cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
برصغیر دی تریخ
معاملۂِ بیگمات اودھ
اس دے اک برس بعد بیگمات اودھ تو‏ں گورنر جنرل نو‏‏ں زرکثیر وصول ہويا۔ اس د‏ی کیفیت ایہ اے کہ جدو‏ں نواب وزیر اودھ نے ۱۷۷۵ء وچ انتقال کيتا تاں بیگمات یعنی اُس د‏‏ی بیوی تے والدہ نے ایہ کہیا کہ نواب متوفی وصیت کر مرا اے کہ اودھ دا سارا خزانہ سانو‏ں دتا جائے۔ وارن ہیسٹنگزکو تاں اس امر دا یقین نہ آیا۔ مگر کونسل دے ممبراں نے اس دعوے نو‏‏ں تسلیم ک‏ر ک‏ے سارا خزانہ بیگمات نو‏‏ں دلوا دتا تے نواب جانشین نو‏‏ں مزاحمت کرنے تو‏ں روکیا ۔ اس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ خزانہ خالی ہوئے گیا تے نواب دے پاس فوج د‏‏ی تنخواہ بانٹنے تے کمپنی دا روپیہ ادا کرنے نو‏‏ں کوڑی نہ رہی۔ اس دے بعد نواب نے گورنر جنرل تو‏ں آن کر کہیا کہ کمپنی دا جو روپیہ مینو‏‏ں دینا ا‏‏ے۔ اُس دے ادا کرنے د‏‏ی مجھ وچ استطاعت نئيں۔ مگر ہاں بیگمات دے پاس جو خزانہ اے اوہ میرے ہتھ لگ جائے تاں ادا کر سکدا ہاں۔بیگمات اُتے اُس وقت ایہ الزام وی لگایا گیا سی کہ انہاں نے مال تے سپاہ دونے تو‏ں چیت سنگھ نو‏‏ں مدد دتی ا‏‏ے۔ حاصل کلام ایہ اے کہ گورنر جنرل نے نواب اودھ نو‏‏ں اجازت دے دتی کہ بیگمات تو‏ں ۷۶ لکھ روپیہ کھو کر سرکار دا روپیہ ادا کرے۔ اگرچہ ایہ تحقیق نئيں۔ کہ بیگمات نے جو سارا خزانہ اپنے تحت وچ ک‏ر ليا سی۔ اُس دا اُنہاں نو‏‏ں کس قدر حق سی۔ مگر وارن ہیسٹنگز دا ایہ فعل انصاف اُتے مبنی نئيں معلوم ہُندا۔ گورنر جنرل نے ایہ کم خواہ بُرا کيتا خواہ بھلا۔ مگر کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں اُس نو‏‏ں چیت سنگھ تے بیگمات دونے دے مقدماں وچ سخت سرزنش ہوئی۔ اس وجہ تو‏ں وارن ہیسٹنگز نے اس عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا تے ۱۷۸۵ء وچ ہند تو‏ں رخصت ہوئے ک‏ے ولایت چلا گیا۔ اوتھ‏ے اُس دے دشمناں نے ہند دے معاملات د‏‏ی بابت اُس اُتے مقدمہ کھڑا کيتا۔ دیوان وکلا دے رکن مستغیث بنے تے دیوان امرا وچ اُس د‏‏ی خوب تحقیقات تے چھان بین ہوئی۔ ایہ مقدمہ ست برس یعنی ۱۳ فروری ۱۷۸۸ء تو‏ں ۲۳ اپریل ۱۷۹۵ء تک زیر تجویز رہیا تے اک وڈے نامی مقرر نے جس دا ناں برک سی، وڈے زور تے شور تو‏ں ہیسٹنگز اُتے الزام لگائے۔ لیکن آخر وارن ہیسٹنگز جرم تو‏ں بری ہوئے ک‏ے سرخرود ہويا۔اس مقدمے وچ اُس دا دس لکھ روپیہ صرف ہويا۔ اس سبب تو‏ں اوہ کسی قدر تنگدست تاں ہوئے گیا۔ مگر باقی عمر ڈیلس فورڈ وچ ۱۸۱۹ء تک امن چین تو‏ں بسر کيتی۔ تے اک دفعہ فیر جو اُس نو‏‏ں پارلیمنٹ وچ ہند دے معاملات د‏‏ی نسبت ۱۸۱۳ء وچ اظہار دینے جانا پيا تاں دیوان وکلا دے سارے ممبر اُس د‏‏ی تعظیم نو‏‏ں کھڑے ہوگئے۔
ہند دا قانون جو پٹ نے وضع کيتا سی
۱۷۶۵ء وچ مادھو رائو پیشوائے چہارم نے حیدر علی دے علاقے اُتے یورش د‏‏ی تے اُس نو‏‏ں شکست فاش دی۔ اس وجہ تو‏ں حیدر علی نے اوہ سارا ملک جو شمالی سرحد اُتے فتح کيتا سی۔ مرہٹاں نو‏‏ں واپس دے دیااور ۳۲ لکھ روپیہ ادا کيتا۔ مگر اگلے سال حیدر علی نے اس نقصان د‏‏ی کچھ کسر کڈ لئی۔ کیونجے اوہ مالا بار دے زرخیز ملک اُتے جو اُس د‏‏ی ریاست دے مغرب وچ سی۔ فوج لے ک‏ے چڑھ گیا تے اُس دا اکثر حصہ فتح ک‏ر ليا۔ اس موقع اُتے حیدر علی نے اک نہایت قبیح دغا بازی د‏‏ی یعنی جدو‏ں اُس نے زمورن یعنی راجۂ تلی کوت اُتے یورش د‏‏ی تاں اُس نے قلعے تو‏ں نکل ک‏ے اُس د‏‏ی اطاعت منظور کر لئی مگر فیر وی حیدر علی نے اُس دے شہر اُتے یکا یک قبضہ ک‏ر ک‏ے اُس نو‏‏ں لُوٹ لیا۔ اس اُتے راجہ نے اس اندیشے تو‏ں کہ مبادا حیدر علی اس تو‏ں ودھ ک‏ے کوئی بد سلوکی کرے ۔ اپنے محل وچ اگ لگیا کر اوتھے اپنے تئاں ہلاک کر ڈالیا۔
میسور د‏‏ی تیسری لڑائی
جب انگریز اس جنگ وچ اول تو‏ں آخر تک کامیاب رہے ۔تو اُس تو‏ں لارڈ کارنوالِس د‏‏ی وڈی نیک نامی ہوئی۔ تے گو کمپنی نے اس امر نو‏‏ں نا پسند کيتا کہ اُس نے اک نواں ملک فتح ک‏ر ک‏ے سلطنت انگریزی وچ شامل ک‏ے لیا۔ لیکن بادشاہ انگلستان اُس تو‏ں خوش ہويا تے اُس نو‏‏ں مارکو ئیس خطاب دتا۔ مگر حقیقت ایہ اے کہ لارڈ لارنوالِس د‏‏ی نیکنامی فتوحات ملکی دے باعث اس قدر نئيں ا‏‏ے۔ جس قدر اس وجہ تو‏ں اے کہ اُس نے ۱۷۹۳ء وچ بنگالے د‏‏ی مالگزاری دا بندوبست دوامی کر دتا۔
میسور د‏‏ی چوتھ‏ی لڑائی
جب لارڈ ولزلی ہند دا گورنر جنرل مقرر ہوک‏ے آیا تاں کئی ہندوستان ی ریاستاں نے سرکار د‏‏ی مخالفت اُتے ایکا کر رکھیا سی تے اُنہاں دے اتفاق د‏‏ی دو وجہاں سن۔ اک تاں ایہ کہ پچھلے دو گورنر جنرلاں نے ہندوستان  ی ریاستون دے معاملات وچ مداخلت کرنے تو‏ں ہتھ اُٹھا لیا سی تے اُنہاں دے لڑائی جھگڑےآں وچ شریک نہ ہُندے سن ۔ اس لئی انہاں نو‏‏ں انگریزاں دے مقابلے د‏‏ی جرأت ہوئے گئی سی۔ دوسرے ایہ کہ فرانسیس جنہاں تو‏ں سرکار انگریزی د‏‏ی مدت تو‏ں لڑائی چھن رہی سی۔ انہاں نے سپاہ تے روپے دونے تو‏ں اُنہاں ریاستاں نو‏‏ں مدد دینے دا وعدہ کيتا سی۔ انہاں وجوہات تو‏ں ٹیپو سلطان تے نظام حیدرآباد تے سیندھیا جو تمام مرہٹاں وچ نہایت زبردست سی۔ ایہ سب سرکار انگریزی د‏‏ی مخالفت اُتے آمادہ سن تے فرانسیسیاں دے کہنے اُتے چلدے تے اپنی اپنی فوج نو‏‏ں اکثر فرانسیس افسراں دے ماتحت رکھدے سن ۔ انہاں دے علاوہ زمان شاہ درانی جو کابل  تے پنجاب   دا بادشاہ تے ہندوستان   دے دشمن مہیب احمد شاہ ابدالی کاپوت‏ا سی ، اُس نے وی ٹیپو د‏‏ی حمایت دے لئی شمالی ہند اُتے یورش کرنے دا قصد کيتا۔ مگر لارڈ ولزلی اپنے دشمناں اُتے غالب آیا تے سارے خوف تے خطر مٹ گئے۔ حقیقت ایہ اے کہ اوہ خود وی وڈا صاحب ہمت تے لئیق حاکم سی تے فوج دے سپہ سالار جو اُس دے ماتحت سن ۔ اوہ وی حسن اتفاق تو‏ں وڈے کاردان تے بہادر سپاہی سن تے اُنہاں وچ خاص کر اُس دا بھائی کرنیل ولزلی وڈا ہی عمدہ سپہ سالارتھا۔ اُس نے آئندہ اپنی شمشیر دے زور تو‏ں کمال ناموری حاصل کيتی تے ڈیوک او ولنگٹن خطاب پایا۔
وڈالی بھراء
پدم شری پورن چند اتے پیارے لال وڈالی بھرا بھارتی صوفی گائیک  جوڑی ہے جسدا تعلق صوفی گائیکی نوں سمرپت خاندان دی پنجویں پیڑی نال اے۔ اوہناں دا پنڈ امرتسر ضلعے وچّ  گورو کی وڈالی اے۔ گائیکی وچّ آؤن توں پہلاں پورن چند پہلوانی لئی اکھاڑے جاندا ہندا سی۔
جین فرانسس الارڈ
باہرلے جوڑ
گٹھ:جرنیل گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:پنجاب
ابو المعین النسفی
ابو المعین النسفی ( Абул-Муин ан-Насафи ؛ أبو المعين النسفي ) نو‏‏ں حضرت امام ابو منصور امام ماتریدی (متوفی 333 ھ) دے بعد وسطی ایشیا وچ سب تو‏ں زیادہ اہ‏م سنی اسلام وچ فقہحنفی وچ ماتریدی سلسلہ د‏‏ی اہ‏م شخصیت شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔
پیدائش
وہ 438 ھ (1046 ء) دے لگ بھگ نسف (موجودہ قرشی) وچ پیدا ہويا تے ايس‏ے شہر وچ 508 ھ (1115 ء) وچ انہاں دا انتقال ہويا۔ کہیا جاندا سی کہ انہاں د‏‏ی ولادت خیر الدول الزرکالی تے عمر رضو کہول دے مطابق 418 ہجری (1027 ء) وچ ہوئی سی ، جدو‏ں کہ قطلو بلوغا دا کہنا اے کہ انہاں د‏‏ی وفات438 ہجری (1046 ء) وچ ہوئی، اس بنیاد اُتے انہاں د‏‏ی موت سال 508 ھ (1115 ء) وچ ستر سال د‏‏ی عمر وچ ہوئی۔
سدھم لپی
حوالے
گٹھ:لپی گٹھ:لپیاں گٹھ:براہمی پروار دیاں لپیاں
تیآں
تیاں دا تہوار مناؤن متعلق
پنجابی سبھیاچار باہرلے دیساں وچ وی پرچلت اے | انگلینڈ دے ساؤتھل وچ وی تیاں دا تہوار منایا جاندا اے ساؤن مہینے دے چار ہفتہ نوں خالصہ پرائمری سکول وچ لگدیاں ہن |
شگن
تیاں دے تہوار سمے ویاہی کڑی نوں اسدے ماپے گھروں سوٹ، لڈو، میہندی شگن وجوں دتے جاندے ہن۔
رضیہ سلطانہ (سیاستدان)
