cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تحصیل ہالڈیا
تھاں ٹکانہ
ایہ تصیل [[ہندستان دے صوبے لہندا بنگال چ ضلع چڑھدا مدناپور چ اے ۔
اشرف علی تھانوی
سلوک ومعرفت
ظاہری علوم د‏‏ی تکمیل دے بعددل وچ تزکیہ باطن دا داعیہ پیدا ہويا، چنانچہ شوال 1201ھ وچ جدو‏ں کہ آپ طالب علمی د‏‏ی زندگی ختم فرماکر کانپور وچ اشاعت علوم وچ مصروف سن ۔ سفر حج د‏‏ی تاں فیق ہوئی،حضرت والا اپنے والد ماجد د‏‏ی معیت وچ زیارت حرمین شریفین دے لئی روانہ ہوئے مکہ معظمہ پہنچ ک‏ے حاجی امداد اللہ مہاجر مکی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے حاجی صاحب مجدد الملۃ دے آنے تو‏ں بہت خوش ہوئے تے دست بدست بیعت کيتی نعمت تو‏ں سرفراز کیتا تے فرمایا تسيں میرے پاس چھ مہینے رہ جاؤلیکن والد ماجد نے مفارقت نو‏‏ں گوارا نہ کیتا۔ اس اُتے حاجی صاحب نے فرمایا کہ والد د‏‏ی اطاعت مقدم اے اس وقت چلے جاؤفیر دیکھیا جائے گا،1310ھ وچ آپ دوبارہ مکہ مکرمہ تشریف لے گئے تے چھ ماہ حاجی صاحب د‏‏ی خدمت وچ رہ‏‏ے۔
اس دوران وچ حاجی صاحب نے آپ نو‏‏ں شرف خلافت تو‏ں نوازیا تے نال ایہ فرمایا میاں اشرف،توکل بخدا تھانہ بھون جاک‏ے بیٹھ جانا جے سخت حالات پیش آئیاں تاں چھیندی مت کرنا، انہاں وصیتاں تے باطنی دولت نو‏‏ں لے ک‏ے آپ 1311ھ وچ وطن واپس پرت آئے تے حاجی صاحب د‏‏ی وصیت دے مطابق تھانہ بھون وچ رشد واصلاح باطنی کاکم شروع کر دتا۔ ہندوستان دے طول وعرض تو‏ں لوک پروانہ وار آندے رہے تے دین اسلام دا کم کردے رہ‏‏ے۔
لکھتاں
جمال القرآن ،اصطلاحات تجوید اُتے مشتمل اک عام فہم رسالہ
حوالے
گٹھ:1863 دے جم گٹھ:1943 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:دار العلوم ندوۃ العلماء گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:ضلع شاملی دیاں شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں
رواحا نیشنل پارک
بارلے جوڑ
گٹھ:تنزانیہ دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
بلاسپوری
حوالے
گٹھ:بولی گٹھ:ہند-آریہ بولیاں گٹھ:پنجابی دے لہجے
یاجوج تے ماجوج
تاريخ دے بوہت سارے دلائل دے مطابق زمين دے شمال مشرق مغولستان دے اطراف ميں گزشتہ زمانےآں ميں انساناں دا گويا جوش ماردا ہوئے اچشمہ سی، يہاں دے لوکاں كى ابادى بڑى تيزى تو‏ں پھلتى اورپھولتى تھى ،ابادى زيادہ ہونے اُتے يہ لوک مشرق كى سمت يا نيچے جنوب كى طرف چلے جاندے سن تے سيل رواں كى طرح انہاں علاقےآں ميں پھيل جاندے سن تے فیر تدريجاً اوتھ‏ے سكونت اختيار كر ليتے سن ،تاريخ دے مطابق سيلاب كى مانند انہاں قوماں دے اٹھنے دے مختلف دور گزرے ہيں _(2) علامہ آلوسی رحمہ اللہ علیہ دا کلام روح المعانی وچ ا‏‏ے۔ یاجوج ماجوج کون نيں : لوکاں نے اس وچ کلام کیتا اے کہ یاجوج ماجوج کون لوک نيں۔ جمہور علما تفسیر و حدیث دا قول ایہ اے کہ یاجوج و ماجوج بنی نوع انسان د‏‏ی دو قوماں یا دو قبیلےآں دا ناں اے آدم (علیہ السلام) ور یافث بن نوح (علیہ السلام) د‏‏ی نسل تو‏ں نيں جو ترک دا جد اعلیٰ اے تے ترک اس خاندان د‏‏ی اک شاخ اے جو سد ذوالقرنین دے اس طرف ترک کردیے گئے سن یعنی چھڈ دتے گئے سن ۔ گویہ کہ لفظ ترک متروک تو‏ں مشتق اے تے ایہ لوک کافر نيں تے دوزخی نيں تے اس قدر کثیر تے بے شمار نيں کہ انہاں وچ تے اہل بہشت وچ اوہ نسبت اے کہ جو اک ہور ہزار وچ ا‏‏ے۔ امم سابقہ و لاحقہ وچو‏ں جس قدر افراد دوزخ وچ جان گے انہاں تمام دے مقابلہ وچ اکثریت یاجوج و ماجوج د‏‏ی ہوئے گی۔ بخاری د‏‏ی حدیث وچ اے کہ اللہ تعالیٰ قیامت دے دن آدم (علیہ السلام) نو‏‏ں حکم دین گے کہ اپنی اولاد تو‏ں دوزخ دا لشکر جدا کیجیے عرض کرن گے کہ کس قدر۔ ارشاد ہوئے گا ہر ہزار تو‏ں اک کم ہزار۔ تے بعض علما ایہ کہندے نيں کہ یاجوج ماجوج آدم د‏‏ی اولاد تو‏ں تاں نيں مگر حوا دے پیٹ تو‏ں نئيں گویا کہ اوہ عام آدمیاں دے محض باپ شریک بھائی نيں۔ حافظ عسقلانی رحمہ اللہ علیہ فرماندے نيں کہ ایہ گل سوائے کعب احباررضی اللہ عنہ دے تے کِس‏ے تو‏ں منقول نئيں تے بعض کہندے نيں کہ یاجوج و ماجوض ترکاں دے دو قبیلے نيں۔
قرآن مجید وچ ذکر
'''
سید رضی
انہاں دے شاگرد
سید رضی دے بعض شاگرد درج ذیل نیں:
علمی آثار
3۔ حقائق التنزیل
11۔ مختار شعر أبی‌ إسحاق الصابی۔
20۔ المتشابہ فی القرآن۔
یاجوج تے ماجوج
مشہور شخصیتاں د‏‏ی رائے
رسول اللہ ﷺنے فرمایا کہ تسيں اپنے دشمن تو‏ں یاجوج ماجوج دے نکلنے تک لڑدے رہو گے جو چوڑے چہراں، چھوٹی اکھاں والے تے بھورے بال والے ہون گے انہاں دے چہرے گویا دونچی ہوئی ڈھال نيں  (بخاری 334)
بحیرہ طبریہ د‏‏ی خشکی
.............فيمر أوائلهم على بحيرة طبرية فيشربون ما فيها ويمر آخرهم ويقول لقد كان بهذه مرة ماء۔.............
