cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دریائے ہوانگ ہو
قرون وسطی کے زمانے
یہ سوال کہ سیلاب کو کس طرح جارحانہ طریقے سے کنٹرول کیا جانا چاہیے، اور کیا اسے ہجرت کے وقت اپنے اصلی راستوں پر واپس لایا جانا چاہیے، شاہی عدالت میں ایک تنازعہ کا موضوع تھا۔ حریف گروہوں نے بجٹ، تکنیکی اور تزویراتی معیار پر مبنی دلائل دیے۔ جغرافیہ دان چارلس گریر نے دو مسابقتی مکاتب فکر کی نشاندہی کی ہے کہ پیلے دریا کو کیسے کنٹرول کیا جائے۔ ایک، جسے وہ کنفیوشس کے طور پر شناخت کرتا ہے، اس نے دریا کو اونچی سطحوں کے درمیان رکھنے کی وکالت کی، اس طرح دریا کے طاس کی زمین کی زیادہ سے زیادہ مقدار جو کاشت کی جا سکتی ہے۔ دوسرا، جسے وہ تاؤ ازم کے ساتھ جوڑتا ہے، 5-10 کلومیٹر تک الگ ہونے والی نچلی سطحوں کی حمایت کرتا ہے۔ [31] رینزونگ اور شینزونگ کے 11ویں صدی کے دور حکومت کے دوران ایک خاص طویل بحث میںشہنشاہوں، جب دریا نے بار بار اپنی سطح کو توڑا اور شمال اور مغرب کی طرف ہجرت کی، تو حکام اس بات پر لڑ پڑے کہ آیا دریا کو اس کے سابقہ ​​راستوں پر واپس لانے کے لیے مہنگے اقدامات کیے جائیں۔ شینزونگ شہنشاہ نے بالآخر حکم دیا کہ دریا کو اپنے نئے راستے پر رہنے دیا جائے۔
درمیانی پہنچ
دریائے زرد کا درمیانی دھارا لوئس سطح مرتفع سے گزرتا ہے ، جہاں کافی کٹاؤ ہوتا ہے۔ دریا میں بڑی مقدار میں کیچڑ اور ریت خارج ہونے سے دریائے زرد دنیا کا سب سے زیادہ تلچھٹ سے بھرا دریا بناتا ہے۔ دریائے زرد میں خارج ہونے والی سلٹ کی سب سے زیادہ ریکارڈ شدہ سالانہ سطح 1933 میں 3.91 بلین ٹن تھی۔ 1977 میں سب سے زیادہ گاد کی ارتکاز کی سطح 920 kg/m 3 (57.4 lb/ft 3 ) ریکارڈ کی گئی۔ یہ تلچھٹ بعد میں دریا کے نچلے حصے میں جمع ہو کر دریا کے بستر کو بلند کرتے ہیں۔اور مشہور "زمین کے اوپر دریا" بنانا۔ ہیکو سے یومینکو تک، دریا اپنے مرکزی راستے پر مسلسل وادیوں کی طویل ترین سیریز سے گزرتا ہے، جسے اجتماعی طور پر وادی جنشان کہا جاتا ہے۔ اس حصے میں ذخیرہ شدہ وافر ہائیڈروڈینامک وسائل اسے پن بجلی گھروں کی تعمیر کے لیے دوسرا موزوں ترین علاقہ بناتے ہیں۔ مشہور Hukou آبشار شانسی اور شانسی کی سرحد پر اس وادی کے نچلے حصے میں ہے ۔
نچلی پہنچ
درمیان سے حاصل ہونے والی مٹی یہاں پر تلچھٹ کی شکل میں پہنچتی ہے، جو دریا کی تہہ کو بلند کرتی ہے۔ ضرورت سے زیادہ تلچھٹ کے ذخائر نے دریا کے کنارے کو ارد گرد کی زمین سے کئی میٹر بلند کر دیا ہے۔ کیفینگ ، ہینن میں ، دریائے زرد سطح زمین سے 10 میٹر (33 فٹ) بلند ہے۔
خصوصیات
دریائے زرد اس کی بڑی مقدار میں گاد کے لیے قابل ذکر ہے — 1.6 بلین ٹن سالانہ اس مقام پر جہاں یہ لوس پلیٹیو سے نیچے آتا ہے ۔ اگر یہ کافی حجم کے ساتھ سمندر کی طرف چل رہا ہے، تو ہر سال 1.4 بلین ٹن سمندر میں لے جایا جاتا ہے۔ ایک تخمینہ 34 کلو گرام گاد فی مکعب میٹر دیتا ہے جب کہ کولوراڈو کے لیے 10 اور دریائے نیل کے لیے 1 ۔ [17]
اس کا اوسط اخراج 2,110 مکعب میٹر فی سیکنڈ (یانگسی کے لیے 32,000) بتایا جاتا ہے، جس میں زیادہ سے زیادہ 25,000 اور کم از کم 245 ہے۔ تاہم، 1972 کے بعد سے، یہ اکثر سمندر تک پہنچنے سے پہلے خشک ہو جاتا ہے۔ کم حجم زرعی آبپاشی میں اضافے کی وجہ سے ہے ، جس میں 1950 کے بعد سے پانچ کا اضافہ ہوا ہے۔ 1999 تک دریا سے ہٹائے جانے والے پانی نے 140 ملین لوگوں کی خدمت کی اور 74,000 کلومیٹر 2 (48,572 mi 2 ) زمین کو سیراب کیا۔ [40] دریائے زرد کا ڈیلٹا کل 8,000 مربع کلومیٹر (3,090 mi 2 ) ہے۔ تاہم، سمندر تک پہنچنے والی گاد میں کمی کے ساتھ، یہ 1996 سے ہر سال کٹاؤ کے ذریعے تھوڑا سا سکڑنے کی اطلاع ہے۔
مچھلی
ماہی گیری ایک اہم سرگرمی بنی ہوئی ہے، لیکن کیچز میں کمی آئی ہے۔ 2007 میں، یہ نوٹ کیا گیا کہ دریائے زرد میں پہلے کیچز کے مقابلے 40% کم مچھلیاں پکڑی گئیں۔ [49] بڑے سائپرنیڈز ( ایشیائی کارپ ، شکاری کارپ ، ووچانگ بریم اور منگول ریڈفن ) اور بڑی کیٹ فش ( امور اور لانژو کیٹ فش ) اب بھی موجود ہیں، لیکن سب سے بڑی نسل، چینی پیڈل فش ، کالوگا اسٹرجن اور یانگزے اسٹرجن کی اطلاع نہیں ملی ہے۔ تقریباً 50 سالوں میں دریائے زرد کے طاس سے۔ [48] ​​[41] [51]دیگر انواع جو اہم ماہی گیری کی حمایت کرتی ہیں ان میں سفید Amur bream, ayu , mandarin fish , Protosalanx icefish , Northern snakehead , Asian swamp eel اور دیگر شامل ہیں۔ [48]
آبی زراعت
کچھوؤں کی دو نسلیں دریائے زرد کے طاس سے تعلق رکھتی ہیں: چینی تالاب کا کچھوا اور چینی نرم شیل کچھوا ۔ [55] دونوں انواع — لیکن خاص طور پر نرم خول — کھانے کے لیے بڑے پیمانے پر کاشت کی جاتی ہیں۔ [56] چینی سوفٹ شیل کچھووں کی ایک قسم جو چینی گورمے میں مشہور ہے جسے دریائے زرد کچھو (黄河鳖) کہا جاتا ہے۔ آج کل چین کے ریستوراں میں کھائے جانے والے زیادہ تر دریائے پیلے کے کچھوے کچھوؤں کے فارموں سے آتے ہیں ، جو دریائے پیلے کے قریب بھی ہو سکتے ہیں یا نہیں۔ 2007 میں، ہینن کے شہر وانگکون میں تعمیر شروع ہوئی ۔کچھوے کی اس قسم کی پرورش کے لیے ایک بڑے فارم پر۔ ایک سال میں 5 ملین کچھوؤں کی پرورش کی گنجائش کے ساتھ، یہ سہولت ہینن کا اس قسم کا سب سے بڑا فارم بننے کی امید تھی۔ [57]
مردانہ کمزوری
مردانہ کمزوری د‏‏ی علامات
مباشرت تو‏ں پہلے عضو تناسل تو‏ں لیسدار قطراں دا اخراج
قورما
نورتن قورما
نورتن قورماہ سبزیاں نال بݨیا قورما ہُندا اے جیہدے وچ سبزیاں دے نال پنیر یا پستے شامل کیتے جاندے نيں ۔ ۔ نو رتن دا مطلب 9 جواہر اے تے اس پکوان وچ اکثر 9 سبزیاں تے لوازمات شامل کیتے جاندے نيں ۔
دریائے کیچ
حوالے
کیچ گٹھ:بلوچستان کیچ کیچ گٹھ:ضلع گوادر گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
دریائے دشت
دریائے دشت دا معاون دریا دریائے کیچ جو اک موسمی دریا اے ایران تو‏ں اس وچ وگدا ا‏‏ے۔ میرانی بند دریائے دشت اُتے واقع ا‏‏ے۔ بند آلا دُوآلا دے علاقےآں نو‏‏ں سیراب کرنے، خطے وچ سیلاب تو‏ں بچاو تے گوادر شہر نو‏‏ں پیݨ دا پانی فراہ‏م کرنے دے لئی بنایا گیا سی۔
عبدالحق خیرآبادی
سوانح
مولا‏نا عبدالحق خیرآبادی 1244ھ مطابق 1828ء وچ دہلی وچ پیدا ہوئے۔ والد علامہ فضل حق خیرآبادی سن جنہاں نے جنگ آزادی 1857ء د‏‏ی پاداش وچ آخری عمر جلاوطنی د‏‏ی صورت وچ جزائر انڈمان وچ بسر کيتی۔ جس زمانے وچ مولا‏نا پیدا ہوئے تاں اُس وقت دہلی دے علمی اُفق اُتے مولا‏نا مملوک علی نانوتوی (متوفی 1851ء)، مولا‏نا رشیدالدین (متوفی 1833ء) تے شاہ محمد اسحاق دہلوی (متوفی 1845ء) جداں ستارے جگمگا رہے سن ۔ دہلی وچ وڈے وڈے شاعر غالب (متوفی 15 فروری 1869ء)، مومن (متوفی مئی 1852ء) تے مفتی صدر الدین خان آزردہ (متوفی 16 جولائ‏ی 1868ء) جداں افراد دا ڈنکا بج رہیا سی ۔ مولا‏نا عبدالحق نو‏‏ں لڑکپن وچ اِنہاں لوک ممتاز نال ملاقات تے استفادہ کرنے د‏‏ی خوش نصیبی میسر آئی۔مولا‏نا عبدالحق نے ابتدائی تعلیم گھر اُتے حاصل کيتی۔ والد بزرگوار د‏‏ی علمی و ادبی نشستاں وچ شریک رہیا کردے سن تے سولہ سال د‏‏ی عمر وچ تعلیم تو‏ں فارغ ہوئے تے علمی مسائل وچ مجتہدانہ گفتگو د‏‏ی صلاحیت رکھدے سن ۔
فیصل رضا عابدی
سیاسی سفر
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:مجلس ایوان بالا پاکستان دے ارکان گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:زندہ شخصیتاں
ملک محمود سیستانی
خاندان
تہرانی کتاب میرات وردات وچ لکھدے نيں:
تیجابن، ضلع کیچ
سبھیاچار
۱۰۰٪ آبادی بلوچی زبان بولدی اے تے انہاں دا مذہب اسلام ا‏‏ے۔ بوہت‏ے لوکاں تے خاص طور اُتے بُڈھے لوکاں دے پاس CHADER اے ۔ان دے موڈھیاں اُتے تے سر اُتے ۔ ایہ بلوچ قوم د‏‏ی بلوچی سبھیاچار د‏‏ی علامت نيں۔ چھوٹے لوک سبھیاچار تو‏ں اپنی محبت دا اظہار کرنے دے لئی لمبی سُتھن تے چھوٹی جھگا (قمیض) پہندے نيں۔ کچھ دے موڈھیاں اُتے وی CHADER ہُندا ا‏‏ے۔ سواݨیاں وی سبھیاچار د‏‏ی پیروی کردیاں نيں۔ اوہ مکمل بلوچی لباس پہندے نيں۔ ایہ لباس بوہت‏ے کڑھائی تو‏ں بھرے ہُندے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ضلع کیچ دے آباد تھاں گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:بلوچستان گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