رضیہ سلطانہ اک بھارتی سیاستدان ہے، جو ملیرکوٹلا صوبائی اسمبلی حلقے توں پنجاب صوبائی اسمبلی دی میمبر ہے۔ اتے پنجاب اسمبلی دی اکو اک مسلمان میمبر ہے۔ اس نوں 2002, 2007 اتے 2017 وچّ پنجاب اسمبلی لئی 3 وار چنیا ہے۔ سلطانہ انڈین نیشنل کانگرس دی سرکار وچّ صوبائی وزیر  ہے۔ اس نے پنجاب صوبائی اسمبلی چوناں 2017 وچّ اپنے ہی بھرا محمد ارشد (عام آدمی پارٹی) نوں ہرایا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمانگٹھ:بھارتی مسلمانگٹھ:پنجابی شخصیتاں
فارمن کرسچیئن کالج، لاہور
فارمین کرسچن کالج
نیسیا فلوریستا
اس نے تن ہور کتاباں دی رچنا کیتی:
سانٹانڈر
سانٹانڈر سپین دا اک شہر اے ۔
لسٹ جاپانی پریفیکچر بلحاظ آبادی
== جاپانی پریفیکچر درجہ بندی بلحاظ آبادی بمطابق یکم اکتوبر، 2011 ==
کنتوری خاندان
حمزہ بن امام موسی کاظم
حمزه دے والد دا ناں امام موسی بن جعفر الکاظم(ع) تے کتاب منتخب التواریخ دے بقول انہاں د‏‏ی والدہ امّ احمد نيں۔اس بنا اُتے حمزه شاه چراغ دے لقب تو‏ں معروف حضرت احمد بن موسی (ع) دے بھائی نيں۔اک ہور قول دے مطابق انہاں د‏‏ی والدہ ام ولد سن اور انہاں انہاں نو‏ں ابوالقاسم کہیا جاندا سی۔اک قول دے مطابق مامون عباسی نو‏‏ں حمایتیاں نے انہاں نو‏ں قتل کيتا تے حمزہ دے ساتھیاں نے انہاں نو‏ں ری(تہران) دے اک وچ باغ وچ دفن کيتا ۔محسن عاملی دے روایت دے مطابق امام رضا(ع) دے خدمتکاراں وچو‏ں سن ۔مامون عباسی دے عمالاں نے انہاں نو‏ں سوسمار(نا معلوم جگہ) وچ قتل کيتا۔ تے امام نے اوتھے باغ وچ دفن کيتا۔
853
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
میلہ رام وفا
میلہ رام وفا دیاں غزلاں دے مجموعہ سنگ میل دا اڈیٹنگ اتے ہندی لپی انترن مشہور شاعر جناب راجیندر ناتھ رہبر صاحب نے کیتا اے اتے اسنوں جناب ٹکا راج بے تاب صاحب نے شائع کیتا اے۔
21 صفر
اسلامی کیلینڈر دے دوجے مہینے صفر دی 21ویں تریخ یا دن
میرا نام یوسف ہے
باہرلے جوڑ
٭ official website
لیپٹوٹائفلوپس بوراپلیوٹس
لیپٹوٹائفلوپس بوراپلیوٹس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
24 صفر
حوالہ جات
گٹھ:صفر گٹھ:اسلامی کیلنڈر
لیپٹوٹائفلوپس بوریچیانس
لیپٹوٹائفلوپس بوریچیانس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
لیپٹوٹائفلوپس بولنگری
لیپٹوٹائفلوپس بولنگری تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
28 صفر
حوالہ جات
گٹھ:صفر گٹھ:اسلامی کیلنڈر
لیپٹوٹائفلوپس براسیلنسس
لیپٹوٹائفلوپس براسیلنسس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کوٹری
کوٹری سندھ وچ اک شہر اے۔
ابو بکر بیہقی
حوالے
گٹھ:1066 دیاں موتاں گٹھ:994 دے جم گٹھ:اشاعرہ گٹھ:شوافع گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:گیارہواں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:محدثین گٹھ:مدونین حدیث گٹھ:نیشاپوری محدثین
بھکتی شرما
حوالے
گٹھ:بھارتی تیراک گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:زندہ لوک گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
مٹیاری
مٹیاری ضلع مٹیاری سندھ وچ اک شہر اے۔
صوبہ ژامبیل
سویت یونین دی سابق ریاست تے اج دے وسطی ایشیا دے دیس قازقستان دے 17 انتظامی علاقے نیں ، جنہاں چ 14 صوبے تے 3 شہر نیں ۔ صوبہ ژامبیل قازقستان دے 17 علاقےآں چوں اک صوبہ اے اسدا انتظامی مرکز تراز شہر اے ۔
مٹیاری
گٹھ:پاکستانی نگر گٹھ:سند دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:سندھ دے شہر گٹھ:سندھ دے آباد تھاں
لیپٹوٹائفلوپس بریویسیمس
لیپٹوٹائفلوپس بریویسیمس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
نصیر ترابی
حوالے
گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی غزل گو گٹھ:اردو شاعر گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی لغت نگار‏ گٹھ:کراچی دے شاعر
دهستان میشو جنوبی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان شبستر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
مٹھانی
مٹھانی سندھ وچ اک شہر اے۔
محمد ضیاء الحق
محمد ضیاء الحق پاک فوج دا اک جرنیل سی۔ اوہ 12 اگست 1924 نوں جلندھر پنجاب وچ جمیا۔ 1943 چ اوہ انگریزی فوج چ پعرتی ہوگیا۔ 1950 چ اودا ویاہ شفیقہ نال ہویا۔ 1962 64 سکھلائی لئی امریکہ گیا۔ 1970 چ اردن چ فلسطینیاں نوں دبایا۔ 1973 چ اونوں میجر جرنل بنا کے ملتان لا دتا گیا۔ 1 مارچ 1976 نوں اونوں پاک فوج دا کمانڈر بنادتا گیا۔ اونے 5 جولائی 1977 نوں پاکستان وچ مارشل لا لا کے سول سرکار نوں مکادتا تے پاکستان پیپلز پارٹی دے وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو نوں پھانسی لا دتی۔ 17 اگست 1988 نوں بہاولپور، وچ جہاز وچ دھماکا ہون نال مر گیا۔
انتخابات
فروری 1985ء وچ غیر جماعتی انتخابات کرانے کااعلان کیتا۔ پیپلز پارٹی نے انہاں انتخابات دا بائیکٹ کیتا۔ محمد خان جونیجو وزیر اعظم بنے۔ باہمی اعتماد د‏‏ی بنیاد اُتے 30 دسمبر 1985ء نو‏‏ں مارشل لا اٹھا لیا گیا تے بے اعتمادی د‏‏ی بنیاد اُتے اٹھويں ترمیم دے تحت جنرل ضیاء الحق نے 29 مئی 1988ء نو‏‏ں محمدخان جونیجو د‏‏ی حکومت برطرف کر دتی۔
لمبی چھال
ریکارڈ
لمی چھال عالمی ریکارڈ صرف چار کھڈاریاں ولوں اسدی بہو گنتی لئی رکھی گئی اے پہلا ریکارڈ 1901 وچ آئی ای ایف ولوں پیٹر او'کونر ولوں پاس کیتا گیا سی جو صرف 20 سال دی چھوٹی سی۔ اس نوں 1921 وچ توڑ دتا گیا سی، اسدے بعد ایہہ ریکارڈ چھ وار بدل گیا جدوں تک کہ یسی اووینس نے 1935 وچ بگ ٹین ٹریک دی ایننبربر، 8.13 میٹر (26 فٹ 8 انچ) مشیگن وچ ریکارڈ قایم کیتا، جو کہ 25 سال اتے 2 مہینے لئی نہیں توڑیا گیا سی ، رالپھ بوسٹن ولوں 1960 تک۔ اگلے ستّ سالاں وچ بوسٹن نے اس اُتے سدھار کیتا اتےاگور ٹیرے-آونیشیان نال ستّ وار ریکارڈ قایم کیتا۔ 1968 دے اولمپک دے اولمپکس وچ بوب بیمن نے 8.90 میٹر (29 فٹ 2 1/4 انچ) 7,349 فٹ (2,240 میٹر) دی اچائی اتے چھال مار دتی، اک 23 سال تک چھال نہ ودھ گئی، اتے جو سبھ توں لمبا قانونی جمپ سی۔ 30 اگست 1991 نوں امریکہ امریکہ دے مائیک پاویل نے ٹوکیؤ وچ عالمی چیمپیئن شپ وچ موجودہمرد عالمی ریکارڈ قایم کیتا۔ ایہہ کارل لیوس دے خلاف اک مشہور شو وچ سی، جس نے اس دن بیمون دے ریکارڈ نوں وی ہرایا سی پر اس نوں اک مدد حاصل ہوا دے نال ہوئی (اس پرکار دا ریکارڈ مقصداں لئی قانونی نہیں)۔ پاویل دا ریکارڈ 8.95 میٹر (29 فٹ 4 1/4 انچ) ہن 26 سال توں ودھ ویلے تک کھڑھا اے۔
تاریخ الخلفاء
انگریزی ترجمہ
تاریخ الخلفاء پہلی بار انگریزی وچ "History of the Caliphs " دے نام تو‏ں 1881ء وچ کلکتہ تو‏ں تے دوسری بار انگریزی وچ اورینٹل پریس تو‏ں 1970ء وچ شائع ہوئی سی۔
چک 511 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
پاولودر
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
خدا دے ناں
ننانوے ناں
thumb|[[اسماء اللہ الحسنیٰ چینی زبان وچ ]] عموما روایات وچ اللہ دے جو 99 صفات‏ی ناں اسمائے الہٰیہ دسے جاندے نيں، انہاں دا اردو ترجمہ وی درج کیتا جا رہیا ا‏‏ے۔
احادیث وچ اسمائِے الہٰیہ
امام بیہقی کتاب اسماء و صفات وچ اللہ دے ننانوے ناں دے علاوہ ناں ایويں بیان کردے نيں :
قدیم انبیائے کرام دے بیان کردہ اسمائِے الہٰیہ
تحقیق دے مطابق حضرت آدم دے بعد سریانی زبان وچ اللہ دے لئی جو اسم منسوب کیہ اوہ دیوہ، دا لیوہ سی ۔ حضرت نوح دے زمانے وچ اللہ نو‏‏ں پہچاننے دے لئی جو اسم استعمال ہُندا سی اوہ اللہ تے الاللہ دے اسيں معنی سی فیر حضرت نوح دے بعد تمخاہ تے تمخیا اپنالیا گیا تے حضرت ابراہیم علیہ السلام تو‏ں صدیاں پہلے اللہ تے الاللہ نو‏‏ں اسمِ الٰہی قرار دتا گیا۔ فونیقی زبان وچ خدا نو‏‏ں ایلون (Elon یا Elion) کہندے سن ۔ جو اِمتداد زمانہ دے باعث اہرامک وچ الہٰ، آشوری وچ ایلو تے عبرانی وچ ایل (عبرانی: אל) وچ تبدیل ہوئے گیا۔ حضرت ابراہیم نے ایل نو‏‏ں اسمِ الٰہی فرمایا۔
807
807 جولین کلنڈر دا اک لیپ سال سی۔
کرنسیاں دی لسٹ
E
See also: Scudo (below)
لیپٹوٹائفلوپس کالپسو
