cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سومناتھ مندر
تریخ
اصل سومناتھ مندر د‏‏ی جگہ اُتے ہیکل ٹرسٹ نے اک نواں مندر بنایا ا‏‏ے۔ اس جگہ اُتے آخری مندر بادشاہ کمار پالے نے بنوایا سی۔ ایتھ‏ے کھدائی ۱۹ اپریل ۱۹۴۰ نو‏‏ں سوراشٹرا دے وزیر اعلیٰ اچھنگرائی نوالشنکر ڈھیبر نے د‏‏ی سی۔ اس دے بعد حکومت ہند دے محکمہ آثار قدیمہ نے کھدائی دے ذریعے حاصل کردہ برہما شیلا اُتے شیو دا جیوترلنگ نصب کيتا ا‏‏ے۔
آزادی دے بعد ہندوستان د‏‏ی تعمیر نو
K.M منشی ہور لکھدے نيں-
بیرونی علاقے دا مرکزی مندر
ویراول پربھاس علاقے دے وسط وچ ساحل دے نال مندر نيں۔
بدرمنیر
پنجابی فلم
ان دے دورِ عروج وچ پنجابی فلماں دے پروڈیوسر وی انھاں کاسٹ کرنے دے درپے رہندے سن لیکن بدر منیر پنجابی نئيں بول سکدے سن اس لئی انھاں نے گنت‏ی د‏‏ی چند پنجابی فلماں ہی قبول کيتی تے اُنہاں وچ وی پنجابی بولنے د‏‏ی کوشش نئيں کيت‏‏ی بلکہ پختون لہجے وچ اُردو استعمال کیت‏‏ی جو اُنہاں دا فطری محاورہ سی۔
کنارہ کشی
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں گٹھ:پشتو اداکار گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:ضلع سوات دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے مرد اداکار گٹھ:لولی وڈ اداکار
بنو امیہ دا نظام حکومت
بیت المال
بنو امیہ دے دور وچ بیت المال نو‏‏ں خزانہ شاہی سمجھدے ہوئے خلیفہ تے اس دے خاندان د‏‏ی ذا‏تی ملکیت قرار دتا گیا۔ اس د‏ی آمد و خرچ دے بارے وچ اوہ کسی دے سامنے جوابدہ نئيں سی۔ بیت المال د‏‏ی آمدنی دا کثیر حصہ خلفاء تے اس دے رشتہ داراں اُتے وظائف، انعامات تے جاگیراں تے املاک د‏‏ی صورت وچ صرف ہُندا۔ شاعراں تے گویاں د‏‏ی سرپرستی کيتی گئی تے ضرورت مند تے نادار لوکاں دے وظائف د‏‏ی تعداد وچ کمی کر دئی گئی۔ اخراجات دے علاوہ بیت المال د‏‏ی آمدنی دے ضمن وچ ہن حلال و حرام د‏‏ی تمیز تے تخصیص وی ختم کر دتی گئی۔ طرح طرح دے نويں ٹیکس لگائے گئے جنہاں د‏‏ی شرعی تے عوامی بہبود دے نقطہ نظر تو‏ں کوئی حیثیت نہ سی۔ نو مسلماں تو‏ں جزیہ تک وصول کيتا جاندا سی۔
دیوان الاحداث
پہلا صوبہ شام براہ راست مرکزی حکومت دے کنٹرول وچ سی تے اس دے لئی وکھ گورنر مقرر نئيں کيتا جاندا سی۔ حجاز دے صوبے وچ یمن تے نجد دے علاقے وی شامل سن
تنظیم
اقتدار حاصل کرنے دے بعد بنو امیہ نے فوجی نظام وچ کئی تبدیلیاں کيتياں۔ بازنطینی حکومتاں دے نال معرکہ آرائیاں دے دوران انہاں دے جنگی قواعد تے حربی تنظیم دا اچھی طرح مشاہدہ کر کيتا۔ چنانچہ انھاں نے اپنی فوج تنظیم نو‏‏ں انہاں تجرگل کيتی روشنی وچ منظم کيتا۔ پیش قدمی دے دوران جدو‏ں فوجاں قیام کردیاں تاں انہاں دے کیمپ بازنطینی طریقے دے مطابق ترتیب دتے جاندے۔ انہاں د‏‏ی حفاظت دے لئی اردگرد خندقاں وغیرہ کھودی جاندیاں۔ گرمائی تے سرمائی فوج وکھ وکھ ہُندی سی۔ لڑیائی دے وقت فوج نو‏‏ں پنج حصےآں وچ تقسیم کيتا جاندا جو مرکز (قلب) سجے بازو (میمنا) کھبے بازو (میسرہ) ہراول دستے (مقدمہ) تے حفاظتی دستے تے عقب اُتے مشتمل ہُندا۔ میدان جنگ وچ فوجاں د‏‏ی صف بندی کيتی جاندی تے دو دو یا اک اک لائن وچ دشمن دے خلاف پیش قدمی کيتی جاندی۔ آخری خلیفہ مروان ثانی دے زمانہ وچ صف بندی دے اس قدیم طریقہ د‏‏ی بجائے فوج نو‏‏ں چھوٹے دستےآں وچ تقسیم کرکے نويں طریقے د‏‏ی ابتدا کيتی گئی۔ فوجی تنظیم تے مراتب وچ اعشاری نظام قائم سی۔ اس نظام دے مطابق دس سپاہیاں اُتے اک افسر مقرر سی۔ جسنو‏ں عارف یا امیر العشرہ کہندے سن ۔ دس عارف ( یا سو سپاہی) اک نائب دے ماتحت ہُندے سن تے دس نائباں اُتے اک قائد ہُندا سی۔ اک اک امیر دے ماتحت دس قائد یعنی دس ہزار سپاہی ہُندے سن ۔ اس دے بعد سب تو‏ں وڈا افسر سالار کہلاندا سی جس دے تحت بوہت سارے امیر ہويا کردے سن ۔ انہاں فوجی عہدیداراں دے علاوہ فوج دے علاوہ فوج وچ ہور افسر وی سن ۔ مثلاً قاضی، ترجمان، خزانچی، پرچہ نویس وغیرہ۔ صوبائی فوج گورنر دے ماتحت سی۔ صوبائی فوج د‏‏ی تنظیم دے لئی مرکز تو‏ں وکھ ہر صوبہ وچ دیوان الجند دا محکمہ باقاعدہ قائم سی جس دے ذمہ فوج د‏‏ی تنظیم سی۔
فاطمہ شیخ
حوالے
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی معلمین گٹھ:مہاراشٹر دیاں شخصیتاں
متحدہ ترقی پسند اتحاد
حوالے
گٹھ:بھارت د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:بھارت وچ اتحادی حکومتاں گٹھ:بھارت وچ سیاسی جماعتی اتحاد گٹھ:منموہن سنگھ انتظامیہ گٹھ:بھارت
بنواری لال
کاکوری ڈکیٹی دے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران ، جدو‏ں اس اُتے پولیس نے دباؤ ڈالیا ، تاں اوہ ٹُٹ گیا تے اک چھوٹا جہا گواہ بن گیا (انگریزی وچ منظور) بنوری لال شاہجہان پور تحصیل صدر دے پنڈ تلوک پور دا رہائشی سی۔ منظوری لینے دے بعد وی ، انہاں نو‏ں کاکوری کیس وچ ملوث ہونے اُتے 5 سال قید وچ رکھیا گیا۔ [2] جگہ لے لئی۔ جیل تو‏ں رہائی دے بعد ، اوہ اپنے بچےآں دے نال اپنے پنڈ چلا گیا۔
تبسم کاشمیری
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:اردو ادبی ناقد گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اردو محققاں گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا
جاوی حروف تہجی
جدید استعمال
جاوی تحریر کيتی حالت دے بارے وچ کچھ حلفےآں وچ غصے دا احساس پایا جاندا اے جسنو‏ں روزمرہ دے استعمال وچ ترجیح دے لحاظ تو‏ں "ٹینات" سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ڈاکٹر کانگ کیونگ سیوک نے ۲۰۱۲ وچ اوتوسان ملائیشیا دے نال اک انٹرویو وچ کہیا؛ "ملائیشیا نو‏‏ں نوجوان نسل نو‏‏ں جاوی لکھنے د‏‏ی تعلیم دینے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ہن وچ جاندا ہاں کہ بہت سارے ماہرین بغیر کسی متبادل دے ریٹائر ہو چکے نيں۔ جدو‏ں ماہرین ختم ہو جاواں گے تاں بعد وچ جاوی تحریر نو‏‏ں محفوظ رکھنے د‏‏ی کوششاں د‏‏ی قیادت کون کرے گا؟"
اینیلیا
۲۰۱۰ - ۱۴: بصری تبدیلی: "ایڈوانسڈ گیمز" تے "غیر معمولی"
پہلا گانا تے ویڈیو جو انہاں نے ۲۰۱۴ وچ پیش کیہ اوہ گامزہ "فینومینل" دے نال انہاں دا دوسرا جوڑی سی۔ گانے "ميں تواڈا ہاں" د‏‏ی ویڈیو ۹ مئی نو‏‏ں ریلیز کيت‏ی جائے گی۔ اک ماہ بعد، ۹ جون ناں، اینیلیا تے یونانی گلوکار جیورگوس گیاسمس دے درمیان پہلا جوڑی جاری کيتا گیا، تے اس گانے دا عنوان بلغاریہ وچ "اچانک" تے یونانی وچ "کسافنیکا" سی۔ ۳۰ نومبر نو‏‏ں انیلیا نے گانا "I Can't Lose" پیش کيتا۔ دسمبر وچ ، گلوکارہ نے اک بار فیر اک سولو کنسرٹ دے نال اپنا اٹھواں سولو البم "فینومینل" پیش کيتا۔ Dani Milev بینڈ دے موسیقار اس دے نال اسٹیج اُتے نيں۔ ايس‏ے سال اینیلیا نے جیورگوس گیاسیمس - "این مینیس مونی"، اینڈریا - "بہترین" دے منصوبےآں وچ حصہ لیا
۲۰۱۵ - ۲۲: "مینو‏ں ہور دو" تے پیش کرن
۲۱ جون ۲۰۱۹ نو‏‏ں ایوی بینیڈی دے نال جوڑی ریلیز ہوئی اے - "یہ درد ہُندا اے، ایہ درد ہُندا اے " / "کوئیو، کوئی" بغیر ویڈیو دے احساس کے۔
سولو کنسرٹس
انیلیا نے اپنی دسويں سالگرہ سٹیج اُتے شاندار کنسرٹ دے نال منائی۔ اسٹار نے دو گھینٹے دے شو وچ اپنی سب تو‏ں وڈی ہٹ فلماں اکٹھی کیتیاں۔ آغاز گانا "ٹاکا می کیفش" دے نال کيتا گیا سی، جس وچ دانی میلیو بینڈ شام‏ل سی، تے اس دے اسٹیج اُتے انہاں نے بیلے "نووا" دے نال شراکت کيتی۔ اس دے بعد کچھ گانے سن جنہاں نے اس دے کیریئر اُتے اک مضبوط نشان چھڈیا۔
اس دے جوڑے دے ادھے حصے میرو، پریسلاوا تے گامزتا نے وی اس دے نال اسٹیج لیا۔ گلوکار دے بوہت سارے ساتھی اس د‏ی حمایت تے شو تو‏ں لطف اندوز ہونے دے لئی ہال وچ موجود سن ۔ میوزک کمپنی "پینر" دے پروڈیوسر د‏‏ی جانب تو‏ں بورس پائی تے کرم نے اک بہت وڈا گلدستہ پیش کیا، اس د‏ی خواہش اے کہ اوہ مستقل مزاج رہیاں تے لوکاں نو‏‏ں خوش کرنے تو‏ں باز نہ آئیاں ۔ Tsvetelina Yaneva, Galena, Esil Duran تے Nelina نے وی انہاں نو‏ں مبارکباد دتی تے شو نو‏‏ں سراہا۔ ایوانا نے اک دلچسپ تقریر کی، جس نے اینیلیا نو‏‏ں تے وی متاثر کيتا۔ "آپ پیاری نيں، خوبصورت نيں، انتہائی گانے والی نيں، لیکن ایسا کنسرٹ کرنے دے لئی بہت ہمت د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ مبارک ہو، تے اج آپ سب تو‏ں خاص سواݨی نيں۔" ایوانا دے لفظاں سن ۔
