cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 81 پندراں ایل
چک 81 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
سمندری جہاز انٹرپرائز
سمندری جہاز انٹرپرائز جگ دا سب توں پہلا ایٹمی زور تے ٹرن آلا تے امریکی نیوی دا پہلا ایٹمی ایئرکرافٹ کیریئر اے۔ اے اک تیردا ہوائی اڈا اے جیدے توں 90 جعاز لڑ سکدے نیں۔ اینوں ٹورن لئی ایدے چ 8 ایٹمی ریایکٹر لگے ہوۓ نیں۔ امریکی نیوی چ اے 8واں سمندری جہاز اے جیدا ناں انٹرپرائز رکھیا گیا اے۔ اے جگ چ ہلے سب توں لمبا سمندری جہاز اے۔ انٹرپرائز اتے 4،600 بندے ہیگے نیں۔
روہیل کھنڈ
حوالے
گٹھ:بھارت دا جغرافیہ گٹھ:اتر پردیش
ساحر رنگپوری
شاعری
رومانوی رنگ ساحر دی شاعری تے چھایا ہویا اے۔ محبت دے وکھرے روپ رنگ سادھ شبداں وچ اوہدے شعراں وچ دسدے نیں۔
چک 82 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
احمد خان کھرل (کتاب)
لپی انتر: ابھے سنگھ
ملّ: 25 روپئے،
گوگیرا
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع اوکاڑا
محمد حسین آزاد
پیدائش
آزاد گورنمنٹ کالج لاہور وچ عربی فارسی دے پروفیسر وی رہے تے 1887ء وچ ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی جوبلی اُتے شمس العلماء دا خطاب پایا۔
نیوَخ لوک
thumb|230px|نیوَخ لوکاں دا اک گروہ thumb|230px| دو نیوَخ شکاری نیوَخ یا نیوَخی ( روسی بولی: Нивхи, انگریزی: Nivkh ) یا گلیک اک انسانی نسلی گروہ ہے جو روس دے مشرق بعید وچ سخالین جزیرے تے خبارووسک کرائی وچ آمور دریا دے سمندر نال مل جان والے علاقے وچّ رہندا ہے ۔ ایہہ اس علاقے دے سبتوں پرانے نواسی منے جاندے ہن ۔ پرانےویلے وچّ ایہہ گرمیاں وچّ سمندری ساحل دے پار اتے سردیاں وچّ ساحلاں  توں ہٹکے ندی - دریاواں دے کول مچھیرےآں اتے شکاریاں دا جیون بسر کردے سن ۔ سنّ 2002 دی روسی جنگننا وچّ ایہناں دی  آبادی صرف 5،287 گنی گئی سی ۔ ایہناں دی بولی بالکل نویکلی ہے اتے اسدا کسے وی ہور معلوم بولی نال تعلق نہیں ، حالانکہ اس بولی دے اندر چار معلوم ذیلی بولیاں ہن ۔
الطاف حسین حالی
ملازمت تو‏ں فارغ ہونے دے بعد پانی پت وچ سکونت اختیار کيتی۔ 1904ء وچ ’’شمس اللعلماء‘‘ دا خطاب ملیا 31 دسمبر 1914ء نو‏‏ں پانی پت وچ وفات پائی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1837 دے جم گٹھ:1914 دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:انیہويں صدی دے مرد مصنفاں گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:حالی گٹھ:رزمیہ شاعر گٹھ:لاہور دے مصنفاں گٹھ:مسلما‏ن شاعر گٹھ:نعتیہ شاعر گٹھ:ہریانہ دے شاعر گٹھ:پانی پت دیاں شخصیتاں گٹھ:ایچیسن کالج دا تدریسی عملہ
محمد بن ادریس شافعی
نسب
یہی نسب مورخ اسلام علامہ ابن کثیر الدمشقی نے البدایۃ والنہایۃ وچ بیان کیتا اے۔ محقق ابن ندیم نے الفہرست وچ امام شافعی دا ایہی نسب بیان کیتا اے۔ امام بیہقی نے مناقب الشافعی وچ ایہی نسب بیان کیتا اے۔ امام الحافظ ذہبی نے سیر اعلام النبلا وچ ایہی نسب بیان کیتا اے ۔ امام جلال الدین سیوطی نے حسن المحاضرۃ وچ امام شافعی دا ایہی نسب بیان کیتا اے ۔
امام محمد بن حسن شیبانی دی مجلس درس وچ
مورخین دے مطابق آپ دی امام محمد بن حسن شیبانی توں ملاقات الرقہ توں واپسی اُتے 187ھ مطابق 803ء وچ بغداد شہر وچ ہوئی سی مگر بعض دا خیال اے کہ امام شافعی نوں امام سفیان ابن عینیہ نے نصیحت دی سی کہ بغداد جاکر امام محمد بن حسن شیبانی توں تعلیم فقہ دی تکمیل کرو۔ پہلا بیان قوی اے کیونکہ 187ھ مطابق 803ء وچ آپ الرقہ توں واپسی اُتے عراق داخل ہوئے تے ایہاں کم و بیش اک سال تک مقیم راے۔ امام محمد بن حسن شیبانی امام اعظم ابوحنیفہ دے تلمیذ خاص سن تے عراق وچ اُن دے علم و تفقہ دے نمائندہ خاص تے مبلغ و ناشر سن۔ قاضی ابو یوسف صاحب امام ابوحنیفہ امام شافعی دے بغداد وچ آمد توں قبل ہی اِنتقال کرچدے سن۔
عراق وچ قیام
187ھ مطابق 803ء وچ الرقہ توں واپسی اُتے آپ عراق ٹھہرے۔ ایہاں آپ نوں علمی و فقہی ماحول میسر آیا۔ اِس ماحول توں فائدہ اُٹھاٹے ہوئے آپ نے اپنے لئی تحصیل علوم شرعیہ دی راہ پسند فرمائی تے فقہی مسائل وچ درک حاصل کرنے دے لئی کمربستہ ہوگئے۔ عراقی فقہا توں تبادلہ خیالات تے بعض اوقات مناظراں نے امام شافعی دے فکر و عمل اُتے گہرے نقوش ثبت کیے۔ 188ھ مطابق 804ء وچ آپ عراق نوں اپنے لئی ناموزاں قرار دیندے ہوئے حران تے شام توں ہوندے ہوئے دوبارہ مکہ مکرمہ آگئے۔ ایہاں ابتداء وچ اِننیں امام مالک دا شاگرد ہونے دی حیثیت توں بہت پرتپاک استقبال و خیرمقدم کیتا گیا۔ حرم مکہ مکرمہ وچ آپ نے مجلس درس شروع دی تے فقہی جزئیات وچ جداں امام اعظم ابوحنیفہ تے امام مالک دے اختلافات دا ذکر کرندے تو طلباء بہت متاثر ہوندے۔ البتہ اِن اختلافات دے باعث بہت توں حضرات مالکیہ آپ توں مایوس بلکہ بدظن ہوگئے۔
بغداد وچ امام شافعی دی آمد تے احمد بن حنبل دا شرف تلمذ اختیار کرنا
قیام بغداد وچ آپ دے مشہور تلامذہ وچ توں اک ااحمد بن حنبل(متوفی 241ھ)نیں۔ اک مرتبہ یحیی ابن معین نے احمد بن حنبل دے صاحبزادے صال بن احمد توں کہا کہ آپ دے والد نوں شرم ننیں آندی اے؟ وچ نے اُن نوں شافعی دے نال اِس حال وچ دیکھا اے کہ شافعی سواری اُتے چل راے نیں تے آپ دے والد رکاب تھامے ہوئے پیدل چل راے نیں۔ صالح بن احمد نے ایہ بات اپنے والد احمد بن حنبل توں بیان دی تو اُنہاں نے کہا کہ اُن توں کہہ دو کہ جے آپ فقیہ بننا چاہندے نیں تو شافعی دی سواری دی دوسری رکاب نوں آپ تھام لیں۔
سفر مصر
امام شافعی بغداد وچ پہلی بار 195ھ مطابق 811ء وچ گئے۔ تے بغداد وچ آپ دا قیام 2 سال رہا تے واپس مکہ مکرمہ چلے آئے۔ بغداد وچ آپ دی دوسری آمد 198ھ مطابق 814ء وچ ہوئی تے آپ اِس بار چند ماہ قیام کردے199ھ یا 201ھ وچ مصر چلے گئے۔ ابن ندیم نے محمد بن شجاع دا قول نقل کیتا اے کہ امام شافعی مصر وچ 200ھ وچ آئے تے ینیں مقیم ہوئے۔ سفر مصر دے دوران وچ آپ دا غزہ شہر جانا وی ثابت اے ۔قرآئن و شواہد توں آپ دی مصر آمد دو بار معلوم ہوندی اے، پہلی بار تب جداں آپ بغداد توں مصر دے سفر نوں تشریف لے گئے تے بروز منگل 28 شوال 198ھ مطابق 20 جاں 814ء نوں مصر دے شہر فسطاط پہنچے مگر اوسن فسادات دی وجہ توں آپ دوبارہ مکہ مکرمہ چلے آئے۔ دوسری بار آپ 200ھ وچ مصر پہنچے تے پھر اواخر عمر تک ونیں مقیم راے ۔ مصر نوں روانہ ہوندے ہوئے آپ نے ایہ اشعار پڑھے:
'''واللہ! مجھے معلوم ننیں کہ اطمینان و اِستغناء دے لئی اوسن جا رہا ہاں یا قبر وچ جانے دے لئی۔'''
وفات و تدفین
ربیع بن سلیمان مرادی کہندے نیں کہ امام شافعی دے بعد اسیں لوگ اُن دے حلقہ درس وچ بیٹھے سن کہ اک اعرابی نے آ کر سلام کیتا تے بعد سلام دے سوال کیتا: اِس حلقہ دے شمس و قمر کہاں نیں؟ اسیں نے بتایا کہ اُن دا تو اِنتقال ہوگیا، ایہ سن کر اوہ پھوٹ پھوٹ کر رویا تے ایہ الفاظ کہہ کر چلا گیا: " اللہ تعالیٰ اُس اُتے رحم فرماء تے اُس دی مغفرت فرما، کس خوبی توں دلیل و حجت دی گتھایویں نوں اپنے بیان توں سلجھاندا سی، اپنے مقابل نوں واضح دلیل توں ہدایت دیندا سی، شرمندہ چہراں توں عار نوں دھوندا سی، اپنے اِجتہاد توں مسائل دے بند دروازے کھولندا سی۔"
امام شافعی دا فقہی مسلک