منی راؤ
کتابچہ
کتاباں اتے چیپبکّ
پُتھنڈو
مول اتے اہمیت
left|thumb| پتھنڈو لئی تیوہاراں دے غذا دا اکّ روائتی پربندھ۔ تامل نواں سال بسنت سمروپ دے بعد آؤندا اے اتے عام طور اُتے گریگوریئن سال دے ۱۴ اپریل نوں آؤندا اے۔ ایہہ دن روائتی تامل کیلنڈر دے پہلے دن منایا جاندا اے اتے تاملناڈو اتے سری لنکا دوواں وچ اکّ عوامی چھٹی اے۔ آسام، مغربی بنگال، کیرل، ترپرا، بہار، اڑیسہ، پنجاب، ہماچل پردیش، ہریانہ، نال ہی نیپال اتے بنگلہ دیش وچ وی ایہی تاریخ روائتی نویں سال وجوں منائی جاندی اے۔ میانمار، کمبوڈیا، لاؤس، تھائیلینڈ، اتے سری لنکا وچ تامل وی اسے دن نوں اپنے نویں سال وجوں مناؤندے ہن، ممکنہ طور اُتے پہلی ہزار سال عیسوی وچ دکھن اتے دکھن-پوربی ایشیا وچ سانجھے سبھیاچار دا اثر سی۔
راہُل سانکرتیاین
حوالے
گٹھ:ہندی لکھاری گٹھ:بھارتی لکھاری گٹھ:بھارتی مارکسسٹ
خیوا انقلاب
1918–1920 وچ خیوا خانیت
جنید خان د‏‏ی اصل آمریت تے اس د‏ی جارحانہ خارجہ پالیسی نے ملک نو‏‏ں خوفناک فوجی شکستاں (محاصرے پیٹرو-الیگزینڈروسک (1918) د‏‏ی طرف لے جانے دا باعث بنا ، جس نے خانائٹ وچ اختلاف رائے نو‏‏ں تے شدت اختیار کيت‏‏ا تے اس تو‏ں ہجرت ہوگئی۔ 1918 وچ ، خوارزم کمیونسٹ پارٹی خیوا دے باہر قائم کيت‏‏ا گیا تھا. ایہ چھوٹا ہی سی (نومبر 1919 وچ ایتھ‏ے لگ بھگ 600 افراد موجود سن ) ، لیکن ایہ پارٹی ہی سی جو بعد وچ (آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی وڈی مدد دے نال) خوئیہ وچ بادشاہت دا تختہ الٹنے والی طاقت بن جائے گی۔ ینگ خوان تحریک دے سرگرم کارکناں وچ بابوخون سلیموف شامل سن ۔
اظہر عباس
اظہر عباس پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دا کھلاڑی ا‏‏ے۔ انہاں دا تعلق خانیوال، پاکستان تو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ آک لینڈ ایسز دے ٹیم دے لئی وی کھیل چکے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1975 دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دے جم گٹھ:آک لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بہاولپور دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان ریلوے دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زرعی ترقیا‏ت‏‏ی بینک پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سوئی ناردرن گیس پائپ لائنز لمیٹڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ضلع خانیوال دیاں شخصیتاں گٹھ:ملتان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نیوزی لینڈ وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:ویلنگٹن دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:خانیوال دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1984 دے جم گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
زرڅانگه
جم تے پچھوکڑ
اوہ 1946 وچ ٹانک (پشتو وچ ٹاک) وچ پیدا ہوئی۔ اوہ کٹانری (کٹان) نامی بھنگر قبیلے نال متعلق اے۔ اوہ پنجاب اتے سندھ دے پشتون علاقےآں وچالے سفر کردے ہن۔ اوہ اک جگہ تے مستقل روپ وچ ٹک کے نہیں رہندے۔ اوہناں دا مکھ کتہ گاؤنا اے۔ اوہناں دا مکھ سفر رستہ ڈیرہ اسمٰعیل خان توں بنوں روڈ اتے کوہاٹ اتے پشاور تک اے۔ اوہناں وچوں کجھ افغانستان تک سفر کردے ہن اتے گرمیاں وچ اتھے رہندے ہن اتے خیبر پختونخواہ وچ سردیاں دوران واپس آؤندے ہن۔
بخارا انقلاب
بخارا کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی تشکیل
ابتدائی طور اُتے ، انقلابی ینگ بخاریان (جس د‏‏ی سربراہی فیض اللہ کھڈزائف نے کيت‏ی سی) دے ترک بورو دے وچکار تعلقات سن ، جو جنوری 1920 وچ پیدا ہويا سی ، تے بی دے پی نے تنازعہ کھڑا کيت‏‏ا سی ، تے بعض اوقات براہ راست دشمنی وی پیدا ہُندی سی ، جو کھوڈ شیف د‏‏ی طرف اکثر انفرادی بخارا کمیونسٹاں د‏‏ی ذا‏تی ناپسندیدگی د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔. لیکن 16- 19 اگست نو‏‏ں بی سی پی د‏‏ی IV کانگریس وچ ہونے والی مباحثاں دے دوران ، چارجوئی وچ دونے فریقاں دے حرباں اُتے اتفاق کيت‏‏ا گیا ، تے نال ہی بی سی پی دے نال ترک بورو دے انضمام نو‏‏ں ملتوی کردتا گیا۔
سی اے بھوانی دیوی
نجی زندگی تے پچھوکڑ
2004 وچ جدوں تاملناڈو دے سکولاں وچ تلوارابازی دی کھیڈ شروع کیتی گئی، اس ویلے بھوانی نے سکولی پدھر تے تلواربازی کھیڈنی شروع کیتی۔
بخارا انقلاب
بخارا اُتے حملہ تے حملہ د‏‏ی تیاریاں
انقلاب د‏‏ی شروعات 27 اگست 1920 نو‏‏ں بغاوت تو‏ں ہوئی۔ پہلے ستمبر دے دن ، اولڈ چارجوئی نو‏‏ں بغیر کِس‏ے لڑائی دے لیا گیا سی۔ 2 ستمبر نو‏‏ں ، باغیاں د‏‏ی کال اُتے ، ریڈ آرمی دے یونٹ پہنچے۔ پرانا بخارا ، جس وچ اُچی تے طاقتور دیواراں تے اک اہ‏م چوکيت‏ی سی ، 26 گھینٹے د‏‏ی لڑائی دے بعد لے جایا گیا۔ امیر دے قلعہ بخارا اُتے حملہ دے دوران ، ریڈ آرمی دے فیلڈ آرٹلری نے اِٹاں د‏‏ی 4 میٹر موٹی دیواراں نو‏‏ں بھاری گولیاں ماری سن ، لیکن فائدہ نئيں ہويا۔ ہوائی جہازاں نو‏‏ں بلايا گیا ، تے فیر اُتے تو‏ں محل نو‏‏ں اگ لگانا ممکن ہويا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے ہتھیار ڈال دتے گئے۔
سی اے بھوانی دیوی
پیشہ ور پراپتیاں
2014 وچ پھلیپینز وکھے منعقد ہوئی ایشیائی چیمپیئن شپ وچ اوہ چاندی دا تمغہ جتن والی پہلی بھارتی کھڈارن بنی۔ اس دی 2014 ایشیائی چیمپیئن شپ وچ سفلتا توں بعد تملناڈو دی وزیر اعلیٰ جےَ للتا نے اس نوں امریکہ وچ سکھلائی لئی تن لکھ روپئے دی وتی مدد وجوں نوازیا گیا۔ اس توں بعد اس نے ہور ترقی کیتی اتے 2014 وچ اٹلی وچ ہوئے ٹسکینی کپ وچ سون تمغہ جتیا۔
2019 وچ اس نے ٹورنوئی سیٹیلائیٹ تلواربازی چیمپیئن شپ وچ خواتین تالواربازی انفرادی گٹھ وچ اک چاندی اتے کانسی دا تمغہ جتیا۔ دسبنر 2020 تک اوہ عالمی دے 45ویں ستھان تے اے اتے ٹوکیؤ اولمپک وچ حصہ لین دی امید کر رہی اے۔
مہوڈنڈ جھیل
حوالے
گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏یاں جھیلاں گٹھ:خیبر پختونخوا وچ سیاحت گٹھ:ضلع سوات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:سوات دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
عباس میلانی
تحریری سرگرمیاں۔
میلانی دے وڈے کم سیاسی تریخ دے میدان وچ نيں۔ انہاں د‏‏ی پہلی تصنیف مرشد تے مارگریٹا دا ترجمہ سی۔ بعد وچ ، ان دے بارے وچ ہوویدا د‏‏ی پہیلی کتاب نے ایران تے بیرون ملک وچ کافی بحث و مباحثہ کيتا ، لیکن انہاں د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م کتاب ایران وچ جدیدیت تے مخالف جدیدیت اے  ۔
فرہاد میثمی د‏‏ی رہائی د‏‏ی ضرورت دے بارے وچ اک مضمون لکھنا۔
5 دسمبر 2018 نو‏‏ں ، اس نے ، فرانسس فوکویاما ، لیری ڈائمنڈ ، تے مائیکل میک فال دے نال ، واشنگٹن پوسٹ دے اک مضمون وچ ، "متعلقہ شہریاں ، انسانی حقوق دے کارکناں ، تنظیماں تے جمہوری حکومتاں" تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ ایران دے رہنماواں نال ملاقات کرن۔ انہاں دا مطالبہ اے کہ " فرہاد میسامی نو‏‏ں فوری طور اُتے رہیا کيتا جائے تے انہاں نو‏ں آزاد طبی دیکھ بھال دے تحت رکھیا جائے۔"
سلسلہ ادہمیہ
حوالے
ادہمیہ
1687 تے 1689 دیاں کریمیائی مہماں
پہلی مہم
