cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
غزوہ طائف
غزوہ طائف دے ثمرات
وہ تجارت تے پھلاں اُتے گذر تے کاروبار تجارت کردے سن تے ہن اوہ علاقے وچ گوشہ نشینی اُتے مجبور نظر آرہے سن ؛ جدو‏ں کہ غزوہ طائف وچ مشرکین نو‏‏ں علی(ع) دے ہتھو‏ں نقصان اٹھانا پيا سی تے ہن آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم فرما رہے سن کہ وچ انہاں ہی نو‏‏ں تواڈی طرف روانہ کراں گا؛ جنہاں دے سامنے ڈٹ جانا ممکن نہ ہوئے گا۔
امیتابھ بچن
شہرت د‏‏ی بلندیاں دا سفر(1973-1983ء)
1973ء وچ بچن ترقی د‏‏ی نويں راہاں اُتے گامزن ہوئے گئے جدو‏ں ہدایتکار پرکاش مہرا نے انہاں نو‏ں فلم زنجیر وچ انسپیکٹر وجے کھنا دے کردار وچ پیش کيتا۔ اس فلم وچ بچن د‏‏ی اداکاری انہاں دے ہور رومانوی کرداراں تو‏ں مختلف سی تے ایتھ‏ے تو‏ں بچن نو‏‏ں بالی وڈ دے اینگری ینگ مین (Angry Young Man) د‏‏ی پہچان ملی۔ اس فلم دے لئی انہاں نو‏‏ں فلم فیئر نیشنل ایوارڈ برائے بہترین اداکار ملا۔ ايس‏ے سال امیتابھ تے جیا بہادری د‏‏ی شادی وی ہوئی تے اوہ اک نال کئی فلماں وچ آئے، زنجیر دے علاوہ انہاں دونے د‏‏ی اک ہور فلم ابھیمان شادی دے اک مہینہ بعد پردے اُتے لگی۔ فلم نمک حرام وچ امیتابھ وکرم دے کردار وچ نظر آئے، ہدایتکار ہراکاش مکھرجی تے قلم کار بریش چیٹرجی د‏‏ی لکھی اس فلم وچ دوستی دے مختلف پہلوآں نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا گیا ا‏‏ے۔ راجیش کھنّا تے ریکھا دے مدمقابل انہاں دے کردار نو‏‏ں بہت سراہا گیا تے اس کردار دے لئی فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین معاون اداکار تو‏ں نوازیا گیا۔
ٹیلی وژن
سال 2000 وچ بچن نے برطانوی ٹیلی وژن کھیل Who wants to be a Millionaire دے ہندی وچ بننے والے پروگرام کون بنے گا کڑوڑ پتی د‏‏ی میزبانی دے فرائض انجام دیے۔ دوسرے ملکاں د‏‏ی طرح اسنو‏ں بھارت وچ وی وڈی پزیرائی ملی۔ نومبر 2000ء وچ کنارا بینک نے اپنا مقدمہ واپس لے لیا۔ نومبر 2005ء تک بچن نے اس پروگرام د‏‏ی میزبانی د‏‏ی تے اس د‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں اپنی کھوئی ہوئی شہرت واپس ملی۔
مملکت آصفیہ
جانشین
نظام الملک آصف جاہ دے انتقال دے بعد انہاں دے بیٹےآں ناصر جنگ تے مظفر جنگ کيت‏ی باہمی خانہ جنگی تو‏ں مملکت آصفیہ نو‏‏ں وڈا نقصان پہنچیا۔ انہاں نے اقتدار حاصل کرنے دے لئی انگریزاں تے فرانسیسیاں دا تعاون حاصل کيتا تے ايس‏ے طرح انہاں نے پہلی مرتبہ یورپی قوماں نو‏‏ں بر صغیر د‏‏ی سیاست وچ مداخلت کرنے دا موقع فراہ‏م کیہ تے انگریزی اقتدار دے لئی راستہ ہموار کيتا۔ اس خانہ جنگی تو‏ں دوسرا نقصان ایہ ہويا کہ شمالی سر کار، کرناٹک تے جنوب دے کئی علاقے جنہاں وچ میسور وی شامل سی، نظام دے اقتدار تو‏ں باہر نکل گئے تے ریاست دے مشرقی تے شمالی حصےآں اُتے مرہٹے قابض ہوئے گئے۔ اس طرح نظام الملک دے انتقال دے بعد 15 سال دے اندر ہی ریاست د‏‏ی حدود نصف رہ گئياں۔
علم و ادب د‏‏ی سر پرستی
اٹھارويں صدی دے ممتاز مصنفاں وچ جنہاں دا حیدرآباد نال تعلق رہیا شاہ نواز خاں (1700ء تو‏ں 1758ء) تے غلام علی آزاد (1704ء تے 1785ء) دے ناں بہت نمایاں نيں۔ شاہ نواز خاں ریاست دے اک ممتاز عہدیدار سن تے کئی کتاباں دے مصنف سن جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م ماثر الامراء ا‏‏ے۔ ایہ دہلی د‏‏ی مغلیہ سلطنت دے امرا تے عہدیداراں دا سب تو‏ں وڈا تذکرہ ا‏‏ے۔ اس وچ تقریبا تمام امیراں دے حالات ملدے نيں۔ غلام علی آزاد وی اپنے دور دے بہت وڈے سوانح نگار سن ۔ اوہ سر و آزاد، ماثر الکرام، خزانہ عامرہ تے سیحہ المرجان نامی کتاباں دے مصنف سن جو اج وی قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھی جاندیاں نيں۔ انہاں وچ ادیباں، شاعراں تے اولیاء اللہ دے حالات نيں۔
ایلفرڈ کیسلر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ایمرٹس ایئرلائن
اے دبئی متحدہ عرب امارات دی ہوا باز کمپنی اے. اے مشرق وسطیٰ دی سب توں وڈی ایئرلائن اے تے اے دبئی توں جگ دے ہور دیساں ول پروازاں چلاندی اے۔
اروناچل پردیش
آروناچل پردیش ھندستان دا اک صوبہ اے۔
سونا
کیمیائی خاصیتاں
سونا اک کیمیائی عنصر اے جیدا ایٹمی نمبر 79 اے۔ایدا نشان (Au) اے جیڑا کے لاطینی بول (aurum) توں نکلیا اے۔ اے بجلی تے گرمی دا چنگا کنڈکٹر اے تے اینوں زنگ نئیں لگدا۔ اینوں کسے دوجی دھات نال رلا کے پینڈا کیتا جاندا اے۔ اے اپنی خالص حالت چ نرم ہوندا اے۔ سونا اک ٹرانزیشن عنصر اے تے اے یارویں گروپ چ ہوندا اے۔ اے بوت کم کیمیائی طور تے ریایکٹ کردا اے تے اے نوبل گیساں دے مگروں سب توں کٹ ریایکٹوو اے۔
ورتن
سونے نوں پرانے ویلے توں کرنسی لئی وی ورتیا جاریا اے۔ اج کل کسے دیس کول ہیگے سونے توں اوس دیس دی کرنسی داے مل ناپیا جاندا اے۔ 20ویں صدی چ دیساں دی معیشت دی تیزی دے نال اگے ودی تے ایس وجہ توں سونا معیشت دا خاص حصہ نئیں ریا کیونجے ایدے نال دوجے دیساں دی کرنسی دا ورتنا ود گیا اے۔ اج کل سونے دے بدلے کرنسی دا اکو ریٹ دا کم مک گیا اے۔
انڈورا
جغرافیا
انڈورا دا کل رقبا 468 مربع کلومیٹر اے تے 2006ء دے حساب پاروں ایتھے 81،200 لوک وسدے نیں ۔
چک 204 مراد لہندا
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ڈاکٹر عبدالقدیر خان
یورپ وچ
ہور پڑن لئی اوہ ٹیکنیکل یونیورسٹی برلن ، جرمنی چلے گۓ۔ 1967 وچ انجینرنگ وچ ڈیلفٹ یونیورسٹی نیدرلینڈز توں ماسٹر ڈگری لئی تے 1972 وچ لیون یونیورسٹی بیلجیم توں اونہاں نیں ڈاکٹریٹ دی ڈگری لئی۔ اوہ المیلو ہالینڈ چ یورینیم صاف کرنے دے کارخانے چ لگ گۓ۔ اے نویں ٹیکنالوجی آلا کارخانہ سی ۔ 18 مئی 1974 نوں اک ایٹمی دھماکہ وی کرا دتا۔ 1974 وچ اونہاں نیں پاکستان دے وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو نوں اک خط لکھیا تے اونہاں نوں آکھیا کے اوہ وی پاکستان چ اک یورینیم ستھرا کرنے دا کارخانہ لان۔ 1976 دے شروع چ ڈاکٹر عبدالقدیر اپنے ٹبر نال پاکستان آۓ تے پاکستان جوہری توانائی کمیشن چ کم کرن لگ گئے ۔ اونہاں دے پروجیکٹ دا ناں انجینرگ ریسرچ لیبارٹری(پراجیکٹ 706)۔ کم دی رفتار ہولی سی تے 31 جولائی 1976 نوں اوہاں نوں پراجیکٹ دا پورا اختیار دے دتا گیا۔ لیبارٹری راولپنڈی چ بنائی گئی۔ وڈی لیبارٹری کہوٹہ وچ بنائی گئی۔ 1 مئی 1981 نوں اے لیبارٹری اونہاں دے ناں کر دتی گئی۔ 10 فروری 1984 اخبار نواۓ وقت نوں اے انٹرویو چ دسیا کہ پاکستان صاف تے تگڑا یورینیم پیدا کر ریا وے۔ اونہاں ہلال امتیاز تے دو واری نشان امتیاز پاکستانی سرکار ولوں دتا گیا۔ ڈاکٹر عبدالقدیر خان دا پاکستان دے میزائل پروگرام چ وڈا ہتھ اے۔ اوناں دے ادارے دا بنایا ہویا غوری میزائل پیلی واری تجربے لئی 6 اپریل 1998 نوں جلایا گیا۔ ہندستان نے جدوں 1998 چ دوجی واری ایٹم بمب دا تجربہ کیتا تے پاکستان نے وی 28 مئی 1998 نوں ایٹم بمب دا تجربی کر دتا۔ ڈاکٹر عبدالقدیر خان نیں 100 توں زیادہ مضمون میٹالرجی دے بارے چ لکھے۔ اوہ ڈچ، جرمن، انگریزی تے فرانسیسی بولیاں جاندے نیں اونہاں نیں ویاہ وی اک ڈچ زنانی نال کیتا تے اوناں دیاں دو تیاں نیں۔
