cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اردو ساہت اُتے فارسی اثرات
اردو ادب اُتے فارسی دے اثرات
رخِ زیبا، چہرہ یار، قامت زیبا، دراز قامت، دراز گیسو، موجِ تبسم، روبہ قضا، ماہِ نَو، صورتِ طائوس، چشمہ آتش، چشمِ سوزن، چشمِ آہو، رنگِ یاقوت وغیرہ۔
عام بول چال
ایداں دے وچ ایہ کِداں ممکن ہوئے سکدا اے کہ ایتھ‏ے د‏‏ی بولی تے ایتھ‏ے دے ادب اُتے فارسی بولی دے اثرات نہ پئے ہاں ۔ بلکہ حقیقت تاں ایہ اے کہ اردو بولی ہی نئيں ہور علاقائی زباناں دے نال ہی ایتھ‏ے د‏‏ی طرزِ معاشرت اُتے وی فارسی رہتل و تمدن دے اثرات پئے نيں ۔ فارسی بولی نے اس وقت اپنے سامنے اردو ہی نئيں، بلکہ کسی وی بولی نو‏‏ں پنپنے نئيں دتا۔ حد تاں ایہ اے کہ ’عربی زبان‘ جو ایتھ‏ے پہلے تو‏ں موجود مسلماناں وچ مذہبی اعتبار تو‏ں مقبول سی تے فارسی بولنے والے مغل حکمراناں د‏‏ی وی مذہبی بولی سی ہور فارسی ز بان وی اس دے گہرے اثرات نمایاں نيں، اسنو‏ں وی نئيں پنپنے دتا۔
سیدو شریف ایئر پورٹ
(IATA: SDT – ICAO: OPSS)
چک 26 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
لعل
گٹھ:ہیرے جواہرات گٹھ:نگ پتھر گٹھ:نگ گٹھ:پتھر گٹھ:بلور گٹھ:معدنیات گٹھ:ارضیات گٹھ:جواہرات
سیہون شریف ایئر پورٹ
بارلے جوڑ
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے گٹھ:سندھ
ضلع کاووریپلانچوک
ضلع اچچھم نیپال دا اک ضلع اے۔
کتاب الخراج
حوالے
گٹھ:کتب فقہ حنفی گٹھ:کتاباں
شمس آباد، آگرہ
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
چک 27 جی ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا   چ وس رہیا اے  ۔
ہیٹرینا انفیکٹا
ہیٹرینا انفیکٹا اڈدی سہنپ دے  ٹبر رنگلی اڈدی سہنپ دی اک ونڈ اے۔ ایہ امریکہ دی واسی اے۔
میلارڈ فلمور
خاص کم
کانگرس وچ دوگلس دی اثردار رننیتی اتے وائیٹ ہاؤس توں فلمور دے دباء نوں ملا کے سمجھوتہ مہم نوں طاقت ملی۔ کلیء دے اکہرے قانونی پیکیج نوں توڑدیاں دوگلس نے سینیٹ وچ پنج وکھرے-وکھرے بلّ پیش کیتے۔ ہر اک بلّ نوں بہومت ملیا اتے 20 ستمبر تکّ صدر فلمور نے اس اپر دستخط کر دتے اتے ایہہ پنجے قانون بن گئے۔
حوالے
گٹھ:1800ء دے جم گٹھ:1874ء دیاں موتاں گٹھ:امریکی لوک گٹھ:امریکی صدر
زمرد
تصویراں
گٹھ:ہیرے جواہرات گٹھ:نگ پتھر گٹھ:نگ گٹھ:پتھر گٹھ:بلور گٹھ:معدنیات گٹھ:ارضیات گٹھ:جواہرات
رادھاکرشنن
ڈاکٹر سروَپلی رادھاکرشنن (5 ستمبر 1888–17 اپریل 1975) بھارت دا پہلا نائب صدر (1952-1962) اتے دوجا صدر رہیا۔ اوس دا جنم دکھن بھارت دے تیرٹنی علاقے وچّ ہویا سی جو چینائی توں 64 ک م اتر-چڑھدے وچّ ہے۔ اوسدا جم دن (5 ستمبر) بھارت وچّ  معلم دیہاڑا دے روپ وچّ منایا جاندا ہے۔
سبی ایئر پورٹ
بارلے جوڑ
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے گٹھ:بلوچستان
ذواضعاف اقل
تعریف: دو اعداد a اور b دا ذواضعاف اقل ایسے عدد m نوں کہیا جاندا اے، جدوں m ایسا عدد ہوے جو a اور b دے مثبت ضربیات چوں سب تو چھوٹا ہوے۔ انگریزی چ اینوں "L.C.M." لکھیا جاندا اے۔
نانجنگ قتل عام
باہرلے جوڑ
گٹھ:1937ء وچ قتل عام گٹھ:ایشیا وچ چین مخالف جذبات گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:جاپانی جنگی جرائم گٹھ:جنوری 1938ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:چین وچ دوسری جنگ عظیم دے تھ‏‏اں گٹھ:نانجنگ قتل عام گٹھ:نسل کشیاں گٹھ:چین
ویانا کانگرس
تکنیکی معنےآں وچ ، "ویانا د‏‏ی کانگریس" مناسب طور اُتے کانگریس نئيں تھی: ایہ کدی وی مکمل اجلاس وچ نئيں مل سکی ، تے زیادہ تر گل گل آسٹریا ، برطانیہ ، فرانس د‏‏ی عظیم طاقتاں دے درمیان غیر رسمی ، آمنے سامنے سیشناں وچ ہوئی۔ روس ، تے کدی کدی پروشیا ، دوسرے مندوبین د‏‏ی محدود یا کوئی شرکت نئيں دے نال۔ دوسری طرف ، کانگریس تریخ دا پہلا موقع سی جتھ‏ے براعظمی پیمانے اُتے ، قومی نمائندے متعدد دارالحکومتاں وچ زیادہ تر پیغامات اُتے بھروسہ کرنے دے بجائے معاہدے طے کرنے دے لئی اکٹھے ہوئے۔ ویانا آبادکاری د‏‏ی کانگریس نے بعد وچ تبدیلیاں دے باوجود ، 1914 وچ پہلی جنگ عظیم شروع ہونے تک یورپی بین الاقوامی سیاست دا فریم ورک تشکیل دتا۔
1814 وچ چیمونٹ دے معاہدے نے انہاں فیصلےآں د‏‏ی تصدیق کردتی سی جو پہلے ہی ہوچکے نيں تے اس د‏ی تصدیق 1814–15 دے ویانا د‏‏ی اہ‏م کانگریس نے وی کيتی۔ انہاں وچ اک کنفیڈریٹ جرمنی دا قیام ، اٹلی د‏‏ی آزاد ریاستاں وچ تقسیم ، اسپین دے بوربن بادشاہاں د‏‏ی بحالی تے نیدرلینڈ د‏‏ی وسعت وچ شامل کرنا شامل سی تاکہ اوہ 1830 وچ جدید بیلجیم بن گیا۔ چیمونٹ دا معاہدہ کئی دہائیاں تک طاقت دا توازن قائم کرنے والے یوروپی اتحاد دا سنگ بنیاد بنیا۔ ہور جزوی بستیاں نو‏‏ں پہلے ہی وچ پیش آیا سی پیرس دے معاہدے فرانس دے درمیان تے چھیويں اتحادی ، تے کیل دے معاہدے دے احاطہ کردا دے مسائل دے حوالے تو‏ں اٹھائے گئے کہ اسکینڈینیویا. معاہدہ پیرس نے طے کيت‏‏ا سی کہ ویانا وچ "عام کانگریس" منعقد د‏‏ی جانی چاہیدا تے "موجودہ جنگ وچ دونے طرف تو‏ں جڑے ہوئے تمام طاقتاں" نو‏‏ں دعوت نامے جاری کیتے جاواں گے۔ افتتاحی جولائ‏ی 1814 نو‏‏ں ہونا سی۔
حصہ دار
9. پیڈرو ڈی سوسا ہولسٹین ، پامیلہ دا پہلی کاؤنٹ
13. پرنس آندرے کیریلووچ رجوموسکی
15. 🇪🇸 پیڈرو گیمز لیبراڈور ، لیبراڈور دا مارکوئس
20. ولیم کیتھ کارٹ ، پہلا ارل کیتھ کارٹ
22. چارلس مورس ڈی ٹیلیرینڈ پیریگورڈ
دوسرے
عملا. یورپ د‏‏ی ہر ریاست دا ویانا وچ اک وفد موجود سی - کانگریس وچ 200 تو‏ں زیادہ ریاستاں تے شاہی خانداناں د‏‏ی نمائندگی کيتی گئی سی۔ اس دے علاوہ ، شہراں ، کارپوریشناں ، مذہبی تنظیماں (مثال دے طور اُتے ایبیز) تے خصوصی مفاداندی گروپاں دے نمائندے موجود سن - مثلا ، جرمن پبلشرز د‏‏ی نمائندگی کرنے والا اک وفد ، جس وچ کاپی رائٹ قانون تے آزادی صحافت دا مطالبہ کيت‏‏ا گیا سی۔ کانگریس نو‏‏ں اپنے شاہانہ تفریح دے لئی مشہور کيت‏‏ا گیا سی: اک مشہور لطیفے دے مطابق اوہ حرکت نئيں کردی سی ، بلکہ ناچک‏ی ا‏‏ے۔
بعد وچ تنقید
ویانا د‏‏ی کانگریس اُتے 19 واں صدی تے حالیہ مورخین نے کثرت تو‏ں قومی تے لبرل امنگاں نو‏‏ں نظرانداز کرنے ، تے براعظم اُتے اک سخت ردعمل عائد کرنے اُتے تنقید د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ کنزرویٹو آرڈر دے ناں تو‏ں جانا جانے جانے وچ اک لازمی حصہ سی ، جس وچ امریکی تے فرانسیسی انقلابات تو‏ں وابستہ جمہوریت تے شہری حقوق اُتے زور دتا گیا سی۔
ضلع لالیتپور
ضلع لالیتپور نیپال دا اک ضلع اے۔
شیرکوٹ
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 52,880 اے ۔
پوئنسٹیا
وکھالہ
اس بوٹے نوں پرانے امریکی سرخ رنگ بنان واسطے ورتدے سن۔ اے پاکستان تے پنجاب چ بوت چنگا اگدا اے۔
زاید بن سلطان آل نہیان
زاید بن سلطان آل نہیان (Zayed bin Sultan Al Nahyan) (زايد بن سلطان آل نهيان) ابوظہبی دے امیر تے متحدہ عرب امارات دی تشکیل دینے وچ مرکزی کردار ادا کرنے والے نیں۔ اوہ متحدہ عرب امارات دے پہلے صدر وی نیں۔
ضلع ماہوتاری
ضلع ماہوتاری نیپال دا اک ضلع اے۔
