cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ساکہ ننکانہ صاحب
جد سکھاں دے گھر گھوڑیاں دیاں کاٹھیاں اُتے سن، تد وی گرودوارہ پربندھ عامَ کرکے پتاپرکھی مہنتاں-اداسیاں تے نرملیاں پاس ہی سی۔ گورو-گھررو دا پربندھ اس ویلے تک ٹھیک چلدا رہا، جدوں تک سکھ قدراں-قیمتاں مطابق جیون بصر کردے راے۔ پر جد وی مہنتاں-پجاریاں، دھرمی سدواؤن والیاں دا جیون 'کرتوتِ پسو کی مانس جاتِ' والا ہو جاویگا تاں گراوٹ آؤنی نسچت اے۔ ننکانہ صاحب دے مہنت نرین داس دا شراب پی کے آئی سنگت دی بے عزتی کرنا، بیبیاں دی عظمت نوں ہتھ پاؤنا نت دا کرم بن گیا سی۔ مہنتاں دے ککرماں-دراچاراں دے داغ نوں دھون واسطے پوتر خون دی ضرورت سی، جس نوں ننکانہ صاحب دے شہیداں نے پورا کیتا۔ اس ویلے سکھ سماج وچ سکھ جاگرتی وجوں سنگھ سبھا لہر چل رہی سی۔ چیتن گرسکھاں نے گرودوارہ پربندھ نوں خاندانی پربندھ توں پنتھک پربندھ وچ لیاؤن لئی کمرکسے کر لئے۔ گرودوارہ جم استھان ننکانہ صاحب نوں مہنتاں دے پربندھ توں آزاد کراؤن لئی گرسکھ مرزیوڑیاں دا شانتمئی جتھا فروری، 1920 نوں درشنی ڈیوڑی رستے اندر داخل ہویا، جتھے ایہناں نانک نام لیوا گرسکھاں دا 'استقبال' مہنت، اس دے گنڈیاں، بدمعاشاں نے گولیاں، ڈانگاں، برچھیاں، تلواراں آدی مارو ہتھیاراں نال کیتا، گورو-گھررو دی پوترتا نوں قایم رکھن خاطر گرو کے لال شانتمئی رہِ کے شہادتاں حاصل کر گئے۔
1991--سکھ نقلی پولیس مقابلے وچ شہید : 21 فروری، 1991 دے دن پنجاب پولیس نے جسپال سنگھ ٹوانا درشی، پتر بھائی گجندر سنگھ، امیدپر ساہنیوال، لدھیانہ نوں نقلی پولیس مقابلے وچ شہید کر دتا۔
خاموشی (فلم)
خلاصہ
1614ء وچ شوگون نے جاپان وچ مسیحیت اُتے مکمّل پابندی عائد کردتی تے تمام فرنگستانی پادریاں نو‏‏ں جاپان تو‏ں نکالنے دا حکم دتا۔ 1639ء وچ جنوبی چین د‏‏ی پرتگالی بستی ماکاؤ وچ خبر آندی اے دے جاپان وچ اک پادری نے مسیحیت نو‏‏ں چھڈ دتا ا‏‏ے۔ جاپان وچ اپنا استاد دا پتہ کروانے دے لئی دو جوان فرنگی شاگرد جاپان وچ گُھسنے د‏‏ی کوشش کرکدے نيں تے توکوگاوا شوگون شاہی یعنی جاپان د‏‏ی عسکری آمریت د‏‏ی جاپانی مسیحیواں اُتے ظلم و ستم دے مناظر دے چشم دید گواہ بندے نيں۔
لیسبیئن
ہم جنس پرست عورت اس عورت کو کہتے ہیں جو دوسری عورتوں کی طرف روانسانی، جذباتی یا جنسی کشش محسوس کرتی ہو۔ ہم جنس پرست عورت کے لئی انگریزی میں عام اصطلاح 'لیسبئین (lesbian)' استعمال کی جاتی اے جبکہ گے (gay) کی اصطلاح ہم جنس پرست مرد اور عورت دونوں کے لئی عام اے، لیکن خصوصاً ہم جنس پرست عورتوں کا حوالہ دینے کے لئی لیسبئین (lesbian) کی اصطلاح استعمال کی جاتی اے۔ تاہم وہ عورتیں یا مرد جو دونوں جنس کے لوگوں یعنی مردوں اور عورتوں دونوں میں جنسی اور روانسانی کشش محسوس کرتے ہوں، ان کے لئی دو جنسیت پرست یا انگریزی کی بائی سیکشول (Bisexual) کی اصطلاح استعمال کی جاتی اے۔
ماوراء النہر دی مسلم فتح
پہلا مسلما‏ن حملہ
جب زیاد دا انتقال ہويا ، اس د‏ی پالیسیاں انہاں دے بیٹے عبید اللہ نے جاری رکھی ، جو خراسان دا گورنر مقرر کيت‏‏ا گیا سی تے موسم خزاں 673 وچ مروہ پہنچیا سی۔ اگلی بہار وچ ، عبید اللہ نے آکسس نو‏‏ں عبور کيت‏‏ا تے بخارا دے اصول اُتے حملہ کيت‏‏ا ، جو اس وقت سی اس د‏ی سربراہی رانی د‏‏ی والدہ نے د‏‏ی ، جسنو‏ں صرف خاتون (سوگڈین لقب دے معنی "خاتون") کہیا جاندا سی ، جو اپنے نوزائیدہ بیٹے دے لئی عہدیدار سی۔ عرباں نے بخارا تک جانے تو‏ں پہلے بائیکنڈ قصبے دے نیڑے پہلی کامیابی حاصل کيتی۔ مقامی تاریخی روایت وچ لکھیا اے کہ عرباں نے بخارا دا محاصرہ کيت‏‏ا سی ، تے ایہ کہ ترکاں نو‏‏ں مدد دے لئی طلب کيت‏‏ا گیا سی ، حالانکہ ایہ عرب ذرائع تو‏ں غائب اے ، جس وچ ایہ دسیا گیا اے کہ بخاران اُتے عرباں نے وڈی فتح حاصل کيتی۔ اس عمل دے بعد جو اس وقت بظاہر عام سی ، عبید اللہ نے 2،000 اسیران ، تمام "ہنر مند تیراندازےآں" نو‏‏ں اپنے ذا‏تی محافظ دے طور اُتے بھرتی کيت‏‏ا۔ بخارا د‏‏ی قسمت غیر واضح رہ گئی اے ، لیکن گِب دے مطابق اس انتظام تو‏ں پتا چلدا اے کہ اس نے عرباں د‏‏ی سرکوبی د‏‏ی کچھ شکلاں تسلیم کيتیاں تے ایہ اک معاون ریاست بن گئی۔
کاشغر ،   سمرقند ، بخارا تے پائینکینت قتیبہ بن مسلم دے ہتھ پئے۔ اس دے جواب وچ ، عرباں نو‏‏ں نیڑے نیڑے ترگش نے پیٹا ، جو سغدیانیاں دے نال شراکت دار سن ۔ سلیمان نے غالبا قتیبہ نو‏‏ں پھانسی دتی ، جس نے سمرقند تے بخارا اُتے قبضہ کرنے دے بعد ، ساسانیاں د‏‏ی باقیات نو‏‏ں کچل ڈالیا سی تے خورزمینی علماء نو‏‏ں ذبح کيت‏‏ا سی۔     <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] فرغانہ ، خوجند تے چاچ قتیبہ دے ہتھ آئے سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="The time period mentioned near this tag is ambiguous. (October 2016)">کب؟  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] 721 وچ ، کِل چور د‏‏ی سربراہی وچ ، ترکش فوجاں نے ، سمرقند دے نیڑے سعید بن عبد العزیز د‏‏ی کمان وچ خلیفہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ سعید دے جانشین الخراشی، ترک تے قتل عام سغدیائی وچ پناہ گزیناں کو خجند ، ترگش تئاں پناہ گزیناں د‏‏ی آمد دا باعث. 724 وچ خلیفہ ہشام نے اک نواں گورنر خراسان ، مسلم بن سعید نو‏‏ں بھیجیا ، اک بار تے "ترکاں" نو‏‏ں کچلنے دے احکامات دتے ، لیکن ، اس دا مقابلہ سولوک دے نال ہويا ، مسلم اس دے بعد شاید ہی مٹھی بھر زندہ بچ جانے والے افراد دے نال سمرقند پہنچ گیا۔ اسنو‏ں " پیاس دا دن " کہیا جاندا ا‏‏ے۔
عباسی حکمرانی تک اسلام دا وسیع پیمانے اُتے پھیلاؤ نئيں ہويا سی۔
ترکاں بارے عرب خیالات
قرون وسطی دے عرباں نے درج کيت‏‏ا کہ عصر حاضر دے ترک اپنے نقطہ نظر تو‏ں عجیب لگ رہے سن تے جسمانی لحاظ تو‏ں بالکل مختلف سن ، انہاں نو‏ں "چھوٹی اکھاں والے وسیع چہرے والے افراد" کہندے سن ۔
قرون وسطی دے مسلم مصنفاں نے نوٹ کيت‏‏ا کہ تبتی تے ترک اک دوسرے تو‏ں مشابہت رکھدے نيں تے اکثر ترکاں تے تبتیاں دے وچکار فرق نئيں دسدے سن ۔
اسلامائزیشن
اموی خلافت دے عہد دے دوران مقامی لوکاں نو‏‏ں اسلام قبول کرنے دا عمل سست سی ، لیکن اس دے بعد دے عباسی دور وچ ایہ زیادہ گہرا ہوگیا۔ امویاں نے غیر عرب لوکاں نو‏‏ں دوسرے درجے دا شہری سمجھیا تے تبادلاں د‏‏ی ترغیب نئيں دتی ، لہذا صرف چند صغدی عام افراد نے اپنے اقتدار دے دوران اسلام قبول کيت‏‏ا۔ اُتے ، عباسی دور وچ غیر عرباں نو‏‏ں اک مساوی حیثیت حاصل ہوگئی تے اس دے نتیجے وچ ، اسلام نے پورے وسطی ایشیاء وچ پھیلنا شروع کيت‏‏ا۔
شیخانی لہجہ
شیخانی چترال دے درہ بروغل وچ بولی جانے والی نورستانی زبان دا ناں ا‏‏ے۔ بولی دے بارے وچ زیادہ نئيں جانیا جاندا اے، لیکن ایہ اک کتا-واری بولی د‏‏ی قسم سمجھیا جاندا اے. ایہ چترال د‏‏ی زباناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ فی الحال شیخانی دے لئی لاطینی رسم الخط تے عربی رسم الخط تیار کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ · اس دا کھوار ناں شیخوار اے جس دا مطلب اے  شیخاں د‏‏ی زبان  ۔ ایہ فی الحال ہور نورستانی زباناں تو‏ں وکھ تھلگ ہونے تے داردک تے ایرانی زباناں تو‏ں قربت د‏‏ی وجہ تو‏ں خطرے تو‏ں دوچار ا‏‏ے۔
لسٹ دکھنی کوریا دیاں کاؤنٹیاں
ایہ لسٹ دکھنی کوریا دیاں کاؤنٹیاں (List of counties in South Korea) اے۔ 1 جولائی ، 2014 دے بعد توں جنوبی کوریا دیاں 82 کاؤنٹیاں نیں۔
شوساکو ایندو
حوالے
گٹھ:1923 دے جم گٹھ:1996 دیاں موتاں گٹھ:اعتذار پسند مسیحی گٹھ:ویہويں صدی دے جاپانی ناول نگار گٹھ:جاپانی ادب گٹھ:رومن کیتھولک مصنف گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:جاپانی رومن کیتھولک