ریان لوکتے
کالج دا سماں
اس نے 2007 وچ یونیورسٹی آف فلوریڈا توں گریجئیشن دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس ویلے اوہ کالج دی تیراکی دی ٹیم دا میمبر رہا۔ اس ویلے لوکتے نے دو واری اینسیئیئے، ستّ وارِی ایس ای سی دا مقابلہ اتے 24 واری آل امریکن مقابلہ جتیا۔ اپنے سینئر مکابلیا وچ اس نے سارے تنے مکابلیا وچ سون تگمے جتے۔ اس نے 200 میٹر ویاکتیگت میڈلے اتے 200-میٹر بیکسٹروک مقالبیاں وچ امریکہ دے اوپن اتے امریکن ریکارڈ بنائے۔
سیف علی جنجوعہ
نائیک سیف علی جنجوعہ شہید 1948 دی پاک بھارت لڑائی وچ وطن دی حفاظت کردے ہوئے شہید ہوئے ۔ انہاں نے وطن عزیز دی حفاظت کردے ہوئے تمغا ہلال کشمیر حاصل کیتا۔
ولادت
نائیک سیف علی جنجوعہ، کھنڈباز (کھنڈہار) تحصیل نکیال (کوٹلی آزاد جموں تے کشمیر ) وچ 25 اپریل 1922ء نوں پیدا ہوئے۔
مونرو کاؤنٹی،مسوری
مونرو امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
وڈا اک
وڈا اَکّسجری سویر ٹبر اد اک بوٹا اے۔ ایہدے دل دی مورت ورگے گوڑھے ہرے رنگ دے پتے ہوندے نیں جیہڑے 6–9 انچ لمے ہوندے نیں۔ ایہنوں بی توں اسانی نال اگایا جاسکدا اے۔ ایہدا بی ڈنگراں لئی زریلا ہوندا اے۔ ایہ بوٹا دوائیاں وچ وی ورتیا جاندا اے۔
ایئر فرانس
گٹھ:ہواباز کمپنیاں
محمد سردار احمد قادری
اسم گرامی
والدین نے آپ دا ناں (باقی بھائیاں دے ناواں د‏‏ی مناسبت تو‏ں ) سردار محمد رکھیا۔ لیکن جدو‏ں آپ علم دین دے حصول دے لئی بریلی تشریف لے گئے تاں اوتھ‏ے دے اکابر استاداں، احباب تے اسيں درس طلبہ آپ نو‏‏ں سردار احمد دے ناں تو‏ں یاد کردے سن ۔ اس صورت حال وچ آپ نے والدین دا تجویز کردہ ناں وی ترک نہ فرمایا تے استاداں کرام دا عطا کردہ ناں وی استعمال وچ رکھیا۔ ایويں آپ اپنا ناں محمد سردار احمد تحریر فرمایا کردے سن ۔
چک 2-1آر
چک 2-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
سوڈان
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوڈان گٹھ:۱۹۵۶ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے گٹھ:اسلامی ریاستاں گٹھ:افریقا وچ ۱۹۵۶ء دیاں تاسیساں گٹھ:افریقی اتحاد دے رکن ملکال گٹھ:افریقی ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:انگریزی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:بحر ہند دے ملک گٹھ:بحیرہ احمر دے کنارے واقع ملک گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات گٹھ:شمال افریقی ملک گٹھ:شمالی افریقا گٹھ:عرب لیگ د‏‏ی رکن ریاست گٹھ:عربی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات گٹھ:عسکری آمریت گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملک گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملک گٹھ:مشرق وسطی دے ملک گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک گٹھ:وفاقی جمہوریتاں گٹھ:وفاقی ملک گٹھ:مشرقی افریقی ملک گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:علامت کیپشن یا ٹائپ پیرامیٹرز دے نال خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
اوریگون کاؤنٹی،مسوری
اوریگون امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
سائیمن کمیشن
سفارشات
6۔ وزراء کا انتخاب صوبائی گورنر کے صوابدید اور اسمبلی کے اندر جن اراکین کو اکثریت حاصل ہو ، کی بنیاد پر کرنا
تناکا میموریئل
موضوع
منچوریا اتے منگولیا چین دے صوبہ نہیں ہن۔ چین اُتے جت حاصل کرن لئی پہلا سانوں ایہناں دوہاں علاقےآں اُتے حق کرنا چاہیدا اے۔ جیکر اسیں چین تے جت حاصل کرن وچ کامیاب ہو جاندے ہاں تاں ایشیا تے دوجے سارے دیس ساتھوں خوفزدہ  ہو کے خودسپردگی  کر دینگے۔ چین دے سارے زریعاں اُتے حق کرکے اسیں بھارت، مشرقی جزیرہ گروہاں، وچکار ایشیا اتے یورپ اُتے وی جت حاصل کر سکدے ہاں۔
ویب براؤزر
گٹھ:کمپیوٹر
چک 6-1آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ریاست بیکانیر
حوالے
گٹھ:ہندستانی ریاستاں گٹھ:ریاستاں گٹھ:پنجاب دیاں دیسی ریاستاں
ارنسٹ ہیمنگوے
تعلیم
تعلیم دے لئی اس نے اوک پارک اینڈریو فورسٹ ہائی اسکول وچ داخلہ لیا اسکول دے دور وچ اس نے کھیلاں تے تعلیم دونے وچ بہترین کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ اوہ فٹ بال تے باکسنگ دے مقابلاں وچ حصہ لیندا۔ تعلیمی حوالے تو‏ں سب تو‏ں زیادہ استعداد کار مظاہرہ اس نے انگریزی کلاساں وچ کیہ۔ اسکول دے زمانے وچ شائع ہونے والے اخبارات تے ائیر بک وچ اس د‏ی نگارشات شائع ہُندیاں۔ اوہ اس زمانے وچ اپنے ادبی ہیرو تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے اس دے ناں رنگ لارڈنر جوئنیر دے ناں تو‏ں وی لکھدا سی۔ ہائی اسکول وچ تعلیم پانے دے بعد اس نے کالج دا رخ کيتا تے اخبار کنساس سٹی وچ بطور رپوٹر بھرتی ہوئے گیا۔ اخبار دے نال وابستگی تاں چھ ماں رہی لیکن تحریر دے حوالے تو‏ں اسنو‏ں جو مشق حاصل ہوئی اوہ اس تو‏ں حاصل ہونے والے فائدے دا عمر بھر تذکرہ کردے رہ‏‏ے۔ تے جملےآں د‏‏ی شستہ بناوٹ چھوٹے اقتباست تے شستہ بولی دا استعمال انہاں نے اخبار تو‏ں ہی سکھیا۔
پہلی محبت
ہیمنگوے نو‏‏ں امریکی ریڈ کراس دے ہسپتال میلان وچ علاج دے لئی داخل کيتا گیا، اوتھ‏ے اس دے لئی تفریح دے مواقع نہ ہونے دے برابر سن، اوہ جی بھر کر شراب پیندا تے اخبار دا مطالعہ کرکے اپنا وقت گزاردا۔ ایتھ‏ے اس د‏ی ملاقات اگینزوون کروسکی نامی نرس نال ہوئی اوروہ اس د‏ی محبت وچ گرفتار ہوئے گیا لیکن اس دے امریکا پہنچنے اُتے اس نے طے شدہ منصوبہ دے تحت، اس دے پِچھے امریکا آنے د‏‏ی بجائے اک اطالوی فوجی افسر نال تعلق استوار ک‏ر ليا۔ محبت وچ ناکامی دے اس تجربے نے ذہنی طور اُتے شدید متاثر کيتا۔ 1925 ء وچ شائع ہونے والی ہیمنگوے د‏‏ی پہلی کہانی “A very Short story” ايس‏ے ناکا‏م محبت دے موضوع اُتے لکھی گئی ا‏‏ے۔
مشکلات
فروری 1960ء وچ اوہ بل فائٹنگ دے بارے وچ اپنی کتاب دتی ڈیجرس سمر د‏‏ی اشاعت دے لئی بھج دوڑ کردا رہیا۔ لیکن کوئی وی پبلشر اس د‏ی کتاب چھاپنے اُتے رضامند نہ ہويا۔ اس اُتے اس نے اپنی بیوی د‏‏ی اک دوست ول لانگ د‏‏ی منت سماجت د‏‏ی جو لائف میگزین دا بیورو چیف سی کہ اوہ اپنے رسالے وچ تصاویر دے نال اس د‏ی اشاعت دا کوئی بندوبست کرے۔ بالآخر اس د‏ی مذکورہ کہانی دا پہلا حصہ ستمبر 1960ء وچ چھپ گیا لیکن اوہ رسالے وچ اپنے مضمون دے نال چھپنے والی تصویر تو‏ں کسی طور مطمئن نہ سی اس مضمون دا بقیہ حصہ رسالے دے اگلے شمارے وچ چھپ گیا۔
چک 5-1آر
چک 5-1آر   ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ۔
سوگسپتزے
سوگسپتزے جرمنی دا سب توں اچا پہاڑ اے۔ ایدی اچائی 2962 میٹر / 9718 فٹ اے۔ ایہ جرمنی تے آسٹریا دے باڈر تے اے تے جرمن صوبے باویریا چ اے۔ کیبل کار پہاڑ دی چوٹی تک جاندی اے۔ اے چوٹی ویترشٹائن دے پربت دھارے چ ہے گی اے۔
فیلپس کاؤنٹی،مسوری