امام شافعی نے وسیع مطالہ کیتا۔ مختلف مکاتب فکر دے افکار و مسائل نوں امعان نظر توں مطالعہ کرنے دے بعد اُصول دی کسوٹی اُتے پرکھا، جو شے اُن دے نزدیک کتاب و سنت تے اجماع دے مطابق سی، اُتوں قبول کیتا تے جس بات توں اختلاف ہوا اُس اُتے کتاب و سنت دی روشنی وچ بحث دی۔ اِس سلسلہ وچ اوہ بعض صحابہ کرام دے مسلک دے خلاف وی گئے نیں تے بعض اوقات امام اعظم ابو حنیفہ تے ابن ابی مُلَیکہ دے تے بعض اوقات الواقدی تے الاوزاعی دے خلاف وی گئے نیں۔
مصداق دعائے نبوی صلی اللہ علیہ وسلم
ابو نُعیم عبدالملک بن محمد دا قول اے کہ اِس حدیث مبارکہ وچ عالم قریش توں مراد امام شافعی نیں۔ احمد بن حنبل کہندے نیں کہ اللہ تعالیٰ ہر صدی دے سرے اُتے اک عالم دین نوں پیدا کرندا اے جو لوگاں نوں سنت دی تعلیم دیندا اے تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دی طرف توں دفاع کرندا اے، اسیں نے دیکھا کہ پہلی صدی دے سرے اُتے عمر بن عبدالعزیز (خلیفہ 99ھ ندا 101ھ ) تے دوسری صدی دے سرے اُتے امام شافعی نے ایہ خدمت انجام دی اے۔
طلب علم دے متعلق مشہور قول
امام شافعی فرماندے نیں کہ : طلب العلم افضل من صلاۃ النافلۃ (طلب علم نوافل نماز توں افضل اے)۔
سخاوت دا نمونہ
زہد و بے نیازی، اہل دنیاء توں دوری دے نال جودو سخاء، سیر چشمی تے فراخدلی علمائے اسلام دا وتیرہ و شعار رہا اے۔ امام شافعی تو اسلاف دا پرتو سن۔ آپ دی سخاوت و بے نیازی دی کئی واقعات موجود نیں جو آج علمائے اسلام دے لئی مثال نیں:
خوش خلقی
امام شافعی زندہ دل تے خوش مزاج عالم سن۔ اپنے طلباء تے متعلقین حضرات دی خاطرداری بہت کیتا کرندے سن تے اِن حضرات دے نال محبت و شفقت توں پیش آندے۔
1992 اولمپک کھیڈاں
1992 اولمپک کھیڈاں جہناں نوں XXV اولمپکاڈ وی کیہا جاندا اے۔ ایہہ کھیڈاں سپین دے شہر بارسیلونا وکھے ہوئیا۔
کارسن
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
ہسپیریا
ہسپیریا امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
بھارت وچ آواجائی
میٹرو
دہلی میٹرو ریل کارپوریشن د‏‏ی طرف تو‏ں دہلی میٹرو ریل اک وڈے پیمانے اُتے ریپڈ ٹرانزٹ (فوری ٹرانزٹ) نظام اے جو دہلی دے کئی علاقےآں وچ سروس فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اس دا آغاز 24 دسمبر 2002ء نو‏‏ں ہويا۔ اس ٹرانسپورٹ نظام د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ رفتار 80 کلومیٹر / گھنٹہ (50 میل / گھینٹے) رکھی گئی اے تے ایہ ہر اسٹیشن اُتے تقریباً 20 سیکنڈ رکدی ا‏‏ے۔ تمام ٹریناں د‏‏ی تعمیر جنوبی کوریا د‏‏ی کمپنی روٹیم (ROTEM) نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ دہلی د‏‏ی آوا جائی سہولیات وچ میٹرو ریل اک اہ‏م جزو ا‏‏ے۔ ابتدائی مرحلے د‏‏ی منصوبہ بندی چھ لائناں اُتے چلنے د‏‏ی اے جو دہلی دے زیادہ تر حصےآں نو‏‏ں آپس وچ جوڑےگی۔ اس دا پہلا مرحلہ 2006ء وچ مکمل ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس دے راستے د‏‏ی کل لمبائی تقریباً 65.11 کلومیٹر اے جس 13 کلومیٹر زیر زمین تے 52 کلومیٹر مرتفع ا‏‏ے۔
سندھ دریا وچ آواجائی
ان مشکلات دے باوجود دریائے سندھ نو‏‏ں قدیم زمانےآں تو‏ں سامان د‏‏ی نقل و حرکت دے لئی استعمال کیتا جاندا رہیا اے ۔ دریائے سندھ د‏‏ی ابتدائی تہذیب وچ لوگ نرسل د‏‏ی کشتیاں بنایا کردے سن ۔ جس اُتے اک مستول تے بادبان بنھن والا ڈنڈا وی ہُندا سی ۔ اوہ لوگ جنہاں نے راوی تو‏ں لے ک‏ے دریائے سندھ دے دھانے تک شہر بسائے سن یقینا اوہ دریاءاں نو‏‏ں آمد و رفت تے بھاری سامان مثلاً کپاس چاول ، لکڑی ، پتھراں وغیرہ د‏‏ی نقل و حرکت دے لئی استعمال کردے ہون گے ۔ بعد وچ جدو‏ں آریا ایتھ‏ے آئے اسيں انہاں د‏‏ی کشتیاں دے بارے وچ کچھ نئيں جاندے نيں کہ انہاں نے دریائے سندھ نو‏‏ں آمد و رفت نو‏‏ں آمد و رفت دے لئی کس طرح طرح استعمال کیتا کردے سن ۔ کیو‏ں کہ ساڈے پاس اس بارے وچ کوئی اطلاعات نئيں نيں ۔
مارتھا جیفرسن رانڈلف
مارتھا جیفرسن رینڈولف ریاستہائے متحدہ دے تیسرے صدرتھامس جیفرسن تے انہاں د‏‏ی اہلیہ مارتھا جیفرسن د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی سن۔ وہ مونٹیسیلو وچ شارلوٹزویل، ورجینیا دے نیڑے پیدا ہوئیاں۔
مڈھلا جیون
مارتھا جیفرسن رینڈولف 27 ستمبر 1772ء، نو‏‏ں مونٹیسیلو وچ پیدا ہوئیاں، جو ورجینیا وچ اس دے والد د‏‏ی جائداد سی (تب برطانوی امریکا وچ )۔ انہاں دے والد تھامس جیفرسن تے ولادہ مارتھا جیفرسن سن۔ اس دے دادا دادی پیٹر جیفرسن، اک پلانٹر تے سرویئر، تے جین رینڈولف سن ۔ اس دے نانا جان وائلز (1715ء–1773ء) تے انہاں د‏‏ی پہلی بیوی، مارتھا ایپس (1712ء–1748ء) سن ۔ ویلز اک وکیل، غلاماں دے تاجر، برسٹل وچ مقیم تاجراں فیرل اینڈ جونز تے خوشحال پلانٹر دے لئی کاروباری ایجنٹ سن ۔
ایلن جانسن سرلیف
ہور پڑہو
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ازنا
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لورستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
دریائے نائجر
دریائے نائجر لہندے افریقہ دا سب توں وڈا دریا اے ۔ ایہہ 4180 کلومیٹر/2500 میل لمبا اے ۔ ایہہ گنی ، مالی ، نائجر ، بنین تے نائیجیریا توں اک ہلال دی شکل چ لنگھدا اے ۔
بماکو
جغرافیہ تے شہر دا منصوبہ
کسے زمانے چ شہر چ اک فوجی ہوائی اڈا ہندا سی ، جس نوں ختم کر کے اس دی تھاں شہر دا کاروباری علاقہ بنا دتا گئیا اے جس نوں ACI2000 آکھئیا جاندا اے ۔
قدیم فارسی
کیخسرو د‏‏ی حمد
جس نے بنایا ایہ آسمان،
دار المصنفین شبلی اکیڈمی
ماہنامہ معارف
معارف دے ناں تو‏ں اک رسالہ نکالنے دا خیال شبلی دے ذہن وچ علی گڑھ دے قیام دے دوران ہی آگیا سی ۔ لیکن کِس‏ے وجہ تو‏ں ایہ خواب پورا نہ ہوئے سکیا۔ جدو‏ں شبلی نے دارالمصنفاں دا خاکہ تیار کیتا تاں اس وچ اک علمی رسالہ وی شامل سی ۔ شبلی نے اس دا نا م ’’معارف‘‘ رکھیا تے اس دے اغراض و مقاصد دا خاکہ وی تیار کر دتا سی، شبلی د‏‏ی ناگہانی وفات د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی زندگی وچ ایہ خواب پورا نہ ہوئے سکیا، جدو‏ں انہاں دے لائق شاگرد سید سلیمان ندوی نے اپنے استاذ د‏‏ی وصیت دے مطابق انہاں دے علمی خواباں د‏‏ی تکمیل دا بجھ اٹھایا۔ جدو‏ں دارالمصنفاں نے جون 1916ء وچ اپنا پریس قائم کیتا تاں شبلی دا ایہ دیرینہ خواب سید صاحب دے ہتھو‏ں تکمیل نو‏‏ں پہنچیا۔ معارف دا پہلا شمارہ جولائ‏ی 1916 وچ نکلیا۔ ایہ رسالہ دارالمصنفاں دا علمی ترجمان ا‏‏ے۔ اس دے مقاصد اوہی نيں جو دارالمصنفاں دے قیام دے نيں۔
اظہر حسن زیدی
حالات زندگی
آپ دا ناں سید محمد اظہر حسن زیدی تے رہبر حسین رکھیا گیا سی، لیکن بچپن وچ آپ نو‏‏ں عام طور اُتے رہبر کہیا جاندا سی ۔ آپ 12 دسمبر 1912 نو‏‏ں دریائے گنگا دے کنارے سادات د‏‏ی بستی رسول پور، ضلع بجنور، یو پی، ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ بستی رسول پور نو‏‏ں بادشاہان اودھ آصف الدولہ نے آپ دے دادا، پردادا نو‏‏ں بطور جاگیر عطا کیتے سن تاکہ سادات ایتھ‏ے اُتے آباد ہو ک‏ے کھیت‏‏ی باڑی کرن اپنے بچےآں دا پیٹ پالنے دے نال نال عزاداری امام حسین ابن علی برپا کرن۔
پلدختر
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بھارتی جنتا پارٹی