تحصیل شیخوپورا
شیخوپورا پنجاب دے ضلع شیخوپورا دی اک تحصیل اے ۔
تحصیل فیروز والا
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع شیخوپورا
مظفر آباد ایئر پورٹ
مظفرآباد ایئر پورٹ (مظفرآباد ہوائی اڈا) پاکستان کشمیر دے شہر مظفرآباد چ واقع اے۔
مالدیپ وچ اسلام
مالدیپ وچ اسلام پہلی صدی ہجری وچ آیا۔ 1314ء وچ صوفی بزرگ ابوالبرکات بربری دے ہتھ تے مالدیپی جزیرےآں دے تمام باشندےآں نے اسلام قبول کیتا۔ اسنوں مالدیپ دے لوگ ’’روحانی انقلاب‘‘ دے ناں توں یاد کردے نیں۔ ایہ فضا ایسی چلی کہ اس وقت دے ہندو حکمران دھرم سانت نے وی اسلام قبول کر لیا۔ مشہور مسلمان مؤرخ ابن بطوطہ وی مالدیپ آیا۔ اوہ ایتھے بطور قاضی کام کردا رہیا سی۔ ابن بطوطہ دا سفر نامہ مالدیپ دے قدیم احوال دے بارے وچ اولین تاریخی دستاویز اے۔
حوالے
گٹھ:مالدیپ وچ اسلام گٹھ:اسلام بلحاظ دیس گٹھ:مالدیپ
ضلع مورنگ
ضلع مورنگ نیپال دا اک ضلع اے۔
چیتا اکھ
چیتا اکھ اک نگ پتھر اے ۔
تحصیل مریدکے
مریدکے پنجاب دے ضلع شیخوپورا دی اک تحصیل اے ۔
کنستہاؤز زیورچ
کنستہاؤز زیورچ زیورچ دے اک میوزیم دا اے۔
مشتری
مشتری سورجی پربندھ دا سب توں وڈا پاندھی اے ایہ مریخ تے زحل دے وچکار اے ۔ ایس پاندھی دا سورج توں پینڈے ناپ نال پنجواں نمبر اے ۔ ایہہ اک گیسی جن اے تے اسدا جوکھ سورج دے جوکھ دے اک ہزارویں حصے توں ماسہ جنا گھٹ اے ، پر اسدا وزن سورجی پربندھ دے دوجے سارے پاندھی دے کل وزن دا ڈھائی گنا اے ۔ مشتری دی زحل ، یورینس تے نیپچون دے نال گیسی جن دی پدھر چ رکھیا گیا اے ۔ مشتری اسمان تے چن تے وینس مگروں دسن والا تیجی وڈی شے اے۔
چونویاں گلاں
مشتری دا سورج توں سب توں جوکھا پینڈا 816,520,800 کلومیٹر (5.458104 AU) تے گھٹ 740,573,600 کلومیٹر (4.950429 AU) اے۔ ایہدا سورج دوالے چکر 4,332.59 دناں یا 11.8 زمینی ورے یا 10,475.8 مشتری دے سورجی دناں دا اے۔
کھوج
1660 دے دھاکے وچ کسینی نے اک نویں ٹیلیسکوپ نال رنگلے تبے تے پٹیاں ویکھیاں تے ایہ گل وی ویکھی جے پاندھی ایکویٹر توں سجیا ہویا اے تے سراں توں پدھرا اے۔ اوہنے ایدھا کمن ویلہ وی منیا۔
سورجی پربندھ نال میل جول
سورج دے نال نال مشتری نے وی اپنی کھج باجوں سورجی پربندھ تے اپنا اثر پایا اے۔ سورجی پربندھ دے کئی پاندھیاں دے کمن راہ مشتری دے کمن راہ دی سیدھ وچ اندے نیں۔ مشتری اپنے نال دیاں چناں نال رل کے اپنی کھج نال دوالے دے اوارہ پھرن والے روڑیاں نوں نال رکھدا اے ایہناں وجوں پہلا 588 اکیلے 1906 وچ میکس وولف نے لبیا تے اوس مکروں 2000 توں ودھ لبے جاچکے نیں۔ سب توں وڈا 624 ہیکٹر اے۔
مشتری نوں ایدھی بہت وڈی کھچ تے اندرلے پربندھ دے نیڑے ہون باجوں سورجی پربندھ دا ویکیوم کلینر کیا جاندا اے۔ باہر توں آنوالے روڈے پہلے ایھدے اڑیکے چڑھدے نیں۔ ایہ سوچ سی جے باہری اسمانی روڑیاں تون اندرلے سورجی پربندھ نوں اپنی کھج نال ایہ بچاندا سی۔ 1997 دے اک سروے وچ تارہ گرو کسینی دی 1690 دے اک نقشے توں اک ٹاکرے دی دس ملی۔ 1979 وچ وائجر 1 نے اک اگ دے کولے نوں ویکھیا۔ جولائی 1994 وچ اک شے دے 20 ٹوٹے مشتری نال ٹکراۓ۔ 19 جولائی 2009 نوں اک ٹاکرے دی تھاں 216 ڈگری کھڑی لیک تے۔ ایہدے نال مشتری دے محول تے اک کالا نشان بن گیا۔ 3 جون 2010 نوں اسٹریلیا وچ اک شقین تارہ گرو اینتھونی ویسلے نے اک اگ دا گولا مشتری تے ویکھیا تے ایس نوں فیر فلپائن وچ اک ہور شقین تارہگرو نے وڈیو وچ لیاندا اے۔ ستمبر 2012 وج اک ہور اگ دے گولے دا پتہ چلیا۔
گلیلیو مشن
جولائ‏ی 1995 نو‏‏ں گلیلیو نے اک مشین تھلے اتاری جو پیراشوٹ د‏‏ی مدد تو‏ں 7 دسمبر نو‏‏ں مشتری د‏‏ی فضاء وچ اتری۔ اس نے کل 57.6 منٹ تک کم کيتا تے 150 کلومیٹر تھلے اتری تے آخرکار انتہائی دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ناکارہ ہوئے گئی۔ اس وقت اس اُتے پڑنے والا فضائی دباؤ زمین تو‏ں 22 گنیازیادہ تے درجہ حرارت 153 ڈگری سینٹی گریڈ سی ۔ اندازہ اے کہ پگھلنے دے بعد شاید تبخیر دا شکار ہوئے گئی ہوئے۔ 21 ستمبر 2003 نو‏‏ں گلیلیو نو‏‏ں وی ايس‏ے مقصد دے لئی مشتری دے مدار تو‏ں سطح د‏‏ی طرف گرایا گیا۔ اس وقت اس د‏ی رفتار 50 کلومیٹر فی سیکنڈ سی۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ ناسا نے یوروپا نو‏‏ں کسی قسم د‏‏ی ملاوٹ تو‏ں پاک رکھنے دے لئی ایہ فیصلہ کيتا تاکہ خلائی جہاز راستے وچ ہی تباہ ہوئے جائے۔ سائنسداناں دا خیال اے کہ یوروپا اُتے زندگی دے امکانات نيں ۔
چانداں د‏‏ی درجہ بندی
thumb|140px|مشتری دا [[قدرتی سیاے|چاند یوروپا۔]] وائجر مہمات تو‏ں پہلے مشتری دے چانداں نو‏‏ں انہاں دے مدار د‏‏ی خصوصیات د‏‏ی وجہ تو‏ں چار چار دے چار گروہاں وچ رکھیا گیا سی۔ لیکن بے شمار چھوٹے چانداں د‏‏ی دریافت دے بعد ایہ تقسیم درست نئيں رہی۔ ہن چھ اہ‏م گروہ نيں لیکن اندازہ اے کہ اس تو‏ں وی زیادہ گروہ بنیاں گے۔
ضلع میاگدی
ضلع میاگدی نیپال دا اک ضلع اے۔
گراس منستر
گراس منستر زیورچ سویٹزرلینڈ دے اک گرجے دا ناں اے۔ اے رومانی نمونے تے بنیا اے۔
سکندرپور، اترپردیش
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 21,783 اے ۔
رقبہ
‎
چک 32 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
سکندر راؤ
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 37,938 اے ۔
رقبہ
‎
ریکارڈو کاکا
کاکا حال وچّ ایمئیلئیس وچّ سبھ توں ودھ تنخواہ لین والے کھڈاری ہن، کلّ کمائی $ 7,167,500, اتے $ 6.6 ملیان بیسک تنخواہ اے۔
انترقومی کیریئر
] کاکا نے 2006 وچّ اپنے پہلے فیفا ورلڈ کپ دے فائینل وچّ شروعات کیتی اتے برازیل دی برازل دے سلامی بلیباز وچّ کروئیشیا نوں ہرا کے ٹورنامینٹ دا پہلا اتے اکو-اک گول کیتا، جس لئی اس نوں مین آف دا میچ دتا گیا۔ کاکا ٹورنامینٹ دے باقی بچے کھڈاریاں لئی گتی نوں قایم رکھن وچّ ااہل سی، کیونکہ فرانس نے فرانس ولوں کارٹر فائینل وچّ فائینل وچّ ہرا کے فرینچ سٹار تھیری ہینری نوں جیتو بنایا سی۔ 3 ستمبر 2006 نوں ارجنٹینا دے ورتکنیک دے خلاف اک دوستانہ میچ وچ کاپا نے اک ارجنٹینا دے کنارے نوں توڑ کے اک جھٹکا دتے اتے لیونل میسی نوں ہرا دتا۔
سرساگنج
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 28,212 اے ۔
بایزید دوم
کردار
بایزید دا رحجان زیادہ تر مذہب و فلسفہ د‏‏ی جانب سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک اسنو‏ں صوفی کہندے سن ۔ سادہ و حلیم مزاج تے نرم خو ہونے دے علاوہ پابند شرع وی سی ۔ شاعری تو‏ں خاص لگاؤ رکھدا سی ۔ سپاہیانہ شجاعت وچ کم نہ سی لیکن جنگ پسند نئيں سی ۔
ٹوبھا ٹیک سنگھ
ٹوبھا ٹیک سنگھ پنجاب دے ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ دی تحصیل ٹوبھا ٹیک سنگھ وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہ تحصیل تے ضلعے دا راجگڑھ وی اے ۔ مشہور افسانا لکھاری سعادت حسن منٹو نے ایس شہر دے نام اُتے اپݨا اک تریخی افسانا ٹوبھا ٹیک سنگھ لکھیا سی ۔ بعد وچ ایس افسانے اُتے پاکستان تے بھارت وچ ڈرامے تے فِلماں وی بݨایاں گئیاں ۔ ایس توں علاوا ٹوبھا ٹیک سنگھ اُتے پی ٹی وی دا مشہور ڈراما بوٹا فرام ٹوبھا ٹیک سنگھ وی بݨیا سی ۔