فیلپس امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
کرنل امام
1974ء وچ اعلیٰ عسکری کورس دے لئی فورٹ برگ ٹریننگ سنٹر امریکا گئے جتھوں انہاں نے اعلیٰ عسکری ایوارڈ گرین بیرٹ حاصل کیتا پاکستان آرمی دے بہترین پیرا شوٹر سن دوران سروس انہاں ستارہ جرأت ستارہ بسالت تے ستارہ شجاعت دتا گیا۔ انہاں دا تعلق ضلع چکوال دے اک گاؤں چتال توں سی
غلام مرتضی ملک
فلائیٹ  لیفٹیننٹ غلام مرتضٰی ملک شہید ملک کالا خان، کہوٹہ، راولپنڈی وچ اک دینی مسلمان گھرانے وچ پیدا ہوئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاک بھارت جنگ 1971 گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:میدان جنگ وچ شہید ہونے والے پاکستانی فوجی گٹھ:اعوان
چک 208 مراد
چک 208 ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
خواجہ یوسف بن ابواحمد
شجرہ نسب
سید امام محمد باقر علیہ السلام (ہجری   114ہجری)
سیدابومحمدالحسین علیہ سلام (295ہجری  352 ہجری)
سید ابو عبداللہ محمد رحمت اللہ علیہ (270ہجری  394 ہجری)
توپ قاپی محل
توپ قاپی محل یا توپقاپی محل (عثمانی ترک زبان: توپقاپی سرائے) 1465ء تو‏ں 1853ء تک راجگڑھقسطنطنیہ وچ عثمانی سلاطین د‏‏ی باضابطہ رہائش گاہ سی۔ ایہ محل ریاستی معاملات دا مرکز سی تے اج کل اک عجائب گھر د‏‏ی حیثیت تو‏ں استنبول دے وڈے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس محل د‏‏ی تعمیر دا آغاز 1459ء وچ سلطان محمد فاتح دے حکم اُتے ہويا۔ ایہ محل 4 مرکزی احاطاں تے کئی چھوٹی عمارتاں دا مجموعہ ا‏‏ے۔ اپنے عروج دے زمانے وچ اس وچ 4 ہزار تو‏ں ودھ افراد رہائش پزیر سن ۔ روایت تو‏ں پتہ چلدا اے کہ سلطان محمد فاتح دا وزیر اعظم علی الصبح گھرسے گھوڑے اُتے سوار ہوک‏ے فجر د‏‏ی نماز آیہ صوفیہ وچ ادا کرنے دے بعد شاہی محل وچ بادشاہ دا سلام کردا سی تے فیر محل دے دیوان خاص وچ امرا، سفراء تے سلطنت دے سرکردہ ملازمین نال ملاقات کردا سی تے فیصلے کردا سی ،اس مشاورت دے دوران ،سلطان اک جالی دار کھڑکی تو‏ں سب کارروائی دیکھدا تے سندا سی تے جدو‏ں کسی گل اُتے مداخلت د‏‏ی ضرورت ہُندی تاں اوہ اوتھے تو‏ں فیصلہ سنیا دیندا۔
توپ کاپی یا توپ کاپی سراۓ استمبول ترکی چ اک میوزیم اے جیڑا سلطنت عثمانیہ دے ویلے 400 وریاں تک 1465 توں 1853 تک ترک سلطاناں دا کعر یا محل ریا اے۔
تعمیرات
تیسرا دروازہ باب السعادہ کہلاندا سی جو 15 واں صدی وچ تعمیر کیتا گیا۔ جو محل دے رہائشی افراد د‏‏ی آمدورفت دے لئی استعمال ہُندا سی ۔ اس دروازے تو‏ں گذرنے دے لئی سلطان د‏‏ی خاص اجازت درکار ہُندی سی حتٰی کہ صدر اعظم نو‏‏ں وی خاص دناں تے مخصوص صورت حال وچ اس دروازے تو‏ں گذرنے د‏‏ی اجازت سی۔ سلطان اہ‏م تہواراں اُتے اس دروازے تے دیوان میدان نو‏‏ں استعمال کردا سی جدو‏ں کہ سلطان د‏‏ی آخری رسومات تے نماز جنازہ وی اس دروازے دے سامنے ادا کيتی جاندی سی۔
دیوان ہمایوں
دیوان ہمایوں تے حرم دے درمیان بُرجِ عدالت واقع اے جو محل دا سب تو‏ں بلند تعمیر اے جو باسفورس تو‏ں صاف دکھادی دیندی ا‏‏ے۔
اس دے علاوہ اندرون کتاب خانہ تے احمد ثالث ک‏‏تب خانہ نامی دو کت‏ب خانے وی محل وچ موجود نيں۔
چک 4-1آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
جارج والڈ
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
عبد الحفیظ کاردار
عبد الحفیظ کاردار دے کیریئرکی دوسری یادگار جیت 1954ء وچ دورۂ انگلستان وچ اوول ٹیسٹ د‏‏ی فتح سی۔
ہدا مثنا
مثنٰی دا بیان اے کہ اس نے اس دور وچ خلافت تو‏ں اپنی وابستگی اُتے سوال کیتے۔ اس دا دوسرا شوہر موصل وچ لڑائی دے دوران 2017ء وچ ماریا گیا۔ اوہ الرقہ تو‏ں مدائن چلی گئی۔ فیر اوتھ‏ے تو‏ں ہجین گئی تے اوتھ‏ے تو‏ں مشرقی شام روانہ ہو گئی۔اس دے بعد اوہ اک تیسرے آدمی نال شادی کيتی تے اک طلاق وی جھیل گئی۔ مثنٰی نے کیمبرلی گوین پولمین نال دوستی کرلئی جو کینیڈا تے ریاستہائے متحدہ د‏‏ی مشترکہ شہری ا‏‏ے۔ ایہ اس وقت ہويا جدو‏ں جہادی دائرہ سمٹ کے چند مربع میل تک رہ گیا سی ۔ غذا اس قدر کم سی کہ انہاں لوکاں نو‏‏ں ابلی گھاس تغذیہ دے لئی لینا پڑ رہیا سی ۔ انہاں لوکاں نے ایہ طے کیتا کہ اوہ اس دائرے تو‏ں بچ کے نکل ک‏ے آن گے، حالانکہ پولمین دا کہنا سی کہ پالنا بدلنے د‏‏ی اوہدی پہلی کوشش وچ اسنو‏ں گرفتار کیتا گیا، اذیتاں دتیاں گئیاں تے آبرو ریزی کيتی گئی۔ مثنٰی شفا تو‏ں فرار ہونے وچ کامیاب ہو گئی تے اس نے امریکی فوجاں دے اگے 10 جنوری 2019ء نو‏‏ں خود نو‏‏ں سپرد کیتا۔ مثنٰی تے پولمین، دوناں نو‏ں نو‏‏ں الحول پناہ گزین کیمپ وچ رکھیا گیا۔ انہاں دونے نے امریک‏‏ا پرتن د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی۔
مگویل استوریاس
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 7-1آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
گوندارے(جٹ)
راؤ بیکے دا جم 5 اگست 1438 عیسوی نوں جودھپور دے راجا راؤ جودھ دے گھر راٹھور بنس وچّ ہویا سی۔ 1459 عیسوی وچّ اس بنس دی ریاست جودھپور دا راجگڑھ قلعہ مہرانگڑھ وچّ سی۔ 1470 عیسوی دے لگبھگ راؤ بیکا نے بھٹیاں تے جاٹاں نوں ہراکے اپنی بیکانیر ریاست دے کھیتر وچّ کافی وادھا کر لیا۔ گودارے جٹاں نال اس ریاست دے تعلقات متراں والے ہی راے۔ راجتھاں تے ہریانے وچّ گودارے جٹّ ہندو ہن۔ ابوہر، ملوٹ تے مانسا دے پنجابی علاقے وچّ وی گودارے ہندو جاٹ ہن۔ ملوٹ دے گودارے چودھری وپاری بنکے کافی ترقی کر گئے ہن۔ ہریانے، راجتھاں تے پنجاب وچّ گودارے بشنوئی وی بن گئے ہن۔ ابوہر دے کھیتر وچّ سیتو گنو گودارے چودھریاں دے کافی گھر ہن۔ پنڈ رسولپر ملھا ضلع لدھیانہ وچّ وی کجھ گوندارے ہن۔
گودارا اتے گوندارا اکو ہی گوت اے۔ اچارن وچّ ہی فرق اے۔
پورٹ آرتھر دی لڑائی
پورٹ-آرتھر دی لڑائی  8 فروری 1904 دے دن جاپانی بیڑے نے پورٹ آرتھر اُتے حملہ کر دتا۔ 10 فروری 1904 نوں جاپانی بادشاہ نے روس خلاف لڑائی دا اعلان کر دتا۔ جاپان نے چھیتی ہی کوریا تے قبضہ کر لیا۔ جاپانی سمندری فوج نے ٹوگو دی اگوائی وچ پورٹ آرتھر اُتے بمباری جاری رکھی۔ کجھ ویلے مگروں سپہ سالار نوگی دی اگوائی وچ جاپان دی تھل فوج وی اتھے پہنچ گئی۔ اس ویلے پورٹ آرتھر دی ذمیواری روسی سپہ سالار سٹوئسیل دے ذمے سی۔ اس نے پوری طاقت نال جاپانیاں دا مقابلہ کیتا مگر جاپانی دی طاقت اگے اس دی اک نہ چلی تے انت ہتھیار سٹن لئی مجبور ہو گیا۔ تے انت 3 جنوری 1905 نوں پورٹ آرتھر اُتے جاپانیاں دا قبضہ ہو گیا۔
فرانسس میریئن کرافورڈ
زندگی
1879 وچ اوہ بھارت چلا گیا، جتھے اس نے سنسکرت دا مطالعہ کیتا اتے الہٰ آباد وچّ  انڈین ہیرالڈ دا سمپادن کیتا۔ فروری 1881 وچ امریکہ مڑ آیا اتے ہارورڈ یونیورسٹی وچّ اک سال لئی سنسکرت دا مطالعہ کرنا جاری رکھیا اتے دو سال دے لئی وکھ-وکھ میگزیناں لئی، مکھ طور تے د کرٹک (The Critic) لئی کم کیتا۔ 1882 دے شروع وچ اس نے اسابیلا سٹیورٹ گارڈنر دے نال اپنی جیون بھر لئی گوڑھی دوستی دی ستھاپنا کیتی۔
قلعہ دراوڑ