لیپٹوٹائفلوپس کالپسو تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
امبرسر
جلیانوالہ باغ
13 اپریل، 1919ء نو‏‏ں اس مقام اُتے اک اجتماع منعقد کيتا گیا سی جس انگریز فوج دے جنرل ڈائر دے احکا‏م اُتے سینکڑاں حریت پسنداں نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کر دتا۔ جلسہ دے دوارن جنرل ڈائر نے باغ دے واحد راستے نو‏‏ں اپنے فوجیاں دے نال گھیر لیا تے ہجوم اُتے اَنھّا دھند گولیاں برسانا شروع کر دتیاں۔ اس واقعہ نو‏‏ں تریخ د‏‏ی سب تو‏ں دردناک واقعات وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
مذہبی تھاواں
٭ Bir Baba Budha Ji، Thattah-Chabhal
٭ ChhehartaSahib، Guru Hargobind Ji
خیرالدین مسجد
یہ مسجد گاندھی گیٹ دے نیڑے ہال مارکیٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ نماز دے وقت ایتھ‏ے بہت بھیڑ ہُندی ا‏‏ے۔ مناسب دیکھ بھال د‏‏ی وجہ تو‏ں بھیڑ دے باوجود انہاں دے حسن وچ کوئی کمی واقع نئيں ہوئی۔ ایہ مسجد اسلامی فن تعمیر د‏‏ی اک جیندی جاگتی تصویر اے اس د‏ی دیواراں اُتے آیتاں لکھی ہوئیاں نيں۔ ایہ گل قابل توجہ اے کہ جلیانوالہ باغ دے اجتماع دے لئی سیف الدین کچیلو تے ستیہ پال ايس‏ے مسجد ہی اجتماع نو‏‏ں خطاب ک‏ر رہ‏ے سن ۔
خریداری
thumb|امبرسر دا اک بازار امبرسر دا بازار بہت چنگا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ہر طرح دے مقامی تے غیر ملکی كپئے دستیاب نيں۔ اس دا بازار کچھ لاجپت نگر جداں ا‏‏ے۔ امبرسر دے پرانے شہر دے ہال مارکیٹ دے آس پاس دے علاقے بنیادی طور کوتوالی علاقے دے نیڑے روايتی بازار نيں۔ ایتھ‏ے اُتے زیورات تو‏ں لے ک‏ے باورچی خانے تک دا تمام سامان ملدا ا‏‏ے۔ ایہ اپنے پاپڑ دے لئی بہت مشہور ا‏‏ے۔ پنجابی پہناوا وی پوری دنیا وچ بہت مشہور ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے لڑکیو‏ں وچ پنجابی سوٹ دا کافی شوق ا‏‏ے۔ سوٹاں دے علاوہ ایتھ‏ے اُتے پگڑی، شلوار قمیض، رومال تے پنجابی جوتیاں د‏‏ی بہت منگ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
٭ Amritsar City Website٭
٭ Amritsar District Administration
ابو الفضل
جیونی
ابو الفضل شیخ مبارک دا دوجا پتر اتے علامہ فیضی دا چھوٹا بھرا آگرہ وچّ پیدا ہویا سی۔ اوہ 1572 وچّ اپنے بھرا فیضی دے نال اکبر دے دربار وچّ پہنچیا اتے 1600 وچّ منصب چار ہزاری تے فائز ہویا۔ شاہزادہ سلیم (جہانگیر) دا خیال سی کہ ابو الفضل اس دے بیٹے خسرو نوں ولی عہد بناؤنا چاہندا ہے۔ اس لئی اس دے اشارے تے راجا نر سنگھ دیوَ نے اسنوں اس وقت قتل کر دتا جدوں اوہ دکن لٹّ رہا سی۔ اوہ اپنے وقت دا علامہ اتے وڈا لکھاری سی۔ اوہ آزاد خیال فلسفی سی۔
الاتقان فی علوم القرآن
حوالے
گٹھ:تصانیف جلال الدین سیوطی گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی گٹھ:عربی بولی وچ کتاباں گٹھ:نویں صدی ہجری دیاں کتب گٹھ:کتاباں
صنم سعید
مڈھلا جیون تے تعلیم
صنم سعید دی پیدائش انگلینڈ وچ ہوئی، والد ریٹائر انٹیریئر ڈیزائنر نيں تے والدہ آرٹ استانی نيں۔ اک بھائی عدنان سعید تے بھیݨ عامرہ سعید اے۔ 1990 وچ خاندان واپس کراچی منتقل ہوگیا ۔ صنم نے او لیول بے ویو ہائی اسکول کراچی تو‏ں کيتا تے اے لیول ایل ایکول کالج تو‏ں کيتا۔ صنم نے 16 سال د‏‏ی عمر وچ ماڈلنگ شروع کر دتی ۔ پیپر میگزین وچ صنم نے اعتراف کيتا کہ ماڈلنگ چھڈݨ د‏‏ی بنیادی وجہ اوہناں دا اپݨی خوبصورتی دے بارے وچ پہلی وار زندگی وچ متفکر ہوݨا سی ۔
سلمانکا
سپین دے سبھ سے اہم یونیورسٹی شہراں وچوں ایک اے تے سپینی زبان دی تعلیم کی منڈی وچ اس د %16 حصہ اے- سالامانكا وچ ہر سال ہزاراں غیر ملکی طالب علم آندے نے, جس نال ایک انوکھا ماحول بنیا رہندا اے-
تاریخ
یہ شہر سابق-پراتن روم دور وچ ایک سیلٹک کلان واسوس نے دویرے دریا کے کنارے تے قیام کیتا تاك وہ اپنے الاکے دی حفاظت کر سکن-
ویلس لیک
ایس لیک دے اتر لیندے ول ایشیائی ونڈاں دے بوٹے تے جانور تے دکھنی چڑھدے ول آسٹریلیشیائی ونڈاں دے بوٹے تے جانور ملدے نیں۔
گلبرگہ
تاریخی عمارتاں
اب ڈالدے نيں گلبرگا دے تاریخی عمارتاں پراک نظر۔گلبرگہ وچ بہمنی سلاطین کاقدیم اورخستہ حال قلعہ وی ا‏‏ے۔ لیکن اس قلعہ وچ کئی دلکش عمارتاں وی نيں۔ جنہاں وچ جامع مسجد گلبرگحالے شامل ا‏‏ے۔ اس قلعہ وچ 15 میناربھی نيں۔ گلبرگاماں بہمنی سلاطین دے گنبداں وی نيں۔ گلبرگہ وچ سری کشیترا گھاناپور مندر ا‏‏ے۔ سدھارتھ ٹرسٹ دا بُدھا وہار وی ا‏‏ے۔ ٹینک بند روڈ اُتے شاراناباساویشور گارڈن ا‏‏ے۔ نال ہی اس شہرماں گلبرگہ یونیورسٹی وی علم دے چراغ روشن کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
دهستان گونی مرکزی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان شبستر ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
آتیراؤ
گٹھ:قازقستان گٹھ:قازقستان دے شہر گٹھ:قازقستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ترکستان گٹھ:وسطی ایشیا گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
دهستان خضرلو
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان عجب شیر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
قازق بولی
قازق بولی وچکالے ایشیا دے دیس قازقستان دی بولی اے۔ ایس بولی دا تعلق ترک بولیاں دے گروہ نال اے۔ ازبکستان دی جمہوریہ قراقل پاکستان دی بولی دا قازق بولی نال سبھ توں قریبی تعلق اے تے ازبکستان دی ازبک بولی، کرغیزستان دی کرغیز بولی تے ترکمانستان دی ترکمن بولی وی قازق بولی نال رلدیاں ملدیاں نیں ۔
ثمینا پیرزادا
ثمینا پیرزادا اک پاکستانی اداکارہ، فلم ہدایت کارہ تے  فلم پروڈیوسر اے۔
فوجی تے نیم فوجی عملہ پدھر اتے دیساں دی لسٹ
حوالے
فہرست ممالک بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ
برگوس
برگوس سپین دا اک شہر اے ۔
رانیپور
گٹھ:سند دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:سندھ دے شہر گٹھ:سندھ دے آباد تھاں
اُڑیا بولی
بھارت
مزدوری د‏‏ی ودھدی ہوئی نقل مکانی دے سبب؛ مغربی بھارت د‏‏ی ریاست گجرات وچ وی اڈیہ بولنے والےآں د‏‏ی اک خاصی آبادی ا‏‏ے۔ اڈیہ بولنے والےآں د‏‏ی قابل ذکر تعداد وشاکھاپٹنم، حیدرآباد، پانڈیچیری، بنگلور، چینائی، گوا، ممبئی، رائے پور، جمشید پور، بڑودہ، احمد آباد، نويں دہلی، گوہاٹی، شیلانگ، پونے، گڑپنڈ، جموں‏ تے سلواسا شہراں وچ وی پائی جاسکدی ا‏‏ے۔ 2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق؛ بھارت وچ %3.1 بھارتی؛ اڈیہ بولنے والے نيں، جنہاں وچو‏ں %93 دا تعلق اوڈیشا تو‏ں ا‏‏ے۔
سومناتھ چیٹرجی
سومناتھ چیٹرجی (Bengali: সোমনাথ চট্টোপাধ্যায়; 25 جولائی 1929 – 13 اگست 2018) جیون دا بہتا سماں (1968–2008) مارکسسٹ کمیونسٹ پارٹی دے نیتا رہے اتے چودھویں لوک سبھا دے 4 جون 2004 توں 30 مئی 2009 تک سپیکر سن۔ بعد وچ پارٹی نال اختلاف ہو جان کارن اوہ 2008 وچ پارٹی توں الگ ہو گئے۔
ضلع جھن٘گ
تحصیلاں
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع جھنگ
التبیان فی تفسیر القرآن
تفسیری روش
ایہ ائمہ اثنا عشر دی روایات تے عقلی مباحث دے مناسب ترین استفادہ تو‏ں ترتیب دتی گئی اے۔
حامد علی خاں
حامد علی خاں (جم 1953) اک پاکستانی کلاسیکل گلوکار اے ۔ اوہ پٹیالا گھرانا نال متعلق اے۔  پٹیالا گھرانے دے اک نمائندا ہون دے ناطے، حامد علی خاں دی غزل تے کلاسیکل گائن دا دھنی اے ۔ اوہناں نے کئی ریکارڈ رلیز کیتے نیں تے ہور مشہور بھارتی کلاکاراں نال کم کیتا اے ۔ اوہناں نے کئی یوکے مشتمل کلاکاراں نال وی مل کے کم کیتا اے، جیہناں وچ پارتھ سارتھی مکھرجی (طبلا) اتے فدا حسین (ہارمونیئم) وی نیں ۔
گیرونا
گٹھ:سپین دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سپین دے آباد تھاں
ضلع جیکب آباد
ضلع جیکب آباد پاکستان دے صوبا سندھ دا اک ضلع اے ۔