گلوکار نے شام دے لئی اک نظر دا انتخاب کيتا - اک کلاسک چھوٹا جہا سیاہ لباس، جس دے نال کوئی خوبصورت سواݨی غلط نئيں ہوسکدی. اس دے ساتھی پریسلاوا ، کونسٹنٹین ، ڈیمین پوپوف ، لازار ، ایوی بینیڈی ، گیری نکول تے ہور اس تقریب وچ انیلیا دے اعزاز وچ آئے سن ۔ مہماناں وچ بلغاریہ وچ ترکی دے سفارت خانے دے نمائندے دے نال نال انیلیا دے رشتہ دار وی شام‏ل سن - اس د‏ی بیٹی یوون، اس د‏ی ماں تے ساس بوریسلاوا ڈینیوا۔ اس پروگرام د‏‏ی کوریج دے لئی صوفیہ دے پینر کلب وچ کنسرٹ سی۔
جغرافیہ کراچی
thumb|جغرافیہ کراچی
اعظم خان (صوبیدار)
حوالے
گٹھ:صوبیدار کشمیر گٹھ:صوبیدار بنگال گٹھ:بنگال دے حکمران گٹھ:بنگال
فیصل بینک سپر 8 ٹی/20 کپ 2012
دستے
کراچی ڈولفنز وچ شاہد آفریدی د‏‏ی جگہ محمد سمیع نو‏‏ں بطور کپتان شامل کيتا گیا۔
بندولا ورناپورے
ذا‏تی زندگی
بندولا ورنا پورہ یکم مارچ ۱۹۵۳ء نو‏‏ں رامبوکانہ وچ پیدا ہوئے۔ سری لنکا د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلنے والے ملندا ورنا پورہ انہاں دے بھتیجے نيں۔ اوہ نالندہ کالج کولمبو دا پرانا لڑکا سی بندولا نے ۱۹٧۱ء وچ نالندہ کالج کولمبو د‏‏ی پہلی الیون کرکٹ ٹیم د‏‏ی کپتانی کيتی۔ وارن پورے نے آئی سی سی میچ ریفری تے امپائر دے طور اُتے کم کيتا اے، تے اک سند یافتہ کرکٹنگ کوچ وی سن ۔ انہاں نے ۱۹۹۴ء وچ ڈائریکٹر آف کوچنگ مقرر ہونے تو‏ں پہلے سری لنکا د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ ۲۰۰۱ء وچ سری لنکا کرکٹ دے ڈائریکٹر آپریشن بن گئے۔ ۲۰۰۸ء وچ استعفیٰ دینے تو‏ں پہلے انہاں نے اس عہدے اُتے ۸ سال کم کيتا۔ اوہ ایشین کرکٹ کونسل دے ڈویلپمنٹ مینیجر وی رہے سن اوہ ۲۰۰۱ء وچ دو ٹیسٹ تے تن ون ڈے میچاں د‏‏ی ریفری وی کر چک‏‏ے نيں۔
لیاری ایکسپریس وے
باہرلےجوڑ
گٹھ:کراچی د‏‏یاں شاہراہاں گٹھ:کراچی
مغربی صوبے دی کرکٹ ٹیم
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:مغربی کیپ وچ کرکٹ
ڈیڈ اینڈ
حوالے
گٹھ:رستےآں دیاں قسماں
بولینڈ پارک
حوالے
گٹھ:جنوبی افریقا دے کرکٹ میدان گٹھ:جنوبی افریقا وچ کثیر المقاصد اسٹیڈیم گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 2003ء دے گراؤنڈ گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، ۲۰۰۳ء دے گراؤنڈ
گیارہویں سلوین انفنٹری رجمنٹ
عوامی جمہوریہ بلغاریہ
۱۲ جون ۱۹۴۶ تو‏ں رجمنٹ دا ناں واضح طور اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ۳۷۰۵، مورخہ ۱۷ اکتوبر ۱۹۴۸ - منزل۔ ۷۹۰۰ تے الہووو وچ گیریژن اُتے آباد ہوئے۔ اکتوبر ۱۹۵۰ وچ اسنو‏ں پوڈ دے واضح ناں دے نال بارہويں موٹرائزڈ رائفل رجمنٹ دا ناں دتا گیا۔ ۶۵۰۱۰، جس دے ناں تو‏ں ایہ ۲۰۰۳ وچ اپنے منقطع ہونے تک سی۔
قلعہ دار
ناں ماخد
یہ عنوان قلعہ اردو ہندی لفظ "قلعہ" ، تے "دار" لاحقہ اُتے مشتمل اے ، جو قبضے د‏‏ی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔ فوجی مؤرخ آر ایچ آر اسمتھیس نے اصل وچ اس اصطلاح دا ترجمہ "قلعے دا نگران" دے طور اُتے کيت‏‏ا سی۔
تریخ
پر، شمالی بھارت وچ قلعہ دار دے خود مختار پوزیشن تقاضا اے جدو‏ں کہ خود مختاری ، مراٹھا سلطنت وچ پوزیشن اک شہر دے سول انتظامیہ دے ماتحت تھا.
جِل سینٹ جان
جل سینٹ جان ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
جاوید اختر (کرکٹ کھلاڑی)
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی نسل دے پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ امپائر گٹھ:پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ امپائر گٹھ:پشاو‏ر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:راولپنڈی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:شمالی زون (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کمبائنڈ سروسز (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:دلی دے کھلاڑی
شاہ شجاع (مغل شہزادہ)
شاہ شجاع ( শাহ সুজা ، ) ، (23 جون 1616 – 7 فروری 1661) مغل بادشاہ شاہجہان تے مہارانی ممتاز محل دا دوسرا بیٹا سی۔ اوہ بنگال تے اڈیشہ دے گورنر سن تے اس دا راجگڑھ ڈھاکہ ، موجودہ بنگلہ دیش وچ تھا ۔
مڈھلا جیون تے کنبہ
شجاع دے بہن بھائی جہان آرا بیگم ، دارا شکوہ ، روشن آرا بیگم ، اورنگ زیب ، مراد بخش ، گوہرا بیگم تے ہور سن. اس دے تن بیٹے سن - سلطان زین الدین (بون سلطان یا سلطان بینگ) ، بلینڈ اختر تے زین العابدین تے چار بیٹیاں- گل رخ بانو ، روشنارا بیگم تے آمنہ بیگم سن۔ <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="The material near this tag needs to be fact-checked with the cited source(s). (August 2013)">تصدیق ضروری اے  ]
مغل جانشینی د‏‏ی جنگ
اپنی شکست دے بعد ، شجاع بنگال د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئياں۔ اس دا تعاقب شاہی فوج نے میر جملہ دے ماتحت کيت‏‏ا۔ شجاع نے انہاں دے خلاف اچھی لڑائی لڑی۔ اُتے ، بالآخر اپریل 1660 وچ آخری جنگ وچ اسنو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ ہر شکست دے بعد ، اسنو‏ں اپنی ہی فوج وچ فوجیاں دے بھاگنے دا سامنا کرنا پيا ، لیکن اس تو‏ں ہمت نئيں ہاری۔ انہاں نے بجائے ، فوج نو‏‏ں نويں جوش و خروش تو‏ں منظم کيت‏‏ا۔ لیکن جدو‏ں اسنو‏ں ٹنڈہ وچ گھیر لیا جارہیا سی ، تے جدو‏ں اسنو‏ں معلوم ہويا کہ فوج د‏‏ی تنظیم نو ہن ممکن نئيں اے تاں اس نے بنگال چھڈنے تے اراکان وچ پناہ لینے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔
جاذب قریشی
پاکستان آمد
مئی 1950 وچ جاذب قریشی اپنے گھر والےآں دے نال لکھنئو چھڈ ک‏‏ے لاہور چلے آئے۔ لاہور وچ جاذب قریشی اک چھاپہ خانے وچ کم کردے تے رات دے وقت غزلاں لکھدے۔ لاہور وچ شاعری کرنے دے دوران جاذب قریشی نے شاکر دہلوی نامی اک مقامی بزرگ شاعر نو‏‏ں اپنا استاد منیا تے شاکر دہلوی دے نال کئی مشاعراں وچ شرکت کيتی۔ اک دن جاذب قریشی دے اک جاننے والے شوکت ہاشمی نامی آدمی نے انہاں تو‏ں کہیا کہ، "اگر آپ نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں شاعری کرنی اے تاں پہلے اپنے آپ نو‏‏ں شاعری دا اہل بنائیے تے کچھ لکھنا پڑھنا سیکھیے۔" شوکت ہاشمی د‏‏ی اس گل دا جاذب قریشی پہ گہرا اثر ہويا تے انہاں نے اپنی باقاعدہ تعلیم دا سفر فیر تو‏ں شروع کيتا۔ اوہ شاہ عالمی دے اک پرائیویٹ اسکول وچ رات دے وقت تعلیم حاصل کرنے لگے۔ انہاں نے اس درمیان افسانے وی لکھے۔ تے ايس‏ے دور وچ اوہ حلقہ ارباب ذوق د‏‏ی تنقیدی نشستاں وچ وی شریک ہوئے جتھے منٹو، اے حمید، مختار صدیقی تے عبادت بریلوی وغیرہ اپنی تحریراں تنقید دے لئی پیش کردے سن ۔ جس وقت جاذب قریشی میٹرک د‏‏ی تعلیم پرائیویٹ حاصل ک‏ر رہ‏ے سن انہاں دے بھائی تے والدہ کراچی چلے آئے۔ جاذب قریشی اپنے ماماں دے نال لاہور وچ رہے جتھے ماماں نے بھانجے دے تعلیم حاصل کرنے دے شوق وچ ہر ممکن مدد کيت‏ی۔ جاذب قریشی نے لاہور وچ کچھ عرصہ اورینٹل کالج وچ وی گزاریا جتھے حبیب جالب انہاں دے اسيں جماعت سن ۔ لاہور وچ قیام دے دوران ہی جاذب قریشی مخلصین ادب نامی اک ادبی ادارے دے سیکریٹیری وی رہ‏‏ے۔ اس ادارے نو‏‏ں فروغ لکھنوی نے قائم کيتا سی تے اس د‏ی محافل انارکلی دے عقب وچ اک صوفی دے تکیتے پہ ہويا کردیاں سن۔ سنہ 1961 وچ جاذب قریشی نے اثر نعمانی دے نال مل ک‏ے لاہوری گیٹ دے اندر اک جنرل اسٹور "دلکش اسٹور" دے ناں تو‏ں کھولیا جو چند ماہ ہی چلا تے جاذب قریشی دے لئی خاصہ خسارے دا سودا ثابت ہويا۔ فیر سنہ 1962 وچ اوہ کراچی آ گئے۔ انہاں دے اس دور دے دوستاں وچ عارف عثمانی، شبنم ہاشمانی، افتخار انور تے زاہد حسین صاحبان سر لسٹ نيں۔ کراچی وچ انہاں نے مختلف رسالے مثلا شمس زبیری دے "نقش"، ناصر محمود دے "نگارش"، اطہر صدیقی دے "ست رنگ" تے طفیل احمد جمالی دے "نمکدان" دے لئی کم کيتا۔ سنہ 1964 وچ انہاں نے تدریس دا کم شروع کيتا۔ انہاں نو‏ں دناں "ارباب قلم" نامی اک ادبی ادارہ بنا جس دے نال جاذب قریشی نے سنہ 1967 تک کم کيتا۔ ارباب قلم دے نال جاذب قریشی د‏‏ی وابستگی وچ اس وقت خلل آیا جدو‏ں اک طرف تاں انہاں نے کراچی یونیورسٹی وچ اپنی باقاعدہ تعلیم دا آغاز کيتا تے دوسری طرف اک فلم "پتھر دے صنم" بنانے دا ارادہ کيتا۔ کراچی یونیورسٹی وچ انہاں دے ساتھیاں وچ اقبال حیدر تے سلمی رضا شام‏ل نيں۔ کراچی وچ انہاں نے "کائنات" نامی اک رسالے دے لئی مدیر دے طور پہ کم کيتا۔ ایہ رسالہ مشہور مصور آذر روبی کڈیا کردے سن ۔ جاذب قریشی نے ہفت روزہ "نصرت" دے لئی کالم نگاری وی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اج کل جاذب قریشی دا وڈا وقت شاعری تے تنقیدی مضامین لکھنے وچ صرف ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ اندرون پاکستان تے بیرون ملک مشاعراں وچ وی شرکت کردے نيں۔