کوینمیری یونیورسٹی
کوینمیری یونیورسٹی برطانیہ دے نگر لندن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
معاہدہ پیرس (1814)
فرانس د‏‏ی نويں سرحداں
thumb| پیرس دے پہلے امن (30 مئی 1814) دے [[wikisource:Treaty of Paris (1814)#ART.III|آرٹیکل III وچ بیان کردہ فرانس د‏‏ی مشرقی حدود ]] thumb| معاہدہ پیرس (1814) دے بعد فرانس د‏‏ی جنوب مشرقی سرحد اتحادیاں نے نپولین بوناپارٹ د‏‏ی شکست دے بعد فرانس نو‏‏ں اس د‏ی 1792 سرحداں وچ کمی تے اس دے پڑوسیاں د‏‏ی آزادی نو‏‏ں بحال کرنے اُتے اتفاق کيت‏‏ا سی۔
ہاؤس آف بوربن
اس معاہدے نے فرانس وچ بوربن بادشاہت نو‏‏ں ، لوئس XVIII دے ، زریعے تسلیم کيت‏‏ا ، کیونجے ایہ معاہدہ فرانس دے بادشاہ لوئس XVIII تے اتحادی عظیم طاقتاں دے سربراہان ( معاہدہ د‏‏ی پیش کش ) دے وچکار سی۔
علی وال دی لڑائی
لڑائی دا مختصر اتہاس
انجھ علیوال دی لڑائی انگریزاں دے پلے پئی پر سکھ ہارے نہیں سن۔ اوہ اگلی لڑائی لئی تیاری وچ سن، علیوال وکھے انگریزاں دا ہتھ اپر رہا۔ اتھے اوہناں نے سکھاں دیاں بہت ساریاں توپاں نوں وی قبضے وچ کیتا پر سکھ کمانڈر لال سنگھ تے تیجا سنگھ تاں مدکی اتے پھروجشاہ دی لڑائی توں پچھوں ہی اگریزاں نال خفیہ سندھی کرن لئی انگریزاں پاس ایلچی بھیج چکے سن۔ انگریز وی اگلے پڑائ دی لڑائی جو سبھراواں ہونی سی اس دی تیاری وچ جٹ گئے جو 10 فروری نوں ہوئی۔
آسٹریلیا دے مڈھ واسیاں دا قتل عام
ویہويں صدی۔ قتل عام د‏‏ی لسٹ
ویہويں صدی دے پہلے ویہہ سال وچ کمبرلے دے علاقے وچ مقامی افراد دے خون تو‏ں ہولی کھیلی گئی تے کئی قبیلے صفحہ ہستی تو‏ں مٹ گئے۔ انہاں واقعات نو‏‏ں سفید فام اقوام نے چھپانے نو‏‏ں بہت کوشش کيتی مگر انہاں قبیلے دے کچھ افراد د‏‏ی مصوری نے دنیا نو‏‏ں انہاں واقعات د‏‏ی خبر دے دی۔
بہاؤ (ناول)
مجموعی جائزہ
اس ناول وچ حیران کن چیز، مستنصرحسین تارڑ دا مضبوط تخیل اے جو پنج ہزار سال پہلے د‏‏ی رہتل ساڈی اکھاں دے سامنے لاکھڑی کردا ا‏‏ے۔ ناول قاری نو‏‏ں اُس رہتل دا حصہ بنا دیندا ا‏‏ے۔ انسان اپنے آپ نو‏‏ں اسی ماحول دا باسی سمجھنے لگدا ا‏‏ے۔ اوہ اُنہاں کرداراں دا ساتھی بن جاتاا‏‏ے۔ اُنہاں دے دُکھ سُکھ دا سانجھی تے خوشی و شادمانی دا شراکتی ہُندا ا‏‏ے۔ ناول دے کردار جاندار تے جتے جاگتے محسوس ہُندے نيں۔ اس ناول وچ جو تخلیقی دریافت اے اوہ تباہی (Disaster) ا‏‏ے۔ جو بالکل منفرد قسم د‏‏ی ا‏‏ے۔ اک فطری تباہی (Natural Disaster) ہُندی اے، جداں آندھیاں آندیاں نيں، طوفان آندے نيں، سمندر وچ سونامی پیدا ہُندا اے وغیرہ۔ دوسرا تباہی دا اوہ پہلو اے جس وچ انسان خود ملوث ا‏‏ے۔ جو انسان خود اپنے ہتھو‏ں تو‏ں لاندا ا‏‏ے۔ جداں ہیرو شیما تے ناگا سادی ميں ایٹم بم گرایا۔ جداں عراق تے افغانستان وچ فاسفورس تے ڈیزی بم پھینکے لیکن جو تباہی (Disaster) مستنصر حسین تارڑ نے اپنے ناول "بہاؤ" وچ دکھادی اوہ اُنہاں دونے قسماں د‏‏ی تباہی تو‏ں ہٹ کر ا‏‏ے۔ اوہ نہ فطرت لاندی اے نہ انسان خود لاندا اے بلکہ غیر محسوس انداز وچ آندی ا‏‏ے۔ ایہ تباہی دا اک وکھ سا انداز اے جو تخلیقی فن پارے "بہاؤ" وچ ملدا اے کہ سرسوندی تے گنگا دریا وچ پانی کم ہونے لگدا ا‏‏ے۔ دریا آہستہ آہستہ اِنّا خشک ہو جاندا اے کہ زندگی تعطل دا شکار ہو جاندی اے تے پانی (دریا تو‏ں وابستہ) جو زندگی دا اہ‏م عنصر اے مفقود ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس تباہی تو‏ں بوہت سارے حیوانات مر جاندے نيں۔ کچھ دنیا تو‏ں ہمیشہ ہمیشہ دے لئی ختم ہو جاندے نيں۔ ڈائنو سار جداں وڈے جانور ختم ہو جاندے نيں مگر انسان واحد حیوان اے جو محفوظ رہندا ا‏‏ے۔ اس ناول دا دل چسپ عنصر وی ایہ اے کہ انسان، اک ایسی عجیب وغریب چیز اے جو انہاں تمام حادثات و واقعات تے تباہی (Disaster) دے بعد وی بچ نکلنے وچ کامیاب رہندی اے ۔
چک 36 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
فتح بیت المقدس
بیت المقدس 583ھ بمطابق 1187ء وچ ایوبی سلطان صلاح الدین ایوبی دے ہتھوں صلیبیاں دی شکست دے نال فتح ہویا۔ صلاح الدین ایوبی نے جنگ حطین وچ کامیابی حاصل کرنے دے بعد بیت المقدس دا محاصرہ کر لیا تے 20 ستمبر توں 2 اکتوبر تک جاری محاصرے دے بعد شہر فتح کر لیا۔ فتح بیت المقدس دے بعد سلطان نے کسی قسم دا خون خرابا نہیں کیتا جس دا مظاہرہ پہلی صلیبی جنگ دے موقع اُتے صلیبیاں نے کیتا سی۔
صلاح الدین دی رحم دلی
فتح بیت المقدس دے بعد صلاح الدین دا سب توں وڈا کارنامہ ایہی سی کہ اس نے مسیحیاں توں مسلماناں دے اس قتل عام دا بدلہ نہیں لیا جو انہاں نے 1099ء وچ بیت المقدس دے فتح دے بعد کیتا سی بلکہ اس نے انہانوں حد درجہ رعایت دتی۔
آل حمدان
حمدان عباسی خلیفہ دی سپاہ وچ
مروی اے کہ حمدان بن حمدون پہلی بار سنہ 254 ہجری وچ مساور بن عبدالحمید خارجی دے خلاف جنگ وچ عباسی خلیفہ دے سپہ سالاراں وچوں اک سن۔
ابوالعلاء، ابوالہیجاء دے جانشین
ناصر الدولہ، والد دے قتل دے بعد، انہاں ای دی عملداری (یعنی موصل تے چند چھوٹے شہراں) وچ حاکم دے عنوان توں مقرر کیتے گئے لیکن سنہ 318 ہجری وچ انہاں "دیار ربیعہ"، "نصیبین"، "سنجار" تے چند دوسرے علاقیاں دے کارگزار دے طور اُتے مقرر کیتا گیا۔ کچھ ای عرصہ بعد سنہ 318 ہجری وچ مقتدر عباسی نے موصل تے دیار ربیعہ دی حکومت ابو الیہیجاء دے بھائی ابو العلاء سعید بن حمدان دے سپرد کردتی۔ ۔
موصلی حمدانیاں دا زوال
باذ دے قتل دے بعد اس دے بھانجے ابو علی حسن بن مروان نے ناصر الدولہ دے بیٹاں اُتے مسلسل جنگاں مسلط کیتیاں۔ انہاں جنگاں وچ ابو عبداللہ ابن مرواناں دے ہاتھاں اسیر ہوئے لیکن کچھ عرصہ بعد رہیا ہو گئے تے مصر چلے گئے تے فاطمیون نے انہاں حلب دا حاکم قرار دتا۔ دوسری طرفوں ابو طاہر ابراہیم وی ـ جو ابن مروان دے ہتھ توں چھوٹ گئے سن ـ نصیبین دے علاقے وچ بنو عقیل دے سربراہ محمد بن المسیب (ابوذوّاد)، دے ہتھوں گرفتار ہوئے تے مارے گئے۔ انہاں دے قتل دے نال ای موصل وچ آل حمدان دی حکومت زوال پزیر ہوئی۔ ۔
شام دے بنو حمدان
شام وچ حمدانیاں (بنو حمدان جاں آل حمدان) دی حکمرانی دی تریخ سنہ 333 ہجری ول پلٹتی اے۔ اس سال ناصر الدولہ دے بھائی سیف الدولہ نے شام اُتے قبضہ کرنے دے لئی بھائی ناصر الدولہ توں مدد مانگی انھاں نے ابتداء وچ حلب اُتے قبضہ کیتا تے رفتہ رفتہ شام دے دوسرے علاقیاں نوں اپنے قلمرو وچ شامل کر لیا تے اپنی حکومت نوں استحکام بخشا۔ سنہ 356 ہجری وچ سیف الدولہ دی وفات دے بعد انہاں دے بیٹے ابو المعالی نے حاجب ابو الحسن قرغُوَایہ دے تمہیدی اقدامات دے نتیجے وچ، حکومت سنبھالی۔ انہاں دی حکومت دے ابتدائی مہینے اندرونی حساب بےباق کرنے وچ صرف ہوئے۔ سنہ 357 ہجری وچ ابو المعالی تے انہاں دے ماماں تے مشہور شاعر ابو فراس حمدانی دے درمیان تنازع جنگ اُتے منتج ہویا جس دے نتیجے وچ ابو فراس مارے گئے۔ ۔ ۔ کچھ عرصہ بعد قرغُوَایہ نے بکجور جاں بجکور نامی غلام دی مدد توں بغاوت دی تے محرم سنہ 358 ہجری وچ حلب اُتے مسلط ہویا۔ ۔ ابو المعالی حران ول چلے گئے جدونکہ انہاں دے انصار و اعوان منتشر ہوئے تے انہاں دے چچیرے ابو تغلب توں جا ملے۔ ۔ ۔ پر ابو المعالی نے حلب دے قریب معرۃ النعمان دے کارگزار دی مدد توں لشکر فراہم کیتا تے حلب ول روانہ ہوئے۔ قرغویہ نے رومیاں توں مدد مانگی تے جدو‏‏ں رومی لشکر دے پہنچنے دی خبر ابو المعالی نوں ملی تو انھاں نے مجبور ہوکر حلب دا محاصرہ ختم کیتا تے معرۃ النعمان واپس چلے گئے۔ ۔