پروین اکبر
پروین اکبر (ولادت: 7 اپریل 1959ء) اک پاکستانی اداکارہ نيں۔ پروین اکبر نو‏‏ں زمانی منزل کی مسخرے، اب دیکھ خدا کیا کرتا ہے، یہ زندگی ہے تے دیوانگی وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔
مانسر جھیل
اتہاس
مانسر دا اتہاس مہامبھارت دے ویلے دا اے۔ بابر واہن ( ارجن اتے الپی دا پتر) اس ویلے اس کھیتر دا حاکم سی۔ لڑائی توں بعد، ارجن نے زمین 'تے اپنی اہلیت نوں ثابت کرن لئی "اشومیگھ یگّ" نامک رسم کیتی۔ بابر واہن نے دھار اودھم پور  روڈ دے نیڑے خون پنڈ وچ یگّ دا طاقت پرتیک گھوڑا پھڑ لیا جتھے بعد وچ بابر واہن نے ارجن نوں مار دتا۔ جت توں بعد بابر واہن نے ارجن دا سر  اپنی ماں نوں بھینٹ نال اپنی کامیابی سانجھی کیتی۔ ایہہ جانن توں بعد کہ ارجن بابر دا پیؤ سی، اوہ ارجن نوں واپس لینا چاہندا سی۔ اس لئی اسنوں شیشناگ توں منی دی حصول کرنی پئی۔ اس لئی بابر واہن نے اپنے تیر نال اکّ سرنگ بنائی جو سرنگسر دے ناں نال جانی جاندی سی۔ شیشناگ نوں نشٹ کرن اتے منی نوں پھڑن توں بعد، اوہ منیسر (مانسر) توں باہر آیا، جو کہ سرنگ دا دوجا سرا سی۔
آنا دوستوفسکایا
بعد دی زندگی
thumb| 1880 دے دہاکے وچ آنا دوستووسکی دی موت (1881) ویلے آنا 35 سالاں دی ہو گئی۔ اسنے کدے دوبارہ ویاہ نہیں کروایا۔ اپنے شوہر دی موت توں بعد اسنے اپنیاں کھرڑے، چٹھیاں، دستاویز اتے فوٹواں اکتر کیتیاں۔ 1906 وچ اسنے راج تریخی عجائب گھر وچ فیودر دوسوتوسکی نوں وقف اک کمرہ بنایا۔
تاترا نیشنل پارک، پولینڈ
پہاڑ
نیشنل پارک پولینڈ دے دو الپائن پہاڑی سلسلےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ پولش تاترا سلسلہ، جو مغربی کارپیتھین پہاڑاں دا اک حصہ اے، نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے: ہائی تاترا ( تاتری ویسوکی ) تے مغربی تاترا ( تاتری زچوڈی )۔ زمین د‏‏ی تزئین د‏‏ی تیز چوٹیاں تے کھوکھلیاں دے نال بہت ساریاں چٹاناں د‏‏ی شکلیاں نيں۔ پولینڈ د‏‏ی بلند ترین چوٹی Riese (Raisi) amsl ) ایتھے واقع نيں۔
غار
پارک وچ تقریباً 650 غاراں نيں، جنہاں وچو‏ں ولکا نجنا غار دا نظام سب تو‏ں طویل ، تے سب تو‏ں گہرائی (زیادہ تو‏ں زیادہ گہرائی )۔ اس نظام د‏‏ی چھ غاراں سیاحت دے لئی کھلی نيں۔
آب و ہو‏‏ا
سیاحاں د‏‏ی زیادہ تعداد اس وقت پارک دے ماحولیا‏ت‏ی نظام دے لئی سب تو‏ں وڈا خطرہ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، ہوٹلاں تے کار پارکاں جداں انفراسٹرکچر زائرین د‏‏ی موجودہ تعداد دے لئی کافی نئيں ا‏‏ے۔ <sup class="Template-Fact"><span style="white-space: nowrap;" title="इस तथ्य की सत्यता के लिए विश्वसनीय सूत्रों की आवश्यकता है।  June 2007से">[ براہ کرم حوالہ شام‏ل کرن ]
مغیریہ
حوالے
گٹھ:مذہب
دلجیت سنگھ شاہی
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری
شلبسوتر
لاگت دے ذرائع د‏‏ی لسٹ
اس وقت لاگت دے تھلے لکھے فارمولے دستیاب نيں۔
جارجیا وچ عرب حکمرانی
1. 645 دے آس پاس عرب فوجاں د‏‏ی پہلی پیشی تو‏ں لے ک‏ے 736 وچ امارات تبلیسی دے قیام تک۔ انہاں سالاں وچ اموی خلافت دے ذریعہ جارجیائی سرزمین اُتے ترقیا‏ت‏‏ی طور اُتے سیاسی قابو پانا دیکھیا گیا۔
پہلی فتح تے عرب تسلط د‏‏ی تنصیب (645–736)
اس وقت خلافت اپنی پہلی دہائیاں وچ حالے وی سیاسی طور اُتے انتہائی غیر مستحکم سی تے اس نے انتظامیہ دا ایسا نظام وی تیار نئيں کيت‏‏ا سی جس تو‏ں اوہ اپنی متعدد فتوحات نو‏‏ں قابو وچ رکھ سک‏‏ے۔ کِس‏ے وی خطے اُتے عرب طاقت دا بنیادی مظہر ايس‏ے وقت اسلام دا اک مذہبی حکم سی: ٹیکس د‏‏ی ادائیگی (براہ راست حکمرانی دے تحت علاقےآں دے لئی) ، یا غیر عقائد دے ذریعہ خراج تحسین (واسال ریاستاں دے لئی) ، جسنو‏ں جزیہ کہیا جاندا اے. اس د‏ی ادائیگی اسلامی ریاست دے سامنے تسلیم ہونے د‏‏ی علامت اے ، لیکن قفقاز دے عیسائیاں دے لئی ، ایہ وی اک ایسا طریقہ سی کہ عرباں د‏‏ی طرف تو‏ں نويں حملے تے یا جنہاں نے ادائیگی نئيں کيت‏‏ی انہاں دے خلاف تعزیت‏ی مہماں تو‏ں بچا جا.۔ ارمیہ د‏‏ی طرح ارمیہ وچ وی ، ستويں صدی دے دوسرے نصف حصے دے دوران خراج تحسین دے خلاف بغاوتاں کثرت نال ہُندی رہیاں ، ہر بار جدو‏ں مقامی شرافت تے سرپرستی کرنے والے شہزادے خلافت وچ داخلی کمزوری محسوس کردے سن ۔ انہاں بغاوتاں وچ سب تو‏ں زیادہ اہ‏م واقعہ ، جو پورے کاکیشس دے خطے وچ گھرا ہويا سی ، – 68–-–22 وچ ہويا سی ، تے اس د‏ی قیادت جارجیا وچ شہزادہ اڈرناس دوم د‏‏ی صدارت وچ کيتی گئی سی۔ دو سال تک جاری رہنے والی جدوجہد دے باوجود ، اس بغاوت اُتے قابو پالیا گیا ، آدرناسنو‏ں ہلاک کردتا گیا ، تے عرباں نے اس د‏ی جگہ حریف گورامڈ خاندان دے گورام دوم نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جگہ اُتے نصب کيت‏‏ا۔
جارجیا اُتے عرب حکمرانی دا خاتمہ (853–1120)
خلیفہ دے اک ہور باجگزار، آذربائیجان دے امیر ، یوسف ابن ابی السج نے ، قفقاز اُتے اپنا تسلط بحال کرنے د‏‏ی آخری عرب کوشش 914 وچ کيتی۔ جارجیا اُتے ساجد حملہ ، جداں کہ ایہ جانیا جاندا اے ، اک ناکامی سی ، حالانکہ اس نے جارجیائی اراضی نو‏‏ں تباہ کر دتا سی ، تے باجراتیاں نو‏‏ں بازنطیم دے نال اتحاد بحال کرنے د‏‏ی اجازت دتی سی ، جسنو‏ں انہاں نے پہلے خلفاء دے حق وچ نظرانداز کيت‏‏ا سی۔ اک مضبوط عیسائی طاقت دے نال اس تجدید اتحاد نے جارجیا نو‏‏ں عرب مداخلت تو‏ں پاک رکھیا ، تے معاشی تے فنکارانہ نشا. ثانیہ د‏‏ی اجازت دی۔
ڈیوک کاہاناموکو
ابتدائی سال
ڈیوک دا مقام پیدائش اُتے تنازع بنیا ہویا ا‏‏ے۔ کئی ذرائع دے مطابق انہاں د‏‏ی پیدائش ماؤای (Maui) دے ہالے آکالا (Haleakalā) اُتے ہوئی یا اوآہو (Oahu) دے وائیکیکی (Waikiki) اُتے ہوئی۔ کاہاناموکو دے مطابق ڈیوک ہونولولو وچ ہالے آکالا وچ پیدا ہوئے جتھ‏ے برنیس پواہی بشپ (Bernice Pauahi Bishop) کا گھر سی جو ہن ارلنگٹن ہوٹل وچ تبدیل کر دتا گیا۔ انہاں دے پنج بھائی تے تن بہناں پرمشتمل خاندان سی جنہاں وچ سیموئیل کاہاناموکو وی سن ۔ 1893 وچ خاندان کالیہ (Kālia) چلے گیا جو وائیکیکی دے نیڑے اے (موجودہ ہلٹن ہوائی پنڈ دے نیڑے) تاکہ ماں دے والدین تے اہل خانہ دے نزدیک رہ سک‏‏ے۔ ڈیوک د‏‏ی نشو و نما اپنے بھائی بہناں دے نال نال 31 رشتاں دے بھائی بہن دے نال ہوئی۔ ڈیوک وائیکیکی گرامر اسکول، کاہومانو اسکول تے کامیہامیہا دے اسکول (Kamehameha Schools) وچ اسکولی پڑھائی دے دور تو‏ں گزر چکے نيں، حالانکہ اسکولی تعلیم اوہ مکمل نئيں کرسک‏‏ے کیونجے انہاں نو‏ں اپنے خاندان نو‏‏ں مدد فراہ‏م کرنا ضروری سی ۔
للی بلیٹروک
باہرلے جوڑ
گٹھ:برطانیہگٹھ:انگریز
چھپرچڑی دی لڑائی
لڑائی
اس ویلے سورج است ہون وچ اک گھنٹہ باقی سی۔ اپہیرو باج سنگھ اتے فتح سنگھ نے وجید خان دے ہاتھی نوں گھیر لیا۔ سارے جاندے سن کہ لڑائی دا نتیجہ آخری داو وچ لکیا ہویا اے، ات: دوناں ول دے فوجی کوئی قصر نہیں چھڈنا چاہندے سن۔ سارے فوجی اک–دوجے ولوں گتھم–گتھا ہوکے جیتو ہون دی چاہت رکھدے سن۔ اجیاے وچ بندہ سنگھ نے اپنے گرودیو شری گرو گوبند سنگھ جی حاصل اوہ تیر کڈھیا جو اسنوں سنکٹ دور وچ استعمال کرن لئی دتا گیا سی۔ گرودیو جی نے اسنوں دسیا سی، اوہ تیر آتمبل دا پرتیک اے۔ اس دے استعمال اتے ساری امورت طاقتاں تہاڈی مدد کرنگیاں۔
تولو بولی
ٹولو بولی ہندستان وچ بولی جان والی اک بولی اے۔ ایدی بولن گنتی 1.95 ملین  اے۔ وسط|200px|alt=Image|The word Tulu Basay meaning Tulu language written in Tulu script تولو رسم خط دا نمونہ تولو (Tulu) ( یا ತುಳು ಬಾಸೆ، تولو باسنو‏ں) اک دراوڑی زبان اے جس دے بولنے والےآں د‏‏ی تعداد 20 لکھ تو‏ں کم ا‏‏ے۔ تولو بولنے والے لوکاں نو‏‏ں تولوا کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر تولو بولنے والے جنوب مغربی کرناٹک تے شمالی کیرالا دے سرحدی علاقےآں وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں علاقےآں نو‏‏ں اکثر تولوناڈو دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