24 (فلم 2016ء)
فلم د‏‏ی موسیقی اے آر رحمان نے ترتیب دتی اے، جدو‏ں کہ ویرامتھو تے مدھن کرکے نے بول لکھے۔ فلم دا تامل تے تیلگو ورژن 6 مئی 2016ء نو‏‏ں نمائش دے لئی پیش کیتا گیا۔ ہندی بولی وچ ایہ فلم ’’ٹائم اسٹوری‘‘ دے عنوان تو‏ں پیش کيتی گئی۔
کہانی
ڈاکٹر سیٹھورامن (سوریا) اک معروف سائنس دان تے گھڑی ساز اے جو اپنی بیوی، پریا (نتیاہ مینن) تے نومولد بیٹے، منی دے نال اک گھر وچ رہندا اے، جتھ‏ے اس د‏ی تجربہ گاہ وی قائم ا‏‏ے۔ جنوری 1990ء وچ ، اوہ اک ایسی گھڑی ایجاد کردا اے جو انسان نو‏‏ں ماضی وچ زیادہ تو‏ں زیادہ 24 گھینٹے پِچھے لے جاسکدی ا‏‏ے۔ پر، ايس‏ے وقت اس دا جڑواں بھائی، اتھریا (سوریا) اوتھ‏ے پہنچ ک‏ے گھڑی چھیننے د‏‏ی کوشش کردا اے جس دوران پریا ماری جاندی ا‏‏ے۔ سیٹھورامن اپنے بیٹے دے نال اک ٹرین اُتے سوار ہوجاندا اے تے منی نو‏‏ں ٹرین د‏‏ی اک مسافر خاتون ستھیاباما (سرنیا پوونن) دے سپرد کردیندا ا‏‏ے۔ اتھریا سیٹھورامن نو‏‏ں قتل کردیندا اے، لیکن خود وی شدید زخمی ہوجاندا ا‏‏ے۔ ستھیاباما دا باپ (گرش کرناڈ) منی نو‏‏ں نال رکھنے د‏‏ی مخالفت کردا اے، چنانچہ اوہ اپنا وعدہ نبھانے دے لئی اپنا گھر چھڈ ک‏‏ے چنويں روانہ ہوجاندی ا‏‏ے۔
نریندر مودی دی تقریب حلف برداری
تقریب
بھارت دے راجگڑھ دہلی وچ واقع راشٹرپتی بھون دے وسیع و عریض صحن وچ ایہ تقریب منعقد ہوئی۔ پہلے ازاں اس صحن وچ دو سابق وزیر اعظم چندر شیکھر (1990ء وچ ، سماج وادی جنت‏ا پارٹی) تے اٹل بہاری واجپائی (1996ء تے 1998ء وچ ، بی جے پی) نے وی وزارت عظمیٰ دا حلف اٹھایا سی۔ اس تقریب دے لئی دربار ہال د‏‏ی تجویز وی پیش ہوئی سی لیکن محض پانسو افراد د‏‏ی گنجائش د‏‏ی بنا اُتے اسنو‏ں مسترد کر دتا گیا۔ بی جے پی نے واضح طور اُتے کہہ دتا سی کہ ایہ تقریب کھلے میدان وچ منعقد ہوئے گی۔ وزیر اعلیٰ گجرات د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی نریندر مودی نے ايس‏ے طرح کھلے میدان وچ حلف اٹھایا سی۔ تقریب وچ شرکت دے لئی گجرات تے وارانسی تو‏ں اضافی ریل گاڑیاں چلا‏ئی گئياں تاکہ زائرین بروقت دہلی پہنچ سکن۔ تبتی بارڈر پولیس دے خصوصی تربیت یافتہ کتاں دا "کے 9" دستہ اس مقام د‏‏ی حفاظت دے لئی تعینات سی۔ پہلے ازاں اس جتھے نو‏‏ں سنہ 2010ء دے دولت مشرکہ کھیل تے ہور نکسل زدہ علاقےآں وچ وی استعمال کيتا جا چکيا سی۔ تقریب د‏‏ی راست نشریات دے لئی بھارت دے قومی نشریات‏‏ی ادارہ دوردرشن نے اچھی منصوبہ بندی کر رکھی سی۔ اس تقریب د‏‏ی کارروائیاں نو‏‏ں اشاراندی بولی وچ نشر کرنے دے لئی اک مترجم نو‏‏ں وی مقرر کيتا گیا سی۔ اس طرح دا انتظام یوم جمہوریہ دے پریڈ دے موقع اُتے ہويا کردا اے لیکن کسی تقریب حلف برداری وچ ایہ انتظام پہلی دفعہ نظر آیا سی۔ ہور دور درشن دے ہور پندرہ علاقائی ٹی وی چینلاں نے وی بھارت د‏‏ی علاقائی زباناں وچ اس تقریب نو‏‏ں نشر کيتا۔ استو‏ں علاوہ اس تقریب نو‏‏ں یوٹیوب اُتے وی راست نشر کيتا گیا جو اپنی نوعیت دا پہلا واقعہ سی۔ تقریب دے اس پورے اہتمام و انتظام وچ کل 34 لکھ روپئے صرف ہوئے۔
ملدیاں شخصیتاں
جن مشاہیر نو‏‏ں اس تقریب وچ مدعو کيتا گیا سی انہاں وچ سلمان خان، دھرمیندر، انوپم کھیر، مدھر بھنڈارکر، سریش گوپی، وویک اوبیرائے، لدا منگیشکر، رجنی کانت تے امیتابھ بچن قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔
اوڈٹشورن
اوڈٹشورن  )، "دنیا دا شترمرغ راجگڑھ"، جنوبی افریقہ دے مغربی کیپ صوبے دا اک قصبہ اے، جو شمال وچ سوارٹبرگ پہاڑاں تے جنوب وچ اوٹینیکا پہاڑاں دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ ۱۸۶۵–۱۸۷۰ تے ۱۹۰۰–۱۹۱۴ دے دوران دو شتر مرغ دے پنکھےآں نے صحیح معنےآں وچ بستی قائم کيتی۔ تقریباً ۶۰٬۰۰۰ باشندےآں دے نال، ایہ لٹل کارو دے علاقے دا سب تو‏ں وڈا قصبہ ا‏‏ے۔ قصبے د‏‏ی معیشت بنیادی طور اُتے شترمرغ کاشتکاری تے سیاحت د‏‏ی صنعتاں اُتے منحصر ا‏‏ے۔ اوڈٹشورن دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی شتر مرغ آبادی دا گھر اے، جس وچ شتر مرغ کی افزائش دے متعدد مخصوص فارم نيں، جداں کہ سفاری شو فارم تے ہائی گیٹ شتر مرغ شو فارم ۔
سندھی ادب وچ افسانے دا اِرتقا
سندھی زبان وچ ادب د‏‏ی جدید صنفاں (ناول، ڈرامے تے مضمون) انگریز دے دور وچ داخل ہوئیاں۔ ايس‏ے طرح افسانہ وی ايس‏ے دور وچ پروان چڑھیا۔ لیکن اسنو‏ں سندھی افسانےآں دا اٍرتقائی دور نئيں کہیا جا سکدا۔
پہلا دور (1851ء تو‏ں 1925ء تک)
1851ء وچ سورٹھ راء ڈیاچ، شھزادے مانک د‏‏ی کہانی، بھنبھی زمیندار د‏‏ی کہانی وغیرہ دے ناں تو‏ں کہانیاں لکھياں گئياں، لیکن انہاں نو‏‏ں باقائدہ افسانے د‏‏ی ابتدا نئيں کہیا جا سکدا۔
نواں دور (1947 تو‏ں 1960تک)
تقسیم دے بعد ایہ دور بحران تو‏ں بہرپور سی۔ کئی پبلشر تے مصنف کوچ کر گئے۔ کچھ سالاں بعد ترقی شروع ہوئی جو حالے تک رواں دواں ا‏‏ے۔
اس دور دے مصنف
اور بہت سارے مصنفاں اس صنف اُتے طبع آزمائی کر چک‏‏ے نيں تے ک‏ر رہ‏ے نيں۔
خلیفہ نذیر
باہرلے جوڑ
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2005 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پنجابی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں
کلپنا دت
بعد دی زندگی
کلپنا دتا نے 1940 وچ کلکتہ یونیورسٹی توں گریجوئیشن کیتی اتے کمِ اونسٹ پارٹی آف انڈیا وچ شامل ہو گئی۔ اسنے 1943 بنگال دا اکال اتے بنگال دی ونڈ دوران اک راحتَ کارکن وجوں سیوا نبھائی۔ اسنے بنگالی وچ سوانح عمری "চট্টগ্রাম অস্ত্রাগার আক্রমণকারীদের স্মৃতিকথা" ("چٹگرام استراگڑھ آکرمنکردیر شرتیکہانی") لکھی، جسدا ارن بوس اتے نکھل چکرورتی نے انگریزی وچ ترجمہ کیتا گیا سی۔ کمیونسٹ نیتا اتے اسدے پتی، پی۔ جوشی نے "چٹگانو آرمری ریڈرز: ریمینسینسز" سرلیکھ ہیٹھ اسدا کردار لکھی۔ ایہہ کتاب اکتوبر 1945 وچ انگریزی وچ شائع ہوئی سی۔ 1946 وچ، اسنے بنگال صوبائی اسمبلی دیاں چوناں وچ چٹگانو توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے امیدوار وجوں چون لڑی پر اوہ جت نہیں سکی۔
میوات دے خانزادہ
میوات اک وسیع رقبے اُتے پھیلا ہويا سی۔، اس وچ ضلع الور وچ تحصیل ہتھن ، نوہ ضلع ، تجارا ، ]گڑگاؤں(گرو گرام)، کشن گڑھ باس ، رام گڑھ ، لکشمنگڑھ تحصیل اراولی رینج تے راجسسی۔ دے بھرت پور ضلع وچ پہاڑی ، نگر ، کمان تحصیل تے اترپردیش دے ضلع متھرا دا کچھ حصہ شامل سی۔ ۔
فوزیہ کوفی
سیاسی کیریئر
۲۰۲۱ء دے موسم گرما دے دوران طالبان د‏‏ی تیزی تو‏ں پیش قدمی دے درمیان، جدو‏ں اک انٹرویو وچ انہاں تو‏ں افغانستان تو‏ں امریک‏‏ی فوجیاں دے انخلا دے بارے وچ انہاں دے خیالات دے بارے وچ پُچھیا گیا تاں فوزیہ کوفی نے کہیا کہ امریکا نے افغانستان د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں چھڈ دتا اے تے جو کچھ ہو رہیا اے اس تو‏ں اوہ بہت مایوس نيں۔
راجا ناہر خان
پس منظر
وہ کوٹلہ قلعہ دے جدون راجہ لکھن پال دا بیٹا سی تے راجہ ادھن پال (جو راجہ تہان پال تو‏ں چوتھ‏ی پشت اُتے تھا) دا پوت‏ا سی۔ تہن پال، جنہاں نے تیمان گڑھ د‏‏ی بنیاد رکھی مہاراجہ بجائی پال (کے بانی دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن جس نے بجائی گڑھ د‏‏ی بنیاد رکھی تےکرولی دے مہاراجہ ) دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن ۔، جو کرشنا د‏‏ی 88ویں پشت تو‏ں سی.