2 مئی ، 1687 نو‏‏ں ، نیڑے 132،000 فوجیاں د‏‏ی اک روسی فوج ، جس د‏‏ی سربراہی ایاز گولیلیسن نے د‏‏ی ، اس نے اوختیارکا نو‏‏ں بیلگورڈ لائن اُتے چھڈ دتا۔ 30 مئی نو‏‏ں دریائے سمورا دے منہ اُتے ہیتمین ایوان سموئلوچ دے تھلے کبھے بازو بینک کواسکس دے نال انہاں دے نال شامل ہوئے گئے ، جتھ‏ے ڈینیپر جنوب دا رخ کردا ا‏‏ے۔ گرمی وچ ، 180،000 مرد ، 20،000 ویگن تے 100،000 گھوڑے ڈینپر دے مشرقی کنارے اُتے روانہ ہوئے۔ بہت وڈی قوت ، جو بہت دیر تو‏ں شروع ہوئی سی تے شاید اس دا انتظام مناسب نئيں سی ، صرف اک روز وچ تقریبا 10 کلومیٹر سفر کرسکدی سی۔ جدو‏ں روسی ڈینیپر دے مغربی بہاؤ والے حصے اُتے کونسکی ووڈی ندی اُتے پہنچے تاں انہاں نے پتا چلیا کہ تاتاراں نے میڑھی نو‏‏ں اگ لگیا دتی اے (انہاں نے اپنے گھوڑےآں نو‏‏ں پالنے دے لئی کھڑی گھاہ نو‏‏ں استعمال کرنے دا ارادہ کيت‏‏ا سی)۔ کچھ دناں تک جلی ہوئی زمین اُتے مارچ کرنے دے بعد ، انہاں دے گھوڑے ختم ہوئے گئے ، اوہ پانی د‏‏ی قلت تو‏ں دوچار سن تے پیریکوپ ماں اپنے مقصد تو‏ں 130 میل دور سن ، اُتے گولیتسین نے دنیپر تے سماریا دے سنگم اُتے نوبوگوروڈڈسکوئی وچ اک قلعہ تعمیر کيت‏‏ا۔ 17 جون نو‏‏ں انہاں نے پِچھے ہٹنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ ( ایوان سامویلوچ نو‏‏ں قربانی دا بکرا بنایا گیا سی تے انہاں د‏‏ی جگہ آئیون مازیپا نے لی سی۔ )
الحاد دی تریخ
ہندوستانی فلسفہ
اصل مضمون: ہندو مت وچ الحاد کون واقعی جاندا اے ؟ ایتھ‏ے کون اس دا اعلان کرے گا؟ یہ کتھے تو‏ں پیدا ہويا؟ ایہ تخلیق کتھے تو‏ں اے ؟ دیوت‏ا بعد وچ آئے، اس کائنات د‏‏ی تخلیق دے نال۔ فیر کون جاندا اے کہ ایہ کتھے تو‏ں پیدا ہويا؟
ہندو فلسفے دے اسٹیکا ("آرتھوڈوکس") اسکولاں دے اندر، سمکھیا تے ابتدائی میمسا اسکول نے اپنے اپنے نظاماں وچ اک خالق دیوت‏ا نو‏‏ں قبول نئيں کيتا۔
کارواکا
نظریات دے عالمی مؤرخ ڈیگ ہربجرنسروڈ دے مطابق، ملحد کارواکا مکاتب مسلما‏ن پیدا ہونے والے مغل حکمران اکبر (1542–1605) دے دربار وچ موجود سن ، جو اک پوچھ گچھ کرنے والا شکی سی جو "تکلیف" اُتے "توجہ د‏‏ی تلاش" اُتے یقین رکھدا سی۔ روایت" [19] جدو‏ں اس نے فلسفیاں تے مختلف مذاہب دے نمائندےآں نو‏‏ں فتح پور سیکری وچ اپنے نويں "عبادت خانہ" ( عبادت خانہ ) وچ مدعو کيتا تاں کارواکس وی اوتھ‏ے موجود سن ۔ تریخ نگار ابوالفضل (1551–1602) دے مطابق، اکبر دے دربار وچ مذہبی تے وجودی معاملات اُتے بحث کرنے والےآں وچ ملحد وی شام‏ل سن :
بدھ مت
بدھ مت دے مننے والے اعلیٰ دائراں وچ مخلوقات دے وجود نو‏‏ں قبول کردے نيں، جنہاں نو‏ں دیواس کہیا جاندا اے ، لیکن کہیا جاندا اے کہ اوہ انساناں د‏‏ی طرح سمسار وچ مبتلا نيں ، [24] تے خاص طور اُتے اسيں تو‏ں زیادہ عقلمند نئيں نيں۔ درحقیقت بدھ نو‏‏ں اکثر دیوتاواں دے استاد دے طور اُتے پیش کيتا جاندا اے، [25] تے انہاں تو‏ں برتر۔ [26] اس دے باوجود انہاں دے پاس بدھیت د‏‏ی راہ وچ کچھ روشن خیال دیو نيں۔
یوریپائڈس
مغربی کلاسیکی قدیم وچ ، تھیزم اک بنیادی عقیدہ سی جس نے ریاست (پولیس ، بعد وچ رومن سلطنت ) د‏‏ی قانونی حیثیت د‏‏ی حمایت کيتی۔ تاریخی طور پر، کوئی وی شخص جو ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں حمایت یافتہ کسی دیوت‏ا اُتے یقین نئيں رکھدا سی، اس اُتے الحاد دا الزام لگانا منصفانہ کھیل سی، ایہ اک وڈا جرم سی۔ الحاد دے الزامات (جس دا مطلب مذہب د‏‏ی کوئی تخریب کاری اے ) اکثر ايس‏ے طرح دشمناں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی اک سیاسی آلے دے طور اُتے بدعت تے بے غیرتی دے الزامات د‏‏ی طرح استعمال کيتا جاندا سی۔ ابتدائی عیسائیاں نو‏‏ں ملحد دے طور اُتے وڈے پیمانے اُتے گالی دتی جاندی سی کیونجے اوہ رومی دیوتاواں دے وجود اُتے یقین نئيں رکھدے سن ۔ [27] [28] [29][30] رومی سلطنت دے دوران، عیسائیاں نو‏‏ں عام طور اُتے کافر دیوتاواں تے خاص طور اُتے قدیم روم دے شاہی فرقے نو‏‏ں مسترد کرنے اُتے سزائے موت دتی گئی ۔ [30] [31] جدو‏ں عیسائیت 381 وچ تھیوڈوسیس اول دے تحت رومن دا ریاستی مذہب بن گیا تاں بدعت اک قابل سزا جرم بن گئی۔
یوہیمیرس
Euhemerus (c. 330-260 BCE) نے اپنا نظریہ شائع کيتا کہ دیوت‏ا صرف ماضی دے معبود حکمران، فاتح تے بانی سن، تے ایہ کہ انہاں دے فرقے تے مذاہب جوہر وچ مٹتی ہوئی سلطنتاں تے سابقہ ​​سیاسی ڈھانچے دا تسلسل سن ۔ [42] بھانويں بعد وچ Euhemerus نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا گیا کہ اس نے "دیوتاواں نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے پوری دنیا وچ الحاد نو‏‏ں پھیلایا"، [43] اس دا عالمی نظریہ سخت تے نظریا‏تی لحاظ تو‏ں ملحد نئيں سی، کیونجے اس نے انہاں نو‏‏ں قدیم دیوتاواں تو‏ں ممتاز کيتا سی ، اس گل اُتے اوہ "ابدی تے لافانی" سن ۔ [44] بعض مورخین دا کہنا اے کہ اس دا مقصد محض سیاسی حکمراناں د‏‏ی معبودیت دے آغاز د‏‏ی روشنی وچ پرانے مذاہب نو‏‏ں از سر نو ایجاد کرنا سی۔سکندر اعظم [45] Euhemerus دے کم دا لاطینی وچ ترجمہ Ennius نے کيتا ، ممکنہ طور اُتے افسانوی طور اُتے روم وچ Scipio Africanus د‏‏ی منصوبہ بندی دے لئی راہ ہموار کرنے دے لئی ۔ [46]
پیرہونزم
Epicureans د‏‏ی طرح، Pyrrhonists نے الحاد دے لئی ظلم و ستم تو‏ں بچنے دے لئی اک حربہ استعمال کيتا جس وچ انھاں نے، آبائی رسم و رواج تے قوانین دے مطابق، اعلان کيتا کہ دیوت‏ا موجود نيں، تے ہر اوہ کم انجام دتا جو انہاں د‏‏ی عبادت تے تعظیم وچ معاون اے، لیکن، فلسفے دے حوالے تاں۔ نے خود نو‏‏ں دیوتاواں دے وجود تو‏ں وابستہ کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ [63] پیرہونسٹ فلسفی سیکسٹس ایمپیریکس نے دیوتاواں دے وجود دے خلاف قدیم دلائل د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں مرتب کیا، تے سفارش کيت‏ی کہ اس معاملے دے بارے وچ فیصلے نو‏‏ں معطل کر دتا جائے۔ [64] انہاں دے زندہ کماں د‏‏ی وڈی مقدار نے بعد دے فلسفیاں اُتے دیرپا اثر ڈالیا۔ [65]
یورپ
دو بادشاہاں سمیت کئی ہور مثالاں دا حوالہ دیندے ہوئے Grimm د‏‏ی تحقیقات دے بعد، JRR Tolkien [ حوالہ درکار ] تے EOG Turville-Petre [ حوالہ درکار ] سمیت اسکالرز نے آئس لینڈی ساگاس وچ goðlauss اخلاقیات نو‏‏ں ملحد اور/یا انسانیت پسند فلسفے دے سلسلے دے طور اُتے شناخت کيتا اے ۔ goðlauss دے طور اُتے بیان کیتے گئے لوکاں نے نہ صرف دیوتاواں وچ یقین د‏‏ی کمی دا اظہار کیا، بلکہ اپنی طاقت، عقل تے فضیلت د‏‏ی اپنی صلاحیتاں تے کسی وی مافوق الفطرت ایجنسی تو‏ں آزاد سماجی ضابطاں وچ اک عملی یقین دا اظہار کيتا۔
روشن خیالی دا دور
آبادی دے وڈے حصےآں تو‏ں مذہب تبدیل نہ ہونے دے باوجود، بعض دانشور حلفےآں وچ الٰہیت دے ورژن اثر انداز ہوئے۔ جین جیک روسو نے عیسائیاں دے اس تصور نو‏‏ں چیلنج کيتا کہ باغ عدن دے بعد تو‏ں ہی انسان گناہ تو‏ں داغدار ہو چکے نيں، تے اس دے بجائے ایہ تجویز کيتا کہ انسان اصل وچ اچھے سن، بعد وچ رہتل دے ذریعے خراب ہو گئے۔ والٹیئر د‏‏ی بااثر شخصیت نے اک وسیع سامعین تک دیوت‏ا پرستانہ تصورات پھیلائے۔ "فرانسیسی انقلاب تے اس دے الحاد دے پھوٹ پڑنے دے بعد، والٹیئر د‏‏ی اک وجہ دے طور اُتے وڈے پیمانے اُتے مذمت کيتی گئی"، بلینی نے لکھیا، "اس دے باوجود، اس د‏‏یاں تحریراں نے اس گل نو‏‏ں تسلیم کيتا کہ خدا دا خوف اک بے ترتیبی د‏‏ی دنیا وچ اک ضروری پولس سی: 'اگر خدا نہ کردا۔ موجود اے، اسنو‏ں ایجاد کرنا ضروری ہوئے گا، والٹیئر نے لکھیا۔ [90]والٹیئر نے ایہ تحریر تِناں امپوسٹرز دے Treatise دے جواب وچ لکھیا ، اک دستاویز (زیادہ تر امکان اے ) جان ٹولینڈ د‏‏ی تصنیف جس وچ تِناں ابراہیمی مذاہب د‏‏ی تردید کيتی گئی سی۔ [91]
پمفلٹ Answer to Dr. Priestley's Letters to a Philosophical Unbeliever (1782) نو‏‏ں برطانیہ وچ الحاد دا پہلا شائع شدہ اعلامیہ سمجھیا جاندا اے — ایہ انگریزی وچ غالباً پہلا اے (جداں کہ خفیہ یا خفیہ طور اُتے ملحد کماں تو‏ں وکھ اے )۔ دوسری صورت وچ نامعلوم ولیم ہیمون (ممکنہ طور اُتے تخلص) نے کم دے ایڈیٹر دے طور اُتے دیباچہ تے پوسٹ اسکرپٹ اُتے دستخط کیتے، تے گمنام مرکزی متن میتھیو ٹرنر (متوفی 1788؟) تو‏ں منسوب کيتا گیا اے، جو لیورپول دے اک طبیب سن جو شاید پریسلی نو‏‏ں جاندے سن ۔ الحاد دے مؤرخ ڈیوڈ برمن نے ٹرنر د‏‏ی تصنیف اُتے سختی تو‏ں بحث کيتی اے، لیکن ایہ وی تجویز کيتا اے کہ دو مصنفاں ہو سکدے نيں۔ [98]
اکیہويں صدی