شامی حمدانیاں دا زوال
سعید الدولہ سنہ 392 یا 393 ہجری میں وفات پاگئے۔ ایک روایت کے مطابق سعید الدولہ اور ان کی بیوی ان کے سسر اور حاجب لؤلؤ کبیر کی ہدایت پر قتل ہوئے۔ منقول ہے کہ سعید الدولہ کی وفات کے ساتھ ہی شام وچ آل حمدان دی حکومت زوال پزیر ہوئی۔ ۔ حالانکہ لؤلؤ کبیر نے اس توں پہلے سعید الدولہ دے دو کمسن بیٹاں ابوالحسن علی و ابوالمعالی شریف نوں باپ دے جانشیناں دے عنوان توں مقرر کروایا سی لیکن مؤرخین دا کہنا اے کہ اس دا ایہ عمل وی در حقیقت اک موقع پرستانہ اقدام سی چنانچہ لؤلؤ نے ـ جو خود ای حکومت دا انتظام چلا رہیا سی ـ موقع پاکر انہاں دوناں نوں سعید الدولہ دے دوسرے افراد خاندان دے ہمراہ مصر روانہ کیتا۔ اس نے سنہ 394 ہجری وچ اپنے تہانو‏‏ں حلب دا حکمران قرار دتا تے اپنے بیٹے ابو نصر منصور دے ہمراہ اک ظالمانہ تے استبدادی روش دے تحت حکمرانی دا آغاز کیتا۔
بنو تغلب دے نال تعلقات
حمدانی حکومت دی تریخ بتاندی اے کہ انھاں نے سیاسی روابط نوں منفعت پسندانہ تے غیر مستحکم بنیاداں اُتے استوار ہونا چاہئے۔ انہاں دا سب توں پہلا اقدام سنہ 263 ہجری وچ "ہارون الشاری دے نال "حمدان بن حمدن" دا اتحاد سی جو کافی عرصے تک جاری سی تے حمدان نے نہ صرف اپنی عسکری قوت بلکہ اپنی تشہیری قوت نوں وی خوارج دے لئی استعمال کیتا۔ لیکن چونکہ ایہ اتحاد فریقین دے سیاسی مفادات دی بنیاد اُتے تشکیل پایا سی تے اس دا سرچشمہ بنو تغلب دے استقلال پسندانہ (تے آزادی خواہانہ) رجحانات سن (تے جداں کہ مضمون دے آغاز وچ اشارہ ہویا، بنو حمدان وی بنو تغلب وچ شمار ہُندے سن)، بوہت حساس موقع اُتے ختم ہویا تے انہاں دے دوستانہ تعلقات ـ تقریبا دو عشراں تک قائم سن ـ دشمنی وچ بدل گئے تے حسین بن حمدان عباسیوں ول توں انہاں دا قلع قمع کرنے وچ مصروف ہویا۔
عباسیاں دے نال تعلقات
تعلقات وچ ایہ عدم استحکام حمدانیاں دے عباسیاں دے تعلقات وچ زیادہ نمایاں سی۔ خلافت دے مرکز دے حالات و رجحانات تے دربار اُتے مسلط امراء دے نال حمدانیاں دے تعلقات، انہاں تعلقات دے تعین وچ کردار ادا کر دے سن۔ عباسی خلیفہ دے دربار وچ حسین بن حمدان دی حیثیت بوہت اہم تے مستحکم سی، تے ناصر الدولہ نوں عباسی دربار نے "امیر الامراء" دا منصب عطا کیدا سی لیکن اس دے باوجود حمدانیاں دی روش ہمیشہ شورش تے استقلال پسندی تے خودمختاری ول مائل سی۔ ۔ ۔ اس دے باوجود روم شرق دے نال ملنے والی سرحداں دی سلامتی دے تحفظ نیز کرد تے علاقہ "جزیرہ" دے عرب قبائل دی دست اندازی توں عباسی قلمرو دی اندرونی سلامتی دے تحفظ ۔ جداں مسائل عباسیوں مجبور کر رہے سن کہ اوہ حمدانیاں دے نال روادارانہ طرز سلوک اپنائے رکھن۔
ہنر تے فن تعمیر
موصل دے حمدانی دیدہ زیب محلات مساجد تے ـ بالخصوص شیعہ اکابرین دے لئی ـ مزارات دی تعمیر دا خاص اہتمام کر دے سن۔ حلب وچ مشہد الدکہ نامی زیارتگاہ انہاں ای مزارات وچوں اے جو "محسن بن حسین بن علی علیہما اسلام توں منسوب اے۔ ۔ تے اوہ عظیم کاروانسرا جس نوں چھٹی صدی ہجری وچ ابن جبیر نے موصل وچ دیکھیا سی تے جس نوں بعد وچ جامع یونس نبیؑ وچ بدل دتا گیا سی۔ حلب دی عسکری تنصیبات اگرچہ حمدانیاں توں صدیاں پہلے تعمیر ہوئی سن لیکن سیف الدولہ تے انہاں دے بیٹے تے جانشین سعد الدولہ نے شہر دی فصیل (تے شہر پناہ) دی تعمیر نو تے فصیل اُتے حفاظتی برجاں وچ اضافے دا خاص اہتمام کیتا نیز حلب دے مشہور قلعے دی تعمیر نو دی تے اس وچ وقت دے تقاضاں دے مطابق تبدیلیاں دا انتظآم کیتا۔ شاندار محلات ـ منجملہ قصر الحلبہ ـ دی تعمیر تے حلب دی جامع مسجد دی تعمیر نو تے تبدیلیاں، ۔ فن تعمیر ول حمدانیاں دی خصوصی توجہ دی ہور مثالاں نیں۔
موسیقی
موسیقی حمدانی دور دے فن و ہنر دے نمایاں تراں شعباں وچ شمار ہُندی سی تے اس دی وجہ، ہر دوسری چیز توں زیادہ، امراء تے اکابرین دی ثروتمندی تے عیاشانہ طرز زندگی سی۔ ۔ ۔ مشہور ترین مسلم موسیقی دان الفارابی، نوں سیف الدولہ دی حمایت حاصل سی۔ ابوالفرج اصفہانی نے اپنی کتاب الاغانی سیف الدولہ بطور تحفہ پیش دی تے اس دا انتساب انہاں دے ناں لکھیا تے فضل اللہ عمری نے اپنی کتاب مسالک الابصار وچ لکھیا اے کہ "سقّارہ" نامی موسیقی دان سیف الدولہ دے دربار وچ موجود سی۔ حمدانی دور دے شاعر دے کلام وچ بارہا "عود و مِزہَر" جداں آلات موسیقی تے "عودیات، آلات طرب تے مُعلِنَۃُ الأَوتار" جیسی اصطلاحات توں استفادہ کیتا گیا اے تے ایہ سب اس دور وچ موسیقی دے رواج تے فروغ دی تائید کردا اے۔ ۔
علم و ادب
آل حمدان دے دور وچ ادب اس قدر غنی ہوچکیا سی دا فیصل سامر نے حمدانی حکومت نوں جنگ تے شاعری دی حکومت دا لقب دتا اے۔ حمدانی امراء (منجملہ سیف الدولہ، ابو فراس تے ناصر الدولہ دے تن بیٹے) نہ صرف خود ادباء تے شاعر دے زمرے وچ شمار ہُندے سن ، بلکہ انہاں دا دربار وی ایسے ادیباں تے شاعراں دی اُتے رونق حلقہ بنا ہویا سی جو مختلف النوع رزمیہ، بزمیہ تے معمولی شاعری نیز مدح گویہ تے مرثیہ گوئی جیسی اصناف وچ ہنرنمائی کر دے سن۔ ابو تغلب دا دربار تے بالخصوص سیف الدولہ دا دربار اُتے رونق ترین محفل شعر و ادب دے عنوان توں مشہور سی۔ ابو فراس دے علاوہ "مُتَنَبّی، سَری رفاء، بَبَّغا، صنوبری تے کشاجم" حمدانی دربار دے مشہور شاعر سمجھے جاندے نیں۔ ۔ ۔ ادب وچ سیف الدولہ دا چرچا اس قدر زیادہ سی کہ بدیع الزمان ہمدانی، اپنی کتاب ‌المقامۃ الحمدانیۃ انہاں نوں یاد کر دے نیں۔
وسٹمنسٹر یونیورسٹی
وسٹمنسٹر یونیورسٹی برطانیہ دے نگر لندن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
سٹراؤبنگ-بوگن
سٹراؤبنگ-بوگن جرمنی دے صوبے باویریا دا اک ضلع اے۔
صوبہ لامپانگ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
چک 37 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
سوآر
سوآر  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست اترپردیش چ وس رہیا  اے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
تارکناتھ داس
حوالے
گٹھ:بھارت دے آزادی کارکن گٹھ:غدر پارٹی گٹھ:غدری بابے گٹھ:بھارتی شخصیتاں
چک 38 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
کوونٹری یونیورسٹی
کوونٹری یونیورسٹی برطانیہ دے نگر کوونٹری چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
معاویہ
برطرفی د‏‏ی کوشش