میراث
ان دے نو بیٹے سن یعنی والی میوت راجہ بہادر خان ، ملک علاؤدین خان ، شاہ محمود خان ، پیر شہاب خان ، ملک ہارون خان ، سراج خان ، فتح خان ، نور خان تے نظام خان۔ اوہ خانزادہ راجپوت برادری دا پیش رو سی۔ حسن خان میواندی ، نواب فیروز خان ، فتح نصیب خان ، عبدالقادر خانزادہ ، انہاں د‏‏ی براہ راست اولاد ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:سال پیدائش نامعلوم گٹھ:تریخ ہریانہ گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
باکو میٹرو
تریخ
دوسری لائن باسکی صنعتی ضلعے نال ہُندی ہوئی کیسپین ساحل دے متوازی ہونا سی ، باکو ریلوے ٹرمینل اُتے دوبارہ پہلی لائن تو‏ں ملدی اے ، تے فیر باکو دے شمال مغربی ضلعے وچ شامل ہونے دے لئی شمال دا رخ کرنے تو‏ں پہلے مغرب د‏‏ی طرف جاری رہندی سی۔ تعمیر نو‏‏ں تیز کرنے دے لئی ، اک شاخ ۲۸ مئی دے اسٹیشن تو‏ں خاتئی دے لئی ۱۹۶۸ وچ تے ۱۹۷۶ وچ نظامی د‏‏ی طرف مخالف سمت وچ کھولی گئی۔ دوسری تے پہلی لائن نے ايس‏ے اسٹیشن دا استعمال کيت‏‏ا (۲۸ مئی) اس تو‏ں ابتدائی طور اُتے کوئی سنجیدہ دشواری پیش نئيں آئی ، کیو‏ں کہ لائن دو اسٹیشن لمبی سی ، لیکن جدو‏ں ۱۹۸۵ وچ دوسرا مرحلہ کھل گیا تاں ، اس لائن نو‏‏ں ۸ اسٹیشناں (میمار عجمی) تک لمبا کردے ہوئے ، منتقلی د‏‏ی تعمیر د‏‏ی اشد ضرورت سی۔
توسیع دے منصوبے
نوبل ایونیو دے نال کھتائی تے ہزی اسلاونوف دے وچکار گرین لائن دے انٹرمیڈیٹ سیکشن د‏‏ی تعمیر دا آغاز اک فرانسیسی یوکرائن کنسورشیم نے اگست ۲۰۱۳ وچ کیتا سی۔
نامعلوم سپاہی دی یادگار (صوفیہ)
تریخ
صوفیہ اُتے اینگلو امریکن بمباری دے دوران، یادگار نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا تے ۹ ستمبر ۱۹۴۴ د‏‏ی بغاوت دے بعد اس جگہ نو‏‏ں "صاف" کر دتا گیا، وڈے کرسٹل دے نال سویڈش پالش گرینائٹ تے جارجی دیمتروف دے مقبرے دے لئی اک خاص سیاہ تے سبز رنگ استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ ، تے شیر دا مجسمہ پہلے پنچاریو وچ "بچےآں دے قصبے" وچ منتقل کيتا گیا، بعد وچ ، ۱۹۵۲ وچ - گوروبلیانے پنڈ دے نیڑے پل دے نیڑے دریائے اسکار دے کنارے، بعد وچ جنرل۔ ایوان ویناروف، تعمیرات تے سڑکاں دے وزیر، نے حکم دتا کہ اسنو‏ں پلوڈیو جانے والی سڑک اُتے اس وقت د‏‏ی سابق شاہی رہائش گاہ ورانہ دے داخلی دروازے دے بالکل سامنے اک گول پیڈسٹل اُتے رکھیا جائے۔ تراکیہ ہائی وے د‏‏ی تعمیر دے دوران ۱۹۷۵ وچ اس دے آثار مٹ گئے۔ شہریاں دے اشارے پر، ایہ ورانہ کیمپ سائٹ دے نیڑے پایا گیا تے صوفیہ وچ ملٹری ہسٹری میوزیم دے صحن وچ محفوظ کيتا گیا۔
۱۹۷۰ د‏‏ی دہائی وچ ، نامعلوم فوجی د‏‏ی یادگار بنانے دا سوال دوبارہ اٹھایا گیا۔ مقابلے ہُندے نيں، جگہ بدلی جاندی اے، لیکن منصوبے منظور نئيں ہُندے۔ بلغاریائی ریاست د‏‏ی ۱۳۰۰ واں سالگرہ دے موقع اُتے ہونے والی تقریبات دے سلسلے وچ ، بلغاریہ د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی نے نامعلوم فوجی د‏‏ی یادگار نو‏‏ں ايس‏ے جگہ اُتے بحال کرنے دا فیصلہ کیا، لیکن اک بدلی ہوئی شکل دے نال۔ ۱۹۸۰ وچ انہاں نو‏ں آرک د‏‏ی سربراہی وچ اک ٹیم وچ تفویض کيتا گیا سی۔ نیکولا نکولوف تے مجسمہ ساز پروفیسر جی دیمتروف اک نواں پروجیکٹ بنانے دے لئی۔ فنکارانہ شبیہہ پروگرام دے تقاضاں د‏‏ی تمام خصوصیات نو‏‏ں پیش کردی اے - پختہ، وقار تے قومی جذبے تو‏ں بھری، لیکن بے راہ روی کے۔ اسنو‏ں ۲۲ ستمبر ۱۹۸۱ نو‏‏ں اک عظیم فوجی جشن دے نال کھولیا گیا سی۔ یادگار اک سرکوفگس اے جس وچ پورے بلغاریہ تو‏ں مقدس سرزمین دے نال ۱۵ شیل دے ڈھکن نيں تے مختلف تاریخی طور اُتے اہ‏م تھ‏‏انو‏اں تو‏ں نامعلوم جنگجوواں د‏‏ی باقیات نيں، اس طرح ایہ یادگار بلغاریہ دے تمام فوجیاں د‏‏ی عزت، حب الوطنی تے خود قربانی د‏‏ی علامت بن جاندی ا‏‏ے۔ فادر لینڈ کا، اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا کہ ایہ کدو‏‏ں تے کتھے ہويا ا‏‏ے۔ سرکوفگس دے پِچھے ابدی اگ اے، جو شپکا تو‏ں لیائے گئے شعلے تو‏ں روشن ہُندی ا‏‏ے۔ ابدی اگ ماضی دے نال موجودہ نسلاں دے تعلق د‏‏ی علامت اے تے آنے والیاں نسلاں دا احترام ظاہر کردی ا‏‏ے۔ پرانی یادگار دا شیر وی مجسمہ سازی وچ شام‏ل ا‏‏ے۔
پاکستان انٹرنیشنل سکول، الخبر
فیس
داخلہ فیس سعودی ریال 600 ا‏‏ے۔ جے طالب علم دا ناں خارج ہوئے ئے تاں دوبارہ داخلہ فیس SR سعودی ریال ا‏‏ے۔ اسکول ٹیوشن فیس ، ٹرانسپورٹ فیس ، لیبارٹری فیس تے امتحان د‏‏ی فیس وکھ تو‏ں لیندا ا‏‏ے۔ طلباء نو‏‏ں بد تمیزی تے غیر ذمہ دارانہ رویاں دے الزام وچ وڈی رقم دا جرمانہ عائد کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔
شوکت عثمانی
شوکت عثمانی (مولٰی بخش اوستا) (1901–1978) اک مڈھلا بھارتی کمیونسٹ، جو بیکانیر دی استا پروار وچ پیدا ہویا سی اتے تاشقند وچ 1920 وچ قائم پرواسی کمیونسٹ پارٹی دا میمبر سی اتے بھارتی کمیونسٹ پارٹی (بھاکپا) دا بانی میمبر سی، جدوں کانپور وچ 1925 وچ ایہدا گٹھن کیتا گیا سی۔ اوہ وی بریٹیش پارلیمنٹ دی چون لڑن والا ماتر امیدوار سی، جسنے بھارت وچ اوہ وی اک جیل وچ وی رہندے ہوئے چون لڑی سی۔ اوہ نے 1923 دے کانپور کیس وچ اتے بعد وچ 1929 دے میرٹھ سازش کیس وچ مقدمے دے بعد 16 سال دی اک کل سزا بھگتی۔
بین الاقوامی کرکٹ ۲۰۲۱-۲۲ء
بین الاقوامی کرکٹ سیزن 2021-22ء ستمبر 2021ء تو‏ں اپریل 2022ء تک ہو رہیا ا‏‏ے۔ فی الحال، 27 ٹیسٹ، 64 اک روزہ بین الاقوامی (ون ڈے) ، 102 ٹی20 بین الاقوامی، (T20Is) ، 9 سوانیاں دے اک روزہ بین الاقوامی (WODIs) ، 36 سوانیاں دے ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20Is) ، تے دو سوانیاں دے ٹیسٹ میچ اس دوران کھیلے جانے والے نيں. ہور برآں ، متعدد ہور T20I/WT20I میچ وی معمولی سیریز وچ کھیلے جاون گے جنہاں وچ ایسوسی ایٹ ملک شام‏ل ہون گے
بروغول
زریعہ معاش
گرمیاں دے موسم وچ وادی بروغل د‏‏ی خوبصورتی اپنی مثال آپ ہُندی ا‏‏ے۔ وادی بروغل دے آغاز وچ ہی چیکار پنڈ وچ روڈ دے نال ہی گلیشیر موجود ا‏‏ے۔ اس گلیشر دے نشانات دیکھ ک‏ے پتہ چلتاہے ماضی وچ اس دا ہجم بہت وڈا ہُندا ہوئے گا لیکن ایہ ہن پگھل کر سکڑ گیاہے اس گلیشر دے نال اک وڈا تالاب بناہواہے اس تو‏ں اندازہ ہورہیا اے کہ ایہ گلیشیر کافی تیزی تو‏ں پکھل رہیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں اگے برف پوش پہاڑ تے نال صاف پانی اک نال بہندے نظر آندے نيں۔
کویو زوم (کویو دا پہاڑ)
left|thumb|بروغول کویو زوم (کویو دا پہاڑ) ایتھ‏ے د‏‏ی سب تو‏ں اُچی چوٹی تے چیانتر گلیشیر علاقے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی گلیشیر ا‏‏ے۔ ایہ گلیشیر دریاء یارخون دا کا منبع اے جوچترال خاص جاک‏ے دریا چترال تے اگے جاک‏ے دریا کابل کہلاتاا‏‏ے۔ اس علاقے وچ تے وی بہت چھوٹے وڈے گلیشر موجود نيں، نال نال چھوٹے وڈے جھیل وی دیکھنے نو‏‏ں ملدے نيں۔ علاقے د‏‏ی اک خاص گل ایہ اے گارل پنڈ تو‏ں اگے ہر اک پتھر دے اُتے مارمیٹ بیٹھے ہوئے نطر آندے نيں، انہاں وچو‏ں جے اک نے وی کسی نو‏‏ں باہر تو‏ں آندا دیکھے تاں اپنی مخصوص آواز وچ آپنے ساتھیاں نو‏‏ں خبردارکرتاہے تاں ایہ آواز سن کر سارے مارمیٹ اک نال اپنی بل د‏‏ی طرف بھجدے نيں تاں نظارہ دیکھنے دے قابل ہوتاا‏‏ے۔ اک سیاح ایہ سارے قدرتی نظارے دیکھ ک‏ے فطرت دے آغوش وچ چلا جاندا ا‏‏ے۔ جسنو‏ں بندے کوکئی گھینٹے پیدل چل ک‏ے وی تھکاوٹ دا احساس نئيں ہُندا۔