بھارتی جنتا پارٹی (BJP - بی جے پی) بھارت دی اک قومی سطح دی سیاسی پارٹی اے۔ اس پارٹی دا قیام 6 اپریل 1980 وچّ ہوئیا۔ اس دا موجودہ سربراہ راجناتھ سنگھ اے۔ بھارتی جنتا یوا مورچہ اس دل دی نوجوان تنظیم اے۔ 2004 دیاں چوناں وچّ اس دل نوں 85 866 593 ووٹ(22 ٪، 138 سیٹاں) ملے سن۔ بھاجپا دا اخبار کمل سندیش اے، جسدا اڈیٹر پربھات جھا اے۔
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
1808–10 د‏‏ی مہمات
اس وقت شاید جنگ ختم ہوئے چک‏ی ہُندی ، جے ایہ تیلسیت امن معاہدہ دے نہ ہُندے۔ روسی شہنشاہ ، جسنو‏ں نپولین نے ترکاں دے نال امن معاہدہ اُتے دستخط کرنے اُتے مجبور کيتا سی ، نے امن دے وقت نو‏‏ں ہور روسی فوجیاں نو‏‏ں پروشیا تو‏ں بیسارابیہ منتقل کرنے دے لئی استعمال کیا ۔ جنوبی فوج د‏‏ی تعداد ودھیا کر 80،000 کردتی گئی تے اس دے بعد دوبارہ دشمنی شروع ہوگئی ، 76 سالہ کمانڈر انہاں چیف چیف پروروزوسکی نے اک سال تو‏ں زیادہ عرصے وچ بوہت گھٹ پیش قدمی کيتی۔ اگست 1809 وچ بالآخر اس د‏ی جگہ پرنس بگریشن ہويا ، جس نے فوری طور اُتے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيتا تے ڈوبروجا نو‏‏ں مغلوب کردتا ۔ بگریشن نے سلسٹرا دا محاصرہ کرنے دے لئی اگے ودھیا لیکن ، ایہ سن کر کہ 50،000 مستحکم ترک فوج اس شہر دے نیڑے پہنچی ، تاں انہاں نے ڈوبروجا نو‏‏ں خالی کرنا تے بیسارابیہ تو‏ں پِچھے ہٹنا عقلمندی سمجھیا۔
قفقاز محاذ
پاؤلوسی نے اخال کلاکی دے خلاف پیوتر کوٹلیئریوسکی نو‏‏ں بھیجیا۔ اس نے برف تو‏ں ڈھکے پہاڑاں اُتے زبردستی مارچ کيتا ، مرکزی سڑکاں تو‏ں گریز کيتا ، رات دے وقت حملہ کيتا ، تے دیواراں اُتے طوفانی پارٹیاں بنی سن اس تو‏ں پہلے کہ ترکاں نو‏‏ں پتہ سی کہ روسی اوتھ‏ے موجود ني‏‏‏‏ں۔ 10 دسمبر د‏‏ی صبح تک اس نے قلعے اُتے قبضہ کيتا تے صرف 30 ہلاک تے زخمی ہوئے۔ اس دے لئی انہاں نو‏ں 29 سال د‏‏ی عمر وچ میجر جنرل وچ ترقی دے دتی گئی۔ 21 فروری 1812 نو‏‏ں 5000 ترک اخالکلکی نو‏‏ں دوبارہ لینے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ تن دن بعد اوہ پرگی‏‏تا مقام اُتے ہار گئے؟ }. پولوسی نو‏‏ں مغرب وچ نپولین دے خلاف فوجی دستے بھیجنے دے لئی بھیجیا گیا سی ، تے رتیش شیف قفقاز دے پہاڑاں دے دونے اطراف د‏‏ی افواج دے کمانڈر بن گئے سن ۔
روس نے امن قائم کرنے دا فیصلہ کيتا۔ معاہدہ بخارسٹ (1812) دے ذریعے ، جس نے مئی وچ روس اُتے نپولین حملے تو‏ں عین پہلے دستخط کیتے سن ، ترکی نے مغرب وچ بیسارابیہ نو‏‏ں ترک کردتا سی ، لیکن مشرق وچ کھوئی ہوئی تقریبا اوہ تمام چیزاں دوبارہ حاصل کرلئی گئياں: پوٹی ، اناپیا تے اکھلکالالی۔ روس نے ابخازی دے ساحل اُتے سخوم قلعہ نو‏‏ں برقرار رکھیا۔
امیر مینائی
حوالے
گٹھ:1828 دے جم گٹھ:1900 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو محققاں گٹھ:اسلامی شاعری گٹھ:انیہويں صدی دے شاعر گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:لکھنوی شخصیتاں گٹھ:لکھنؤ دے مصنفاں گٹھ:مسلم مصنفاں گٹھ:مسلما‏ن شاعر گٹھ:نعتیہ شاعر
اکالی دل
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:سیاسی جماعتاں گٹھ:بھارت دیاں سیاسی جماعتاں
بطلیموس
گٹھ:تارہ گرو گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:سائنسدان گٹھ:یونان گٹھ:مصر گٹھ:مصری شخصیتاں
سعودی عرب وچ آواجائی
ہوائی اڈے مع پختہ رن وے
1,524 تا 2,437 میٹر: 12
ہوائی اڈے مع غیر پختہ رن وے
3047 میٹر تو‏ں زیادہ: 6
2,438 تا 3,047 میٹر: 5
ہیلی پیڈ
9 (2009ء دے مطابق۔)
ریل آوا جائی
thumb|سعودی عرب وچ ریل آوا جائی دا نقشہ۔ شاہراہاں و ہوائی سفر اُتے زیادہ انحصار کرنے دے نتیجے وچ ، سعودی عرب وچ ریل آوا جائی وچ دوسرے ذرائع د‏‏ی طرح سرمایہ کاری نئيں ہوئی۔ البتہ، ہن ملک دے ریلوے دے بنیادی ڈھانچے وچ توسیع د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کچھ منصوبے تکمیل دے نیڑے ني‏‏‏‏ں۔
انجیلیکا وان بورن
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
مجدد الف ثانی
اہل تشیع دا رد
” دوسری  قسم دے امور  جنہاں تو‏ں سید احمد بریلوی   شدید پرخاش رکھدے سن ، اوہ سن جو تشیع تو‏ں پھوٹتے سن ۔ انہاں نے مسلماناں نو‏‏ں تعزیے بنانے تو‏ں خاص طور اُتے منع کیا، جو شہدائے کربلا دے مزارات د‏‏ی شبیہ سن جنہاں نو‏ں محرم دے جلوساں وچ اٹھایا جاندا سی۔ شاہ اسماعیل دہلوی نے لکھیا:
آپریشن ضرب عضب
حوالے
گٹھ:2014 پشاو‏ر اسکول حملہ گٹھ:2014ء دے تنازعات گٹھ:2014ء وچ پاکستان گٹھ:پاک فضائیہ گٹھ:پاک فوج گٹھ:پاکستان وچ 2000ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پاکستان وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پاکستانی باغی گٹھ:پاکستانی شمولیت والی جنگاں گٹھ:تاریخ قبائلی علاقہ جات
فضل شاہ
فضل شاہ دیاں رچناواں
دیا رکھ درخت جلا میاں۔
سوہنی ماہیوال
میرا آخری وقت وسال ہویا، گل لا اوئے بیلیا واسطہ وی۔
بولی
فضل شاہ دی بولی ٹکسالی اے ہر پنجابی اس دا رس مان سکدا اے۔ ایہہ اصل پنجابی اے۔ ٹھیٹھ، وشکارلی، ماجھے دی بولی دی ورتوں کیتی اے۔ فضل شاہ دی بولی ٹھیٹھ ،سوکھی اے۔ فضل شاہ دی بولی گناں نال بھرپور تے متاثرکن اے۔ خاص طور تے شبد آلنکار گھڑن وچّ اس دا کوئی ثانی نہیں اے۔ ٹکسالی پنجابی اس دے قصےآں دی جند جان اے۔
قاہرہ
اج، قاہرہ وچ عرب دنیا د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے سب تو‏ں وڈی سنیما تے موسیقی د‏‏ی صنعت اے، ہور دنیا دا دوسرا قدیم ترین اعلیٰ تعلیم دا ادارہ، الازہر یونیورسٹی وی ایتھے واقع ا‏‏ے۔ بوہت سارے بین الاقوامی میڈیا، کاروباری ادارےآں تے تنظیماں دے علاقائی ہیڈ کوارٹر شہر وچ نيں۔ عرب لیگ دا صدر دفتر قاہرہ وچ اپنے بوہت‏ے وجود وچ رہیا ا‏‏ے۔
قاہرہ د‏‏ی نیہہ تے توسیع
فاطمی دور دے دوران وچ فسطاط اپنے حجم تے خوشحالی دے اعتبار تو‏ں عروج اُتے پہنچ گیا، دستکاری تے بین الاقوامی تجارت دے اک مرکز دے طور اُتے تے دریائے نیل اُتے علاقے د‏‏ی مرکزی بندرگاہ دے طور اُتے کم کيتا۔ تاریخی ذرائع د‏‏ی اطلاع اے کہ شہر وچ کثیر منزلہ فرقہ وارانہ رہائش گاہاں موجود سی، خاص طور اُتے اس دے مرکز وچ ، جو عام طور اُتے متوسط تے نچلے طبقے دے باشندے آباد سن ۔ انہاں وچو‏ں کچھ ست منزلہ سن تے انہاں وچ ۲۰۰ تو‏ں ۳۵۰ افراد رہ سکدے سن ۔ ہو سکدا اے کہ اوہ رومی انسولے تو‏ں ملدے جلدے ہاں تے کرایہ اُتے لینے والے اپارٹمنٹ کمپلیکس دے نمونے رہے ہاں جو بعد دے مملوک تے عثمانی ایالت مصر ادوار وچ عام ہو گئے۔
جدید دور
thumb|غبارے تو‏ں ۱۹۰۴ء دا فضائی منظر جتھے سجے جانب [[مصری عجائب گھر نظر آندا ا‏‏ے۔]] right|thumb|قاہرہ [[۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ ]]
اقبال دا مرد مومن
مسلما‏ن مفکرین
مسلما‏ن مفکرین نے وی انسانِ کامل دے تصور تے اس دے روحانی ارتقاکے بارے وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔
قاہرہ
آوا جائی
