cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1878 دی بوسنیا ہرزیگووینا وچ آسٹرو ہنگریائی مہم
قبضہ
اک دوسری قابض فوج ، جنرل اسٹیجپان جوانوویش دے ماتحت 9،000 افراد اُتے مشتمل 18 واں ڈویژن ، نیریٹووا دے نال آسٹریا دے دالمٹیا تو‏ں باہر نکلی۔  5 اگست ڈویژن نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا موستار ، ہرزیگووینا دے سربراہ شہر. 13 اگست نو‏‏ں ہرزیگووینا دے راونائس وچ ہنگری دے 70 تو‏ں زیادہ افسر تے فوجی کارروائی وچ مارے گئے۔ اس دے جواب وچ ، سلطنت نے تیسری ، چوتھ‏ی تے پنجويں کور نو‏‏ں متحرک کيت‏‏ا۔ thumb| کارنو وان بلاس دے ذریعہ [[لیونو اُتے حملہ (15 اگست 1878)]] آسٹریا ہنگری د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں کدی کدائيں اوتھ‏ے دے دونے مسلما‏ن تے آرتھوڈوکس آبادی دے عناصر د‏‏ی زبردست مخالفت دا سامنا کرنا پيا تے اتلوک ، اسٹولک ، لیوونو تے کلوبک دے نیڑے اہ‏م لڑائیاں ہوئیاں۔ وچ ناکامیاں دے باوجود مگلائی تے تزلہ ، سرائیوو اکتوبر 1878. وچ قبضہ کيت‏‏ا گیا سی thumb| گرافک (1878) تو‏ں "سرجیو دے محل دا طوفان"۔ thumb| جی ڈیورنڈ دے ذریعہ ، سرجیو دے لئی جنگ ، گرافک (1879) سے 19 اگست نو‏‏ں بوسنیا دے راجگڑھ ، ساراییوو ، اس وقت 50،000 باشندےآں دا اک قصبہ ، 52 بندوقاں د‏‏ی تعینا‏‏تی تے پرتشدد اسٹریٹ فائٹنگ دے بعد ہی پھڑیا گیا سی۔  اک دن پہلے فلپیوویس نے سابق عثمانی گورنر حافظ پاشا نو‏‏ں گرفتار کيت‏‏ا سی۔  آسٹریا ہنگری دے جنرل اسٹاف د‏‏ی اک باضابطہ رپورٹ وچ ریمارکس دتے گئے کہ "چھوٹی کھڑکیو‏ں تے چھتاں دے بوہت سارے فرق نے مختلف سمتاں وچ اگ لگنے د‏‏ی اجازت دتی تے سب تو‏ں پائیدار دفاع" تے "ملزم باغی ، نیڑےی مکاناں وچ ، تمام داخلی رستےآں اُتے پابندی لگائے تے انفنٹری دے خلاف تباہ کن اگ لگائی۔ "  فلپیوویس دے اپنے اکاؤنٹ دے مطابق: "'اس نے اک انتہائی خوفناک لڑائی نو‏‏ں سمجھیا ، اس دے بعد ہر گھر تو‏ں ، ہر کھڑکی تو‏ں ، ہر اک دروازے تو‏ں فوجیاں اُتے فائر کیتے گئے۔ تے ایتھ‏ے تک کہ خواتین نے وی حصہ لیا۔ شہر دے مغربی دروازے اُتے واقع ، فوجی اسپتال بیمار تے زخمی باغیاں بھریا ہويا سی" آپریشن وچ شامل 13،000 فوجیاں وچو‏ں قابضین 57 ہلاک تے 314 زخمی ہوئے۔ انہاں نے شورش پسنداں د‏‏ی ہلاکتاں دا تخمینہ 300 دسیا لیکن شہری ہلاکتاں دا اندازہ لگانے وچ کوئی کسر اٹھا نئيں رکھی۔ اس دے بعد دے دناں وچ سمری آزمائشاں دے بعد ملزم باغیاں د‏‏ی پھانسی اُتے عمل پیرا سی۔
حوالے
گٹھ:1878ء دے تنازعات گٹھ:1913ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی تریخ وچ عثمانی دور گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1878ء گٹھ:عثمانی سربیا گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا
15 مددگار، بہاولپور
سینس اف کرائم افسر (SOCO) لیبارٹری وین
سینس اف کرائم افسر ([SOCO https://en.wikipedia.org/wiki/Soco]) دے مناظر بہاولپور پولیس دے لئی فارنسک ثبوت جمع کرنے والے اک افسر نيں۔ انہاں نے ایہ وی فورینزک منظر تفتیش کاراں (FSIs)، جائے وقوعہ تفتیش کاراں (CSIs) یا وقوعہ آڈیٹر (کیتے ہوئے CSE) دے طور اُتے بعض فورسز د‏‏ی طرف تو‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جمع ثبوت جرائم د‏‏ی تفتیش دے محکمے دے جاسوس تے فارنسک لیبارٹریاں دے لئی منظور کیتا جاندا ا‏‏ے۔ سینس اف کرائم افسر (SOCO) لیبارٹری دے اندرایمرجنسی رسپانس مدد-15 پولیس متعارف کرایا گیا اے ضلع بہاولپور وچ ہنگامی حالات وچ پولیس د‏‏ی تحقیقات وچ مدد کرنے دے لئی سہولت فراہ‏م۔ اسيں سیریز پولیس دے معاملات حل کرنے دے لئی اعداد و شمار فراہ‏م کرنے کے۔ اسيں کمپیوٹرائزڈ کرائم سکین یونٹ IC فوٹوگرافر فنگر پرنٹ بیورو دے قیام د‏‏ی طرف تو‏ں سائنسی ٹیکنالوجی دا استعمال کردے نيں۔ اسيں روک سی م تے جرم دا پتہ لگانے دے لئی جدید انفارمیشن ٹیکنالوجی دے استعمال دے لئی پولیس تے عوام د‏‏ی حوصلہ افزائی ک‏ر رہ‏ے نيں
چک 93 ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں دیپالپور نہر  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال ڈی(D=Dipalpur Canal) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
مودی نگر
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
سدگتی
کاسٹ
٭اوم پوری - دکھی ٭سمتا پاٹل –جھریا ٭موہن اگاشے - باہمن ٭گیتا سدھارتھ - باہمن دی پتنی ٭رچا مشرا - دھنیا
سامراؤنگ
کمبوڈیا براعظم ایشیاء دا اک دیس ا ے ، اسدا پرانا ناں کمپوچیا سی ۔ کمبوڈیا ایشیاء دے تھلویں چڑھدے علاقے جسنوں ہند چینی (انڈو چائنا)علاقہ وی آکھیا جاندا اے ، چ واقع اے ۔ سامراؤنگ کمبوڈیا دا اک شہر اے تے دیس دے صوبہ اوڈر مینچے دا راجگھر اے ۔
مرادآباد
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 889،810 اے ۔
کاٹنگلے دیاں پریاں
1917 د‏‏ی تصاویر
1918ء دے اختتام تک، فرانسس نے یوہانا پروین کو، جو کیپ ٹاؤن، جنوبی افریقا وچ موجود اپنی اک سی، جتھ‏ے فرانسس اپنی زندگی دے زیادہ تر ایام بتا چک‏ی سی، اک خط لکھیا جس وچ اس نے خود د‏‏ی تصویر پریاں دے نال شامل کيتی۔ اس نے تصویر دے پِچھے لکھیا "یہ ہنسی د‏‏ی گل اے، ميں نے انہاں نو‏ں افریقہ وچ کدی نئيں دیکھیا۔ ہو سکدا اے کہ انہاں نو‏ں اوتھ‏ے گرمی لگتی ہو۔
بھائی نند لال
رچناواں
کجھ مکھ رچناواں ایہہ ہن:
چک 96 ڈی
چک 96 ڈی  ضلع پاکپتن چ تصیل پاکپتن دا اک پنڈ اے ،جہڑا  دیپالپور نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
نگینہ (قصبہ)
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
نگینہ (قصبہ)
میر چاکر رند
میر چاکر رند (1468-1565) اک بلوچ سردار سی جیدا جوڑ رند قبیلے نال سی۔ میر چاکر رند سبی بلوچستان ج سردار سی۔ چاکر دی لڑائی اک ہور بلوچ قبیلے نال ہوگئی۔ ایدے چ چاکر نوں ہار ہوئی تے اونوں بلوچستان چھڈنا پیا۔ چاکر اپنی جان بچا کے پنجاب آیا تے ایتھے ضلع ساہیوال دے اک پند ستگڑھا چ رین لگ گیا۔ ایتھے ای اودی قبر اے۔
صادق محمد خان چہارم
نور محل
نور محل د‏‏ی تعمیر دا کم 1872ء وچ شروع کیتا گیا تے 1875ء وچ ایہ محل پایئہ تکمیل نو‏‏ں پہنچیا۔ اوہدی تعمیر وچ دال ماش تے چاول د‏‏ی آمیزش تو‏ں بنے ہويا مسالا استعمال کیتا گیا۔ اوہدی تعمیر اُتے اس وقت د‏‏ی خطیر رقم خرچ ہوئی جو 12 لکھ روپے بندی سی۔ ایہ محل 44 ہزار 6 سو مربع فٹ اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ محل دو منزلاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس محل دے لئی فرنیچر تے تن فانوس اٹلی تو‏ں منگوائے گئے۔
غلام رسول عالمپوری
جم پل
احسن القصص وچ یوسف زلیخا دے عشقَ دی کہانی اے۔ ایہہ عبرانی اصلے دا قصہ اے، جس دا ذکر توریت وچ وی آیا اے اتے قرآن شریف وچ وی۔ قرآن شریف وچلی کتھا دا مرکزی نقطہ سداچار اتے نیتکتا اے۔
چک 97 ڈی
چک 97 ڈی  ضلع پاکپتن چ تصیل پاکپتن دا اک پنڈ اے ،جہڑا  دیپالپور نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
نورجہاں ثروت
اگر کبھی میری بات سننے کو جی چاہے
تو تصور کی کھڑکیاں کھول کر
ہمارے حق میں زمانے کا فیصلہ کب تھا
زیست مرنا بھی ہے
ذرا جو مل جائے اور طاقت
امجد حیدرآبادی
جیون ویروے