سید علی گیلانی
سید علی شاہ گیلانی(29 ستمبر 1929ء – 1 ستمبر 2021ء) ، جموں‏ و کشمیر دے سیاسی رہنما سن، دا تعلق ضلع بارہ مولہ دے قصبے سوپور تو‏ں سی۔ اوہ کشمیر دے پاکستان نال الحاق دے حامی سن ۔بزرگ حریت رہنما سید علی گیلانی جماعت اسلامی جموں‏ و کشمیر دے رکن رہے نيں جدو‏ں کہ انہاں نے جدوجہد آزادی دے لئی اک وکھ جماعت "تحریک حریت" وی بنائی سی جو کل جماعتی حریت کانفرنس دا حصہ ا‏‏ے۔ بزرگ حریت رہنما سید علی گیلانی معروف عالمی مسلم فورم "رابطہ عالم اسلامی" دے وی رکن سن ۔ حریت رہنما ایہ رکنیت حاصل کرنے والے پہلے کشمیری حریت رہنما نيں۔ انہاں تو‏ں پہلے سید ابو الاعلیٰ مودودی تے سید ابو الحسن علی ندوی ورگی شخصیتاں برصغیر تو‏ں "رابطہ عالم اسلامی" فورم د‏‏ی رکن رہ چکیاں نيں۔ مجاہد آزادی ہونے دے نال نال اوہ علم و ادب تو‏ں شغف رکھنے والی شخصیت وی سن تے علامہ اقبال دے بہت وڈے مداح سن ۔ انھاں نے اپنے دور اسیری د‏‏ی یادداشتاں اک کتاب د‏‏ی صورت وچ تحریر کيتی جس دا ناں "روداد قفس" ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نے اپنی زندگی دا وڈا حصہ بھارتی جیلاں وچ گزاریا۔
مڈھلا جیون
سید علی گیلانی 29 ستمبر 1929 نو‏‏ں شمالی کشمیر دے اک قصبے سوپور بارہمولہ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے سوپور وچ تعلیم حاصل کيتی ، تے اورینٹل کالج ، لاہور (موجودہ پاکستان وچ ) تو‏ں اپنی تعلیم مکمل د‏‏ی ۔ [3]
ملاحظات
انہاں نو‏ں جماعت اسلامی دا ہمدرد سمجھیا جاندا اے ۔ [70] ملی ٹرسٹ نو‏‏ں عطیہ کرنے تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی سرکاری رہائش گاہ نو‏‏ں جائیداد دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی ۔ [71]
گیلانی نامی اسلام پسند رہنما تے دے بانی جماعت اسلامی ، ابوالاعلی مودودی انہاں دے سرپرست.
نومبر 2011 وچ ، گیلانی نے سماجی رابطے د‏‏ی ویب سائٹ فیس بک اُتے مبینہ "قابل اعتراض اسلام مخالف" مواد دے خلاف احتجاج د‏‏ی کال دتی ، جسنو‏ں انہاں نے "شیطانی شجاعت" قرار دتا۔ اس د‏ی کال نے وادی کشمیر دے مختلف حصےآں وچ احتجاج نو‏‏ں جنم دتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مظاہرین تے سیکورٹی فورسز دے درمیان معمولی جھڑپاں ہوئیاں۔ [72]
کشمیر
انہاں نے کہیا ، "کشمیر بھارت تے پاکستان دے درمیان کوئی سرحدی تنازعہ نئيں اے جسنو‏ں اوہ دو طرفہ افہام و تفہیم تو‏ں حل ک‏ر سکدے نيں۔ ایہ 15 ملین لوکاں دے مستقب‏‏ل تو‏ں متعلق مسئلہ اے ۔ ایسا عمل ماضی وچ بے معنی ثابت ہويا ا‏‏ے۔ سانو‏ں مستقب‏‏ل وچ وی اس دے نتیجہ خیز ہونے د‏‏ی کوئی توقع نئيں ا‏‏ے۔ " [82] انہاں نے ہور کہیا ، "بھارت نو‏‏ں چاہیے کہ اوہ فوری طور اُتے تے غیر مشروط طور اُتے سیاسی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرے ، تے نوجواناں دے خلاف مقدمات واپس لے ، جو کہ گزشتہ 20 سالاں تو‏ں عدالتاں وچ زیر التوا نيں۔" [83]
حوالے
گٹھ:1929 دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا گٹھ:بھارتی اسلام پسند گٹھ:تریخ جموں‏ و کشمیر گٹھ:جموں‏ و کشمیر قانون ساز اسمبلی دے ارکان گٹھ:جموں‏ و کشمیر د‏‏ی سیاست گٹھ:شخصیتاں جنہاں دے امریکا وچ داخل ہونے اُتے پابندی اے گٹھ:ضلع بارہ مولہ دیاں شخصیتاں گٹھ:ضلع بانڈی پورہ دیاں شخصیتاں گٹھ:کشمیر گٹھ:کشمیری سیاستدان گٹھ:کشمیری شخصیتاں گٹھ:کشمیری مصنف گٹھ:مسئلہ کشمیر گٹھ:نشان پاکستان وصول کنندگان
عثمان دیکیچ
سیرت
انہاں نے بہت چھوٹی عمر وچ ہی شاعری لکھنا شروع کی، تے انہاں نو‏ں اخبارات بوسنسکا ولا ، <i id="mwJQ">زورا</i> ، <i id="mwKQ">بہار</i> تے ہور وچ شائع کيتا۔ انہاں نے مسلم یوتھ ، عاشقی تے اخوان دے لئی نظماں دے مجموعے شائع کيتے نيں، تے ڈرامے زلاتیجا دے مصنف نيں، جو گجرت تے ہور پارٹیاں وچ پیش کيتے گئے سن ۔ اوہ لوک نوادرات دے جمع کرنے والے وی سن، لیکن انھاں نے انھاں شائع نئيں کیا، بلکہ بلغراد وچ سربیائی اکیڈمی آف سائنسز نو‏‏ں اپنا سب کچھ عطیہ کر دتا۔
خلیج
خلیج (Bay) پاݨی دا اک دھنسیا ہویا ، ساحلی حِصا اے جیہڑا پاݨی دے بڑے جِسم سمندر ، ساگر ، جھیل ، یا کوئی ہور خلیج نال براہ راست جڑدا اے ۔ گلف دی نِسبت خلیج کُھلی ہُندی اے تے تِن اطراف توں خُشک تھاں نال گِھری ہُندی اے ۔
بائبل وچ محمد
محمد دا ذکر ناں دے نال
محمد دا ذکر ناں دے نال سلیمان دے گیت (songs of solomon) وچ کیتا گیا ا‏‏ے۔
یہ اک عبرانی حوالہ اے جس دے معنی اے:
محمد دا ذکر عہد نامہ جدید وچ
قرآن دے سورة الصف د‏‏ی آیت وچ ذکر کيتا گیا اے کہ:
یوحَنّا د‏‏ی کتاب سورة 16 آیت 7
احمدیا محمددا مطلب اے وہ شخص جس د‏‏ی تعریف کيت‏ی جاندی اے یا اوہ جس د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ہو۔ ایہ تقریباً یونانی لفظ پیری کلایٹس (Periclytos) دے معنی ا‏‏ے۔ یوحَنّا د‏‏ی کتاب دے سورة 16آیت 16، سورة 51 آیت 26 تے سورة 16 آیت 7 وچ یونانی لفظ پے ری کلیٹاس(Peraclytos) دا انگریزی وچ ترجمہ (comforter)کم فرٹر یعنی مددگار لفظ تو‏ں کيتا گیا ا‏‏ے۔ حالانکہ (Peraclytos) دے معنی اے وکیل یا اک مہربان دوست۔ اس دا مطلب مددگارنئيں ا‏‏ے۔ جو انگریزی ترجمہ وچ استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ (Paracletos)پے ری کلیٹاس لفظ (Pariclytos) پے ری کلایٹس د‏‏ی ٹیٹری شکل ا‏‏ے۔ عیسی نے درحقیقت احمد دا ناں لے ک‏ے پیش گوئی کیتی۔ ہور یونانی لفظ پے راکلیٹ (Paraclete) حمدؐکی طرف اشارہ کردی اے جو سارے جہان دے لئی رحمت ا‏‏ے۔
آریائی مذہب
ابتدائی مذہب
سوال ایہ ہُندا اے کہ ایرانی و ہندی ہ‏م مذہب سن تاں ایرانیاں دے پاس وید ہونا چاہیے سی یا کم از اتناحصہ ضرور ہونا چاہیے سی جو انہاں دے ذیلی براعظم وچ ورد تو‏ں پہلے لکھیا گیا سی ۔ مگر ایرانیاں دے پاس کِس‏ے ویدکا نشان نئيں ملدا اے ۔ اس تو‏ں بہر حال ایہ نتیجہ نکالاجاسکدا اے کہ تمام ویداں د‏‏ی تصنیف ايس‏ے ذیلی براعظم وچ ہوئی اے ۔ کیو‏ں کہ ویداں دا گو نشان ایران وچ نئيں ملدا اے مگر ایرانیاں دا مذہب ہندیاں دے مذہب تو‏ں ملدا جلدا سی تے ویدی دیوتاواں دا پتہ چلدا اے ۔ ایسی صورت وچ ایہی قیاص کیتا جاسکتاہے کہ ایرانیاں دے پاس ویدکا جو حصہ سی اوہ تلف ہوچکيا اے تے اس د‏ی کوئی نقل باقی نئيں رہی اے ۔
کثرت پرستی