[Category:ہندستان دیاں بولیاں]]
سبع طوال
ناں وجہ تے طوال دے معنی
طِوال، لمبے تے طولانی دے معنی وچ ا‏‏ے۔ بظاہر انہاں سوراں دا ناں ايس‏ے وجہ تو‏ں سبع طوال پيا اے کیونجے ایہ ست سورے، قرآن دے دوسرے سوراں دے مقابل وچ زیادہ طویل تے وڈے نيں۔
دکھنی کوریا دے شہر
حوالے
جنوبی کوریا کے شہر
سبع طوال
سوره آل‌عمران
طویل سوراں وچ دوسرا سورہ، آل‌عمران اے جو عثمان طہ د‏‏ی کتابت دے لحاظ سے27 صفحاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس سورہ وچ 200 آیتاں نيں تے اک مدنی سورہ ا‏‏ے۔
سوره نساء
سوره نساء وچ 176 آیتاں نيں۔ ایہ قرآن دا چوتھا سورہ اے جدو‏ں کہ تیسرا طویل سورہ ا‏‏ے۔ خط عثمان طہ دے مطابق ایہ سورہ 29 صفحات اُتے لکھیا گیا اے تے مدنی سورہ ا‏‏ے۔
سوره اعراف
قرآن دا ساتواں سورہ سوره اعراف ا‏‏ے۔ ایہ سورہ وی سورہ انعام د‏‏ی طرح اک مکی سورہ اے تے طویل ہونے دے باعث سبع طوال وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اس وچ 206 آیتاں نيں تے عثمان طہ دے حساب تو‏ں 26 صفحاں اُتے لکھیا گیا ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:تقسیمات قرآن گٹھ:طوال سورتاں گٹھ:قرآن
ارم اختر
ارم اختر (ولادت: 16 اگست 1982ء) اک پاکستانی اداکارہ، ماڈل تے گلوکارہ نيں۔ ارم اختر نو‏‏ں میرے محسن، دل موم کا دیا اور امید دے ڈرامےآں وچ انہاں دے کردار دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
سیوں تھونگ پھولکا
ترانہ دے بول پردیپ کمار راۓ دی طرفوں لکھے گئے ۔ اس دے موسیقار امبر گورنگ نیں۔
گمشدہ اسلامی تریخ: ماضی توں مسلم رہتل نوں دوبارہ حاصل کرنا
مصنف دے مطابق، کتاب دا مقصد اسلامی تریخ دے موضوع تو‏ں ناواقف قارئین دے لئی اک ابتدائی رسالے دے طور اُتے کم کرنا ا‏‏ے۔
استقبالیہ
اس وقت پاکستان دے وزیر اعظم عمران خان نے ٹویٹر دے ذریعے اس کتاب نو‏‏ں COVID-19 لاک ڈاؤن دے دوران نوجواناں دے لئی پڑھے جانے د‏‏ی سفارش کيت‏ی، کیونجے انھاں نے محسوس کيتا کہ "یہ محرک قوت د‏‏ی اک بہترین مختصر تریخ سی جس نے اسلامی رہتل نو‏‏ں اس دا سب تو‏ں وڈا وقت تے فیر اس دے زوال دے عوامل۔" اس ٹویٹ دے بعد الخطیب نے دریافت کيتا کہ انہاں د‏‏ی کتاب دا اک جعلی ورژن جس وچ غلطیاں تے ہور غلط معلومات موجود نيں انٹرنیٹ اُتے ڈیجیٹل طور اُتے تقسیم د‏‏ی جا رہیاں نيں، جس تو‏ں اوہ لوکاں دے قارئین نو‏‏ں متنبہ کرنے اُتے آمادہ ہو رہیا اے کہ ایہ جھوٹھا ورژن "بالکل غلط تے اسلامو فوبک" ا‏‏ے۔
بدر خلیل
نجی زندگی
بدر خلیل دا جم لاہور وچ ہویا سی، پر ہن اوہ کراچی، پاکستان وچ رہِ رہی اے، اوہ اپنے شوہر نال کراچی وچ رہن مگروں ایلئیچوی وچ تھوڑھے ویلے لئی کم کردی سی۔ اس دا شوہر اک مشہور پاکستانی ڈریکٹر سی، جس دے دو بچے ہوئے، بدر نوں بہت مشکل دور دا ساہمنا کرنا پیا جدوں اس دے شوہر دی 1998 وچ موت ہو گئی ۔
اسلم ریاض حسین
زندگی
جب محمد ضیاء الحق نے فوجی بغاوت دا اعلان کيتا تاں انہاں نو‏ں پنجاب دا گورنر وی مقرر کيتا گیا۔
عبد اللہ بن سعود آل سعود
عبداللہ بن سعود الکبیر دے دور وچ درعیہ د‏‏ی قلعہ بندی
درعیہ د‏‏ی شہر اک دیوار تو‏ں گھرا ہويا پنج ملحقہ محلےآں اُتے مشتمل سی۔ جتھے ایہ وادی حنیفہ دے دو کنارےآں اُتے دو اُچے پہاڑاں اُتے پھیلا ہويا سی، بعد وچ اس د‏ی مضبوطی ودھانے دے لئی اک خندق کھودتی گئی۔
درعیہ دے دفاع دے لئی جنگ
یہ الشعیب اے جو درعیہ دے بہت دور جنوبی بیریکیڈز وچ واقع اے تے اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ ابراہیم پاشا نے گھوڑے اکٹھے کيتے سن جنہاں دے نال اس نے دیریہ دے لوکاں د‏‏ی "خندقاں" اُتے رات دے وقت پِچھے تو‏ں حملہ کيتا سی۔ابن  محمد ابن سعود تے ابن بشر نے ابراہیم پاشا د‏‏ی فوج د‏‏ی مرنے والےآں د‏‏ی تعداد دا ذکر نئيں کيتا اے، بلکہ کہندے نيں: "انہاں نے انہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں مار ڈالیا، تے کئی آدمی اس رات درعیہ تو‏ں بھج گئے، ضلعے دے لوکاں تو‏ں”۔
یہ اوہ اگ اے جو ابراہیم پاشا د‏‏ی فوج دے اسلحہ خانے وچ لگی سی، جس وچ اس نے اپنے سازوسامان تے افواج د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں ضائع کر دتا سی۔مصری مورخ عبدالرحمٰن الجبارتی، جو اس دور وچ مقیم سن، اپنی کتاب "عجیب الجبارتی" وچ کہندا ا‏‏ے۔ ترجمہ تے خبر وچ اطہر: "رمضان المبارک دے وسط وچ سنہ ۱۲۳۳ ہجری وچ نجاب آیا تے دسیا کہ ابراہیم پاشا اک حکم دے لئی اددیہ دے اک طرف سوار ہوئے تے اوہ اپنے نمائندے عدیسیہ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے چلے گئے۔ اس د‏ی غیر موجودگی دا فائدہ اٹھاندے ہوئے تے غافل ہُندے ہوئے العریدی اُتے دباؤ ڈالیا تے بوہت سارے سپاہیاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا تے جبخانہ - گولہ بارود نو‏‏ں جلا دتا - اس وقت دلچسپی بہت مضبوط سی تے سپاہیاں دا اک گروہ خشکی تے سمندری راستے تو‏ں تن کھیپاں وچ ہر اک دے پِچھے روانہ ہويا دوسرے شعبان تے رمضان وچ ”۔
بنود صلح درعيہ:
ہوائی توانائی بلحاظ ملک
ہويا تو‏ں بجلی د‏‏ی پیداوا‏‏ر 1983–1990
'''ہويا تو‏ں بجلی د‏‏ی پیداوا‏‏ر (ٹیرا واٹ گھنٹہ)(سالانہ کل):'''
الصحیفۃ العلویۃ و التحفۃ المرتضویۃ (کتاب)
جمع‌آوری
رسول اللہ د‏‏ی قطعی نص تے تصدیق د‏‏ی بنا اُتے امام علی تمام لوکاں تو‏ں زیادہ قرآن مجید تو‏ں آشنا سن ۔ پیامبر (ص) د‏‏ی رحلت دے بعد حضرت علی   نے چھ ماہ د‏‏ی قلیل مدت وچ قرآن مجید د‏‏ی ترتیبی نزول دے مطابق جمع آوری دا کم انجام دے دتا سی۔ آپ نے اسنو‏ں اک اونٹھ اُتے لاد کر لوکاں دے سامنے پیش کيتا۔
مصحف دے اجزا
تریخ قرآن دا مصنف اپنی تحقیقات وچ کہندا اے: یعقوبی مصحف امام علی د‏‏ی سورتاں د‏‏ی ترتیب دے متعلق لکھدا اے: مصحف علی د‏‏ی سورتاں د‏‏ی جو ترتیب (ست اجزا وچ بیان کرنا) یعقوبی نے بیان کيتی اے ایہ عجیب تے منفرد ا‏‏ے۔ تمام مؤرخین تے راویاں نے مصحف امام علی ترتیب دے بارے وچ کہیا اے کہ اس د‏ی ترتیب شان نزول دے مطابق سی تے اس مصحف وچ قرآن دے بوہت سارے ابہامات د‏‏ی توضیح سی۔ جے یعقوبی د‏‏ی گل نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا جائے تاں تمام مؤرخین تے راویاں دے بیان کيتی کوئی حیثیت نئيں رہندی ا‏‏ے۔
انندپور صاحب دی چوتھی لڑائی
حملہ
کجھ سماں ہور گزر گیا۔ سکھاں نوں دشمن ولوں گھرے ہوئے اتے ویری دے نال لڑدے ہوئے چھہ (6) ستّ مہینے گزر گئے سن۔ خوراک دی کمی نے اوہناں دے سریر ڈھیلے کر دتے سن اتے انھاننوں کئی پرکار دیاں بیماریاں لگ گئیاں سن۔
جدوں سکھ یودھاواں نوں اورنگزیب دی چٹھی دا پتہ چلیا تاں انھاننے ملکے گئے جی دے سنمکھ دعا کیتی: ساریاں دی بھلائی لئی گرو جی جنگ بندی دا اعلان کر دیو اتے سکھ فوجیاں سمیت نگر خالی کر دیو۔ گرو جی نے ساریا نوں صبر بندھوایا اتے سمجھایا کہ ایہہ وی دشمن دی اک نویں چال اے۔
حارث بن ہاشم
کتابیات
گٹھ:630 د‏ی دہائی دیاں موتاں گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:بنی مخزوم گٹھ:صحابہ گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:ستويں صدی عیسوی وچ طاعون تو‏ں اموات گٹھ:صحابہ و صحابیات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
محمد عظیم خان