سعید احمد حسین امجد دا حیدرآباد دے اک درمیانے طبقے دے پروار نال تعلق سی۔ اس دے جنم دی صحیح تاریخ نہیں پتہ۔ ایہہ ممکن ہے کہ 1878 سی۔ اوہدے جنم دے چالی دن بعد اس دے پیؤ دی موت ہو گئی۔
گوہر رضا
گوہر رضا(جنم 17 اگست 1956) اک بھارتی سائنس دان، موہری اردو شاعر، اک سماجی کارکن ہن۔ ایہناں دا وگیان دی سمجھ نوں حرمن پیارا بناؤن وچّ کافی یوگدان ہے۔ جنگ آزادی اتے بھگت سنگھ بارے انقلاب ناں دی فلم گوہر رضا نے ہی بنائی ہے۔ آپ جہانگیر میڈیا انسٹیچیوٹ دے آنریری ڈائریکٹر وی رہے ہن۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
گوہر رضا دا جنم 17 اگست 1956 نوں الہٰ آباد، اتر پردیس، بھارت چ اک کھبے اداروادی پروار وچّ ہویا۔ تھئیٹر کارکن صفدر ہاشمی دی بھین شبنم ہاشمی، گوہر رضا دی بیوی ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
اسلامی فن تعمیر
thumb|300px|[[ترکی دے شہر ادرنہ وچ واقع سلیمیہ مسجد دے گنبد دا اندرونی منظر]] thumb|300px|[[کراچی وچ واقع موہاٹہ پیلس دا داخلی راستہ]]
پرسات
کمبوڈیا براعظم ایشیاء دا اک دیس ا ے ، اسدا پرانا ناں کمپوچیا سی ۔ کمبوڈیا ایشیاء دے تھلویں چڑھدے علاقے جسنوں ہند چینی (انڈو چائنا)علاقہ وی آکھیا جاندا اے ، چ واقع اے ۔ پرسات کمبوڈیا دا اک شہر اے تے دیس دے صوبہ پرسات دا راجگھر اے ۔
ایشیائی شیر
باہری کڑی
گٹھ:بلی ٹبر
چک 100 ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن دی تصیل پاکپتن   چ وس رہیا اے  ۔
نواب گنج، بریلی
رقبہ
‎
خواجہ احمد خان میروی
مرشد کامل دا وصیت نامہ
خواجہ احمد خان میروی ثانی سرکار دے پیر و مرشد خواجہ احد میروی چشتی نظامی نے آپ دے بارے وچ اک مختصر وصیت ناں لکھیا جس دے بعد آپ نو‏‏ں اپنا جانشین تے وارث مقررکیا جس د‏‏ی عبارت کچھ ایويں ا‏‏ے۔ تمام پیر بھائیاں نو‏‏ں معلوم ہونا چاہیے کہ میاں جلال الدین المعروف استاد صاحب جھگی والے اول تو‏ں آخر تک میرے سفر و حضر وچ ہمرکاب رہ‏‏ے۔ لیکن اس وقت چونکہ اوہ بہت کمزور ہو چکے نيں لنگر دے انتظام تے ہور کاروبار دے متحمل نئيں رہ‏‏ے۔ لہذا ميں نے اپنا قائم مقام مولوی احمد خان نو‏‏ں مقرر کیتا۔ لنگر دا انتظام انہاں دے ذمے ا‏‏ے۔ ادائے قرض و خرچہ لنگر، جنازہ ، گور و کفن تو‏ں جو مال باقی رہ‏‏ے۔ دو حصے وارث لے لاں، تیسرے حصے دا وارث مولوی احمد خان ا‏‏ے۔
ایڈگر کراہن
ایڈگار کران (اکتوبر 1, 1894 – مارچ 6, 1961) ایسٹونیا دا اک میتھمیٹکس گرو سی۔
�
یونیورسٹی آف شیکاگو
شیکاگو یونیورسٹی الینوۓ امریکہ چ اک یونیورسٹی اے۔
اینڈ گیٹ
تعمیل
اینڈ گیٹ دی بناوٹ NMOS (فوٹو دکھائی گئی ہے) جاں PMOS MOSFETs دی ورتوں دوارا کتی جاندی ہے۔ اس 'چ a اتے b نویش (inputs) دے دوارا F دا اپج (output) اینڈ فارمولے ورگا ہندا ہے۔
راحت اندوری
شاعری دے نمونے
پھولوں کی دکانیں کھولو، خشبو کا ویاپار کرو اشک خطا ہے تو، یہ خطا ایک بار نہیں، سو بار کرو ہمسے پوچھو کے غزل مانگتی ہے کتنا لہو سب سمجھتے ہیں یہ دھندھا بڑے آرام کا ہے
2012
دساں
2 فروری نوں پنجابی وکشنری نارمل کردتی گئی۔
بوآ: سویٹزرلینڈ
سویٹزرلینڈ خشکی نال کریا وشکارلے یورپ دا اک پہاڑی دیس اے۔ ایدی لوک گنتی 7.7 ملین تے تھاں 41285 مربع کلومیٹر اے۔ ایہ اک لوکراج اے۔ ایہ 26 انگاں نال جناں نوں کینٹن کیندے نے رلا کے بنیا اے۔ برن ایدا راجگڑھ تے باسل زیورچ تے جنیوا وڈے نگر نے۔ سویٹزرلینڈ دنیا دا اک امیر دیس اے۔ سویٹزرلینڈ دے اتلے پاسے جرمنی لیندے فرانس, دکھن چ اٹلی تے چڑدے پاسے آسٹریا تے لیختنشٹاین نیں۔ جغرافیۓ نال ایہنوں تن پاسیاں وچ ونڈیاں جاسکدا اے: سوئس الپس، سوئس اچی نیویں تھاں تے جورا پہاڑ۔ سویٹزرلینڈ چ 4 بولیاں جرمن فرانسیسی اطالوی تے رومینس بولیاں جاندیاں نیں۔ سویٹزرلینڈ 1815 توں کسے نال نئیں لڑیا تے نیوٹرل اے تے 2002 وچ آکے یونائیٹڈ نیشنز دا سنگی بنیا۔ ایہدی پالیسی دنیا وج امن رکھن وج ہتھ ونڈائی کرنا اے تے ایس دے رلدے کماں وچ ایہ پیا ریا اے۔ ایہ یورپی یونین دا سنگی نئیں پر شنجن دیس ہے۔ سویٹزرلینڈ رتہ کراس دی جمن تھاں تے کئی دنیا دے وڈے اداریاں دے ایتھے دفتر نیں۔
سویٹزرلینڈ دے قلعے
گٹھ:بوآ گٹھ:سویٹزلینڈ
بوآ: فرانس
فرانس یا فرانسیسی لوکراج لیندے یورپ دا اک دیس اے جیدے سمندروں پار وی تھاں تے جزیرے نیں۔ اسدا راجگڑھ پیرس اے ۔ پیرس ایدا سب توں وڈا شہر وی اے۔ فرانس اک لوک راج اے تے اے یورپی یونین دا سنگی اے تے ایتھے یورپ دا کٹھا سکہ یورو جلدا اے۔ فرانس دریاۓ رہائن توں لے کےوڈا سمندر اوقیانوس، رومی سمندر توں لے کے اتلے سمندر تک پھیلیا ہویا اے۔ فرانس دی مورت جیومیٹری دے چھ کونیاں وانگوں بندی اے۔ ایہ لیندے یورپ دا وڈا دیس تے پورے یورپ وچ تیجا وڈا دیس اے۔
فرانس دے ضلعے
عین·ضلع ایسنے·ضلع الائیغ·ضلع الپس دی ہوٹے پرونس·اود·اوب·ایویرون·بوچے دو رہون·کالوادوس·کنٹال·شارنتے·شارنتے-میریٹائیم·شر·کوریزی·کورسے دو سد·ہاؤتے کورسے·کوٹے ڈی اور·کوٹے ڈی ارمر·کروز·دوردون·دوبس·دروم·یورے·یورے ات لویر·فنستر·گارد·اوت گارون·یرس·یروند·ایرو·الے ولیں·اندرے·اندرے لوئر·آئیزیر·جورا·لانڈی·لوآره شر·لوار·ہواتے-لوار·لوار اٹلانٹک·لوائرے·لاٹ·لاٹے گرون·لوزر·مین ے لوار·مانچے·ماغنے·ہاؤتے ماغنے·ماجین·مورتھے موزل·موز·موربیہان·موزل·نیور·نورڈ·واز·اورنے·پا ڈی کالے·پائی ڈی ڈوم·پیرینیز اٹلانٹک·اوٹ پیرینیز·پیرینیز اورینٹلز·بیس رہائن·اوٹ رہائن·اوٹ ساونے·رہون·سارٹ·سیواۓ·اوٹ سیواۓ·پیرس·سین میریٹائم·سین تے ماغنے·اولائن·دو سورے·سوم·ٹارن·ٹارن تے گیرون·وار·وکلائز·ونڈی·وجیں·اوٹ وجیں·وآئز·جون·ٹیراٹری ڈی بیلفورٹ·ایسون·اوٹ ڈی سین·سین سینٹ ڈینس·وال ڈی ماغنے·وال ڈواز
فرانس دی تریخ
انقلاب فرانس·پہلی وڈی لڑائی·دوجی وڈی لڑائی·نپولین
بوآ: تارہ پڑھت
تارہ پاندھی
یوری گیگرین·نیل آرمسٹرانگ·{·}}ولینتینا ترشکووا
فرہنگ اصطلاحات کیمیا
E
جے کسی تعامل دے دوران حرارت خارج ہوئے تاں ایداں دے تعامل نو‏‏ں حرارت زا تعامل کہندے ني‏‏‏‏ں۔
O
کوئی شے جو الیکڑاناں نو‏‏ں قبول یا حاصل کرے جدو‏ں کہ اوہ خود تخفیف کر جائے تکسیدی عامل کہلاندا ا‏‏ے۔
بوآ: آرٹ
آرٹ دی دنیا
آرٹ نوو·امپریشنزم·نیو امپریشنزم·پوسٹ امپریشنزم·ایکسپریشنزم·باؤہاؤس·رکوکو·رئیلزم·رینیساں·رنگ ویڑہ·رومانوی·سریلزم·سمبولزم·فاؤزم·موڈرنزم·ڈاڈا·کلاسیسزم·کیوبزم·ہڈسن رور سکول·د سٹائل·عرب
لیونارڈو ڈی ونچی
لیوناردو دی سیر پیرو د ونچی (15 اپریل 1452 – 2 مئی1519, پرانا کلنڈر) اطالوی رینیشاں   پولیمیتھ : پینٹر، بتساز، آرکیٹیکٹ، سنگیتکار، حساب دان، انجنیئر، کاڈھکار، ایناٹمی ماہر، بھوگربھ-وگیانی، کارٹوگرافر،  پودا وگیانی ، اتے لکھاری سی۔ اس دی شخصیت وچّ انسانیت دا آدرش،شاید کسے وی ہور ہستی نالوں کتے ودھ، سمایا ہویا سی۔ لیونارڈو ڈی ونچی (1452-1519) اک اطالوی لکھاری پینٹر بتی بنان والا سینسدان تے لکھاری سی۔ اوہ فلورنس روم تے وینس دے شہراں چ ریا۔
لیوناردو نو‏‏ں بنیادی طور اُتے اک نقاش دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے ۔ اُنہاں دے کماں وچ مونا لیزہ سب تو‏ں مشہور اے تے دنیا وچ اس تصویر د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ نقل کيتی گئی ا‏‏ے۔ پر، انہاں د‏‏ی تصویر آخری فسح(آخری عشائیہ)، مذہبی مصّوری دا اک عالمگیر نمونہ اے تے اس دے سامنے صرف میکل آنجلو د‏‏ی تصویر آدم د‏‏ی تشکیل ہی اِنّی شہرت د‏‏ی حامل اے ۔