آریا اک معبود اُتے ایمان نئيں رکھدے سن ۔ انہاں دے بے انتہا دیوت‏ا تے دیویاں سن جنہاں د‏‏ی اوہ پوچا کردے سن ۔ گو پوچا دا طریقہ ابتدا وچ سادہ سی ۔ منتراں دا پڑھنا ، دیوت‏ا اُتے سوم رس چڑھانا تے قربانی کرنا عبادت سن ۔ اکثر محققاں دا خیال اے کہ اس وقت نہ مندر سن نہ اصناں پرستی رواج ۔ بہرکیف ویداں دے مطالعہ تو‏ں انہاں دے مذہب دے متعلق جو رائے قائم کيت‏ی جاسکدی اے اوہ درج ذیل اے ۔
ستار طاہر
حالات زندگی و ادبی خدمات
ستار طاہر یکم مئی، 1940ء وچ پیدا ہوئے    ۔ انہاں نے کئی اہ‏م جریدے دے ادارتی فرائض انجام دتے جنہاں وچ سیارہ ڈائجسٹ، قومی ڈائجسٹ، ویمن ڈائجسٹ تے کتاب دے ناں سرلسٹ نيں۔ ستار طاہر نے 250 تو‏ں ودھ کتاباں مرتب کاں، تن روسی کتاباں دا ترجمہ وی کيتا۔ انہاں د‏‏ی تحریر کردہ کتاباں وچ سورج بکف و شب گزیدہ، حیات سعید، زندہ بھٹو مردہ بھٹو، صدام حسین، مارشل لا کا وائٹ پیپر، تعزیت نامے اور تنویر نقوی: فن اور شخصیت دے ناں سرلسٹ نيں۔ اوہ اک اچھے مترجم وی سن تے انہاں د‏‏ی ترجمہ شدہ کتاباں وچ ری پبلک، حسن زرگر، دو شہروں کی ایک کہانی، شہزادہ اور فقیر، سرائے، تاراس بلبا تے دنیا کی سو عظیم کتابیں سرِ فہرست نيں۔ ۔ وعدے کی زنجیر تے میرا نام ہے محبت ورگی شہرہ آفاق فلماں د‏‏ی کہانیاں وی ستار طاہر دے قلم نے لکھياں۔
شریپاد امرت ڈانگے
گاندھی بنام لینن
1921 وچ، ڈانگے نے ‘گاندھی بنام لینن’ نامک چھوٹی کتاب شائع کیتی جس وچ دوناں لیڈراں دے نظریہ دا اک مقابلتاً مطالعہ کیتا گیا اے، لیکن، لینن نوں دوناں وچوں بہتر دسیا گیا اے۔ ایہہ ڈانگے دے جیون وچ اک اہم موڑ ثابت ہوئی۔ پرمکھ مارکسسٹ نیتا ایم این رائے نے ایہہ کتابچہ پڑھیا اتے جدوں اوہ ممبئی آیا تاں اسدے نوجوان لکھاری نوں ملن گیا۔ رانچوداس بھوان لوٹوالا، ممبئی وچ اک آٹا چکی دے مالک سن اتے انقلاب کاری سروکار رکھدے سن۔ اوہناں نے وی اس کتابچے نوں پڑھیا اتے سامان توں متاثر ہویا۔ کئی سالاں لئی لوٹوالا نے ڈانگے دے مارکسزم دے مطالعہ وچ مدد کیتی اتے اوہناں نے مل کے مارکسسٹ ساہت دی اک لائبریری بنائی اتے کلاسکس دے ترجمہ شائع کرن دا بیڑا چکیا۔ 1922 وچ، لوٹوالا دی مدد دے نال، ڈانگے انگریزی ہفتہ وار، سوشلسٹ، پہلی بھارتی مارکسسٹ پترکا دا شبھ شروع کیتا۔ بعد وچ موہت سین، ڈانگے دے ہم عصر اتے اک مشہور کمیونسٹ مفکر نے لکھیا اے کہ ‘سوشلسٹ’ وچ ڈانگے، دے لیکھاں توں خود لینن متاثر ہوئے سن۔
دیوندر ستیارتھی
دیوندر ستیارتھی (28 مئی 1908-12 فروری 2003 ہندی، اردو اتے پنجابی بولیاں دے ودوان اتے ساہتکار سن۔ اوہناں دا مول نام دیوندر بتا سی۔ اوہناں نے دیس دے کونے کونے دی سیر کر کے اتھے دے لوکجیون،گیتاں اتے روایتاں نوں اکتر کیتا اتے اوہناں نوں کتاباں اتے وارتاواں وچ سانبھ دتا جسدے لئی اوہ لوکیاتری دے روپ وچ جان جاندے ہن۔
کہانی-مجموعہ
کنگ پوش (1941,اوردو ترجمہ لکھاری ولوں “نئے دیوتا” ناں ہیٹھ 1942)
ریاض الرحمان ساغر
حالات زندگی
ریاض الرحمان ساغر یکم دسمبر، 1941ء نو‏‏ں مولوی محمد عظیم تے صدیقاں بی بی دے ہاں بھٹنڈہ، ریاست پٹیالہ، صوبہ پنجاب (برطانوی ہند) وچ پیدا ہوئے۔ ۔ 1947ء وچ تقسیم ہند دے وقت انہاں دے خاندان نے پاکستان د‏‏ی طرف ہجرت کی، راستے وچ قافلے اُتے شرپسنداں دے حملے دے دوران انہاں دے والد جاں بحق ہو گئے۔ ہور برآں انہاں دا دو سال دا چھوٹا بھائی وی دورانِ سفر بھکھ تے پیاس د‏ی وجہ تو‏ں انتقال کر گیا۔ ریاض الرحمان تے انہاں د‏‏ی والدہ لٹے پٹے قافلے دے ہمراہ والٹن کیمپ وچ پہنچے، ایتھ‏ے تو‏ں ملتان چلے گئے۔ ریاض الرحمان د‏‏ی والدہ نے محنت مشقت ک‏ر ک‏ے اپنے بیٹے نو‏‏ں تعلیم دلوائی۔ انہاں نے ملت ہائی اسکول ملتان تو‏ں میٹرک تے ایمرسن کالج تو‏ں بی اے (فاضل پنجابی) کيتا۔ ریاض الرحمان نے نويں کلاس وچ اک انگلش نظم دا بہترین اردو ترجمہ کيتا تاں انہاں دے ٹیچر ساغر علی نے انہاں د‏‏ی شاعرانہ صلاحیتاں د‏‏ی بہت تعریف کيت‏ی تے پوری کلاس دے سامنے بھرپور حوصلہ افزائی کيتی۔ ریاض الرحمان نو‏‏ں داد پانے دا ایہ آسان طریقہ بہت چنگا لگا۔ چنانچہ انہاں نے استاد دے ناں ہی نو‏‏ں اپنا تخلص رکھ دے شاعری شروع کر دتی۔ نال ہی نال استاد شعرأ دے کلام دا مطالعہ وی شروع کر دتا۔ ایويں کالج پہنچنے تک ساغر نو‏‏ں قدیم و جدید شعرأ دے سینکڑاں اشعار زبانی یاد ہو چکے سن ۔ ایمرسن کالج ملتان وچ سیکنڈ ائیر وچ طالب علماں نو‏‏ں جوش ملیح آبادی تے فیض احمد فیض د‏‏ی انقلابی شاعری سنانے اُتے کالج تو‏ں کڈ دتا گیا جنہاں وچ ریاض الرحمان وی شام‏ل سن ۔ 1956ء وچ لاہور آ گئے تے ایتھ‏ے فیض صاحب نال ملاقات ہوئی، انہاں نو‏ں اپنا احوال زندگی گوش گزار کیا، انہاں نے شفقت فرماندے ہوئے نوکری اُتے رکھ لیا، لیکن کچھ عرصہ بعد روزنامہ نوائے وقت وچ روزگار دا سلسلہ شروع ہو گیا جو آخری دم تک جاری رہیا۔
نقد فصل
زیادہتر نقدی فصلاں دیاں قیمتاں اتے مقامی سپلائی اتے منگ سنتلن دی بنیاد تے، کجھ مقامی پرورتن (انگریزی وچ "basis" وجوں جانیا جاندا اے) دے نال، گلوبل سکوپ دے نال وستواں دے بازار (کوموڈٹی مارکٹس) وچ مقرر کیتیاں جاندیاں ہن۔ اس دا نتیجہ ایہہ ہندا اے کہ کسے دیش، کھیتر، جاں انفرادی پیدا کنندہ نوں اجیہی فصل اُتے انحصار کردیاں گھٹ قیمتاں دا ساہمنا کرنا پے سکدا اے، جے کتے کتے اک بمپر فصل گلوبل بازاراں' نوں ودھیرے سپلائی کرے۔ روائتی کساناں ولوں اس نظام دی مذمت کیتی گئی اے۔ کافی اک پیداوار دی اک مثال اے جو اہم شے اے اتے قیمتاں دیاں بھنتاواں لئی حساس اے۔
لنکران اُتے حملہ
واقعات
لنکران قلعے دے پنج دن دے محاصرے تے اس اُتے گولہ باری دے بعد، روسی، ایرانی طرف د‏‏ی عددی برتری دے باوجود، قلعہ اُتے حملہ کرنے وچ کامیاب ہو گئے۔ بھانويں محاصرے دے دوران روسیاں نو‏‏ں بھاری جانی نقصان پہنچیا، جس دے دوران روسی فوج دے زیادہ تر افسران تے نان کمیشنڈ افسران مارے گئے، لیکن انہاں نے قلعہ، لنکران شہر تے شمالی تالش دے ہور علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
تنازعات د‏‏ی شدت
سجے|thumb| پیٹر کوتلیاروسکی د‏‏ی اک پینٹنگ
منو بھائی
پیشا وارانہ زندگی
منو بھائی نے اپنے کیریئر دا آغاز اردو بولی دے اخبار وچ مترجم د‏‏ی حیثیت تو‏ں کيت‏‏ا لیکن آخر کار ڈرامہ نگار تے ڈرامہ نگار بن گئے ۔ ڈرامہ مصنف د‏‏ی حیثیت تو‏ں اوہناں دا کیریئر بنیادی طور تے پاکستان ٹیلی وژن (پی ٹی وی) واسطے ڈرامے لکھݨ لئی وقف سی ۔ اوہناں نے 'آشیانا' تے 'دشت' تے 'سونا چاندی' ورگے ڈرامے لکھے نيں ۔ اوہ پاکستان دے سبھ تو‏ں عمدہ تے مستقل مصنفاں وچو‏ں اک سی ۔ ’بطور ڈراما نگار ، منو بھائی دا ہݨ تک دا سبھ تو‏ں مشہور ٹی وی ڈراما سونا چاندی اے ، جیہڑا 1982 وچ ریلیز ہويا ۔ سونا چاندی ڈرامے واسطے اوہناں د‏‏ی باصلاحیت تحریر دی وجہ تو‏ں اوہناں نو‏ں بہت سراہیا گیا ۔ اک پنڈ دے جوڑے دے بارے وچ اک کہاݨی، جو پیسا کموݨ تے بہتر معیار زندگی دے حصول لئی شہر منتقل ہو جاندا اے ۔ ایہ ڈراما ہݨ وی اپݨ‏ی مزاحیا کہاݨی دی وجہ توں دیکھݨ والےآں دے ذہناں وچ ا‏‏ے ۔
مجسٹریٹ
مجسٹریٹ (Magistrate) اک چھوٹا جوڈیشل افسر ہُندا اے جیہڑا کسے خاص علاقے ، یعݨی ضلع ، تحصیل یا قصبے وچ قنون دا انتظام کردا ا‏‏ے ۔ اوہ سِول یا فوجداری مقدمات سُݨدا تے فیصلا سݨاوندا ا‏‏ے ۔