ادھر ولوں شہزادا شیر سنگھ اتے سردار ہری سنگھ نلوا اٹک پار کرکے آ پجے۔ انھاننے جہانگیر اتے پھر قبضہ کر لیا۔ جہانگیر دی ہار سن کے عظیم خاں تڑف اٹھیا۔ اسنے دوست محمد خاں اتے جبار خاں دی کمان وچ غازیاں دا تگڑا لشکر جہانگیرے دے ول بھیجیا۔ جہانگیرے دے کول خونی لڑائی ہوئی۔ سکھاں نے غازیاں دے چنگے چھکے چھڑائے۔ جس بیڑیاں دے پلّ دے ولوں سکھ فوج نے اٹک نوں پار کیتا سی، پٹھاناں نے اس پلّ نوں توڑ دتا تاکہ مہاراجہ ولوں شیرشاہ دی مدد نہیں پہنچ سکے۔
ادھر ولوں مہاراجہ صاحب فوج سمیت اٹک دے کنڈے اتے پہنچ گئے۔ انھاننے کشتییاں دا نواں پلّ تیار کروانا شروع کر دتا اتے جدوں انھاننوں پتہ چلیا کہ خالصہ فوج نوں پٹھاناں دے ٹڈی دل نے گھیر رکھیا اے تاں انھاننے اٹک وچوں اتر کے پار کر جان دا فیصلہ کر لیا۔ انھاننے فوج نوں للکاریا اتے جیکارا گجا کے اپنا گھوڑا اٹک وچ دھکیل دتا۔ اوہناں دے پچھے پچھے خالصہ سوربیر چل پئے اتے اٹک ولوں پار ہو گئے۔
عوامی جمہوریہ چین دی تریخ
1949ء تا 1976ء: ماؤ زے تنگ) د‏‏ی زیر حکمرانی سماجی تبدیلی
چینی خانہ جنگی تے چین دے کمیونسٹ انقلاب دے بعد ماؤ زے تنگ د‏‏ی چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی افواج نے چیانگ کائی شیک د‏‏ی افواج کومنتانگ نو‏‏ں بھاگنے اُتے مجبور کر دتا جنہاں نے تائیوان وچ جا ک‏ے پناہ لئی۔ 1 اکتوبر 1949ء نو‏‏ں ماؤ نے جمہوریہ چین دا اعلان کر دتا جس دے بعد انہاں نے چین د‏‏ی مکمل زمین نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی فیصلہ کيت‏‏ا۔ قدیم زمینداری نظام کرو منسوخ ک‏ر ک‏ے غریب تے غیر زمیندار کساناں نو‏‏ں زمین ونڈ دتی گئی۔جس تو‏ں حیرت انگیز طور اُتے معاشی مساوات وچ ترقی دیکھنے نو‏‏ں ملی۔ اس تحریک دے تحت اک ملین تو‏ں ودھ زمینداراں نو‏‏ں قتل کر دتا دتا۔ کئی زمیندار اپنا سب کچھ چھڈ ک‏‏ے بھج گئے۔ ہن چین وچ کوئی وی ایسا نئيں سی جس دے پاس زمین دا کچھ حصہ نہ ہوئے نتیجہ ایہ ہويا غیر زمین دار طبقہ مفقود ہوئے گیا تے اوسط درجہ دا خاندان (مڈل کلاس) دا آغاز ہويا۔ پنڈ د‏‏ی 90 فیصد آبادی چین د‏‏ی 90ء8 فیصد زمین د‏‏ی مالک بنی۔ 1953ء وچ سابق زمینداراں دے قتل دا حکم جاری ہويا۔ نشہ دا کاروبار تے غیر ملکی سرمایہ کاری وی تقریباً ختم ہوئے گئی۔ ماؤ اشتراکیت وچ یقین رکھدے سن ۔ان دا مننا سی اشتراکیت نو‏‏ں تمام ہور نظریاں اُتے فوقیت حاصل ا‏‏ے۔ شروع دے پنج سال سوویت تو‏ں متاثر مبنی بر مرکز معاشی نظام رائج سی۔1958ء وچ ماؤ نے معاشی ترقی دے کئی فیصلے لئی جنہاں وچ پینڈو علاقےآں وچ کھیت‏‏ی باڑی نو‏‏ں فروغ دینا جداں پہلے کدی نئيں ہويا سی، اسٹیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں بڑھانا وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایسا نئيں سی ماؤ صرف مثبت کم کررہیا سی۔ اس دے فیصلےآں نے تقریباً 70 ملین تو‏ں زیادہ جاناں لاں جس وچ امن دے دوران وچ ہوئی قحط سالی تو‏ں ہوئی اموات وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ لیکن اس دے باوجود اوہ معاشی ترقی، ثقافتی انقلاب تے بایاں بازو مخالف تحریک (1957ء-1958ء) دا ذمہ دار وی ا‏‏ے۔ ماؤ دے اصلاحات ارضی د‏‏ی وجہ تو‏ں لکھاں لوک زبردست مزدوری تے تے قتل دے سبب جاں بحق ہوئے۔اسی دوران وچ زبردست قحط پرا جس وچ 1958ء تا 1961ء دے دوران وچ 30 ملین لوکاں د‏‏یاں جاناں گئياں۔ 1961ء دے اخیر وچ غذا د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں شرح پیدائش تقریباً نصف ہوئے گئی۔ لیکن ماؤ دے نظریات د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والےآں نو‏‏ں بخشا نئيں گیا۔ 1966ء وچ ماؤ نے ثقافتی انقلاب د‏‏ی ابتدا کيتی۔ تے ایہ تحریک چین دے چپہ چپہ تک پہونچی۔1976ء وچ ماؤ د‏‏ی وفات تک ایہ تحریک چلدی رہی۔ ماب نظریات د‏‏ی تائید کرنے والےآں دا کہنا اے کہ صدی وچ پہلی دفعہ چین وچ اتحاد تے مستحکم حکومت دیکھنے نو‏‏ں ملی اے ۔تے نال ہی بنیادی ڈھانچہ، صنعت، تعلیم تے صحت وچ زبردست ترقی تے اصلاح دیکھنے نو‏‏ں ملی ا‏‏ے۔ 1949ء وچ محض 20 فیصد لوک ہی خواندہ سن جدو‏ں کہ 30 سال بعد ہی 65ء5 فیصد لوک خواندہ ہوئے گئے۔ جس تو‏ں معیار زندگی وچ ترقی ہوئی۔
عابد موسیریپوف
زندگی
عابد موسیریپوف 22 مارچ 1902 ( جولین کیلنڈر دے مطابق 9 مارچ) کوستانے دے علاقے وچ واقع اک پنڈ وچ پیدا ہويا، اس وقت انہاں دا تعلق روسی سلطنت تو‏ں سی۔ 1923 تے 1926 دے درمیان، اس نے اورینبرگ وچ فیکلٹی آف ورکرز ، تے فیر اومسک دے زرعی اقتصادی ادارے وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنے ادبی کیرئیر دا آغاز 1925 وچ کیہ، اپنی پہلی کہانی، 1928 وچ ٹو دتی ابیس ( В пучине ) لکھی، جو روسی خانہ جنگی ، 1918–1920 دے دوران پیش آنے والے واقعات دے بارے وچ سی۔ 1928 وچ ، اس نے ادبی جریدے جنا ادبیات وچ تعاون کيتا۔ انہاں دے کماں وچ Kyz-Zhibek ( Қыз Жібек )، قازق اوپیرا دا پہلا لبریٹو، جس وچ ییوگینی بروسیلوفسکی د‏‏ی موسیقی سی، تے شاعر دا المیہ ( Трагедия поэта )، جو 1958 وچ لکھیا گیا سی (پہلا ورژن Ақан сері Ақтоқты' ، جو 19واں صدی دے قازق گلوکار تے موسیقار اجانی دے المیے تو‏ں نمٹتا سی۔
امر شونار بنگلہ
امر شونار بنگلہ (میرا سونے دا بنگال یا میرا سونے جیہا بنگال), بنگلہ دیش دا دیسی گؤن ہے, جیہنوں   رابندر ناتھ ٹیگور نے لکھیا ہی ۔ ایہہ بنگالی زبان وچ ہے۔ رابندر ناتھ ٹیگور  نے ایہنوں بنگال دی پہلی ونڈ دے وقت سن ۱۹۰۶وچ لکھیا ہی جیہدوں مذہب دے زور تے انگریزاں نے بنگال نوں دو حصیاں وچ تقسیم کر دتا ہی۔ ایہہ گؤن بنگال نو یکجا کرنے لئی لکھیا گیا ہی ۔
سید الورٰی
”سید الورٰی“(In english: SayyedulWara) اردو زبان میں لکھی گئی اول انعام یافتہ کتاب ہے۔یوں تو سرورِ عالم نبی مکرم ﷺ کے سیرت طیبہ پر زمانے کے ہر دور میں اور دنیا کی ہر معروف زبان میں کتب لکھی گئی ہیں، لکھی جا رہی ہیں اور قیامت تک یہ سلسلہ چلتا رہے گا؛ لیکن حضرت قاضی عبد الدائم دائم صاحب زیدہ مجدہ نے تیرہ (13) سال کی بے پناہ تحقیق سے جو یہ شہکار تخلیق کیا ہے اس میں علمی دنیا کے مسلمہ اصولوں کی روشنی میں معتبر سیرت نگاروں سے بر ملا اختلاف بھی کیا ہے۔۔۔ واقعہ افک، سایہ مصطفی ﷺ جادو اور سیدہ عائشہ صدیقہ رضی اللہ عنھا کی بروقت نکاح و رخصتی کی عمر کے متعلق روایات کی جرح و تعدیل کے اصولوں پر مکمل تحقیق کے بعد مصنف سے اپنا نقطہ نظر اہل علم کے سامنے رکھا ہے۔ سیدالوری کی اہمیت اور خوصیات کے حوالہ سے اس کتاب کے مقدمہ سے مرحوم محمد شفیع صابرؔ صاحب کا ایک اقتباس ملاحظہ کریں۔۔۔ "'قاضی عبد الدائم دائمؔ نے جو کچھ لکھا ہے، اس کی سند بھی دی ہے اس مقصد کے لئے انہوں نے پچھلے تمام دفتر کھنگالے ہیں اور انتہائی مستند کتابوں سے استفادہ کیا ہے۔ سیرت حلبیہ، آثار محمدیہ، البدایہ والنہایہ، طبقات ابن سعد، سیرت ابن ہشام، زرقانی، طبری، مستدرک، تاریخ الخمیس اور صحاح ستہ جیسی بلند پایہ کتب کا کوئی گوشہ ان سے چھپا نہیں تھا نہ متاخرین کی اخلاقی تحریروں کو انہوں نے درخور اعتناء سمجھا اور نہ ہی اپنی طرف سے حشو و زواہد کی ضرورت محسوس کی جہاں ایک واقعہ کے بارے ایک سے زیادہ آراء ہیں وہاں فراخ دلی کا مظاہرہ کرتے ہوئے سب ہی پہلوؤں کا ذکر کرنا ضروری سمجھا ہے۔۔ اور جہاں وہ کسی حتمی فیصلے تک نہیں پہنچ سکے وہاں بھی اعتراف حقیقف سے پہلو تہی نہیں کی۔۔ سیرت رسول ﷺ کے بیان کے ساتھ ساتھ اُس دور کے عرب معاشرہ، اور کے مشاہیر، عوام کا رہن سہن، عقائد و عبادات، شعر و ادب، معیشت و معاشرت کی تمام جزئیات سے قارئین کو آگاہ کرنا ضروری سمجھا گیا ہے۔۔۔ اور فٹ نوٹوں سے اس سلسلہ میں بڑا مفید کام لیا گیا ہے اس اعتبار سے شائد ہی سیرت النبی ﷺ کی کوئی کتاب اتنی جامع اور مکمل ہو۔۔۔۔'" سید الورٰی پر جی سی یونیورسٹی فیصل آباد کے شعبہ علوم اسلامیہ کے ایک فاضل حافظ محسن ضیاء نے سیرت نگاری میں قاضی عبد الدائم دائم کا منہج اور تفرادات کے عنوان سے مقالہ لکھ کر ایم فل کی ڈگری حاصل کر لی ہے اور پی ایچ ڈی کر رہے ہیں بہاؤ الدین یونیورسٹی ملتان میں بھی ایک فاضل اس کتاب ہر پی ایچ ڈی کر رہے ہیں۔۔۔۔