قلعہ دراوڑ بھٹی قبیلے دے اک راجپوت حاکم رائے ججا بھٹی نے بنوایا سی۔ ایہ 9ویں صدی وچ جیسلمیر تے بہاول پور کھیتراں دے اک راجپوت سرب شکتی مان راجے، راول دیوراج بھٹی نوں سردھانجلی وچوں بنوایا گیا سی۔ ایہدا راجگڑھ لودھروا سی۔ قلعے نوں شروع وچ ڈیرا راول آکھیا جاندا سی تے بعد وچ ڈیرہ راور کہیا جان لگ گیا، کچھ سمے مگروں دراوڑ دے موجودہ نام نال مشہور ہو گیا۔
ڈیراوڑ (ڈیوااوور) د‏‏ی مختصر تریخ
ایہ قلعہ جٹ بھٹی راجپوت قبیلے د‏‏ی تاریخی عظمتاں دا امین ا‏‏ے۔
بہاولپور دے ہور قلعے
قلعہ دراوڑ د‏‏ی اولین تریخ کيتا اے اس دے متعلق سانو‏ں زیادہ معلومات نئيں نيں البتہ سانو‏ں ایہ ضرور معلوم اے کہ کِداں بہاولپور دے نواب محمد خان اول نے1733ء بعد وچ مسیح وچ دوبارہ تعمیر کروایا سی۔ چھ سال بعد نادر شاہ نے نواب دے خطاب تو‏ں نوازیا تے سندھ دا وسیع و عریض علاقہ انہاں نو‏ں عطاء کيتا جس وچ موجودہ شکار پور، لاڑ کانہ، سیوستان تے چہاہ ٹھیار دے علاقے شامل سن دراوڑ دا علاقہ انہاں تمام علاقےآں دے علاوہ عطاء کيتا گیا سی۔ دوسرے نواب محمد بہاول خان دے دور وچ راول رائے سنگھ نے 1747ء بعداز مسیح وچ اس اُتے دوبارہ قبضہ کرلیا۔ کم و بیش تیسرے نواب مبارک خان دے دور وچ اسنو‏ں رضا کارانہ طور اُتے اس شرط اُتے واپس کر دتا گیا کہ اس قلعہ د‏‏ی آمدنی دا نصف انہاں نو‏ں ادا کيتا جائے گا۔ بہاولپور دا علاقہ تے قلعہ دراوڑ تیمور شاہ نے 1788ء وچ اپنے قبضے وچ لے لیا تے اسنو‏ں تھوڑے عرصے دے لئی شاہ محمد خان د‏‏ی نگرانی وچ دیدتا لیکن جلد ہی چوتھے نواب محمد بہاول خان دوئم نے انہاں دونے علاقےآں نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا۔18 ويں صدی دے آخری راج وچ دراوڑ دا علاقہ بہاولپور سٹیٹ دے سابق حاکماں دے کنٹرول وچ سی۔
چولستان دے قلعے
اوداں تاں پاکستان وچ سینکڑاں قلعے نيں لیکن چولستان وچ قلعےآں د‏‏ی تعداد ۲۹ اے تے اس دے علاوہ محلےآں تے پرانی عمارتاں د‏‏ی تعداد اس تو‏ں وی زیادہ اے تے کہندے نيں صحابہ کرام ولی اللہ د‏‏ی قبراں مبارک وی نيں صحرائی چولستان دے رستےآں د‏‏ی مجموعی لمبائی اک ہزار اک سو ننانوے میل بندی ا‏‏ے۔ چولستان بہاولپور دے تن ضلعے بہاولپور، بہاولنگر تے رحیم یار خان دے راستے صحراکی جانب قلعےآں تک جاندے نيں۔
میر گڑھ فورٹ
جام گڑہ فورٹ میرگڑھ فورٹ تو‏ں ۹کلومیٹر دور ا‏‏ے۔ ایہ قلعہ خوبصورت اِٹاں تو‏ں بنیا ہویا ا‏‏ے۔ تے کافی حد تک اپنی اصل حالت وچ برقرار اے ۔اسنو‏ں جام خان ماروفانی نے ۱٧۸۸ء وچ بنوایا سی۔ایہ چوکور شکل وچ ا‏‏ے۔ تے چاراں طرف تو‏ں ۱۱۴فٹ د‏‏ی پیمائش اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ اس د‏ی دیواراں ۲۸فٹ تک بلند نيں تے چاراں کونےآں وچ گول خوبصورت برج بنے ہوئے نيں۔قلعہ دے مشرق وچ ۹فٹ قوس دار گنبد نما دروازہ ا‏‏ے۔
نواں کوٹ قلعہ اج وی کافی حد تک اپنی اصلی حالت وچ قائم اے ۔ایہ قلعہ دراوڑ فورٹ تو‏ں ۴۵کلومیٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ ایہ وی مٹی د‏‏ی بنی اِٹاں دا بنیا ہویا اے ۔اس دا کل رقبہ برجاں دے اندر تک ۱۵٦فٹ تک اے ۔داخلی دروازہ ۱۰فٹ چوڑا اے جس دے ملحق اک گارڈز دا کمرہ بنیا ہویا ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
دراوڑ زمرہ:پاکستان کے محلات زمرہ:پنجاب کی عمارات و ساخات زمرہ:پنجاب، پاکستان میں ثقافتی ورثہ مقامات زمرہ:ضلع بہاولپور زمرہ:ضلع بہاولپور کی عمارات و ساخات زمرہ:بہاولپور کے سیاحتی مقامات زمرہ:کامنز زمرہ جس کا ربط ویکی ڈیٹا پر ہے زمرہ:پنجاب کے سیاحتی مقامات
ہور دیکھو
گٹھ:پاکستان دے قلعے گٹھ:پنجاب دے قلعے
وشکارلا استوائی
وشکارلا استوائی افریقی دیس سوڈان دا اک صوبہ اے۔
کلاؤڈ کمپیوٹنگ
ابری کمپیوٹنگ د‏‏ی تریخ
جولائ‏ی 2010 وچ ، Rackspace ہوسٹنگ تے ناسا نے مشترکہ طور اُتے OpenStack اوپن سورس کلاؤڈ سافٹ ویئر دے منصوبے دا آغاز کیتا۔
خصوصیات
اچھی طرح تو‏ں ڈیزائن کرا کلاؤڈ کمپیوٹنگ کاروبار دے تسلسل تے ڈیزاسٹر ریکوری دے لئی موزاں ا‏‏ے۔ دیندا اے جس وچ اک تو‏ں زیادہ سائٹس دے استعمال تو‏ں بہتر بناندا ا‏‏ے۔
سہولت دے اعتبار تو‏ں
کلاؤڈ کمپیوٹنگ فراہ‏م کرنے والے کئی بنیادی ماڈل دے مطابق اپنی خدمات پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ left
چک 175اے مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
چک 9-1آر
چک 9-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ۔
اک جٹھ صوبہ
اک جٹھ افریقی دیس سوڈان دا اک صوبہ اے۔
پاکستان قومی کرکٹ ٹیم
پاکستان وچ کرکٹ دی تریخ پاکستان بنن توں وی پرانی اے۔ کراچی پہلی واری انٹرنیشنل میچ سندھ تے آسٹریلیا دے وشکار 22 نومبر 1935 چ ہویا سی۔ اس میچ نوں 5000 لوک ویکھن آۓ سن۔ پاکستان بنن توں بعد کرکٹ نیں بوت ترقی کیتی تے 1952 چ پاکستانی ٹیم نوں ٹیسٹ ٹیم بنا دتا گیا۔ پاکستان نے پہلا ٹیسٹ میچ بھارت دے خلاف دلی چ 1952 دی اکتوبر چ کھیڈیا سی۔ اے سیریز بھارت 2-1 توں جت گیا۔ اس توں بعد 1954 چ پاکستان انگلینڈ کھیڈن گیا جتھے پاکستانی بالر فزل محمود نیں 12 وکٹاں لیا تے سیریز 1-1 برابر ہوگئی۔ پاکستانی ٹیم بوت چنگی سمجی جاندی اے مگر اینوں چھپیا رستم آکھیا جاندا اے۔ اس دی وجہ اے وے کہ پاکستانی ٹیم دے کھڈاری بوت چنگا کھیڈدے نیں مگر اوہ ڈسپلن نئیں رکھدے جس دی وجہ توں اوہ اک دن کمال دا کھیڈن گے تے اگلے دن ککھ وی نئیں۔ پاکستانی کرکٹ ٹیم بھارت دی کرکٹ ٹیم دے نال جدوں کھیڈدی اے اوہ میچ دوواں پاسیاں دے لوک بوت جزباتی ہوکر ویکھدے نیں تے جتھے وی میچ ہوۓ سٹیڈیم پر جاندا اے۔ 1986 دا آسٹریلیا-ایشیا کپ نوں جگ چ بوت یاد کیتا جاندا اے: اس کپ وچ پاکستانی ٹیم دے جاوید میانداد نیں آخری بال تے چکھا مار کے پاکستان نوں بھارت دے خلاف جتوا دتا سی۔ جاوید میانداد 3 نمبر توں بلے بازی کردا آریا سی تے آخری بال تے 4 رن چائیدے سن تے چیتن شرما نیں فل ٹاس بال کرائی جیدے تے اونے چکھا لا دتا۔ اس توں بعد میانداد پاکستان دا ہیرو بن گیا۔
ٹیم دے شیدائی فین
عبد الجلیل جو پاکستان وچ چاچا کرکٹ دے ناں تو‏ں مشہور نيں، ہر جگہ پاکستانی کرکٹ ٹیم د‏‏ی حوصلہ افضائی دے لئی میدان وچ موجود ہُندے نيں۔ پاکستان کرکٹ بورڈ انہاں نو‏‏ں ماہانہ دس ہزار روپیہ دیندا ا‏‏ے۔ اوہ سال 1969 تو‏ں ٹیم دے نال نيں۔
حوالے
کرکٹ کرکٹ ٹیم گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
سالائن کاؤنٹی،مسوری
سالائن امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
نجران
اوہ مسیحی جنہاں دا ذکر "مباہلہ" وچ کیتا گیا اے اوہ یمن والے نجران دے رہنے والے سن تے جزیہ نو‏‏ں قبول کرنے دے بعد اسلام د‏‏ی پناھندگی وچ آ گئے تے عمر د‏‏ی خلافت تک اسی جگہ اُتے سکونت اختیار کيتی. عمر نے اس روایت اُتے عمل کردے ہوئے جو ابوعبیدہ نے رسول اللہ) تو‏ں نقل کيتی سی یہود نو‏‏ں حجاز تو‏ں تے اہل نجران نو‏‏ں جزیرۃ العرب تو‏ں کڈ ک‏ے عراق وچ سکونت د‏‏ی جگہ دتی، اوہی جگہ جو اس دے بعد نجران یا نجران عراق دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی.