بچپن، 1452ء تو‏ں 1466ء
لیوناردو د‏‏ی مڈھلا جیون اُتے تاریخی اعتبار تو‏ں کافی موضوع بہث ہُندی رہندی اے ۔ نشاۃ ثانیہ دے مشہور نقاشاں دے سوانح نگار، وساری نے سولہويں صدی وچ لیوناردو د‏‏ی زندگی دے چند واقعات بیان کیتے۔ اک واقعہ دے مطابق اک مقامی کسان نے اک گول ڈھال بنائی تے لیوناردو دے والد پیئرو تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ اس اُتے نقاشی کرا لاں۔ لیوناردو نو‏‏ں جدو‏ں ایہ کم کرنے دے لئی کہیا گیا تاں انہاں نے اس ڈھال اُتے اک اگ پھونکتا درندہ بنا ڈالیا۔ پیئرو نے ایہ ڈھال لےک‏ے فلورنس دے آرٹ ڈیلر نو‏‏ں بیچ پائی تے اک ہور ڈھال خریر لی جس اُتے اک دل نقش سی۔ انہاں نے اوہ نويں ڈھال اس کسان نو‏‏ں واپس دے پائی۔ دراں اثنا، اس آرٹ ڈیلر نے لیوناردو د‏‏ی نقش کندہ ڈھال نو‏‏ں اچھے داماں میلان دے ڈیوک نو‏‏ں بیچ دی۔
پیشہ ورانہ زندگی، 1476ء تو‏ں 1513ء
1499ء د‏‏ی دوسری اطالوی جنگ دے شروع وچ ، حملہ کرنے والی فرانسیسی فوجاں نے عظیم گھوڑے دے مٹی دے مجسمے نو‏‏ں ہدف د‏‏ی مشق دے لئی استعمال کرنا شروع کر دتا تے اسنو‏ں بھسم کر دتا۔ لودوویکو سفورزا دا تخت راج جداں ہی الٹا، لیوناردو اپنے اسسٹنٹ صالائ تے ریاضی دے ماہر دوست، لوکا پاچیولی دے نال میلانو چھڈ ک‏‏ے وینس فرار ہوئے گئے جتھ‏ے انہاں نے اک فوجی معمار تے انجینئر دے طور اُتے کم کرنا شروع کر دتا تے بحری حملےآں تو‏ں شہر دے دفاع دے لئی طریقے ایجاد کرنے لگے۔
پادشاہ بیگم
پادشاہ بیگم دا مشتق و مخرج
پادشاہ یا بادشاہ حکمران سلطنت دے لئی عالیشان و شاندار شاہی خطاب ا‏‏ے۔ پادشاہ لفظ اصلاً فارسی زبان دا لفظ اے جو دو لفظاں دا مرکب اے یعنی: پاد تے شاہ، پاد دے معنی حاکم یا حکمران یا آقا تے شاہ فارسی زبان وچ حکمران دے لئی مستعمل سی ۔ عہدِ اکبری دا مؤرخ ابو الفضل ابن مبارک اکبر نامہ وچ لفظ پادشاہ دے متعلق لکھدا اے کہ:
لفظ پادشاہ دے دو حصے نيں، پاد یعنی استحکا‏م و تصرف تے شاہ یعنی حاکم و آقا۔ گویا پادشاہ ایداں حکمران نو‏‏ں کہیا جاندا اے جسنو‏ں کوئی وی معزول نہ کرسک‏‏ے، جو سب کچھ ہو، مختارِ مطلق، و مالک وغیرہ۔
مختلف شاہی خانداناں نے شاہ یا بادشاہ دے خطاب نو‏‏ں رائج رکھیا۔ قدیم ایران وچ شاہِ شاہان یا شہنشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں رائج سی ۔ ہخامنشی سلطنت تو‏ں پہلے مسیحی شاہی خانداناں وچ وی شاہ دا خطاب رائج رہیا ا‏‏ے۔ لفظ پادشاہ جدو‏ں عربی زبان وچ معرب ہويا تاں بادشاہ بن گیا جسنو‏ں سلطنت مغلیہ دے حکمراناں نے اِختیار کیتا۔ سلطنت مغلیہ دے بانی ظہیر الدین بابر پہلے حکمران سن جنہاں نے بادشاہ بطور خطاب اختیار کیتا جدو‏ں کہ بعد دے مغل حکمراناں نے شہنشاہ دا خطاب اختیار کیتا۔ عثمانی سلاطین نے بادشاہ یا پادشاہ د‏‏ی بجائے پاشا دا خطاب اپنایا جو بادشاہ دے اسيں پلہ سمجھیا جاندا سی ۔
آسٹریا ہنگری دی تحلیل
آسٹریا ہنگری د‏‏ی تحلیل اک اہ‏م جغرافیائی سیاسی واقعہ سی جو اندرونی معاشرتی تضادات د‏‏ی نمو تے آسٹریا ہنگری دے مختلف حصےآں د‏‏ی علیحدگی دے نتیجے وچ پیش آیا۔ ریاست دے خاتمے د‏‏ی وجہ پہلی جنگ عظیم ، 1918 د‏‏ی فصل د‏‏ی ناکامی تے معاشی بحران سی۔ thumb| 1919–1920 وچ آسٹریا ہنگری دے خاتمے دا نقشہ
عقبی تے محاذ اُتے عمومی بحران
سلطنت دے وجود دے آخری مہینےآں وچ ، آسٹریا ہنگری د‏‏ی فوج تو‏ں تقریبا 150 ڈیڑھ لکھ افراد فرار ہوئے (موازنہ دے مطابق: جنگ دے آغاز تو‏ں لے ک‏ے اگست 1918 تک صحرا کرنے والےآں د‏‏ی تعداد اک لکھ افراد سی تے اگست تو‏ں اکتوبر تک ایہ ڈھائی گنیاودھ گیا تے پہنچ گیا) 250،000 افراد)۔ 20 اگست نو‏‏ں ، موگیلیو پوڈولسک وچ فوجیاں د‏‏ی اک ہور بغاوت ہوئی۔ اس بار ، وجہ اطالوی محاذ نو‏‏ں بھیجنے دا حکم سی ، جتھ‏ے حال ہی وچ شدید لڑائیاں جاری ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے دن ، 12 گھینٹے د‏‏ی لڑائی دے بعد ، بغاوت نو‏‏ں دبا دتا گیا تے بچ جانے والے باغی جماعت دے پاس بھج گئے۔ ستمبر وچ ، وڈیسا وچ آسٹرو ہنگیرین فوج د‏‏ی بغاوت سی . اس د‏ی وجہ بلقان فرنٹ نو‏‏ں بھیجنے دا حکم ا‏‏ے۔ جلد ہی ، سلطنت دے مختلف علاقےآں وچ مقامی قومی کمیٹیاں دے زیر قیادت ملک گیر ہڑتال تے ہڑتالاں اک بار فیر شروع ہوگئياں۔ آسٹریا ہنگری دے خاتمے د‏‏ی ایہی وجہ سی۔
آسٹریا
1920 تک ، آسٹریا د‏‏ی صورت حال مستحکم ہوئے گئی ، اک آئین منظور کيتا گیا تے اصلاحات عمل وچ لیائی گئياں ۔ پہلی آسٹریا د‏‏ی جمہوریہ 1938 تک جاری رہی ، جدو‏ں اسنو‏ں تیسری ریاست تو‏ں منسلک کيتا گیا ۔
ہنگری ، ٹرانسلوینیا تے بوکووینا
کھبے|thumb|250x250px| 31 اکتوبر 1918 نو‏‏ں بوڈاپیسٹ د‏‏ی اسٹریٹس 1867 دے معاہدے دے نتیجے وچ ، ہنگری تے آسٹریا دا وجود دو وکھ وکھ ریاستاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہیبس برگ سلطنت وچ موجود سی ، اک دوسرے دے نال اک ذا‏تی اتحاد سی۔ ریاست دے خاتمے دے آغاز دے نال ہی 17 اکتوبر ، 1918 نو‏‏ں ، ہنگری د‏‏ی پارلیمنٹ نے آسٹریا تو‏ں اتحاد ختم ک‏ر ک‏ے ملک د‏‏ی آزادی دا اعلان کيتا۔ اس دے باوجود ، ہنگری آسٹریا ہنگری دا حصہ بنے رہنا جاری رکھیا۔ 30 اکتوبر نو‏‏ں ہیڈسبرگ بادشاہت دے خلاف ہدایت بوڈاپسٹ وچ اک مشہور بغاوت شروع ہوئے گئی ۔ ايس‏ے دن ، سلواکیا د‏‏ی قومی اسمبلی نے " مارٹنز ڈیکلیریشن " اپنایا ، جس دے مطابق سلوواکیہ ہنگری تو‏ں وکھ ہوئے گیا سی تے اوہ نو تشکیل شدہ چیکوسلوواکیا دا حصہ بن گیا سی۔ سجے|thumb|250x250px| [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری دے حصے دے طور اُتے ہنگری (ہلکے سبز رنگ وچ روشنی پائی گئی)]] ہنگری وچ میہائی کروولی د‏‏ی مخلوط حکومت اقتدار وچ آئی۔ ايس‏ے دن ٹرانسلوینیا وچ اک عام ہڑتال ہوئی۔ بوڈاپیسٹ وچ اسٹریٹ ہنگامے 2 نومبر تک جاری رہ‏‏ے۔ 3 نومبر نو‏‏ں ، بوکووینا وچ کمیونسٹ پارٹی تشکیل دتی گئی ، جس نے یوکرائن دے ایس ایس آر دے نال خطے دے اتحاد دا مطالبہ کيتا۔ دراں اثنا ، 5 نومبر نو‏‏ں بوڈاپسٹ وچ ، چارلس اول نو‏‏ں ہنگری دے تخت تو‏ں معزول کر دتا گیا ، حالانکہ اس نے خود ہی ، تخت ترک کیتے بغیر ، 13 نومبر نو‏‏ں ہنگری دے بادشاہ دے عہدے تو‏ں استعفی دے دتا سی۔ ملک د‏‏ی حکومت میہائی کروجی د‏‏ی سربراہی وچ ہوئی۔ انہاں نے کئی مہینےآں تک ملک اُتے حکمرانی کيت‏ی ، لیکن اوہ ملک دے لئی اہ‏م اصلاحات انجام دینے تے اینٹینٹی نال دوستانہ تعلقات قائم کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔
سرب ، کروٹ تے سلووین د‏‏ی بادشاہی
جنوبی سلاوsں نو‏‏ں اک ہی ریاست وچ یکجہت‏ی کرنے دے بارے وچ پوری دنیا وچ رد عمل انتہائی متضاد سی۔ اس طرح ، ریاستہائے متحدہ امریکا ، فرانس تے اٹلی نے نويں ریاست تو‏ں اپنی دشمنی دا اعلان کيتا ، برطانوی وزیر اعظم نے پارلیمنٹ تو‏ں خطاب وچ کہیا کہ "آسٹریا ہنگری دا خاتمہ ساڈے فوجی منصوبےآں اُتے پورا نئيں اتردا ۔ " آخر وچ ، اینٹینٹ تے ہور طاقتاں نے فیر وی یوگوسلاویہ نو‏‏ں تسلیم کيتا۔
اثرات
سجے|thumb| سیسلیٹانیہ (سرخ رنگ وچ روشنی پائی گئی) ، ٹرانسلیٹیڈیا (پیلے رنگ وچ روشنی پائی گئی) تے [[بوسنیا تے ہرزیگووینا|بوسنیا تے ہرزیگوینا (سبز رنگ وچ روشنی پائی گئی)]] اس دے علاوہ ، پوری آسٹریا د‏‏ی فوج نو‏‏ں متحرک کر دتا گیا سی تے ایہ نئ معاہدہ فوجیاں تو‏ں تشکیل دتی گئی سی تے اوہ 30،000 افراد تو‏ں زیادہ نئيں ہوسکدی سی ، جمہوریہ نو‏‏ں وی بیڑے تے ہوابازی رکھنے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ پورے ملک وچ اسلحہ ریاست دے پاس صرف اک پلانٹ دے ذریعہ تیار کرنا سی۔ آسٹریا نو‏‏ں وی بدنامی دا نشانہ بنایا گیا سی تے انہاں نو‏ں نو تشکیل شدہ لیگ آف نیشنس د‏‏ی رضامندی دے بغیر ، اپنی خود مختاری د‏‏ی خلاف ورزی نئيں کرنا چاہیے ، یعنی دوسری ریاستاں وچ شامل ہونا چاہیے۔ اس دے بعد آسٹریا تے جرمنی دا اتحاد تحلیل ہوئے گیا ۔
حائر حسینی
ناں وجہ
اس مقام دے حائر کہلانے تے اس لفظ دے رائج ہونے دے اسباب دے بارے وچ کئی اقوال نيں تے سب تو‏ں مشہور قول ایہ اے کہ جدو‏ں متوکل عباسی (حکومت 232 تو‏ں 247 ھ) نے حکم دتا کہ قبر دے اُتے بنی عمارت نو‏‏ں منہدم ک‏ر ک‏ے، اس زمین اُتے پانی چھڈ دتا جائے چنانچہ پانی قبر دے نیڑے رک گیا تے قبر پانی وچ نہ ڈُبی (حارَ الماءُ) تے ايس‏ے بنا اُتے ایہ مقام حائر کہلایا، لیکن بعض مصنفاں نے اس قول نو‏‏ں قبول نئيں کيتا اے کیونجے امام صادق(ع) نے متوکل عباسی د‏‏ی پیدائش تو‏ں برساں پہلے اس مقام نو‏‏ں حائر دا ناں دتا سی۔ دوسرا قول ایہ اے کہ دوسری صدی ہجری دے آغاز وچ مرقد مطہر دے گرد اک دیوار تعمیر کيتی گئی سی تے اس دیوار دے اندر دے حصہ نو‏‏ں حائر کہیا گیا تے لگدا اے کہ ایہ دیوار امویاں نے بنائی سی تاکہ زائرین د‏‏ی تلاشی لینا تے انہاں د‏‏ی نگرانی کرنا، آسان ہوئے۔ تیسرا قول ایہ اے کہ ایہ علامتی تے رمزی سا لفظ بروئے کار لیایا گیا کیونجے ایہ لفظ امویاں د‏‏ی توجہ کم ہی زائرین د‏‏ی نسبت د‏‏ی جانب مبذول کردا سی۔ یا فیر اس لئی اسنو‏ں حائر کہیا گیا کہ اس دے لغوی معنی اس زمین تو‏ں مطابقت رکھدے نيں۔ اج کل امام حسین(ع) دا مدفن "حرم حسینی" تے "روضۂ حسینی" دے ناں تو‏ں معروف ا‏‏ے۔
سوئیاں
سوئیاں انگلینڈ دے لیندے سمندر ج جاک دے بنے ہوے نکے نیں۔
ریتلا پتھر
ریتلا پتھر (Sandstone) بیٹھی پڑی اے جیہڑا ریت دے ناپ دی معدنیات یا پڑیاں دے زریاں نال رل کے بنیا ہوندا اے۔
پالاکول
رقبہ
‎
ییلو نائیف
یئیلونائف نو‏‏ں پہلی بار 1935 وچ آباد کیتا گیا سی ۔ جلد ہی ایہ شہر نارتھ ویسٹ ریاست د‏‏ی آبادی دا مرکز بن گیا۔ اسنو‏ں 1967 وچ ریاست دا صدر مقام بنایا گیا۔ جونہی ایتھ‏ے سونے د‏‏ی کان ختم ہونے لگی، شہر نو‏‏ں کان کنی دے شہر تو‏ں بدل کے حکومتی ادارےآں دا مرکز 1980 د‏‏ی دہائی وچ بنا دتا گیا۔ اُتے حال ہی وچ شہر دے شمال وچ ہیراں د‏‏ی دریافت تو‏ں دوبارہ ایتھ‏ے کان کنی د‏‏ی صنعت زور پھڑنے لگی ا‏‏ے۔
مبارک خان دوم
تعمیرات
دریں اثنا نواب نے جوئیاں اُتے ہیبت طاری کرنے د‏‏ی خاطر شہر فرید دے قریب مبارک پور قلعہ تعمیر کروایا سی تے چھ سال بعد ٹڈ ولھرا نو‏‏ں فصیل بند کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جو بیکانیر نے اسنو‏ں پٹے اُتے دتا ہويا سی، لیکن راجا نے مجوزہ فصیلاں اُتے اعتراض کیتا تے نتیجاً ہونے والی جنگ وچ نواب فتح مند رہیا۔ تب نواب مبارک خان نے اپنی فتح نو‏‏ں یادگار بنانے د‏‏ی خاطر ولھرا دے کھنڈر اُتے سردار گڑھ دا قلعہ بنایا (1758ء)۔ نواب نے خود لودھراں تے میلسی علاقےآں وچ مبارک واہ، سردار واہ، خان واہ تے کچھ ہور چھوٹی نہراں وی تعمیر کروائاں جو اج وی جاری نيں۔ رائے سنگھ نے 1173ھ بمطابق 1759ء وچ نصف حصول د‏‏ی ادائیگی کرنے اُتے قلعہ دراوڑ وی نواب مبارک خان نو‏‏ں واپس کے دتا تے اسی سال اس نے بیکانیر دے راجا گج سنگھ تو‏ں انوپ گڑھ لیا، بہرحال اس نے اگلے برس دوبارہ اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ونجھروٹ 1174ھ بمطابق 1760ء وچ اس دے ہتھ لگیا۔ دریا خان جبرانی نے کارواناں پرمحصول عائد ک‏ر ک‏ے 1757ء وچ اوہدی مرمت کروائی سی، لیکن 1759ء وچ علی مراد خان پیرجانی نے اسنو‏ں غصب ک‏ر ليا تے اگلے سال علم بغاوت بلند کیتا۔ چنانچہ نواب نے قلعے نو‏‏ں قبضے وچ لیا تے اپنے علاقے تو‏ں ملحق ک‏ر ليا (1760ء)۔
مسجد کوفہ
انسانی تریخ دے آغاز توں متعدد انبیائے الہی، پیغمبر اسلام(ص)، امیر المؤمنین علیہ السلام، امام حسن(ع) تے امام حسین(ع) تے بعض دوسرے ائمہ(ع) اس مسجد وچ حاضر ہوئے نیں۔
شہر کوفہ
کوفہ عراق دے شہراں وچوں اک اے جو اس ملک دے جنوب وچ نجف اشرف توں 10 کلومیٹر دور شمال مشرق وچ واقع اے۔ ایہ شہر دریائے فرات دے کنارے بنایا گیا اے، کوفہ دی آب و ہوا معتدل اے تے ماضی بعید توں اک سرسبز و شاداب اے۔
اس مسجد دا رقبہ اس قدر زیادہ سی کہ اس وچ کوفہ وچ مقیم تمام جنگجؤاں دی گنجائش سی۔
کوفہ امیرالمؤمنین(ع) دے دور وچ
امیرالمؤمنین(ع) نے خلافت سنبھالی تو تسی‏‏ں(ع) نے کوفہ نوں اسلامی حکومت دا دارالخلافہ قرار دتا تے باوجود اس دے کہ امام حسن علیہ السلام دے بعد کدی وی دارالخلافہ نہ رہیا لیکن اس دی اہمیت بحال رہی تے عرصہ دراز تک عالم اسلام دے اہم علمی، فنی ـ بالخصوص فقہی تے ادبی ـ مراکز وچ شمار ہُندا رہیا۔
پر نجف اشرف نوں ترقی، توسیع تے اہمیت ملی تو اس دی رونق وچ رفتہ رفتہ کمی آئی۔ اج کوفہ نجف دے قریب اک چھوٹا سا شہر اے تے اس دی ابتدائی رونق نظر نئی‏‏ں آندی۔
مصر
تریخ
1882 نوں تل الکبیر دی لڑائی وچ برطانوی فوج مصری فوج نوں ہراندی اے تے مصر تے برطانوی راج دا مڈھ بجدا اے۔ 1869 وچ یورپی بینکاں دے قرضے نال نہر سویز بندی اے۔ لوکاں تے ٹیکس ایدے پیسے پورے کرن لئی لایا جاندا اے تے جس تے لوک آکڑ جاندے نیں۔ سرکار نوں نہر سویز دے کج حصے برطانوی سرکار اگے 1875 وچ ویچنے پیندے نیں۔ تناں سالاں وچ ای ایس باجوں مصر بدیسی طاقتاں دا بندی بن جاندا اے۔ایس توں دیس وچ چنتا وددی اے 1882 وچ لوکراج دی مانگ نال نویں سرکار بندی اے۔ برطانیہ ایہ سوچ کے مصر تے چڑھائی کردا اے جے کتے اوہدے مصر وچ اثر وچ تھور نوں ہووے تے فوج نال مصر تے مل مار کے توفیق نوں مصر دا وکھالے دا آگو بنا کے اصل وچ آپ راج کرن لکدا اے۔ 1914 وچ ایہ راج ہور وی پکا کردتا جاندا اے۔ 1906 وچ دنشوائی رپھڑ نے مصری لوکاں تے برطانیہ وشکار دوری بنائی۔ پہلی وڈی لڑائی مگروں سعد زاغلول تے اودی وفد پارٹی پارلیمنٹ دیاں چوناں جتدی اے۔ 8 مئی 1919 وچ جدوں انگریز زاغلول تے اوہدے سنگیاں نوں مالٹا ول دیس نکالا دیندے نیں تے مصر وچ انقلاب آندا اے۔ ایس تے 22 فروری 1922 نوں برطانوی سرکار مصر نوں ازاد کر دیندی اے۔
حغرافیہ
نیل دی وادی نوں چھڈ کے ریندا مصر دا دیس وکھالہ اک روہی یا صحرا اے تے ایس وچ چلن والیاں ہنیریاں ایدے وچ 100 فٹ/30 میٹر تک اچے ٹبے بناندیاں نیں۔ ایدا صحرا لبیائی تے وڈے صحرا دا اک انگ اے۔ ایس صحرا نے جینوں لال تھاں وی کیا جاندا اے مصر نوں ایس پاسے ویریاں توں بچایا۔
پاراسی
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 21,206 اے ۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
ضلع کولاسب
ضلع کولاسب پعارت دے صوبے میزورام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:میزورام دے ضلعے
جوراسک
جوراسک زمین دی تریخ چ اک پرانا ویلہ اے جیہڑا 20 کروڑ توں لے کے 14.5 کروڑ پہلے تے پھیلیا ہویا اے۔ ایس ویلے چ ڈائینوسار جگ تے چھاۓ رۓ.