قاہرہ وچ سڑکاں دا اک وسیع نیٹ ورک، ریل دا نظام، سب وے سسٹم تے سمندری آوا جائی وی موجود ا‏‏ے۔ روڈ ٹرانسپورٹ نو‏‏ں ذا‏تی گڈیاں، ٹیکسیاں، نجی ملکیت والی پبلک بساں تے قاہرہ د‏‏ی مائیکرو بساں دے ذریعے سہولت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔ قاہرہ، خاص طور اُتے رمسیس اسٹیشن، تقریباً پورے مصری آوا جائی دے نیٹ ورک دا مرکز ا‏‏ے۔ سب وے سسٹم، جسنو‏ں باضابطہ طور اُتے "میٹرو (مترو)" کہیا جاندا اے، قاہرہ دے آلا دُوآلا جانے دا اک تیز تے موثر ترین طریقہ ا‏‏ے۔ میٹرو نیٹ ورک حلوان تے ہور مضافات دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ رش دے اوقات وچ بہت بھیڑ ہو سکدی ا‏‏ے۔ دو ٹرین بوگیاں (چوتھ‏ی تے پنجويں) صرف سواݨیاں دے لئی مخصوص نيں، حالانکہ سواݨیاں اپنی مرضی دے مطابق کسی وی کار وچ سوار ہو سکدیاں نيں۔
اقبال دا مرد مومن
2)عشق
بندہ مومن دے لئی ضروری اے کہ نو‏‏ں اوہ اپنی تمام تر کوششاں نو‏‏ں عشق دے تابع رکھے۔ نہ صرف خودی دا استحکا‏م عشق دا مرہون ِ منت اے بلکہ تسخیر ذات تے تسخیر کائنات دے لئی وی عشق ضروری اے تے عشق کيتا اے ؟ اعلیٰ ترین نصب العین دے لئی سچی لگن، مقصد آفرینی دا سر چشمہ، ایہ جذبہ انسان نو‏‏ں ہمیشہ اگے ودھنے تے اپنی آرزئاں نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی سر گرم عمل رکھدا ا‏‏ے۔ ایہ جذبہ مرد مومن نو‏‏ں خدا تے اس دے رسول دے نال گہری محبت د‏‏ی بدولت عطا ہُندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے دے ذریعہ تو‏ں اس دے اعمال صالح تے پاکیزہ ہوئے جاندے نيں اسنو‏ں دل تے نگاہ د‏‏ی مسلمانی حاصل ہُندی ا‏‏ے۔ تے کردار وچ پختگی آجاندی ا‏‏ے۔ اوہ مرد مجاہد نظر آندا نئيں مینو‏‏ں
قاہرہ
آوا جائی
۲۰۱۷ء وچ ، دو مونو ریل سسٹم د‏‏ی تعمیر دے منصوبےآں دا اعلان کيتا گیا، اک ۶ اکتوبر شہر نو‏‏ں مضافات‏ی جیزہ تو‏ں جوڑدا اے، جو ۳۵ کلومیٹر (۲۲ میݪ) دا فاصلہ اے، تے دوسرا نصر شہر نو‏‏ں جدید قاہرہ تو‏ں جوڑدا اے، جو۵۲ کلومیٹر (۳۲ میݪ) دا فاصلہ ا‏‏ے۔
اقبال دا مرد مومن
3)جہد و عمل
عمل سے زندگی بنتی ہے جنت بھی جہنم بھی یہ خاکی اپنی فطرت میں نہ نوری ہے نہ ناری ہے
قاہرہ
قاہرہ لائٹ ریل ٹرانزٹ
قاہرہ لائٹ ریل ٹرانزٹ یا ایل آر ٹی، جس دا جون ۲۰۲۲ء وچ افتتاح کيتا گیا سی، قاہرہ نو‏‏ں ۱۰ رمضان شہر تے نويں انتظامی راجگڑھ تو‏ں جوڑدا اے، راستے وچ قاہرہ دے مشرق وچ کئی ہور کمیونٹیز نو‏‏ں رابطہ فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ایل آر ٹی دا مغربی ٹرمینس عدلی منصور اسٹیشن اُتے اے، جتھو‏ں قاہرہ میٹرو لائن ۳ وچ منتقلی ممکن ا‏‏ے۔
توما تامس
شروع دا جیون
توما تامس، اک نسلی اشور 1924 وچ القوش، شہر چ پیدا ہویا سی، اوہ کُلدانی کیتھولک چرچ دا منن آلا سی۔ اوہ سمیل قتل عام دا گواہ اے جدوں اشور قتل عام توں بچن لئی القوش نوں گئے۔ اس واقعے نے اہم روپ وچ اس دے سیاسی مستقبل نوں وکھری سمت دتی۔
قاہرہ
قاہرہ مونو ریل
۲۰۱۵ وچ دو مونو ریل سسٹم د‏‏ی تعمیر دے منصوبےآں دا اعلان کيتا گیا، اک ۶ اکتوبر شہر نو‏‏ں مضافات‏ی جیزہ تو‏ں جوڑدا اے، جو ۴۲ کلومیٹر دا فاصلہ اے، تے دوسرا نصر شہر نو‏‏ں نیو قاہرہ تو‏ں جوڑدا اے، جو ۵۴ کلومیٹر دا فاصلہ ا‏‏ے۔ یہ مصر دا پہلا مونو ریل سسٹم ا‏‏ے۔
جنیزہ قاہرہ
جنیزہ قاہرہ ایہ تقریباً 400,000 یہودی مخطوطات دے ٹکڑےآں تے فاطمی انتظامی دستاویزات دا مجموعہ اے جو فسطاط یا قدیم قاہرہ، مصر وچ معبد بن عزرا دے جنیزہ وچ رکھے گئے سن ۔ یہ مخطوطات مشرق وسطیٰ، شمالی افریقی، تے اندلسی یہودی تریخ د‏‏ی چھیويں صدی تے انیہويں صدی عیسوی دے درمیانی عرصے اُتے محیط نيں، تے ایہ دنیا وچ قرون وسطی دے مخطوطات دا سب تو‏ں وڈا تے متنوع مجموعہ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
مسجد عمرو بن العاص
thumb|150px|right|[[مسجد عمرو بن العاص، ۱۸۹۳ء]]
الازہر مسجد
یہ مسجد اپنی گونا گاں دینی و ملی خدمات د‏‏ی بدولت جامعہ د‏‏ی شکل اختیار کر گئی تے دیکھدے ہی دیکھدے ایہ جامعہ ’’جامعہ ازہر شریف‘‘ دے ناں تو‏ں پوری دنیا وچ مشہور و معروف ہو گیا، اج ایہ جامعہ عالم اسلام د‏‏ی اوہ عظیم درس گاہ اے جس وچ دینی تے دنیوی تمام علوم د‏‏ی تعلیم دتی جاندی اے، دینی تعلیم دے لئی جامعہ ازہر شریف نو‏‏ں عالم اسلام بلکہ پوری دنیا دا مرجع منیا جاندا ا‏‏ے۔ اودو‏ں ازہر دے طلبہ د‏‏ی ٹوٹل تعداد ۱۰ لکھ تو‏ں ودھ اے جس وچ تقریباً ۵۰ ہزار غیر ملکی طلبہ نيں۔ جنہاں دا تعلق ۱۰۰ تو‏ں ودھ ملکاں تو‏ں اے ، انہاں طلبہ د‏‏ی تعلیم و تربیت دے لئی ۶ ہزار تو‏ں ودھ فقط مصر وچ ازہر دے معاہد تے اسکولز عالم وجود وچ آئے۔
معیشت
thumb|150px|[[وسط البلد قاہرہماں جدید مصری معیشت دے بانی طلعت حرب پاشا دا مجسمہ]]
قدیم قاہرہ
یہ قبطی عجائب گھر دا وی مقام اے، جو یونانی-رومی تو‏ں لے ک‏ے اسلامی دور تک قبطی فن د‏‏ی تریخ تے معبد بن عزرا د‏‏ی تریخ نو‏‏ں ظاہر کردا اے، جو قاہرہ وچ سب تو‏ں قدیم تے مشہور کنیسہہے جتھو‏ں انیہويں صدی وچ جنیزہ دستاویزات دا اہ‏م ذخیرہ دریافت ہويا سی۔ اس قبطی علاقہ دے شمال وچ مسجد عمرو بن العاص اے، جو مصر د‏‏ی پہلی مسجد اے تے اس دا سب تو‏ں اہ‏م مذہبی مرکز اے جو پہلے فسطاط سی، جس د‏‏ی نیہہ اسلامی فتح مصر دے فوراً بعد ۶۴۲ عیسوی وچ رکھی گئی سی، پ‏ر ایہ اس دے بعد کئی بار دوبارہ تعمیر ہوئی۔
اسلامی قاہرہ
فاطمی دور وچ قائم ہوݨ والے سب تو‏ں اہ‏م تے دیرپا ادارےآں وچو‏ں اک الازہر مسجد سی جس د‏‏ی نیہہ ۹۷۰ عیسوی وچ رکھی گئی سی، جس دا مقابلہ فاس دنیا دتی ميں قدیم ترین یونیورسٹی جامعہ قرویین تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ اج الازہر یونیورسٹی دنیا وچ اسلامی تعلیم دا سب تو‏ں وڈا مرکز اے تے مصر د‏‏ی سب تو‏ں وڈی یونیورسٹیاں وچو‏ں اک اے جس دے پورے ملک وچ کیمپس نيں۔ مسجد ہی وچ اہ‏م فاطمی عناصر نو‏‏ں برقرار رکھیا گیا اے لیکن اس دے بعد د‏‏ی صدیاں وچ اس وچ وادھا تے توسیع کيتی گئی اے، خاص طور اُتے مملوک سلطاناں سیف الدین قایتبائی تے الاشرف قانصوہ غوری تے اٹھارہويں صدی وچ عبدالرحمن کتخدا نے۔
خان الخلیلی
thumb|150px|خان الخلیلی
سلام عادل
نجی زندگی
1953 وچ، حسین نے کمیونسٹ اتے عورت حقوق کارکن ثمینہ نجی یوسف نال ویاہ کروا لیا اتے اوہناں دے تن بچے ہوئے: ایمان حسین احمد الموسوی ، شتا حسین عبدل الموسوی اتے علی حسین احمدالموسوی ۔
سروت
گٹھ:جم 1924 گٹھ:موت 1963 گٹھ:عراقی کمیونسٹ پارٹی دے سیاستدان گٹھ:عراقی شخصیتاں
علامہ اقبال انٹرنیشنل ایئر پورٹ
آزادی توں بعد
پاکستان دی آزادی دے ویلے والٹن ایئرپورٹ لہور دا مین ہوائی اڈا سی۔ جدوں پاکستاݨ انٹرنیشنل ایئرلائنز (پی.آئی.اے.) نے اپݨا پہلا بوئنگ 720 حاصل کرلتّا تے والٹن جیٹّ جہازاں دا پار نئیں سمپال سکدا سی. پاکستان سرکار نے اک نواں ہوائی اڈا بݨاؤن دا فیصلہ کیتا، جیہڑا 1962 وچ کھلھیا۔ پی۔آئی۔اے نے کراچی راہیں دبئی اتے لندن لئی سدھیاں اڈاناں شروع کیتیاں۔
اولمپاس
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:یونانی شخصیتاں گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں
بسمارک
سیاست وچ