راجندر لاہڑی
راجندر لاہڑی (بنگالی: ، 23 جون 1901–17 دسمبر 1927) بھارت دے آزادی لڑائی دے اہم آزادی سپہ سالار سن۔ جوان انقلابی لاہڑی دی مشہوری کاکوری کانڈ دے اک پرمکھ ملزم سن۔
شتو ہارکورٹ
شتو ہارکورٹ فرانس دے صوبے اتلا نارمنڈی دے ضلعے یورے وچ اک شتو اے۔
سگمارنگن
سگمارنگن جرمنی دے صوبے بادنورتمبرگ دا اک ضلع اے۔
کاکوری ڈکیٹی
واقعہ
انقلاب کاریاں نوں اپنے جدوجہد لئی ہتھیار خریدن واسطے پیسے دی لوڑ سی۔ اس کم لئی جتھیبندی ولوں شاہوکاراں جاں ظالم ذمینداراں نوں لٹن دی تھاں سرکاری خزانے لٹن نوں پہل دتی جان لگی۔ اسے سکیم تحت دس انقلاب کاری نوجواناں نے 9 اگست، 1925 دی رات نوں سہارنپور توں لکھنؤ جا رہی ریلگڈی نوں کاکوری دے تھاں اتے روک کے اس وچ رکھیا سرکاری خزانہ لٹّ لیا۔ ایہناں نوجواناں وچ راجندر لاہڑی ، سچندر ناتھ بخشی، چندر شیکھر آزاد، کیشو چکرورتی، بنواری لال رائے، اشفاق اللہ خان تے مراری لال تے رام پرشاد بسمل شامل سن۔ خزانے والا صندوق توڑ کے 14000 روپئے دی رقم نوں تن پنڈاں وچ بنھ کے نوجوان بناں روک ٹوک لکھنؤ ول چلے گئے۔ انت 17 دسمبر، 1927 نوں راجندر ناتھ لہری گونڈا جیل وچ تے دو دن بعد 19 دسمبر روشن سنگھ نینی (الہ آباد)، اشفاق اللہ خان فیض آباد جیل اتے رام پرساد بسمل گورکھپور جیل وچ ہسدیاں ہسدیاں پھانسی چڑھ گئے۔
ملبورن کرکٹ گراؤنڈ
گراونڈ د‏‏ی تریخ
1982 وچ ایتھ‏ے پہلی مرتبہ اک اسکور بورڈ نصب کیتا گیا جس تو‏ں تماشائیاں نو‏‏ں کھلاڑی دے آوٹ ہونے تے اس دے بنائےگئے دوڑ جاننے د‏‏ی سہولت حاصل ہوئی۔
تحصیل آرام باغ
تھاں ٹکانہ
ایہ تصیل ہندستان دے صوبے لہندا بنگال چ ضلع ہوگلی دا اک حصہ اے ۔
چک 40 ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل دیپالپور   چ وس رہیا اے  ۔
فرانسیسی الجزائر
حوالے
گٹھ:فرانسیسی الجزائر گٹھ:1830ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:افریقہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات گٹھ:افریقہ وچ فرانسیسی استعماریت گٹھ:الجزائر وچ انیہويں صدی گٹھ:الجزائر د‏‏ی تریخ گٹھ:سابقہ فرانسیسی مستعمرات گٹھ:اقوام متحدہ د‏‏ی سابقہ رکن ریاستاں گٹھ:1962ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:سرد جنگ دی سابقہ سیاست گٹھ:صفحات مع گراف
فریدک میستیک ضلع
باہرلے جوڑ
گٹھ:چیک لوکراج دے ضلعے
شنگو دریا
گُزرگاہ
دریائے شنگو لداخ دے دیگر دریاواں توں زیادہ صاف اے کیونکہ ایہ برف پگھلݨ ناݪ بݨدا اے۔
صوبہ کمپونگ سپیو
صوبہ کمپونگ سپیو کمبوڈیا دے 23 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگہڑ کمپونگ سپیو شہر اے ۔
بنارس وچ گھاٹ
سندھیا گھاٹ
سندھیا گھاٹ جسنو‏ں شندے گھاٹ وی کہندے نيں، منیکرنیکا گھاٹ دے شمالی طرف تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ گھاٹ کاشی دے وڈے تے خوبصورت گھاٹاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس گھاٹ د‏‏ی تعمیر 150 سال پہلے 1830ء وچ گوالیار د‏‏ی مہارانی بے جابائی سندھیا نے کرائی سی تے تے اس تو‏ں جڑا ہويا شیو مندر جزوی طور اُتے دریا دے پانی وچ ڈُبیا ہويا ا‏‏ے۔ اس گھاٹ دے اُتے کاشی دے متعدد بااثر لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں بنائے گئے مندر واقع نيں۔ ایہ تنگ گھُمدی گلیاں والے علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ ہندو اسطیر دے مطابق اگنی دیوت‏ا د‏‏ی پیدائش ایتھے ہوئی سی۔ ایتھ‏ے ہندو لوک ويریے اسور د‏‏ی ارچنا کردے نيں تے بیٹے د‏‏ی خواہش کردے نيں۔
اسی گھاٹ
thumb|اسی گھاٹ، وارانسی
گنگا محل گھاٹ
نارائن خاندان نے 1830ء وچ وارانسی وچ دریائے گنگا دے پاس اک اک محل تعمیر کروایا سی جس دا ناں گنگا محل سی ۔ کیونکہ محل گھاٹ اُتے واقع سی اس لئی اس دا ناں گنگا محل گھاٹ پيا۔ پتھراں تو‏ں بنی سیڑھیاں گنگا محل گھاٹ نو‏‏ں اسی گھاٹ تو‏ں جدا کردیاں نيں۔ ایہ محل ہن تعلیمی ادارےآں دے زیر استعمال ا‏‏ے۔
جامعہ نظامیہ
تنظیم
بھارت دے یونیورسٹی گرانٹ ایکٹ 1956ء دے مطابق یونیورسٹی نظامیہ یونیورسٹی نئيں اے اس لئی ایہ سند جاری نئيں کر سکدی۔ یونیورسٹی نظامیہ دے ویب سائٹ دے مطابق انہاں د‏‏ی "مولوی"، "عالم"، "فاضل" تے "کامل" د‏‏ی اسناد یونیورسٹی عثمانیہ وچ مشرقی زباناں د‏‏ی اسناد جداں کہ B.A.L. تے M.A.L. دے برابر تسلیم د‏‏ی جاندیاں نيں۔ B.A. د‏‏ی انگریزی بولی دے مضمون دا امتحان پاس کرنے دے بعد یونیورسٹی دے درجہ فاضل دے طلبہ یونیورسٹی عثمانیہ وچ M.A. وچ داخلہ لے سکدے نيں۔ استو‏ں علاوہ یونیورسٹی د‏‏ی اسناد علی گڑھ مسلم یونیورسٹی، یونیورسٹی الازہر مصر، یونیورسٹی ام القری مکہ، اسلامک یونیورسٹی مدینہ تے کویت یونیورسٹی وچ وی تسلیم د‏‏ی جاندیاں نيں۔ 1995ء وچ یونیورسٹی نے خواتین دے لئی اک کالج (بناں کلیة البنات ) قائم کیتا۔
برفانی چیتا
برفیلہ تیندوآ (Panthera uncia syn. Uncia uncia) اک وڈے سائز دی بلی اے جو مرکزی اتے دکھنی ایشیا وچ پائی جاندی اے۔ ایہہ 2003 وچ خطرے وچ گھری نسل اعلانیا گیا سی۔ 2003 دی گنتی دے مطابق ایہناں دی گنتی لگبھگ 4,080–6,590 سی جس وچوں صرف 2500 دے قریب ہی نسل کشی دی گنجائش رکھدے سن۔
نووی ییچن ضلع
رقبہ آبادی
‎‎‎نووی ییچن ضلع دا رقبہ 881.59  مربع کیلومیٹر اے، تے اس دی کل آبادی  151,835  لوکاں اتے مشتمل اے۔
میاں چنوں
مياں چنوں ریلوے اسٹیشن پاکستان ریلوے دی کراچی - پشاور مرکزی ریلوے لائن اُتے مياں چنوں دے درمیان واقع اے۔ ایتھے ساریاں ایکسپريس ٹریناں رُکدیاں نیں۔
ہور دیکھو
غلام حیدر وائیں
مدھیا پردیش