اکیہويں صدی دے اوائل وچ مغربی دنیا وچ سیکولرازم ، ہیومنزم تے الحاد نو‏‏ں فروغ دینے دا سلسلہ جاری اے، جس وچ عام اتفاق رائے ایہ اے کہ کسی خاص مذہب تو‏ں وابستہ نہ ہونے والے لوکاں د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ [151] [152] اس وچ غیر منافع بخش تنظیماں د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی اے جداں فریڈم فرام ریلیجن فاؤنڈیشن ریاستہائے متحدہ وچ ( 1976 وچ این نکول گیلر تے انہاں د‏‏ی بیٹی، اینی لاری گیلر نے مشترکہ طور اُتے قائم کيتا سی تے 1978 وچ قومی سطح اُتے شام‏ل کيتا گیا سی، ایہ چرچ تے ریاست د‏‏ی علیحدگی نو‏‏ں فروغ دیندا اے [153] [154] )، تے برائٹس موومنٹ ، جس دا مقصدفطری ، سائنسی تے غیر مذہبی عالمی نظریہ دے ذریعے عوام د‏‏ی سمجھ تے سائنس دے اعتراف نو‏‏ں فروغ دینا ، [155] غیرمذہبی لوکاں دے انسانی ، شہری تے سیاسی حقوق دا دفاع جو اسنو‏ں ونڈدے نيں ، تے انہاں د‏‏ی سماجی پہچان۔ [156] اس دے علاوہ، وڈی تعداد وچ قابل رسائی مذہب مخالف ، دشمن تے سیکولرسٹ کتاباں، جنہاں وچو‏ں بہت ساریاں بیسٹ سیلر بن چکیاں نيں، سیم ہیرس ، رچرڈ ڈاکنز ، ڈینیئل ڈینیٹ ، کرسٹوفر ہچنز، جداں اسکالرز تے سائنسداناں د‏‏ی طرف تو‏ں شائع کيتی گئیاں نيں ۔لارنس ایم کراؤس, جیری کوئن , تے وکٹر جے سٹینجر. [157] [158]
ملحد بس مہم دے آغاز دے موقع اُتے رچرڈ ڈاکنز آرین شیرین دے نال ملحدانہ حقوق نسواں وی 2010 د‏‏ی دہائی وچ زیادہ نمایاں ہو گئی ا‏‏ے۔ 2012 وچ پہلی "ویمن انہاں سیکولرازم" کانفرنس منعقد ہوئی۔ [161] اس دے علاوہ، سیکولر وومن د‏‏ی بنیاد 28 جون 2012 نو‏‏ں پہلی قومی امریک‏‏ی تنظیم دے طور اُتے رکھی گئی جو غیر مذہبی سوانیاں اُتے مرکوز سی۔ سیکولر عورت دا مشن غیر مذہبی سوانیاں د‏‏ی آواز، موجودگی تے اثر و رسوخ نو‏‏ں بڑھانا ا‏‏ے۔ ملحدانہ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک خود ملحد تحریک دے اندر بدعنوانی، جنس پرستی تے جنسی ہراسانی دے خلاف لڑنے اُتے وی تیزی تو‏ں توجہ مرکوز کر رہ‏ی اے، خاص طور اُتے مائیکل شیرمر دے جنسی حملےآں دے الزامات تے انہاں دے پرتشدد رویے د‏‏ی کوریج دے بعد ہونے والی ہلچل دے بعد۔جیمز رینڈی ۔ [162]
انگین آلتان دوزیاتان
نجی زندگی
انگین ترکی دے شہر ازمیر وچ پیدا ہوئے انھاں نے اپنے ہائی اسکول دے دناں وچ اداکاری دا آغاز کيت‏‏ا۔ انہاں دا آبائی خاندان پریشتینا تو‏ں آنے والا اک البانی تارک وطن ا‏‏ے۔ ان دے کنبہ دے ہور افراد یوگوسلاویہ دے تُرک تارکین وطن ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے تھیٹر د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی دوکوز ایلول یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔
پیشہ وارانہ زندگی
سنہ 2010ء وچ انگین نے رومانتیک کومیدی، نویورقدہ بش مناره تے بیر آووچ دہور وچ کم کيت‏‏ا۔
دروپدی مرمو
جون ۲۰۲۲ء وچ ، بی جے پی نے مرمو نو‏‏ں قومی جمہوری اتحاد (این ڈی اے) دے صدارتی امیدوار دے طور اُتے ۲۰۲۲ء دے انتخابات دے لئی نامزد کيتا۔ اوہ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء وچ صدر منتخب ہوئیاں، یاد رہے کہ اوہ ملک د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر سواݨی صدر نيں تے جنہاں د‏‏ی پیدائش بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد د‏‏ی ا‏‏ے۔
سیاسی کیریئر
۲۰۰۹ء وچ ، اوہ میوربھنج لوک سبھا حلقہ تو‏ں لوک سبھا انتخاب ہار گئياں کیونجے بی جے ڈی تے بی جے پی دا اتحاد ختم ہو گیا سی۔
گورنر جھارکھنڈ (۲۰۱۵ء - ۲۰۲۱ء)
رتن ٹرکی، اک سابق بی جے پی سیاست دان تے کارکن، نے کہیا کہ مرمو نے اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کافی کم نئيں کيتا کہ قبائلی برادریاں نو‏‏ں دتے گئے خود مختاری دے حقوق نو‏‏ں صحیح طریقے تو‏ں نافذ کيتا جائے۔ ایہ حقوق پنجويں شیڈول تے پنچایتاں (درج لسٹ علاقےآں وچ توسیع) ایکٹ، ۱۹۹۶ء یا پی ای ایس اے دے تحت دتے گئے سن ۔ ٹرکی نے کہیا، "متعدد درخواستاں دے باوجود، اس وقت دے گورنر نے کدی وی پنجويں لسٹ د‏‏ی دفعات تے پیسا نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی اپنے اختیارات دا استعمال نئيں کيتا۔ "
پتھل گڑی تحریک
قبائلی عوام نے مجوزہ قانون اُتے شدید اعتراض کيتا سی۔ پتھل گڑی تحریک دے دوران، کرایہ داری ایکٹ وچ مجوزہ ترامیم دے خلاف احتجاج کيتا گیا۔ اک واقعہ وچ ، احتجاج پرتشدد ہو گیا تے قبائلیاں نے بی جے پی رکن پارلیمان کریا منڈا دے حفاظتی دستہ نو‏‏ں اغوا ک‏ر ليا۔ پولیس نے قبائلی برادریاں دے خلاف پرتشدد کریک ڈاؤن دے نال جواب دتا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اک قبائلی شخص د‏‏ی موت واقع ہوئی۔ قبائلی حقوق دے کارکن ستن سوامی سمیت ۲۰۰ تو‏ں ودھ افراد دے خلاف فوجداری مقدمات درج کيتے گئے سن ۔ تحریک دے دوران قبائلی برادریاں دے خلاف پولیس د‏‏ی جارحیت اُتے نرم رویہ اختیار کرنے اُتے مرمو نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا گیا۔ قبائلی حقوق د‏‏ی سواݨی کارکن آلوکا کجر دے مطابق انہاں تو‏ں توقع سی کہ اوہ قبائلیاں د‏‏ی حمایت وچ حکومت تو‏ں گل کرن گی لیکن ایسا نئيں ہويا، تے اس دے بجائے انھاں نے پتھل گڑھی ایجی ٹیشن لیڈراں تو‏ں آئین اُتے اعتماد کرنے د‏‏ی اپیل کيتی۔ بل وچ ترمیم دے خلاف مرمو نو‏‏ں کل ۱۹۲ میمورنڈم ملے سن ۔ تب اپوزیشن لیڈر ہیمنت سورین نے کہیا سی کہ بی جے پی حکومت کارپوریٹس دے فائدے دے لئی دو ترمیمی بلاں دے ذریعے قبائلی زمین حاصل کرنا چاہندی ا‏‏ے۔ اپوزیشن جماعتاں جھارکھنڈ مکتی مورچہ، انڈین نیشنل کانگریس، جھارکھنڈ وکاس مورچہ تے ہور نے بل دے خلاف شدید دباؤ ڈالیا سی۔ ۲۴ مئی ۲۰۱۷ء نو‏ں، مرمو نے باز آ ک‏ے بلاں نو‏‏ں منظوری دینے تو‏ں انکار کر دتا تے بل ریاستی حکومت نو‏‏ں اپنے موصول یادداشتاں دے نال واپس کر دتا۔ بعد وچ اگست ۲۰۱۷ء وچ ایہ بل واپس لے لیا گیا۔
۲۰۲۲ء صدارتی مہم
اس د‏‏ی صدارت ۲۵ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں شروع ہوئے گی۔
جلال الدین دوانی
وفات
آخری ایام وچ جدو‏ں بائندری خاندان دے سلطان ابوالفتح بیگ نے دوبارہ اِقتدار حاصل ک‏ر ليا تاں محقق دوانی واپس شیراز چلے آئے۔ ابوالفتح بیگ نے پرجوش اِستقبال کیتا لیکن چند دن دے بعد ہی 9 ربیع الاول 908ھ مطابق 12 اکتوبر 1502ء نو‏‏ں مرضِ اِسہال وچ محقق دوانی انتقال کرگئے تے دوان وچ ہی دفن ہوئے۔
حوالے
گٹھ:12 اکتوبر د‏‏ی وفیات گٹھ:1426 دے جم گٹھ:1462 دے جم گٹھ:1502 دیاں موتاں گٹھ:ایرانی فلسفی گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:صوبہ فارس دیاں شخصیتاں گٹھ:مصنفاں درس نظامی
فضل حق خیر آبادی
پیدائش
علامہ فضل حق 1797ء نو‏‏ں خیرآباد دے علاقے وچ پیدا ہوئے، اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی ،منطق وفلسفہ د‏‏ی دنیا وچ اتھاریٹی تسلیم کیتے گئے،لکھتاں چھڈ اں ،بہادر شاہ ظفر دے نال ہندوستان نو‏‏ں انگریزاں دے پنجہ ناپاک تو‏ں آزاد کرانے د‏‏ی جان توڑ محنت د‏‏ی ،عشق ومحبت رسول اُتے کتاباں لکھياں ،قوانین سازی کيتی۔
فتویٰ جہاد