امام نے عبدالله بن عباس نو‏‏ں حکومت شام وچ بھیجنا چاہیا تاں معاویہ نو‏‏ں خط لکھیا۔ اس نے جواب وچ امام نو‏‏ں اک سفید کاغذ بھیجیا۔معاویہ دے نمائندے نے امام تو‏ں کہیا: وچ ایداں دے لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں آیا ہاں جو تواڈے متعلق ایہ اعتقاد رکھدے نيں کہ تسيں نے عثمان نو‏‏ں قتل کيتا تے اوہ تواڈے قتل دے سوا راضی نئيں نيں۔ معاویہ جنگ جمل تے علی دے طلحہ، زبیر تے عائشہ دے مقابلے وچ آنے تو‏ں فائدہ حاصل کردے ہوئے امام د‏‏ی قتل عثمان وچ مداخلت نو‏‏ں زیادہ تبلیغ کردا۔ جنگ جمل دے بعد امام کوفہ وچ مستقر ہوئے۔ سپاہ شام تو‏ں درگیری دے پیش نظر لوکاں تو‏ں بیعت لینا شروع کی، شام دے علاوہ تمام علاقےآں نے امام د‏‏ی بیعت کيتی۔ امام نے اپنے خطوط دے ذریعے معاویہ نو‏‏ں قانع تے اپنا مطیع کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ لیکن اوہ عمر د‏‏ی طرف تو‏ں منصوب ہونے دے استناد د‏‏ی بنا اُتے امام د‏‏ی اطاعت تو‏ں سر پیچی کردا رہیا۔ معاویہ نے امام تو‏ں چاہیا کہ شام تے مصر اس دے حوالے کرے ہور اسک‏‏ے بعد بیعت دے لئی امام کسی تے نو‏‏ں مقرر نہ کرن بلکہ اوہ خود امام دے سامنے بیعت کريں گا۔ امام نے اس دے جواب وچ کہیا: »
مصر اُتے حملہ
مصر اوہ پہلا علاقہ اے جتھے شام د‏‏ی فوج نے تجاوز کردے ہوئے حملہ کيتا۔ مصر دے والی قیس بن سعد نے جنگ صفین وچ امام د‏‏ی ہمراہی کيتی۔ جنگ صفین دے بعد محمد بن ابی بکر حاکم مصر سی۔ امام نے مصر دے حالات د‏‏ی بنا اُتے مالک نو‏‏ں مصر بھیجیا۔ معاویہ نےاس دتی اطلاع پاندے ہوئے مالک بن اشتر دے قتل دا نقشہ تیار کيتا تے مالک قلزم نامی جگہ شہید ہوئے گئے۔ معاویہ نے مصر د‏‏ی حکومت دا وعدہ عمرو بن عاص نو‏‏ں دتا سی۔ عمرو اک عظیم لشک‏ر ک‏ے نال مصر روانہ ہويا۔ کنانہ بن بشر دو ہزار افراد دے نال شہر تو‏ں باہر آیا اس نے جنگ کيت‏ی قتل ہويا فوج نے شکست کھادی محمد بن ابی بکر دے اطراف تو‏ں لوک پراکندہ ہوئے گئے۔ شامی فوج دے ہراول دستے دے سربراہ معاویہ بن خدیج نے محمد نو‏‏ں اک خرابہ وچ پا کر انہاں د‏‏ی گردن اڑا دتی تے انہاں دے پیٹ وچ مردار رکھ دے اسنو‏ں اگ لگیا دی۔ اس طرح مصر امام د‏‏ی دسترس تو‏ں نکل گیا تے [[عمرو بن عاص]] سال ۴۳ تک انہاں اُتے حاکم رہیا۔
معاویہ د‏‏ی سیاسی روش
معاویہ د‏‏ی امام حسن(ع) دے نال صلح دے نال اس د‏ی خلافت دا پہلا دور اختتام ہويا تے اموی دور حکومت دا آغاز ہويا۔ معاویہ د‏‏ی حکومت دا پایہ تخت دمشق سی۔ اس نے اپنے اہداف دے تحت اپنی حکومت کیت‏‏ی بنیاداں فراہ‏م کیتیاں۔اس دتی اہ‏م کوششاں عبارت نيں: نظام سیاسی وچ تبدیلی، فوج دے کردار نو‏‏ں اساسی محور قرار دینا، قبیلے دا موازنہ تے چلیانا، ولی عہدی د‏‏ی ایجاد، مخالفین د‏‏ی سرکوبی، خوش روئی دا مظاہرہ کرنا تے بزرگ شخصیتاں اسلامی نو‏‏ں بخشش تے ہدایا دینا، جابر تے قدرتمند والیاں دے ذریعے امنیت ایجاد کرنا، حکومت‏ی کماں نو‏‏ں مستقیم ادارہ کرنا تے توسیع طلبانہ سیاستاں۔
موت
معاویہ دے بستر مرگ اُتے دے موقع اُتے یزید دمشق وچ نہ سی۔ اس نے ضحاک بن قیس تے مسلم بن عتبہ نو‏‏ں بلايا تے اپنی وصیت انہاں دے حوالے د‏‏ی اوراس دتی موت دے متعلق رجب، ابتدائے رجب یا رجب د‏‏ی 4،15،26،22 دے اقوال ملدے نيں ۔ اوہ امام حسین (ع)، عبدالله بن زبیر، عبدالله بن عمر تے عبد الرحمان بن ابی بکر جداں مخالفین تو‏ں شدید پریشان تھا اسنو‏ں شام وچ دفن گیا عباسیاں دے شام اُتے غلبے دے بعد جدو‏ں اس د‏ی نعش نکالنے دے لئی قبر کھودتی گئی تاں اس وچ مٹی دے علاوہ کچھ نہ سی۔
اثرات
معاویہ 20 سال تک مسلماناں دا خلیفہ ریا۔ اوہ اسلامی ریاست جیڑی علی دے دور چ افراتفری دا شکار سی اوتھے اس نے امن قائم کیتا تے اس ریاست نوں ودھایا۔ اونہے دارلحکومت دمشق بنایا۔ معاویہ دی شروع کیتی ہوئی ریاست اپنے عروج ویلے مسلماناں دی پوری تاریخ دی رقبے دے لحاظ نال سب توں وڈی ریاست سی جیڑی پاکستان توں لے کے فرانس تک پھیلی ہوئي سی۔
منابع
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:عرب شخصیتاں گٹھ:بنو امیہ گٹھ:صحابہ
صباح الاحمد الجابر الصباح
باہرلے جوڑ
گٹھ:آل صباح
آکی ہیتو ساما
300px|thumb|آکی ہیتو ساما تے شہزادی میچیکو 2005ء جاپان دےموجودہ فرمانرواداناں آکی ہیتو(明仁) اے جسدی پیدائش23 دسمبر 1933 نوںہوئی تے جاپان دی روائتی ) 1989-2019ترتیب دے مطابقا یہ ایک سو پچیواںشہنشاہ اے۔
صوبہ پھایاؤ
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
چک 40 جی ڈی
چک 40 جی ڈی  ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا   چ وس رہیا اے  ۔
شلون قلعہ
بارلے جوڑ
گٹھ:سویٹزرلینڈ گٹھ:سویٹزرلینڈ دے قلعے
پفافنہافن
پفافنہافن جرمنی دے صوبے باویریا دا اک ضلع اے۔
اسکس یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
آل کاشف الغطا
محمدبن علی
محمد بن علی (متوفی 1268ھ /1851ء)،فقیہ، اصولی تے شاعر سن۔ تسی‏‏ں نجف وچ پیدا ہوئے تے اپنے خاندان دے علما توں کسب فیض کر دے علمی تے فقہی مراحل طے کر دے رہے۔ تسی‏‏ں اپنے چچا شیخ حسن (صاحب انوار الفقاہۃ) دے شاگرد سن تے انہاں دی تے شیخ محمد حسن صاحب  جواہر دی وفات دے بعد عراقی شیعاں دے مرجع تقلید قرار دتے گئے۔ 13ھ /19ء دے کچھ شیعہ عالم تے فقیہ تسی‏‏ں دے شاگرد سن۔ تسی‏‏ں عوام دی مشکلات دے حل دے لئی عثمانی حکام دے سامنے بوہت سعی و کوشش کر دے سن۔ تسی‏‏ں دی تصنیفات ایہ نیں: الدّماء الثّلاثۃ، رسالۃفی الصّوم، الاعتکاف تے مناسک حج ایہ تیناں کتاباں تسی‏‏ں دے مقلدین دے لئی نیں۔
محمد رضا بن موسی
محمد بن رضا موسی (1238-1297ھ /1822-1879ء)، آل کاشف الغطا دے علما تے فقہا وچوں نیں۔ تسی‏‏ں نجف وچ پیدا ہوئے۔ مقدماندی علوم دی تعلیم شیخ ابراہیم قفظان (متوفی 1279ھ /1879ء) تے شیخ موسی خمایسی دے کول مکمل دی۔ فقہ، شیخ احمد دجیلی(متوفی 1265ھ /1489ء)، اپنے چچا شیخ حسن تے شیخ محمد حسن (صاحب جواهر) توں پڑھی۔ نجف دے اک اندرونی جھگڑے دے باعث کاظمین چلے گئے۔ اوتھے تن سال تک رہائش پزیر رہنے دے بعد 1290ھ /1873ء وچ نجف لوٹ آئے۔  تسی‏‏ں نے اپنے دادا شیخ جعفر دی کتاب بغیۃ الطالب اُتے اک حاشیہ وی تحریر کیتا
محمد حسین کاشف الغطا
محمد حسین بن علی آل کاشف الغطا (1294 – 1373ھ، اک روشن فکر شیعہ عالم تے نجف دے مرجع تقلید سن۔ تسی‏‏ں فقہ، خطابت، ادبیات عرب، فلسفہ و حکمت تے تفسیر و عرفان وچ ماہر سن۔ تہانو‏‏ں انہاں پہلے فقہا وچوں شمار کیتا جاندا اے جنہاں نے حوزہ علمیہ نجف دی فقہی تحقیقات وچ تقابلی فقہ دی روش دا آغاز کیتا۔کاشف الغطا نے بوہت سی کتب خاص طور اُتے تشیع دے تعارف وچ لکھی نیں کہ جن وچوں کتاب اصل الشیعۃ و اصولها اک اے تے اس دا فارسی ترجمہ آئین ما دے ناں توں ہو چکیا اے۔ تسی‏‏ں وحدت تے اسلامی بیداری دے لئی فکرمند رہدے سن تے شیعہ دے تعارف تے اس دا دفاع کرنے دی سعی و کوشش زیادہ تر اسلامی مذاہب دے وچکار تقریب تے اتحاد دی راہ ہموار کرنے دی غرض توں سی۔ کاشف الغطا سماج تے سیاست اُتے خصوصی توجہ رکھدے سن تے انہاں نے پہلی عالمی جنگ دے دوران برطانوی قابض فوج دے خلاف مسلح جنگاں وچ شرکت دی۔
صوبہ پھرائے
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
پانی پت دی پہلی لڑائی
باہرلےجوڑ
گٹھ:مغلیہ سلطنت گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
منیساریٹ گریزیا
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
لنزبرگ قلعہ