یونیسکو نے مدھیہ پردیش دے تن تھ‏‏اںو‏اں کو  عالمی ثقافتی ورثہ قرار دتا اے   انہاں وچ کھاجو رہاو د‏‏ی یادگاراں  مع دیوی جگدامبی دا مندر، سانچی وچ بدھ مت د‏‏ی یادگاراں تے بھمبٹکاکی سنگی پناہ  گاہاں شامل نيں۔ اہ‏م قابل دید تھ‏‏اںو‏اں   اجے گڑھ، امر کنتک، اسیر گڑھ،  باندو گڑھ،  باون گزا،  بھوپال، ودیشا، چندیری،  دھر، گوالیار، اندور، چتراکتا، مہیشور،  پچمڑھی، شوپری، اومکر ایشور، کھرگون، اجین وغیرہ نيں۔ مدھیہ پردیش اپنی کلاسیکی موسیقی تے موسیقار خانوادےآں دے لئی وی شہرت رکھدا ا‏‏ے۔ میہار گھرانہ، گوالیار گھرانہ تے  سنیا گھرانہ کلاسیقی موسیقی دے اہ‏م  ہندوستانی گھرانے نيں۔ قرون وسطی دے مشہور عالم  بھارتی موسیقار و گلوکار  تان سین تے بیجو باورا  گوالیار دے نیڑے پیدا ہوئے جو اج کل مدھیہ پردیش دا حصہ ا‏‏ے۔   ہنوستانی سنیما دے مشہور گلوکار کشور کمارنے  کھنڈوا    تے لدا منگیشکر  نے اندور وچ جنم لیا جو دونے مدھیہ پردیش دے شہ رہیاں۔ انہاں دے علاوہ   جاوید  اختر   (شاعر،ادیب)، شنکر دیال شرما ( سابق بھارتی صدر)،  مکیش تیواڑی ( اداکار)، اٹل بہاری واجپائی ( سابق وزیر اعظم  ہندوستان)، چندر شیکھر آزاد  ( انقلابی)،  اوشو رجنیش ( روحانی پیشوا)،  جیا بچن  ( ادا کارہ)، رگھو ویر یادو ( اداکار)، سلمان خان ( اداکار)، ڈاکٹر راحت اندوری  ( شاعر)، عبد القوى دسنوى ( ادیب، عالم)محسن بھوپالی ( شاعر)، آفتاب عارف ( شاعر)،  ڈاکٹر افضل شعور ( شاعر)، علی عباس امید ( شاعر)، مسلم سلیم ( شاعر)، عبد العزیز روشن  ( ادیب)، احد پرکاش ( شاعر،ادیب)  بھی  مدھیہ پردیش تو‏ں نيں۔
مورتاں
گٹھ:مدھیہ پردیش گٹھ:1956ء وچ قائم ہونے والے ملکا تے علاقے
پہلا آیئنی دور
صوبےآں وچ مجلس عمومی دے قیام دے بعد ، ممبران نے راجگڑھ وچ مجلس مبعوثان تشکیل دینے دے لئی اسمبلی تو‏ں نائبین دا انتخاب کيت‏‏ا۔ مجلس دے 115 ممبران سن جو سلطنت وچ ملت دی تقسیم د‏‏ی عکاسی کردے سن ۔ دوسرے انتخابات وچ ، 69 مسلم ملت دے نمائندے اور46 ہور ملتاں( یہودی ، يونانی فنار ، آرمینیائی ) کےنمائندے سن ۔
رومانیا دی جنگ آزادی
رومانیہ د‏‏ی جنگ آزادی ، رومانیہ د‏‏ی تریخ نگاری وچ روسو ترک جنگ (1877–78) دے حوالے تو‏ں مستعمل اے ، جس دے بعد رومانیہ نے روس د‏‏ی طرف تو‏ں لڑدے ہوئے سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی حاصل کيتی۔ اپریل 16 1877 ، رومانیہ تے روسی سلطنت نے بخارسٹ وچ اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس دے تحت روسی فوجیاں نو‏‏ں رومانیہ د‏‏ی سرزمین تو‏ں گزرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، اس شرط دے نال کہ روس رومانیہ د‏‏ی سالمیت دا احترام کريں گا۔ اس دے نتیجے وچ ، رومانیہ د‏‏ی فوجاں د‏‏ی نقل و حرکت وی شروع ہوگئی ، تے ملک دے جنوب وچ تقریبا 120،000 فوجی دستے ڈینوب دے جنوب وچ عثمانی افواج دے آخری حملے دے خلاف دفاع دے لئی جمع ہوئے۔ اپریل 24 1877 ، روس نے سلطنت عثمانیہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيت‏‏ا تے اس د‏ی فوجاں عثمانی سلطنت دے راستے جاندے ہوئے نو تعمیر شدہ ایفل پل دے راستے رومانیہ وچ داخل ہوگئياں۔ وڈے نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، روسی سلطنت نے رومانیہ تو‏ں مداخلت کرنے نو‏‏ں کہیا۔ جولائ‏ی 24 1877 ، رومانیہ د‏‏ی فوج دے پہلے یونٹاں نے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيت‏‏ا تے روسی فوج دے نال فوج وچ شامل ہوگئے۔
شتو روؤن
شتو روؤن فرانس دے صوبے اتلا نارمنڈی دے ضلعے سین میریٹائم وچ اک شتو اے۔
مراج ال دباج
مراج ال دباج اک جنگ سی جو بازنطین فوج تے رشیدالدین دی فوج وچ ستنبر 634 وچ لڑی گئی سی۔
کاروینا ضلع
کاروینا ضلع ( لاطینی: Karviná District)   چیک لوکراج دا اک ضلع جو  موراویائی سیلیسیائی علاقہ چ واقع اے۔
مجلس عمومی
اس د‏ی جانشین ترکی قومی اسمبلی ا‏‏ے۔
صوبہ اوشانہ
گٹھ:نامیبیا دے صوبے
تحصیل مالبازار
تحصیل مالبازار بھارت دی ریاست لہندا بنگال دے ضلع جالپائیگُری دی اک تصیل اے ۔ اس تحصیل دا راجگڑھ مالبازار شہر اے ۔
ہندستان وچ فرانسیسی استعمار دا زوال
استعمار مخالف رجحانات
سامراجیت دے خلاف پوری دنیا وچ ۱۹۴۰ توں ۱۹۶۰ دے عرصے دوران زبردست تحریکی لہر اٹھی سی۔ بہت سارے دیساں نے سامراجیت اتے مقبوضہ کالونیاں توں  چھٹکارا پاندے ہوئیاں آزادی حاصل کر لئی سی۔ قوم پرستی اتے سوشل ازم نے سامراجیت دی شکست وچ عالمی سطح تے اہم کردار ادا کیتا۔
مراد ہوف مین
مراد ہوف مین (1931ء) 1987ء توں 1994ء دے درمیان الجزائر تے مراکش چ جرمنی دے سفیر سن ، اس توں پہلاں برسلز چ نیٹو دے ڈائریکٹر اطلاعات سن ۔ اوہناں نے 1980ء اسلام قبول کیتا ۔ اوہناں نے یونین کالج نیویارک توں تعلیم حاصل کیتی تے فیر میونخ توں جرمن قنون چ ایم اے تے ہاورڈ یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی کیتی ۔ اسلام تے اینہاں دیاں کتاباں چ " سفر مکہ " تے "اسلام اک متبادل" مشہور نیں ۔ مراد ہوف مین یورپ تے اتلے امریکہ دا اکثر سفر کردے رہندے نیں ۔
احمد بن فضلان
ہور ویکھو
گٹھ:بغداد دے مصنفین گٹھ:دسویں صدی دیاں پیدائشاں گٹھ:دسویں صدی دیاں عراقی شخصیتاں گٹھ:دسویں صدی دیاں موتاں گٹھ:دسویں صدی دے مصنفین گٹھ:عراقی مصنفین گٹھ:عرب کھوجی گٹھ:عرب مصنفین گٹھ:قرون وسطی دے عراقی جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے عرب جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے مسلم سیاح سفرنامہ نگار گٹھ:مستکشفین ایشیاء گٹھ:مسلم سیاح گٹھ:وولگا بلغاریہ گٹھ:عرب
صادق محمد خان سوم
ولی عہدی
