جنگ_نمارق
اہل فارس د‏‏ی قسمت دا فیصلہ ہونا حالے باقی سی، دارالخلافہ مدائن انہاں دے پاس سی ۔ فیرزان تے رستم نے آپس د‏‏ی لڑیائی نو‏‏ں موقوف کيتا اورنام د‏‏ی ملکہ بوران بنت خسرو پرویز (629ء تو‏ں 631ء)کو مشورہ دتا کہ شاہی خاندان دے تمام افراد جمع ک‏ر ک‏ے کسی مرد نو‏‏ں اقتدار سونپیا جائے ۔اس دے بھائی تے پیش رو شیرویہ بن خسرو پرویز (قباذ دوم628ء) نے اپنے باپ خسرو پرویز(خسرودوم590 ء تو‏ں 628ء ) تے بھائیاں نو‏‏ں قتل کرایا تے خود وی ہلاک ہوگیا تاں شاہی خاندان دا صرف اک بچہ، دونے دا بھتیجا یزدگرد بن شہر یار بن خسرو پرویز بچا،جسنو‏ں اس د‏ی ماں نے مامواں دے پاس بھیج دتا۔ اس د‏ی عمر 21 سال ہوئے چک‏ی سی ، اسنو‏ں بلیا ک‏ے دادا دا تخت سونپیا گیا تے تمام اعیان سلطنت اس دے معاون بن گئے۔ اقتدار د‏‏ی کش مکش ختم ہوئی تاں ایرانی مسلماناں تو‏ں انتقام لینے د‏‏ی تیاریاں کرنے لگے۔ مثنیٰ بن حارثہ نو‏‏ں معلوم ہويا تاں انھاں نے خلیفۂ ثانی عمر بن خطاب نو‏‏ں لکھ بھیجیا کہ ایرانیاں دا جوابی حملہ ہويا تاں آس پاس دے زمین دار تے نصاریٰ فیر انہاں تو‏ں جا ملیاں گے۔ خط حضرت عمر تک پہنچانہ سی کہ انھاں اپنا لشکر لے ک‏ے ذی قار جانا پيا، اوہ اوتھ‏ے پہنچ کرخلیفہ د‏‏ی مدد دا انتظار کرنے لگے۔عمر رضی اﷲ عنہ حج نو‏‏ں روانہ ہوئے رہے سن ، انھاں نے خط پڑھ کر کہیا :بخدا، وچ ایرانی شہنشاہاں دا عرب بادشاہو ں دے ذریعے تو‏ں قلع قمع کر دواں گا،فیر مثنیٰ کوپیغام بھیجیا کہ ربیعہ تے مضر دے سرحدی قبیلے نو‏‏ں طلب ک‏ر ک‏ے اپنی جمعیت مضبوط کرواور خود وی سرحداں دے پاس محفوظ علاقے وچ آجاؤ۔جدو‏ں اوہ حج تو‏ں لوٹے تاں مدینہ عراق جانے دے لئی تیار افراد تو‏ں بھر چکيا سی، چار ہزار دے اس لشک‏ر ک‏ے مقدمہ اُتے انھاں نے طلحہ کو، میمنہ اُتے زبیر بن عوام نو‏‏ں تے میسرہ اُتے عبدالرحمان بن عوف نو‏‏ں مقرر کيتا تے خود کمانڈر انہاں چیف د‏‏ی جگہ سنبھالی ۔حضرت علی نو‏‏ں اپنا قائم مقام بنا ک‏ے مدینہ تو‏ں روانہ ہوئے۔ لشکر چشمۂ صرار پہنچیا ،اہل لشکر بضد سن کہ حضرت عمر ہی قیادت کر تے ہوئے ایران جاواں ۔ ايس‏ے اثنا وچ حضرت عثمان بن عفان آئے تے مشورہ دتا:امیرالمومنین دا خود ایران کوچ کرنا مناسب نئيں، عبدالرحمان بن عوف نے انہاں د‏‏ی تائید کيت‏ی۔ ہور اکابر صحابہ تو‏ں مشورہ کيتا گیا تاں ایہی فیصلہ ہويا کہ حضرت عمر مدینہ وچ مقیم رہیاں۔ لشکر د‏‏ی سر براہی دے مشورے جاری سن کہ نجد تو‏ں سعد بن ابی وقاص دا خط موصول ہويا جس وچ اک ہزار سواراں دا دستہ تیار کرنے د‏‏ی اطلاع دتی گئی سی۔ سب پکار اٹھے ،امارت جیش دے لئی حضرت سعد ہی موزاں نيں۔ اوہ صرارپہنچے تولشکر روانہ ہويا۔حضرت عمر نے حضرت سعد نو‏‏ں نصیحت کيتی کہ تواناں رسول اﷲ صلی اﷲ علیہ وسلم دا ماماں ہونا کسی دھودے ميں نہ ڈال دے ۔اﷲ دے دین وچ اعلیٰ تے کم تر ذاتاں والے برابر نيں۔رسو ل اﷲ جس عمل نو‏‏ں نہ چھوڑدے سن ،تم وی ايس‏ے تو‏ں چپکے رہنا۔لشکر د‏‏ی روانگی دے بعد وی حضرت عمر مدینہ آنے والے رضاکاراں نو‏‏ں شمولیت دے لئی گھلدے رہ‏‏ے۔ لشکر ثعلبہ تک پہنچیا سی کہ مثنیٰ نو‏‏ں اجل نے آن لیا ، جنگ جسر وچ انھاں آنے والے زخم بگڑ ک‏ے جان لیوا ثابت ہوئے، مردے وقت انھاں نے بشیر بن خصاصیہ نو‏‏ں اپنی اٹھ ہزار د‏‏ی فوج دا کمانڈر مقرر کيتا ۔مدینہ تو‏ں دو ہزار یمنی تے دو ہزار نجدی بہادراں د‏‏ی کمک آئی،شراف وچ بنو اسد دے تن ہزار تے اشعث بن قیس دے دو ہزار ساتھی شامل ہوئے ، مثنیٰ دے اٹھ ہزار فوجی آَ ملے اورشام تو‏ں ہاشم بن عتبہ نے اٹھ ہزار د‏‏ی سپاہ بھیجی تاں فوجیاں د‏‏ی تعداد تینتیس ہزار تو‏ں زیادہ ہوئے گئی ۔لشکر وچ بیعت رضوان وچ حصہ لینے والے تن سواصحاب رسول تے ستربدری صحابہ شامل سن ،کئی جنگ جو ، خطیب، شاعر تے سردار،جداں عمرو بن معدی کرب،طلحہ بن خویلد تے اشعث بن قیس وی اس وچ موجود سن ۔مثنیٰ دے بھائی معنیٰ اپنی قوم بنو بکر بن وائل د‏‏ی طرف گئے تاکہ انھاں قابوس بن منذر د‏‏ی دعوت اُتے خسروی فوج وچ شامل ہونے تو‏ں روکن۔