32 سال دی عمر وچ 1847 نوں، اوہدے ویاہ دے سال اوہنوں پرشیا دی قنون بنانوالی اسمبلی دا سنگی چن لیا جاندا اے۔ ایتھے اوہدی مشہوری اک پرانیاں سوجاں رکھن والے شاہ پسند سیاستدان دی ہوندی اے جیہڑا بادشاہ لئی تیز چبھدیاں ہویاں تقریراں کر لیندا سی۔ 1848 وچ پرشیا وچ آن والے انقلاب وچ بادشاہ ول اپنے زمینداراں نوں پڑکایا. بادشاہ برلن توں نس گیا تے انقلاب جدون مٹھا پے گیا تے واپس برلن آیا۔ 1849 وچ اوہ لینڈٹاگ دا سنگی چنیا گیا۔ جرمن دیساں دی پارلیمنٹ وچ جیہڑی ارفرٹ وچ ہوئی اوہ پرشیا ولوں گیا تے اوتھے جرمن دیساں دے اک جرمن دیس وچ پلٹن دے خلاف بولیا جے اوہدی سوچ وچ انج پرشیا اک وڈے جرمنی وچ گم ہوجائیگا۔ 1850 وچ جرمنی پرشیا تھلے اک ہوندے کول سی پر آسٹریا دے ناں کر باہجوں ایہ کم ناں ہوسکیا۔ کریمیا دی لڑائی تے مگروں ہونوالی گل بات وچ کسے نے پرشیا نوں ناں پچھیا۔ 1851 وچ پرشیا دے بادشاہ فریڈرک ولیم IV نے اوہنوں فرینکفرٹ وچ جرمن دیساں دی پارلیمنٹ وچ پیجیا۔ بسمارک نے اپنی لیندٹاگ والی تھاں چھڈ دتی پر کج ورے مگروں اوہنوں پرشیائی ہاؤس آف لارڈز دا سنگی بنالیا جاندا اے۔ بسمارک نے 8 سال فرینکفرٹ لگاۓ تے ایس ویلے وچ اوہنے کافی کچھ سکھیا۔ اپنے پرشیائی پرانی سوچاں ولے بیلیاں تو دور اوہ پرانیاں سوچاں دا گھٹ تے پریکٹیکل زیادھ ہویا۔ ایہ سوچ اوہدے اندر جڑ پکڑ گئی جے آسٹریا نوں تھلے لان لئی اوہنوں دوجے جرمن دیساں نوں نال رلانا پویگا۔ ایہ گل اوہنوں اک جرمن قوم دی سوچ ول لے گئی۔ بسمارک نے روس نال یاری نبھا کے رکھی تے فرانس دے نپولین III نال کم چلاؤ یاری نوں رکھیا پر ایسی پالیسی دی لوڑ سی جے آسٹریا نوں یرکا کے تے فرانس نوں روس دا بیلی بنن توں روک کے رکھیا جاۓ۔ 1871 دے مگروں فرانس جرمنی دا پکا ویری تے 1890 وچ فرانس روس دا جٹ وی ہوجاندا اے۔
جرمن سلطنت دا چانسلر
1871 وچ بسمارک نے پرشیا وچ کیتھولک چرچ نوں رگڑا لایا اوہدے بشپ تے پادری پھڑ لے گۓ یا اوہ باہر نس گۓ۔ کیتھولک لوک پرشیا دے لوکاں دا تیجا انگ سن تے اوہناں کول سیاسی زور وی سی۔ ریشتاگ وچ اپنی سنگی نیشنل لبرل پارٹی نوں نال رلا کے پرشیا دی رہتلی وزارت وچ کیتھولک انگ نوں مکادتا گیا۔ جیسوتاں نوں جرمنی وچوں کڈ دتا گیا۔ 1873 وچ ایہ قنون بنایا گیا جے سرکار کیتھولک پادریاں دے پڑھاۓ جان والے سلیبس نوں ویکھ یا پلٹ سکدی اے۔ کیتھولک چرچ نوں ہور میجے وچ لیان لئی اوہنے 1875 وچ ایہ قنون وی پاس کروایا جے ویاہ گرجے تے باہر وی ہوسکے گا۔ ایہناں گلاں نال کیتھولک ڈر کے اپنی سٹر پارٹی نوں تکڑا کیتا۔ 1878 وج اوہنے ایہ لڑائی بند کردتی جے اوہنوں سوشلسٹاں نال لڑن لئی اوہناں دے ووٹاں دی وی لوڑ سی۔ 1873 وچ ساری دنیا وچ کم کاج تے بپار وچ مندی ہوندی اے جس تے بسمارک اپنے بپاریاں نوں بدیسی مال تے ٹیکس لا کے سہارا دیندا اے۔ پولش لوکاں نال اوہدے ساک وگڑے رے۔ اون ایہناں نوں جرمنی لئی خطرہ سمجدا سی۔
محمد الیاس الاعظمی
حوالے
گٹھ:1966 دے جم گٹھ:اردو ادبی ناقد گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی محققاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی مصنفاں گٹھ:بھارتی مصنف
قبیلہ لاوی
ابتدا
تورات دے مطابق قبیلہ لاوی د‏‏ی اولاد اُتے مشتمل اے جو یعقوب علیہ السلام تے لیاہ دے تیسرے بیٹے سن ۔
چک 91 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
دلفان
Delfan
بُلھ
بُلھ بندیاں تے جانوراں دے مُکھ تے پایا جاݨ آلا تے واضح طور تے نظر آوݨ آلا اک حصا اے۔ بُلھ نرم اگے نوں ودھویں تے ہِلدے جلدے رہندے نے۔ بل خوراک نوں منہ وچ پان لئی، اوازاں کڈن لئی تے بولن لئی مدد کردے نیں۔ بل بوت حساس انگ ہوندے نیں تے چمن لئی ورتے جاندے نیں۔
باہرلا دکھالا
اُتلے بُلھ نوں "لیبیم سپیریئر اورس" تے تھللے بُلھنوں "لیبیم انفیریئس اورس" آکھیا جاندا اے ۔ دوویں بل جیس تھاں توں مونھ دی جِلد نال جُڑدے نیں اوہنوں "ورمیلین حد" کہیا جاندا اے ۔ اتلے بُلھ دی ورمیلین حد نوں "کیوپڈ تیر" وی آکھیا جاندا اے۔ اتلے بل دے مڈھلے ابھرے حصے نوں "ٹیوبرکل" آکھیا جاندا اے۔ اتلے بل توں نک تک جان آلی کھڑی ڈونگی لکیر نوں "فلٹرم" آکھیا جاندا اے۔
اندرلا دکھالا
"فیشل آرٹری" ، "بارلی کیروٹڈ آرٹری" دی ٹہنی اے جو اتلے تے تھلویں بل نوں لعو پہنچاندی اے۔
عاطف اسلم
پہلا جیون
عاطف اسلام وزیرآباد چ 12 مارچ 1983 نوں جمیا۔ اوہ راولپنڈی تے لہور چ پڑدا ریا تے اونھے یونیورسٹی آف سینٹرل پنجاب توں بی سی ایس دی ڈگری لئی۔ اوہ شروع توں ای کرکٹ دا شدائی سی تے اونھوں پاکستان دی 19 وریاں توں کم دی کرکٹ ٹیم چ رکھ لیا گیا۔ اونے کالج توں گانے گانا شروع کیتا تے فیر اپنا پہلا گانا عادت میکال حسن سٹوڈیو چ ریکارڈ کیتا تے اوہ گانا بہت مشہور ہوگیا
جل
اونھے اپنے کالج دے اک منڈے گوہر دے نال تے کج دوجیاں نال رل کے بینڈ بنایا جیدا ناں جل رکھیا۔ اوہ کج عرصے بعد اپنے پرا دی وجہ توں اس نالوں علیحدہ ہو گیا تے آپے ای کلم کلا گانے گان لگ گیا۔
بچہ سقا
بچہ_سقہ_بطور_امیر_المومنین_افغانستان
انگریز د‏‏ی خفیہ ایجنسیاں تے افغانستان وچ سرگرم انہاں دے ایجنٹاں نے جدو‏ں محسوس کیتا کہ افغان عوام شاہ آمان اللہ تو‏ں متنفر ہُندی جا رہی اے مگر اک مسئلہ ایہ پیش آیا کہ آمان اللہ خان اوراس دتی حکومت‏ی کابینہ نو‏‏ں جدو‏ں حکومت تو‏ں علیحدہ کردتا جاے تاں متبادل حکومت کون چلاۓ گا کیونجے افغان عوام براہ راست انگریز حکومت کدی تسلیم نئيں کرینگے تے قائم حکومت دا کوئی وی کارندہ انگریزاں دے ماتحت حکومت کرنے دے لئی میسر نئيں، لہذا انگریزاں نے بچہ سقہ کومشورہ دتا کہ اوہ افغان عوام دے نال ہمدردی جتاکر انہاں نو‏ں باورکرہ‏ے کہ چونکہ شاہ آمان اللہ خان د‏‏ی حکومت کفری اے چنانچہ عملا" وہاس دے خلاف جہاد وچ سرگرم عمل اے نہ کہ عوامی لٹ مار تے ڈاکہ زنی وچ لہذا بچہ سقہ دے ذریعے عوام نو‏‏ں یقین دہانی کرائی گئی کہ حکومت کیخلاف اس جہاد وچ عوام نو‏‏ں جنہاں تکلیفات دا سامنا کرنا پڑ رہیا اے شاہ امان الله خان د‏‏ی حکومت دے خاتمے تے اسلامی شریعت اُتے قائم نويں حکومت بننے دے نال ہی ایہ سلسلہ وی ختم ہوئے جائیگا. تے ایويں بچہ سقہ شرافت دا لبادہ اوڑھ کر اک سیاسی شخصیت کےطور اُتے ابھریا مگراس دا گروب ہن وی ڈاکہ زنی اورقتل و غارتگری نو‏‏ں روا رکھے ہوۓ سی. بچہ سقہ نے اپنے سیاسی موقف د‏‏ی مضبوطی دے لئی پروپیگنڈا اختیار کیتا کہ جو حکومت چند ڈاکواں نو‏‏ں کنٹرول نئيں کرسکدی اسنو‏ں ختم کرانا چاہیے، ایويں اس نے مارچ 1929ماں انگریزاں د‏‏ی پشت پناہی تو‏ں کابل اُتے ھلہ بول کرفتح کرلیا. دوسری طرف ملاں شوربازار اوراس دے حواریاں نے بچہ سقہ نو‏‏ں امیرالمومنین کالقب دیکرجمعہ کےخطبہ وچ اسکانام لینے د‏‏ی منظوری دے دتی تے افغانستان شاہ آمان اللہ خان جداں عظیم فرزند و قاید د‏‏ی خدمات تو‏ں محروم ہوک‏ے جہالت تے تاریکی دے اندھے کنويں وچ گڑ پيا. {گٹھ کومنز|Habibullah Kalakani}}
بیسارابیہ
تریخ
چودہويں صدی دے آخر وچ ، مولڈاویہ د‏‏ی نويں قائم شدہ پرنسپلٹی نے اسنو‏ں گھیرے وچ لیا جو بعد وچ بیسارابیا دے ناں تو‏ں جانا جانے لگیا۔ اس دے بعد ، ایہ علاقہ براہ راست یا بالواسطہ طور اُتے ، جزوی طور اُتے یا مکمل طور اُتے اس دے زیر کنٹرول سی: سلطنت عثمانیہ (مولڈویہ دے بطور ، جس دا براہ راست حکمرانی صرف بڈجک تے کھوتین وچ ہُندا اے ) ، روسی سلطنت ، رومانیہ ، یو ایس ایس آر پر ۔ 1991 دے بعد تو‏ں ، بیشتر ایہ علاقہ مالڈووا دا بنیادی حصہ ہے ، جس وچ یوکرین وچ چھوٹے حصے ني‏‏‏‏ں۔
قدیم اوقات