علماء و اہلِ دانش کے چند تأثرات
پروفیسر حفیظ تائبؔ، شعبہ پنجابی، اورئنٹل کالج، لاہور
دو لب اک دوسرے کو باری باری چوم لیتے ہیں --- حلاوت کس قدر ہے یا خدا نامِ پیمبر میں
طارقؔ سلطان پوری (حسن ابدال)
بھتا ویلا
وارث شاہ جی بھتّے بارے ایداں دسّ پاؤندے نیں :
گٹھ:ویلا گٹھ:وقت دیاں اکائیاں گٹھ:پہر گٹھ:پنجابی رہتل
گنیز بک آف ورلڈ ریکارڈ ایڈیشن 2012
thumb|لمبی زبان کیلیفورنیا، یو ایس اے نال تعلق رکھنے والے چینل ٹیپر دے بارے وچ انکشاف ہويا کہ اس د‏ی زبان سب تو‏ں لمبی اے، جس د‏‏ی پیمائش نوک تو‏ں اُتے دے ہونٹ تک ۳٫۸ انچ (۹٫٧۵ سینٹی میٹر) ا‏‏ے۔ thumb| ڈیلکس ڈونکاسٹر، یوکے نال تعلق رکھنے والے روب ہل ڈیلکس دے سب تو‏ں وڈے مجموعہ دے قابل فخر مالک نيں۔ اس دے پاس ۵٧۱ مختلف ماڈلز موجود نيں۔-
ہور پڑھو
گنیز بک آف ورلڈ ریکارڈ ایڈیشن ۲۰۱۸
بنو کلاب
11ويں صدی دے اوائل وچ ، صالح بن مرداس نے کلاب د‏‏ی قیادت سنبھالی تے 1025ء تک، اس نے حلب وچ قائم امارت (سلطنت) قائم کيتی جو مغربی جزیرہ تے شمالی شام دے بیشتر حصےآں اُتے پھیلی ہوئی سی اس دے مرداسی خاندان نے معمولی رکاوٹ دے نال 1080ء تک حلب اُتے حکومت کيتی۔ کلاب مرداسی فوج دا مرکز سن تے انھاں نے 1030ء وچ جنگ اعزاز وچ بازنطینی شہنشاہ رومانوس سوم نو‏‏ں شکست دتی تے بعد دے سالاں وچ کئی فاطمی حملےآں نو‏‏ں روکیا۔ بار بار ہوݨ والی داخلی تقسیم نے آخری مرداسی امیر دے دور وچ قبیلے د‏‏ی طاقت نو‏‏ں ختم کر دتا سی۔ کلاب نے بکھرے ہوئے قلعےآں نو‏‏ں برقرار رکھیا تے مرداسیاں دے جانشیناں دے لئی فوجی بھرتی دا اک وڈا ذریعہ رہیا، لیکن اوہ ترکمان گروہاں دے سامنے اپنی اہمیت کھو بیٹھے جنہاں نے 11ويں صدی دے آخر تو‏ں وڈی تعداد وچ شمالی شام وچ داخل ہونا شروع کر دتا سی۔ ایوبیاں نے علاقے وچ کلاب د‏‏ی آخری ملکیت نو‏‏ں ضبط ک‏ر ليا تے قبیلے نو‏‏ں اک امیر عرب (بدوی ریاستی سرپرستی والے سپہ سالار) دے ماتحت کر دتا، اک دفتر جو حریف بنو طے دے آل فضل گھر دے پاس سی۔ کِلاب دا کچھ حصہ اناطولیہ د‏‏ی طرف ہجرت کر گیا، 1262ء وچ مملوک دے خلاف چھاپے وچ آرمینیائی معاونین دے طور اُتے دوبارہ نمودار ہويا۔ 1277ء وچ قبیلے نے شمالی شام وچ مملوک سلطان بیبرس دے حوالے ک‏ے دتا۔
بیگم سمرو
جیون
thumb|300x300px|بیگم سمرو دا پروار بیگم سمرو دا قد چھوٹا سی، نرپکھّ روپ اتے اک اعام آدیساں دیاں بے مثال لیڈرشپ قابلیئتاں اسدی پچھان سن۔ اک توں ودھ وار، اسنے کاروائی وچ اپنی ہی فوج دی اگوائی کیتی۔ اوہ کشمیری مول دی سی۔  جدوں اوہ جوان عمر دی سی تاں اسنے لکسمبرگ دے اک وپاری فوجی والٹر ریئنہارڈس سومبرے دے نل اویاہ (جاں اوہدے نال رہن دی شروعات) کیتی، جو بھارت وچ کم کر رہا سی۔ وولٹر ریئنہارڈ سومبر، جو 45 سال دی عمر دا سی، لال بتی علاقہ وچ آیا سی، اتے فرزانا دے چہرے دا قایل ہو گیا سی۔
دنیا دیاں سو عظیم کتاباں
مندرجات
اس کتاب دا آغاز دنیا د‏‏ی عظیم ترین کتاب القرآن الحکیم تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ دوسرا مضمون حدیث د‏‏ی مشہور کتاب صحیح بخاری اُتے ا‏‏ے۔ تیسرا مضمون عہد نامہ عتیق (Old Testament)پر اے ، اک طرح تو‏ں ایہ یہودیاں د‏‏ی مذہبی کتاب تورات د‏‏ی تحریف شدہ شکل سمجھ لاں۔ چوتھا مضمون عہد نامہ جدید یعنی انجیل مقدس اُتے اے ۔ پنجواں مضمون ہندوﺅں د‏‏ی مقدس کتاب بھگوت گیتاجدو‏ں کہ چھیويں مضمون وچ چینی مفکر تے مذہبی رہنما کنفیوشس دے اقوال دا احاطہ کيتا گیا، ساتوان مہاتما بدھ د‏‏ی تعلیمات اُتے مبنی کتاب دھماپد تے آٹھاں مضمون سکھاں د‏‏ی مذہبی کتاب گرنتھ صاحب اُتے اے ۔پنجاہ باون صفحات اُتے مشتمل ایہ ست مضامین پڑھنے تو‏ں آپ اسلام، یہودیت، عیسائیت، ہندوازم، کنفیوشس ازم، بدھ ازم تے سکھ مت د‏‏ی بنیادی تعلیمات تے مقدس کتاباں د‏‏ی تفصیل سمجھ سکدے نيں۔
بورتھ جھیل
ایہہ سائیٹ جنگلی پنچھیاں دے پرواس کرن لئی اکّ استھان اے اتے اکثر پنچھی-نگران اتے قدرت پریمی اتھے آؤندے ہن۔دکھنی پاکستان دے گرم حصیاں توں آؤن والیاں بطخاں دی وڈی گنتی نوں دیکھن لئی، مارچ مہینیاں وچکار جانا چاہیدا اے۔ [ ٹون ] ایہہ پنچھی مدھ ایشیا دے ٹھنڈے پانیاں ول اتر ول جاندے ہوئے اتھے آرام کردے ہن۔ اسے طرحاں، ستمبر – نومبر تک، حادثہ اتر ول سردیاں دی شروعات دے نال الٹ ہندی اے۔ right|thumb|240x240px| جھیل نوں حسینی گلیشیئر توں پگھلا پانی ملدا اے
انہد
تریخ
جولائ‏ی 2010ء وچ انہد نے اک بیان جاری کرکے کہیا کہ "فوج تے حفاظتی دستےآں د‏‏ی موجودگی (سری نگر) وادی وچ غالب اے تے ایہ عوام دے اندر شدید غصے نو‏‏ں دعوت دیندی ا‏‏ے۔ سچ تاں ایہ اے کہ جمہوریت شدید دباؤ وچ اے تے ریاست دے بیشتر حصےآں وچ تقریبًا مفقود اے، ایہ باوجود اس دے اے کہ سری نگر وچ اک ایسی حکومت عنان حکومت سنبھالے ہوئے اے جسنو‏ں مرکز د‏‏ی تائید حاصل ا‏‏ے۔ "
1921ء دی بالی ووڈ فلماں دی لسٹ
مئی تاں اگست
upright=0.4|thumb|ستیہ جیت رائے  (1921ء تاں 1992ء)
بلیٹ فیراٹ
thumb|بلیٹ فیراٹ (1921) فلم دے منظر وچ دھریندر ناتھ گنگولی
محمود علی
تعلیم
سکولنگ دا آغاز سونام گنج ہائی سکول توں کیتا ۔ 1937 وچ گورمِنٹ جوبلی ہائی اسکول توں میٹرک کیتا تے 1942 وچ شیلدنگ ، آسام سینٹ انتھونیز کالج توں انگلش وچ گریجوئیشن کیتی ۔ اس توں مگروں لاء کالج کلکتا وچ داخلا لیا ۔
تحریک پاکستان وچ سیاسی کردار
ایہ تحریک پاکستان دے زور دا زمانا سی ۔ مولانا عبدل حمید بھاشانی نے اوہناں نوں مُسلم سٹوڈنٹس آرگنائزیشن دا سیکرٹری بݨا دِتا ۔ محمود علی نے دن رات تحریک پاکستان لئی جدو جہد کیتی ۔ پڑھیاراں نوں وی نال لے کے چلے ۔ 1944 وچ آسام مسلم لیگ دے صدر مولانا عبدل حمید بھاشانی نے اوہناں نوں صوبائی مُسلم لیگ ورکِنگ کمیٹی دا مِمبر نامزد کر دِتا ۔ 1946 وچ آسام مسلم لیگ دے جنرل سیکرٹری چُݨے گئے ۔ سیاسی تحریک دے دوران آسام دی دھوبری جیل وچ قید وی رہے ۔ 3 جون 1947 نوں مانٹ بیٹن ولوں برصغیر دی آزادی دے اعلان توں بعد 21 جون 1947 نوں سینٹرل جیل گوہاٹی وچوں رہا ہوئے ۔ سیاسی تحریک دے دوران اوہناں دیاں قائداعظم نال وی مُلاقاتاں ہُندیاں رہندیاں سی ۔
صحافت
محمود علی نے 1948 وچ ناو بلال دے ناں نال اک ستوارا وار اخبار شروع کیتا ۔ محمود تے اوہناں دی بیوی ہاجرا اس اخبار واسطے کَم کر دے رہے ۔ اس اخبار دے پہلے ایڈیٹر دیوان محمد اظراف سی ۔ ایہ اخبار 1958 وچ ایوب خان دے مارشل لاء تک جاری رہیا ۔ 1968 وچ ایہ اخبار دوبارا شروع ہویا تے 1971 وچ بند ہو گیا ۔
وفات
محمود علی 17 نومبر 2006 نوں لہور وچ فوت ہو گئے ۔ ہینا بلاک دے کول مون لائٹ سکول وچ نیاݨےآں دے اک پروگرام وچ تقریر کردے ہوئے اوہناں نے آخری ساہ لیا ۔ کُش منٹ تقریر کرن مگروں اوہ کرسی اُتے ڈِگھ گئے ۔ اوہناں نوں فوری طورتے پنجاب انسٹیٹیوٹ آف کارڈیالوجی لے جایا گیا جِتھے اوہناں نوں مُردا قرار دے دِتا گیا ۔
دیوان ابی طالب
قصیدہ لامیّہ
اس قصیدے دا آغاز انہاں اشعار تو‏ں ہُندا اے:
لاہور دے راجکی پروار دی تریخ (کتاب)
لاہور دے راجکی پروار دی تریخ (انگریزی: History of the Reigning Family of Lahore ) ایسٹ انڈیا کمپنی دی فوج دے اک میجر جی سی سمتھ دی پنجاب دے حالات بارے پہلی اینگلو سکھ جنگ دے بعد دی لکھی کتاب اے ۔
سید شاہ جمال اولیاء
ناں و نسب
سادات جعفری، عریضی، حسینی خاندان وچ پیدا ہوئے، آپ دا اصل ناں سید جمال اے، آپ دے والد دا ناں شاہ حمید الدین (عرف مخدوم جہانیاں ثانی) ا‏‏ے۔ سید شہاب الدین اوّل سالار روم تک آپ دا شجرہ نسب درج ذیل ا‏‏ے۔.