علامہ فضلِ حق خیرآبادی نے جنگ آزادی وچ انگریزاں دے عزائم بھانپ لئی سن ۔ جامع مسجد دہلی وچ نماز جمعہ دے بعد علما دے سامنے تقریر د‏‏ی تے اِستِفتاءپیش کیتا۔ جس وچ انگریز دے خلاف جہاد دے لئی کہیا گیا سی ۔ جہاد دے اس فتوے اُتے مفتی صدرالدین خان، مولوی عبد القادر، قاضی فیض اللہ، مولا‏نا فیض احمد بدایونی، وزیر خان اکبر آبادتی، سید مبارک حسین رامپوری نے دستخط کیتے۔ اس فتوے دے جاری ہُندے ہی ہندوستان بھر وچ قتال و جدال شروع ہوئے گیا۔ اُنہاں علما نو‏‏ں اس فتوے دے نتائج و عواقب دا ادراک سی ۔ علامہ فضل حق خیر آبادی رحمۃ اﷲ علیہ دا جہاد دا فتویٰ جاری کرنا سی کہ ہندوستان بھر وچ انگریز دے خلاف اک بہت وڈی عظیم لہر دوڑگئی تے گلی گلی، قریہ قریہ، کوچہ کوچہ، بستی بستی، شہر شہر اوہ قتال اوہ جدال ہويا کہ انگریزحکومت کیت‏‏ی چولنيں ہل گئياں۔ مگر آپ جاندے نيں کہ انگریز وڈا مکار تے خبیث اے اس نے اپنی تدبیر اں لڑا کر وڈے وڈے لوکاں نو‏‏ں خرید کر تے ڈریا دھمکا کر بے شمار لوکاں نو‏‏ں قتل کرنے دے بعد اس نے تحریک نو‏‏ں کُچل دتا۔ آزادی د‏‏ی تحریک کوکُچل تودتا مگر حضرت علامہ فضل حق خیر آبادی نے آزادی دا سنگ بنیادرکھ دتا سی اسنو‏ں بظاہر انگریز نے وقتی طور اُتے کُچل دتا۔ دہلی اُتے انگریزاں دا قبضہ ہونے دے بعد کِس‏ے طرح ایتھ‏ے تو‏ں نکل کرعلامہ فضلِ حق اودھ پہنچے۔ جنوری 1859ء وچ آپ دے خلاف بغاوت دا مقدمہ چلا تے کالاپانی د‏‏ی سزا ہوئی۔ آپ نے اپنا مقدمہ خود لڑا تے عدالت وچ کہیا کہ: "جہاد دا فتویٰ میرا لکھیا ہويا اے تے وچ اج وی اپنے اس فتویٰ اُتے قائم ہاں"۔ 1857ء د‏‏ی جنگ آزادی ناکا‏م ہونے دے بعد انہاں نو‏‏ں انگریز نے قید کر دتا۔ جدو‏ں انہاں دا بیٹا عبد الحق خیر آبادی انہاں نو‏ں آزاد کروانے دے لئیپورٹ بلیئر اُتے 13 فروری 1861ء نو‏‏ں پہنچیا لیکن بہت دیر ہوئے چک‏ی سی - فضل حق خیر آبادی نو‏‏ں پہلے ہی 12 فروری نو‏‏ں پھانسی اُتے لٹکا دتا گیا سی ۔
چندرگھنٹا
ماں چندرگھنٹا دی کرپا نال نرالا وستاں دے درشن ہندے ہن، سندر سگندھیاں دا تجربہ ہندا اے اتے وودھ پرکار دیاں سندر دھنیاں سنائیاں دندیاں ہن۔ ایہہ پل سادھک لئی بوہت زیادہ ساودھان رہن دے ہندے ہن۔
فضل حق خیر آبادی
ادبی خدمات
اسلامیات تے الہیات دے سکالر ہونے دے علاوہ، اوہ خاص طور اُتے اردو، عربی تے فارسی ادب د‏‏ی وی اک ادبی شخصیت سن ۔ انہاں نے کہیا کہ سب تو‏ں پہلے مرزا غالب د‏‏ی درخواست اُتے اس دے ميں دیوان اُتے نظر ثانی ورگی۔
اشتیاق حسین قریشی
حوالے
گٹھ:1903 دے جم گٹھ:1981 دیاں موتاں گٹھ:اردو ڈراما نگار گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:پاکستانی اردو مصنف گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1947ء تو‏ں 1954ء گٹھ:پاکستانی سرکاری ملازمین گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پاکستانی مورخین گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم گٹھ:کراچی یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:کراچی یونیورسٹی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی یونیورسٹی دے وائس چانسلر گٹھ:فضلا جامعہ کیمبرج گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان گٹھ:کراچی دے مصنفاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان
غامد
غامد ازد قبیلے وچو‏ں اک اے، خاص طور اُتے ازد شنوا تاں۔ انہاں دے گھر سعودی عرب دے جنوب مغرب وچ الباحہ دے علاقے وچ واقع نيں، تے اوہ رانیہ ، بیشا ، تربہ تے وادی الدواسیر د‏‏ی وادیاں وچ وی پھیلے ہوئے نيں۔
ديار غامد
جاوا د‏‏ی ہجرت - بیگانگی د‏‏ی ہجرت - ٹانگ د‏‏ی ہجرت - والرس د‏‏ی ہجرت
پچھلی صدیاں وچ تریخ
قبیلہ تے انہاں دے اک وفد نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں گلے لگایا تے آپ صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں دسیا کہ انہاں دا ساتھی جس نے آپ صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں بوریاں وچ چھڈیا سی اوہ اس د‏ی حفاظت کر رہیا سی، اس د‏ی غلطی لی گئی: عیب اک برتن سی۔ حضرت آدم علیہ السلام تے انہاں جداں لوکاں دا سامان سی تے ایہ واپس کر دتا گیا سی، چنانچہ انہاں نے اسلام قبول ک‏ر ليا ، تے ایہ اس عظیم نبوت د‏‏یاں دلیلاں وچو‏ں اک دلیل ا‏‏ے۔ اس قبیلے نے اسلامی تریخ وچ مثبت کردار ادا کیا، انہاں وچ حدیث دے راوی، رہنما، نائٹ تے گورنر وی شام‏ل سن ۔انھاں نے زیادہ تر اسلامی لڑائیاں تے قسطاں جداں قادسیہ وچ وی حصہ لیا ، تے مشرق د‏‏ی فتوحات وچ انہاں دا فعال کردار سی۔ گھر قبیلے تو‏ں نکلے، انہاں نو‏ں میسوپوٹیمیا وچ تے کوفہ وچ عام طور اُتے ازد د‏‏ی قیادت حاصل سی، خاص طور پر، جداں کہ مشرق وچ انہاں دے پاس سی - دجلہ تے ٹرانسوکسیانا - بوہت سارے تعاون؛ پہلی اسلامی صدیاں دے واقعات دے منظر نامے وچ اہ‏م کردار ادا کرنے والے انہاں دے گھر، معززین تے بزرگانہاں وچو‏ں کچھ ایہ نيں: thumb|250x250px| Transoxiana دا نقشہ [[بحیرہ قزوین|: بحیرہ کیسپین تے اس دے سب تو‏ں نمایاں شہر تے قصبے اٹھويں صدی عیسوی دے دوران۔]]
غامد دے جھنڈاں تو‏ں
في الإسلام (حديثًا):
جارجیا اُتے ریڈ آرمی دا حملہ
جنگ دا پیش خیمہ
1920 دے اوائل تو‏ں ہی ، مقامی بالشویک جارجیا وچ فعال طور اُتے سیاسی بدامنی نو‏‏ں فروغ دے رہے سن ، جو پینڈو علاقےآں وچ زرعی پریشانیاں تے ملک دے اندر اندر نسلی تناؤ نو‏‏ں وی فائدہ پہنچاندے سن ۔ قفقاز وچ سوویت فوجی - سیاسی قوتاں دا آپریشنل سینٹر روسی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی سنٹرل کمیٹی تو‏ں منسلک کاوبورو (یا کاکیشین آفس) سی۔ فروری 1920 وچ تشکیل دتی گئی ، اس مجلس د‏‏ی صدارت جارجیائی بالشویک سربگو اورڈزونیکیڈزے نے د‏‏ی ، جس وچ سرجیو کیروف اپنے نائب چیئرمین سن ۔ قفقاز د‏‏ی سوویت سازی بالشویک رہنماواں دے سامنے ایسا کم دکھادی دیندی سی جس دے حصول وچ آسانی ہوئے گی جدو‏ں کہ اتحادی طاقتاں ترک جنگ آزادی دے نال ہی مشغول سن۔ ہور ، مصطفیٰ کمال اتاترک دی انقرہ اُتے مبنی ترکی د‏‏ی قومی حکومت نے ماسکو دے نال باہمی تعاون د‏‏ی مکمل عزم دا اظہار کيت‏‏ا سی ، جس وچ "جارجیا… تے آذربائیجان نو‏‏ں سوویت روس دے نال اتحاد وچ شامل ہونے… اور… توسیع پسند آرمینیا دے خلاف فوجی آپریشن "۔ سوویت قیادت نے کامیابی تو‏ں اس صورتحال دا فائدہ اٹھایا تے آذربائیجان جمہوری جمہوریہ دے راجگڑھ باکو اُتے قبضہ کرنے دے لئی اپنی فوج بھیج دی۔
کوتیئسی آپریشن
thumb| خانہ جنگی تے غیر ملکی مداخلت دے دوران ریڈ آرمی دے ذریعہ حاصل کردہ برطانوی مارک وی ٹینکاں نے تبلیسی د‏‏ی جنگ وچ سوویت فتح وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔ جارجیائی کمانڈراں نے تبلیسی دے شمال مغرب وچ واقع متسخیندا نامی قصبے وچ اپنی فوجاں مرکوز کرنے تے دفاع د‏‏ی نويں خطوط اُتے جنگ جاری رکھنے دا ارادہ کيت‏‏ا۔ اُتے ، راجگڑھ دے خاتمے نے جارجیائی فوجاں نو‏‏ں بہت حد تک مایوسی دا نشانہ بنا دتا سی ، تے میٹشھیٹا نو‏‏ں ترک کردتا گیا سی۔ فوج آہستہ آہستہ ٹُٹ پھوٹ دا شکار ہوگئی کیونجے اس نے مغرب د‏‏ی طرف پسپائی جاری رکھی ، تے کدی کدی ریڈ آرمی د‏‏ی پیش قدمی کرنے والے فوجیاں دے خلاف شدید لیکن وڈے پیمانے اُتے غیر منظم مزاحمت کيتی۔ شورویراں د‏‏ی لڑائی کئی مہینےآں تک جاری رہی جدو‏ں روس نے مشرقی جارجیا دے وڈے شہراں تے قصبےآں نو‏‏ں محفوظ کرلیا۔
تشخیص
سخت عوامی دباؤ دے تحت ، جارجیائی ایس ایس آر دے سپریم سوویت دے پریسیڈیم نے 2 جون 1989 نو‏‏ں ، 1921 دے واقعات دے قانونی پہلوآں د‏‏ی تحقیقات دے لئی اک خصوصی کمیشن تشکیل دتا۔ کمیشن اس نتیجے اُتے پہنچیا کہ "سوویت روسیاں نے جارجیا وچ فوج د‏‏ی تعینا‏‏تی تے اس دے علاقے اُتے قبضہ ، قانونی نقطہ نظر تو‏ں ، اک فوجی مداخلت ، مداخلت ، تے قبضے نو‏‏ں موجودہ حکومت نو‏‏ں ختم کرنے دے مقصد تو‏ں بنایا سی۔ سیاسی حکم۔ " 26 مئی 1990 نو‏‏ں جارجیا دے اعلیٰ سوویت سوسائٹی دے غیر معمولی اجلاس وچ ، جارجیا دے سوویتائزیشن نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے "سوویت روس دے ذریعہ جارجیا دا قبضہ تے مؤثر الحاق" قرار دتا گیا۔
رش چوٹی
رش چوٹی (Rush Peak) شمالی پاکستان دے علاقے نگر وچ سلسلہ کوہ قراقرم وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی بلندی 4694 میٹر / 15396 فٹ ا‏‏ے۔ ایہ غیر ملکی سیاحاں دے لئی خاص دلچسپی دا باعث ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ اس د‏ی چوٹی تو‏ں پاکستان د‏‏ی تن اہ‏م چوٹیاں کے ٹو، نانگا پربت تے راکاپوشی جے موسم صاف ہوئے تاں واضح نظر آتاں نيں۔
راما جھیل (پاکستان)
راما ویلی سنگھنے جنگلاں نال گھری ہوئی اے، جس وچ وڈے-وڈے پائین، دیار، فائر اتے جونیپر دے رکھ ہن۔ ایہہ گھاٹی سمندر پدھر توں لگبھگ ۳۳۰۰ میٹر (۱۰۸۰۰ فٹ) اچی اے اتے اس طرحاں سال دے ۷-۸ مہینیاں لئی برف نال ڈھکی رہندی اے۔ گرمیاں وچ، ایہہ ہریا بھریا ہو جاندا اے؛ مقامی چرواہیاں ولوں مطابق حالات.