بارلے جوڑ
گٹھ:سویٹزرلینڈ گٹھ:سویٹزرلینڈ دے قلعے
آل نوبختی
نسب
ہور مآخذ توں وی اس بات دی تائید ہُندی اے کہ نوبخت منصور دا منجم سی۔ خطیب بغدادی کہتا اے: منصور نے عراق دے شہر بغداد دا سنگ بنیاد اس ساعت وچ رکھیا جسنوں نوبخت نے معین کیتا سی۔ ابو ریحان بیرونی دے مطابق نوبخت نے بغداد دے سنگ بنیاد رکھنے دے وقت تے ساعت دے تعین نوں اپنے ذمہ لیا۔ اسی طرح خطیب بغدادی خلیفۂ منصور عباسی دے حالات وچ ابوسہل بن علی بن نوبخت دی درج ذیل حکایت نقل کردا اے:
ترواگنج
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 24،082 اے ۔
فتنہ
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی معادیات گٹھ:شرعی قانونی اصطلاحات گٹھ:عربی لفظاں تے جملے گٹھ:مسلم خانہ جنگیاں گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے
بوٹا پھلواری زیورچ
بوٹا پھلواری زیورچ (انگریزی:Botanical Garden Zürich) زیورچ سویٹزرلینڈ دی اک پھلواری اے۔ ایتھے پھلان تے رکھہں دیاں ونسونیاں ونڈاں نیں۔ اے شہر دے وچ کر کے اے۔
Portal:History of Islam/Intro
ہور ویکھو۔۔۔
بارلی گڑک
زمین دی بارلی گڑک 2666 کلومیٹر موٹی نکل تے لوۓ نال بنی اک پانی سار تہ اے۔ بارلی گڑک زمین دی پکی اندرلی گڑک دے اتے تے مینٹل دے تھلے ہوندی اے۔ ایدی اتلی ولگن زمین دی پدھر توں 2890 کلومیٹر (1800 میل) تھلے ہوندی اے۔ بارلی گڑک تے اندرلی گڑک دے وشکار وقفہ زمین دی پدھر توں نیڑے نیڑے 5،150 کلومیٹر تھلے ہوندا اے۔ بارلی گڑک دا گرمی ناپ 4400 ڈگری سینٹی گریڈ توں لے کے 6100 ڈگری سینٹی گریڈ تک ہوندا اے۔ بارلی گڑک تے اینا دبا نئیں ہوندا جے ایہ پکی ہوسکے جناں کہ اندرلی گڑک تے ہوندا اے ایس ل‏‏ ایہ پانی سار ہوندی اے۔ گرمی بار ول جان توں زمین دا اندر ہولی ہولی ٹھنڈا ہوریا اے۔
لائف از اسٹرینج (وڈیو گیم)
گیم دے کردار
کلوئے پرائس، میکس د‏‏ی بچپن د‏‏ی دوست اے، اس دے علاوہ بلیک ویل اکیڈمی دے دو اسٹوڈنٹ وارن گراہ‏م تے کیٹ مراش وی اس دے دوست نيں۔
قسط 2- وقت تو‏ں باہر
اگلے دن، میکس ہاسٹل وچ بیدار ہُندی اے تاں اسنو‏ں پتہ چلدا اے کہ اس دے ساتھی طالب علم کیٹ مارش دے متعلق چہ مگوئیاں وچ مصروف نيں۔ اس د‏ی اک وائرل ویڈیو دے لئی اسنو‏ں تنقید دا نشانہ بنایا جا رہیا اے، اوہ کیٹ مارش تو‏ں ملد‏ی اے، جو دسدی اے کہ اک پارٹی وچ کسی نے اس دے مشروب وچ کوئی نشہ آور شے ملادی تے اس د‏ی ویڈیو بناکر انٹر نیٹ اُتے پھیلا دتی ا‏‏ے۔ (ایتھ‏ے کھلاڑی دے انتخاب اُتے اے کہ میکس، کیٹ نو‏‏ں پولیس دے پاس جانے اُتے راضی ہو یا نئيں ) میکس، کیٹ نو‏‏ں حوصلہ دیندی اے تے اس د‏ی مدد کرنے د‏‏ی ہامی بھرتی ا‏‏ے۔ میکس بالآخر کلوئے د‏‏ی والدہ جوائس دے ویسٹورنٹ جاندی اے، جتھ‏ے کلوئے نے اسنو‏ں کھانے د‏‏ی دعوت دتی سی۔ ہاں اوہ اپنی صلاحیتاں دے ذریعے کلوئے د‏‏ی غلط فہمی دور کردی اے تے اسنو‏ں اپنی صلاحیتاں دا یقین دلاندی ا‏‏ے۔ کلئے اسنو‏ں اپنے نال خفیہ ٹھکانے چلنے دا کہندی اے، اِنّے وچ کیٹ دا فون آندا ا‏‏ے۔ (ایتھ‏ے کھلاڑی دے انتخاب اُتے اے کہ اوہ کلوئے تے کیٹ وچو‏ں کس نو‏‏ں ترجیح دے ) اس دے بعد اوہ کلوئے دے نال اس دے خفیہ ٹھکانے جا تی ا‏‏ے۔ جو اک وڈا جنک یارڈ ہُندا ا‏‏ے۔ جتھ‏ے اوہ اپنی صلاحیتاں دا اظہار کردی ا‏‏ے۔ پر، اس دوران اس د‏ی نکسیر تو‏ں خوب آنے لگدا اے تے اوہ بے ہوش ہوجاندی اے، ہوش آنے دے تھوڑی دیر بعد اوہ خود نو‏‏ں بہتر محسوس کرنے لگتی اے، دونے فیر ریل د‏‏ی پٹریاں اُتے گھُمدے	 نيں ایتھ‏ے کلوئے دا پیر ریل د‏‏ی پٹری وچ پھنس جاندا اے تے اسی وقت ریل دے آنے د‏‏ی آواز آندی ا‏‏ے۔ میکس اپنی صلاحیتاں دے استعمال تو‏ں کلوئے نو‏‏ں بچاندی ا‏‏ے۔ کلوئے میکس نو‏‏ں دوبارہ بلیک ویل اکیڈمی چوڑتی اے، جتھ‏ے اوہ کلاس اٹینڈ کردی ا‏‏ے۔ کلاس دے دوران، اچانک اک لڑکا آک‏ے سب دے پکارتا اے تے ہاسٹل پہنچنے دا کہندا ا‏‏ے۔ کیٹ مارش کودنے د‏‏ی نیت تو‏ں ہاسٹل د‏‏ی چھت اُتے کھڑی ہُندی اے، اس تو‏ں پہلے کہ اوہ کودے میکس اپنی صلاحیتاں دے استعمال تو‏ں کیٹ نو‏‏ں بچانے د‏‏ی کوشش کردی تے چھت اُتے جا پہنچدی اے (ایتھ‏ے کھلاڑی دے انتخاب اُتے اے کہ اوہ کیٹ خودکشی نہ کرنے اُتے کس طرح قائل کرے)۔ بالآخر، میکس، کیٹ تے کلوئے د‏‏ی لاپتہ دوست ریچل ایمبر نو‏‏ں کھوجنے دا عزم کردی ا‏‏ے۔
صوبہ کانچانابوری
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
تلسی پور
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 24،488 اے ۔
ڈیزائین میوزیم زیورچ
بارلے جوڑ
گٹھ:سویٹزرلینڈ گٹھ:زیورچ
آکسائڈ
آکسائڈ اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدے فارمولے وچ کم از کم اک آکسیجن دا ایٹم تے کسی دوجے عنصر دا ایٹم ہووے۔ دعاتی آکسائڈاں وچ عام طور تے آکسیجن دا -2 آکسیڈیشن حالت دا اینائن ہوندا اے۔ آکسائڈاں زمین دی کھل دا بوت حصہ بناندیاں نیں جیدی وجہ عنصراں دا ہوا تے پانی وچ آکسیجن نال رلنا اے۔ ہائیڈروکاربن دے بلن نال کاربن دیاں دو آکسائڈاں بندیاں نیں: کاربن ڈائی آکسائڈ تے کاربن مونو آکسائڈ۔ اوہ میٹیریل جیڑے صرف اکو عنصر نال بنے ہوندے نیں اوناں اتے وی آکسائڈ دی اک تہہ آجاندی اے۔ مثال دے طور تے الومینیم پتری اتے Al2O3 دی اک تہہ آجاندی اے جیڑی اینوں مزید زنگ توں بجاندی اے۔ نیچر وچ سب توں بوتیاں پائی جان آلیاں آکسائڈاں سیلیکان ڈائیآکسائڈ تے پانی نیں۔ زنگ وی آکسائڈ دی اک تہہ نوں کیندے نیں خاص طور تے رتی آکسائڈ دی تہہ نوں جیڑی لوۓ تے آکسیجن دے پانی دے ہون نال رلن تہ بن جاندی اے۔
محمد ابراہیم جویو
حالات زندگی
محمد ابراہیم جویو 13 اگست، 1915ء نو‏‏ں گوٹھ آباد، ضلع دادو، سندھ، برطانوی ہندوستان (موجودہ ضلع جامشورو، پاکستان) وچ میاں محمد ابراہیم خان جویو دے ناں تو‏ں پیدا ہوئے سن ۔  ۔ سندھ مدرسۃ الاسلام، ڈی جے کالج تے بمبئی یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ 1941ء وچ سندھ مدرسۃ الاسلام تو‏ں بطور استاد وابستہ ہوئے۔ ايس‏ے زمانے وچ اک کتاب Save Sindh Save Continent لکھنے د‏‏ی پاداش وچ ملازمت تو‏ں برطرف کردیے گئے۔ تقسیم ہند دے بعد 1951ء وچ سندھی ادبی بورڈ حیدرآباد دے سکریٹری بنے تے اک طویل عرصے تک اس ادارے تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی جریدہ مدیران گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستانی فلسفی گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی مترجمین گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پاکستانی نثر نگار گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھی مصنفاں گٹھ:سو سالہ پاکستانی شخصیتاں گٹھ:ممبئی یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:فاضل جامعہ سندھ مدرسۃ الاسلام گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
اجھانی
رقبہ
‎
صوبہ پھٹچابوری
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
امن محل
امن محل ہیگ نیدرلینڈز چ عالمی عدالت دا دفتر اے۔ ایہ 1913 چ بنایا گیا۔
1438ھ
اسلامی سال 1438ھ 3اکتوبر 2016ء بروز پیر نوں شروع هویا.