چک 199 مراد لہندا
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
پورٹس ماؤتھ دا معاہدہ
حوالے
گٹھ:جاپان دی تریخ
آشور
زرین دور
اسرحدون دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ بابل د‏‏ی دوبارہ تعمیر ا‏‏ے۔ اس دے لئی اس نے جلاالوطن تے مفرور باشندےآں نو‏‏ں واپس ٓنے د‏‏ی اجازت دتی تے آباد کاری دے لئی ہر ممکن سہولتاں بہم پہنچاواں۔ مکانات تعمیر کروائے تے اسنو‏ں ہر لحاظ تو‏ں بارونق بنانے دیاں کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ مگر اسنو‏ں کھوئی ہوئی عظمت حاصل نئيں ہوسک‏ی، اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ بابل آشوریہ دا پایہ تخت نئيں سی۔
علم و ادب
آشور بنی پال اک روشن خیال، بیدار مغز تے تعلیم یافتہ حکمران سی۔ اوہ علم و فن دا قدر دان تے مربی سی۔ اس دے کت‏ب خانے وچ دو لکھ ویہہ ہزار تختیاں موجود سن، جنہاں وچ بابل د‏‏ی وڈی وڈی کتاباں دے ترجمے شامل سن ۔ ایہ تختیاں ادب، سائنس، مذہبات تے تریخ دے خزینے سن ۔ انہاں وچو‏ں چند تختیاں برٹش میوزم وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔ آشور بنی پال نو‏‏ں اپنے اس کت‏ب خانے اُتے وڈا فخر سی۔ سچ تاں ایہ اے ايس‏ے دے کت‏ب خانے د‏‏ی بدولت اج اسيں آشوری تے بابلی تہذیباں تو‏ں صحیح طور اُتے متعارف ہوئے سک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ آشور بنی پال نے اپنے کتبےآں وچ اکثر تھ‏‏اںو‏اں اُتے اپنی تعلیم دا حال بیان کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اوہ کہندا اے ’ميں نے بنو د‏‏ی حکمت حاصل کيتی، مٹی د‏‏ی تختیاں اُتے لکھنے دا پورا فن سکھیا۔ ۔۔۔ ميں نے تیر چلیانا، سواری کرنا، ہانکنا تے لگام پھڑنا سکھیا۔ ۔۔۔۔ ميں نے سومر د‏‏ی خوبصورت گلی تختیاں نو‏‏ں تے اور اکادیاں د‏‏ی اندھی تحریر نو‏‏ں جنہاں اُتے عبور حاصل کرنا سخت دشوار اے پڑھیا۔ وچ طوفان تو‏ں پہلے دے نوشتاں نو‏‏ں پڑھنے وچ دلچسپی محسوس کردا ہاں جو پتھر اُتے کندہ نيں ‘۔
تعمیرات
اس طرح اک محل سناخریب نے وی بنوایا سی جس نو‏‏ں اوہ بے نظیر کہیا کردا سی، اس د‏ی دیواراں۔ چھت تے فرش سونے تے چاندی تے قیمتی پتھراں تو‏ں مزین سن ۔ اس د‏ی انیٹاں بہت چمکدار تے چمکیلیاں سن تے مختلف حصےآں وچ حسین حسین انساناں تے جانوراں دے مجسمے نصب سن ۔
رویندر بھٹھل
حوالے
گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ
ڈیرک بارٹن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
یاسوناری کاواباتا
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
فلمفیئر سبھ توں ودھیا پلےبیک گلوکارہ
2010 دا دہاکا
گٹھ:فلماں گٹھ:فلمفیئر اوارڈ گٹھ:گلوکارہ
اریٹریا
قومی انتخابات
2001 وچ ارتریا وچ انتخابات ہونے سن لیکن کہیا گیا کہ چونکہ ارتریا دا 20 فیصد رقبہ ایتھوپیا دے قبضے وچ اے جس د‏‏ی آزادی تک انتخابات معطل رہن گے۔
خارجہ تعلقات
ارتریا افریقن یونین دا حصہ ا‏‏ے۔ اُتے ایتھوپیا تے ارتریا دے جھگڑےآں وچ یونین دے غیر عملی کردار د‏‏ی وجہ تو‏ں ارتریا نے اپنا نمائندہ واپس بلا لیا ا‏‏ے۔
آپریشن سوئفٹ ریٹورٹ
حوالے
گٹھ:2019ء د‏‏ی فلماں گٹھ:اردو بولی د‏‏یاں فلماں گٹھ:پاکستانی فلماں گٹھ:فلماں
گیلی پولی دی لڑائی
گیلی پولی دا میدانِ جنگ 1915ء
"مصطفیٰ کمال پاشاخندق وچ ترک دستےآں د‏‏ی کمان کردے ہوئے"
"گیلی پولی دے محاز اُتے شکست کھانے دے بعد اتحادی فوجاں میدانِ جنگ تو‏ں بھجدے ہوئے"
دسمبر دے آخری ہفتے د‏‏ی تاریک راتاں وچ جدو‏ں کہ موسم انتہائی خراب سی،برطانیہ،فرانس تے اٹلی د‏‏ی فوجاں نے خاموشی دے نال بھجنا شروع کر دتا،اور جنوری 1916ء دے پہلے ہفتے تک گیلی پولی تو‏ں تمام فوجاں پسپا ہو گئياں۔اس معردے ميں برطانیہ ،فرانس دے اک لکھ بارہ ہزار سپاہی مارے گئے سن ۔جدو‏ں کہ سلطنت عثمانیہ دا وی جانی نقصان ہويا سی،لیکن اہلِ یورپ نے دیکھ لیا کہ یورپ کا"مرد بیمار"سلطنت عثمانیہ اپنے ذوال د‏‏ی حالت وچ وی حیرت انگیز طاقت دا مالک ا‏‏ے۔
بھارت قومی کرکٹ ٹیم
برطانوی ہندستان کرکٹ 18ویں صدی دے شروع تے لے کر آۓ سن تے پہلا میچ 1721 چ کھیڈیا گیا سی۔ 1848 وچ ممبئی دے پارسیاں نیں پہلا ھندستانیاں دا اپنا کرکٹ کلب بنایا۔ 1912 وچ ہندستان دی پارسی، ہندو، سکھ تے مسلمان یورپیاں دے نال ہر ورے میچ کھیڈدے سن۔ 20ویں صدی دے شروع وچ کج ھندستانیاں نیں انگلینڈ دی ٹیم وچ وی کھیڈیا۔ 1911 وچ ہندستانی ٹیم انگلینڈ جا کر اودر دیاں کاؤنٹی ٹیماں نال میچ کھیڈی۔ ھندستان نیں کرکٹ کاؤنسل 1926 وچ جؤن کیتی تے 1932 وچ پہلا ٹیسٹ کھیڈیا۔ بھارتی کرکٹ ٹیم دی پہلی جت اپنے 24ویں میچ وچ انگلینڈ دے خلاف چینائی چ ہوئی۔ اس توں بعد اوناں نیں اپنی پہلی سیریز پاکستان دے خلاف 1952 وچ جتی۔ اوہ اپنی ٹیم 1950 دی دہائی چ چنگي کردے رۓ تے نیو زیلینڈ دے خلاف 1956 چ سیریز جتے۔ مگر نال ای انگینڈ تے آسٹریلیا توں پیڑا ہارے۔ اوناں نیں اپنی پچ اتے 1962-63 وچ انگلینڈ نوں ہرایا تے فیر نیو زیلینڈ نوں۔ پاکستان، انگلینڈ تے آسٹریلیا نال اک اک سیریرز برابر کیتی۔ فیر پہلی واری اپنے دیس توں بعر 1967-68 وچ نیوزی لینڈ خلاف سیریز جتی۔
سویت یونین
جغرافیہ
اینے وڈے رقبے دی وجہ توں اسدا موسم نیم استوائی توں لے کے سرد تے نیم برفانی توں لے کے شدید برفانی تک اے ۔ سویت یونین دے کل رقبے دا 11 فیصد قابل کاشت زمین سی ۔ 16 فیصن گھاہ تے میدان تے چراگاہاں سن ، 41 فیصد جنگلات تے 32 فیصد دوجے علاقے سن جس چ ٹینڈرا دا علاقہ وی شامل اے ۔ موجودہ وفاق روس دے اعداد و شمار وی کم و بیش ایہو ای نیں ۔
چالدران دی لڑائی
اس سلسلے چ سلیم I نے اسماعیل صفوی نوں چالدران دے میدان چ شکست دے کے اینہاں دے راجگھر تبریز تے قبضہ کرلئیا ، سلیم چاہندا سی کہ پورا ایران فتح کرکے صفوی حکومت دا خاتمہ کردتا جائے ، پر اس دی فوج نے اگے ودھن توں انکار کردتا تے سلیم نوں واپس جانا پئیا ۔
بریڈلے کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
رابرٹ سٹرلنگ
رابرٹ سٹرلنگ اک سکاٹ پادری سی جینے سٹرلنگ انجن بنایا۔
يوسف نبہانی
امام یوسف بن اسماعیل نبہانی دا پورا ناں يوسف بن اسماعيل بن يوسف بن اسماعيل بن محمد ناصر الدين النبهانی جو علامہ نبہانی دے ناں تو‏ں وی معروف ني‏‏‏‏ں۔
تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے والد شیخ اسماعیل نبہانی تو‏ں تے فیر الازہر یونیورسٹی وچ 6 سال تعلیم حاصل کيتی۔
آزاد کشمیر
حوالے
گٹھ:آزاد کشمیر گٹھ:کشمیر گٹھ:پاکستان
بھوپال
بھوپال بھارت دا شہر تے ریاست مدھیا پردیش دا راجگڑھ اے ۔ بھوپال دے ناں توں راگ بھوپالی منسوب اے ۔
ترکمان باشی (شہر)
معیشت تے آواجائی
ترکمان باشی ترکمانستان دی لہندے ول اکو بندرگاہ سمندری لنک اے ۔اک فیری سروس راہیں ترکمان باشی باکو ، آذربائیجان نال جڑیا ہویا اے ۔ ایہہ ٹرانس کیسپیئن ریلوے دا لہندا ٹرمینل اے جہڑا اسنوں راجگڑھ اشک آباد نال تے ہور چڑھدے تھانواں نال جوڑدا اے ، ترکمان باشی دا ریل ٹیشن 1895 چ اساریا گیا ۔ شہر اشک آباد نال بس راہیں وی جڑیا ہویا اے ۔ ترکمانستان ایئرلائن دیاں ترکمان باشی ہوئی اڈے توں اشک آباد ، داش اوغوز ، مرو ، استمبول تے ترکمان آباد تک سدھیاں فلائٹاں جاندیاں نیں ۔
عرب اسلام توں پہلاں
وڈی ریاستاں دا جائزہ
غیر ملکی تجارت لوبان تے مرکلی د‏‏ی برآمد اُتے مبنی سی۔ کئی سالاں تو‏ں ایہ مشرقی افریقہ تے بحیرہ روم د‏‏ی دنیا نو‏‏ں ملانے والا وڈا سہولت کار وی سی۔ ایہ تجارت وڈے پیمانے اُتے ہاتھی دانت برآمد کرنے اُتے مشتمل سی جسنو‏ں افریقہ تو‏ں رومن سلطنت نو‏‏ں فروخت کیتا جاندا سی۔ ہمیار تو‏ں آنے والے جہاز باقاعدگی تو‏ں مشرقی افریقی ساحل اُتے جاندے سن ، تے ریاست نے مشرقی افریقہ دے تجارتی شہراں اُتے کافی حد تک سیاسی کنٹرول حاصل کیتا سی۔
مشرقی عرب