شونٹر جھیل
شونٹر جھیل (Shounter Lake) وادی شونٹر جو آزاد کشمیر د‏‏ی وادی نیلم د‏‏ی ذیلی وادی اے وچ واقع اک قدرتی جھیل ا‏‏ے۔ اس د‏ی بلندی ۱۰٬۲۰۰ فٹ (۳٬۱۰۰ میٹر) میٹر ا‏‏ے۔
دریائے استور
thumb|دریائے استور thumb|دریائے استور thumb|دریائے استور اُتے اک پل دریائے استور (Astore River)، پاکستان وچ دریائے انڈس دا اک معاون دریا اے جو وادی استور، گلگت بلتستان وچ وَگدا ا‏‏ے۔ دریا درہ برزل د‏‏ی مغربی ڈھلوان تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ دریائے استور دریائے گلگت ناݪ مِݪدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:گلگت بلتستان دا جغرافیا گٹھ:گلگت بلتستان دے دریا استور گٹھ:پاکستان دے دریا
احمد یمنی شروانی
خاندان تے ابتدائی حالات
ناں احمد اے جدو‏ں کہ والد دا ناں محمد تقی ا‏‏ے۔ سلسلہ نسب ایويں اے: احمد بن محمد تقی بن محمد علی بن ابراہیم شروانی۔ اپنے جد د‏‏ی نسبت تو‏ں شروانی کہلاندے سن ۔آپ دا نسب صحابی رسول حضرت جابر بن عبداللہ الانصاری رضی اللہ عنہ (متوفی 78ھ مطابق 697ء) تو‏ں ملدا ا‏‏ے۔ احمد شروانی د‏‏ی پیدائش 1200ھ مطابق 1786ء وچ یمن دے شہر حُدَیدہ وچ ہوئی۔ احمد شروانی دے آباؤ اجداد مدینہ منورہ تو‏ں ہجرت کرکے بغداد چلے گئے سن تے بعد وچ معاش دے سلسلے وچ بغداد تو‏ں ہمدان آگئے سن ۔ احمدشروانی دے پردادا مرزا ابراہیم ہمدانی شہنشاہ فارس نادر شاہ افشار دے وزیر ہوئے گئے۔ اُنہاں نے نادر شاہ افشار دے مظالم نو‏‏ں دیکھدے ملازمت تو‏ں استعفا دے دتا تے نجف الاشرف وچ سکونت اختیار کرلئی۔اُنہاں دے فرزندِ رشید مستوفی الملک محمد علی نادر شاہ افشار دے قہر و غضب دا شکار ہوک‏ے قتل کردیے گئے۔ مستوفی الملک دے بیٹے محمد تقی روپوش ہوئے گئے تے شیخ محمد دا ناں اختیار کرکے شروان نامی علاقہ وچ رہنے لگے۔ بعد وچ نجف الاشرف پہنچے تے سید مہدی طباطبائی مجتہدالعصر دے سامنے زانوئے تلمذ اِختیار کیتا۔ نادر شاہ افشار دے زمانے وچ شیخ محمد دے چچا مرزا محمد حسن خاں ہندوستان دے شہر بنارس آگئے لیکن اُنہاں د‏‏ی آمد دے تھوڑے ہی دِن دے بعد مرزا محمد حسن خاں دا اِنتقال ہوئے گیا۔ شیخ محمد د‏‏ی اولاد تو‏ں اُنہاں دا نباہ نہ ہوئے سکیا تے اوہ بنارس چھڈ ک‏‏ے لکھنؤ چلے گئے۔ لکھنؤ وچ اُنہاں دِناں نواب آصف الدولہ، وزیرالملکاں اَوَدھ (متوفی 21 ستمبر 1797ء) د‏‏ی حکومت سی۔ اُنہاں نے خوب آؤ بھگت د‏‏ی تے ایتھ‏ے زِندگی آرام و آسائش وچ بسر ہونے لگی۔کچھ مدت دے بعد محمد تقی یمن چلے گئے تے اوتھ‏ے اک تاجر سید محمد حیدر بغدادی د‏‏ی بیٹی نال شادی کرلئی جنہاں دے بطن تو‏ں شیخ احمد شروانی پیدا ہوئے۔
غازی صلاح الدین
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے اردو مصنف گٹھ:پاکستان ٹیلی ویژن میزبان گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند گٹھ:پاکستانی کالم نگار گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مرد صحافی گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:کراچی یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:جیو ٹی وی دیاں شخصیتاں گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے صحافی گٹھ:کراچی دے مصنفاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
یوسف بنوری
لکھتاں
۱- بغیة الأریب فی مسائل القبلة والمحاریب : اپنے موضوع اُتے عربی وچ منفرد کتاب اے ،پہلی بار قاہرہ تو‏ں ۱۳۵٧ئھ وچ شائع ہوئی،اس دے بعد ”مجلس دعوت وتحقیق اسلامی“ د‏‏ی طرف تو‏ں وی شائع ہوچک‏ی اے ۔
حسینہ معین
حسینہ معین  (پیدائش: 20 نومبر، 1941ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والی ممتاز مصنفہ، مکالمہ نگار تے ڈراما نویس نيں۔ اُنہاں نے ریڈیو تے ٹیلی وژن دے لئی پاکستان تے بیرون پاکستان بوہت سارے ڈرامے لکھے۔ اُنئيں حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی وی دتا گیا ا‏‏ے۔
محب اللہ بہاری
وفات
1119ھ مطابق 1708ء وچ بہار دے اک پنڈ چاند پور وچ انتقال ہويا۔ محلہ چاند پور وچ تدفین کيتی گئی۔ تریخ اِنتقال دا مادہ قاضی مولوی محب اللہ ( 1119ھ ) تو‏ں مخرج ہُندا ا‏‏ے۔
ایتھوپیا دے بادشاہ
ایتھوپیا دے بادشاہ کئی صدیاں تو‏ں ایتھوپیا اُتے حکومت کردے رہے نيں۔
معرکہ وادی لکہ
حوالے
گٹھ:۷۱۰ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:۷۱۰ء گٹھ:۷۱۱ء گٹھ:الاندلس وچ اٹھويں صدی گٹھ:خلافت امویہ وچ ۷۱۰ء د‏‏ی دہائی
خلیق ابراہیم خلیق
خلیق ابراہیم خلیق  (پیدائش: یکم فروری، 1926ء - وفات: 29 ستمبر، 2006ء) اردو دے ممتاز شاعر، افسانہ نگار، نقاد تے فلمساز سن ۔
حالات زندگی
خلیق ابراہیم خلیق یکم فروری، 1926ء نو‏‏ں حیدرآباد، دکن، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے ۔ تقسیم ہند دے بعد انہاں نے کراچی وچ سکونت اختیار کيتی تے پریس انفارمیشن ڈیپارٹمنٹ پاکستان دے اہتمام وچ متعدد دستاویزی فلماں بناواں جنہاں وچ غالب، پاکستان اسٹوری، آرکیٹینکچرل ہیریٹیج آف پاکستان، ون ایکٹر آف لینڈ، پاتھ ویز ٹو پراسپیریٹی تے کوکونٹ ٹری شامل نيں۔ وفات تو‏ں چند برس پہلے انہاں د‏‏ی خود نوشت سوانح عمری دا پہلا حصہ منزلاں گرد د‏‏ی مانند دے ناں تو‏ں شائع ہوئی۔ انہاں د‏‏ی ہور لکھتاں وچ کامیاب ناکا‏م، عورت،مرد تے دنیا، اردو غزل دے پچیہہ سال تے اجالےآں دے خواب شامل نيں۔ انگریزی تے اردو دے شاعر حارث خلیق انہاں دے فرزند نيں۔
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو نثر نگار گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:پاکستانی دستاویزی فلم ساز گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی فلمساز گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی نثر نگار گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان گٹھ:مہاجر شخصیتاں
جوکر (دی ڈارک نائیٹ)
لیزر دی وضاحت دی خاصیت گرافک ناول بیٹمین: د کلنگ مزے اتے ارقم اسائلم: اے سیریگ ہاؤس آن سیریج مطلب ولوں متاثر ہندی اے۔ فلم وچ، اوہ اکھر دے روائتی رنگ پیلیٹ پہندا اے، جدکہ اسدے چہرے دے شو وچ جوکلے دا شنگار شامل ہندا اے۔ جس وچ گلاسگو مسکراہٹ دے چہرے دے زخم ہندے ۔ ایہہ کردار لیزر دے پچھلے مظاہرہ وچ لبھیاں تکنیکاں دی وی کھوج کردا اے، جس وچ ٹیری جلئم دی پھینٹیکسی فلم 'د بردرس گریم' اس توں علاوہ، ایہہ کلاکار پھرانسس بیکن، اینتھنی بریگیس دی ناول اے کلوکسور نارنگ اتے کئی پک رونٹ سنگیتکاراں ولوں مصوری دا حوالہ دندا اے۔ جوجر دے طور تے لیزر دی کاسٹنگ شروعات وچ ووادپورن سی، جو کردار لئی اک اڈھکویں پسند سی۔
پچھوکڑ
ڈریکٹر کرسٹوفر نولن کئی سالاں توں وکھ وکھ کرداراں لئی لیزر نال ملے سن۔ بیٹمین بیگن وچ بیٹمین دے لئی میٹنگ کردے ہوئے، لیزر نے سمجھایا کہ اوہ اجیہی فلم اُتے کم کرن وچ دلچسپی نہیں لیندا۔ اداکار نے سپرہیروز نوں پیش کرن دے نال اپنیاں سمسیاواں اُتے ردعمل ظاہر کردیاں کیہا؛ "میں بے وقوف اتے مورکھ محسوس کردا ہاں۔ میں اسنوں کھچّ نہیں سکدا اتے اتھے ہور لوک وی ہن جو پوری طرحاں نال کر سکدے ہن، پر میں خود نوں گمبھیرتا نال نہیں لے سکدا " । حالانکہ، بعد وچ بیٹمین بگن نال متاثر ہویا، لیزر نے نوولن توں جوکر دا حصہ منگیا۔ لیزر دے پکے ارادے نال متاثر ہوئے، نولن نے اس نوں حصہ وچ سٹّ دتا۔ "ہیتھ صرف اس نوں کرن لئی تیار سی، اوہ اجیہا کجھ کرن لئی تیار سی" । کاسٹنگ ڈریکٹر جون پاپپیسر نے فیصلہ کن چون اُتے پرتیبمبت کردیاں کیہا کہ فلم پروڈیؤسر نوں پتہ سی کہ اوہ اس نوں کھیڈن لئی کسے نوں حوصلے دی لوڑ اے۔ اک سکرپٹ توں پہلاں ہیتھ لیزر نوں سٹّ دتا گیا سی۔
ترقی
لیججر نے آئیکنک ووئس لبھن اتے اکھر نوں ہسن دے اہمیت نوں اجاگر کیتا اتے "بکھترہین قاتل دی کنجی" دے روپ وچ ذکر کیتا۔ [26] نولن نے کردار دی آواز لئی لیزر دے شروعاتی اتے "اسادھارن" لالچ دی وضاحت کیتی اتے کیہا کہ اداکار نے وئریلکیوادی ڈومز ٹاک دا مطالعہ کیتا سی۔ فلم پروڈیؤسر نے ایہہ وی قبول کیتا کہ آواز دا مظاہرہ سکندر تکنیک اُتے مشتمل سی۔
نولن نے کیہا، "اسیں [اس دے چہرے] نوں اک پھرانسس بیکن سپن دتا اے، ایہہ بھرشٹاچار، اپنے آپ دی دکھّ دے روپ وچ ایہہ سڈن، ایہہ گرو ہو گیا اے" । تسیں سوچ سکدے ہو کہ اوہ کی پسند کردا اے " । اگجی پوپ، جونی روٹے، اتے سڈ ویشیک دے طور تے اجیاے تہذیبی پوپ تہذیبی کلاکاراں توں "اسادھارن" دکھّ لئی پریرنا چکنا۔ اس نے اس انسان لئی جوکر "بہت ہی پسینے والا" اے اتے جس نے "ممکن طور اُتے کوئی ڈھکواں گھر نہیں اے لئی چتر دتا اے" اسنے اکھر "" اوہ اصل وچ اپنے بارے دھیان نہیں رکھدا "لئی اک بیٹسٹری پیش کرن دی کوشش کیتی۔
اعلان اتے چھیتی جواب
حالانکہ، 2007 وچ رلیز کیتے پہلے ٹریلر دے نال، فلم اتے جوکر دے اس چتر دی تصویر نے ناظرین اتے منورنجن صنعت دے پیشیوراں توں اکو جاے ہاں پکھی ہنگارا حاصل کیتا۔ میکسیکن فلم پروڈیؤسر گیلیرمو ڈیل ٹورو نے لیزر دی کارگزاری لئی اپنے اثر دا خلاصہ کیتا، اس نوں "سچ مچّ، سچ مچّ بہت ہی تکھی اتے ڈراؤنا" لبھیا۔ امریکی بتمن لکھاریاں نے پال دینی اتے جیف لوئب دوواں نے مثبت پرتیکریاواں دے نال دیوانی کیتی لوئب، جو 1989 وچ بیٹمین وچ جوک نکولسن دی جوک دے کردار دی نقطہ چینی کردے سن، نے لیزر دے وضاحت لئی اتساہ ظاہر کیتا، جسدا کہنا سی کہ "محسوس کرنا بالکل ٹھیک اے۔ میں ودھیرے اتسکتا نال امید کردا ہاں!"
نازک رسیپشن
شکاگو دے سان-ٹائیمز دے روزر ایبرٹ نے کیہا کہ ہیتھ لیڈر دا چترن "مکھ مظاہرہ" اے اتے ایہہ سوچدا اے کہ اوہ 1976 وچ پیٹر پھنچ توں بعد پہلا ادور اکیڈمی اوارڈ جیتو اداکار بن جاویگا۔
اینپائر میگزین توں مارک ڈننگ نے لیزر دی کارگزاری "بہت اہم" کیہا اتے "دِ ڈاکے نائیٹ لیجرز دی فلم لکھی۔ ایہہ بہت ودھیا مظاہرہ اے … … کجھ آکڑت پرجذبات"۔ کیوین سمتھ نے لیزر بارے ٹپنی کیتی، جس نے "بے مثال" کارگزاری "سبھ توں ڈراؤنے، چست اتے واضع کھلنائکاں دی کدے کدے کہی " । د ڈیلی ٹیلیگراپھ لئی لکھن والے مارک لی نے ٹپنی کیتی کہ لیزر نے "سچ مچّ ااستحکام، شاندار برائی دا ودھیا چتر " । ٹم ٹیممین نے دِ ٹائیمز لئی ٹپنی کیتی کہ "لیزر انا بھیانک اتے انہونی اے کہ سکرین تے اسدی بہت موجودگی تہانوں گھبرا دندی اے " । کل فلم نے تجزیہ کیتی اے کہ لیزر "اک آئیکان دے روپ وچ چمکدار بل رہا اے۔ … ایہہ مقررہ جوکر اے"، مظاہرہ نوں "اک ماسٹرپیس" سدّ راے ہن۔ ہالیوڈّ رپورٹر لئی، کرک ہونکوٹ نے لیزر دی کارگزاری "اک خوبصورتی" کیہا۔ اینٹرٹینمینٹ سپیکر نے فلم دے انت دے دہاکے دے انت وچ "ودھیا لسٹ" رکھی، اتے کیہا، "ہر اک مہان ہیرو نوں اک مہان دی لوڑ اے اتے 2008 وچ، ایسائیئن بالے دے بیٹمن نے ہیتھ لیزر دی بدھی مان درویش، جوک وچ پایا " । ایمانویل لیوی نے لیزر نوں" خود نوں پوری طرحاں سٹّ لیا "کردار وچ لکھیا۔ د نیو یارکر دے ڈیوڈ ڈینبی نے فلم دی الوچنا کیتی، لیزر دی "بھیانک اتے ڈراؤنی" کارگزاری دی تعریف کیتی، جس وچ اوہ کہندے ہن کہ فلم دی سفلتا دا اک تتّ اے۔ ڈینیبی نے لیزر نوں "موہری" کہہ کے بلایا اتے کیہا، "اس دا مظاہرہ بہادری اتے اسادھارن فائینل ایکشن اے: اس نوجوان اداکار نوں اتھاہ کنڈ دی طرحاں دیکھیا جاندا اے " । "ایہہ جدید ویلے دا سبھ توں ودھیا کلاکار مظاہرہ اے،" وائرٹی سکوٹ پھاؤنڈیز دے نقاد۔
روساریو، سانتا فے
روساریو، سانتا فے اک شہر اے جو ارجنٹائن وچ واقع اے۔ ایہدی مجموعی آبادی 1,193,605 افراد اُپر مشتمل اے، ایہ Rosario Department وچ واقع اے۔
عبید اللہ علیم
عبید اللہ علیم پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے نامور شاعر نيں جنہاں نو‏ں شاعری دے مجموعہ "چاند چہرہ ستارہ آنکھیں" اُتے آدمجی ادبی انعام ملیا۔
ناگانگوم بالا دیوی
نجی زندگی اتے پچھوکڑ
بچپن وچ، اس دی پریرنا برازیل دے فٹبالر رونالڈو اتے رونالڈینہو سن۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورتاں
روس کریمیائی جنگاں
تریخ
سولہويں صدی دے دوران ، وائلڈ سٹیپس کی بیرونی سرحد دریائے اوکا دے باہر ران ، وائلڈ سٹیپس د‏‏ی بیرونی سرحد دریائے اوکا دے باہر ، ریازان شہر دے نیڑے سی۔ ماسکو اُتے حملہ آور فوجاں دا اصل راستہ مورواسکی ٹریل سی ، جو پیریکوپ دے کریمین استھمس تو‏ں نینیپر تے سیورسکی ڈونیٹ ندیاں دے بیچاں دے درمیان تے آخر وچ تولا تک چلدا سی۔ تاتار وڈے پیمانے اُتے پرت مار تے اغوا دے بعد ہی پِچھے ہٹاں گے ، تاتار عام طور اُتے 100-200 کلومیٹر روسی علاقے وچ داخل ہونے وچ کامیاب ہوگئے سن ۔ اغوا کاراں نو‏‏ں بعد وچ کریمیا دے شہر کافا بھیج دتا گیا تاکہ غلامی وچ فروخت کيت‏‏ا جاسک‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، سرحدی علاقےآں وچ روسی آبادی نو‏‏ں بھاری نقصان اٹھانا پيا۔
ہر موسم بہار وچ ، روس نے متعدد ہزار فوجیاں نو‏‏ں سرحدی خدمات دے لئی متحرک کيت‏‏ا۔ دفاعی لائناں وچ قلعےآں تے شہراں دا اک سرکٹ شامل سی۔
دریائے وولگیا تے اریٹش دے درمیان خطے وچ نوغائی اردودے حملےآں تو‏ں بچانے دے لئی ، ساماریا (1586) ، زارسیٹسن (1589) تے سراتوف (1590) دے وولگیا شہر قائم کیتے گئے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تریخ کریمیا گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے غیر موجود متناسقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نازلی ٹولگا برننک میئر
سوانح عمری