اولکھ
مذہب
پوربی پنجاب وچ اؤلکھ جٹّ سکھ ہن۔ پچھمی پنجاب وچ بہتے اؤلکھ مسلمان سن۔ ایچّ اے روز اپنی کتاب گلوسری آف ٹرائیبز اینڈ کاسٹس پنہ-221 اتے اؤلکھاں، دیولاں، دلیواں، بلنگاں تے پامراں نوں جگدیؤ دی بنس وچوں لکھدا ہے۔ اؤلکھ بنس وچوں دھنچ وی بہت پرسدھ سوربیر سی۔
ہندو اولکھ
ہماچل پردیش دی تحصیل اونا دے پرسدھ پنڈ سنتوکھگڑھ وچ وی اؤلکھ گوت دے جٹّ آباد ہن۔ اتر پردیش وچ ہندو جٹاں نونؤلکھ جاں اؤرے کیہا جاندا ہے۔ کیپٹن دلیپ سنگھ اہلاوت اپنی پستک دے پنہ 248 اتے لکھدا ہے کہ مہامبھارت دے سمیں اؤلکھ نریش دا مہاراجہ یدھشٹر دی سبھا وچ آنا پرمانت ہندا ہے۔ اصل وچ اؤلکھ بہت ہی پراچین جٹّ گھرانہ ہے۔ ایہہ پرمار جٹاں وچوں ہی ہن۔ پرو گرچرن سنگھ اؤلکھ پنجاب دے اگھے اتہاسکار ہن۔ دوآبے تے ماجھے وچوں کجھ اؤلکھ بدیشاں وچ جا کے آباد ہو گئے ہن۔
لیڈز یونیورسٹی
لیڈز یونیورسٹی برطانیہ دے نگر لیڈز چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
نیوکاسل یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
دوجی اینگلو سکھ جنگ
چتر سنگھ تے شیر سنگھ
ہزارہ وکھے تعینات ریزیڈینٹ دے معاون،کیپٹن جیمز ایبٹ نوں ایہہ بھنک پئی کہ ہزارا دا صوبیدار سردار چتر سنگھ اٹاریوالا انگریزاں خلاف اک وڈا بغاوت کھڑی کرن لئی ویونتاں بنا رہا اے ۔ چتر سنگھ دے سر ایہہ الزام مڑھ کے اس دے سارے سنچار-سادھن توڑ دتے گئے ۔ اپرنت ایبٹ نے مسلمان زمیداراں اتے قبائلی بھاڑے دے سپاہیاں نوں نال لے کے اسدے خلاف دھاوا بول دتا ۔ کیپٹن نکلسن نوں ایبٹ دے چتر سنگھ خلاف لگائے الزاماں دی پڑتال لئی کیہا گیا ۔ اس نے چتر سنگھ نوں بغاوت دے الزام توں مکت کر دتا ۔ اسنوں صوبیدار وجوں برخاستگی اتے جگیراں دی ضبطی دی شرط تے معافی دی پیش کش کیتی گئی ۔ چتر سنگھ نے ایہہ نہ منیا ۔ اتھے ایہہ ذکر یوگ اے کہ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے ویلے توں مشہور مکھی اتے اچ عہدے والے چتر سنگھ دی سپتری نوجوان مہاراجہ دلیپ سنگھ نال منگی ہوئی سی ۔ ایبٹ ولوں اس متعلق اجیہا سلوک نسچے دی توہین سی ۔ جس تے چتر سنگھ دا لڑکا راجا شیر سنگھ اٹاریوالا کرودھت ہو کے ( جو بڑی درڑتا نال دیوان مولراج خلاف ہربرٹ ایڈوارڈیز نال لڑیا سی ) 24 ستمبر 1848 نوں دیوان دیاں فوجاں نال مل گیا ۔
لڑائی دی وجہ
انگریزاں اتے سکھاں دی دوجی لڑائی (1848-49): ایہہ لڑائی 22 نومبر 1848 توں 21 فروری 1849 وچالے لڑی گئی۔ انگریزاں ولوں من-مرضی نال کیتے بھیرووال دے عہدنامے اتے اس توں بعد لاہور دربار وچ اپنی پکڑ مضبوط کرن دے یتناں توں اوہناں دی سامراجی رچی صاف اگھڑدی سی،جس نوں سہن کرنا سکھاں لئی ممکن نہیں سی۔ اوہ پوری طرحاں غیرمطمئن اتے اپنے فوجی سالار تیز سنگھ،پردھان منتری لال سنگھ اتے راجا گلاب سنگھ ڈوگرا دے کماں تے بدعہدی اتے بہت ناخوش سن۔ پنجاب دے سماجی اتے دھارمی رسماں اتے رواجاں وچ انگریزاں دی دخل- اندازی اتے کجھ روایتی رسماں اتے پابندی لگائی جانی وی پنجابیاں نوں پسند نہیں سی۔اس توں علاوہ سکھ فوجیاں دی گنتی گھٹاؤن اتے تنخواہ دی رقم وچ کمی کرن دے فیصلے وی سکھاں دی مالی حثیت وگاڑ رہے سن۔ مہارانی جنداں نال ماڑا سلوک کرن، اس دی پینشن نوں گھٹا کے پنجابوں باہر بھیجن نال وی لاہور دربار نال وفادار لوک روس نال بھر گئے سن۔ ملتان دے ناظم مول راج،ہزارا دے گورنر چتر سنگھ اٹاریوالے اتے اس دے پتر راجا شیر سنگھ اٹاریوالے اتے بھائی مہاراج سنگھ دیاں انقلابی کاروائیاں نے انگریزاں نوں سکھاں خلاف فوجی کاروائی کرن لئی اکسایا اتے پنجاب نوں مقامی طور ’تے برطانوی راج-پربندھ ہیٹھ لیاؤن لئی سکیم بناؤن لگ گئے۔ ایہہ سبھ دوجی لڑائی دے ذمہ وار کارن کہے جا سکدے نیں۔
چیلیانوالا دی لڑائی
چیلیانوالا دی لڑائی سکھاں اتے انگریزاں وچ 13 جنوری 1849 نوں لڑی گئی۔ جس وچ سکھاں دی جت ہوئی۔
لڑائی
ستّ ہفتے دی چپّ مگروں برٹش فوجاں اک وار پھر ٹکر لین واسطے تیار ہو گئیاں۔ اگلی لڑائی 13 جنوری 1849 دے دن پنڈ چیلیانوالا وچ ہوئی۔ سکھ فوجی اس لڑائی وچ جی-جان نال لڑے۔ اوہناں دے دلاں وچ پنجاب اُتے انگریزی قبضے خلاف روہ پھیل چکا سی۔ اوہ انگریزاں نوں تارے دکھاؤنا چاہندے سی۔ ادھر انگریز فوجیاں نوں مدکی دی لڑائی اتے فیروزشاہ دی لڑائی دوناں دا بھلیکھا سی پر اوہناں نوں ایہہ نہیں سی پتہ کہ اس لڑائی وچ لال سنگھ ڈوگرا، کنئیا لال، ایدھیا پرساد تے امر ناتھ ورگے غدار اگوائی نہیں سن کر راے بلکہ ایہہ شیراں دی فوج سی، جو جذبات دی چھاں ہیٹھ جوجھ رہی سی۔ اس لڑائی وچ بٹش فوج بری طرحاں تباہ ہو گئی۔ اس لڑائی وچ 2446 انگریز فوجی اتے 132 افسر مارے گئے تے انگریزاں نے چار توپاں وی گوا لئیاں۔
جنگ دیاں وجوہات
دوجی اینگلو سکھ لڑائی ‘چ لڑیاں گئیاں کل تن لڑائیاں وچوں دوجی لڑائی 13 جنوری 1849 نوں سکھ راج پنجاب دیاں خالصہ فوجاں ولوں برطانوی ہند (British-India) دی رلویں انگریز فوج اتے بھارتی فوج دے خلاف “چیلیانوالا” دے میدان وچ لڑی گئی۔ چیلیانوالا پنڈ جہلم دریا دے کنڈھے اتے چڑھدے والے پاسے اے، جو کہ اج-کل  پاکستان والے پنجاب دے منڈی بہاؤالدین ضلعے وچ اے۔
انگریز اتے بھارتی فوج دا ویروا
ہندوستان فوج وچوں سیکھاوتی گھوڑ-سوار اتے پیدل ریجیمنٹ، 2 گورکھا ریجیمیٹاں سمیت 9 گھوڑ-سوار ریجیمیٹاں، 13 انیمت گھوڑ-سوار ریجیمیٹاں اتے 48 پیدل ریجیمیٹاں سن۔ ہندوستانی فوج دے لال کوٹ اتے کالی دھوتی پائی ہوئی سی۔
جنرل گفّ دی فوج دے ہتھیاراں دی گل کریئے تاں لیسر ریجیمنٹ کول بھالا (Lance) سی، باقی گھوڑ-سوار اتے پیدل فوج کول تلواراں سن اتے کاربائین ساریاں کول سی۔
سٹہ
اس طرحاں ہندستان وچ انگریزاں نے گجرات دی لڑائی وچ فیصلہ کن جت حاصل کیتی اتے پنجاب نوں برطانوی ہند دا انگ بنا لیا۔ مول راج اتے مہاراج سنگھ نوں کالے پانی بھیج دتا، خالصہ-فوج نوں توڑ کے غیرمسلج کر دتا، سرداراں دی طاقتاں نوں کمزور کر دتا، پنجاب وچ اچے عہدےآں اتے انگریز افسراں نوں نامزد کر دتا اتے پنجاب راج دے پربندھکی ڈھانچے دی پنر-ووستھا کیتی۔ اس طرحاں مہاراجہ رنجیت سنگھ ولوں قایم کیتا اک طاقتور راج اپنیاں اندرلیاں کمزوریاں کرکے ہی برباد ہو گیا اتے پنجاب دے مالک انگریز بن بیٹھے۔
مدکی دی لڑائی
شاہ محمد دا جنگ نامہ
جنگ نامہ (سنگھاں اتے فرنگیاں) لکھن ویلے پنجاب، پنجابی اتے پنجابیت دے دردی شاعر شاہ محمد نے وی بہت درد رویا اے۔ اس نوں ایہہ جانکاری اس دے خاص رشتے دار جو کہ سکھ فوجاں دا توپچی سی، نے دتی سی۔  شاہ محمد نے مدکی دے بارے لکھیا اے کہ- اک پنڈ دا نام جو مدکی سی، اتھے بھری سی، پانی دی کھڈّ میاں۔ گھوڑ چڑیھ نویں اکالیئے جی، جھنڈے دتے سی جا کے گڈّ میاں۔
انندپور صاحب دی پہلی لڑائی
لڑائی
جس دے سٹے وجوں 1701 وچّ بھیم چند اتے پہاڑی راجیاں دیاں سیناواں نے انندپور صاحب نوں گھیرا پا لیا۔ اس لڑائی وچّ گورو صاحب، صاحبزادہ اجیت سنگھ اتے سکھاں نے پہاڑی راجیاں دیاں سیناواں دا بہت نقصان کیتا۔ اس توں نراس ہو کہ پہاڑی راجیاں نے گورو نال سمجھوتہ کرنا چاہیا۔ گورو جی پہاڑی راجیاں نال لڑنا نہیں سن چاہندے جس دے سٹے وجوں گورو جی نے سمجھوتہ کر لیا۔ جس دی شرط انوسار گورو گوبند سنگھ جی انندپور صاحب چھڈّ کے کیرتپور صاحب دے نیڑے نرموہ وکھے چلے گئے۔
پورٹسماؤتھ یونیورسٹی
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
اسلام دی تریخ
امام ابوحنیفہ
699ء میں فقہی امام ابو حنیفہ کی پیدائش ہوئی۔
خلافت عباسیہ
750ء میں عباسی خلافت کا قیام ہوا۔ عباسی خلافت میں کاغذ کی صنعت ، بغداد کے بیت الحکمۃ (762ء) جیسے شاہکار نظرآنے لگے۔ مسلم سائنسدانوں کی متعدد عظیم کتب اسی زمانے میں تخلیق ہوئیں اور اسی زمانے میں ان کی سیاہی کو دجلہ کا پانی کالا کرنے کے لیے استعمال کیا گیا ۔
اسرائیل دا قیام
1948ء میں فلسطین پر زبردستی یہودی ریاست اسرائیل قائم کی گئی اور مسلمانوں کو وہاں سے نکلنے پر مجبور کیا گیا. بیت المقدس پر بهی اسرائیلی قابض ہوگئے.