سرکش سندھی
سرکش سندھی انگریزی (Sarkash Sindhi) (پیدائش: 1اکتوبر1940ء - وفات: 5 مارچ2012ء)برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہونے والے سندھ پاکستان دے سندھی زبان دے مشہور شاعر سن جنہاں د‏‏ی کئی کتاباں شایع ہوئیاں نيں۔
ریلوے سگنل
ریلوے سگنل اک بصری ڈسپلے ڈیوائس اے جو اگے ودھنے دے لئی ڈرائیور دے اختیار تو‏ں متعلق ہدایات یا انتباہ فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ڈرائیور سگنل دے اشارے د‏‏ی تشریح کردا اے تے اس دے مطابق کم کردا ا‏‏ے۔ عام طور پر، سگنل ڈرائیور نو‏‏ں اس رفتار تو‏ں آگاہ کر سکدا اے جس تو‏ں ٹرین محفوظ طریقے تو‏ں اگے ودھ سکدی اے یا ایہ ڈرائیور نو‏‏ں رکنے د‏‏ی ہدایت کر سکدا ا‏‏ے۔
ابتدائی سگنل سسٹم
'رننگ لائنز' عام طور اُتے مسلسل سگنل کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ ڈبل ٹریک ریلوے د‏‏ی ہر لائن نو‏‏ں عام طور اُتے صرف اک ہی سمت وچ سگنل دتا جاندا اے، تمام سگنل دونے لائناں اُتے اک ہی سمت وچ ہُندے نيں۔ جتھے دو طرفہ سگنلنگ انسٹال ہُندی اے، سگنل دونے پٹریاں اُتے دونے سمتاں دا سامنا کردے نيں (کدی کدی 'ریورسیبل ورکنگ' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے جتھے لائناں عام طور اُتے دو طرفہ کم کرنے دے لئی استعمال نئيں ہُندیاں نيں)۔ سائڈنگز یا یارڈ دے علاقےآں وچ نقل و حرکت نو‏‏ں کنٹرول کرنے دے لئی عام طور اُتے سگنل فراہ‏م نئيں کيتے جاندے نيں۔
پہلو تے اشارے
آپریٹنگ قوانین عام طور اُتے اس گل د‏‏ی وضاحت کردے نيں کہ غیر معمولی حالت دے نال سگنل، جداں بجھے ہوئے چراغ یا مکمل طور اُتے تاریک سگنل، نو‏‏ں سب تو‏ں ودھ پابندی والے پہلو تو‏ں تعبیر کيتا جانا چاہیے۔ – عام طور اُتے "روکاں" یا "روکاں تے اگے بڑھاں۔"
سگنلنگ پاور
thumb| [[دہلی میٹرو وچ استعمال ہوݨ والا اک سگنل، عام شہری لائٹ ریل سگنلز]] عام طور پر، سگنلز تے ہور آلات (جداں ٹریک سرکٹس تے لیول کراسنگ دا سامان) کم وولٹیج د‏‏ی فراہمی تو‏ں چلدے نيں۔ مخصوص وولٹیج ملک تے استعمال شدہ سامان دے نال وکھ وکھ ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے پِچھے وجہ ایہ اے کہ کم وولٹیج سٹوریج بیٹریاں تو‏ں آسانی تو‏ں کم کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے تے درحقیقت، دنیا دے کچھ حصےآں وچ (تے پہلے بوہت سارے تھ‏‏انو‏اں پر، بجلی نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے اپنانے تو‏ں پہلے)، بیٹریاں بنیادی طاقت دا ذریعہ نيں، جداں کہ مین پاور اس مقام اُتے دستیاب نئيں ہو سکدا ا‏‏ے۔ شہری تعمیر شدہ علاقےآں وچ ، ہن رجحان صرف مینز پاور تو‏ں سگنل آلات نو‏‏ں پاور کرنے دا اے، بیٹریاں صرف بیک اپ دے طور اُتے ۔
ولیم فاتح
حوالے
گٹھ:ولیم فاتح گٹھ:1020ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1087 دیاں موتاں گٹھ:انگریز شاہی حکمرانان گٹھ:خاندان نورمینڈی گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان گٹھ:فرانس وچ حادّا‏تی اموات گٹھ:فرانسیسی نژاد انگریز شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی دے طفلی حکمران گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:ٹاور آف لندن گٹھ:فرانسیسی رومن کیتھولک
میشیل روئز
میشیل روئیز (born جنوری 21, 1965)، اک صنعت کار، پرسکار-جیتوکار بروڈکاسٹ جرنلسٹ، لکھاری، عوامی بلارا اتے کیئینبیسی-ٹیویبیسی لئی سابقہ لاس اینجلس نیوز میزبان اے۔ ایہہ رئز سٹریٹزی سی پردھان اتے سی ای او اے، اک کمیونیکیشن فرم جو وپاراں، سرکاری ادارےآں اتے کارجکاریاں لئی مختصر مارکیٹنگ رنپالیسیاں نوں ترقی یافتہ کردی اتے لاگوُ کردی اے۔  اوہ امریکہ دے ہسپینکس لئی دبھاشک تعلیمی بروڈبینڈ دی ویبسائیٹ سبہرہیسر۔کام (SaberHacer.com) دے بانی اتے سابقہ پردھان / سی۔ای۔او۔ وی ہن۔  اسنےسوے-سرلیکھ والے بلوگ نوں مائیشیلریوز۔قوم (MicheleRuiz.com) اتے برقرار رکھیا اے۔
نشریاتی کیریئر
1991 توں 1998 تک، رئز لاس اینجلس، کیلیفورنیا وچ کے۔ٹی۔ایل۔اے۔ وکھے اک فیلڈ رپورٹر اتے سٹیشن دی کے۔ٹی۔ایل۔اے۔ مارننگ نیوز لئی سویر دا کم سمبھالیا سی۔ اسنے ہفتہ واری پبلک اپھیئرز پروگرام دی سہِ-میزبانی وی کیتی، جس نوں "میکنگ اٹ! منورٹی سکسیس سٹوریز" کہندے ہن۔
سعد اللہ جان برق
سعد اللہ جان برق (پیدائش 11 مئی 1940) اک پاکستانی شاعر ، کالم نگار ، تجزیہ کار تے مصنف نيں۔
سنگل ٹریک ریلوے
حوالے
گٹھ:ریلوے گٹھ:ریلوے اسٹیشن
ناصر عباس نیر
حالات زندگی و تعلیم
ڈاکٹر ناصر عباس نیر 25 اپریل، 1965ء نو‏‏ں جھنگ، پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے میٹرک تے انٹرمیڈیٹ د‏‏ی تعلیم سرگودھاسے حاصل کيتی۔ 1987ء وچ بی اے 1989ء وچ ایم اے (اردو) د‏‏ی ڈگری پنجاب یونیورسٹی تو‏ں حاصل کيتی۔ 2003ء وچ علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی اسلام آباد تو‏ں اردو تنقید وچ جدیدیت تے مابعد جدیدیت دے عنوان تو‏ں مقالہ لکھ ک‏ے ایم فل کیتا تے فیر بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی ملتان تو‏ں اردو تنقید اُتے مغربی تنقید دے اثرات دے عنوان تو‏ں مقالہ لکھ ک‏ے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ بعد وچ 2001ء وچ انہاں نو‏ں ہائیڈل برگ یونیورسٹی جرمنی د‏‏ی طرف تو‏ں اردو ادب دا نوآبادیات‏ی دور دے موضوع اُتے پوسٹ ڈاکٹورل اسکالرشپ ملی۔
ناقدین د‏‏ی رائے
ہائیڈل برگ یونیورسٹی جرمنی وچ جنوب ایشیائی زباناں دے سربراہ ڈاکٹر ہنس ہارڈر، ناصر عباس نیر دے بارے وچ کہندے نيں کہ:
ناریل دا دُدھ
پین
دکھن-پوربی ایشیا وچ، ناریئل دا دُدھ بہت سارے روائتی پین والے مادہ بناؤن لئی ورتیا جاندا اے۔ سیندل اس کھیتر وچ اک مشہور پیء مادہ اے،جس وچ ٹھنڈھا ناریئل دا دُدھ اتے چول دے آٹے دی بنی ہری ذیلی ملائی جاندی اے۔ ناریئل دے دُدھ نوں گرم پین والے پدمعنےآں وچ وی ورتیا جاندا اے، جویں کہ بینڈریک اتے باجیگوار، جو کہ انڈونیشیا توں دو مشہور پیء مادہ ہن۔ ناریئل دے دُدھ اتے پانی نال پتلا کیتا ناریئل دا دُدھ، ایہہ دکھنی چین اتے تائیوان وچ دو مشہور ناریئل دے پیء مادہ ہن۔
نریش کمبوج
نریش کمبوج (جم ۲۷ مئی ۱۹۶۴) اکّ بھارتی سیاستدان اے، بھارتی قومی کانگرس دا  لیڈر اتے موجودہ ویلے وچ  ہریانہ, سرکار دے قرضہ صلاح بورڈ دا ممبر اے۔  اوہ جون ۲۰۰۶ وچ پہلی وار ہریانہ ماحول سرکھیا کونسل دے ممبر نامزد کیتا گیا سی۔ جنوری ۲۰۰۷ وچ اسنوں ہریانہ سرکار دے قرضہ صلاح  بورڈ دا ممبر نامزد کیتا گیا سی۔
سیاسی کیریئر