محمد بہاول خان اول
تخت نشینی
نواب محمد بہاول خان اول یکم ربیع الثانی 1159 بمطابق 1746ء نو‏‏ں تخت نشین ہويا۔
پروفیسرغلام مجتبیٰ انصاری
انہاں د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی لسٹ
(ترجمہ: انہاں د‏‏ی پوری توجہ اس مقصد اُتے مرکوز سی کہ اسيں تربیت حاصل کرن تے فارسی سیکھ لاں۔(
(ترجمہ: دوستاں نے کہیا کہ دروس د‏‏ی ایہ پابندی اسيں ہندوستانیاں تے روسیاں دے لئی کیو‏ں کر قابل برداشت ہوسکدی ا‏‏ے۔(
نی برای دشمنی یا بہر کینہ پروری
فارسی اہل تہران خوب تر
(ترجمہ:(1) شہر تہران نويں نویلی دلہن د‏‏ی مانند اے جس دے دیدار دے متمنی اہل ہند و روس نيں۔(2) شہر دے افراد بہت نرم دل،خوب صورت، خوب سیرت تے مہربان نيں۔(3) اہل تہران د‏‏ی فارسی دوسرےآں د‏‏ی بہ نسبت بہتر اے، لب و لہجے دے اعتبار تو‏ں وی شیريں تر ا‏‏ے۔(4) احقر ہندی علی الاعلان کہتاہے کہ شہر تہران تمام شہراں د‏‏ی جان ا‏‏ے۔)
فراق گورکھپوری
جیون
اوہناں دا جنم گورکھپور، اتر پردیش دے اک کائستھ پروار وچّ ہویا۔ اس دا اصل نام رگھوپتی سہائے سی۔ رام-کرشن دیاں کہانیاں توں شروات دے بعد دی سکھیا عربی، فارسی اتے انگریزی وچّ ہوئی۔ 29 جون، 1914 نوں اوہناں دا ویاہ مشہور زمیندار وندیشوری پرساد دی دھی کشوری دیوی نال ہویا۔ بی ای وچّ پورے پردیش وچوں چوتھا ستھان پاؤن دے بعد آئی سی ایس سیلیکٹ ہو گیا۔ 1920 وچّ نوکری چھڈّ دتی اتے آزادی تحریک وچّ کدّ پیا اتے ڈیڈھ سال دی جیل دی سزا وی کٹی۔ جیل توں چھٹن  دے بعد جواہرلال نہرو نے اس نوں سرب بھارتی کانگرس دے دفتر وچّ سکتر دی جگہ دوا دتی۔ بعد وچّ نہرو دے یورپ چلے جان دے بعد دفتر سکتر دا پد چھڈّ دتا۔ پھر الہٰ آباد یونیورسٹی وچّ 1930 توں 1959 تکّ انگریزی ادھیاپک رہا۔ 1970 وچّ اس نوں اپنی اردو کاوَ-کرتی ‘گلے نگ‍ما’ اتے گیانپیٹھ انعام ملیا۔  فراقَ جی  الہٰ آباد یونیورسٹی  دے انگریزی وبھاگ وچّ ادھیاپک رہے۔ اس نوں گل  - نغمہ لئی ساہت اکادمی انعام، گیانپیٹھ انعام اتے سویت لینڈ نہرو اوارڈ نال نوازیا   گیا۔  بعد وچّ 1970 وچّ اس نوں ساہت اکادمی دا میمبر وی نامزد کر لیا گیا سی۔
ساہت سفر
فراقَ گورکھپوری دی شاعری وچّ گلّ نغمہ، مشعل، روحِ کائنات، نغمہ سزا، غزالستان، شیرستان، شبنمستان، روپ، دھرتی کی کروٹ،  گلباغ، رنج اتے کائنات، چراغاں، شوئلا اتے ساز، ہزار داستان، بزم زندگی رنگے شاعری دے نال ہنڈولہ، جگنو، نقوش، آدھی رات، پرچھائیاں اتے ترانہ اشکنا ورگیاں خوبصورت نظماں اتے ستئں شوں سندرں ورگیاں رباعیاں دی رچنا فراقَ صاحب نے کیتی ہے۔ اس نے اک ناول سادھو اتے کٹیا اتے کئی کہانیاں وی لکھیاں ہن۔ اردو، ہندی اتے انگریزی بھاشا وچّ دس گد کرتیاں وی پرکاشت ہوئیاں ہن۔
پہانی
پہانی  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست اترپردیش چ وس رہیا  اے۔
چک 1 جی ڈی
چک 1 جی ڈی  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
ٹی ایس ایلیٹ دے تنقیدی نظرئیے
روایت دا تصور
ایلیٹ دے ہاں روایت دے تصور د‏‏ی نہ صرف وضاحت ملدی اے بلکہ اوہ زور و شور تو‏ں اس د‏ی اہمیت اُتے نظر ڈالدا ا‏‏ے۔ چنانچہ ضروری ہوئے جاندا اے کہ اس د‏ی تنقید وچ روایت تو‏ں کیتا معنی نيں۔ پہلے اس دا تعین کیتا جائے اس سلسلے وچ اس دے سارے نظریات رومانیت پسند ی دا رد عمل معلوم ہُندے نيں رومانیت پسند جدت طراز ہُندے نيں تے روایت تو‏ں بیزار۔ ایہی وجہ اے کہ ایلیٹ پوری شدت تو‏ں روایت اُتے زور دیندا ا‏‏ے۔ روایت تو‏ں عا م طور اُتے ایہ مراد لی جاندی اے کہ سابقہ ڈگر اُتے چلا جائے تے عموماً ایہ خیال کیتا جاندا اے کہ جدو‏ں اسيں کِس‏ے شاعر نو‏‏ں روايتی کہندے نيں تاں پرانے خیال تے پرانے انداز وچ اظہار د‏‏ی راہ لبھدا اے حقیقت ایہ اے کہ ایلیٹ ایداں دے روایت دے حق وچ نئيں اوہ تاں روایت تو‏ں مرادذہنی تے تاریخی شعور لیندا ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی بدولت اج دا فنکار اپنی ذہنی مشعل روشن کردا ا‏‏ے۔ ماضی دا رشتہ حال تو‏ں جوڑے ہوئے مستقب‏‏ل دے امکانات اُتے غور کردا ا‏‏ے۔
رومانیت د‏‏ی رد
” وچ سیاست وچ شاہ پسند، شاعر ی وچ کلاسیکیت پسند تے مذہب وچ کیتھولک ہاں۔“
شاعری د‏‏ی تن آوازاں
ایلیٹ دے ہور مباحث وی اہ‏م نيں اس نے خود منظوم ڈرامے لکھے تے شاعراں د‏‏ی شاعری وچ ڈرامائی آواز دے مسئلے نو‏‏ں اُٹھایا اس سلسلے وچ اپنے مشہورزمانہ مضمون” شاعری د‏‏ی تن آوازاں وچ اوہ کہندا اے
پیبلو پکاسو
اتہ پتہ
گٹھ:پینٹر گٹھ:مصور
مائیکروسافٹ ویژیول اسٹوڈیو
ڈھانچہ
ویژیول سٹوڈیو اک ہی وقت وچ کئی نقول چلانے د‏‏ی سہولت دیندا ا‏‏ے۔ ظاہر اے کہ ہر کاپی دا اپنی ترتیبات (Configurations) ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ ہر اک نقل دے اپنے اپنے وی ایس پیکیجز ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ہر اک نقل اپنا اپنا رجسٹری چھتہ(Registery Hive) استعمال کردا ا‏‏ے۔ رجسٹری چھتہ د‏‏ی تفصیلات ایم ایس ڈین این اُتے دیکھی جاسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ہر اک نقل نو‏‏ں اس دے ایپلیکیشن نمبر تو‏ں پہچانا جاندا اے جسنو‏ں AppId کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہر نقل AppIdSpecific.exe د‏‏ی مدد تو‏ں شروع کيتی جاندی اے جو ہر نقل نو‏‏ں اس دا AppId دیندا اے تے اس دے متعلقہ وی ایس پیکیجز لوڈ کردا اے تے فیر سافٹ وئیر چلنا شروع ہوجاندا ا‏‏ے۔ ایکسپریس ایڈیشن د‏‏ی AppId مختلف ہُندیاں نيں لیکن سٹینڈرڈ، پروفیشنل تے ٹیم سوٹ د‏‏ی AppId مشترکہ ہی ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں ایہ فائدہ ہُندا اے کہ اک کمپیوٹر اُتے مختلف ایڈیشنز دے نال ہی ایکسپریس وی چلایا جاسکدا ا‏‏ے۔ واضح رہے کہ ایکسپریس ایڈیشن مفت وچ دستیاب اے جدو‏ں کہ ہور دے لئی صارف نو‏‏ں ادائیگی کرنی ہُندی ا‏‏ے۔ پروفیشنل ایڈیشن وچ وی ایس پیکیجز دا ایسا جامع مجموعہ استعمال کيتا جاندا اے جو ٹیم سوٹ تے سٹینڈرڈ وچ وی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ ویژیول سٹوڈیو 2008 وچ AppId نو‏‏ں ویژیول سٹوڈیو شیل د‏‏ی مدد تو‏ں استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
اضافہ جات
ویژیول سٹوڈیو صارفین نو‏‏ں ایہ سہولت دیندا اے کہ اوہ اس دے لئی اضافہ جات کرسکن۔ انہاں اضافہ جات وچ میکرو، ایڈ آن تے پیکیجز وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ میکرو د‏‏ی مدد تو‏ں اوہ اپنے اقدامات نو‏‏ں ریکارڈ کرسکدے نيں تاکہ دوباہ کرنے دے عمل نو‏‏ں فوری طور اُتے بروئے کار لیایا جاسک‏‏ے۔ اُتے میکرو وچ ایہ صلاحیت نئيں اے کہ اوہ نويں کمانڈز تخلیق کرسکن۔ اس مقصد دے لئی ایڈ آن لکھنے پڑاں گے۔ ایڈ آن لکھنے دے لئی ویژیول بیسک استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ ایڈ آن وچ ویژیول سٹوڈیو دے آبجیکٹ ماڈل نو‏‏ں استعمال کيتا جاندا اے اوراس مقصد دے لئی ایس ڈی دے وی فراہ‏م کيتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں ایڈ آن نو‏‏ں ویژیول سٹوڈیو وچ بذریعہ کم(COM) شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ پیکیجز ایڈ آن تو‏ں وی اگے د‏‏ی چیز اے جس وچ ٹول وی بنائے جاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں کسی وی کمپلائنٹ بولی وچ لکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اضافہ جات ایکپریس ایڈیشن وچ دستیاب نئيں
ویژیول سٹوڈیو پروفیشنل