کاغذ کے سپاہی (کتاب)
کتاب اُتے شاہد ہاشمی دا تبصرہ
میری دعاواں مصنف، قارئاں تے فکر اسلامی ۔۔۔۔۔ تِناں دے نال نيں۔
نمونہ تحریر
کتاب د‏‏ی ابتدا ہی وچ مصنف دے طرز تحریر تے علمی مرتبے دا اظہار ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ لکھدے نيں کہندے نيں صحافت جو پہلے مشن سی، ہن اک کاروبار بن گئی اے لیکن ہن اس دا کیہ کيت‏‏ا جائے کہ انسان کاروبار وچ وی مشن تلاش کر سکدا اے تے اوہ چاہے تاں مشن نو‏‏ں وی کاروبار وچ تبدیل کر سکدا اے تے کر سکدا کيت‏‏ا اے بوہت سارے لوک دھڑلے تو‏ں ایسا ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ چنانچہ صحافت دے مشن یا کاروبار ہونے د‏‏ی بحث وی اضافی ا‏‏ے۔ اصل سوال انسان تے اس دے مقصد حیات ہی دا ا‏‏ے۔ انسان تے اس دے مقصد حیات درست نہ ہاں تاں فیر کچھ وی درست نئيں ہوئے سکدا۔ صحافت کيہ مذہب تک نہي‏‏‏‏ں۔
احمدشاہ ابدالی دے ہندستان اُتے حملے
احمدشاہ ابدالی دا اتے تیجا حملہ
اس تے ابدالی نے تیجا حملہ کر دتا۔ 6 مارچ سن 1752 وچ محمود بوٹی نامی پنڈ دے میدان وچ گھمسان لڑائی شروع ہو گئی۔ جنگ وچ ستر ہزار فوج میر منو دے ولوں لڑ رہی سی۔ اس وچ کوڑا مل نے سکھاں نوں وی شامل کر لیا سی۔ کوڑامل ہاتھی اتے سوار ہوکے اپنی فوج دی آگوائی کر رہا سی کہ اسدے ہاتھی دا پیر اک بنکے وچ گہرا دھنس گیا، جسدے نال ہاتھی توازن کھوہ بیٹھا اتے پلٹ کے ڈگّ گیا۔ ویری فوج نے اس موقعے دا منافع چککے کوڑا مل دا سر کٹ لیا۔ بس پھر کی سی، مغلاں دا حوصلہ ٹٹ گیا، اوہ پچھے ہٹن لگے۔
احمدشاہ ابدالی اتے سکھ
پنجاب ولوں اوہ سکھاں دے رہندے لگان وصول نہیں کر سکدے سن۔ اسدے علاوہ پنجاب دی بھیشن گرمی اتے ٹھٹھردی سردی صحن کرن وچ وی اوہ اپنے آپ نوں اسمرتھ پا راے سن۔ ات: رگھناتھ راو نے پنجھتر ہزار سالانہ لین دا سودا کرکے پنجاب ادنیہ بیگ نوں سونپ دتا۔ اس پرکار ادنیہ بیگ دا سپنا ساکار ہو گیا۔ ادنیہ بیگ سکھاں دی ودھ رہی طاقت نوں اپنے رستہ دی سبھتوں وڈی رکاوٹ سمجھدا سی۔
ایہہ خان میر منو دی طرحاں سکھاں نوں یاتناواں دین لگا سی۔ ایہناں دناں ادنیہ بیگ نوں ادھ رنگ دا روگ ہو گیا اتے اوہ اس روگ ولوں 15 دسمبر، 1758 نوں مر گیا۔ ادنیہ بیگ دی موت دے بعد لاہور وچ واقع اسدے نائب مرزا جان خان نے سکھاں نال صلح کر لئی۔ اس صلح نوں قبول کرن دے پچھے ایہہ راز لُکیا ہویا سی کہ ‘خالصہ جی’ مالوا اتے دوآبہ علاقےآں وچ سوکھ ولوں اپنے پیر جماں لین۔ اس ویلے مالوا وچ بابا اعلیٰ سنگھ جی دا بول بالا سی۔ انھاننے خالصہ دل دی مدد ولوں اک وڈے کھیتر اتے اختیار کر لیا سی۔
شہزادہ تیمور دی مرہٹےآں ہتھوں شکست
شہزادہ تیمور اتے اسدے فوجی سپہ سالار جہان خان نوں ادنیہ بیگ دے دل، سکھاں اتے مراٹھےآں دی مشترکہ طاقت نے ہراکے پنجاب توں بھجا دتا۔ احمدشاہ ابدالی شہزادہ دی ہار نوں اپنی ہار سمجھدا سی، اسلئی اوہ مراٹھےآں اتے سکھاں نوں اس ادنڈتا لئی بہتر دنڈ دینا چاہندا سی۔ ات: اسنے سن 1759 عیسوی دے اخیر دی سردیاں وچ پنجاب اتے پنجواں حملہ کر دتا۔
احمدشاہ ابدالی ولوں دلی اتے ہور نگراں نوں لٹنا
سن 1761 عیسوی نوں احمد شاہ ابدالی نے پانیپت دے میدان وچ مراٹھیاں نوں ہرا کے دلی اتے اسدے نزدیک دے نگراں نوں خوب لوٹیا۔ اوہناں دی لٹّ اتے لالسا دی سیما نہیں سی، انھاننے جیتو ہون دے انہکار وچ ہزاراں بھارتی سندر عورتاں نوں اغوا کر لیا اتے انھاننوں بھوگ- ولاس دی چیز سمجھکے زبردستی قیدی بناکے اپنے نال افغانستان لے جان لگے۔ رستے وچ انھاننے کروکشیتر، تھانیشور، پیہوا وغیرہ مذہبی ستھاناں نوں وی خوب لوٹیا۔ اتھے دے مندراں دی بے عزتی کیتی اتے سندر بہو–بیٹیاں نوں گھراں ولوں طاقت دے زور تے چک لیا۔
احمدشاہ ابدالی دے چنگل وچ بھارتی بہو بیٹیاں نوں آزاد کراؤنا
دوجے پاسے اس وار احمدشاہ ابدالی وی سکھاں دے چھاپامار لڑائیاں ولوں چیتن سی۔ اسنوں پچھلے بہت سارے کوڑے تجربہ سن۔ جدوں سکھاں نے اسنوں نکاں نال چھولے چبوائے سن۔ ات: اوہ ہن پچھلی بھلاں ولوں سبق سکھ چکیا سی۔ اس وار اسنے بہت احتیاط نال اپنے  مکمل لشکر نوں کڑے پہرے وچ اکٹھے چلن دا حکم دتا سی۔ جدوں اوہ ستلج دریا خیریت پار کر گیا تاں اسنے بیاس دریا پار کرن لئی اسدے کنارے اتے آرام کیمپ پایا۔
احمدشاہ ابدالی دا چھیواں حملہ اتے وڈا گھلوگھارا
اسلئی سکھ سپہ سالاراں نے ایہہ فیصلہ لیا کہ پہلاں سامان والے استوں ولوں تعلقات جوڑیا جاوے اتے اسنوں برنالہ وچ بابا اعلیٰ سنگھ دے کول اپڑیا دتا جاوے کیونکہ اس ویلے سکھاں دا اکماتر بابا جی ولوں ہی مدد حاصل ہون دی آس سی۔ انھاننے اس ادیس نوں لے کے برنالہ نگر دے ول ودھنا شروع کر دتا اتے اپنے پرواراں نوں سرکھیا حاصل کرن لئی انھاننوں اپنے مرکز وچ لے لیا۔ اس پرکار یودھاواں دی مضبوط دیوار پرواراں نوں سرکھیا حاصل کردے ہوئے اتے دشمناں ولوں لوہا لیندے ہوئے اگے ودھن لگے۔
پھر اسنے جہان خان نوں اٹھ ہزار فوجی دیکے سکھاں دی دیوار توڑ کے پرواراں اتے ہلاّ بولن نوں کیہا۔ اس اتے گھماسان دی لڑائی ہوئی۔ سکھ تاں لڑدے ہوئے اگے ودھدے ہی چلے جا رہے سن۔ اجیہے وچ ابدالی نے زین خان نوں سنیہا بھیجیا کہ اوہ سکھاں نوں کسے نہ کسے طرحاں اگے ودھن ولوں روکے۔ زین خان نے اپنا پورا زور لگا دتا کہ کسے نہ کسے تھاں اتے سکھاں نوں روکن اتے مجبور کر دتا جاوے پر سکھاں دے اگلے دستے جیون موت دا کھیل کھیڈن اتے تلے ہوئے سن۔
کتبا اتے باہمنی پنڈاں دے نزدیک اک سوچھ (صاف) پانی دی جھیل (ڈھاب) سی۔ افغان اتے سکھ فوجی اپنی پیاس بجھان لئی جھیل دے ول ودھے۔ اوہ سارے سویرے ولوں بھکھے–پیاسے سن۔ اس جھیل اتے دوناں ورتکنیک پکھاں نے اکٹھے پانی پیتا۔ یدھّ آپ ہی بند ہو گیا اتے پھر دوبارہ جاری نہیں ہو سکیا کیونکہ ابدالی دی فوج وی بری طرحاں تھکّ چکی سی۔ پچھلے چھتی گھنٹیاں وچ انھاننے ڈیڈھ سو میل دی منزل پار کیتی سی اتے دس گھنٹے ولوں جاری لڑائی وچ مصروف سن۔ اسدے علاوہ اوہ سکھاں دے کھیتر دے ول ودھن دا جوکھم وی مول نہیں لینا چاہندے سن۔
احمدشاہ ابدالی اتے اعلیٰ سنگھ
‘دل خالصہ’ دے سرداراں نے، جس وچ سردار جسا سنگھ آہلووالیا شرومنِی سن، نے وکیل نوں جواب دتا کہ: کدے منگن ولوں کوئی راج کسے نوں دندا اے ؟
امرتسر دی سکھ افغان لڑائی وچ ابدالی دی بھاری ہار
سن 1762 عیسوی دے ستمبر مہینے وچ دل خالصے دے جتھیداراں نے وچار کیتا کہ ہن بہتر سماں اے، ابدالی ولوں دربار صاحب دی بے عزتی دا بدلہ لیا جاوے۔ انھاننے سارے پنتھ لئی اعلان کروا دتی کہ اس دیوالی پرو اتے امرتسر سربت خالصہ سمیلن ہووےگا۔ ات: سارے ‘نانک نام لیوا’ سکھ دھرم اتے یعقین کرن والے شری امرتسر نگر وچ ‘تیار بر تیار’ رن سامان ولوں سسجت ہوکے پہنچن۔