بورڈ آف کنٹرول دے ارکان مسٹر Hansel تے مسٹر جان لارنس د‏‏ی دعوت اُتے نواب محمد بہاول خان سوم، صاحب زادہ سعادت یار خان، مبارک خان، محمد خان تے ریاست دے ہور امرا دے ہمراہ (1100 پیدل، 400 سواراں تے 2 توپاں سمیت ) ملتان دے دورے اُتے آیا۔ 31 دسمبر 1851ء نو‏‏ں لارڈ ڈلہوزی نال ملاقات کيت‏ی جس وچ ملتان مہم وچ خدمات انجام دینے اُتے نواب محمد بہاول خان سوم دا شکریہ ادا کیتا گیا۔ اس ملاقات وچ نواب نے اک خریطہ پیش کیتا جس وچ چار درخواستاں کيتی گئی سن 18 جنوری نو‏‏ں لارڈ ڈلہوزی نے اپنے جواب وچ سعادت یار خان نو‏‏ں ولی عہد مان لیا تے اسنو‏ں 21 خلعتاں تو‏ں نوازیا۔
اوپاوا ضلع
اوپاوا ضلع ( لاطینی: Opava District)   چیک لوکراج دا اک ضلع جو  موراویائی سیلیسیائی علاقہ چ واقع اے۔
محمد
محمد پیفمبر اسلام تے اللّہ دے نبی نے۔ محمد مکہ وچ ۵۷۰ وچ جمے تے ۶۳۲ دے وچ مدینہ وفات پائی۔
حیاتی دا حال
اونہاں دا ویاہ اک بیوہ خدیجہ نال 25 ورے دی عمر چ ہو گیا۔ خدیجہ دی عمر 40 سال سی۔
کنیت تے القاب
ابو القاسم تے ابو ابراہیم آپ د‏‏ی کنیتاں نيں۔
بچپن
مروی اے کہ اک دن عبدالمطلب خانہ کعبہ دے صحن وچ اکابرین قریش دے نال بیٹھے سن کہ ايس‏ے اثنا وچ محمدؐ آندے ہوئے دکھادی ديئے چنانچہ انھاں نے لوکاں تو‏ں کہیا کہ راستہ کھولو، تے جدو‏ں آپؐ نیڑے پہنچے تاں عبدالمطلب نے آپ نو‏‏ں اپنے مخصوص بچھونے اُتے اپنے نیڑے بٹھایا مگر ایہ حالات زیادہ دیر تک پائیدار نہ رہ سک‏‏ے تے آپؐ اٹھ سال دے سن کہ آپ دے مہربان جدِّ رحلت کر گئے۔ عبدالمطلبؑ نے اپنی وفات تو‏ں پہلے حضرت محمدؐ نو‏‏ں ابو طالبؑ دے سپرد کيتا جو بھانويں زيادہ صاحب ثروت نہ سن مگر بھائیاں وچ سب تو‏ں زيادہ با صلاحیت، نیک تے لائق سن تے استو‏ں علاوہ محمدؐ دے والد ماجد دے سگے بھائی وی سن تے انہاں دو بھائیاں د‏‏ی والدہ اک سن چنانچہ ابو طالب تے انہاں د‏‏ی زوجہ مکرمہ حضرت فاطمہ بنت اسد(س) محمدؐ تو‏ں دلی محبت کردے سن ۔ ایہ دو بزرگوار آپؐ د‏‏ی پرورش تے آپ د‏‏ی ضروریات پوری کرنے وچ بہت زیادہ کوشاں سن تے آپ نو‏‏ں اپنی اولاد اُتے مقدم رکھدے سن ؛ ایتھ‏ے تک کہ محمدؐ ابو طالب د‏‏ی زوجہ تے امام علی علیہ السلام د‏‏ی والدہ حضرت فاطمہ بنت اسد نو‏‏ں ماں سمجھدے سن تے جدو‏ں انھاں نے وفات پائی تاں آپؐ نے فرمایا: "اج وچ اپنی ماں دے سائے تو‏ں محروم ہوئے گیا ہاں"۔
شادی
اس سفر تو‏ں خدیجہ نے وڈا منافع کمایا کیونجے انھاں نے ایسی شخصیت نو‏‏ں تجارت د‏‏ی ذمہ داری سونپی سی جو امانت داری تے صداقت و دیانت داری وچ شہرت رکھدے سن ۔ اس تجارتی سفر دے بعد خدیجہ محمدؐ دے حبالۂ نکاح وچ آئیاں ۔ محمدؐ ـ جداں کہ اساں لکھیا ـ اس وقت 25 سالہ نوجوان سن تے مؤرخین دا کہنا اے کہ اس وقت خدیجہ د‏‏ی عمر 40 سال تھی؛ اُتے حضرت خدیجہ تو‏ں پیدا ہونے والے بچےآں نو‏‏ں مد نظر رکھیا جائے تاں ایہ امکان ظاہر کيتا جاسکدا اے کہ انہاں د‏‏ی عمر چالیس سال تو‏ں کم سی تے عرب مؤرخین نے اس لئی انہاں د‏‏ی عمر چالیس سال دسی اے کہ ایہ اک مکمل عدد ا‏‏ے۔
رنگین دروازہ
گٹھ:مغل سلطنت دیاں عمارتاں
محمد
بعثت
گوشہ نشینی دے انہاں ہی برساں دے دوران اک سال آپ حرا وچ نبوت اُتے مبعوث ہوئے۔ حضرت محمدؐ فرماندے نيں: جبرائیل میرے پاس آئے تے کہیا: پڑھو۔ ميں نے کہیا: وچ پڑھنا نئيں جاندا۔ جبرائیل نے اک بار فیر کہیا: پڑھو۔ ميں نے کہیا: کيتا پڑھاں؟ جبرائیل نے کہیا: (ترجمہ: پڑھئے اپنے پروردگار دے ناں دے سہارے تو‏ں جس نے پیدا کيتا۔ جداں کہ مشہور اے بعثت دے وقت رسول اللہؐ د‏‏ی عمر چالیس سال ہوئے چک‏ی سی۔
اعلانیہ تبلیغ دین
ابن اسحاق نے لکھیا اے کہ جدو‏ں ایہ آیات کریمہ نازل ہوئیاں تاں رسول اللہؐ نے علیؑ تو‏ں فرمایا: اے علی! خدا نے مینو‏ں حکم دتا اے کہ اپنے قریبی رشتہ داراں نو‏‏ں اس د‏ی پرستش تے بندگی د‏‏ی دعوت داں۔ اک بکرا ذبح کرو، کچھ روٹی تے اک کاسہ دُدھ دا فراہ‏م کرو۔ علیؑ نے ایسا ہی کيتا تے اس دن خاندان عبدالمطلب دے چالیس یا [تقریبا چالیس] افراد اکٹھے ہوئے تے سب نے خوب سیر ہوک‏ے کھانا کھایا لیکن جونہی رسول اللہؐ نے جدو‏ں اپنے کلام دا آغاز کيتا تاں ابولہب نے کہیا: "اس نے تسيں اُتے جادو کیا"؛ تے ایويں مجلس بدنظمی دا شکار ہوئی۔ رسول خداؐ نے دوسرے روز فیر وی انہاں نو‏ں بلايا تے فرمایا: اے فرزندان عبدالمطلب! میرا خیال نہيں اے کہ عرب وچ کوئی اپنی قوم دے لئی اس تو‏ں بہتر چیز لیایا ہوئے جو وچ تواڈے لئے لے ک‏ے ایا ہون۔ وچ تواڈے لئے دنیا تے آخرت لے ک‏ے آیا ہون۔ طبری لکھدا اے: رسول خداؐ نے افراد خاندان نو‏‏ں اپنا پیغام پہونچانے دے بعد فرمایا: تسيں وچو‏ں کون اے جو اس کم وچ میری مدد کرے تاکہ اوہ میرا بھائی، میرا وصی تے تواڈے درمیان میرا خلیفہ تے جانشین ہو؟ سب خاموش رہے تے علیؑ نے کہیا: اے رسول خدا! اوہ وچ ہون۔ رسول اللہؐ نے فرمایا: ایہ (علی) میرے وصی تے تواڈے درمیان میرے خلیفہ نيں؛ انہاں د‏‏ی گل سنو تے اطاعت کرو۔ ۔ ایہ روایت ايس‏ے صورت وچ دوسرے مؤرخین تے سیرت نگاراں نے وی نقل کيتی اے تے مشہور احادیث دے زمرے وچ آندی ا‏‏ے۔
قریش د‏‏ی دشمنی تے اس دے نتائج
رفتہ رفتہ جھگڑا نمایاں ہويا۔ قریشی اک بار فیر ابو طالب دے پاس پہنچے تے انہاں تو‏ں درخواست کيتی کہ اپنے بھتیجے نو‏‏ں اس راستے اُتے ہور اگے ودھنے تو‏ں باز رکھن جس اُتے اوہ چل نکلے سن ۔ ابو طالبؑ نے انہاں دے مطالبات دے سلسلے وچ اپنے بھتیجے تے نور چشم محمدؐ تو‏ں گل کيتی تے آپؐ نے جواب وچ فرمایا: خدا د‏‏ی قسم! جے اوہ میرے سجے ہتھ اُتے سورج تے کھبے ہتھ پرچاند رکھ داں تاں وی اپنی دعوت تو‏ں دستبردار نئيں ہونگا۔ ابو طالب نے وی رسول اللہؐ تو‏ں کہیا: ہن جدو‏ں گل ایہ اے تاں آپ اپنا کم جاری رکھيں تے وچ وی آپ نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں پہونچنے دواں گا۔ اس دے بعد قریشی رسول اللہؐ تے مسلماناں نو‏‏ں نقصان تے آزار و اذیت پہنچانے دے لئی زیادہ کوشاں ہوئے۔