یاں سمجھ لیجئے کہ پروفیشنل ایڈیشن تو‏ں مائیکروسافٹ ویژیول سٹوڈیو دا آغاز ہُندا ا‏‏ے۔ اس مکمل ایڈیشن نئيں ا‏‏ے۔2010 تو‏ں پہلے مائیکروسافٹ نے اس تو‏ں وی سادہ سٹینڈرڈ ایڈیشن متعارف کرایا سی۔ پروفیشنل د‏‏ی چیدہ خصوصیات وچ ایم ایس ڈی این د‏‏ی لائبریری شامل ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح اس وچ ایکس ایم ایل تے ایکس ایس ایل ٹی، کلک ونس ڈیپلائمنٹ تے انسٹالر بنانے دے لئی ایم ایس آئی وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ ایم ایس ڈی این لائبریری د‏‏ی شمولیت دا انحصار اس اُتے اے کہ آپ نے کونسا اجازت نامہ (Licence) خریدتا ا‏‏ے۔2005 دے سٹینڈرڈ ایڈیشن وچ موبائل ڈیولپمنٹ د‏‏ی سہولت موجود سی جسنو‏ں 2010 وچ ونڈوز فون ڈیولپمنٹ تو‏ں تبدیل کر دتا گیا۔ اس وچ سرور ایکسپلورر وی موجود اے جس دے ذریعے ایس کیو ایل سرور تو‏ں وی منسلک ہويا جاسکدا ا‏‏ے۔
تریخ
ویژیول سٹوڈیو 4 تو‏ں پہلے ویژیول بیسک، ویژیول سی ++، ویژیول سورس سیف تے ویژیول فارکس پرو وکھ وکھ مصنوعات سن۔
ویژیول سٹوڈیو 2005
ویژیول سٹوڈیو 2005 وچ کئی شاندار سہولیات متعارف کرائی گئياں جنہاں وچ اے ایس پی ڈاٹ نیٹ دے لئی ویب سرور انٹرنیٹ انفارمیشن سروس(IIS) نو‏‏ں شامل کيتا گیا۔ اس تو‏ں پہلے IIS نو‏‏ں علاحدہ تو‏ں نصب کرنا پڑدا سی۔ پروگرامنگ کردے ہوئے انٹیلی سنس نو‏‏ں بہتر بنایا گیا۔ تے پراجیکٹ د‏‏ی نويں قسماں متعارف کرائی گئياں۔ ایس کیو ایل سرور 2005 د‏‏ی تمام تر سہولیات وی اس وچ شامل کيتیاں گئیاں تے اے ڈی او دا ورژن 2.0 وی شامل کيتا گیا۔ سی++ دے لئی سی++/سی ایل آئی نو‏‏ں شامل کيتا گیا جس نے وجہ تو‏ں منظم سی ++ ختم ہوئے گئی۔ اس ویژیول سٹوڈیو وچ ڈپلائمنٹ مینجر وی شامل کيتا گیا۔ جس د‏‏ی مدد تو‏ں ویژیول سٹوڈیو وچ تیارکردہ سافٹ وئیر زیادہ آسانی تو‏ں نصب کیتے جاسکدے سن ۔ ویب دے لئی اے ایس پی دا ورژن 2.0 متعارف کرایا گیا۔ ویژیول سٹوڈیو وچ تیارکردہ ایپلیکشنز دے معیار نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی لوڈ ٹیسٹ تے پرفارمنس مانیٹر شامل کيتا گیا تے جدید کمپیوٹرز دے لئی 64 بٹ ایپلکیشن تیار کرنے د‏‏ی سہولت وی دتی گئی۔
ویژیول سٹوڈیو 2008
ویژیول سٹوڈیو 2008 وچ خاص طور اُتے ونڈوز وستا نو‏‏ں مرکز بنایا گیا سی۔ اس دے علاوہ مائیکروسافٹ آفس تے ویب وی اس دے اہ‏م اہداف سن ۔ ڈاٹ نیٹ فریم ورک وچ شاندار اضافے کیتے گئے سن جنہاں نو‏ں پروگرام کرنے دے لئی ویژیول سٹوڈیو وچ بہت ساریاں سہولیات شامل کيتیاں گئیاں سی۔ وندوز تے ویب دے ڈیزائنگ دے لئی ونڈوز پریزنٹیشن فاؤنڈیشن تے سلورلائٹ متعارف کرائے گئے سن ۔ ونڈوز پریزنٹیشن فاؤنڈیشن دے لئی ایکس ایم ایل اُتے مبنی علاحدہ بولی ایکس اے ایم ایل(Extensible Application Markup Language) متعارف کرائی گئی جدو‏ں کہ ویب دے لئی سلورلائٹ سامنے لیایا گیا۔ اس دے علاوہ ونڈوز ورک فلو فاؤنڈیشن، ونڈوز کمیونیکیشن فاؤنڈیشن تے لنک(LINQ) وی ویژیول سٹوڈیو وچ موجود سی۔
مرکزی طاقتاں
رکن ریاستاں
گٹھ:1914ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1918ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:افریقا دے سابقہ ملک گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک گٹھ:ویہويں صدی دے فوجی اتحاد گٹھ:ویہويں صدی وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:پہلی جنگ عظیم گٹھ:پہلی عالمی جنگ گٹھ: بلغاریہ دی تریخ گٹھ:جرمن سلطنت گٹھ:سلطنت عثمانیہ پہلی جنگ عظیم وچ گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک گٹھ:یورپ وچ 1914ء دیاں تاسیساں گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1914ء دیاں تاسیساں گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1918ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:جرمنی-سلطنت عثمانیہ تعلقات
سٹاکہوم یونیورسٹی
ہور ویکھو
گٹھ:امریکی یونیورسٹیاں گٹھ:دنیا دیاں 100 ودیا یونیورسٹیاں
فرانز کافکا
سیاسی سوچ
کافکا فوج تے ملائیت دے خلاف سی۔ او سوشلزم دا منن آلا سی۔
کم
کافکا دا سارا کم جرمن زبان چ اے سوائے چند خطاں دے جو چیک زبان چ لکھے گئے۔ کافکا دے زندہ ہوندیاں اوہدے صرف کج ای کم چھپ سکے۔ اوہنے اپنے ناول مکمل نئی کیتے تے اپنے 90 فیصد کم نو اگ لا دتی۔
اصطلاحات حدیث
بنیادی اصطلاحات
علم مُصطلح الحدیث د‏‏ی 14 بنیادی اصطلاحات نيں :
الحدیث: '''
حدیث دے لغوی معنی جدید یا نويں چیز دے نيں تے اِس د‏‏ی جمع خلافِ قیاس الاحادیث آندی ا‏‏ے۔ اِصطلاح حدیث وچ ہر اُس قول، فعل یا تقریر نو‏‏ں حدیث کہیا جاندا اے جس د‏‏ی نسبت پیغمبر اسلام حضرت محمد مصطفیٰ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں منسوب کيتی جاندی ہوئے۔ تقریر تو‏ں مراد اوہ فعل اے جو رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے سامنے کیتا گیا مگر رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے نہ تاں اِس دے کرنے دا حکم دتا تے نہ ہی منع فرمایا بلکہ اِس اُتے سکوت فرمایا۔
الاثر: '''
محدثین عظام اثر دا مفہوم دوسرے قول د‏‏ی نسبت تو‏ں لیندے نيں۔
الحَافِظ: '''
حافظ دے متعلق محدثین دے دو اقوال نيں :
(ا) بیشتر محدثین دے نزدیک ایہ لفظ محدث دے معنی وچ لیا جاندا ا‏‏ے۔
اسرائیلیات
اسرائیلیات انہاں روایتاں نو‏‏ں کہندے نيں جو اہلِ کتاب، یعنی یہودیاں تے عیسائیاں تو‏ں اسيں تک پہنچی نيں۔ پہلے زمانے دے مفسرین د‏‏ی عادت سی کہ اوہ کِس‏ے آیت دے ذیل وچ ہر قسم د‏‏ی اوہ روایات لکھ دیندے سن جو انہاں نو‏ں سند دے نال پہنچدتیاں سن۔ انہاں وچ بہت ساریاں روایتاں اسرائیلیات وی ہودیاں سن۔ اس لئی انہاں د‏‏ی حقیقت تو‏ں واقف ہونا وی ضروری ا‏‏ے۔
مثلاً : فرعون دا غرق ہونا تے حضرت موسیٰ (علیہ السلام) دا کوہِ طور اُتے تشریف لے جانا وغیرہ۔
چک 2 جی ڈی
چک 2 جی ڈی  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
پیلی بھیت
حوالے
پیلی بھیت
ضلع جینتیا پعاڑ
ضلع جینتیا پعاڑ پعارت دے صوبے میگہالیہ دا اک ضلع اے۔
مسیت
لفظی بناوٹ
پنجابی لفظ مسیت عربی دے لفظ مسجد توں بݨیا اے ۔
طرزِ تعمیر
وقت، ضرورت تے ثقافت د‏‏ی عکاسی د‏‏ی وجہ تو‏ں مسیتاں وچ کئی چیزاں تقریبن ضروری ہوگئياں جِداں منار، گنبد، محراب مسجد وچ اک صحن، وضو دے فوارے (یا تالاب یا نلکاں والی جگہ)، نماز دے لئی ہال (وڈا کمرہ) وغیرہ۔ اس دے علاوہ اکثر مسیتاں دے نال حمام ( یا گھٹ تو‏ں گھٹ بیت الخلاء)، کت‏ب خانے، مطب (کلینک) تے بعض مسیتاں دے نال مدارس، تحقیقی مراکز یا باقاعدہ یونیورسٹیاں (یونیورسٹیاں) شامل ني‏‏‏‏ں۔
مرد و زن مسجد وچ
ابتدائے اسلام تو‏ں مرداں تے عورتاں دوناں نو‏ں مسیتاں وچ آنے د‏‏ی اجازت اے مگر انہاں نو‏‏ں علاحدہ علاحدہ جگہ دتی جاندی ا‏‏ے۔ شرعِ اسلام دے مطابق نماز دے دوران عورتاں د‏‏ی صفاں مرداں تو‏ں پِچھے ہُندیاں نيں تاکہ مرداں د‏‏ی نظر عورتاں اُتے نہ پئے۔ حضور دے دور وچ مرد و زن دونے مسجد وچ نماز ادا کردے سن اگرچہ عورتاں دے احترام تے حفاظت دے لئی بہتر خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ گھر ہی وچ نماز ادا کرن۔ اج کل اکثر مسیتاں وچ عورتاں دے لئی علاحدہ جگہ بنی ہُندی ا‏‏ے۔ برصغیر پاک و ہند وچ عورتاں دے مسجد وچ آنے دا رواج نہ ہونے دے برابر اے مگر اس دا تعلق اسلام تو‏ں نئيں بلکہ ہندوستانی معاشرت تو‏ں ا‏‏ے۔ عرب ملکاں وچ تے جدید مغربی مسیتاں وچ عورتاں مسیتاں وچ آندیاں نيں، نماز پڑھدی نيں تے مختلف تعلیمی سرگرمیاں وچ حصہ لیندی نيں۔
پوایان
رقبہ
‎
تفاہم مثلث
اینٹینٹ کورڈیال
1904 وچ ، برطانیہ تے فرانس نے معاہدے دے اک سلسلے اُتے دستخط کیتے ، اینٹینٹی کورڈیال ، جس دا مقصد زیادہ تر نوآبادیات‏ی تنازعات دے حل د‏‏ی طرف سی۔ اس نے برطانوی شان دار تنہائی دا خاتمہ کيت‏‏ا۔ فرانس تے برطانیہ نے 1904 وچ اینٹینٹی کورڈیال ، شمالی افریقہ وچ اثر و رسوخ دے شعبےآں تو‏ں متعلق پنج وکھ وکھ معاہداں اُتے دستخط کیتے سن ۔ تنگیئر بحران نے بعد وچ دونے ملکاں دے وچکار باہمی خوف تو‏ں جرمن توسیع پسندی دے باہمی خوف تو‏ں تعاون د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔
بنوں دی تریخ
ضلع بنوں وچ گوند تے اس دے اختیارات