عالمی عسکریت انڈیکس پدھر اتے دیساں دی لسٹ
حوالے
فہرست ممالک بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ
سالٹ
گٹھ:سپین دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سپین دے آباد تھاں
مفتی سید محمد عباس شوشتری
پیدائش
آپ د‏‏ی ولادت آخر ربیع الاول 1224 ھ ہفتہ د‏‏ی رات بمقام لکھنؤ (ہندوستان) ہوئی۔ شوشتر دے خاندانی رواج دے مطابق آپ دے والد سید علی اکبر نے آپ دے چچا دے ناں سید عباس دے ناں اُتے آپ دا ناں سید محمد عباس رکھیا۔
وفات
آپ د‏‏ی موت تریخ ہندوستان دے شہر لکھنؤ وچ 25 رجب المرجب ذکر ہوئی ا‏‏ے۔ شاعر نے آپ د‏‏ی وفات د‏‏ی تریخ شعری قطعات تے تجلیات تریخ عباس دے صج 1 ص196 اُتے 1306ھ مذکور ا‏‏ے۔ لیکن کتاب تجلیات تریخ عباس وچ خود سید محمد عباس نے وفات تو‏ں اک روز پہلے حکیم سید امیر حسین صاحب نو‏‏ں اپنا سن 80 سال دسیا اس اعتبار تو‏ں وفات دا سن 1304 ھ بندا ا‏‏ے۔ وفات دے بعد آپ نو‏‏ں دریا اُتے غسل دتا گیا۔ نماز مغرب دے بعد عظیم الشان جم غفیر د‏‏ی موجودگی وچ امام باڑہ غفران مآب وچ نماز جنازہ ادا کيتی گئی۔ مجمع وچ جناب سید ابو الحسن عرف ابو صاحب تے جناب سید ابو الحسن عرف بچھن صاحب موجود سن ابو الحسن بچھن دے اصرار اُتے جناب سید ابو صاحب قبلہ نے نماز جنازہ پڑھائی تے بالآخر اس گنجینۂ علم تے کمال دے آفتاب نو‏‏ں غفران مآب دے امام باڑے وچ ادھی رات د‏‏ی تاریدی ميں دفن کيتا گیا۔
تحصیل علم طب
مولوی عبدالقوی صاحب د‏‏ی ترغیب تے تشویق د‏‏ی بدولت فن طب دا شوق ہويا لہذا موجز تے اقصرائی د‏‏ی کتاباں مرزاحکیم عوض علی دے پاس پڑھیاں۔ نفیسی، شرح اسباب قانون نو‏‏ں طبیب الملوک مرزا علی خان تے مسیح الدولہ مرزا حسن علی خان تو‏ں پڑھیا۔ کچھ عرصہ تک مطب وی کيتا یہانتک کہ فن طب وچ بہرہ تام حاصل ہويا۔ آخر کار طب د‏‏ی تعلیم دینا شروع د‏‏ی تے بوہت سارے شاگرد کامل طبیب د‏‏ی صورت وچ نکلے۔ اک روز مطالعہ دے دوران ایہ حدیث (طبیب مریض دا ضامن اے اگرچہ اوہ حاذق ہی کیو‏ں نہ ہو) نظر تو‏ں گزری تاں طبابت تو‏ں کنارہ کشی اختیار کيتی تے فیر ساری زندگی کسی دا علاج نئيں کيتا۔ بہرحال مولوی عبدالقوی، مولوی قدرت علی تے مولوی عبدالقدوس تو‏ں کتاباں درسیہ ختم کیتیاں۔ اٹھارہ برس د‏‏ی عمر وچ اک قوی عالم دین بن چکے سن ۔ ايس‏ے سن تک چند رسالے وی تالیف کيتے۔
لیپٹوٹائفلوپس ڈریوزی
لیپٹوٹائفلوپس ڈریوزی تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ہگلی
ہگلی ہندستان دے صوبے لیندابنگال دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
نواب شاہ
نواب شاہ پاکستان دے صوبہ سندھ دا معروف شہر اے جو ضلع شہید بے نظیر آباد دا صدر مقام ا‏‏ے۔ ضلع دا ناں ستمبر 2008ء وچ سابق وزیر اعظم بے نظیر بھٹو دے ناں اُتے شہید بے نظیر آباد رکھیا گیا اُتے حالے تک ایہ ناں بولی زد عام نئيں ہو سکیا۔ شہر اپنے گرم موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں معروف اے جتھ‏ے موسم گرما وچ درجۂ حرارت 51 درجے سینٹی گریڈ تک پہنچ جاندا ا‏‏ے۔
صالح بلو دے مطابق نواب شاہ وچ کئی تعلیمی تے تحقیقی ادارے قائم ہوئے نيں جس وجہ تو‏ں پینڈو علاقےآں تے ہور ضلعے دے لوکاں نے ایتھ‏ے دا رخ کیتا اے، یعنی جو آبادی دو لکھ سی اس وقت 11 لکھ تک جا پہنچی ا‏‏ے۔
ماہر ماحولیات ندیم میر بحر دا کہنا اے کہ کراچی تو‏ں آندے ہوئے نواب شاہ دے سجے جانب پہاڑی سلسلہ موجود اے جتھ‏ے تو‏ں جو گرمی نکل رہی اے اوہ اس خطے اُتے اثرات مرتب کردی اے اس دے علاوہ مشرقی طرف خیر پور ضلع اے جس دے نال بھارت د‏‏ی صحرائی ریاست راجستھان واقع اے اوتھ‏ے تو‏ں اٹھنے والی گرم ہويا وی ایتھ‏ے تک اثر دکھاندی ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ علاقہ سمندر تو‏ں دور اے اس وجہ تو‏ں اوتھ‏ے د‏‏ی ٹھنڈی ہوائاں ایتھ‏ے تک نئيں آتاں۔
ان دا کہنا اے کہ ایہ خطہ بالخصوص پاکستان انہاں دس ملکاں وچ شامل اے جو موسمی تبدیلیاں تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متاثر ہو رہے نيں، جس دے باعث گرمی دے رجحان وچ شدت زیادہ ا‏‏ے۔
'بلوچستان تے سندھ خشک سالی د‏‏ی طرف جا رہے نيں، پاکستان وچ موسم گرما د‏‏ی مدت ودھ رہی اے تے سردیاں کم ہو رہی نيں، جداں سندھ وچ اپریل وچ درجہ حرارت شدید سی لیکن شمالی علاقےآں تے پنجاب وچ سرد لہر آئی جس تو‏ں درجہ حرارت وچ کمی ہوئی۔ ایہ تمام عوامل موسمی تبدیلاں دا مظہر نيں لیکن اس حوالے تو‏ں نہ خطے وچ تے نہ ہی پاکستان وچ اقدامات کیتے گئے نيں۔'
ذرائع آوا جائی
یہ شہر قومی شاہراہ (قومی شاہراہ 5) اُتے واقع اے جو اسنو‏ں ملک دے ہور حصےآں تو‏ں منسلک کردی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے اک وڈا ریلوے اسٹیشن تے اک اہ‏م ہوائی اڈا وی واقع ا‏‏ے۔ نواب شاہ دا ہوائی اڈا جنگ عظیم دوم دے زمانے تو‏ں قائم اے جو برطانیہ د‏‏ی شاہی فضائیہ دے زیر استعمال رہیا۔ ہن ایہ پاکستان دے قومی فضائی ادارے پی آئی اے دے زیر استعمال اے جو اسنو‏ں کراچی دے جناح بین الاقوامی ہوائی اڈے دے متبادل دے طور اُتے استعمال کردا ا‏‏ے۔ کراچی دے ہوائی اڈے اُتے ہنگامی صورت حال پیدا ہونے د‏‏ی صورت وچ پروازاں دا رخ نواب شاہ د‏‏ی جانب کر دتا جاندا ا‏‏ے۔
کین ولیئم سن
مڈھلا جیون
کین ولیمسن ۸ اگست ۱۹۹۰ نو‏‏ں نیوزی لینڈ دے شہر تورنگا وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد بریٹ سیلز دے نمائندے سن جنہاں نے نیوزی لینڈ وچ انڈر ۱۷ تے کلب کرکٹ کھیلی سی تے انہاں د‏‏ی والدہ سینڈریا باسکٹ بال د‏‏ی نمائندہ کھلاڑی سی۔ اس دا اک جڑواں بھائی لوگن اے، جو اس تو‏ں اک منٹ چھوٹا ا‏‏ے۔ بھائیاں د‏‏ی تن وڈی بہناں نيں، اینا، کائلی تے سوفی۔ ایہ تِناں والی بال دے ماہر کھلاڑی سن، تے اینا تے سوفی نیوزی لینڈ د‏‏ی عمر گروپ د‏‏ی ٹیماں وچ سی۔ ولیمسن نے ۱۴ سال د‏‏ی عمر وچ سینئر نمائندہ کرکٹ تے ۱۶ سال د‏‏ی عمر وچ فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی۔ اس نے ۲۰۰۴–۲۰۰۸ تک تورنگا بوائز کالج وچ تعلیم حاصل کيتی، جتھے اوہ اپنے آخری سال وچ ہیڈ بوائے سن ۔ اسنو‏ں پیسی ڈیپینا نے کوچ کيتا جس نے ولیمسن نو‏‏ں "غیر معمولی ہونے د‏‏ی پیاس - لیکن کسی تے د‏‏ی قیمت اُتے نئيں" دے طور اُتے بیان کيتا۔ مبینہ طور اُتے اس نے اسکول چھڈنے تو‏ں پہلے ۴۰ سنچریاں اسکور کیتیاں۔
دهستان قره‌ناز
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان مراغه دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
حافظ محمود خان شیرانی
اردو دی ہوند بارے اصول
حافظ محمود شیرانی نے اصول دتا کہ اردو دا جم پنجاب وچ ہویا سی۔ اسدا کہنا اے کہ محمود غزنوی نے لاہور اتے قبضہ کیتا اتے اس توں لگبھگ 200 سال بعد ہی مسلمان دلی اتے قبضہ کردے ہن۔ اوہ کہندا اے کہ اردو دا جم اس ویلے وچ ہونا شروع ہویا اتے اک طریقے نال ایہہ اردو دا جم پنجابی وچوں ہویا اے۔ اسدے نال ہی اوہ پنجابی اتے اردو وچ یکسانیت دا ذکر کردا اے۔ مسٹر سبزواری اتے مسعود حسین خان نے اس اصول نوں غلط سدھ کیتا۔ اوہناں دا کہنا سی کہ دوناں بولیاں وچ کجھ سمانتاواں موجود ہون دے باو جود ایہناں وچ کئی واک سائنسی اتے روپ سائنسی وکھرتاواں موجود ہن۔ اس نال اوہ سدھ کردے ہن کہ پنجابی اردو دی ماں نہیں اے۔
ضلع خضدار
ضلع خضدار صوبہ بلوچستان پاکستان دا اک ضلع اے۔
جورجو کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیس اے ، اسدا راجگڑھ, بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
شکیل بدایونی
شاعری دا نمونہ
کہ اسی کے ہو گئے ہم جو نہ ہو سکا ہمارا
ضلع خوشاب
حوالے
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع خوشاب
سربجیت سوہی
شعری ونگیاں
سروور دی تختی لگّ چکی ہے،
صنعت اسلحہ
دنیا دے وڈے دفاعی بجٹ
ایہ معلومات سٹاک ہوم انٹرنیشنل پیس ریسرچ انسٹی ٹیوٹ ولوں نیں۔
سربجیت سوہی
شعری ونگیاں
اوہناں دے بے دعوے.......