پہلی پولیسیٹی جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ اس نے پورے بیساربیہ نو‏‏ں شامل کيتا سی ، اوہ پہلی صدی ق م وچ بوری بستا د‏‏ی ڈاسیئن سیاست سی۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد ، شائستہ نو‏‏ں چھوٹے چھوٹے ٹکڑےآں وچ تقسیم کردتا گیا ، تے مرکزی حصے یکم صدی عیسوی وچ ڈیسیبلس د‏‏ی ریاست داسیان وچ متحد ہوگئے۔ اس سلطنت نو‏‏ں رومن سلطنت نے 106 وچ شکست دتی سی۔ اس تو‏ں پہلے ہی 57 ء وچ رومن صوبہ موسیہ انفیرئیر دے حصے دے طور اُتے ، جنوبی بیسارابیہ نو‏‏ں سلطنت وچ شامل کيتا گیا سی ، لیکن ایہ تب ہی محفوظ ہويا جدو‏ں 106 وچ داکیان بادشاہی نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ رومیاں نے جنوبی بیسارابیہ وچ مٹی دے دفاعی دیواراں تعمیر کيتیاں (جداں لوئر ٹریجن وال ) حملے دے خلاف اسکھییا معمولی صوبے دا دفاع کرنا۔ جنوب وچ بحیرہ اسود دے کنارے دے علاوہ ، بیسارابیا براہ راست رومن کنٹرول تو‏ں باہر رہیا۔ اوتھ‏ے دے قبیلے دے ہزاراں نو‏‏ں جدید تریخ دان فری ڈاسیان کہندے نيں ۔ دوسری تو‏ں پنجويں صدی وچ وی چرنیاخوف سبھیاچار د‏‏ی ترقی دیکھنے وچ آئی۔
ابتدائی قرون وسطی
سجے|thumb| اک نظریہ دے مطابق ، خطے دا ناں والچیان حکمرانی تو‏ں چودہويں صدی دے آخر (1390 نقشہ) دے دوران شروع ہويا۔ تیسری صدی تو‏ں لے ک‏ے گیارہويں صدی تک ، وکھ وکھ قبیلے: گوٹھ ، ہن ، ایور ، بلگر ، میگیار ، پیچینیگس ، کیمنس تے منگولاں نے متعدد بار اس خطے اُتے حملہ کيتا۔ بیسارابیہ دا علاقہ درجناں مہاساں والی ریاستاں اُتے محیط سی جو تارکین وطن د‏‏ی اک ہور لہر آنے اُتے منتشر ہوگئی سی۔ انہاں صدیاں د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ انہاں قبیلے د‏‏ی عدم تحفظ تے وڈے پیمانے اُتے نقل و حرکت د‏‏ی اک خوفناک حالت سی۔ اس دور نو‏‏ں بعد وچ یورپ دا " تاریک عہد " ، یا ہجرت دا زمانہ کہیا جاندا سی۔
20 واں صدی دے اوائل
1905 دے روسی انقلاب دے بعد ، رومانیہ د‏‏ی اک قوم پرست تحریک نے بیسارابیہ وچ ترقی شروع کيتی۔ اکتوبر 1917 دے روسی انقلاب دی طرف تو‏ں لیائے گئے انتشار وچ ، بیسارابیہ وچ اک قومی کونسل ( سفاتل تاری ) دا قیام عمل وچ لیایا گیا ، جس وچ کچھ سیاسی تے پیشہ ور تنظیماں دے ذریعہ بیسارابیا تو‏ں منتخب ہونے والے 120 ممبران تے ٹرانسنیسٹریہ (دنیسٹر دا بایاں کنارہ) تو‏ں منتخب ہوئے جتھ‏ے مولڈوواں تے رومانیائیاں دا حساب تیسرا تو‏ں وی کم سی تے آبادی د‏‏ی اکثریت یوکرائنی تھی ۔ ٹرانس نسٹریا د‏‏ی آبادیات‏ی دستاویزات دیکھو)۔
ہسٹوریگرافی
بین جنگ دور وچ بیساربیہ وچ رونما ہونے والی تبدیلیاں دے حوالے تو‏ں سوویت تریخ نے کسی وی اصلاح تو‏ں انکار کيتا سی ، تے کسی جدید کاری تے پیشرفت نو‏‏ں وی مسترد کردتا سی۔ اس وقت بیسربیانی معاشرے دے مختلف سطحاں اُتے ہونے والی تبدیلیاں دا علاج معاشرتی طبقے تے / یا نسلی سیاسی عہدےآں تو‏ں کيتا گیا سی۔ سویٹلیانا سوویسی دے بیان دے طور اُتے ، "سوویت دور د‏‏ی تصنیفات ، جو تاریخی سائنس وچ سیاست د‏‏ی مداخلت تو‏ں براہ راست طے د‏‏ی جاندیاں نيں ، نے" مالڈووان "قوم تے قومی تشخص دے بارے وچ نظریات نو‏‏ں تبدیل کيتا ، تے رومانیہ دے انٹروور ادوار د‏‏ی شدید مذمت کيتی۔ سوویسی د‏‏ی رائے وچ ، سوویت مورخ دا تصور مسخ شدہ حقائق اُتے مبنی سی جو غیرقانونی "قبضہ" حکومت دے قیام دے لئی "غیر متنازعہ دلائل" دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ ویم پی وین میورس دے مطابق "سوویت حکومت کیت‏‏ی تریخ نگاری دا مرکزی کم سیاسی حکومت دا جواز رہیا اے تے اس طرح دے جواز نو‏‏ں متعدد تاریخی افسانےآں اُتے مبنی بنایا گیا ا‏‏ے۔"  اس خطے وچ سماجی و معاشی تے سیاسی و انتظامی انتظامیہ د‏‏ی گفتگو دا تعلق 1960 ء تے 1970 د‏‏ی دہائی دے رومانیہ - سوویت دے تنازعات تو‏ں وی بہت گہرا سی ، اس دوران دونے کمیونسٹ ملکاں نے سیاسی مقاصد دے لئی بیسربیانی مسئلے دا علاج کيتا۔
معیشت
آلا سکورٹسوا دے مطابق ، مجموعی طور اُتے ، رومانیہ د‏‏ی صنعت وچ بیساربیائی کاروباری ادارےآں دا حصہ 1919 تو‏ں 1937 دے درمیان 9 فیصد تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 5.7 فیصد رہ گیا اے ، جدو‏ں کہ کم تو‏ں کم 20 ملازمین اُتے مشتمل کاروباری ادارےآں د‏‏ی تعداد 262 تو‏ں 196 رہ گئی ا‏‏ے۔ بیسریبین صنعت وچ سرمایہ کاری دا حصہ وی 1923 وچ 0.3 فیصد تو‏ں کم ہوک‏ے 1936 وچ 0.1 فیصد رہ گیا۔  ماہر عمرانیات ٹی ال ایٹربو نے رومانیہ د‏‏ی حکومت دے طویل مدتی معاشی منصوبےآں اُتے تبصرہ کردے ہوئے مشاہدہ کيتا کہ "بیسارابیا نو‏‏ں باقی ملک د‏‏ی صنعت دے لئی صرف مزدوری تے سستی روٹی دا ذخیرہ سمجھیا جاسکدا اے "۔  1938 دے جائزے وچ ، بیساربیئن فیڈریشن آف چیمبرز آف کامرس نے نوٹ کيتا کہ "بیسارابیہ وچ صنعتی پیداوا‏‏ر وچ کمی مقامی خام مال د‏‏ی عقلی پروسیسنگ وچ رکاوٹ اے ، اس طرح ساڈے صوبے نو‏‏ں ملک دے باقی حصےآں وچ صنعت دے لئی کالونی وچ تبدیل کردتا گیا ا‏‏ے۔" وی ای سارانوف دے مطابق ، پورے عرصے دے دوران ، خطے وچ صنعتی کارکناں نو‏‏ں لمبے عرصے دے اوقات (چودہ روزانہ تک) دا سامنا کرنا پيا ، مناسب حفاظتی اقدامات د‏‏ی کمی ، غیر محفوظ حالات ، بے روزگاری دے تناظر تے معیار زندگی وچ عام کمی: 1913 تو‏ں 1937 دے وچکار چیانوă کارکن د‏‏ی حقیقی اجرت وچ 60٪ کمی واقع ہوئی۔
آزاد مالڈووا دا عروج
سوویت یونین دے کمزور دے نال، فروری 1988 وچ ، سب تو‏ں پہلے غیر منظور مظاہرےآں چسیناؤ وچ ہوئے۔ پہلی بار پیریسترائیکا ، انھاں نے جلد ہی حکومت مخالف ہوگئے تے روسی بولی دے بجائے رومانیہ (مولڈویان) بولی نو‏‏ں سرکاری حیثیت دینے دا مطالبہ کيتا۔ 31 اگست ، 1989 نو‏‏ں ، چار دن پہلے چیئنسو وچ 600،000 دے مظاہرے دے بعد ، رومانیہ (مولڈویان) مولڈاویان سوویت سوشلسٹ جمہوریہ د‏‏ی سرکاری بولی بن گیا۔ اُتے ، اس اُتے کئی سالاں تو‏ں عمل درآمد نئيں ہويا سی۔ 1990 وچ ، پارلیمنٹ دے لئی پہلے آزادانہ انتخابات ہوئے ، جس وچ حزب اختلاف پاپولر فرنٹ نے انہاں نو‏ں جیت لیا۔ پاپولر فرنٹ دے رہنماواں وچو‏ں اک ، میرسیہ ڈروچ د‏‏ی سربراہی وچ حکومت تشکیل دتی گئی۔ مالڈویائی ایس ایس آر ایس ایس آر مالڈووا ، تے بعد وچ جمہوریہ مالڈووا بن گیا۔ جمہوریہ مالڈووا 31 اگست 1991 نو‏‏ں آزاد ہوگئی۔ اس نے مالڈویئن ایس ایس آر د‏‏ی کوئی تبدیلی نئيں کيت‏‏ی حدود نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا۔
ہور ویکھو
• مالدووی شراب
احمد یار
جنم اتے جیون
قلعے وچّ ٹھکانا۔
مڑ سچے گھر جانا۔
اسلامی کتاباں تے جنگ نامے
‘شرع قصیدہ بردا`، ‘شرع قصیدہ غوثیہ`، ‘شرع امالی`، ‘معراج دا چوتھا رکن`، ‘معراج نامہ انبیاء`، ‘بے شمار رسالے`، ‘وفتنامے`، ‘جنگ نامہ علی`، ‘شہادت نامہ حسن حسین`، ‘دعائے سریانی` وغیرہ۔
سسی پنوں
‘سسی پنوں` دی کہانی مول-روپ وچّ سندھی ساہت دی کہانی اے۔ سندھی تے پنجابی کہانی دا کجھ ویروا، نائک تے نائکہ دے ناں تاں ملدے نیں پر کہانی دی بنیاد وچّ وڈا فرق اے۔ سندھی کہانی وچّ اوہ اک راجے دی لڑکی نہیں، براہمن دی لڑکی اے، جہڑی جنم-پتری توں ایہہ پتہ لگن تے کہ اوہ کسے مسلمان نال شادی کریگی، جمدیاں ہی دریا برد کر دتی جاندی اے۔ اس طرحاں اس وچّ کہانی دی سمسیا غیر-دھرم وچّ شادی دی اپروانگی اے۔ پنجابی کہانی وچّ اوہ اک راجے دی لڑکی ہے جو ہاشم شاہ انوسار اس لئی ندی وچّ روڑھ دتی جاندی اے کہ اوہ وڈی ہو کے عشقَ کمائیگی تے کل نوں داغ لائیگی۔ پر حافظ برخوردار تے احمدیار وچّ ایہہ گلّ نہیں۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ادب گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی قصہ کار گٹھ:پنجابی شاعر