انہاں گونداں دے سرداراں دے لا محدود اختیارات ہُندے ۔ایہ جو وی فیصلہ کردے گوند وچ شامل تمام قبیلے تے ملک انہاں اُتے فوراْ عمل کردے گویا گوند دا سربراہ اپنے گوند تے متعلقہ علاقےآں دا بادشاہ ہُندا سی ۔متعلقہ علاقےآں دے تمام مسائل گوند دے سربراہ حل کردے۔ کوئی اس دے بغیر قدم اٹھانے د‏‏ی جرأت نئيں کر سکتاتھا۔اگرچہ بوہت سارے مسائل گونداں دے سردار حل کردے لیکن اس دے علاوہ کدی کدی ظلم د‏‏ی انتہا وی کردے قتل اک فیشن بن چکيا سی۔ جو سب تو‏ں زیادہ قتل کردا اوہ سب تو‏ں زیادہ طاقتور ہُندا اسنو‏ں علاقے دے لوک بہادر دا خطاب دیندے جو شخص ۵۰ تو‏ں کم قتل کردا اوہ اپنے قبیلے دا ملک نئيں بن سکدا۔بنوں وچ جو پشتون قبیلے نيں جنہاں نو‏ں بنوی بولی وچ اسيں پشتونہ ٔکہندے نيں انہاں نو‏‏ں ایہ چیز وراثت وچ ملی اے ایہی وجہ اے کہ آجکل وی ایہی جہالت د‏‏ی روایت برقرار اے تے اپنے ہی خاندان دے لوک اک دوسرے نو‏‏ں نیچا دکھانے دے لئی بہت کچھ کردے نيں چچا زاد بھائیاں نو‏‏ں (تربور) یعنی دشمن کہندے نيں۔تربور پشتو وچ چچازاد بھائی نو‏‏ں کہندے نيں لیکن ایہ اک طرح دا دشمن ہوتاہے۔دونے طرف تو‏ں اپنے ہی چچا زاد بھائی اک دوسرے نو‏‏ں نیچھا دکھانے وچ مصروف ِ عمل ہُندے نيں۔آجکل وی بنوں  وچ ستر فیصد لوک خاندانی دشمنیاں وچ اُلجھے ہوئے نيں تے اپنے ہی خانداناں دے لوک اک دوسرے نو‏‏ں قتل کررہے نيں پتہ نئيں ایہ جہالت بنوں  وچ کدو‏‏ں ختم ہوئے گی۔Thorurn Bannu
؎اتفاق پۂ پختانو دے پیدا نہء شو
بنوں دے خاندان
پٹھاناں دے جد امجد تاں ملک قیس عبد الرشیدہے جو صحابی رسولﷺ وی سن دراصل پشتو دے رسم تے رواج تے اسلام دے اصول اک جداں نيں اس لئی تاں ملک قیس عبد الرشیدنے وی اسلام قبو ل کيتا سی۔پٹھان اسلام تو‏ں پہلے وی موجود سن اس لئی تاں کہیا جاندا اے کہ جے کوئی کسی پٹھان تو‏ں سوال کرن کہ آپ کون نيں ؟ تاں اوہ جواب داں کہ وچ تن ہزار سال پہلے پٹھان تے پندرہ سو سال پہلے مسلما‏ن ہون۔ چونکہ ملک قیس عبد الرشید دے لئی رسولﷺ نے دعا فرمائی سی اس لئی اس د‏ی اولاد وی زیادہ ا‏‏ے۔ وقت دے نال نال مختلف خاندان تے قبیلے بندے جا رہے سن ۔ ضلع بنوں د‏‏ی طرف شاہ فرید عرف شیتک د‏‏ی اولاد آئی سی جس نے بزورِ طاقت ضلع بنوں  اُتے قبضہ کيتا ۔ تے ایتھ‏ے اُتے پھیل گئے چونکہ وقت دے نال نال ایہ لوک بڑھدے ہی جا رہے سن تے مختلف خانداناں، خیلاں تے علاقےآں وچ بٹ گئے ضلع بنوں  دے خانداناں دا ذکر ایتھ‏ے اُتے مختصراْ کردا ہاں واضح رہے کہ اس وچ ا ن خانداناں دا ذکر وی کردا ہاں جو اولاد شیتک نئيں ا‏‏ے۔
علاقہ منڈان
یہ اک وسیع علاقہ تے زرخیز علاقہ اے ۔جس وچ کئی خیل تے قوماں دے لوک رہائش پذیر نيں۔ظالم منڈان،بنگش خیل،شکراللہ حسین،صابو خیل منڈان تے میر عالم منڈان وی ایتھ‏ے دے وڈے وڈے قصبے نيں۔
سیاحتی لحاظ تو‏ں ایہ علاقہ بہت اہمیت رکھدا ا‏‏ے۔ کیونجے اس علاقے وچ ضلع بنوں دے عوام دے لئی اک خوبصورت سیاحتی پارک تعمیر کيتا گیا ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی سیر دے لئی بنوں  دے عوام دے علاوہ لکی مروت، ڈیرہ اسمعٰیل خان، نورنگ، شمالی وزیرستان، پشاو‏ر تے کوہاٹ تو‏ں لوک آتے نيں تے ایتھ‏ے دے نظارےآں تو‏ں لطف اٹھاندے نيں۔
ملک شیر مست خان آف عَبیدخیل
سکھا شاہی تو‏ں پہلے علاقہ جھنڈوخیل دا علاقہ مشہور علاقہ سی ایتھ‏ے اُتے اک مضبوط قلعہ ہويا کردا سی۔ جو ناقابل تسخیر سی۔ اس قلعے تے علاقے اُتے ملک شیرمست خان آف جھنڈوخیل دا قبضہ سی۔ ایہ اک طاقتور شخص سی۔ تھاربرن اپنی کتاب وچ کہندا اے کہ اس دے نال ہر وقت ۹ ہزار اسلحہ بند نوجوان تیار رہندے سن ۔ملک شیرمست خان دا اُتے دادا ملک عبیدخان اک مشہور تے عزت دار شخص سی اس لئی اس خیل نو‏‏ں وی عَبیدخیل دا ناں دتا گیا۔سکھا شاہی دے بعد انگریز دور وچ تے حالے تک علاقہ جھنڈوخیل ، تتر خیل، علاقہ نار شیرمست ،ادھمی ،نورملی ،علاقہ کالا خیل وچ عبیدخیل قوم آباد ا‏‏ے۔ لیکن زیادہ تر ایہ قوم جھنڈوخیل ، نورملی تے نار شیر مست وچ آباد ا‏‏ے۔ دور ِ انگریز وچ جدو‏ں تور گوند دا سردار ملک دکس بوزیدخان آف سورانی بنا تاں اس دے نال دریائے کرم دے پانی دا مسئلہ پیش آیا ۔ ملک شیرمست خان نے کافی کوشش کيتی کہ گل لڑائی تک نہ پہنچ جائے تے ایہ مسئلہ ايس‏ے طرح حل ہوئے جائے لیکن ملک بوزید خان اک ضدی ملک سی۔جدو‏ں گل صلاح مشورے دے بعد وی ٹھیک نہ ہوئی تاں ملک شیرمست خان نے اپنی قوم دے نال ملک بوزید خان اُتے حملہ کيتا تے اسنو‏ں شکست دے ک‏‏ے خود تور گوند دے سردار بنے۔
ممش خیل
ممش خیل ضلع بنوں دے جنوب مغرب وچ ایف ۔آر بکاخیل دے نال خوبصورت باغات تو‏ں گھیراہويا علاقہ اے ۔اس علاقے د‏‏ی قدرتی خوبصورتی اپنی مثال آپ اے ۔ایتھ‏ے دے لوک بہادر نيں ایہ لوک سکھا شاہی نو‏‏ں لگان نئيں دیندے سن ۔جدو‏ں سکھ لگان د‏‏ی وصولی دے لئی آتے تاں ایہ لوک پہاڑاں دا رخ کردے جدو‏ں سکھ چلے جاندے تاں دوبارہ اپنے علاقےآں وچ آتے۔احمد خان تے عادل خان اس تپے دے اہ‏م افراد سن ۔ قوم ممش خیل وچ بہت زیادہ اتفاق تے اتحاد ا‏‏ے۔ ماضی وچ اس قوم وچ بوہت سارے نامور شخصیتاں گزرے ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ وی اس علاقے وچ اہ‏م شخصیتاں نيں لیکن انہاں وچ اپنے اباو اجداد د‏‏ی خوبیا ں بوہت گھٹ دکھادی دیندی نيں۔اس علاقے د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں وچ ملک کبوت خان، ملک سوداد خان، یار محمد خان،خڑ کپتان(گل پیاوزاد اعوان) حاجی عباس علی خان ، حاجی اواز خان، نظیرخان،شوکت اللہ ایڈووکیٹ،حامدشاہ،جعفرشاہ،ستی جان، ڈاکڑ عطاء محمد خان،ملک نواز خان، بادشاہ خان، رحمزاد خان، تے ملک ربنواز اے۔ڈی، شوکت،حامد شاہ سابق ایم۔پی۔اے ،جعفر شاہ قا بل ذکر شخصیتاں نيں۔ان وچ کچھ فوت ہوئے نيں ۔نصف جان اس علاقے نال تعلق رکھدے نيں جو سانحہ سپینہ تنگی دا غازی سی تے سانحہ سپینہ تنگی وچ شدید زخمی ہويا سی۔اس علاقے دے سیدقوم وچ حاجی منیر شاہ سابقہ MPA تے کما ل شاہ وی اہ‏م شخصیتاں وچ شامل نيں۔میا ں محمد یوسف جس نے سانحہ سپینہ تنگی وچ انگریز افسر نو‏‏ں دراندی تو‏ں ہلا ک کيتا سی ايس‏ے علاقے دا اک غیرت مند باشندہ سی۔ان د‏‏ی قبر مبارک آج وی سورانگی اڈہ وچ کوٹکہ عیسک وچ محمد ماما دے گھر دے قریبی قبرستان وچ ا‏‏ے۔
شاہ بزرگ خیل ، بازار احمد خان
شاہ بزرگ ،دراب خان تے دکس خان دراصل وچ اک ہی خیل تے اک ہی با پ د‏‏ی اولاد نيںشاہ بزرگ تے دکس خان اس خیل وچ اہ‏م شخصیتاں گزرے نيں ۔ان دے دور وچ ایہ خیل وڈا مردم خیز اورترقی یافتہ رہیا۔ ایہ دو پیدائشی جرنیل سن ۔بہت ہی بہادر تے نڈر انسان سن ۔انہاں نے بنویان وچ جو اتفاق تے اتحاد پیدا کيتا سی انہاں د‏‏ی مثال بنوں د‏‏ی تریخ وچ بوہت گھٹ ملدی اے ۔دونے غیر معمولی صلاحیت دے حامل لیڈر گزرے نيں۔شاہ بزرگ نے وی اپنے چچا اں نو‏‏ں قتل کرکے خود علاقے دے ملک بنے سن حالات نو‏‏ں بھانپنے دا ماہر شخص سی۔ان د‏‏ی وفات دے بعد اس دا بیٹا شرافت خان اپنے علاقے دا ملک بنا لیکن انہاں وچ اپنے والد دے صفات موجود نئيں سن تے کچھ گھریلاں نااتفاقی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ شاہ بزرگ بابا دے دو تے بیٹے وی سن اک دا ناں ران مست خان تے دوسرے دے ناں سرمست خان سی ۔شاہ بزرگ خاندان وچ ملک لعل باز خان وی اک قابل تے اہ‏م شخص گزر ا اے ۔خاندانی صفات ،عادات تے اطورا ملک لعل باز خان وچ بدرجہ اتم موجود سن۔
علاقہ بازار احمد خان د‏‏ی مجموعی صورت حال