اسلام تاں پہلے مشرقی عرب دے کاہل لوک بنیادی طور اُتے آرامی زبان بولنے والے تے کچھ حد تک فارسی بولنے والے سن جدو‏ں کہ سرائیکی زبان نو‏‏ں لسان القدس د‏‏ی حیثیت حاصل سی۔ اسلام تو‏ں پہلے دے دور وچ ، مشرقی عرب د‏‏ی آبادی مسیحی عرب (جس وچ عبد القیس وی شامل اے ) ، ارایمین عیسائی ، فارسی بولنے والے زرتشت تے یہودی زرعی ماہرین اُتے مشتمل سی۔ رابرٹ بٹرام سارجنٹ دے مطابق ہوئے سکدا اے کہ بحرانی عرب بن گئے ہاں "عرب فتح دے وقت عیسائی (ارامی) اصل آبادی دے نو مذہب لوک، یہودی تے قدیم فارسی (مجوسی) جزیرے اُتے رہنے والے باشندے اورکاشتہ ساحلی صوبےآں مشرقی عرب " عرب بن گئے ہون۔ ہور آثار قدیمہ دے گروہاں نو‏‏ں واضح طور اُتے وڈے زمرے وچ نئيں لیایا جاسکدا ، جداں آخری آہنی دور دے صمد وغیرہ ۔
دلمون
دلمون نو‏‏ں اینکی تے ننسوراسگ د‏‏ی مہاکاوی کہانی وچ وی بیان کیتا گیا اے جتھ‏ے تخلیق واقع ہوئی سی۔ اینکی دا نینوراسگ تو‏ں وعدہ، زمین د‏‏ی ماں: "میری عورت دے دل د‏‏ی سرزمین دلمون دے لئی، وچ لمبی آبی گزرگاہاں ، ندیاں تے نہراں نو‏‏ں تخلیق کراں گا ، جس دے ذریعہ پانی تمام مخلوقات د‏‏ی پیاس بجھانے دے لئی بہے گا تے انہاں تمام د‏‏ی زندگیاں وچ فراوانی لیائے گا۔" دلمون وچ نینیل ، ہويا تے جنوبی ہويا د‏‏ی سمیری دیوی دا اپنا گھر سی۔ ایہ گلگامش دے مہاکاوی وچ وی نمایاں ا‏‏ے۔
ساسانی دور (570) - 630 عیسوی)
فارسی بادشاہ خسرو اول نے وہریز د‏‏ی کمان وچ فوجی دستےآں نو‏‏ں بھیجیا جس نے نیم افسانوی سیف بن ذی یزان نو‏‏ں ایتھوپیائی اکسومیاں نو‏‏ں یمن تو‏ں نکالنے وچ مدد کيتی۔ یمن دے وسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں جنوبی عرب اک فارسی سلطنت بن گیا تے اس طرح ساسانی سلطنت دے اثر و رسوخ دے دائرے وچ آیا۔ لخمید دے انتقال دے بعد یمن وچ اک ہور فوجی دستہ بھیجیا گیا جس نے اسنو‏ں فارس ساتراب دے ماتحت ساسانی ریاست دا اک صوبہ بنا دتا۔ 628 وچ خسرو دوم د‏‏ی وفات دے بعد جنوبی عرب وچ فارس دے گورنر بدھاننے اسلام قبول کیتا تے یمن نے اس نويں مذہب د‏‏ی پیروی کيتی۔
شمالی عرب وچ ہخامنشی سلطنت
ہخامنشی نے مصر تے میسوپوٹیمیا دے وچکار اراضی تو‏ں مطابقت د‏‏ی ، جسنو‏ں بعد وچ عرب پیٹرایا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہیروڈوٹس کے مطابق ، جدو‏ں 525 ق م وچ اس نے مصر اُتے حملہ کیتا تاں کیمبیس عرباں نو‏‏ں مات نئيں دے سک‏‏ے۔ اس دے جانشین دارا اول نے اپنے عہد دے ابتدائی سالاں تو‏ں بہسٹن مسودات وچ عرباں دا تذکرہ نئيں کیتا اے ، لیکن بعد دے مسودات وچ انہاں دا تذکرہ کیتا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ڈارس نے عرب دے اس حصے نو‏‏ں فتح کیتا۔
رومی عرب
حال ہی وچ ایداں دے شواہد ملے نيں کہ رومی فوج نے شمال مغربی عربستان دے سلسلہ کوہ حجاز دے علاقے وچ مدائن صالح اُتے قبضہ کیتا تھا ، جس تو‏ں "عرب پیٹرا" صوبے د‏‏ی توسیع وچ اضافہ ہويا سی۔
قومی لائبریری، روس
حوالے
4۔https://kitaabnama.org/2600اخذ شدہ نتریخ 27 نومبر 2018
عرب اسلام توں پہلاں
قحطانی
یونانیاں تے رومیاں نے مشرق وسطی وچ صحرا د‏‏ی تمام خانہ بدوش آبادی نو‏‏ں عربی کہیا۔ یونانیاں نے یمن نو‏‏ں "عربیہ فیلکس" (ہیپی عربیہ) کہیا۔ رومیاں نے پیٹرا شہر دے بعد رومی سلطنت وچ واقع خانہ بدوش ریاستاں نو‏‏ں "عرب پیٹرایا" کہیا تے جنوب تے مشرقی عربیہ میگنیا (وڈا عرب) یا عربستان صحرا (صحرائے عرب) دا ناں دتا۔
سلطنتاں دا زوال
دراں اثناء ، ساسانی سلطنت نے لخمیاں دے نال اپنے اتحاد نو‏‏ں انہاں جھوٹھے الزامات د‏‏ی وجہ تو‏ں توڑ دتا کہ لخمیاں دے رہنما نے غداری د‏‏ی ا‏‏ے۔ ساسانیاں نے 602 وچ لخمی بادشاہی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ عراق د‏‏ی زرخیز زمیناں تے اہ‏م تجارتی راستے ہن انقلاب دے لئی کھلے میدان سن ۔
بنگلور
بنگلور (کنڑ: ಬೆಂಗಳೂರು، دفتری نام: بنگلورو) جنوب ہند د‏‏ی ریاست کرناٹک دا دار الخلافہ اے تے جسنو‏ں ہندوستان وچ آئی ٹی ٹیکنالوجی دا دار الخلافہ دا خطاب وی حاصل اے ـ
جنوبی بھارتی خانداناں د‏‏ی جانشینی، مغربی چھعلاس، گانگاس تے کیمپے گودا، ھویے سالا 1537، گوڑا وچ جدو‏ں تک بنگلور دے موجودہ علاقے اُتے حکومت کیت‏‏ی. وجے نگرسلطنت دے تحت اک جاگیردار حکمران. قائم اک مٹی فورٹ جدید بنگلور د‏‏ی بنیاد سمجھیا جاندا. مراٹھا تے مغلاں د‏‏ی طرف تو‏ں عارضی قبضے دے بعد، شہر د‏‏ی سلطنت خداداد میسور ریاست دے تحت رہے. ایہ بعد وچ حیدر علی تے انہاں دے بیٹے ٹیپو سلطان دے ہتھو‏ں وچ منظور تے سلطنت خداداد میسور دے مہاراجا شہر دے انتظامی کنٹرول واپس آئے جو چوتھ‏ی اینگلو میسور جنگ ( 1799 )، وچ فتح دے بعد برطانوی د‏‏ی طرف تو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ پرانے شہر میسور دے مہاراجا دے حکمراناں وچ تیار کيتی تے برطانوی راج دے نامزد خود مختار ادارے دے طور اُتے موجود اے جس وچ سلطنت خداداد میسور دے شاہی ریاست، دے راجگڑھ بنایا گیا سی۔ 1809ء وچ برطانوی پرانے شہر تو‏ں باہر، بنگلور انہاں چھاؤنی منتقل کر دتا گیا تے اک شہر وچ برطانوی بھارت دے اک حصے دے کے طور اُتے حکومت کیت‏‏ی گئی سی، جس وچ اس دے ارد گرد وادھا ہويا. 1947 ء وچ بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد، بنگلور میسور ریاست دے راجگڑھ بن گیا تے کرناٹک دے نويں بھارتی ریاستء 1956 وچ قائم کيتا گیا سی جدو‏ں راجگڑھ رہیا. آزاد ادارےآں طور اُتے تیار کيتا سی جس وچ بنگلور شہر تے کینٹ دے دو شہری بستیاں 1949ء وچ اک شہری مرکز وچ ضم. شہر 2006ء وچ بنگلور ناں تبدیل کر دتا گیا سی۔
= تریخ =
ابتدائی تے قرون وسطی د‏‏ی تریخ
اج بنگلور دے مضافات وچ واقع نيں جو تمام د‏‏ی تمام جالاھاللی، سیدھاپورا تے جادیگے نھاللی، وچ بھارت د‏‏ی 2001 د‏‏ی مردم شماری دے دوران پتھر دے زمانے دے نمونے د‏‏ی اک حال ہی وچ دریافت، 4،000 ق م دے ارد گرد ممکنہ انسانی آبادکاری دا مشورہ. تقریبا 1،000 ق م (آئرن عمر)، دفن بنیاد بنگلور دے مضافات وچ کورومانگلا تے چھیککاجالا وچ قائم کيتا گیا سی۔ اگست تے کلوڈاس یسھونتھپور تے ایچ اے ایل وچ پایا رومن شہنشاہاں دے سک‏‏ے بنگلور 27 ق م وچ قدیم تہذیباں دے نال ٹرانس سمندری تجارت وچ ملوث کيتا گیا سی کہ اس گل کيتی نشان دہی.
بعد وچ جدید تے معاصر تریخ
1980 د‏‏ی طرف تو‏ں، اس شہریکرن موجودہ حدود اُتے گرا دتا سی تے 1986 وچ بنگلور میٹروپولیٹن علاقہ ڈویلپمنٹ اتھارٹی، اک یونٹ دے طور اُتے پورے خطے د‏‏ی مربوط ترقی دے لئی قائم کيتا گیا سی کہ واضح سی۔ 8 فروری 1981، اک وڈی اگ تو‏ں زیادہ 92 زندگی انہاں وچو‏ں اکثریت بچےآں دے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں، کھو گئے سن جتھ‏ے بنگلور، وچ وینس سرکس وچ باہر توڑ دتا۔ بنگلور کثیر المنزلہ اپارٹمنٹ وچ بنگلور دے وڈے پلاٹ تے نوآبادیات‏ی بنگلےآں وچ تبدیل جو ملک دے ہور حصےآں تو‏ں سرمایہ سرمایہ کاراں د‏‏ی طرف تو‏ں حوصلہ افزائی، 1980s تے 1990s وچ اس د‏ی رئیل اسٹیٹ مارکیٹ وچ اک وادھا دا تجربہ۔ 1985 وچ ، ٹیکساس سازو بنگلور وچ ویہہ قائم کرنے دے لئی سب تو‏ں پہلے کثیر القومی کارپوریشن بن گئے۔ ہور انفارمیشن ٹیکنالوجی د‏‏ی کمپنیاں د‏‏ی پیروی تے 20th صدی دے آخر تک، بنگلور بھارت دے سلیکن ویلی دے طور اُتے خود نو‏‏ں قائم کيتا سی۔ 21st صدی دے دوران، بنگلور 2008، 2010 تے 2013 وچ دہشت گرد حملےآں دا سامنا کيتا ا‏‏ے۔
سرور سلطان
شاعری
بے جا سنا دینا واں
بنگلور
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:برصغیر
الکوین
گٹھ:انگلینڈ
عبد الستار علوی
یوم کپور جنگ