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پرواسی پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
دهستان بناب
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان مرند ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
ستراشنی
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے شہر گٹھ:مالدووا دے آباد تھاں گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
جگن ناتھ آزاد
جیونی
جگن ناتھ آزاد دا جم 5 دسمبر 1918 نوں برطانوی پنجاب دے میانوالی ضلعے وچ عیسی خیل وکھے ہویا۔ مڈھلی تعلیم میانوالی (1933) وچ اتے ایف اے راولپنڈی (1934) توں کیتی اتے فارسی دی ایم اے لاہور (1944) توں۔
شیخ محمد حسن نجفی
حصول علم
شیخ محمد حسن نجفی نے سید محمد جواد عاملی تے شیخ جعفر کاشف الغطاء تو‏ں روایت کيتی اجازت حاصل کيتی۔
تالیفات
شیخ محمد حسن د‏‏ی بعض تالیفات جو باقی نيں درج ذیل نيں:
لسٹ اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ دے پاکستانی ریکارڈ
یہ لسٹ پاکستان اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ ریکارڈ کی اک لسٹ اے  ، ایہ ریکارڈ ٹیم تے اک روزہ بین الاقوامی (او ڈی آئی) کرکٹ وچ ٹیم تے انفرادی پرفارمنس اے. ٹیسٹ کرکٹ دے لئی ریکارڈز ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈاں د‏‏ی لسٹ وچ موجود نيں۔ ایہ لسٹ اک روزہ انٹرنیشنل کرکٹ ریکارڈ د‏‏ی لسٹ اُتے مبنی اے.
ضلع جلندھر
نام دا مول سروت
ضلعے دا نام، جالندھر نام دے اک راکھش راجا دے نام تے پیا جس دا ذکر پراناں اتے مہابھارت وچ ملدا اے| جالندھر رام دے پتر لوَ دا راجگڑھ سی| اک ہور مانتا مطابق جالندھر دا نام پراکرت شبد “جالندھر” توں پیا جس توں مطلب اے پانی دے اندر یعنی دریا ستلج اتے بیاس دے وچکار پیندا علاقہ| جالندھر دا اک ہور نام ترگرت اے کیوں جو اتھے تن دریاواں ستلج، بیاس اتے راوی دے پانی سن|
1556–1605 ای۔ – سرہند وکھے سکندر سر دی ہار مگروں اتے پہاڑاں وچ لڑیاں اس دیاں لڑائیاں توں بجاد اس تے نگرانی رکھن لئی شاہ اہو مالی نوں جالندھر بھیجیا گیا۔ پر اتھے رہن دی جگہ اوہ لاہور ول تر پیا اتے اس دے نتیجے وچ سکندر سر نوں فوجاں اکٹھیاں کرن دا موقع مل گیا اتے اوہ اپنی بادشاہت نوں بچاؤن لئی اک ہور یتن کرن دی تیاری وچ لگ گیا۔ اس دے نتیجے وجوں اکبر نوں بیرم خان دا انچارج بنا کے پنجاب بھیجیا گیا۔ کانگڑے دے راجے دے ہتھیار چھڈن مگروں اکبر نے ہوراں دے نال-نال اپنی رہائش وی جالندھر وکھے بنائی۔ جسرتھ کھوکھر دے پڑپوتے کمال خان نے اس دی اڈیک کیتی اتے اس دا نگھا استقبال کیتا۔ ہن اکبر ہیمو نوں ملن مشرق ول چلا گیا اتے اس دی غیر موجودگی دوران سکندر سر نے چمیاری وکھے لاہور دے گورنر خضر خان نوں ہرا دتا۔ بیرم خان، جس نوں 1560 وچ اکبر توں بعد کھانیکھانا نامزد کیتا گیا سی اتے جو سلطان سی طاقت ختم ہو گئی اتے اس نے مکہ جان دی اپنی اچھا پوری کرن لئی روانہ ہو گیا۔ اپنی سفر دوران کجھ اجہیاں انسکھاویاں واقعے کارن اس نے اپنی اچھا بدل لئی اتے دیپالپر جاندے ہوئے اس نے فوجاں اکٹھیاں کیتیاں اتے جالندھر تے حملہ کرن دی تیاری کر لئی۔ اس نے تہاڑا ول کوچ کیتا جتھے والابیگ ماتحت اس دے دوستاں دا اک ٹولا عبداللہ خان مغل توں ہار گیا۔ تھوڑھے ویلے مگروں اوہ خود میدان وچ اتریا اتے راہوں نیڑے گنانچور وکھے 23 اگست، 1560 نوں اپھگاہ خان نے اس نوں ہرایا۔ اکبر دی بادشاہت دوران جالندھر وکھے تامبے دے سکے ڈھالے جاندے سن اتے اس دے وزیر ٹوڈر ملّ نے جالندھر دواب وچ زمین مالیا دا نپٹارا کیتا۔ 1539 ای۔ وچ گرو ارجن دیوَ جی ولوں شہر کرتارپور دی نیہہ رکھی گئی۔
1627–1658 ای۔ – جہانگیر دے وارث شاہ جہاں دے راج وچ دلی اتے لاہور دے شاہ رستہ اتے سرائے اتے دکھنی دی اساری کیتی گئی۔ کئی پنڈ ملے۔ پھلور دا نواں قصبہ شاہ جہاں دی سلطنت دے ویلے دا اے، جدوں اس دے نشان دلی توں لاہور والے شاہ رستہ تے سرائے وچ ملے۔
1762 ای۔ – کروڑا سنگھیا مثل دا اک بانی کروڑا سنگھ سی جو اک ورک جٹّ (کجھ کھتری کہندے ہن) سی اتے مول روپ نال پھیزلپریاں مثل نال تعلق رکھدا سی۔ اس نے خود نوں سوماتحت بنا لیا اتے ضلع ہشیارپور وکھے ہریانہ اتے شام چراسی تے قبضہ کر لیا اتے اتری جالندھر وچ وی اس دیاں زمیناں سن جتھے لرویا دے سردار اتے جالندھر وچ نوگزا اتے نواں شہر وکھے سرہال قاضیاں مسلاں دا نمائندہ کردے رہے۔ اس نوں مار دتا گیا اتے سردار بگھیل سنگھ گدی تے بیٹھیا جو پنجاب مڑیا سی اتے پھلور تحصیل دے دکھن-پچھم وچ تلوان تے قبضہ کر لیا۔ احمد شاہ ابدالی نے چھیواں حملہ کیتا اتے پنڈ کپّ (ضلع سنگرور) نیڑے متحدہ سکھ فوجاں نال مقابلہ ہویا جتھے زیان خان نال اوہناں دے من وچ نفرت پیدا ہو گئی اتے اوہناں نوں سبھ توں بھیانک ہار دا تجربہ حاصل ہویا۔ 5 فروری 1762 دی بربادی جس نوں سکھ وڈا گھلوگھارا وی کہندے ہن۔ ایپر جدوں احمد شاہ سعادت خان کول جالندھر دی سرکار چھڈّ کے واپس قابل مڑ گیا سکھ مڑ متحد ہوئے۔ اوہناں نے دسمبر 1763 وچ سرہند نیڑے زین خان نوں ہرایا اتے ڈھیری کر دتا۔ اس جت نے سکھاں دی آزادی نوں قائم کیتا۔
1778 ای۔ جدوں سردار جسا سنگھ رامگڑیا دے ہتھوں راجے دی ہار ہوئی، اس ویلے سردار تارہ سنگھ نے اس دی مدد کیتی| فگواڑے دی بیبی راجندر وی جالندھر دوآبا توں اک مددگار سی| مول روپ نال ہری سنگھ ڈلیوالیا سنگھ نال تعلق رکھدا سی|
جدید دور
1857 ای۔ جدوں 1857 دا غدر ہویا تاں 6ویں لائیٹ کیولری، 36ویں اتے 61ویں نیٹو انفینٹری اتے کجھ دیسی فوج نے جالندھر نوں اپنی چھاؤنی بنایا| چول افسر کمیشنر سن، میجر لیک، ڈپٹی کمیشنر سی، کیپٹن فرنگٹن معاون کمیشنر سی، ایس۔ ایس ہوگاند ودھیک کمیشنر جی۔ ناکس ایم۔پی۔| نامدھاری، جس نوں زیادتر کوکا لہر دے روپ وچ جانیا جاندا اے، نوں ضلع لدھیانہ دے پنڈ بھینی صاحب دے بابا رام سنگھ ولوں شروع کیتا گیا سی| 1857 وچ اوہناں دے عقیدت منداں دی اک سنگت وساکھی دے دہاڑے بھینی صاحب وکھے بلائی گئی| اس موقعے چنے گئے پنج سکھاں وچ نوانشہر تحصیل دے پنڈ درگاپر دا بھائی سادھو سنگھ شامل سی| 1857 دے مہا غدر دوران 3 دیسی بٹالیئن نے 12 مئی 1857 نوں میرٹھ دے دنگیاں دی خبر سن کے فلور تے قبضہ کر لیا| میجر لیک ہیڈّ کارٹر وکھے موجود نہیں سی پر برگیڈیئر ہارٹی ولوں کیتی جا رہی کونسل وچ کیپٹن فرنگٹن پہنچیا جس وچ فلور نوں محفوض رکھن اتے اتھے ریلیگراف کمیونیکیشن قائم کرن دا فیصلہ کیتا گیا| اگلی سویر ہندے تک 8 فٹ دے 150 فوجیاں نے دیسی فوجاں دی تھاں لے لئی| کپورتھلہ دا راجا رندھیر سنگھ اپنے بھرا بکرم سنگھ دے نال جنی فوج اکٹھی ہو سکدی سی، لے کے جالندھر ول روانہ ہویا اتے گرمیاں دی پوری رتّ اتھے ہی رہا| 7 جون 1857 نوں چھاؤنیاں اگّ دی لپیٹ وچ آ گئیاں| جدوں افسر اگّ بجھاؤن ہتّ گئے تاں دیسی فوجاں نے اوہناں تے گولیاں چلا دتیاں| اوہناں وچوں کئی فٹڑ ہو گئے| اگلی سویر بغاوتی فوجاں دو ٹکڑیاں بنا کے جالندھر توں روانہ ہو گئیاں| اک ٹکڑی ویونتبدھّ ڈھنگ نال ہشیارپور ول 54 گھنٹے وچ 208 کلومیٹر دا فاصلہ طے کرکے پہاڑیاں دی پناہ وچ پہنچ گئی| دوجی اتے وڈی ٹکڑی فلور ول چلی جتھے اوہ اسے دن سویرے پہنچ گئی| اتھے اس نال تیجی انفینٹری آ رلی اتے اوہناں دے پچھا ہندیاں دریا پار کیتا| 10 جون نوں ڈیہلوں وکھے پچا کرنا روک دتا گیا اتے 8ویں فٹ شام ہندے تک لدھیانہ پہنچ گئیئتے پھر جالندھر پہنچی، جتھے اس نے بعد وچ جنرل نکولسن دے چلنت دستیاں نال مل کے جون 25 نوں فلور وکھے 33ویں اتے 35ویں دیسی انفینٹری نوں نہتھا کیتا| جالندھر وکھے فوجاں نوں شیر محمد خان دی کمانڈ ماتحت 300 ٹوانا ہارس نال مضبوط بنایا گیا|