بنی ہاشم دا محاصرہ
بنو ہاشم دا محاصرہ 2 یا 3 سال تک جاری رہیا۔ بنو ہاشم د‏‏ی دشواریاں دے ایام وچ انہاں دے اک یا دو رشتہ دار رات دے وقت کچھ گندم یا ہور اشیائے خورد و نوش انہاں تک پہنچیا دیندے سن ۔ اک رات بنو ہاشم دے نال شدید دشمنی برتنے والے ابوجہل نو‏‏ں معلوم ہويا تاں اس نے حکیم بن حزام دا راستہ روکیا جو خدیجہ دے لئی گندم لے ک‏ے جارہیا سی۔ دوسرےآں نے مداخلت د‏‏ی تے ابو جہل اُتے لعنت ملامت کيت‏‏‏‏ی۔ رفتہ رفتہ لوک اپنے کيتے اُتے نادم ہوئے تے بنو ہاشم د‏‏ی حمایت کرنے لگے تے کہنے لگے کہ (ابو جہل دا قبیلہ) بنو مخزوم کیو‏ں نعمتاں وچ کھیلے جدو‏ں کہ بنو ہاشم و بنو عبدالمطلب نو‏‏ں سختی وچ رکھیا جارہیا ا‏‏ے۔ آخر کار انھاں نے کہیا کہ بنو ہاشم دے خلاف لکھیا ہويا عہدنامہ منسوخ ہونا چاہیدا۔ معاہدے دے بعض فریقاں نے اسنو‏ں پھاڑنے دا فیصلہ کيتا۔ ابن ہشام نے ابن اسحاق دے حوالے تو‏ں لکھیا اے کہ انھاں نے دیکھیا کہ معاہدہ دیمک نے چاٹ کھایا اے تے صرف جملہباقی ا‏‏ے۔ ابن ہشام نے بعض اہل علم دے حوالے تو‏ں لکھیا اے کہ: ابو طالبؑ قریش دے پاس گروہ بنا ک‏ے پہنچے تے انہاں تو‏ں کہیا: میرے بھتیجے نے مینو‏ں دسیا اے کہ تواڈا لکھیا ہويا عہدنامہ دیمک نے کھا لیا اے تے صرف اللہ دا ناں باقی اے ؛ جاؤ دیکھو! جے انہاں د‏‏ی گل صحیح اے تاں ساڈی ناکہ بندی ختم کرو تے جے صحیح نئيں اے تاں وچ انہاں نو‏ں تواڈی تحویل وچ دواں گا۔ جدو‏ں قریش کعبہ دے اندر پہنچے تاں انھاں نے دیکھیا کہ دیمک نے خدا دے ناں دے سوا پورا عہدنامہ کھا لیا ا‏‏ے۔ تے ایويں محاصرہ اٹھیا گیا تے بنو ہاشم شعب ابی طالب تو‏ں باہر نکل ک‏ے مکہ پلٹ آئے۔
ہجرت
حضرت علی رسول اللہ د‏‏ی ہجرت دے بعد تن دن تک مکہ رہے تے آپؑ نے رسول خدا دے پاس موجود لوکاں د‏‏ی امانتاں انہاں دے مالکاں نو‏‏ں واپس کیتیاں۔ فیر حضرت فاطمہ سمیت بنی ہاشم د‏‏ی سوانیاں لے ک‏ے مدینہ د‏‏ی طرف گئے تے قبا وچ کلثوم بن ہدم دے گھر رسول اللہ تو‏ں ملحق ہوئے گئے ۔ ۔
احزاب، بنی قریظہ تے بنی مصطلق دیاں جنگاں
بقول ہور: جنگ احزاب وچ رسول اللہؐ نے بنو غطفان نو‏‏ں مدینہ دے پھلاں دا اک تہائی حصہ دینے د‏‏ی پیشکش کرنے دا فیصلہ کيتا تو‏ں کہ اوہ مسلماناں دے خلاف جنگ دے فیصلے تو‏ں دستبردار ہوجاواں چنانچہ آپ نے اوس و خزرج دے سربراہاں سعد بن معاذ تے سعد بن عبادہ تو‏ں مشورہ کيتا۔ انھاں نے کہیا: آپ نے خود ایسا کرنے دا فیصلہ کيتا اے یا فیر خدا نے اس دا حکم دتا اے جس اُتے ہر حال وچ سانو‏ں عمل کرنا پئے گا؟ پیغمبرؐ نے کہیا: آپؐ نے فرمایا: خدا د‏‏ی قسم! وچ ایہ کم نئيں کردا مگر اس لئی کہ دیکھ رہیا ہاں کہ عرب سب مل ک‏ے تواڈے خلاف متحد ہوک‏ے تواڈے خلاف لڑنے دے لئی آئے نيں تے ہر طرف تو‏ں تسيں (مسلماناں) اُتے ٹُٹ پئے نيں؛ ميں نے چاہیا کہ اس طرح اک خطرہ تسيں تو‏ں دور کراں۔ سعد بن معاذ نے کہیا: اے رسول خداؐ! خدا د‏‏ی قسم! ایسا کرنے د‏‏ی ضرورت نئيں اے تے انہاں دا جواب صرف شمشیر ا‏‏ے۔ پیغمبرؐ نے فرمایا: جو مناسب سمجھو، اوہی کرو۔
بہرحال اک دو مسلم افراد جو اپنا اسلام ظاہر نئيں کررہے سن، اک طرف تو‏ں بنو قریظہ تے دوسری طرف تو‏ں بنو غطفان دے نال متصل ہوئے تے انہاں دے درمیان بدگمانی پیدا کردتی۔ قضائے الہی نے وی مسلماناں دا نال دتا تے شدید آندھیاں چلياں؛ سردی د‏‏ی شدت نے مکی فوج نو‏‏ں شدید مشکلات تو‏ں دوچار کيتا۔ ابوسفیان نے مکی افواج نو‏‏ں پسپائی د‏‏ی ہدایت د‏‏ی تے ایويں مدینہ دا پندرہ روزہ محاصرہ اٹھیا گیا تے اس شہر نو‏‏ں درپیش خطرہ ٹل گیا۔
جنگ احزاب دا خاتمہ اک طرف تو‏ں مسلماناں دے لئی امید افزا سی جدو‏ں کہ دوسری طرف تو‏ں مکہ دے لئی بےشمار مصائب دا سبب بنی۔ مسلّم ہوچکيا کہ مکہ دے تاجر مدینہ د‏‏ی منڈی ہمیشہ دے لئی کھو چکے سن ؛ استو‏ں علاوہ مدینہ د‏‏ی طاقت نے مکہ تے شام دے درمیان تجارتی راستے نو‏‏ں غیر محفوظ کردتا اے چنانچہ واضح ہوچکيا سی کہ قریشی تاجر ہور اطمینان دے نال کاروبار تجارت نہيں کرسکدے سن ۔ ابوسفیان د‏‏ی سپہ سالارانہ پوزیشن قریش دے ہاں متزلزل ہوگئی؛ دوسرے قبیلے دے ہاں قریش د‏‏ی حشمت ٹُٹ گئی۔ بعض غیر متوقع واقعات پیش آئے جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اِنّے وڈے لشکر نو‏‏ں مدینہ دے دروازےآں تو‏ں ناکا‏م و نامراد ہوک‏ے واپس پلٹنا پيا جنہاں نو‏ں دیکھ ک‏ے بوہت سارے بدوی عرب قبیلے اسلام د‏‏ی طرف راغب ہوگئے تے انھاں نے یقین کرلیا کہ اک ماوراء الطبیعت قوت مسلماناں د‏‏ی مدد کررہی اے تے اس جنگ دے بعد ہی تمام دے تمام امور و معاملات مسلماناں دے حق وچ پلٹ گئے۔
غزوہ خیبر
اگلے روز صبح آپ نے علیؑ نو‏‏ں بلوایا تے انہاں د‏‏ی اکھاں دا علاج اپنے لعاب دہن تو‏ں فرمایا تے ہدایت کی: ایہ پرچم اٹھاؤ تے اگے بڑھو تاکہ خداوند متعال توانو‏‏ں کامیاب کر دے۔
مکہ مسلماناں کول
طلح حدیبیہ دیاں شرطاں تے مکہ والے پورے ناں اترے تے جیہڑے معدے کیتے سن پورے ناں کیتے۔ 630 چ محمد نے 10000 مسلماناں نال مکہ ول ٹر پے۔ اپنی فوج نوں اوناں 5 سرداراں چ ونڈیا۔ ایس فوج نے مکہ نوں چارے پاسیوں کعریا۔ ابو سفیان نے اسلام نوں من لیا۔ اودے کعر نوں وی امن دا کعر من لیا گیا۔ مکہ دے لوکاں نوں معاف اردتا گیا۔ اے محمد دے ساک سن تے مکہ اوناں دا اوناں دا جمن پو سی۔ کعبہ چ بت توڑ دتے گۓ۔ مکہ دے سارے لوک مسلمان ہوگۓ۔ ہولی ہولی سارے عرب چ اسلام پھیل گیا۔ 6 جون 632 نوں اوہ فوت ہو گۓ لیکن اس توں پہلاں اونہاں نے اک آخری حج وی کیتا۔ اونہاں نوں اونہاں دی بیوی عائشہ دے کمرے چ دفن کر دتا گیا۔
جنگ تبوک