سیرا کلب
سیرا کلب امریکہ دا سب توں پرانا سب توں وڈا تے ماحول دی رکھی کرن والا ادارہ اے۔ ایدی نیو 28 مئی 1892 نوں سان فرانسسکو، کیلیفورنیا چ جان میور نے رکھی۔
امین احسن اصلاحی
ابتدائی زندگی
مدرسہ توں فارغ ہُندے ہی مولانا اصلاحی 1922ء وچ اٹھارہ سال دی عمر وچ سہ روزہ  مدینہبجنور دے نائب مدیر مقرر ہوگئے یہ اخبار ان دناں تحریک خلافت دا علمبردار تے سیاست وچ جمعیت علمائے ہند تے کانگریس دا ہم نوا سی اخبار دے مالک مجید حسن نے بچےآں دے اک ہفت روزہ غنچہ دی ادارت وی مولانا دے سپرد کردتی مولانا اصلاحی نے مولانا عبدالماجد دریاآبادی تے مولانا عبدالرحمن نگرامی دی زیر نگرانی شائع ہونے والے ہفت روزہ سچ وچ وی کم کیتا ھے
طاہرہ سرا
شاعری نمونہ
کِسراں ڈر دا گُھن کھا جاندا اے نیندر نوں توں کی جانیں، تیرے گھر جو بیری نئیں
چک 93 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
بنارس وچ ہندو مندر
باہرلے جوڑ
گٹھ:وارانسی وچ ہندو مندر گٹھ:وارانسی متعلقہ لسٹاں گٹھ:لسٹاںگٹھ:بھارت
کاہن سنگھ نابھا
کم
اوہناں نے اپنی زندگی وچّ کئی کتاباں لکھیاں اتے اخباراں اتے رسالےآں واسطے وی کم کیتا۔ راج دھرم (1884) اوہناں دی پہلی کتاب سی اتے استوں بعد 1898 وچّ ہم ہندو نہیں کتاب لکھی جو کہ سکھ دھرم اتے سکھ دی اصلی پچھان اتے ادھارت اے۔ اس ویلے جدوں ہندو، سکھ دھرم نوں اپنا حصہ کہہ رہے تاں کانھ سنگھ نے ایہہ کتاب لکھ کے سکھ دھرم نوں ہندو دھرم نالو وکھرا دسدیاں ایہناں دوہاں دھرماں وچلے وکھرینویں توں جانو کروایا۔ اس وچّ ہندو اتے سکھ دے سوال جواب اتے ویداں، پراناں، دسم گرنتھ اتے گورو گرنتھ صاحب وچوں انگنت حوالے دتے گئے نیں۔
ریلوے سٹیشن، لہور
ٹرین سروسز
یہ ٹریناں لاہور جنکشن اسٹیشن د‏‏ی خدمت کردیاں نيں:
سب اسٹیشنز
لاہور وچ چند سب ریلوے اسٹیشن ایداں دے وی نيں جتھے اک دن وچ وکھ وکھ ٹریناں تے مال بردار گاڑیاں وکھ وکھ اوقات وچ رکدی نيں۔ جنہاں وچ
ستوندر کور دھالیوال
ستوندر کور دھالیوال (جم 17 جون 1953) اک سیاسی اتے سماجی ورکر اتے بھارتی پنجاب دے صوبے وچ روپڑ حلقے ولوں اک پارلیمنٹ ممبر وجوں وی چنی گئی جو شرومنی اکالی دل دی امیدوار اے۔
مسیح دی بیوی دی انجیل
خصوصیات
ٹکڑا مستطیل اے، تقریباً 4 x۔ اطلاعات دے مطابق، ٹکڑے دے اک طرف 8 نامکمل سطراں (لائناں) نيں جس وجہ تو‏ں دوسری طرف دا حصہ خراب اے، صرف تن الفاظ صاف نظر آندے نيں کچھ دی روشنائی مانند پڑ چک‏ی اے، ایتھ‏ے تک اورکت فوٹو گرافی تے کمپیوٹر ایڈیڈ دی مدد تو‏ں انہاں نو‏ں پڑھنے دی کوشش کيتی ہوئی اے۔
می ایٹ دا زو
ویڈیو دا متن
All right, so here we are in front of the elephants, the cool thing about these guys is that they have really, really, really long trunks, and that's, that's cool. And that's pretty much all there is to say.
تفسیر امام جعفر صادق
تاریخی استناد
الظاہریہ وچ تفسیر امام جعفر بن محمد الصادق دے حوالہ نال اک رسالہ اے؛ اسدا اک مخطوطہ استنبول دے کتب خانہ علی پاشا وچ دستیاب اے۔ آقا بزرگ تہرانی وثوق نال بیان کردے ہاں کہ شیعہ تذکرہ نویس تے علماء الرجال اس مقالہ دا حوالہ نہاں دیندے۔ اوہ مزید قیاس کردے ہاں ہو سکدا اے کہ جعفر صادق دے کچھ ساتھیاں نے شاید انہاں توں حقیقت وچ کچھ احادیث روایت کیتیاں نیں۔ آقا بزرگ دی نشاندہی کردہ تفسیر  بالکل احمد بن محمد بن حرب دے مجوعہ جیسی معلوم ہندی اے۔
ماسینیون نوں یقین اے کہ بہت سارے لوگاں نے اس تفسیر کم دی تدوین کیتی۔ ان وچوں جابر بن حیان النیںفی اک نیں۔ اوہ دلیل دیندا اے کہ جابر نے جعفر صادق نال منسوب بہت ساریاں کتب تصنیف داں۔ اوہ مزید کہندا اے کہ جابر دا علم کیمیا دا شاگرد ذوالنون مصری اوہ پہلا شخص سی جس نے جعفر صادق دی تفسیر نوں مدون کیتا۔ اوہ اس گل دی وی نشاندہی کرتا اے کہ جابر نے زہد پر بہت ساریاں کتاباں لکھاں جن وچ اوہ صوفی دا تخلص استعمال کرتا اے۔ ایہ نظریہ جابر دی کتاب التفسیر وچ دتے گئے ابن ندیم دے بیان نال ہم اہنگ اے۔ تاہم آقا بزرگ ابن ندیم نال منسوب اس بیان پر اسدے دوسرے بیان "شیعہ کتاباں وچ جابر دی سند دا کوئی حوالہ نہیں اے" دے باعث اعتراض کردا اے۔
یونان دی تریخ
فارس نال لڑائی
لگبھگّ 480 ق م وچّ فارسی بادشاہ جرکسیج نے پنّ : گریس اتے حملہ کیتا ۔ ( ویکھیئے ، ایران دا اتہاس ) ایتھنس ، سپارٹا اتے پیلوپونیشیائی اتحاد دے متحد دفاع دے باوجود وی یونان ہار گیا ۔ پر یونان دی سمندری فوج ولوں فارس دیاں فوجاں نوں پچھے پرتن تے مجبور کیتا ۔ اک سال بعد‌ 479 ق م وچّ یونانیاں نے حملہ آور فارس دی ساری فوجاں نوں پیچھے دھک  دتا ۔ ایہہ لڑائی دیرگھدور تکّ چلدی رہی ۔ اسدی اخیر چوتھی صدی ق م وچّ سکندر دی فارس اتے فتح دے نال ہوئی ۔
جدید یونان
سنّ‌ 1941 ولّ اسدے بعد گریس وچّ کئی چھوٹے وڈے سیاسی تنظیم ہوئے ۔ ایہناں وچّ بہتاں دے کول کوئی نشچا پروگرام نہیں سی بریٹیش پرتیندھآں دے نال 1943 وچّ سیاسی دلاں دے نیتاواں نے طے کیتا کہ تندرست جنمت تیار ہون دے پوروَ تکّ ستے دے ادھیکار لئی سمراٹ دی نیوکتی ہونی چاہیدی اے ۔ سیاسی سنگٹھناں نے سمراٹ نوں اپنا سہیوگ دتا ۔ پر اگے چلکے ایہناں دوناں وچّ ستا لئی سنگھرش ہویا ۔ سنگھرش دے لمبے دور وچّ بریٹیش سیناواں نوں ہستککھیپ کرنا پیا ۔ طاقت شالی دل نیشنل لبریشن فرنٹ دا وی اثر بہت کشین ہو گیا ۔ پھر وی سنگھرش گھٹّ نہیں ہوئے ۔ ایتھینس وچّ رکترنجت انقلاب ہوئی ۔ انتتوگتوا سوپھولس دے ڈریکشن وچّ سارے مرکزی گٹاں دی سملت سرکار بنی ۔ مارچ ، 1946 وچّ عامَ چون ہوئے ، سنسد وچّ اندار دل دا بہومت ہویا ۔ سمراٹ جارج دوسرا دی موت اتے اسدا بھائی پال پہلاں شاسنادھئکش ہویا ۔ اوہ بہت انشاں تکّ بااثر سدھ ہویا ، اتھے تکّ کہ کجھ اداردلیئے وی اسدے پکھ وچّ سملت ہو گئے ۔ اوس ویلے دے گریک سرکار دے خلاف 1947 وچّ گریہہ یدھ چھڑا ۔ باغی جنتا سرکار دا تنظیم جنرل مارکاس واپھیا دیس دی پردھانتا وچّ چاہندی سی ۔ اہیاں دی البانیا ، یونوسلاویا اتے بلگیریا ولوں مدد ملدی سی ۔ مارچ ، 1948 وچّ ایہہ بغاوت دبایا جا سکیا ، پر استوں پیسہ انسان دی بے حدّ نقصان ہوئی ۔
محمد عباس شوشتری
ولادت
آپ د‏‏ی ولادت لکھنؤ وچ 30 ربيع الاول 1224ھ نو‏‏ں ہوئی ـ
نسب
سید نعمۃ اللہ جزیرےی خود وی اپنے زمانے دے عظیم شیعہ عالم دین تے متعدد کتاباں دے مؤلف سن ـ
آقا بزرگ تہرانی د‏‏ی نگاہ وچ
'''” و الحقیقۃ انہ احد ابطال العلم و شیوخ الاجتھاد و اساطین الفقہ و رجال الادب، فھو مجموعۃ نادرۃ المثال فی الفترۃ الاخیرۃ، فقد نبغ فی مختلف العلوم الاسلامیۃ من الفقہ و الاصول، و العقائد و الکلام، و التفسیر و الحدیث و الفلسفۃ و التریخ، و الادب و الشعر و غیر ھا نبوغا. '''و الف عشرات الکتب الضخمۃ المھمۃ فی ھذہ العلوم باللغات الثلاث العربیۃ و الفارسیۃ و الاردویۃ کما نظم دواوین شعریۃ فی تلک اللغات جمیعھا. '''و قد اعترف لہ کبار علما عصرہ بالعظمۃ العلمیۃ و سمو المکانۃ و الاجتھاد، و سلموا لہ بذالک. '''و قد صار الکثیر من تلامذتہ مراجع و زعماء للدین بعد وفاتہ بسنین. و لجلالۃ قدرہ لقب ب(المفتی) و ظل ذالک لقبا للعلماء من اولادہ “ .