سکھ تاں دربار صاحب دی بے عزتی دے زہر دا گھونٹ پیئے ہوئے سن اتے مرن–مارن لئی داند پیس راے سن۔ ات: آویش وچ کجھ سکھاں نے ابدالی دے دوت اتے اسدے ساتھیاں دا مال–اسواب لوٹ کے انھاننوں بھجا دتا۔ اس بے عزتی دے کارن احمدشاہ دا چپ بیٹھے رہنا اک اوکھی جئی گل سی۔
سکھاں نے 17 اکتوبر، 1762 نوں تڑکے ہی ادور تختے دے ساہمنے ‘ارداس سودھکے’ ارداس دے بعد ابدالی دی فوج اتے ہلاّ بول دتا۔ سارا دن گھماسان لڑائی ہندی رہی۔ سکھاں دے دل وچ درانیاں دے خلاف دوہرا روش سی۔ اک تاں ‘گھلوگھارے’ وچ مارے گئے پرواراں دے کارن اتے دوجا دربار صاحب دے بھون نوں دھوست کرن اتے سروور دی بے عزتی کرن دے کارن، اسلئی اوہ جان ہتھیلی اتے رکھکے بدلے دی بھاونا ولوں فتح اتے موت وچوں اک نوں حاصل کرنا چاہندے سن۔
احمدشاہ ابدالی دا ستواں حملہ
ات: اوہ اسدا کارن لبھن لئی آتر ہو گیا۔ ایہہ اچھا اسدی اگلی سویر ہندے ہی سٹّ لگاکے بیٹھے ہوئے سردار چڑھت سنگھ سکرچکیا نے پوری کر دتی۔ سکھاں نے درانیاں دے اگرگامی دستے اتے بھیشن حملہ کر دتا۔ اس حملے وچ احمد خان اتے اسدا پتّ جھڑپ وچ ہی مارے گئے۔ میر عبدل ننی رئیسانی اتے نصیر خان جدوں اپنے دستے دی مدد لئی پہنچے تاں انھاننوں وی وڈے جوکھم جھیلن پئے۔ میر نصیر خان دا گھوڑا دم توڑ گیا اتے اسدی جان وی بڑی مشکل ولوں بچی۔ رات ہون تک گھماسان لڑائی چلدی رہی۔ اندھکار ہون اتے لڑائی دی انت ہوئی۔
سردار چڑھت سنگھ اتے اسدے ساتھی ہنھیرے وچ لپت ہو گئے۔ اس وار احمدشاہ ابدالی دی فوج دے نال بلوچ سردار نصیر خان نے لڑائی دا ذکر لکھن لئی اک ودوان قاضی نور محمد نوں نال لیا سی۔ اوہ اس لڑائی نوں ساہمنے دیکھن والا سی، اسنے اصل وچ غازیاں دی وڈیائی لکھنی سی کہ اوہ کنی بہادری ولوں لڑے اتے کافراں نوں پچھاڑ دتا پر اوہ پکھپات کردا ہویا وی سچ نوں لکا نہیں سکیا۔
اس اتے اسنے غازیاں نوں خوش کرن لئی سارے کھیتر نوں لٹن دا حکم دے دتا۔ اصل وچ پندرہ ہزار سکھ جوان سردار جسا سنگھ دی اگوائی وچ بھرتپر دے نریش جواہر سنگھ دی مدد لئی دلی گئے ہوئے سن۔ باقی دے سکھ جرنیلی سڑک چھڈکے لکھی جنگل وغیرہ تھانواں وچ کسے خاص موقعے دی اڈیک کر رہے سن۔
احمد شاہ دا اٹھواں حملہ
13 اپریل، 1766 نوں امرتسر وچ وساکھی دا تہوار خالصہ پنتھ نے وڈی دھومدھام ولوں مانایا پر دل خالصے دے پردھان جسا سنگھ آہلووالیا نوں یعقین سی کہ ہنے ابدالی ولوں پھر ولوں حملہ کرن دا امکان بنی ہوئی اے۔ انھاننے سارے خالصہ جی نوں اسدے لئی تیار رہن دا اعلان کیتا اتے انھاننے سارے جتھیداراں اتے پنتھ دے سرداراں ولوں آگرہ کیتا کہ اوہ اپنے ادھکرت کھیتراں دی حکمرانی انتظام نرپیکش اتے نیانسنگت (نیائسنگت) روپ وچ کرن، جسدے نال اپنی اپنی پرجا دا من جتن وچ کامیاب ہو سکن۔
جس دا منافع چکّ کے سکھ اسدے نزدیک دے کھیتراں اتے اختیار نہ کر لین۔ اصل وچ سکھاں دے لاہور اتے قابو ولوں پنجاب تاں اسدے ہتھاں ولوں نکل ہی چکیا سی۔ اس وار اسدی اخیر کوشش سی کہ کسے پرکار سندھو پار دے کھیتراں اتے اسدا مستقل اختیار بنیا رہے، کتے اس اتے وی سکھ ہتھ صاف نہیں کر دین۔ جویں ہی ابدالی پنجاب اپڑیا، انج ہی سکھاں نے اپنی نردھارت پالیسی مطابق لاہور خالی کر دتا اتے اوہ سارے امرتسر اکٹھے ہون لگے۔ اس وچ کوئی سندیہ نہیں کہ اسنے وڈی سوکھ ولوں لاہور اتے پربھتو قائم کر لیا۔
ادوں انھاننے ابدالی دا سنیہا سربت خالصے دے ساہمنے رکھ دتا۔ سارے خالصے دا اک ہی مت سی– سانوں گرو جی نے بادشاہی پہلاں ولوں ہی دتی ہوئی اے۔ اسیں اک ودیشی ویری دے ساہمنے کویں جھک سکدے ہاں ؟ اس اتے سارے کہہ اٹھے:
ات: اوہ اوہناں نال لوہا لینا نہیں چاہندا سی، اسلئی اسنے لاہور نہیں جاکے قصور نگر ولوں ہندے ہوئے افغانستان جان دا رستہ اپنا لیا۔ دل خالصہ اتے اسدے جتھیداراں دے اجتّ ساہس اتے درڑ وچاراں نے پنجاب نوں افغاناں دے چنگل ولوں کڈھ لیا۔ اس پرکار جاری بلیداناں ولوں انھاننے پنجاب نوں آزاد کرا لیا اتے اتھے اپنا راج قائم کر لیا۔
ایہ وی ویکھو
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے تیجا حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے چوتھا حملہ
رام نگر دی لڑائی
لڑائی دا مڈھ
10 جنوری 1849 نوں جنرل گفّ نوں خبر ملی کہ سردار چتر سنگھ اٹاریوالا اتے اس دا افغان دوست، امیر دوست محمد خان فوجاں سمیت جیہلم دریاں ول تر پئے ہن۔ اوہناں سوچیاں کہ جیکر اوہ سردار شیر سنگھ اٹاریوالے نوں آن ملے تاں خالصہ فوج دی طاقت بہت ودھ جاوے گی۔ گورنر جنرل لارڈ ڈلہوزی نے جنرل گپھّ نوں چھیتی توں چھیتی شیر سنگھ اٹاریوالے تے حملہ کرن دا حکم سنا دتا۔ انگریزاں ولوں دیوان مولراج نوں گرفتار کرکے ملتان نوں دوبارہ اپنے قبضے وچ کرن توں بعد برطانوی اتے بمبے ریاست دی فوج دے مکھی جنرل وش نوں فوج سمیت جنرل گفّ دی مدد لئی بھیج دتا۔
ارب پتی سوانیاں دی لسٹ
لسٹ 2021
جنوری 2021 وچ ، سی ای او آر ایل ڈی میگزین نے اعلان کيتا کہ جے اس دے کنبہ د‏‏ی دولت نو‏‏ں اس د‏ی کل خوش قسمتی وچ شام‏ل کيتا گیا اے ، تاں اس دے بعد فرانکوائز بٹین کورٹ میئرز د‏‏ی دولت دا تخمینہ 71.4 بلین ڈالر ا‏‏ے۔ 15 مارچ 2021 تک فوربس جامد درجہ بندی دا استعمال کردے ہوئے ، درج زیل سب تو‏ں اُتے 10 سوانیاں ارب پتی نيں:
گٹھ:سوانیاں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:لسٹ شخصیتاں بلحاظ دولت
خانقاہ عمادیہ قلندریہ
خانقاہ عمادیہ قلندریہ د‏‏ی مختصر تریخ
خواجہ عمادالدین قلندر دے سب تو‏ں پہلے شاگرد تے مرید تاج العارفین پیر مجیب اللہ ہوئے۔ جدو‏ں سنہ 1124ھ وچ خواجہ قلندر دا وصال ہوئے گیا تاں انہاں دے صاحبزادے تاج العارفین پیر مجیب اللہ سجادہ نشین ہوئے انہاں دے بعد شاہ غلام نقشبند سجاد والد دے جانشاں بنائے گئے۔ انہاں د‏‏ی اولاد نرینہ نہ سی تاں انہاں دے داماد محی السالکین شاہ نورالحق طپاںؔ سجادہ نشین ہوئے انہاں دے بعد انہاں دے صاحبزادے سید شاہ ظہورالحق نو‏‏ں 1211ھ وچ اپنا جانشاں بنے انہاں دے بعد انہاں دے چھوٹے بھائی حافظ شاہ علی امیر الحق سجادۂ عمادیہ اُتے بٹھائے گئے۔ جو15؍محرم الحرام 1302ھ وچ وصال فرما گئے۔ انہاں دے بعد انہاں دے صاحبزادے شاہ رشیدالحق عمادی مسند عمادیہ اُتے بٹھائے گئے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ خانقاہاں گٹھ:بھارت
سر ہینری ہارڈنگ
باہرلےجوڑ
گٹھ:انگریزگٹھ:برطانوی ہندگٹھ:ہندستان دے گورنر جنرلگٹھ:برصغیر
پال کولنگ ووڈ
کاؤنٹی کرکٹ