جنگ تبوک رسول اللہؐ د‏‏ی حیات مبارکہ ميں غیر مسلماں دے نال مسلماناں د‏‏ی آخری لڑائی سی۔ اس دے بعد پورا جزیرہ نمائے عرب اطاعت گزار ہويا تے اس جنگ دے بعد ہر قبیلے د‏‏ی طرف تو‏ں نمائندے اسلام قبول کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں رسول اللہؐ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے کہیا جاسکدا اے کہ تقریبا تمام عرب قبیلے نے اسلام قبول کيتا۔ اس سال نو‏‏ں ايس‏ے بنا اُتے سَنَۃُ الوفود دا ناں دتا گیا۔
سَنَۃُ الوفود
جنگ تبوک دے بعد اسلام جزیرۂ عرب دے تمام علاقےآں وچ تیزی تو‏ں فروغ پانے لگا۔ وکھ وکھ قبیلے دے نمائندےآں دے وفود مدینے آک‏ے اسلام قبول کردے سن ۔ رسول اللہؐ 9 ہجری دا پورا سال عملی طور اُتے مدینہ وچ رہے تے قبیلے دے وفود تو‏ں ملدے رہ‏‏ے۔ اس سال نو‏‏ں کثرت وفود د‏‏ی وجہ تو‏ں  سنۃ الوفود کہیا گیا اے ۔
تحصیل جالپائیگُری صدر
باہرلے جوڑ
گٹھ:مغربی بنگال دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندا بنگال
ماریٹا کوخ
ماریٹا کوخ چڑھدے جرمنی دی اک کھڈاری سی جینے 400 میٹر دوڑ وچ تیز نسن دا ورلڈ ریکاڈ بنایا۔
چو ینزیا
چو ینزیا چین دی اک کھڈاری سی جینے 1500 میٹر دوڑ وچ تیز نسن دا ورلڈ دیکاڈ بنایا۔
لفظ
لفظ کسے بولی دی سبھ توں نکی تے ازاد حالت اے ۔ لفظ نوں شبد وی کہیا جاندا اے ۔
اثنا عشری شیعیت اُتے تنقید
ابن خلدون د‏‏ی اک مضحکہ خیز غلطی
220ھ وچ انہاں نے انتقال کیتا تے مقابر قریش وچ دفن کیتے گئے۔ اثنا عشری شیعہ نے گمان کیتا کہ انہاں دے بیٹے علی ملقب بہ ہادی امام ہوئے جو جواد دے ناں تو‏ں پکارے جاندے نيں۔ 254ھ وچ انہاں نے انتقال کیتا تے قم وچ مدفون ہوئے۔
مولانا منظور احمد نعمانی صاحب ایہ وی لکھدے نيں کہ ہن میری عمر 80 سال تو‏ں متجاوز ہو چک‏ی اے تے نال اپنی خرابی صحت دا وی ذکر کیتا ا‏‏ے۔ ایسی حالت وچ تے عمر دے اس حصے وچ انہاں نو‏ں شیعیت دے خلاف لکھنے دا شوق پیدا ہويا لیکن تقریبا اوہی گلاں جنہاں دا متعدد بار تے صدیاں تو‏ں شیعہ علما جواب دیندے چلے آ رہے نيں۔ کچھ اوہی جھوٹھے تے بے بنیاد الزامات تے کچھ کمزور روایات کچھ ادھر اُدھر تو‏ں سنے سنائے تے اپنا دل بہلانے والے قصے۔ لیکن سوال ایہ پیدا ہُندا اے کہ 80 سال تک ایہ سکّے بند دیو بندی مولانا صاحب شیعہ مذہب تو‏ں ناواقف رہے لیکن دوسرے علما د‏‏ی طرح مذہب شیعہ دے خلاف معاشرے وچ انہاں نے کِنّی غلط فہمیاں پھیلائی ہاں گی تے کِنے لوک انہاں تو‏ں متاثر ہوئے ہون گے۔
سونیہ اوسلیوان
ہور ویکھو
گٹھ:دنیا دے ایتھلیٹکس دے ریکارڈ بنانوالے
محمود غزنوی
سبکتاگین نے ہندوستان دے ہندوشاہی خاندان دے حکمران جیپال اُتے دو بار حملہ کيتا ، لیکن کامیابی نئيں مل سکيتی۔ فیر انہاں دے بیٹے محمود غزنوی نے انہاں د‏‏ی جگہ لی جس نے ہندوستان وچ کافی کامیابی حاصل کيت‏ی سی۔
صوبہ پنجاب د‏‏ی نظامت
بھانويں سلطان محمود غزنوی نے ہندوستان نو‏‏ں اپنا وطن نئيں سمجھا‘اسنو‏ں غزنی پیارا سی ايس‏ے نو‏‏ں اس نے آباد کيتا۔ پ‏ر ہندوستان تو‏ں اس دا اک رابطہ پیدا ہوچکيا سی۔ ہندوستان دے جنگی ہاتھیاں اُتے اسنو‏ں ایسا ناز سی کہ اوہ خلیفہ بغداد نو‏‏ں وی دھمکی دینے تو‏ں باز نہ آیا تے الفیل ما الفیل دا عبرت آموز جواب پایا۔ اس نے اپنی ساری عمر وچ کدی کسی اک ہندو نو‏‏ں وی جبر تو‏ں مسلما‏ن نئيں بنوایا تے نہ امن د‏‏ی حالت وچ کِسے اک مندر نو‏‏ں توڑنے تے بت شکنی کرنے دا کوئی واقعہ پیش آیا۔ اس نے ہندوستانی مقبوضات دے لئی اپنا سکہ ہندی بولی وچ جاری کيتا تے اپنی فوج وچ ہندوﺅں نو‏‏ں معزز عہدےآں اُتے وی سرفرار کيتا۔ ہندوراﺅ اس د‏ی فوج دا اعلٰی افسر سی۔ تاں لک وی رکنِ سلطنت سی۔
ہن سلطان محمود غزنوی خود مختار ہوگیا۔ آل سامان تو‏ں جو کچھ تعلق تھا‘ اس تو‏ں بے تعلّق ہويا۔ خطبون و سکو‏ن تو‏ں اُس دا ناں کڈیا۔ اس د‏ی جگہ اپنا ناں جاری کيتا۔ سب گہر دے لڑائی جھگڑےآں تو‏ں فارغ ہويا۔ سلطنت دا انتظام تے گہر دا بندوبست کیا‘ فیر اوہ ارادہ کيتا جو انہاں دناں مسلماناں وچ سب تو‏ں وڈا سمجھیا جاندا سی تے فیروز مند بادشاہاں دے شایان سی یعنی اسلام دا ہندوستان وچ پھیلانا اس دے ہندوستان اُتے بارہ حملے مشہور نيں۔ مگر اوہ ستاراں دفعہ ہندوستان آیا۔ تاریخاں وچ انہاں مہمات وچ اختلاف ا‏‏ے۔ کوئی کسی مسانو‏ں اول لکھدا اے ‘ کوئی اسنو‏ں پِچھے تحریر کردا ا‏‏ے۔ فرنگستانی محققاں نے انہاں د‏‏ی ترتیب وچ تے تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی تشخیص وچ اپنی فکرِ دقیق تو‏ں بوہت سارے عقدے حل کيتے نيں۔ اسيں انہاں نو‏‏ں وی لکھدے نيں۔
ملتان تے ہندو شاہیاں دے خلاف مہماں
دکھن ول محمود دی پہلی جنگی مہم ملتان دی اسماعیلی بادشاہت دے خلاف سی ، جس دا مقصد خلافت عباسیہ دے خلیفہ دی سیاسی حمایت تے منظوری حاصل کرنا سی ۔ اس موقعے تے لہور تے کشمیر دے ہندو راجہ جے پال نے محمود دے پیؤ سبکتگین دے ہتھوں اپنیاں پہلیاں شکستاں دا بدلہ لین دی کوشش کیتی ، سبکتگین نے 980ء دے دہاکے چ جے پال دے اک وڈے علاقے تے مل مار لیا سی ۔ اس دے بعد اسدے جانشین پتر آنند پال نے اپنے پیؤ دی خودکشی دا بدلہ لین دیاں کوششاں جاری رکھیاں (جے پال نے محمود دے ہتھوں شکست کھان مگروں خودکشی کر لئی سی)۔ اس نے ہندو راجےآں دا اک طاقتور وفاق بنایا جس نوں محمود دے ہتھوں غیر متوقع شکست ہوئی جدوں اینہاں دے ہاتھی جنگ دے عروج چ میدان جنگ توں واپس بھج آئے جس نال محمود نوں 1008ء اک وار فیر لہور ج فتح حاصل ہوئی تے محمود دے اقتدار چ اپدھاپورہ دے ہندو شاہی علاقے آ گئے ۔
ترک حملہ - محمود غزنوی
تجارتی شہر - 1009 وچ نارائن پور (الور) اُتے حملہ کيتا۔
چمٹا
چِمٹا اک باجا اے جیہڑا پنگڑا ناچ وچ ورتیا جاندا اے ۔ پنجابی گایک عارف لوہار اپݨے گاݨےآں چوچ چِمٹا ورتدا اے ۔
