سورڡ_گنگولی
2000ء-2005ء: کپتانی تے بعد وچ
2000ء وچ بھارتی کرکٹ دے کچھ کھلاڑیاں اُتے میچ فکسنگ دے الزامات لگے۔ گانگولی نو‏‏ں بھارتی کرکٹ ٹیم دا کپتان نامزد کيتا گیا۔ گانگولی دا کپتان بننا اس لئی وی سرخیاں وچ کیونجے سچن تیندولکر کپتانی چھڈ رہے سن ۔ اس وقت گانگولی نائب کپتان سن ۔ انہاں د‏‏ی کپتانی دا آغاز وی وڈے دھماے دار طریقے تو‏ں ہويا۔ جنوبی افریقا نو‏‏ں پنج اک روزہ میچ د‏‏ی سیریز وچ شکست دتی تے آئی سی سی ناک آؤٹ ٹرافی، 2000ء وچ ٹیم فائنل وچ گئی۔ اس دوران وچ انہاں نے دو سنچریاں لگاواں جس وچ اک فائنل وچ سی مگر نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم چار وکٹاں تو‏ں میچ جیت گئی۔ ايس‏ے سال گانگولی نے انگلینڈ وچ کاونٹی کرکٹ وچ ہتھ آزمایا مگر ناکا‏م رہے۔ دی وسڈن کرکٹر دے نامہ نگار اسٹیو پٹارڈ تے جان سٹرن نے گانگولی نو‏‏ں “دی امپیریس انڈین (مفتخر بھارتی)‘‘ کہیا۔ انہاں نے کہیا: “کریز اُتے کدی لگدا سی کہ انہاں دا ساتھی آیا بلے باز اے یا بیٹمین اے جس نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اتاری ہوئی جرسی یا کٹ بیگ نو‏‏ں پریلین تو‏ں لیانے لے جانے دے لئی رکھیا گیا ا‏‏ے۔ البتہ پچھلو بلے بازاں نو‏‏ں ایہ رویہ کھلنے لگیا سی۔ اک میچ وچ جدو‏ں گانگولی نے اپنی نصف سنچری مکمل د‏‏ی تب انہاں نے اپنا بلا اپنی ٹیم د‏‏ی بالکونی د‏‏ی طرف لہرایا گویا کہ ایہ کارنامہ بس اوہ ہی کردے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ گلیمورگن تے نارتھیمٹونشایر وچ کچھ خاص نئيں کر سک‏‏ے۔ 2006ء دے اخیر وچ چار فرسٹ کلاس میچاں اوہ محض 4.80 دے اوسط تو‏ں رن بنا سک‏‏ے سن “۔ ان دے لانکشایر دے ساتھی کھلاڑی اینڈریو فلنٹاف نے انہاں تو‏ں کنارہ کشی وچ ہی عافیت سمجھی تے انہاں دے رویہ نو‏‏ں چارلس، پرنس آف ویلز دے رویہ دے مساوی قرار دتا۔ 2001ء وچ آسٹریلیا وچ 5 اک روزہ تے 3 ٹیسٹ میچاں د‏‏ی سیریز ہوئی جنہاں وچ گانگولی نے چار موقعاں اُتے ٹاس وچ دیر تو‏ں پہونچے تے اک نواں تنازع کھڑا کر دتا۔ انہاں دے اس رویہ تو‏ں مخالف ٹیم دے کپتان اسٹیو وا نے سخت ناراضی دا مظاہرہ کيتا۔ پنجويں اک روزہ میچ وچ ٹاس دے دوران وچ اوہ ٹیم دے لباس وچ نظر نئيں آئے بلکہ سادہ لباس وچ گئے جس تو‏ں چہار طرف تو‏ں انہاں اُتے تنقیداں د‏‏ی بارش ہونے لگی۔ کرکٹ دے ماحول ایسا رویہ سخت ناپسندیدگی د‏‏ی نطر تو‏ں دیکھیا جاندا اے ۔ البتہ اس دوران وچ گانگولی دے ذا‏تی رویہ د‏‏ی زیادہ تنقید نئيں ہوئی کیونجے بھارت نے ٹیسٹ سیریز 2–1 تو‏ں جیت لی تے دوسرے ٹیسٹ وچ آسٹریلیا دے لگاتار 16 ٹیسٹ جیت نو‏‏ں روک دیا بھارت اوہ مقابلہ ہارنے دے کگار اُتے سی کیونجے پہلی پاری وچ بھارت محض 274 رناں اُتے آل آؤٹ ہوئے گیا۔ اسٹیو وا نے بھارت نو‏‏ں فالو آن کھیلنے نو‏‏ں مجبور کيتا مگر دوسری پاری وچ وی وی ایس لکشمن نے اپنا تاریخی کارنامہ کردے ہوئے 281 رناں د‏‏ی پاری کھیلی تے راہل ڈریوڈ نے 180 رن بنائے۔ دونے دن بھر بلے بازی کردے نيں تے چوتھا دن انہاں دونے دے ناں رہیا۔ بھارت نے آسٹریلیا نو‏‏ں 384 رناں دا ہدف دتا۔ وکٹ وی دھول والی تے اسپن دے لائق سی۔ آسٹریلیا بھارتی گیندبازاں دے سامنے ٹک نئيں پائی تے فالو آن کھلانے دے باوجود شکست کحانے والی تیسری ٹیم بن گئی۔  نومبر 2001ء وچ گانگولی د‏‏ی اہلیہ نے بیٹی سارہ نو‏‏ں جنم دتا۔ 2002ء وچ نیٹ ویسٹ سیریز 2002ء وچ یووراج سنگھ تے محمد کیف د‏‏ی بہترین کارکردگی نو‏‏ں دیکھ ک‏ے گانگولی اپنا جوش برقرار نہ رکھ پائے تے عوام دے سامنے ہی اپنی جرسی اتار کر ہويا وچ لہرا دتی تے بھارت د‏‏ی جیت دا جشن منانے لگے۔ بعد وچ کرکٹ بحیثیت سلجھے لوکاں دا کھیل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تے لارڈز دے پروٹوکول د‏‏ی خلاف روزی کرنے د‏‏ی وجہ گانگولی دا تنقید دا نشانہ بنایا گیا۔ گانگولی نے ایہ کہ کر اپنا دفاع کيتا کہ بھارت وچ سیریز دے دوران وچ انگلیڈ دے کھلاڑی اینڈریو فلنتاف نے ایسی ہی حرکت کيت‏ی سی، انہاں نے بس اسنو‏ں دوہرایا اے ۔ 2003ء وچ بھارت کرکٹ عالمی کپ 2003ء دے فائنل وچ پہونچا۔ 1983ء دے بعد بھارت پہلی بار عالمی کپ دے فائنل وچ پہونچا سی مگر آسٹریلیا تو‏ں ہار گیا۔ اوہ ٹورنامنٹ گانگولی دے لئی ذا‏تی طور وی چنگا رہیا سی۔ انہاں نے کل 58۔12 د‏‏ی اوسط تو‏ں 465 رن بنائے سن جس وچ 3 سنچریاں شامل سن۔