شاعری
او بهرِ گفت و گو، گله ها را بهانه ساخت
بنات لوط
بعض نے وڈی بیٹی دا ناں ربثا جدو‏ں کہ ابن جوزی نے زاد المسیر وچ مقاتل تو‏ں روایت کردے ہوئے ريثا وزعرثا تے السدی د‏‏ی روایت وچ : ریہ وعروبہ۔ لکھیا طبری 12/ 84 وچ "رثيا" و"زغردا"، اورثعلبي 7/ 51 وچ (زعورا) و (ريثا). لکھیا اے اے میری قوم! ایہ میری (قوم کی) بیٹیاں نيں، ایہ تواڈے لئی بہت پاکیزہ نيں، وچ انہاں بیٹیاں نال نکاح کرنے نو‏‏ں اپنے مہماناں نو‏‏ں فدیہ دیندا ہاں تے حضرت لوط (علیہ السلام) نے انہاں نو‏‏ں ایہ دعوت دتی سی کہ اوہ حرام کم نو‏‏ں ترک ک‏ر ک‏ے حلال نکاح کر لین۔ (جامع البیان رقم الحدیث : 14192، مطبوعہ بیروت) سعید بن جبیر نے کہیا : یعنی قوم د‏‏ی عورتاں نال نکاح کرلو جو انہاں د‏‏ی بیٹیاں نيں تے اوہ انہاں دے نبی نيں، کیونجے نبی امت دا بمنزلہ باپ ہُندا ا‏‏ے۔ قرآن مجید وچ اے : وازواجہ امھتھم (الاحزاب۔ 6) تے نبی د‏‏ی ازواج امت د‏‏ی ماواں ني‏‏‏‏ں۔ (جامع البیان رقم الحدیث : 14188، تفسیر امام ابن ابی حاتم رقم الحدیث : 11067) مجاہد تے سعید بن جبیر د‏‏ی تفسیر دے مطابق حضرت لوط نے اپنی قوم د‏‏ی بیٹیاں نو‏‏ں نکاح دے لئی پیش کيت‏‏ا تھا اور اس اُتے حسب ذیل وجوہ تو‏ں استدلال کيت‏‏ا گیا اے :
حوالے
گٹھ:شخصیتاں تورات گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور خواتین گٹھ:عہد نامہ قدیم وچ خواتین گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:کتاب پیدائش گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں گٹھ:لوط گٹھ:ہم مادرپدر جوڑے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ہیمٹ
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
محمد قلی موسوی (کنتوری)
تعلیم
فیر اک مدت تک شہر میرٹھ وچ قضاوت دے عہدہ اُتے اپنی ذمہ داریاں نو‏‏ں اچھی طرح انجام دتا ـ
تالیفات
علامہ شیخ آقا بزرگ تہرانی دے بیان دے مطابق آپ د‏‏ی اہ‏م تالیفات مندرجہ ذیل نيں :
9: أبنيۃ الافعال : اردو بولی وچ علم صرف د‏‏ی کتاب اے ـ
رابرٹ آئیومان
رابرٹ آئیومان اک معاشیات گرو تے 2005 وچ معاشیات دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ڈاکٹر. گنڈا سنگھ
کھوج اتے پستکاں(کتاباں)
ایران 'چ رہندیاں ایہناں اپنی پہلی پستک 'مائی فسٹ تھرٹی ڈیز ان میسوپوٹامیا' لکھی۔ اوہناں وکھ-وکھ بولیاں وچّ قریباً 6 درجن کتاباں اتے لگپگ 350 کھوج پتر لکھے۔ اوہناں دیاں پستکاں اتے کھوج پتر پنجاب نال سبندھت(متعلق) کسے وی اتہاسک سوچنا لئی سروت پستکاں وجوں سبتوں اپر نیں ۔ پنجابی وچّ مہاراجہ کوڑا ملّ بہادر، سردار شام سنگھ اٹاریوالا ، کوکیاں دی وتھیا، پنجاب اتے انگریزاں دا قبضہ، بابا بندہ سنگھ بہادر، سری گر سوبھا، حکم نامے، جسا سنگھ آہلووالیا وغیرہ شائع(پرکاشت) ہو چکیاں نیں۔ ایہہ مہان اتہاسکار تے سرڑی انسان 27 دسمبر، 1987 وچّ پٹیالہ مر گیا ۔
شہرستان نور
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
عہد نامہ جدید
عہد نامہ جدید وچ درج ذیل کتاباں شامل نيں َ۔
5۔ رسولاں دے اعمال
13۔ تھسلنیکیا‏ں دے نام پہلا خط
15۔ تیمتھیس دے نام پہلا خط
21۔ پطرس دا پہلا خط
27۔ یوحنا دا مکاشفہ
سُوشیلا کرکیٹا
نجی دلچسپیاں
کرکیٹا اک سماجی کم کرتا اتے استاد سی جو نیمت طور اُتے مقامی پنڈاں دا دورہ کردا سی اتے اجیہاں صنعتاں نوں مقامی لوکاں دے گھراں وچ مُتحرک کردی سی۔ اس دے کھیڈ مقصداں وچ تیرئندازی، فٹ بال اتے ہاکی شامل سی۔ اس نے جھارکھنڈ خواتین ہاکی ایسوسی ایشن، خواتین ہاکی ایسوسی ایشن، چوٹانگپر اتے بہار خواتین ہاکی ایسوسی ایشن دی اگوائی کیتی۔
نجی جیون
اس نے 28 دسمبر 1970 نوں نوتریٹ کرکیٹا نال ویاہ کروایا اتے جس توں بعد اوہناں دے 3 بیٹے اتے 2 بیٹیاں سن۔
مالوکو جزیرے
ملوک دے بیشتر جزیرے پہاڑی نيں، جدو‏ں کہ متعدد تاں متحرک آتش فشاناں اُتے واقع ني‏‏‏‏ں۔ مرطوب موسم دے حامل انہاں جزیرے وچ چاول دے نال لونگ و ہور مصالحہ جات پیدا ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
مینیفی
مینیفی امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
محسن زیدی
وفات
محسن زیدی ریٹائرمنٹ دے بعد لکھنؤ وچ بسنے تو‏ں پہلے تقریبا چار دہائیاں تو‏ں دلی وچ رہندے سن ۔3ستمبر 2003ء نو‏‏ں لکھنؤ وچ انتقال ہويا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1935 دے جم گٹھ:2003 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:ہندوستانی شیعہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دے شاعر گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:فاضل جامعہ الہٰ آباد گٹھ:لکھنؤ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:لکھنوی شخصیتاں گٹھ:لکھنؤ دے مصنف
پنجابی دیاں پڑبولیاں
750px|thumb|پنجابی دیاں پڑبولیاں دے علاقے مغربی پنجاب دیاں بولیاں
پیر نصیر الدین نصیر
نمونہ اشعار اردو
غیر سے دور، مگر اُس کی نگاہوں کے قریں محفلِ یار میں اس ڈھب سے الگ بیٹھا ہوں
یہی مسلک ہے مرا اور یہی میرا مقام آج تک خواہشِ منصب سے الگ بیٹھا ہوں
پنجابی دیاں پڑبولیاں
پوٹھوہاری
پُٹھ یعنی پچھا، پشت تے ہار یعنی جیسا، مانند، وانگ۔ پوٹھوہار یعنی پشت دی وانگ ابھار والا علاقہ۔ اے ناں ایس علاقے نوں ’’سطح مرتفع‘‘ ہون دی وجہ نال ملیا اے۔ ایس علاقے چ پوٹھوہاری، چھاچھی، دھنی تے اعوان کاری جیہے پنجابی لہجے بولے جاندے نیں۔ایہہ وی پنجابی دی قدیم ترین بولی تے جانگلی دی بہن اے۔
دھنی
ایہہ فیر دی جگہ وَت کہندے نیں
گھیبی
گھیب:
پیر نصیر الدین نصیر
نمونہ اشعار پوربی
اے تہاری آس پہ ساجن سگرے بندھن توڑے ہیں اپنا کرکے راکھیو موہے آن پڑی ہوں چرنن ماں
پنجابی دیاں پڑبولیاں
شاہپوری
شاہ پور:
تھلوچڑی
صحرائے تھل:
مثالاں
انہانوں کس گل دا گھاٹا ہاجے اوہ گل نہ مندے۔ (مفعولی حالت، جمع غائب)
کھیترانی
قبیلہ کھیتران:
جدگالی/جگدالی
بلوچستان دے علاقے لسبیلہ وچ پنجاب دے جٹ آباد نیں جیہڑے واہی بیجی کردے نیں۔ اوہناں نوں جدگالی تے جگدالی آکھیا جاندا اے۔ ظاہر اے ایہہ لفظ جٹ دے وگڑے ہوئے تلفظ دا عکس اے۔ ایہناں لوکاں دی زبان جگدالی یا جدگالی کہلاندی اے۔
پونجھی
علاقہ پونجھ دی پونجھی
لیک فورسٹ
لیک فورسٹ امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
لارا کروفٹ
ہور ذرائع وچ
ویڈیو گیمز ڈیزائنرز تو‏ں مشورہ نئيں کیتا گیا۔
کردار اُتے اعتراضات
اس گیم اُتے سب تو‏ں زیادہ لگائے جانے والے الزامات لاراکے جارحانہ رویے اُتے نيں۔ اس وچ لارا مجرماں دے علاوہ سیکورٹی گارڈز تے پولیس نو‏‏ں وی بے رحمی تو‏ں قتل کردی اے تے بعض جگہاں اُتے تو تیتراں تے چیتاں دا نہایت ہی بے رحمی تو‏ں قتل کردی ا‏‏ے۔ جس دا انہاں دے شاہیقین نو‏‏ں بہت افسوس ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں شکایات نو‏‏ں مدِنظر رکھدے ہوئے سیریز6 دے بعد لارا دے کردار نو‏‏ں تھوڑا بہت مزاحیہ، رحم دل تے خوشگوار بنایا گیا ا‏‏ے۔ اگرلارا د‏‏ی باﺋیو گرافی نو‏‏ں پڑھا جائے تولارا د‏‏ی باﺋیو گرافی دے دو حصے بندے نيں۔ اک لیجنڈ تے دوسرا سیریز6 دے بعد۔ انہاں دونے وچ لارا دے کردار وچ بہت تضاد پایا جاندا ا‏‏ے۔ جس وچ لارا دے رویے دے علاوہ لارا دے باپ دے نام د‏‏ی تبدیلی وی ا‏‏ے۔ لیجنڈ وچ لارا دے باپ دا نام ہینشنگلی سی جو سریز6 دے بعد ریچرڈ کر دیاگیا۔
باہرلے جوڑ
گیمر زون http://www.itmesh.com/gamer.aspx?id=4446a0b1-dfe6-40d1-bfb4-59c02524a6d0
اچھر سنگھ جتھیدار
اچھر سنگھ جتھیدار (18 جنوری، 1892-6 اگست، 1976) دا جم س: حکم سنگھ دے گھر لاہور ضلعے دے پنڈ گھنیئے وچ ہویا۔ 15 ورھیاں دی عمر وچّ برما چلے گئے۔ اتھے جا کے برمی تے اردو دی تعلیم حاصل کیتی۔ اس توں بعد برما دی ملٹری پولیس وچّ بھرتی ہو گئے۔ 1921ء تکّ وکھ-وکھ تھاواں 'تے تعینات رہے اتے حوالدار دا عہدہ حاصل کیتا۔