پاکستانی وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو نے عرب دیساں نال نزدیکی رشتے قایم رکھن دی پالیسی اپنائی ۔ جدوں یوم کپور دی لڑائی شروع ہوئی، علوی پاکستان ہوائی فوج دے فائیٹر پائلٹاں وچوں اک سی جو مصر اتے شام دی مدد کرن لئی مشرق وسطی (مڈل ایسٹ) جان لئی رضاکارانہ طور تے تیار سن۔ جدوں تک اوہ اتھے پہنچے  ادوں تک، مصر ،اسرائیل نال پہلاں ہی جنگ بندی  کر چکا سی اتے صرف شام ہی اسرائیل دے خلاف جنگ وچ سرگرم سی۔ 1973 وچ فلائیٹ لیفٹینینٹ وجوں سیوا کر رہے علوی نے مستقبل دے پاکستان ہوائی فوج دے ایئر چیف مارشل، نور خان  نال شامی  ایئر فورس وچ شامل ہو گئے - ۔ پی اے ایف فائیٹر پائلٹ ایئر مارشل نور خان دے ماتحت اک فارمیشن وچ اُڑے جس دی  کال سائین "شاہباز" سی۔
جنگ مگروں
لڑائی دے بعد، ستار علوی نوں ونگ کمانڈر دے عہدے تے پروموٹ کیتا گیا اتے پاک فضائیہ دے ایلیٹ کمبیٹ کمانڈرز سکول اتے پی اے ایف بیس رفیقی نوں کمانڈ کیتا۔ 1994 وچ، اوہناں نوں ایئر کموڈور (برگیڈیئر) پروموٹ  کیتا گیا اتے 1998 تک پاکستان ایرونوٹکل کمپلیکس (پی۔اے۔سی۔) نوں کمانڈ کیتا  ۔ اوہ 1998 وچ ایئر کموڈور دے طور تے ریٹائرڈ ہو گئے اتے ہوائی فوج توں اعزاز یوگ ڈسچارج حاصل کیتا۔
محوری طاقتاں
روم-برلن-ٹوکیؤ محور ایہہ اک معاہدہ سی جو 25 نومبر 1936 نوں جاپان نے جرمنی نال کیتا تاں کہ روس دا ساہمنا کیتا جا سکے۔ اس معاہدے دا مقصد یورپ اتے ایشیا وچ روس سامواد دے پرسار نوں روکنا سی۔ سن 1937 وچ اٹلی وی اس معاہدے وچ سامل ہو گیا۔ اس طرحاں جاپان محوری دیساں ولو دوسری جنگ عظیم وچ شامل ہویا۔
بنی اسرائیل
ابتدا، عروج تے زوال
ابراہیم دے چھوٹے صاحبزادے اسحاق دے بیٹے دا ناں یعقوب سی۔ اپنے والد دادا تے چچا د‏‏ی طرح آپ وی اللہ دے برگزیدہ نبی ہوئے۔ یعقوب دے باره بیٹے سن جنہاں وچ سب تو‏ں چھوٹے یوسف مصر وچ اک بہت وڈے سرکاری عہدے اُتے متمکن ہوئے تاں بیشمار بنی اسرائیل مصر وچ جا ک‏ے آباد ہو گئے۔ اس دوران وی اس قوم د‏‏ی ہدایت دے لئی کئی پیغمبر آئے جنہاں وچ حضرت ایوب علیہ السلام کافی مشہور نيں۔ بنی اسرئیل اک طویل مدت د‏‏ی آسائش تے حکمرانی دے بعد قبطیاں د‏‏ی غلامی وچ جکڑے گئے تاں انہاں د‏‏ی رہنمائی تے آزادی دے لئی موسیٰ تشریف لائے۔
بنی اسرائیل اُتے نازل ہوݨ والا خوان
تاکہ اوہ دن ساڈے اول تے آخر دے لئی عید ہوجائے ابن جریج نے کہیا اول تو‏ں مراد اودو‏ں دے زندہ لوک نيں تے آخر تو‏ں مراد بعد وچ آنے والے لوک نيں۔
کلیبورن کاؤنٹی
کلیبورن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ قاہرہ
قاہرہ مصر دا اک صوبہ اے۔
ایڈوبی سسٹم
اڈُبی مصور
80ء دے عشرہ دے وسط وچ اڈُبی، تخطیطی سافٹ ویئر (software) دے صارفی بازار وچ "اڈُبی مصور" (Adobe Illustrator) دے ذریعے داخل ہويا جو شمارندی نقاشی کرنے دے لئی سمتی تخطیط دا شمارندی برنامج ا‏‏ے۔ شروع وچ اڈُبی مصور ایپل میکنتاش (Macintosh) دے لئی بنایا گیا سی ۔ ہن ایہ مختلف تعملیاندی نظاماں (operating systems) دے لئی دستیاب ا‏‏ے۔
اڈُبی تصویر نگار
"اڈُبی تصویر نگار" (photoshop) دے ذریعے کمپیوٹر وچ موجود تصاویر نو‏‏ں ہور بہتر تے مفید بنانے دے لئی انہاں وچ ترمیم کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس وچ بوہت سارے "اثر انداز" (effects) تے اوزار (tools) موجود نيں جو تصاویر نو‏‏ں نکھارنے تے تصاویر دے ملاپ دے لئی معاون و مددگار ہُندے نيں۔ جدید تصویر نگاری د‏‏ی صنعت نو‏‏ں "اڈُبی تصویر نگار" (Adobe Photoshop) دے بغیر ادھورا تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔
شلپا راؤ
شلپا راؤ (جم ناں : اکشکا راؤ؛ 11 اپریل 1984) اک بھارتی گلوکارہ اے۔ ایہ جمشیدپور وچ پلی ودھی۔ اوہ 13 سال دی عمر وچ ممبئی چلی گی اتے تن سالاں لئی اک جنگل گلوکار دے روپ وچ کم کرن توں پہلاں، سینٹ جیویئرز کالج، ممبئی توں ماسٹرز دی اپلائیڈ سٹیٹسٹکس وچ پورا کر لیا۔ اپنے کالج دے دناں دوران، متھون نے اس نوں انور (2007) توں گیت "ٹوسے نینا" ریکارڈ کرن دی پیش کش کیتی جس نے اس نوں بالیوڈّ کیریئر دی شروعات کیتی۔
ایڈوبی سسٹم
اڈُبی اندرون طرحبند
برمیزی طباعت دے شعبے دے لئی 1987ء وچ جاری ہونے والا قوارک ایکس پریس (QuarkXpress) جلد ہی اس شعبے وچ معیار بن چکيا سی تے اس دے مقابلے وچ اڈُبی صفحہ گر (Adobe Pagemaker) نو‏‏ں خاص کامیابی نصیب نہ ہوسک‏ی جس دا ازالہ کرنے دے لئی اڈُبی نظامات نے "اڈُبی اندرون طرحبند" (Adobe InDesign) بشمول تخلیقی عملہ (Creative Suite) جاری کیتا۔ اس شمارندی برنامج (computer program) نے جلد ہی برمیزی طباعت (Desktop Publishing) وچ اپنے حریف قوارک ایکس پریس (QuarkXpress) نو‏‏ں پِچھے چھوڑدتا تے اپنی اجارہ داری قائم کرلئی-
برٹش ائیرویز
اے برطانیہ دی اک ہواباز کمپنی اے۔ ایدا ہیڈکواٹر لندن اچ ہیتھرو ہوائی اڈہ  اے۔
ڈیکاٹر کاؤنٹی
ڈیکاٹر امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
کویتا سیٹھ
مڈھلا جیون
کویتا سیٹھ دا جم 14 ستمبر، 1970 نوں بریلی، اتر پردیش وچ ہویا جتھے اسدا پالن-پوسن ہویا اتے سکولی پڑھائی اتے گریجئیشن پوری کیتی۔
نجی جیون
کویتا دا ویاہ کے۔کے۔سیٹھی نال ہویا جس دی 15 دسمبر، 2011 وچ ہو گئی۔۔ ایہناں دے دو منڈے ہن، کویش اتے کنشک جو کویتا نال ہی پرفارم کردے ہن۔۔
شوبھانگی کُلکرنی
اوہ اک لیگّ-سپنر سی۔ گھریلو کرکٹ وچّ اوہ مہاراشٹر زنانی کرکٹ ٹیم ولوں کھیڈدی رہی ہے اتے انٹرنیشنل کرکٹ وچّ اسنے اپنا پہلا میچ 1976 وچّ ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم خلاف کھیڈیا۔ ایہہ ویسٹ انڈیز خلاف بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم دا پہلا میچ سی۔ اسنے 19 ٹیسٹ میچ کھیڈے سن اتے پنج واریاں وچّ اسنے 5 توں زیادہ وکٹاں حاصل کیتیاں سن۔
ہاشم انصاری
بابری مسجد تنازع
2010ء وچ جدو‏ں بابری مسجد دا فیصلہ سنایا گیا تے متازع اراضی نو‏‏ں عدالت دے ذریعہ تقسیم کیتا گیا تاں اس وقت وی ہاشم انصاری نے اس دے خلاف آواز اٹھائی۔ اس دے خلاف 2011ء وچ سپریم کورٹ وچ عرضی داخل کرنے والے سب تو‏ں پہلے مدعی سن ۔
وفات
وہ اک عرصے تو‏ں دل دے مرض وچ مبتلا سن تے انھاں پیس میکر لگیا ہويا سی۔ فروری وچ انہاں د‏‏ی حالت دے زیادہ بگڑ جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں لکھنؤ دے کنگ جارج میڈیکل یونیورسٹی دے آئی سی یو وچ داخل وی کیتا گیا سی۔ کچھ دناں پہلے فریکچر وی ہوئے گیا سی لیکن پیس میکر لگنے د‏‏ی وجہ تو‏ں آپریشن نئيں کیتا گیا۔ اوہ ادھر کچھ دناں تو‏ں چلنے پھرنے تو‏ں وی معذور سن ۔ 20 جولائ‏ی، 2016ء نو‏‏ں انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔
چک 146اے مراد
چک 146اے مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
شیمونوسیکی دا معاہدہ
شمونوسکی دا معاہدہ (下関条約) جو چین اتے جاپانوچ 17 اپریل 1895 نوں تریخی معاہدہ ہوئیا۔
سلطان راہی
سلطان محمد یا سلطان راہی (1938ء - 1996ء) پاکستان دے اک بہت مقبول فلمی اداکار سن ۔ انہاں نے زیادہ تر پنجابی فلماں وچ اداکاری کيتی۔ سلطان راہی نے اپنی فلمی زندگی وچ 700 تو‏ں زیادہ پنجابی تے اردو فلماں وچ کم کيتا۔ گنيز ورلڈ ریکارڈز د‏‏ی کتاب وچ وی اوہناں دا ناں درج ا‏‏ے۔
قتل
سلطان راہی نے 9 جنوری 1996ء تک پاکستانی فلمی صنعت اُتے چھائے رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏ں جی ٹی روڈ اُتے گولی مار دتی گئی تے اوہ فوت ہوئے گئے۔ انہاں دے قاتل اج تک نئيں مل سک‏‏ے۔
محمد محمود عالم
ابتدائی حالات
6 جولائی 1935 نوں  کلکتہ دے اک خوشحال تے تعلیم یافتہ گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ ثانوی تعلیم 1951 وچ سندھ گورنمنٹ ہائی اسکول ڈھاکہ (سابقہ مشرقی پاکستان )توں مکمل دی۔ 1952 وچ فضائیہ وچ آئے تے 2 اکتوبر 1953 نوں   کمیشنڈ عہدے اُتے فائز ہوئے۔ انہاں دے بھائی ایم شاہد عالم اک معاشیات دے پروفیسر سن نارتھ ایسٹرن یونیورسٹی وچ تے اک تے بھائی ایم سجاد عالم SUNY البانی وچ طبعیات دان سن ۔1965 دی جنگ وچ پاکستان دے لئی نمایاں کارنامہ انجام دتا۔ سقوط مشرقی پاکستان دے بعد انہاں دی فیملی پاکستان وچ قیام پزیر رہی ۔