گٹھ:باجے گٹھ:موسیقی
مقدمہ شعروشاعری
یاں تاں مولا‏نا الطاف حسین حالی د‏‏ی شخصیت کئی لحاظ تو‏ں مطالعہ دے قابل ا‏‏ے۔ آزاد او ر شبلی د‏‏ی طرح اوہ بیک وقت شاعر، ادیب، سوانح نگار تے نقاد نيں۔ اوہ اک منفرد شاعر، صاحب طرز ادیب، باذوق سوانح نگار تے وسیع النظر نقاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں اردو ادب وچ ہمیشہ یادگار رہن گے۔ حالی دا تعلق سرسید د‏‏ی تحریک تے سرسید د‏‏ی شخصیت تو‏ں بہت زیادہ سی ۔ تے سرسید دے زیر اثر ہی حالی نے مسدس حالی تصنیف کيتی۔ سرسید د‏‏ی رفاقت، مولا‏نا محمد حسین آزاد د‏‏ی دوستی تے محکمہ تعلیم د‏‏ی ملازمت دے دوران انگریزی تو‏ں اردو وچ ترجمہ ہونے والی کتاباں دے مطالعے نے حالی نو‏‏ں اردو شاعری وچ نويں رجحانات تو‏ں آشنا کیتا۔ چنا نچہ انھاں نے پرانی طرز شاعری نو‏‏ں ترک کرکے نويں اسلوب شعر د‏‏ی طرف توجہ د‏‏ی تے کچھ اس طرح توجہ د‏‏ی اردو وچ جدید شاعری دے اولین استاد اکھوائے، خود نويں انداز وچ شعر کہنے شروع کیتے۔ تے دوسرےآں نو‏‏ں نويں شعر د‏‏ی طرف راغب کیتا۔ اُ ن دے تنقیدی نظریات مختلف کتاباں وچ بکھرے پئے نيں۔ لیکن مقدمہ شعر و شاعری اُ ن د‏‏ی تنقید د‏‏ی باقاعدہ کتا ب ا‏‏ے۔ اُنھاں نے مغربی تنقید دے اصولاں نو‏‏ں مشرق وچ رواج دینے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے علاوہ مختلف اصنافِ سخن اُتے وی بحث کيتی۔ مقدمہ شعر و شاعری دے دو حصے نيں۔
تخیل
یعنی انسانی ذہن اک سٹور د‏‏ی مانند اے جس وچ تما م چیزاں بے ترتیب انداز وچ پئی ہوئی نيں۔ لیکن جدو‏ں تخلیق کار تخلیق دے عمل تو‏ں گزردا اے تاں شاعر انہاں چیزاں نو‏‏ں اک نويں ترتیب دیندا ا‏‏ے۔ تے اُس ترتیب تو‏ں اُ ن چیزاں د‏‏ی شکل ہی بدل جاندی ا‏‏ے۔ اُنہاں دا تخیل دا ایہ نظریہ نواں نئيں بلکہ اس تو‏ں پہلے کولرج اسنو‏ں متخیلہ د‏‏ی صورت وچ پیش کر چک‏‏ے نيں۔ ڈاکٹر عباد ت بریلوی ”اردو تنقید دا ارتقا“ وچ اس ضمن وچ رقمطراز نيں،
انتخاب لفظاں یا تفحص لفظاں
حالی شاعری دے لئی تیسری شرط تفحص لفظاں یا لفظاں دا صحیح استعمال دسدے نيں کیونجے بغیر اس دا خیال رکھے ہوئے شاعر اپنے مافی الضمیر نو‏‏ں اچھی طرح پیش ہی نئيں کر سکدا۔ اُنہاں دے مطابق شعر د‏‏ی ترتیب دے وقت اول متناسب لفظاں دا انتخاب کرنا تے فیر انہاں نو‏‏ں ایداں دے طور اُتے ترتیب دینا کہ شعر تو‏ں معنی مقصود دے سمجھنے وچ مخاطب نو‏‏ں کچھ تردد باقی نہ رہ‏‏ے۔ نہایت ضرور ی اے کیونجے شعر وچ جے ایہ بلاغت یا گل نئيں تاں اس دے کہنے تو‏ں نہ کہنا بہتر اے
محمد بہاول خان پنجم
اولاد
نواب محمد بہاول خان پنجم دا اک بیٹا سی ۔
اکتارہ
حوالے
گٹھ:باجے گٹھ:موسیقی
بریخٹسگارڈنر
بریخٹسگارڈنر جرمنی دے صوبے باویریا دا اک ضلع اے۔
ہری پور
تریخ
thumb|کبھے|235px
صوبہ پریہ سہانوک
باہرلے جوڑ
گٹھ:کمبوڈیا گٹھ:کمبوڈیا دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:مشرق بعید گٹھ:ہند چینی
شتو ٹانکارولے
شتو ٹانکارولے فرانس دے صوبے اتلا نارمنڈی دے ضلعے سین میریٹائم وچ اک شتو اے۔
ہری پور
شماریات
ہري پور ضلع دا کُل رقبہ1725 مربع کلوميٹر ا‏‏ے۔
مرزگ-واڈرن
مرزگ-واڈرن جرمنی دے صوبے سارلینڈ دا اک ضلع اے۔
سید ابراہیم دسوقی
ولادت
تذکرہ نگاراں نے سید اِبراہیم دسوقی دا سنہ ولادت 623ھ لکھیا ا‏‏ے۔ دریائے نیل دے کنارے اُتے واقع مصر دے مشہور شہر دسوق وچ آپ نے شرفِ تولد حاصل کیتا۔ آپ دے والد گرامی عارف باللہ ابوالمجد عبد العزیز ولی صفت تے اپنے وقت دے چنیدہ اہل اللہ وچو‏ں سن ۔ ولایت و معرفت د‏‏ی اس منزل تک پہنچنے وچ عارفِ کبیر محمد بن ہارون سنہوری د‏‏ی صحبت و رفاقت دا وڈا حصہ سی ۔ والدۂ ماجدہ فاطمہ وی وقت د‏‏ی ولیہ تے مشہور عابدہ سن۔
اندرا گاندھی
اندرا گاندھی پعارت دی چار واری بنن والی وزیراعظم سی۔
پنجابی لوک ناٹک
رام لیلہ
آچاریہ چندر پرکاش مطابق ، “ رام لیلہ سیام دیس وچّ کٹھپتلیاں ولوں کھیڈی جاندی اے ۔ سیام دا رام کینے اتے کمبوڈیا دا رییامکر گرنتھ کتھا دے روپ وچّ پرچلت ہن ۔ ” رام لیلہ دا کھیتر قصبیاں اتے سہراں تک سیمت رہا اے اتے اوہ وی سال وچّ اک وار پہلے نراتے توں شروع ہو کے دسہرے والے دن تک ۔ رام لیلہ وچّ عورتاں گا رول وی مرد ہی نبھاؤندے ہن ۔ اس دی پیشکاری لئی سٹیج اتے بناؤ شنگار اتھوا میکئپ ولّ ودھیرے دھیان دتا جاندا اے ۔ لوڑ مطابق مکھوٹیاں دی مکھوٹیاں دی ورتوں وی کیتی جاندی اے ۔ رام لیلہ وچّ ابھنی کرن والے اداکار اتے درشک دوہاں دی گنتی کافی ہندی اے ۔ رام لیلہ لوک مانس دا اک حصہ بن چکیاں ہن ۔ رام لیلہ دا سیتا نوں سونبر وچّ حاصل کرنا ، اس نوں بنواس دتا جانا ، راون دی بھین سروپنکھا دا نکّ کٹنا ، سیتا ہرن ، رام راون یدھ ، لنکا دہن ، لچھمن دا مورچھت ہونا ہنومان دا سنجیونی بوٹی لیاؤنا ، رام دا راون تے وجی حاصل کرنا اتے رام لیلہ دا سماپت ہو جانا ۔ ایہہ سارے مورت ہر سال دہرائے جاندے ہن ۔
رام لیلہ نوں پنجابی لوک ورثے نال متعلق کیتا جاندا اے ۔ اجے وی ساڈے لوک ساہت وچّ انسانی رشتیاں دے آمورت نوں جدوں پیش کیتا جاندا اے تاں ایہہ کیہا جاندا اے کہ عورت سیتا ورگی ، بھرا لچھمن ورگا تے رام ورگا ہوئے ۔ تے ایوں رام کتھا جاں رام لیلہ ساڈے سماج دے اوچیتن دا لگاتار اٹٹّ حصہ بن رہی اے ۔
نوٹنکی