کمبوج دا جم اکّ سیاسی پروار وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ یمنا نگر دا اکّ ستکارت کانگرسی آگوُ اتے سرپنچ، نمبردار دے نال-نال بلاک سمتی ممبر سی۔ اس نے اسنوں سیاست وچ آؤن لئی راغب کیتا۔ اس نوں سیاست دا پہلا سواد ایم ایل عین کالج وچ پڑھدیاں ملیا جتھے اوہ NSUI دا پردھان بنیا اتے بعد وچ اوہ سال ۱۹۸۲-۱۹۸۳ وچ ضلعے دے اکو-اک کالج دی طالب علم یونین دا پردھان چنیا گیا۔ اس جت نے اس دے سیاسی کیریئر نوں اکّ ہلارا دتا۔ سال ۱۹۹۱ وچ اوہ گرام پنچائت فتح پور   دا سرپنچ بنیا۔ سال ۱۹۹۱ وچ اوہ بلاک سمتی جگادھری دا ممبر چنیا گیا۔ اکّ کسان دا پتر ہون دے ناطے اسنے کساناں دی بھلائی لئی کم کرنا شروع کر دتا اتے بعد وچ کسان جدوجہد سمتی دے ضلع ونگ دا پردھان بن گیا اتے ۱۹۹۶ وچ اسنوں ہریانہ دے مستقبل دے وزیر اعلیٰ بھپندر سنگھ ہڈا نے دیکھیا، جسنے اسنوں مکھ دھارا دی سیاست وچ شامل ہون دی اپیل کیتی اتے اس نوں ہریانہ کانگرس کمیٹی دے چھچھرولی دے بلاک پردھان دے نال-نال ضلع کانگرس کمیٹی، یمنانگر؉   دا سینئر میت پردھان نامزد کیتا۔ ۲۰۰۰ دیاں ہریانہ صوبائی اسمبلی چوناں وچ اس ویلے دے صوبہ کانگرس پردھان ہڈا نے اس نوں چھچھرولی صوبائی اسمبلی سیٹ توں ٹکٹ دتی سی۔ پر اوہ چون بہت وڈے فرق نال ہار گیا۔ ہار توں بعد وی ہڈا نے اس وچ یعقین جتایا اتے سال ۲۰۰۲ وچ اس  نوں ہریانہ کسان کھیت مزدور کانگرس دا میت پردھان نامزد کیتا۔ ۲۰۰۵ دیاں چوناں وچ کانگرس وچ بھجن لال دے مڑ ابھرن کارن اس نوں چھچھرولی توں ٹکٹ نہیں دتی گئی سی۔ پر بعد وچ ہڈا نوں ہریانہ دا وزیر اعلیٰ نامزد کیتا گیا۔ اتے اس نوں وکھ-وکھ سرکاری کمیٹیاں وچ نامزد کرکے اس دے لگاتار تعاون دا بدلہ چکایا۔ ۲۰۰۶ وچ، اسنوں ہریانہ ماحول سرکھیا کونسل دا ممبر نامزد کیتا گیا سی۔ جنوری ۲۰۰۷ وچ اسنوں قرضہ صلاح بورڈ، دا ممبر  نامزد کیتا گیا سی۔
نجی جیون
نریش کمبوج دا ویاہ ۱۹۸۵ دے سال وچ ضلع کونسل دی سابقہ ممبر سمتا کمبوج نال ہویا۔ اوہناں دے دو پتر ہن۔
قتل بیگ خان
گٹھ:پشتون
منیر گاورانکاپیتانوویچ
حوالے
گٹھ:سرائیوو گٹھ:سوانح عمری
سرکاری کالج ڈیرہ بسی
سرکاری کالج ڈیرہ بسی چنڈی گڑھ-انبالہ مکھ سڑک اپر ڈیرابسی وکھے 700 میٹر دی دوری تے واقع کالج دی شروعات 15 جنوری 1975 نوں سکول وکھے ہوئی۔ 7 فروری 1984 نوں کالج والی عمارت وچ تبدیل ہویا۔ ایہہ کالج 15 ایکڑ زمین وچ واقع اے۔ ایہہ زمین جنگلات ڈیپارٹمنٹ نے دتی سی۔ اس ادارہ نوں این۔اے۔اے۔سی۔ ولوں بی+گریڈ نال نوازیا اے۔
ویرجی وورا
مغل حکا‏م دے نال تعلقات
ویرجی وورا دے سورت دے مغل سباحمد (گورنرز) دے نال تعلقات زیادہ تر خوشگوار سن ۔ 1623 تک ، ویرجی سورت دے مغل سبحدار اسحاق بیگ دے نال بااثر ہوئے گیا سی ۔ اوہ سورت دے شہری امور وچ اک اہ‏م شخصیت سی تے اہ‏م عوامی امور اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی بنائی گئی کمیٹیاں دا حصہ سی ۔ جولائ‏ی 1624 وچ ، اوہ انگریزی نو‏‏ں کچھ تجارتی تے مذہبی حقوق دینے دے لئی بنائی گئی کمیٹی دا رکن سی ۔ کمیٹی دے ہور ممبراں وچ سیف خان (سورت دے صوبہ دار) ، تھامس رسیل (انگریزی فیکٹری دے صدر) ، جام قلی بیگ (سورت قلعے دے کمانڈر) ، محمود قاسم (چیف قاضی) تے ہری ویاشیا شامل سن ۔ 1636 وچ اوہ اک کمیٹی وچ سی جس نے صبحدار د‏‏ی طرف تو‏ں تاجراں دے شکایات حل کرنے دے لئی مقرر کیتا سی جو انگریزی قزاقاں دے پاس اپنا سامان کھو چکے سن ۔
آسام بنگال ریلوے
حوالے
گٹھ:بنگال پریذیڈنسی گٹھ:آسام دی تریخ گٹھ:مغربی بنگال وچ ریل آوا جائی گٹھ:آسام وچ ریل آوا جائی گٹھ:بھارت وچ میٹر گیج ریلوے گٹھ:گوہاٹی وچ آوا جائی گٹھ:پاکستان ریلوے گٹھ:ریلوے گٹھ:بھارت ریلوے گٹھ:بنگلہ دیش ریلوے
مسلم جوڈیشل کونسل
یوسف کران کونسل دے ہیڈ مفتی سن تے انہاں دے بیٹے طہ کران 11 جون 2021ء نو‏‏ں اپنی وفات تک اس عہدہ اُتے فائز رہ‏‏ے۔  موجودہ ایم جے سی دے موجودہ صدر شیخ عرفان ابرہام نيں۔ پہلے نائب صدر مولا‏نا عبدالخالق ایلی تے دوسرے نائب صدر شیخ ریاض فطار نيں۔
خانقاہ معلیٰ نوربخشیہ خپلو
خانقاہ معلیٰ نوربخشیہ خپلو خپلو بالا وچ تعمیر کيتی گئی ۴۰۰ سال پرانی خانقاہ اے جس د‏‏ی نیہہ میر مختار اخیار نے رکھی ایہ خانقاہ لکڑی تے مٹی تو‏ں بنی گلگت بلتستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خانقاہ اے جس وچ ۳۰۰۰ دے لگ بھگ لوک سما سکدے نيں اس د‏ی تعمیر وچ مغل، تبتی تے ایرانی طرز تعمیر دے نمونے شام‏ل نيں۔
کھیتی باڑی
کھیتی باڑی تے رہتݪ
سبھیاچار ایگریکلچر نیؤلیتھک ریوولیوشن دا اتپاد سی؛ جویں کہ ایچّ۔ جی۔ ویلس نے کیہا اے، "رہتل کھیتی باڑی سی۔" اتہاس دے دور وچّ، سبھیاچار اپجاؤ کھیتراں جویں کہ د ورٹیلے کریسینٹ، نال سپیس وچّ آؤندا سی، اتے راج مکھ طور تے سیمابدھّ کھیتی باڑی زمیناں وچّ بنے ہندے ہن۔ چین دی مہان کندھ اتے رومن سامراج دے چکر (سرحداں) سیریل کھیتی دے اکو ہی اتری سرحد دی نشاندیہی ایہہ سیریل بیلٹ ازیکل یگ وچّ قائم سبھیتاواں نوں ماندے ہن اتے سلک روڈ ولوں جڑے ہندے ہن۔
جویں کہ اتر-پتر کھیتی باڑی دی کرانتی نے رہتل دا نرمان کیتا سی، بریٹیش کھیتی باڑی سودھ (جدید کھیتی باڑی سودھ) نے جدید کھیتی باڑی سودھ دی شروعات کیتی اے، جس نال صنعتی رہتل نوں سنبھوَ بنایا گیا۔ ادیوگ لئی پہلی شرط گھٹّ انسانی طاقت ولوں ودھ اپج سی، جسدے نتیجے وجوں غیر کھیتی باڑی سیکٹراں لئی ودھیرے پرتیشت انسانی طاقت اپلبدھ ہوئی ۔
کھیتی باڑی دیاں قِسماں
کاشت بدلن نال، سارے درخت کٹّ کے جنگل دے اک چھوٹے جاے کھیتر نوں صاف کر دتا جاندا اے اتے کھیتر سڑ گیا اے۔ ایہہ زمین کئی سالاں توں فصلاں لئی ورتی جاندی اے۔ جدوں مٹی گھٹّ اپجاؤ ہو جاندی اے، پھر کھیتر نوں چھڈّ دتا جاندا اے۔ زمین دا اک ہور پیچ چنیا گیا اے اتے اس پرکریا نوں دہرایا گیا اے۔ اس قسم دی کھیتی مکھ طور تے انیکاں بارشاں والے علاقیاں وچ کیتی جاندی اے جتھے جنگل وچ چھیتی توں چھیتی پیدا ہندا اے۔ ایہہ ابھیاس اتر-پورب بھارت، دکھن-پوربی ایشیا، اتے ایمازون بیسن وچّ ورتیا جاندا اے۔
سمکالی کھیتی باڑی
thumb|منیسوٹا وچ کھیتی دی سیٹیلائیٹ چتر پچھلی صدی وچّ، کھیتی باڑی وچّ وادھا اتپادکتا، سنتھیٹک کھاداں اتے لیبر، پانی پردوشن، اتے کھیتی باڑی سبسڈی لئی کیڑے مار دوائیاں دا بدل وجوں وشیشتا کیتی گئی اے۔ حالَ ہی دے سالاں وچّ روائتی کھیتی باڑی دے باہری ماحول اثراں دے ورودھ اک پرتکریا ہوئی اے، جسدے نتیجے وجوں جیوک، پنرگٹھن اتے ستھائی کھیتی باڑی اندولناں بنائیاں گئیاں ہن۔ اس اندولن دے پچھے پرمکھ طاقتاں وچوں اک یوروپیئن یونین رہا اے، جو پہلی وار 1991 وچّ جیوک خوراک پرمانت سی اتے 2005 وچّ اپنی کامن ایگریکلچرل پالسی (سیئیپی) وچّ سدھار لیا گیا سی تاں جو کموڈٹی نال سبندھت کھیتی سبسڈی نوں ختم کیتا جا سکے، جس نوں ڈیکوپلنگ وی کیہا جاندا اے۔ جیوک کھیتی دے ترقی نے بدلویں تکنیکاں جویں کہ ایکیکرت کیڑے پربندھن اتے چونویں پرجنن وچّ کھوج نوں نواں کیتا اے۔ حالیہ مکھ جینسک طور تے سنشودھت غذا دھارا تکنیکی وکاساں وچّ شامل ہن۔
فصل دا ویروا
پھلاں دیاں اہم شرینیاں وچّ شامل ہن جویں:- سیریل اتے سوڈوئیسریلز، دالاں (پھلیدار)، چرن اتے پھل اتے سبزیاں۔ دنیا بھر دے وکھ-وکھ کھیتراں وچّ خاص فصلاں دی کاشت کیتی جاندی اے۔ ایپھّ۔اے۔او۔ دے اندازے دے آدھار تے لکھاں میٹرک ٹن وچّ: