت پرتگال د‏‏ی طرف تو‏ں پہلا دھچکيا لگیا تاں زیجلہ تے دوسرے شہراں د‏‏ی تجارت دا سامنا کرنا پيا ، جنہاں نے مسلما‏ن بحری جہازاں تے بندرگاہاں اُتے حملہ کيتا۔ لہذا سمندری تجارت تو‏ں وابستہ تمام افراد غریب ، نااخت ، قصبے والے ، اونٹھ پالنے والے ، خچر وغیرہ بن گئے۔ نوڈ تے لبنی ڈنگل تو‏ں آنے والی فوج دے جواناں نے ادال اُتے حملہ کيتا ، جس تو‏ں نقصانات وچ اضافہ ہويا۔ ادالون وچ صوفیاں وچ داخل ہويا ، اسلامی روحانی آرڈر قادریجا دے ممبران ، جو عیسائیاں دے خلاف جہاد د‏‏ی تبلیغ کردے سن ۔ انہاں کالاں نو‏‏ں دبے ہوئے عوام وچ زبردست حمایت ملی۔
مذہبی جنگاں
ریس جیام (1825- 1827 ) ، ولد گوگسا ، نے شہنشاہ بیڈ مرجام د‏‏ی جانب تو‏ں تیسری (1826–1830) د‏‏ی حکومت کيتی۔ ریس مارجے ، جیمم دے بھائی ، (1827- 1831 ) نے متعدد مہمات دے بعد گوئم تے سیمین نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ اُتے ، ایگام دے عقلمند تے کامیاب حکمران ، جازمیکر سیباگادس نے اپنے علاقے وچ اپنی طاقت نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا۔ شہنشاہ اجاسو دے دور وچ ، چوتھے (1830- 1832 ) دے جنوری وچ ، 1831 دے جنوری وچ ، مارج تے دیمازĉ یوبک ، سیمن د‏‏ی نسل نے میج مسلم وچ اک ندی ٹیکیز دے ذریعہ ، سیباگادس جیت لیا۔ لیکن سیگادیس دا بیٹا ہاگوس آگیا ، تے اس دے خلاف جنگ وچ مارجے ہلاک ہويا ، جداں ہاگوس نے کيتا۔ اس صورتحال تو‏ں فائدہ اٹھانے والے عیب نو‏‏ں ہويا ، جس نے تمام شکار اُتے قبضہ کرلیا تے جلد ہی ٹگرے اُتے قبضہ کرلیا ، جس اُتے اس نے 1855 تک حکمرانی کيتی۔