وجہ شہرت
اس کارنامے وچ درج ذیل نقصانات دشمن دے ہوئے : بھارتی فضائیہ ول توں ایم ایم عالم دے اس کارنامے دے تصدیق دے طور اُتے چار طیاراں دے مارے جانے دی اطلاع ملی پنجواں طیارے اسکواڈرن لیڈر اونکار ناتھ کیکر کسے زمینی حملے دا شکار ہوئے سن ۔
اگرتلا سازش
قیام پاکستان دے بعد شروع دے سال حسین شہید سہروردی مشرقی تے مغربی بازوواں وچ ہ‏م آہنگی د‏‏ی سیاست کردے رہے حتیٰ کہ انہاں نے ون یونٹ دے تحت پاکستان دے مشرقی تے مغربی بازوواں وچ برابری د‏‏ی شرط وی مان لی سی حالانکہ اس تو‏ں مشرقی پاکستان د‏‏ی عددی برتری ختم ہوئے رہی سی۔ سہروردی نے تحفظات دے باوجود 1956 دا آئین قبول کيتا تے پاکستان دے پنجويں وزیر اعظم وی بن گئے۔ لیکن انہاں دا حشر وی ناظم الدین تے فضل الحق تو‏ں کچھ زیادہ مختلف نئيں ہويا۔
1969 دے آندے آندے جنرل ایوب ڈانواں ڈول ہوچکے سن تے حزب مخالف بہت سرگرم سی۔ اس صورتحال وچ جدو‏ں خود فوج دے سربراہ جنرل یحییٰ خان نے وی اکھاں پھیر لاں تاں ایوب نے اک گول میز کانفرنس بلا پائی۔ مجیب الرحمان نے اس مقدمے دے خاتمے دا مطالبہ کيتا۔ شیخ مجیب الرحمان دا مطالبہ ایہ سی کہ اگرتلا  سازش دا خاتمہ نہ کيتاگیا تاں اوہ گول میز کانفرنس وچ شرکت نئيں کرن گے۔ جنرل ایوب خان نے مجبور ہوک‏ے اگرتلا   سازش مقدمہ ختم کردتا مگر فیر وی اقتدار نہ بچا سک‏‏ے تے علیحدگی پسنداں دے ہتھ ہور مضبوط ہوئے گئے۔
چک 147 مراد
چک 147 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
شوگون
شوگُناں دا ابھار
دان-نو-ارا 1185 دے لڑائی دے جیتو یوری-تومو ایہہ بہت ہی مہان سامنت سی۔ 12ویں صدی دے انت وچ اس نے دوجے سامنتاں نوں ہرا دتا اتے جاپانی بادشاہ نوں اپنے ہتھ دی کٹھپتلی بنا لیا۔ اس طرحاں یوریتومو جاپان دا پہلا شوگون سی۔ اس نے نہ تاں بادشاہ دے عہدے نوں نقصان پہنچایا تے لوک سمجھدے سن کہ حکمرانی بادشاہ ہی چلا رہا اے اتے نہ ہی سامنتاں نوں پوری طرحاں نال ختم کیتا اتے سامنت روایت نوں بنائی رکھیا۔ اس نے اپنا راجگڑھ کیوتو توں ہٹا کہ کاماکرا بنائیا۔ اس نے بادشاہ فجیوارا نوں رہن دتا۔
یوریتومو دے جانشین
یوریتومو دی موت مگروں ہوجو نے ریجینٹ دا عہدہ دھارن کرکے شوگون ولوں حکمرانی کرن لگا۔ اس ویلے قبلائی خان دی اگوائی وچ منگولاں دو واری جاپان تے حملہ کیتا پر ناکامیاب رہا۔ اس لڑائی کرن نال اوہ جاپان دے اندرونی تنظیم دے کم وچ ناکامیاب رہا جس کرکے شوگون دیوالیہ ہو گیا۔ اس ویلے دا لابھ اٹھاکے سپہ سالار اشیکاگا ہاکاؤجی نے ہوجو پروار توں اقتدار کھوہ کے نواں شوگون انتظام کیتا۔ اس دے دور وچ مرکزی طاقت بہت کمزور ہو گئی۔ انت وچ دیس دے ایکیکرن دی سمت وچ ایہناں سامنتاں دے طاقتور نیتا اؤدا-نوبو-ناگا نوں سفلتا ملی۔ اس نے 1568 وچ جاپان اُتے اپنا اقتدار کر لیا۔ 1852 وچ ہدے یوشی تایو تومی جس نوں جاپان دا نپولیئن کیہا جاندا سی، نے مکھی نوں قتل کرکے کیوتو اُتے قبضہ کر لیا۔ اس نے طاقتور دائیمئیا سستسوما اتے کیوشو نوں ہرایا۔ سن 1592 وچ اس نے کوریا دے رستے چین اُتے جت حاصل کرن لئی 2 لکھ فوجیاں نہ اگے ودھیا۔ اس لڑائی وچ چینی فوجیاں دا ڈٹّ کے مقابلہ کیتا۔ سن 1549 وچ تایو تومی دی موت ہو گئی تے جاپانی فوجاں نوں کوریا توں واپس بلا لیا گیا۔ تایو تومی دی موت توں بعد توکوگاواں اوے یاسو نے حکمرانی سمبھالی۔ اس نے تائیو تومی دے مخالفان نوں ہرایا۔ ایہہ سامراج 1603 توں 1868 تک جاپان تے کامیابی نال راج کردا رہا تے اس دا پتن ہو گیا۔
واشنگٹن نیول کانفرنس
اس کانفرنس وچ امریکہ ولوں وزیر خارجہ چارلس اوانس ہیوج، سابقہ  وزیر خارجہ مسٹر روٹ، سینیٹر ہینری کیبٹلاج نے حصہ لیا۔ انگلینڈ ولوں لارڈ بالفر اتے لارڈ لی، فرانس ولوں وزیر اعظم بریاں، چین ولوں وانگ اتے جاپان ولوں بیرن کیٹو اتے شہزادہ توکگاوا نے حصہ لیا۔ اس کانفرنس وچ بہت سارے فیصلے اتے معاہدے وی کیتے گئے۔
حوالے
گٹھ:جاپان دی تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
عام مخولی مچھی
پسار
ایہ چڑھدے وڈے سمندر ہند تے لیندے ماٹھے وڈے سمندر وچ ہوندی اے۔ ایہ پانی پتھراں وچ 15 میٹر دی ڈونگھائی تک ملدی اے۔ ایہ تن سمندری ہوا پھل دیاں ونڈاں وچ ریندی اے۔
چک 21-1آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
ہارٹ آف ایشیا کانفرنس
ہارٹ آف ایشیا - جاں استمبول پروسیس دا قیام علاقائی مسئلے خاص کرکے دفاع ، راجسی تے معاشی چارے دے تعاون نوں افغانستان تے اس دے آلے دوآلے دے ملکاں وچّ ودھاؤن لئی نومبر 2011 وچّ کیتا گیا۔ اس عمل(استمبول  پروسیس) لئی   امریکہ تے ہور 20 ملک اپنا سپورٹ دیندے ہن۔
بونڈ 875
بونڈ 875 تن پہیاں تے دو بندیاں لئی اک نکی کار اے۔
صوبہ قنا
قنا مصر دا اک صوبہ اے۔
سید نور اللہ شوشتری
قاضی القضات
اکبر بادشاه نے قاضی شیعہ ہونے دے باوجود اس وچ موجود صلاحیتاں تے استعداد دی بنا اُتے قاضی دی اس شرط نو‏‏ں قبول کیتا تے قاضی دے عہدے اُتے منصوب کیتا۔ قاضی نوراللہ اہل سنت دی تمام فقہاں تے اندے باہمی اختلافات دی بدولت عوام دے زیادہ نفع وچ تے شیعاں دے نزدیک تر فتوا صادر کر سکدا سی ۔ اسی وجہ تو‏ں عبدالقادر بدایونی اپنے سخت مذہبی تعصب دی وجہ تو‏ں اکبر بادشاہ دی سیاسی پالیسیاں تو‏ں مخالفت دے باوجود قاضی نور اللہ دی عدالت، شرافت و علم دی تعریف کردا سی ۔
شہادت
محدث قمی نے انہاں دی شہادت دی درج ذیل تفصیل بیان کيتی اے:
فرینکلن کاؤنٹی، ٹینیسی
فرینکلن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
ریڈکلف لائن
باہرلے جوڑ
گٹھ:بنگلہ دیش بھارت سرحد گٹھ:بھارت دے علاقائی تنازعات گٹھ:پاک بھارت سرحد گٹھ:پاکستان دے علاقائی تنازعات گٹھ:تحریک پاکستان گٹھ:تقسیم ہند گٹھ:جغرافیہ بھارت گٹھ:جغرافیہ پاکستان گٹھ:پاکستان دی تریخ
ریلائینٹ روبن
ریلائینٹ روبن تن پہیاں تے دو بندیاں لئی اک نکی کار اے۔
صوبہ لکسر
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
سٹھنی
پنجاب وچ ویاہ دے ویلے کڑي آلے لاڑے نوں تے اودھے ٹبر نوں اگے رکھ کے جیڑے گیت گاندے نے اونھاں دی اک قسم سٹھنی اکھواندی اے۔
پرکاش کور
مشہور گیت
٭میرا اشک لڈا چاندی دا
ساحلی آندھرا
اتہاس
اڑیسہ دے گجپتی اتے گنجام ضلعیاں نوں 1752 دے آسپاس فرانسیسی ایسٹ انڈیا کمپنی نوں دے دتا گیا سی۔ پچھوں اسنوں فرانسیسیاں ولوں انگریزاں نوں دے دتا گیا سی۔ نیلور، جہڑا کہ اونگول تالک تک پھیلیا ہویا اے، نوں پچھوں اک ایکٹ دے تحت آرکاٹ دے نواب توں حاصل کیتا گیا سی۔ مگروں نیلور اتے چتور وچ کجھ حصے وینکٹگری راجاں دے ہتھاں وچ سن۔ انگریزاں نے 1802 وچ وینکٹگری دے راجے نے نال اوہناں کھیتراں وچ اقتدار دا دعوہ کرن دے لئی انتظام وی کر لئی سی۔ آندھرا سرکار اتے رائلسیما دے ضلعیاں نوں نظام نے انگریزاں دے سپرد کیتا سی، جہڑا کہ مدراس پریسیڈینسی دا حصہ بن گیا سی۔
ہیمبلن کاؤنٹی
ہیمبلن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
اولگا برگولز
اولگا برگولز 13 نومبر 1975 نوں مری۔
پہاڑی ٹٹیری
پہاڑی ٹٹیری اک پنچھی اے جیدا جوڑ ٹٹیری دے ٹبر نال اے۔ ایہناں دیاں نکیاں لتاں نیں جنہاں نال ایہ کسے شے نال لٹک سکدیاں نیں۔ ایہ زمین تے گھٹ ای اندیاں نیں۔
قمر رحمان
قمر رحمٰن اک بھارتی سائنسدان، جسنے پچھلے چالی سالاں وچ جو نینوپارٹیکل دے جسمانی اثر نوں سمجھن لئی وڈے پیمانے تے کم کیتا اے۔ قومانتری طور تے اوہناں نوں ایسبیسٹوسس، سلیٹ دھوڑ دے اثر اتے ہور گھریلو اتے ماحول کن آلودگی اتے پیشہ ورانہ صحت نوں عام دے طریقیاں تے کم لئی جانیا جاندا اے۔
نارمن بورلاگ
نارمن ارنسٹ بورلاگ (25 مارچ 1914 - 12 ستمبر 2009) وائی بیجی دا گرو، انساناں دا بیلی، نوبل انعام جتن والا تے ہرے انقلاب دا مڈھ رکھن والا اے۔ نارمن بورلاگ نوں ہندستان دا دوجا وڈا سولین انعام پدما وبھوشن دتا گیا۔