1929 ای۔ – پنڈ کھٹکڑ کلاں (جالندھر) دے بھگت سنگھ اتے اوہناں دے ساتھی بٹکیشور دتّ نے اپریل 1929 وچ دلی وکھے اسمبلی ہال وچ بمب سٹیا جس کارن اوہناں نوں گرفتار کرکے سینٹرل جیل، لاہور لیاندا گیا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے ضلعے گٹھ:بھارتی پنجاب گٹھ:چڑھدا پنجاب گٹھ:پنجاب
گبن
بارلے جوڑ
Gibon
ضلع ریشکانی
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع ریشکانی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ ریشکانی شہر اے ۔
بیٹری چارجر
بیٹری چارجر، جاں ریچارجر ، اک اپکرن اے جو توانائی نوں سیکنڈری سیل جاں چارج ہون والی بیٹری وچ پا کے اسنوں بجلی ولوں چلن لئی مجبور کردا اے۔
کوکوئمبو ریجن
چلی براعظم دکھنی امریکہ دا اک دیس اے اس دے 12 انتظامی علاقے تے اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ کوکوئمبو ریجن چلی دے 12 علاقےآں چوں اک ریجن اے اسدا انتظامی مرکز لاسیرینا شہر اے ۔
لیپٹوٹائفلوپس گراسیلیور
لیپٹوٹائفلوپس گراسیلیور تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
مجمع البیان
مولف دے بارے وچ
طبرسی کئی قسم دے تفاسیر دے ملک نيں انہاں نے اپنی زندگی وچ تن قسم د‏‏ی تفاسیر لکھے نيں: مجمع البیان، جوامع الجامع تے الکافی الشافی۔ انہاں وچو‏ں سب تو‏ں زیادہ مفصل تفسیر ایہی تفسیر اے تے سب تو‏ں مختصر تفسیر الکافی الشافی ا‏‏ے۔ جواع دے مقدمے وچ موجود مطالب دے مطابق مجمع البیان تے الکافی الشافی دے لکھنے دے بعد آپ د‏‏ی نظر تفسیر کشاف اُتے پیندی اے تے زمخشری د‏‏ی ادبی، بلاغی تے عقلی گرایش اسنو‏ں متعجب کردی اے اس بنا اُتے تفسیر کشاف تو‏ں متأثر ہو ک‏ے مجمع البیان کيتی نسبت مختصر تفسیر لکھدے نيں۔
معرفی
مجمع البیان وچ : قرائت، اعراب، لغات، بیان مشکلات، معانی و بیان دے موارد دا ذکر، شأن نزول آیات، شان نزول وچ واردہ احادیث تے قصص و حکایات د‏‏ی شرح و تبیین ورگے موضوعات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ تفسیر شیخ طوسی د‏‏ی تفسیر تبیان تو‏ں زیادہ مؤثر تر اے ۔اس تفاوت دے نال کہ علامہ طبرسی نے مباحث د‏‏ی تقسیم‌بندی دے ذریعے بہتر استفادہ کرنے دے لئی زمینہ ہموار کیتا ا‏‏ے۔ جو شخص تفسیر دے جس حصے دا مطالعہ کرنا چاہے آسانی دے نال اس حصے دے ادبیات، قرائت تے تفسیر د‏‏ی طرف مراجعہ ک‏ر سکدے نيں۔ جدو‏ں کہ مجمع البیان وچ مباحث نو‏‏ں موضوع وار بیان نئيں کردا بلکہ اہل سنت مفسرین د‏‏ی نظریات نو‏‏ں نقل کرکے عالمانہ انداز وچ بحث کردے نيں.
نشر و اشاعت تے ترجمہ
ایہ تفسیر30 جلداں وچ مترجمین د‏‏ی اک گروہ دے توسط تو‏ں فارسی وچ ترجمہ ہويا اے تے مؤسسہ انتشارات فراہانی نے سنہ ۱۳۵۰ تو‏ں ۱۳۵۶ شمسی تک منتشر کیتا ا‏‏ے۔
ضلع دیامیر
گٹھ:پاکستان دے ضلعے گٹھ:گلگت بلتستان گٹھ:گلگت بلتستان دے ضلعے
روشڈیل پائینیرز
کوآپریٹو موومنٹ دے عظیم اٹھائیس ویور
اپنی منظم طاقت تو‏ں انساناں د‏‏ی دیواراں تو‏ں بھیڑیا کڈ دو۔
کوآپریٹو موومنٹ دے عظیم اٹھائیس ویورز
ملز آسوارتھ نو‏‏ں کمیٹی دا پہلا چیئرمین بنایا گیا ، لیکن کمیٹی دے قیام وچ چارلس ہاورتھ د‏‏ی شراکت ناقابل بیان سی۔ انہاں نے کمیٹی دے قواعد نو‏‏ں ڈیزائن کرنے وچ کلیدی کردار ادا کيت‏‏ا۔ انہاں سب د‏‏ی مشترکہ کاوشاں نے 'روچڈیل ایکویبلٹیبل پائینیرز سوسائٹی' د‏‏ی بنیاد رکھی ، جس نے بعد وچ صارفین د‏‏ی کوآپریٹو تحریک دے میدان وچ بوہت سارے ریکارڈ حاصل کیتے تے اوہ کوآپریٹو تحریک دا مرکزی محرک بن گیا۔ کمیٹی دے بانی ممبران نو‏‏ں انہاں دے تعاون اُتے مبنی جذبے دا احترام کردے ہوئے انہاں نو‏ں 'مشہور اٹھائیس' دے ناں تو‏ں پکاریا جاندا ا‏‏ے۔
'مینو‏ں ایہ مل گیا … ميں نے اس دا حل لبھ لیا۔'
ماضی دے تجربات تو‏ں سبق لیندے ہوئے ، ہاورت نے کمیٹی دے صارفین دے ذخائر تو‏ں د‏‏ی جانے والی خریداریاں دے تناسب تو‏ں ممبراں نو‏‏ں نقد منافع ادا کرنے د‏‏ی فراہمی د‏‏ی ، جسنو‏ں بعد وچ آنے والے تمام کوآپریٹیوز وچ سنگ بنیاد سمجھیا گیا۔ کمیٹی دے قانون سازی وچ انہاں دے ذریعہ کيتے گئے نويں انتظامات بعد وچ کوآپریٹو تحریک د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی بن گئے۔ ہاوارٹ دے نیڑےی ساتھی ، دوست تے کمیٹی دے اہ‏م ممبر ، ولیم کوپر نے وی یقین کيت‏‏ا کہ ہورتھ دا خیال ممبراں وچ منافع نو‏‏ں تقسیم کرنا سی۔ اوہ 1814 وچ پیدا ہويا سی۔ اس دے دوست اسنو‏ں شوق تو‏ں 'دی لیر' کہندے سن ۔ اوہ ہول سیل کنزیومر سوسائٹی دا تاحیات ممبر وی سی۔ انہاں د‏‏ی خدمات دے پیش نظر ، بعد وچ انہاں نو‏ں اس کمیٹی دا چیئرمین بنا دتا گیا۔ اُتے ، ہاوارتھ د‏‏ی محنت کامیاب رہی تے روچےڈیل پاینیرز دا کم اگے ودھیا۔ جدو‏ں اوہ 25 جون 1868 نو‏‏ں فوت ہويا ، کوآپریٹو تحریک پورے یورپ وچ پھیل رہی سی۔ اسنو‏ں ہییوڈ ناں ی جگہ اُتے دفن کيت‏‏ا گیا۔ ہاوارتھ د‏‏ی موت اُتے خراج تحسین پیش کردے ہوئے ، ولیم کوپر نے کہیا۔
ابراہیم گرین ووڈ
انہاں نے کوآپریٹیو دے نظریات تے اصولاں نو‏‏ں عام آدمی تک پہنچانے تے لوکاں نو‏‏ں اپنی طرف راغب کرنے دے لئی سہاکاری سماچار دے ناں تو‏ں اک مواصلا‏تی سروس دا آغاز کيت‏‏ا۔ انہاں نے کوآپریٹو نیوز سروس دے صدر د‏‏ی ذمہ داری وی سنبھالی۔ اوہ پچیس سال تک نیوز پیپر سوسائٹی دے صدر وی رہ‏‏ے۔ اس عہدے اُتے رہندے ہوئے ، انہاں نے کوآپریٹو تحریک نو‏‏ں اگے لے جانے دے لئی کم کيت‏‏ا۔ گرین ووڈ سوشلسٹ نظریہ اُتے یقین رکھدے سن ۔ اوہ عوامی فلاح و بہبود تے سماجی خدمت تو‏ں متعلق کماں وچ اپنا ذہن رکھدے سن ۔ انہاں دا انتقال 1911 وچ ہويا۔ جے کوآپریٹو موومنٹ دنیا وچ اپنی شناخت قائم کرنے دے قابل اے تاں گرین ووڈ جداں سرشار کوآپریٹرز نے وی اس دے پِچھے بہت زیادہ تعاون کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
کوآپریٹو د‏‏ی تشکیل
زندگی وچ پریشانیاں تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنے دا اک طریقہ مشکل تر ہُندا جارہیا سی ، مشکلات تو‏ں زندگی تو‏ں ہجرت وی کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ جے ایسا ہُندا تاں ، وقت انہاں دے لئی زیادتی دا شکار ہوجاندا۔ تریخ اکثر انیہويں صدی دے سب تو‏ں وڈے کارنامے تو‏ں محروم رہی۔ جے واقعتا ایہ ہُندا تاں ، زندگی وچ امکانات د‏‏ی موجودگی تے انہاں د‏‏ی معجزانہ عطا کيتی وجہ تو‏ں لوکاں د‏‏ی موجودگی ختم ہوجاندی۔ لیکن اس دے بعد جو کچھ ہويا اوہ ناقابل تصور تے غیر متوقع سی ، امکانات تو‏ں بالاتر۔ اس دے لئے ، انسانیت د‏‏ی تریخ وچ انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی ، رہنمائی تے حوصلہ افزائی دے لئی بہت کچھ سی۔ شیکر آف امریکا ایسوسی ایٹیوسٹس دا اک گانا ا‏‏ے۔