31 اگست 1998 کو چینل ڈی کے صحافی کے طور پر فارغ التحصیل ہونے کے بعد، اس نے مارمارا یونیورسٹی سے 2003 میں صحافت کی ڈگری حاصل کی اور وہ چینل ڈی (1998-2002)، SHOW TV
نجی زندگی
2013 میں، اس نے چرچ آف ہولی اسپرٹ میں ڈچ بزنس مین لارنس برننک میئر سے شادی کی۔
لالریمسیامی
والی پہلی بھارتی عورت اے۔
ایشیائی کھیڈاں
چاندی دا تمگا-دوجا تھاں 2018 جکارتا
پنجاب دے صوبائی الیکشن ۲۰۱۸
صوبہ پنجاب، پاکستان وچ ۲۵ جولائ‏ی ۲۰۱۸ نو‏‏ں پنجاب د‏‏ی ۱۷ويں صوبائی اسمبلی دے اراکین دے انتخاب دے لئی صوبائی انتخابات ہوئے۔ انتخابات دے بعد پاکستان تحریک انصاف پنجاب وچ حکومت بنانے وچ کامیاب ہو گئی، سردار عثمان بزدار وزیراعلیٰ پنجاب سن ۔
دریائے پونچھ
ماحولیات
ہندوستان کے پونچھ ضلع میں بافلیاز کے قریب زیر تعمیر پرانائی ہائیڈرو الیکٹرک پروجیکٹ سے 37.5 میگا واٹ بجلی پیدا ہونے کی امید ہے اور اس سے ضلع میں زرعی زمین کے ایک بڑے حصے کو بھی سیراب کیا جائے گا۔ یہ منصوبہ 2017-18 میں مکمل ہونا تھا لیکن اس میں تاخیر ہو رہی ہے۔ [4] [5] [6]
شرنبلالی
عظیم فقیہ
مفتی اسلام د‏‏ی فقہ وچ کئی لکھتاں نيں۔ آپ اپنے عصر دے وڈے فقہا وچ شمار کیتے جاندے نيں۔ تے فقہ وچ عقل تے اس دے نصوص و قواعد د‏‏ی معرفت دے باعث متاخرین وچ خاص مقام رکھدے نيں۔ اعیان فقہا تے اعلم فضلا وچو‏ں مشہور زمانہ تے معتبر فی الفتاویٰ سن، علم عبد اللہ نحریری تے محمد محبی تے علی بن غانم مقدسی تو‏ں حاصل کيتا تے آپ تو‏ں اک جماعت مثل سید احمد حموی تے احمد عجمی تے اسمٰعیل نابلسی وغیراساں استفادہ کيتا۔
انکیتا رینا
نجی زندگی اتے پچھوکڑ
اس دی شروعاتی پریرنا اس دا وڈا بھرا انکر رینا سی جو پہلاں ہی ٹینس کھیڈدا سی۔ اس دی ماں وی اک کھیڈ پریمی سی اتے ٹیبل ٹینس کھیڈدی سی۔ راج پدھری مقابلیاں وچ جتن توں بعد رینا نے اس ویلے ہل چل مچا دتی جدوں اس نے آل انڈیا ٹینس ایسوسی ایشن ولوں کروائے صلاحیت ہنٹ وچ مہاراشٹر دی اک 14 سالا چوٹی دی رینکنگ کھڈارن نوں ہرایا۔ اس ویلے رینا 8 سالاں دی سی۔
پیشہ ور کامیابیاں
پھر اس نے 2020 فرینچ اوپن وچ حصہ لیا، جتھے اوہ پہلی وار دوجے کوالیفائی گیڑ وچ پہنچی، پر کرومی نارا توں ہار گئی۔
اتابکان فارس
مظفر الدین سعد بن زنگی
۶۱۳ یا ۶۱۴ ہجری وچ سعد بن زنگی عراق تے آذربائیجان نو‏‏ں فتح کرنے دے ارادے تو‏ں رے دے پاس گیا تے قزوین، خار تے سمنان دے نال اس شہر نو‏‏ں فتح کيتا تے رے دے قرب و جوار وچ اس دا سامنا سلطان محمد خوارزم شاہ تو‏ں ہويا جو بغداد گئے سن ۔ ایہ خیال کردے ہوئے کہ مخالف فوج دا تعلق آذربائیجان دے اتابیک تو‏ں اے، سعد نے سلطان نال جنگ کی، حالانکہ اس دے نال ۷۰۰ تو‏ں ودھ سوار نئيں سن (دیکھو: واصف، ۸۹-۹۰)، لیکن اسنو‏ں شکست ہوئی تے گرفتار ک‏ر ليا گیا، تے ثالثی دے نال۔ اس نے اپنے بیٹے زنگی نو‏‏ں خوارزم شاہ دے پاس یرغمال بنا ک‏ے چھڈ دتا تے فارس د‏‏ی فصل دا اک حصہ ہر سال خوارزم نو‏‏ں بھیج دتا تے اس دے علاوہ اس نے فارس دے دو مضبوط قلعے استخار تے اشکنوان نو‏‏ں اپنے اختیار وچ رکھیا۔ سلطان محمد، اثیر، ۱۲/۳۱۶، ۳۱۷؛ جوینی، ۲/۹۷؛ واصف، ۸۹-۹۰)۔ہور سلطان محمد خوارزم شاہ دے کہنے اُتے سعد د‏‏ی بیٹیاں وچو‏ں اک ملک سواݨی نے سلطان دے بیٹے جلال الدین نال شادی کر لئی (بیزاوی، ۸۷-۸۸) تے ایہ طے پایا کہ خوارزمشاہ دے ناں تو‏ں خطبہ پڑھیا جائے گا۔ فارس د‏‏ی سلطنتاں (نسوی، ۵-۶)۔ اس دے بعد سعد فارس جانے دے لئی قزوین چلے گئے۔ اس سفر وچ سعد دے نال خوارزمشاہ دے سپاہیاں دا اک گروہ احطیہ ملک امیر حاجی (منہاج، ۱/۲۷۱-۲۷۲) دے ماتحت سی۔ دوسری طرف سعد دے بیٹے ابوبکر نے اپنے باپ د‏‏ی اسیری د‏‏ی خبر سن کر شیراز وچ انہاں دے ناں خطبہ دتا تے چونکہ صلح کيت‏‏‏ی شرائط نو‏‏ں اوہ توہین سمجھدے سن اس لئی اوہ سعد دے نال جھگڑے وچ آگئے۔
سونالی وشنو شنگیٹ
حوالے
گٹھ:بھارتی عورتاں
نجکاری
ہور ادارے
کئی ادارے بے دردی تو‏ں فروخت کیتے گئے سن تے انہاں د‏‏ی نجکاری اونے پونے داماں وچ کيتی گئی حالانکہ انہاں وچ بیشتر تو‏ں پاکستان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں چنگا خاصا ریونیو مل رہیا سی۔ ایہ سب یونٹس 140 ملین روپے (14 کروڑ روپے) وچ فروخت ہوئے۔ اج تو‏ں کچھ عرصہ پہلے تک پائنیر مل دے علاوہ باقی سب ادارے بند پئے سن ۔ اِنّے وڈے پیمانے اُتے بھاری صنعتاں دا ایہ حال اے تے ہن کنزیومرازم د‏‏ی ترقی چاہنے والے صرف بینکاں تے اسٹاک مارکیٹاں نو‏‏ں ہرحال وچ ترقی دینا چاہے نيں۔ اس دے علاوہ نمائشی ترقی اُتے زور دتا جا رہیا اے جو حقیقی ترقی نئيں حالانکہ انسانی ترقی تے قدرتی وسائل نو‏‏ں بروئے کار لیا ک‏ے معاشی بہتری لیائی جاسکدی ا‏‏ے۔ حکومتاں کوشش کرن تاں سرکاری شعبے وچ وی انجینیئرنگ تو‏ں متعلق شعبے چلائے جا سکدے نيں۔ مثلاً حکومت دے تحت بعض مائیکرو سطح اُتے چلائے جانے والے یونٹس منافع بخش نيں۔ انہاں یونٹس وچ ملت ٹریکٹرز، الغازی ٹریکٹر، بلوچستان ویلز کاسٹنگ، انڈس پائپ تے راوی انجینئری شامل نيں انہاں یونٹس نو‏‏ں وی مالیا‏تی ادارے نجکاری دا کہہ رہے سن ۔ انہاں دا ہن حشر کيتا اے خدا ہی بہتر جاندا ا‏‏ے۔
مقتدیٰ خان شروانی
حوالے
گٹھ:1880 دے جم گٹھ:1968 دیاں موتاں
نکہت زرین
پیشہ ور کامیابیاں
پھر بلگاریا وچ 2013 دیاں خواتین جونیئر اتے یوتھ ورلڈ باکسنگ چیمپیئن شپ وچ اس نے چاندی دا تمغہ حاصل کیتا۔ [8] اگلے سال اس نے سربیا دے شہر نووی سیڈ وچ کروائے تیجے قومی کپ قومانتری مکیبازی ٹورنامینٹ وچ سونے دا تمغہ حاصل کیتا۔ زرین نے 51 کلوگرام بھار طبقہ وچ روس دی پلٹسیوا اکٹیرینا نوں ہرایا۔
تمغہ
سون تمغہ 2014 نووی سیڈ 51 کلوگرام
ایشیئن ایمیچیور مکیبازی چیمپیئن شپ
واگھا
واگھا پنجاب پاکستان دے ضلع لہور وچ اک سرحدی قصبا اے ۔
ناطق گلاؤٹھوی
تعلیم
ناطق د‏‏ی تعلیم اُس زمانے دے مطابق گھر اُتے ہی ہوئی۔ قدرتاً فارسی زبان تے عربی زبان اُتے خاص توجہ رہی۔ اُنہاں نے دونے زباناں د‏‏ی تکمیل دار العلوم دیوبند وچ کی۔آخری دورۂ حدیث شیخ الہند مولا‏نا محمودالحسن دہلوی تو‏ں پڑھیا۔ اوتھے طب وی اُنہاں دے برخوردار حکیم احمد حسن عرف حکیم بڈن تو‏ں حاصل کيتی۔ بعد وچ ناطق روگٹھ دے کم کاج دے لئی انگریزی بولی تو‏ں وی اپنے طور اُتے واقفیت حاصل کردے رہ‏‏ے۔
نور محمد مہاروی
حوالے
گٹھ:پاکستانی صوفیا گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی صوفی اولیا گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:صوفی شاعر
مکران کوسٹل ہائی وے
دو رویہ ایہ شاہراہ کراچی تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے اورماڑا تے پسنی نال ہُندی ہوئی گوادر پہنچ چک‏ی اے ۔
عبیدہ انصاری
وفات
21 مارچ 2014ء نو‏‏ں کراچی وچ وفات پائی۔