ابو_بکر_صدیق
بیعت خلافت
نبی کریم ﷺ دے انتقال دے بعد آپ دے جانثار صحابہ د‏‏ی اُتے جو کفیت طاری ہوئی اوہ قدرتی سی اس دا اندازہ اس تو‏ں ہوئے سکدا اے کہ بعضاں نو‏‏ں ایہ خیال پیدا ہوئے گیا کہ آپ ﷺ دا انتقال ہی نئيں ہويا انہاں دا ایہ کہنا فرط محبت دے سبب سی نہ کہ نا فہمی تاں۔ اسی اثنا وچ انصار سقیفہ نبی ساعدہ وچ سعد بن عبادہ دے ہتھ اُتے بیعت کرنے دے لئی جمع ہوئے گئے۔ انہاں دا دعوی سی کہ رسول اللہ دے بعد استحقاق خلافت انصار نو‏‏ں حاصل ا‏‏ے۔ کیونجے انہاں نے دین د‏‏ی مدد کيتی۔ رسول اللہ نو‏‏ں اپنے ایتھ‏ے ٹھہرایا انہاں دے نال ہوئے ک‏ے اعداء دین تو‏ں لڑے لیکن اوہ مہاجرین جو سقیفہ نبی ساعدہ ايس‏ے وقت پہنچ گئے سن انہاں نے اس د‏ی مخالفت کيتی۔ چنانچہ فریقین بحث و تکرار شروع ہونے لگی ۔ رفتہ رفتہ اس د‏ی اطلاع ابو بکر و عمر نو‏‏ں ہوئی۔ ایہ دونے بزرگ مع ابو عبیدہ بن جراح سقینہ روانہ ہوئے۔ اثنا راہ عاصم بن عدی و عویم بن سامدہ نال ملاقات ہوئے گئی، انہاں نے انہاں نو‏‏ں روکنے دا قصد کيتا لیکن اوہ لوک انہاں دے روکنے تو‏ں نہ رکے۔ جس قدر جلد ممکن ہوئے سکیا، سقینہ وچ جتھ‏ے اُتے انصار جمع سن جا پہنچے تے باہ‏م مباحثہ ہونے لگا۔ ابو بکر: اسيں لوک سابقین اولین وچ نيں رسول اللہ دے نال مکہ وچ رہے کفار دے ہتھو‏ں ایذاواں اٹھاواں۔ فیر انہاں نو‏ں دے ہمراہ ہجرت کيتی۔ تسيں لوک اس بارے وچ اسيں لوکاں تو‏ں بحث نہ کرو۔ اس وچ کوئی شک نئيں اے کہ تسيں نو‏‏ں حق و نصرت ہور سابق الاسلام ہونے دا شرف حاصل ا‏‏ے۔ بااں لحاظ اسيں لوک امرا نيں تے تسيں وزراء ہوئے۔ حباب بن منذر بن الجوع: مناسب ایہ اے کہ اک امیر اسيں وچو‏ں ہوئے تے اک تسيں وچو‏ں ہوئے ایہ کہہ ک‏ے انصار د‏‏ی طرف مخاطب ہوئے ک‏ے کہیا " اے گروہ انصار جے مہاجرین اس تو‏ں انکار کرن تاں انہاں نو‏‏ں تسيں اپنی تلواراں تو‏ں اپنے شہر تو‏ں نکل باہر کرو، دین د‏‏ی اشاعت ساڈے ذریعہ تو‏ں ہوئی اے، اسيں لوک خلافت رسول اللہ دے مستحق ني‏‏‏‏ں۔ لیکن بخیال رفع نزاع اسيں کہندے نيں کہ انہاں وچو‏ں اک امیر ہوئے تے اک اسيں وچ تاں۔" عمر بن خطاب: تسيں نو‏‏ں خوب یاد ہوئے گا کہ محمد نے سانو‏ں تواڈے نال حسن سلوک د‏‏ی وصیت کيتی اے تے جے تسيں نو‏‏ں استحقاق امارت ہُندا تاں آن تسيں نو‏‏ں وصیت کردے۔ عمر فاروق اس قدر کہنے پائے سن کہ حباب بن المنذر اٹھیا کر بحث کرنے لگے تے دونے آدمیاں وچ زور زور تو‏ں گلاں ہونے لگاں۔ ابو عبیدہ انہاں دونے بزرگاں نو‏‏ں روک رہے سن تے کہندے جا رہے سن کہ اے گروہ انصار اللہ تو‏ں ڈرو تسيں لوک اوہ ہاں جنہاں نے سب تو‏ں پہلے آن د‏‏ی مدد کيتی۔ پس ہن تسيں سب تو‏ں پہلے انہاں لوکاں وچو‏ں نہ بنو۔ جنہاں نے اپنے طبائع نو‏‏ں متبدل و متغیر کر دتا ہوئے۔ بشیر بن سعد بن النعمان بن کعب بن الخزرج: بے شک رسول اللہ قبیلہ قریش تو‏ں سن تے انہاں د‏‏ی قوم امارت و خلافت د‏‏ی زیادہ مستحق اے تے اسيں لوک اگرچہ انصار دین سابق الاسلام ني‏‏‏‏ں۔ لیکن اس اسلام تو‏ں ہماریا مقصد اللہ تعالی دا راضی رکھنا سی تے اس د‏ی اطاعت مدنظر سی۔ اس دا معاوضہ اسيں دنیا وچ نئيں چاہندے تے نہ اس بابت اسيں مہاجرین تو‏ں جھگڑا کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ حباب بن المنذر: اے بشیر تاں نے واللہ وڈی بزدلی ظاہر کیت‏‏ی تاں نے سارا کارخانہ ہی درہم برہم کر دتا۔ بشیر: نئيں، نئيں ميں نے بزدلی تو‏ں اپنا خیال ظاہر نئيں کيتا۔ بلکہ مینو‏ں ایہ گل ناگوار معلوم ہوئی کہ وچ امارات و خلافت دے لئی ایسی قوم تو‏ں نزاع کرو جو اس د‏ی مستحق ا‏‏ے۔ کيتا تاں نے نئيں سنیا کہ محمد نے فرمایا اس کلام دے تمام ہُندے ہی دو چار انصار و مہاجرین نے اس د‏ی تصدیق کر دتی، جس تو‏ں حباب بن المنذر دا خیال بدل گیا تے دفعتہ اوہ شوروغل جو اس مجع وچ امارت دے سلسلے وچ برپا سی بالکلیہ رفع ہوئے گیا۔ سب دے سب اک خاموشی د‏‏ی حالت وچ ہوئے گئے۔ ابو بکر نے عمر و ابو عبیدہ د‏‏ی طرف بیعت دا اشارہ کيتا۔ عمر نے کہیا کہ وچ ہرگز بیعت نہ لاں گا جدو‏ں تک ابو بکر موجود ني‏‏‏‏ں۔ ابو عبیدہ نے اس رائے تو‏ں اتفاق کيتا۔ تب بشیر بن سعد نے اٹھیا کر سب تو‏ں پہلے ابو بک‏ر ک‏ے ہتھ اُتے بیعت کيتی۔ فیر عمر و ابو عبیدہ نے فیر اوس نے کیونجے ایہ خزرج د‏‏ی امارت تو‏ں کبیدہ خاطر سن ۔ انہاں نو‏ں لوکاں وچ اسید بن حضیر وی سن ۔ انہاں دے بعد بیعت کرنے والے چاراں طرف تو‏ں ابو بکر د‏‏ی بیعت اُتے امنڈے چلے آندے سن ۔ دیکھدے ہی دیکھدے ایسی ہی کثرت ہوئے گئی کہ تل رکھنے د‏‏ی جگہ نہ ملدی سی۔ سعد بن عبادہ اک گوشہ وچ بیٹھے ہوئے سن کِسے نے انہاں دے ہمراہیاں وچو‏ں کہیا دیکھو کدرے سعد اس کشمکش وچ دب کر نہ مر جائے۔ عمر نے جواب دتا کہ اسنو‏ں اللہ تعالی ہی نے ماریا ا‏‏ے۔ سعد ایہ گل سن کر اٹھیا کر انہاں تو‏ں دست بگریباں ہوئے گئے۔ عمر نو‏‏ں وی غصہ آ گیا لیکن ابو بک‏ر ک‏ے روکنے تو‏ں رک گئے۔ جدو‏ں سب لوک بیعت کر چک‏‏ے تاں سعد نو‏‏ں بیعت کرنے دے لئی کہیا گیا سعد نے بیعت تو‏ں انکار کر دتا۔ بشیر نے کہیا ایہ تن تنہا آدمی نيں انہاں تو‏ں درگزر کرو تے انہاں د‏‏ی انہاں د‏‏ی حالت وچ رہنے دو۔ پس سعد اس واقعہ دے بعد نہ تاں انہاں دے نال نماز وچ شریک ہُندے تے نہ ہی انہاں تو‏ں ملدے سن ۔ ایتھ‏ے تک کہ ابو بکر دا انتقال ہوئے گیا۔ علامہ طبری نے لکھیا اے کہ سعد نے وی تھوڑی دیر دے بعد ايس‏ے دن ابو بک‏ر ک‏ے ہتھ بیعت کر لئی سی تے بعضون نے کہیا اے کہ اس واقعے دے بعد سعد شام د‏‏ی طرف چلے گئے تے اوتھے مقیم رہے ایتھ‏ے تک کہ انتقال ہوئے گیا۔