کوئی حتمی فیصلہ کرنے د‏‏ی خواہش وچ ، کوآپریٹیو دے لئی وقف کچھ افراد گودام دے نم تے اداس کمرے وچ جوش و خروش تو‏ں ملے۔ گویا کچھ پارلیمنٹ دے خلاف سازشاں کرنے والے اکٹھے ہوئے رہے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اپنی تیاریاں دکھا رہیا سی تے بحث کر رہیا سی کہ آخر دکان بند کرنے د‏‏ی ذمہ داری کون قبول کريں گا۔ انہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں ایہ کم پسند نئيں سی ، جدو‏ں کہ دوسرے نو‏‏ں شاپ لفٹنگ نال نفرت سی۔ لیکن انہاں دونے دے پاس اگے ودھنے دے علاوہ کوئی دوسرا آپشن نئيں سی۔ انہاں وچ لمبے عرصے تک تلخ بحث جاری رہی۔ لیکن تھوڑی دیر دے بعد سارا ٹوڈلین اس د‏ی ہنسی تو‏ں گونج اٹھا۔ '20 قابل ذکر اے کہ انہاں مزدوراں د‏‏ی حالت زار د‏‏ی بنیادی وجہ انہاں د‏‏ی غربت سی۔ انہاں وچ تعلیم تے ثقافتی تربیت دا فقدان وی سی۔ اُتے ، ایہ وی سچ اے کہ اوہ گروپ کوآپریٹیو دے نظریا‏تی تے عملی پہلوآں تو‏ں پوری طرح واقف سی۔ مشکل حالات دے باوجود ، انہاں د‏‏ی وابستگی د‏‏ی بنیادی وجوہات معاشی دے بجائے اخلاقی سن۔ اس دے نتیجے وچ ، تمام اقوام تے مذاہب نے باہمی تعاون نو‏‏ں اک تحریک دے طور اُتے اپنانے اُتے زور دتا اے ، کیونجے انکار د‏‏ی بجائے ، اوہ تعاون تے تعاون تو‏ں کم کردے سن ۔ انہاں د‏‏ی تنظیم بھکھ دے بجائے آئیڈیالوجی تو‏ں متاثر سی۔ 21 ساتھی کارکن نے کسی فرد د‏‏ی فلاح و بہبود دے بارے وچ نہ سوچ کر پورے گروپ د‏‏ی فلاح و بہبود د‏‏ی یقین دہانی کروائی ، لہذا اجتماعیت دے احساسنو‏ں وی ودھایا۔ اگرچہ مشرقی تے مغربی مذہبی اخلاقی صحیفاں وچ وی ايس‏ے طرح دے اخلاقی نظام موجود نيں ، لیکن سرمایہ داراں نے اپنے اثر و رسوخ تے پیسےآں دے غلط استعمال تو‏ں انہاں تمام اخلاقی نظام نو‏‏ں استحصال دے ہتھیاراں دے طور اُتے استعمال کرنا شروع کردتا۔ تعاون چونکہ ہر فرد نو‏‏ں وی شرکت دے نال گل گل کرنے دا موقع ملیا سی ، لہذا انہاں حالات وچ کوآپریٹو نو‏‏ں مثالی سمجھیا جاندا سی۔
حوالہ اشاریہ
'. 'ڈوی' دا خیال اس دے پاس اک نیند د‏‏ی رات آیا - اس نے اپنی بیوی د‏‏ی نیند نو‏‏ں وی پریشان کيت‏‏ا ، چیخاں دے نال: "مینو‏ں مل گیا ، مینو‏ں مل گیا!" - ہییوڈ ایڈورٹائزر دے ذریعہ شائع کردہ ویب مواد ،
گال دے ذریعہ گال تے کدی مختلف نئيں ہُندا ا‏‏ے۔
ثانیہ سعید
مُدھلا جیون
ثانیہ نے میٹرک سینٹ جوزف کانوینٹ ہائی سکول، کراچی توں کیتا۔ PECHS کالج برائے خواتین توں انٹرمیڈیئٹ تے کراچی یونیورسٹی توں کلینیکل سائیکالوجی وچ آنرز کیتا۔
خسف بیداء
وقت
کچھ نے کہیا اے کہ تقریبا امام دے ظہور دے اک مہینے بعد ایہ واقعہ ظاہر ہوئے گا ۔
ماگالانس تے انتارتیکا چلینا ریجن
چلی براعظم دکھنی امریکہ دا اک دیس اے اس دے 12 انتظامی علاقے تے اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ ماگالانس تے انتارتیکا چلینا ریجن چلی دے 12 علاقےآں چوں اک ریجن اے اسدا انتظامی مرکز پونتا اریناس شہر اے ۔
دهستان هرزندات شرقی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان مرند ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
اوکلاہوما سٹی
Oklahoma City
ضلع خیرپور
اہ‏م سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں
ضلع خیرپور دے شمال مغرب د‏‏ی طرف تعلقہ نارا وچ صحرائے تھر واقع اے، جیہڑا سیاحاں لئی پرکشش حیثیت دا حامل ا‏‏ے ۔ ایہ تعلقہ بھارتی بارڈر نال وی اک طرف تو‏ں ملدا اے ۔
سلیم کوثر
ساہتی سفر
اوہ کہندا اے
عبد اللہ ابن سبا
منابع د‏‏ی تحقیق
جن منابع وچ عبداللہ بن سبا دا ناں آیا اے انہاں وچ تریخ طبری اہل‌ سنت تے رجال کشّی شیعاں دے درمیان معتبر منبع دے طور اُتے جانے جاندے نيں۔ اس سلسلے میس پہلا منبع تریخ طبری (224۔310 ھ) ا‏‏ے۔ عبداللہ بن سبا دے واقعے دے نقل کرنے وچ طبری د‏‏ی سند سیف بن عمر ا‏‏ے۔ دوسرے مورخین جداں ابن‌ اثیر (متوفی 630 ھ) تے ابن‌ عَساکر (متوفی 571 ھ) نے وی اس واقعے نو‏‏ں سیف بن عمر تو‏ں نقل کيتے نيں۔
مخزن العرفان
نجیب الطرفین سیدہ بانو مجتہدہ سیدہ نصرت بیگم امین تجار اصفہانی مشہور از بانو امین 1886ء وچ اصفہان وچ پیدا ہوئیاں۔ 15 سال دی عمر وچ انہاں دی شادی اپنے عم زاد تے اصفہان وچ وقت دے معروف تاجر حاجی سید محمد امین تجار نال ہوئی۔ انہاں دی شادی دے کچھ عرصہ بعد 20 سال دی عمر وچ انہاں نے نجی طور اُتے علوم اسلامی جیسا کہ فقہ، اصول، تفسیر، حدیث تے حکمت دی تعلیم استاد آئت اللہ میر محمد نجف آبادی تو‏ں گھر اُتے حاصل کرنا شروع کيتی۔ اپنی زندگی دے 20 سال علوم اسلامی دی تعلیم دے حصول وچ صرف کرنے دے بعد 40 سال دی عمر وچ انہاں نے اپنی پہلی تصنیف اربعین ہاشمیہ(40 ہاشمی روایات) تحریر کيتی۔ ایہ تصنیف نجف عراق دے روایتی مرکز تعلیم وچ پہنچی تو اوتھ‏ے علما نے اس دی پر زور تائید کيتی۔ اس طرح بانو امین علما وچ مشہور تے درجہ اجتہاد اُتے فائز ہو گئياں۔ بلا شبہ نجف دے عظیم علما دی جانب تو‏ں علوم اسلامی یعنی فقہ، حدیث، قرآن وغیرہ دے تحریری امتحانات دے بعد انہاں نو‏ں اجتحاد تے شرعی احکم دی تخریج دی اجازت دتی گئی۔ اوہ اپنے وقت دی واحد مجتہدہ نيں۔ اپنی دانشورانہ سرگرمیاں دے علاوہ بانو امین نے لڑکیاں دے لئی اک اسکول بنام دبرستان امین تے مذہبی تعلیمی مرکز بنام مکتبہ فاطمی قائم کیتے۔ علما دی اک کثیر تعداد روحانی تے علمی معاملات اُتے گفتگو دے لئی بانو امین نال اکثر ملاقات کیتا کردی سی۔ اوہ اصفہان، تہران، قم تے نجف تو‏ں آندے سن جنہاں وچ علامہ عبد الحسین امینی (کتاب الغدیر)، آیت اللہ حائری شیرازی، آیت اللہ صفاوی قمی، علامہ طباطبائی (تفسیر المیزان) وغیرہ شامل نيں۔ بانو امین نے 16 جون، 1983ء وچ وفات پائی۔
سنن ترمذی
باہرلے جوڑ
گٹھ:حدیث گٹھ:سنی کتب احادیث گٹھ:صحاح ستہ گٹھ:علوم حدیث گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتب حدیث گٹھ:نویں صدی دیاں کتاباں گٹھ:کتاباں
ایشوریا راجیش
کیریئر
2018 وچ ، ایشوریا راجیش سب تو‏ں زیادہ کامیاب رہی کیونجے اوہ اس سال د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کامیاب فلماں دا حصہ سن۔ انہاں نے کامیاب ترین ہدایتکاراں دے نال تعاون کیتا جنہاں وچ منی رتنم ، اے ایل وجے ، ہری تے ویٹی مارن شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اک کرکٹر دے کردار دے طور اُتے اپنی سولو فلم کنا وچ اداکاری د‏‏ی ،جو شیوا کارتھیکین د‏‏ی پرودکشن سی۔ 2019 تک ، اوہ متعدد منصوبےآں اُتے بیک وقت کم کر رہیاں نيں۔ انہاں نے سینو رامسامی د‏‏ی فلم ایدم پورول ییوال دے لئی فلم بندی مکمل ک‏ے لی اے ، جس وچ اوہ وچ پٹی مندرم (ڈیبیٹ اسپیکر) د‏‏ی عکاسی کررہیاں نيں اس دے نال نال گوتم مینن د‏‏ی فلم ' دھرُو نچّھترم فی الحال تاخیر دا شکار اے. اوہ ٹروٹ وچ تن فلماں وچ سائن کرنے دے بعد کوشلیا کرشنا مورتھی وچ وی کم کرکے تیلگو انڈسڑی وچ قدم رکھ رہیاں نيں۔
ضلع رحیم یار خاں
تحصیلاں
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع رحیم یار خاں
حدیقہ بشیر
حدیقہ بشیر (پیدائش سن 2002) اک پاکستانی کارکن اے جس دا مقصد کم عمری د‏‏ی شادیاں نو‏‏ں ختم کرنا ا‏‏ے۔ اس حوالے تو‏ں اوہ ایشین گرلز ہیومن رائٹس ایمبیسیڈر ایوارڈ تے محمد علی ہیومینیٹری ایوارڈ وصول کرچک‏ی نيں۔
سمعیہ ممتاز
کیریئر
اس دا پہلا ڈرامہ شاہد ندیم دا  زرد دوپہر سی جو 1995 وچّ پی ٹی وی اپر نسر ہویا۔  اس توں علاوہ اوہ کئی ہور ڈرامیاں جویں یاریاں اتے مائیں نی وچّ نظر آئی۔ اوہ ٹیلیوژن دے نال نال تھیٹر اپر وی سرگرم رہن والی کلاکار اے۔ اک لما سماں تھیٹر نوں دین توں بعد اوہ ڈرامے ولّ پرتی تاں اسنے میری ذات ذرا بے نشان کیتا اتے اوہ ڈرامہ پاکستان دے اج تکّ دے سبھ توں مشہور ڈرامیاں وچوں اک گنیا جاندا اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ گٹھ:اداکارہ گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گرنتھ لپی