گل رخ بیگم
وفات
23 فروری 1539ء نو‏‏ں گل رخ بیگم نے اک بیٹی نو‏‏ں جنم دتا جو بعد وچ سلیمہ سلطان بیگم دے ناں تو‏ں مشہور ہوئیاں۔ بیٹی د‏‏ی پیدائش دے بعد گل رخ بیگم تندرست نہ ہوسکن تے حالت زِچگی د‏‏ی مختلف کیفیات بیماری د‏‏ی شکل اختیار کرگئياں تے صرف چار مہینے بعد جون 1539ء وچ گل رخ بیگم دا انتقال ہو گیا۔ گل رخ بیگم دا مقام وفات تے مقام تدفین نامعلوم ا‏‏ے۔
جی ایم سید
وفات
جی ایم سید 25 اپریل 1995ء نو‏‏ں 91 سال د‏‏ی عمر وچ جناح ہسپتال کراچی وچ وفات پا گئے۔
پران (اداکار)
پران د‏‏ی مقبول فلماں
پران نے سب تو‏ں پہلے خاندان (1942)نامی فلم وچ لیڈنگ رول کیتا، اسی طرح انہاں نے پلپلی صاحب(1954) وچ تے اس دے بعد ہلاکو (1956) وچ وی نمایاں کردار ادا کرکے خود نو‏‏ں اک ورسٹائل اداکار دے طور اُتے منوالیا سی ۔ 1958 وچ آنے والی فلم ’’مدھومتی‘‘ وچ پران نے اپنی اداکارانہ صلاحیتاں دا لوہا منوایا۔ اس فلم دے ہیرو دلیپ کمار سن تے ہیروئن وجیندی مالا سن۔ یہ اپنے دور د‏‏ی بے پناہ مقبول فلم ثابت ہوئی سی، اس دے علاوہ انہاں نے 1960 وچ جس دیش وچ گنگا بہندی اے (راج کپور) 1967ماں اپکار، 1965ماں شہید، 1970ماں پورب تے پچھم، 1967ماں رام تے شیام، 1969 وچ آنسو بن گئے پھُل، 1970ماں جانی میرا ناں،1972 وچ وکٹوریہ نمبر 203، 1972ماں بے ایمان، 1973ماں زنجیر، 1978 وچ ڈان، 1977ماں امر اکبر انتھونی تے 1984ماں دنیا جیس متعدد مشہور و معروف فلماں وچ کم کرکے اپنی فن کاری دے جوہر وی دکھائے۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ اوہ فلماں سن جنہاں نو‏ں پران نے اپنی اداکاری تو‏ں لازوال بنادتا۔ انہاں فلماں وچ انہاں دے بُرے آدمی دے کردار نو‏‏ں وی بہت پسند کیتا گیا تے اچھے آدمی دے کردار نو‏‏ں بھی۔ انہاں نے دونے طرح دے رولز تو‏ں اپنے کرداراں نو‏‏ں جان بخش دتی سی۔ ایہ انہاں دے فن د‏‏ی خاص گل سی کہ اوہ ہر کردار وچ جان ڈال دیندے سن ۔
لورپول یونیورسٹی
لورپول یونیورسٹی برطانیہ دے نگر لیور پول چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
چک 46 جی ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا   چ وس رہیا اے  ۔
چک 47 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
مقدس رومی سلطنت
شالیمان دے مرن دے بعد فرانسیسی سلطنت 3 حصیاں چ ونڈی گئی ، جس چ اک حصے مشرقی فرانکیا دے بادشاہ خود نوں مقدس رومی شاہ آکھواندے سن ۔ ایہہ خطاب سب توں پہلاں فریڈرک باربروسا نے اپنے لئی چنیا سی ، جس نے 1152ء توں 1190ء تک مقدس رومی سلطنت تے راج کیتا ۔
زید پور
رقبہ
‎
چک 48 جی ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا   چ وس رہیا اے  ۔
پنجابی مورتاں
ایس صفے پنجاب دی رہتل بارے بنیاں مورتاں رکھیاں جن گیاں۔
حسین بن روح نوبختی
شلمغانی دا فتنہ
ابو جعفر محمد بن علی شَلْمَغانی المعروف بہ "ابن عَزاقِر" بغداد دے شیعہ علما تے حسین بن روح دے قریبی ساتھیاں وچوں سی۔ حسین بن روح نے امام زمانہ دی نیابت دے عہدے اُتے فائز ہونے دے بعد انہاں اپنا وکیل مقرر کیتا تے شیعاں دے امور انہاں دے حوالے دی ایتھے تک کہ حسین بن روح دی روپوشی تے زندانی دے دوران امام زمانہ(ع) توں صادر ہونے والی توقیعات شلمفانی دے ذریعے منتشر ہُندی سن۔ لیکن حسین بن روح دے زندانی دے عرصے وچ انہاں نے موقع توں غلط فائدہ اٹھاندے  ہوئے شروع وچ اپنی نیابت دا اعلان کر دے ہوئی اپنے تہانو‏‏ں "باب المہدی" معرفی کرنا شروع کیتا بعد وچ اپنی عقیدے توں منحرف تے گمراہ ہو گیا۔ جدو‏‏ں حسین بن روح نوں انہاں دی گمراہی دا پتہ چلا تو عباسی حکومت دے قید خانے توں خطوط دے ذریعے شیعیان اہل بیت نوں انہاں دے نال رابطہ رکھنے توں منع کیتا تے سنہ 312 ہجری نوں امام زمانہ(عج) ول توں توقیع صادر ہوئی جس وچ اس اُتے لعن کیتا گیا سی۔
زمین ورگا پاندھی
گٹھ:کیمسٹری
اوڈنوالڈ کریس
اوڈنوالڈ کریس جرمنی دے صوبے ہیسے دا اک ضلع اے۔
رہائنگاؤ-ٹاؤنس-کریس
بارلے جوڑ
گٹھ:ہیسے دے ضلعے گٹھ:ہیسے
آنندپور صاحب دی دوجی لڑائی
لڑائی
اس 'چ سکھاں نے اوہناں نوں پچھے ہٹن لئی مجبور کر دتا جس تے پہاڑی راجے اتے بھیم چند نے مغل سلطنت توں سہائتا منگی۔ سرہند دے فوجدار وزیر خاں اپنی فوج لے کے اتھے آ گیا۔ وزیر خاں، پہاڑی راجیاں اتے رنگھڑاں نے گورو جی تے حملہ بول دتا۔ سکھاں نے قلعے دے اندروں ہی حملے نوں اسفل بنا دتا۔ اس تے مغل فوج اتے پہاڑی راجیاں نے انندپور صاحب نوں گھیر لیا۔ جس نال سکھاں نوں سماں مل گیا اوہناں گورو جی نوں انندپور چھڈّ جان لئی کیہا پر گورو گوبند سنگھ نہ منے۔ جس تے چالی سکھاں نے گورو جی نوں بے دعویٰ دتا تے گورو جی دوجے سکھاں اتے ماتا گزری دے کہن تے 21 دسمبر، 1704 نوں انندپور صاحب نوں چھڈّ دتا۔
سلیکیٹ
سلیکیٹ اک کمپاؤنڈ نوں کیندے نیں جیدے وچ سلیکان دا آئن ہووے۔ تقریبا سارے سلیکیٹ کمپاؤنڈ آکسائڈ وی ہوندے نیں مگر ہیگزا فلورو سلیکیٹ([SiF6]2−) تے دوجے اینائن وی سلیکیٹ وچ آندے نیں۔ سیلیکیٹ زمین دی کھل دی بنتر دا بوت زيادہ حصہ سلیکیٹ نال بنیا ہویا اے تے ہور چٹانی پاندھیاں دی کھل وچ وی سلیکیٹ ہوندا اے۔ ریت، سیمٹ تے ہور ہزاروں معدنیاتاں وچ سلیکیٹ پایا جاندا اے۔
میدان شہر حملہ
وزارت دفاع افغانستان دے اک ذمہ دار افسر دے مطابق اس دھماکے وچ 126 افراد ہلاک ہوئے۔ طالبان نے اس حملے دی ذمہ داری قبول کر دے ہوئے دعوی کیتا کہ کل 190 افراد مارے گئے۔
حملہ
دھماکے دے فورا بعد دو مسلح طالبان حملہ آور کیمپ وچ داخل ہوئے تے اوتھے موجود فوجیاں اُتے فائرنگ شروع کردتی۔ ایہ دونے بعد دیاں جھڑپاں دے دوران مارے گئے
زخمی تے ہلاکتاں
کابل وچ وزارت دفاع افغانستان دے اک ذمہ دار افسر دے مطابق اس دھماکےکے نتیجے وچ تربیندی مرکز وچ 126 افراد ہلاک ہوئے جنہاں وچ اٹھ خصوصی کمانڈو وی شامل سن۔ مقامی حکام دے مطابق تربیتی مرکز دے اہلکاراں دی ہلاکتاں جاں زخمی ہونے والے افراد دی تعداد دی سرکاری طور اُتے کوئی تصدیق نئی‏‏ں۔ ہور کہیا گیا کہ عساکر دے مورال دے گرنے دے پیش نظر اس تعداد نوں میڈیا دے نال زیر بحث نئی‏‏ں لیایا جا سکدا
صوبہ لامپھائنگ پھٹ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