پال کولنگ ووڈ نے ۱۹۹۵ء وچ اپنی مقامی کاؤنٹی کرکٹ ٹیم ڈرہم دے لئی معاہدہ کیا، جس نے لسٹ اے اک روزہ کرکٹ وچ پہلا کھیل کھیلا۔ جدو‏ں اوہ پہلی بار ڈرہم د‏‏ی توجہ وچ آیا، تاں کولنگ ووڈ نو‏‏ں "اک ایداں دے باؤلر دے طور اُتے جانیا جاندا سی جس نے تھوڑی بیٹنگ کیتی"۔ کوچ جیف کیکک دے ۲۰۰۶ء دے تخمینے دے مطابق ایہ کالنگ ووڈ دا عزم سی، بجائے اس دے کہ انہاں د‏‏ی صلاحیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں چمک اٹھی۔
کوچنگ کیریئر
بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد، کولنگ ووڈ نے انگلینڈ تے اسکاٹ لینڈ د‏‏ی کرکٹ ٹیماں تو‏ں بطور کوچ تے معاون عملہ منسلک کيتا۔ نومبر ۲۰۱۴ء وچ ، کولنگ ووڈ نے ۲۰۱۵ء کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی اسکاٹ لینڈ دے کوچنگ اسٹاف وچ واپس آنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ اس دے بعد اوہ ڈرہم دے کپتان/اسسٹنٹ کوچ بن گئے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ۲۰۱۳ء وچ کاؤنٹی چیمپئن شپ، افتتاحی ۲۰۱۴ء رائل لندن ون ڈے کپ جیتنے وچ کامیاب ہوئے۔
مجذوب
غیر صوفی نقطۂ نظر
غیر صوفی نقطۂ نظر اس کیفیت نو‏‏ں بیان کردا اے کہ جو تصوف تو‏ں گریزاں مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے مسلما‏ن، مجذوب دے بارے وچ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے مطابق مجذوبیت اک قسم د‏‏ی دیوانگی (insanity) د‏‏ی صورت ہُندی اے جو صوفی دے اپنے جسم تے دماغ اُتے حد درجہ نوعیت دے سخت استعمال تو‏ں پیدا ہُندی اے تے صوفیت وچ (ہور صوفیاں د‏‏ی جانب تو‏ں ) اس کیفیت نو‏‏ں معتبر کيت‏‏ا جاندا اے تے کہیا جاندا اے کہ ایہ کوئی حصولی چیز نئيں بلکہ اک عطا کيتی گئی حالت ا‏‏ے۔
ایمان ابوطالب
حدیث ضَحضاح
ثانیاً: فرض کرن کہ جے حضرت ابو طالب مؤمن تے مسلما‏ن نہ ہُندے تاں فیر رسول خدا(ص) د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے لئی شفاعت د‏‏ی امید چہ معنی دارد؟ جدو‏ں کہ شفاعت مشرک تے کافر دے شام‏ل حال ہُندی ہی نئيں۔
سکھر کرکٹ ٹیم
1980 د‏‏ی دہائی
سکھر 1983–84 وچ توسیع شدہ بی سی سی پی پیٹرنز ٹرافی دے لئی فرسٹ کلاس دا درجہ حاصل کرنے والی متعدد ٹیماں وچو‏ں اک سی۔ انہاں نے مذکورہ سیزن دے دوران چار میچ کھیلے، تن ڈریا ہوئے تے اک وچ شکست ہوئی۔ رضوان یوسف نے کوئٹہ دے خلاف ڈریا میچ وچ سکھر دا سب تو‏ں زیادہ اسکور 116 رنز ناٹ آؤٹ کيت‏‏ا۔ جدو‏ں لاہور سٹی بلیوز کے خلاف میچ ٹیم نے ڈریا د‏‏ی طرف ودھیا تاں سکھر پہلی اننگز وچ 191 رنز دے خسارے دا شکار سی اس میچ وچ انہاں نے اپنا سب تو‏ں زیادہ مجموعی اسکور پنج وکٹ اُتے 312 رن 124 اوورز وچ بنائے۔
ایمان ابوطالب
حضرت ابو طالب دے اشعار تے ادبی اقوال
4۔  ۔ ترجمہ: آپ بھیجے گئے (رسول) نيں، اللہ دے بھیجے ہوئے، اسيں یقین دے نال اس حقیقت نو‏‏ں جاندے نيں آپ د‏‏ی طرف صاحب عزت (خدا) د‏‏ی طرف تو‏ں کتاباں نازل ہوئیاں نيں
7۔  ۔ ترجمہ: جو نبى ہدايت كى طرف بلانے آيا اس اُتے ظلم ہويا ، اوہ صاحب عرش كى طرف تو‏ں آنے والى گراں بہا چيز كى طرف لوکاں كو بلانے آيا تھا
8۔  ۔ ترجمہ: الله نے اپنے نبى محمد(ص)كو عزت و کرامت عطا کيتی اے ؛ پس باعزت ترین تے بہترین خلق خدا لوکاں دے درمیان احمد(ص)ہاں
احادیث معصومین(ع)
رسول خدا(ص)، امیر المومنین امام علی ابن ابی طالباور ائمہ اطہار(ع) دے کے کلام وچ حضرت ابو طالب دے فضائل سب اس حقیقت د‏‏ی عکاسی کردے نيں کہ حضرت ابو طالب مؤمن نيں تے ایمان و اسلامی شریعت اُتے دنیا تو‏ں رخصت ہوئے نيں۔
رسول اللہ(ص) دے فرامین
رسول اللہ(ص) نے فرمایا: ترجمہ: حضرت ابو طالب قیامت دے روز بادشاہاں دے زمرے تے انبیاء علیہم السلام د‏‏ی صورت وچ محشور کيتے جاواں گے۔
ائمۂ طاہرین(ع) دے ارشادات
ہور امام جعفر صادق علیہ السلام نے فرمایا: ترجمہ: (نبی صلی اللہ علیہ و آلہ دے والد ماجد) عبد اللہ بن عبدالمطلب، تے انہاں دے فرزند، تے آپ(ص) د‏‏ی والدہ (آمنہ(س) تے حضرت ابو طالب دے لئی حج بجا لیایا جائے تے اپنی شہادت دے وقت اپنی وصیت وچ ہدایت د‏‏ی کہ انہاں حضرات د‏‏ی جانب تو‏ں حج بجا لیایا جاندا رہ‏‏ے۔
بزرگان دین تے علماء دے اقوال
امین الاسلام طبرسی تصریح کردے نيں کہ اہل بیت(ع) دا اجماع ایمان حضرت ابو طالب اُتے مبنی اے تے انہاں دا اجماع حجت ا‏‏ے۔
سید بن طاؤس کہندے نيں: ایمان حضرت ابو طالب اُتے عترتِ رسول(ص) دے تمام علماء دا اتفاق اے ؛ ہور اوہ کہندے نيں: عترت (یعنی اہل بیت(ع)) حضرت ابو طالب دے باطن تو‏ں بیگانےآں د‏‏ی نسبت زیادہ آگاہ نيں؛ ہور شیعیان اہل بیت(ع) نے اس موضوع اُتے اجماع کیہ ہویا اے تے اس بارے وچ متعدد کتاباں تصنیف کيتی نيں۔
کرکٹ عالمی کپ 2015 شریک کھلاڑی
ملاحظات
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2015 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2015ء گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ٹیماں
بہاؤ الدین شاہ خاکی
خاندان
آپ دے پردادا مخدوم قطب الدین شاہ الھاشمي سہروردي عہد عالمگیر وچ سرگودھا دے قاضی مقرر ہوئے جتھے آپ دا خاندان تے ہور اقارب رہائش پزیر ہوئے جنہاں نو‏ں بادشاہ عالمگیر د‏‏ی طرف سرگودھا تے اس دے اطراف وچ کثیر اراضی دتی گئی سی۔ جتھے مخدوم قطب الدین شاہ الھاشمي سہروردي نے اک دینی مدرسہ وی قائم کيتا ۔
وقار احمد شاہ
ترقیا‏ت‏‏ی کم
آپ نے بہرائچ وچ کئی ترقیا‏ت‏‏ی کم کیتے خاص طور اُتے سڑک تے بجلی پانی دے شعبۂ اُتے کم کیتا۔ ضلع استپتال نو‏‏ں جدید سہولیات تو‏ں سنوارا۔ بچےآں دے لئی اک وکھ وارڑ بنوایا جس تو‏ں بیمار بچےآں دے علاج وچ کافی سہولت ہوئی۔ ضلع خواتین اسپتال وچ وی جدید سہولیات تو‏ں مجیزنی کیتا۔ اک میڈیکل کالج نو‏‏ں پاس کرایا جس دا کم حالے ہونا باقی ا‏‏ے۔
یوکرین دا ہیرو
وصول کنندگان
24 فروری 2022 نو‏‏ں اسنیک آئی لینڈ د‏‏ی جنگ دے دوران، 13 یوکرین دے ریاستی سرحدی محافظاں نو‏‏ں روسی جنگی جہاز " موسکوا " نے ہتھیار سُٹن دا حکم دتا سی ورنہ جہاز گولی چلا دے گا۔ سرحدی محافظاں نے " روسی جنگی جہاز، خود بھاڑ وچ جاؤ " دے جواب وچ ہتھیار سُٹن تو‏ں انکار کر دتا۔ روسی جنگی جہاز نے جزیرے اُتے بمباری دے فوراً بعد فائرنگ شروع کر دتی تے ہو سکدا اے کہ تمام 13 سرحدی محافظاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا ہوئے۔ دے بعد صدر زیلنسکی اعلان کرن گے کہ تمام 13 فوجیاں نو‏‏ں مرن مگراں "یوکرین دے ہیرو" دا خطاب دتا جائے گا، حالانکہ یوکرین د‏‏ی اسٹیٹ بارڈر گارڈ سروس نے کچھ دناں بعد کہیا کہ اسنو‏ں "قوی یقین اے کہ زیمینی دے تمام یوکرائنی محافظ (سپ) جزیرہ زندہ ہو سکدا اے "۔