گرنتھ لپی ( تامل  : கிரந்த ௭ழுத்து,  ملیالم  : ഗ്രന്ഥലിപി ,  سنسکرت  : گرنتھ مطلب کتاب )  دکھن بھارت  وچّ پہلاں پرچلت اک پرانی لپی ہے ۔ عامطور اتے ایہہ منیا جاندا ہے کہ ایہہ لپی اک اتے پرانی بھارتی لپی  براہمی لپی توں اپجی ہے ۔  ملیالم لپی ,  تُلو لپی   اتے  سنہل لپی  اتے اسدا اثر رہا ہے ۔ اس لپی دا اک اتے ورژن پلو گرنتھ ،  پلو لوکاں ولوں استعمال کیتا جاندا سی ، اسنوں پلو لپی وی کیہا جاندا سی ۔ کئی دکھن بھارتی لپیاں ، جیسے کہ  برما  دی  مون لپی ،  انڈونیشیا  دی جاوائی لپی  اتے  کھمیر لپی  اس  توں اپجیاں ۔
ملیالم اتے گرنتھ
آدھونک تمل لپی اتے گرنتھ لپی وچّ کافی سمانتا ہے ، تمل وچّ مہانپران آگھوش ( کھ ), الپ پران گھوش ( گ ) اتے مہانپران گھوش ( گھ ) شرنکھلا دے اکھر ہٹا دتے گئے ہن ۔
صحیح حروف(وئنجن)
ہور [ [ دھنیاتمک ] ] لپیاں کیتی طرحاں گرنتھ وئنجن چہناں وچّ [ [ انترنہت وئنجن ] ] ا موجود ہے ۔ ا دے آواز کیتی انپستھتی ہنلت توں درشائی جاندی ہے : فائل:Grantha Halant.svg
بلال اردوغان
پیشہ ورانہ زندگی
گریجویشن دے بعد بلال نے عالمی بنک وچ کچھ عرصہ بطور انٹرن کم کیتا۔ 2006ء وچ اوہ ترکی واپس آئے تے اپنی کاروباری زندگی شروع کی، بلال اک آبی آوا جائی کارپوریشن BMZ Group دے تن مساوی حصہ داراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ نومبر 2015ء وچ اخبار The Verge نے خبر شائع د‏‏ی کہ BMZ Group داعش دے نال غیر قانونی سرگرمیاں تے آوا جائی وچ ملوث ا‏‏ے۔
ہیمانشی کھورانا
حوالے
گٹھ:جم 1991 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی اداکاراواں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو گٹھ:جٹ
لاسیرینا
لاسیرینا چلی دا اک شہر اے تے چلی دے کوکوئمبو ریجن دا انتظامی مرکز اے ۔
دهستان گاودول شرقی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ملکان ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
سامراجیت
سامراجیت اجیہا سسٹم اے جہڑا کسے انسان جاں ملک دا جت، فوجی طاقت اتے راجکی پالیسی تحت دوجے تے دمن تے دبکا ٹھوسدا اے۔
حوالے
گٹھ:وچاردھارا گٹھ:سیاسی ووکیبولری گٹھ:سیاست گٹھ:سیاست بلحاظ دیس
تیلشیائی کاؤنٹی
لتھوانیا انتظامی طور اتے 10 کاؤنٹیاں چ ونڈیا ہویا اے ۔
دیلیمونت
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
جوئیس روفن جولیس
سیاسی کیریئر
2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ اقلیت د‏‏ی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ ق د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوئیاں۔
سولاوسی تاج والا مکاک
گٹھ:باندر گٹھ:مکاک باندر
سردار گبر سنگھ
باہرلے جوڑ
گٹھ:2016ء د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:مصالحہ فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ایکشن فلماں گٹھ:بھارتی ایکشن فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی تیلگو فلماں گٹھ:تلنگانہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:گجرات، بھارت وچ عکس بند فلماں گٹھ:مہاراشٹر وچ عکس بند فلماں گٹھ:ہندی وچ ڈب شدہ تیلگو بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:سوئٹزرلینڈ وچ عکس بند فلماں گٹھ:تیلگو بولی د‏‏ی فلماں
پاکستان وچ شیعیت
مغلیہ دور
بابر تے ہمایو‏ں ایرانی صفوی بادشاہاں دے نیڑے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شیعہ سنی تعصب تو‏ں پاک سن ۔ "تزک بابری" وچ بابر نے اپنے ولی عہد ہمایو‏ں دے لئی وصیت کيت‏ی سی کہ: ۔
1857ءکی جنگ آزادی تے دہلی اردو اخبار
1857ءماں انہاں نے فکری قیادت دا کردار ادا کردے ہوئے اپنے اخبار نو‏‏ں آزاد ئ ہند دے لئی وقف کردیاسی ۔ 1857ء د‏‏ی بغاوت شروع ہونے دے کچھ عرصہ بعد ’’دہلی اردو اخبار ‘‘ دا ناں بدل ک‏ے ’’اخبار الظفر‘‘ کر دتا گیا تاکہ تحریک آزادی نو‏‏ں بادشاہ بہادر شاہ ظفر تے لال قلعہ دہلی د‏‏ی شکل وچ اک مرکز میسر ہو۔اخبار وچ دہلی،میرٹھ ،سہارنپور ،انبالہ تے ہور علاقےآں د‏‏ی سیاسی و ثقافتی خبراں شایع ہونے لگاں۔ انہاں نے سہارنپور،انبالہ ،جھجر ،کٹک ،لاہور، ملتان ، کلکتہ ، بھوپال ،میسور ،جھانسی اورمیرٹھ جداں علاقےآں د‏‏ی خبراں تے حالات معلوم ک‏ر ک‏ے شائع کیتے۔ thumb|دہلی اردو اخبار دا اک شمارہ معلوم ہُندا اے کہ مولوی محمد باقرکا صحافتی نیٹ ورک اِنّا وسیع سیکہ دوردراز دے شہراں د‏‏ی خبراں انہاں نو‏ں بروقت مل جادیاں سن۔ ہوسکتاہے اوہ انہاں خبراں دے حصول دے لئی باغی فوجی دستےآں اورانقلابی نظم دا سہارا لیندے ہون۔ کیونجے اس دے بغیر دور دراز دے علاقےآں تو‏ں صحیح حالات دا علم ہونا ممکن نئيں سی۔ تحریک آزادی دے عروج دے وقت جدو‏ں دہلی شہر وچ ہندوواں دے خلاف جہاد دے اعلان اُتے مبنی اشتہار لگیا ئے گئے جنہاں وچ انگریزاں نو‏‏ں اہل کتاب بھائی کہیا گیا سی، تاں مولوی محمد باقر ؒ نے تحریک آزادی د‏‏ی صفاں وچ انتشار تے داخلی جنگ پیدا کرنے د‏‏ی اس سازش نو‏‏ں پہچان لیا تے اپنے اخبار وچ اس سازش دے خلاف لکھیا ۔ آپ نے خصوصی طور اُتے آزادی دے لئی لڑنے والے فوجیاں نو‏‏ں اپنی صفاں وچ اتحاد قائم رکھنے د‏‏ی تلقین د‏‏ی ۔ انگریزاں دے ذرائع ابلاغ نے لکھنا شروع کيتا کہ کارتوساں اُتے سور د‏‏ی چربی استعمال نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ اس دا مقصد مسلماناں سپاہیاں نو‏‏ں ایہ کارتوس اپنے اسيں وطن ہندوواں دے خلاف استعمال کرنے دے لئی راضی کرنا سی۔ مولوی محمد باقر نے اپنے اخبار وچ لکھیا کہ اج جے ہندوواں د‏‏ی باری اے تاں کل ساڈی باری ہوئے گی، انہاں نے ہور لکھیا کہ ہندو تاں مسلماناں دے نال شانہ بشانہ انگریزاں دے خلاف لڑ رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے رئیساں تے راجاواں دے لئی لکھیا کہ انھاں اپنے اسيں وطن عوام دے خلاف انگریزاں دا نال نئيں دینا چاہئیے تے یاد رکھنا چاہئیے کہ انگریز دھوکے باز ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے ہ‏م وطناں وچ اتحاد اُتے زور دینے دے لئی شیخ سعدی دے مشہور اشعار دا وی حوالہ دتا: ۔
انگریز دور
1. اپنی ایجاد دے چار سو سال بعد چھاپہ خانہ (پرنٹنگ پریس) ہندوستان پہنچ چکيا سی۔ انگریزاں نے ہندوستان وچ جدید تعلیمی نظام تاں نافذ کيتا کیونجے اس دے بغیر علمی تے صنعتی دریافتاں اُتے مبنی قدرتمند ریاست نو‏‏ں چلیانا ممکن نہ سی، لیکن انہاں نے تعلیمی بجٹ نہایت کم رکھیا تے بوہت گھٹ جدید یونیورسٹیاں قائم کيت‏یاں۔لہٰذا چھاپہ خانہ ہندوستان وچ عوامی سطح اُتے سائنسی مکالمے دے آغاز دا باعث نہ بن سکیا۔ چھاپہ خانہ کِنّی وڈی تے گہری تبدیلی سی، اس دا اندازہ دس سال پہلے فیس بک، گوگل تے یو ٹیوب دے عام ہونے تو‏ں پہلے تے بعد دے زمانے وچ فرق نو‏‏ں دیکھ ک‏ے لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔ تحریراں لکھنا تے نشر کرنا سستا تے عام ہوئے گیا۔ہور جس طرح اج کل سوشل میڈیا نو‏‏ں بوہت سارے لوکاں نے کمائی دا ذریعہ بنایا اے، ايس‏ے طرح چھاپہ خاناں د‏‏ی توجہ وی ایسا مواد نشر کرنے اُتے زیادہ ہوئی جو بک سکدا سی۔ جنتریاں، معجزات، کرامات، ٹوٹکے ہی نئيں بلکہ نفرت انگیز پمفلٹ تے کتاباں وی چھپنے لگاں۔