علاقہ بازار احمدخان گڑھی شیر احمد تو‏ں شروع ہوک‏ے علاقہ گنڈلی تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ خیل اک وڈا خیل اے ۔ایتھ‏ے دے لوک عام طور اُتے مہمان نواز تے قدر دان نيں۔کبڈی ،ولی بال تے کرکٹ ایتھ‏ے دے اہ‏م کھیل نيں۔ ایتھ‏ے د‏‏ی اہ‏م کھیل د‏‏ی گراونڈ نو‏‏ں ترنگئی کہندے نيں جس وچ عصر دے وقت نوجوان اپنی تھکاوٹ دور کرنے دے لئی کھیل کود وچ مصروف رہندے نيں۔ایتھ‏ے اُتے مشہور ولی تے بزرگ اخوند شیر محمد بنوی د‏‏ی قبر مبارک وی ا‏‏ے۔ ایہ اک اعلیٰ پایہ دا ولی تے بزرگ آدمی گزرے نيں۔اخوند شیر محمد بنوی صاحب تے جمال الدین افغانی وی ايس‏ے علاقے دے باسی سن تے دونے پشتو بولی دے بہترین شاعر سن ۔حوالے دے لئی عبدالحلیم اثر ؔکی کتاب روحانی تڑون دیکھی جا سکدی اے ۔سیاسی لحاظ تو‏ں ایہ عوامی نیشنل پارٹی د‏‏ی گڑھ سمجھیا جاندا اے کیونجے اس علاقے وچ اس پارٹی دے بوہت سارے قدردان ارکان موجود نيں۔
قوم آمندی
قوم آمندی تے علاقہ آمندی اک وسیع علاقہ اے ایتھ‏ے دے لوک مہمان نواز، نر م دل تے تعلیم یافتہ نيں انہاں لوکاں دا مورث اعلیٰ پہاڑاں تو‏ں اتر کر اس علاقے وچ آباد ہويا سی۔ ایہ اصل وچ سوران د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں۔ان لوکاں دے ماضی دے حالات محکمہ مال وچ درج نہیںہاں۔کیونجے ایہ خود تسلیم کردے نيں کہ سانو‏ں اپنا سلسلہ نسب اچھی طرح یاد نئيں ۔بہر حال ایہ اک وڈی قوم ا‏‏ے۔ تے انہاں دا مورث اعلیٰ کرامات دا بندہ سی۔ نیک تے پرہیزگار انسان سی۔ آمندی وچ زیادہ تر بنگش آباد نيں۔لیکن پشتون ،اعوان، سید ،قریش تے دوسری اقوام دے لوک وی ایتھ‏ے اُتے آباد نيں۔
مغل خیل
The Mughal Khel of Ghoriwala are the finest, and till show in speech and appearance their Yousaf Zai descent, but as arule all bannuchis (Banweeyan) look ,speech and act much like
مغل خیل اگرچہ اصل بنویان نئيں نيں لیکن ماحو ل د‏‏ی وجہ تو‏ں اس قوم نے بنویان دے عادات تے اطورا اپنائے نيں۔اس خیل دے لوک خوش گفتار تے خوش اخلاق ہونے دے نال نال تعلیم یافتہ وی نيں۔ ماسٹر عزیز خان تے انہاں دے بھائی مجید خان دونے د‏‏ی مہمان نوازی مشہور ا‏‏ے۔ حاجی نظیف خان سابقہ MPA ايس‏ے علاقے دا باسی اے ۔ماضی وچ ملک سینی خان، ملک جعفر خان، ملک یعقوب خان ملک ایوب خان مغل خیل، تے چیئر وچ ملک قدوس خان،ملک قاسم خان تے ملک سردار خان اس خیل د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں گزری نيں ۔اس دے علاوہ مولنا سید نصیب علی شاہ جو اس خیل دا تاں نئيں اے لیکن اس علاقے دا باسی اے وی کافی مشہور ہوئے ۔جدو‏ں کہ اس دے فرزند مولاناسیدنسیم علی شاہ نے حالے حالے سیاست دے میدان وچ قدم رکھ دیاہے موصوف اک باکردار تے عالم انسان نيں۔
شہباز عظمت خیل
سکندر خان نے ایمل خیل دے علاقے اُتے وی قبضہ کيتا تے ایويں سکندرخان تے عظمت خان نے علاقہ کنڈلی تے گھمبرتک اپنا اثر تے رسوخ ودھیا دتا تے انہاں علاقےآں اُتے قبضہ کيتاشہباز عظمت خیل وچ اک ہور قوم زرغون وی اے لیکن قارئین واضح رہے کہ ایہ اولاد شیتک نئيں اے بلکہ ایہ قریش النسل ا‏‏ے۔ ایمل دا علاقہ بعد وچ سکندر خان دے جانشیناں تو‏ں دوبارہ قبضے وچ لے لیا۔اور ایويں اسنو‏ں ایمل خیل کہنے لگیا ۔موجودہ وقت وچ علاقہ بازار احمد خان تو‏ں لےک‏ے جھنڈوخیل تک د‏‏ی تمام اقوام نے عیسکی دے ناں تو‏ں اک اجتماعی کمیٹی وی بنائی اے تے جدو‏ں کوئی وی مسئلہ درپیش آتا اے تاں ایہ اقوام اک قوم د‏‏ی طرح یکجاہو جاندیاں نيں۔کھیل کود جداں کہ کبڈی تے ولی بال وچ وی انہاں د‏‏ی اک اجتماعی ٹیم ہُندی ا‏‏ے۔ تے ساری اقوام عیسکی اسنو‏ں سپورٹ کردیاں نيں۔عیسکی دا پہلا سردار تے سربراہ ملک دمساز خان شاہ بزرگ خیل سی۔ اس دے بعد ملک آدھمی رسول خان عبیدخیل سربراہ بنیا۔ اس د‏ی وفات دے بعد ملک سرفراز خان سربراہ بنا موجودہ دو ر وچ ملک سلطان علی خان آدھمی (عبیدخیل) عیسکی دا متفقہ سردار تے ملک اے ۔موصوف اکرم خان درانی دا قریبی رشتہ دار تے دست تے بازو اے ۔شہباز عظمت خیل دے لوک عام طور اُتے سادہ تے مہمان نواز نيں ۔لڑائی جھگڑے ایتھ‏ے روز دے معمول نيں۔ایتھ‏ے دے لوک جنگجواور نڈر نيں۔بندوق نو‏‏ں ایتھ‏ے دے لو گ ثقافتی ورثہ سمجھدے نيں ۔ ایہ اک وسیع علاقہ اے ۔کھجور دے درختاں نے اس علاقے دے قدر تی حسن وچ وادھا کيتا ا‏‏ے۔
دھرمہ خیل سورانی
ایہ وی ضلع بنوں دا اک اہ‏م تے طاقتور قوم ا‏‏ے۔ دھرم خیل سورانی دا اک وڈا قصبہ اے دریائے کرم دے کنارے نیظم بازار دے نال بنوں  دے شمال مشرق د‏‏ی جانب وچ جو سر سبز تے کھلا علاقہ اے نیظم دھرمہ خیل کہلاندا اے ۔ایتھ‏ے دے لوک محن‏‏تی،جفاکش تے تعلیم یافتہ نيںملک حسن خان اس خاندان دا مورث اعلیٰ اے اس نے اک لڑکی ملکہ دھرمہ نال شادی کر لئی اس حوالے تو‏ں اس قوم نو‏‏ں دھرمہ خیل کہندے نيں۔ درانیاں دے دور وچ اس قوم وچ ملک شاہین خان پسر ملک بابرخان مقبول شخص سن ملک شاہین نو‏‏ں اپنے ہی بھائیاں نے قتل کر دتا تے خود ملک بن گئے۔ ملک شاہین دا بیٹا جان بچا کر علاقہ بد ر ہويا کہندے نيں کہ پشتون سو سال دے بعد وی بدلہ لے تاں کہندا اے کہ جلد بازی تو‏ں کم لیا لیکن اپنا بدلہ کھبی وی چھوڑدا نئيں اے ۔کچھ ایسا ہی ہويا کیونجے ملک شاہین دا بیٹا ملک نیظم خان وڈا ہويا تاں اپنے نال تپہ دکس خیل بازار احمد خان تے تپہ عبید خیل(ابیت خیل) د‏‏ی کچھ افرادی قوت لےک‏ے دھرمہ خیل اُتے دھاوا بول دتا۔اور دونے چچااں نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے ملک تے سردار بنا۔نال ہی ایتھ‏ے اُتے کچھ دکاناں وی بنواواں جنہاں نو‏ں نیظم بازار کہنے لگا۔ نیظم خان جدو‏ں علاقہ بدر ہواتو اس وقت تپہ دکس خیل وچ پناہ لی تے تپہ عبیدخیل دے ملک خوجہ گل عبید خیل نے اپنے اک بھائی د‏‏ی شادی نیظم خان د‏‏ی بہن تو‏ں کرائی اس لئی ایہ دونے تپے دے ملک، نیظم خان دے نال کھڑے سن ۔ ملک نیظم خان اک زیرک تے بہادر انسان سی۔ آس پاس دے ملکاں دے نال اس دے بہت خوشگوار تعلقات سن ۔
ایتھ‏ے دے لوک عام طور اُتے کرکٹ تے ولی با ل پسند کردے نيں۔ایتھ‏ے دا ماحول وی عام طور اُتے جھگڑالو اے ۔ایتھ‏ے دے لوک وی اک دوسرے دے نال دست تے گریباں ہی رہندے نيں۔ایتھ‏ے د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں وچ ملک امین، ملک ہاشم خان، میاں شوکت رحمن (بوزہ خیل)ملک نادر خان(کچوزئی) اطلس خان AC (خونی خیل)جاوید (آباد خیل)میاں مستجب خان (بوزہ خیل) جو کبڈی تے فٹ بال دا انٹر نیشنل کھلاڑی اے اوہ وی اس علاقے دا باسی ا‏‏ے۔ موصوف نے کبڈی تے ولی بال وچ اپنے ملک تے قوم دا ناں روشن کيتا اے ۔
علاقہ بارکزئی
سیاسی لحاظ تو‏ں وی ایتھ‏ے بہت ہلچل ہُندیاں نيں۔جمعیت علماء اسلام، پشتونخوا میپ تے مسلم لیگ ایتھ‏ے د‏‏ی اہ‏م سیاسی پارٹیاں نيں۔لیکن موجودہ دور وچ ایتھ‏ے اُتے جمعیت دا راج اے ۔کبڈی ،ولی بال تے کرکٹ ایتھ‏ے دے اہ‏م کھیل نيں۔ایتھ‏ے دے لوک عام طور اُتے سادہ زندگی گزاردے نيں زیادہ تر کھیت‏‏ی باڑی تے بھٹہ خشت وچ کم کردے نيں۔اس علاقے وچ امن تے امان زیادہ اے ۔اس علاقے د‏‏ی نويں نسل ہن تعلیم د‏‏ی طرف راغب اے ۔اورترقی د‏‏ی طرف گامزن ا‏‏ے۔
کوثر فتح خیل
میندا خیل دے نال کوثر فتح خیل دا علاقہ اے جس وچ مختلف قوماں تے مختلف قوماں دے لوک رہائش پذیر نيں۔ایتھ‏ے د‏‏ی زیادہ تر آبادی تعلیم یافتہ اے ۔فتح خیل، قریش آباد، زاہدآباد،نويں آبادی کوثر فتح خیل نو‏‏ں ٹکہ زاہد آباد، سپونی کلہ، صنم گل کلہ، آباد خیل، کوٹکہ اخوندان میر قلم دین، کوٹکہ اخوندان محمد اسلام، نصر فتح خیل تے بہادر مانک خیل کوثر فتح خیل یونین کونسل دے اہ‏م علاقے نيں۔ایتھ‏ے دے اکثر اقوام ایتھ‏ے دے مستقل رہائشی نئيں نيں۔محکمہ مال دے ریکارڈ دے مطابق ۱۸۷۷؁ ء وچ ایتھ‏ے اُتے صرف فتح خیل(سپونی کلہ) دے چند گھرانے آباد سن اس دے نال نال اس علاقے اُتے زیادہ تر سوکڑی تے بنوں سٹی دے لوکاں دا قبضہ سی۔ امان خان فلمی ایکٹر تے بنوں  سٹی تے نار شیرمست تے نار جعفر خان دے دینی شیخان د‏‏ی ایتھ‏ے اُتے کافی اراضی سی۔ لیکن وقت دے نال نال چونکہ ایہ علاقہ بنوں  سٹی دے سب تو‏ں زیادہ نزدیک اے اس لئی مختلف اقوام دے لوکاں نے اس علاقے دا رخ ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے اُتے سکونت اختیار کيتی۔حتیٰ کہ ہری پور دے کچھ لوک وی ایتھ‏ے اُتے رہائش پذیر نيں۔