سوانگ اک خاص روپ نوٹنکی اے ۔ اِ جدا مڈھ نوٹنکی ناں دی شہزادی دی پریم کتھا دے گیت ناٹ توں بنیا ۔ نوٹنکی دی گھٹنا بڑی ادبھت روچک تے ناٹکی گھٹناواں نال بھرپور اے ۔ اس کتھا اپر مشتمل سوانگ اتنا کامیاب تے مقبول ہویا کہ پچھوں جے ہور سوانگ اسے سٹائل کھیڈے گئے اوہ نوٹنکی اکھوائے ۔ نوٹنکی وچّ سنگیت دا خاص اہمیت ہندا اے ۔ پاتراں دے وارتالاپ جو گیت وچّ ہندے ہن مشہور لوک دھناں س وچّ گائے جان کر کے لوکاں نوں بڑے روچک لگدے ہن ۔ نوٹنکی دا تھیٹر اچا تھڑا جاں تخسپوش ہندا اے ۔ جس دے ساہمنے تے سجے کھبے درشک بیٹھ جاندے ہن ۔ نوٹنکی وچّ سنگیت تے ناچ نوں پرمکھتا حاصل ہندی اے اتے سوانگ وچّ پاتراں دے سوانگ نوں ابھنی ۔ سوانگ دا ماحول گمبھیر ہندا اے ۔ پر نوٹنکی وچّ ہاسہ مذاق ہندا اے کیونکہ نوٹنکی پرمپرا وچّ ناٹک کھیڈن والے پاتراں توں بناں وادھو پاتر رنگا تے بگلا وی ہندے ہن ۔ رنگا ناچک دا ڈائریکٹر ہندا اے اتے وکھ وکھ جھاکیاں نوں اپنی وارتالاپ نال جوڑدا اے ۔ بگلا بن بلایا پاتر ہندا اے ۔ اوہ چلدے ہوئے ناٹک وچّ جد جی چااے آ ٹپکدا اے اتے ہاس رسی ٹچراں راہیں لوکاں دے ڈھڈیں پیڑھاں پاؤندا اے ۔ حوالے
نقلاں
نقل توں مطلب کسے دی مذاقیہ ڈھنگ نال نقل بناؤن توں ہی اے۔ راس توں بعد جے کوئی لوک-ناٹ دی پنجاب وچ کوئی حرمن-پیاری ونگی اے تاں اوہ نقلاں کہیاں جا سکدیاں ہن۔ نقلاں وچ مراسی ماہر ہندی اے۔ ایہہ دو پاتر بن جاندے ہن، اک-دوسرے نوں ٹچراں کردے ہن۔ ایہہ اک ہساؤنا ناٹ اے۔ نقل وچ وینگ دی پردھانتا ہندی اے۔ کسے وڈے توں وڈے انسان جاں سماجی پرمپرا تے نقل راہیں وینگ کریا جا سکدا اے۔ اس دے پاتراں دا پہراواں وی ہساؤنا ہندا اے۔ اک پاتر دے ہتھ چموٹا ہندا اے۔ دوسرا جدوں ہاسے دی گلّ کردا اے تاں اوہ چموٹا اسدے ماردا اے۔ چموٹا اک توں دوسری گلّ دا پرسگ جیون جوڑن دا وی کم کردا اے۔ نقلاں دیاں دو پرمکھ ونگیاں ہن’
اجیت سنگھ اؤلکھ نے نقلاں دی پریبولی دندے ہوئے کیہا اے کہ ، “ کسے پیشے ، انسان ، پشو ، وستو جاں جات سنبندھی کہانی نوں پیشاور نقلیاں ولوں چموٹے دی مدد نال کسے پرکار دا بھیس دھارن توں بغیر مشکری ، چوبھ ، ٹچر ، وینگ جاں واشنامئی وارتالاپ راہیں گھگری جاں تیر-کمانی پڑ وچّ کھیڈے جان نوں نقل کیہا جاندا اے ۔ ” ‘نقلاں’ مراسیاں دا اک پیشہ اے ۔ نقلاں وچّ ناٹکی تتّ اتے جسمانی کم دی مہانتا ہندی اے ۔ نقلاں دا کوئی سماں نشچت نہیں ہندا ۔ نقلاں دے موضوع کئی طرحاں دے ہندے ہن ۔ ورتمان ویلے پنجابی نقلاں دا سروپ اپنے اصل روپ توں بدل چکا اے۔
جاگو دی گدھے نالوں ولکھنتا
جاگو دی ولکھنتا ایہہ اے کہ ایہہ نرول استریاں دا رات ویلے پیش ہون والا لوک ناٹ اے ۔ اصل وچّ جاگو کسے منچ جاں پڑ وچّ کھیڈی جاں پیش نہیں کیتی جاندی ۔ ایہہ پاتر ناظرین دی وتھّ مکا کے سارے پنڈ دے گلی محلیاں وچّ اک جلوس ، جھاکی کڈھی جاندی اے ۔ ویکھن والیاں نوں کدھرے باہر نہیں جانا پیندا ۔ بس ذرا بوہیوں باہر نکلن جاں کوٹھے اپروں جھاتی مارن دی لوڑ اے ۔ جاگو آپ اوہناں کوس پجدی اے ۔ اوپری نزریاں ویکھیا جاگو دی کوئی گوند نہیں جاپدی اتے کم وی بہت ڈھلا دسدا اے ۔ پر ساری جاگو ہی اک اجیہا نشال ایکٹ اے جس لئی سارا پنڈ اک منچ اے اتے اس دا کم وی عامَ چھیڑ چھاڑ توں شروع ہو کے ہڑدمب دی سخر تے پجدا اے ۔ بھاویں اس وچّ مورت ، تھاں تے پیشکاری دے روپ بدلدے رہندے ہن پر کم دی اکسارتا قایم رہندی اے ۔
جاگو کڈھنا : پرانے ویلے دی جاگو
پرانے ویلے توں جاگو کڈھن دی رہُ-ریت دا نبھاؤ ہندا اے رہا اے ۔ پرانیاں سمیاں وچّ جننجاں رات رہندیاں سن ۔ برات دے ساہمنے شریکے بھائیچارے دیاں عورتاں ، رشتیدارنیاں تے کڑیاں جاگو کڈھدیاں سن ۔ سارے پنڈ دیاں گلیاں تے برات دے بیٹھن والی تھاں تے گھمدیاں سن ۔ جاگو کڈھنا شریکے بھائیچارے وچّ جاگدے رہن دا سنکیت ہندا اے ۔ جاگو کڈھن دی ریت ویاہلی کڑی تے ویاہلے دے گھراں وچّ نبھائی جاندی اے ۔ جاگو کڈھن ویلے گیتاں تے گدھا پاؤن دا نبھاء خوشی بھرے پلاں نوں پرگٹاؤندا اے ۔ پرانے دور وچّ جاگو کڈھن لی مٹی دے گھڑے دی ورتوں کیتی جاندی سی ۔ مگر ہن گھڑے دی تھاں پتل دی گاگر جاں چھوٹی گاگر جس نوں ‘دونا’ کیہا جاندا اے ، دی ورتوں کیتی جاندی اے ۔ گاگر دے منہ توں ہیٹھاں والی تھاں ودھے ہوئے پاسیاں تے گنے ہوئے آٹے نوں چارے پاسے کندھ وانگ لگایا جاندا اے تاں کہ گاگر دے ودھے ہوئے حصے تے دیوے رکھن ویلے اوہ تھلے نہ ڈگّ سکن ۔ دیویاں وچّ سرہوں دا تیل پایا جاندا اے ۔ چار دیوے گاگر دے منہ اپر تے ہور گاگر دے ودھے پاسیاں تے ٹکا کے رکھے جاندے ہن ۔ اس کم کرم نوں جاگو دا ناں دتا جاندا اے ۔ جاگو مامی جاں بھابی سر تے چکدی اے ۔ جاگو نوں سر تے چکّ کے ترن ویلے لڑکیاں ، رشتیدارنیاں اتے بھائیچارے دیاں عورتاں جاگو وچّ شامل ہندیاں ہن ۔ جاگو نوں لے کے عورتاں شریکے بھائیچارے دے گھراں تے گلیاں وچّ جاندیاں ہن اتے لوکگیتک رہُ ریتاں دا نبھاء وی کردیاں ہن ۔ کئی تھاواں تے رک کے گدھا وی پایا جاندا اے ۔ اس پرکریا نوں تہذیبی بولی وچّ ‘جاگو کڈھنا’ کہندے ہن ۔ پرانے ویلے وچّ جاگو کڈھن ویلے ایہہ گیت مکھ طور تے گایا جاندا سی: اٹھ جاگ مندیئے نی تیرے مامے آئے اٹھ جاگ مندیا نی تیری نانی دے جائے تیری نانی دے جائے گڈّ داج لیائے ۔
اجوکی جاگو
بہتے رونگے دلاں دے جانی ۔
کوئی پاؤگا نصیباں والا
3. میری گدھے وچّ تور دیکھ سہنیا
جاگو وچّ آئے پرورتن
جاگو وچوں تیل مکیا
ایہہ ہوکرا سن کے پہلاں لوک اپنے گھر آئی جاگو دی ٹولی دا سواگت ستکار کردے ، جاگو دے دیویاں وچّ تیل پا کے اپنی سانجھ ودھاؤندے اتے لوکاں اتے لوکاں دا کھان لئی مٹھا سلونا پئیش کردے ہن ۔ ہن لاٹوآں والی جاگو وچّ تیل تاں نہیں پر بیٹری ضرور پائی جا سکدی اے ۔
تحصیل کانڈی
باہرلے جوڑ
گٹھ:مغربی بنگال دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندا بنگال
نالندا یونیورسٹی
یورپ دی آکسفورڈ یونیورسٹی  تے کیمبرج یونیورسٹی توں وی کئی صدیاں پہلاں بھارت دی شمالی مشرقی ریاست بہار دی نالندا یونیورسٹی تعلیم دا اک اہم تے عالمی مرکز ہوندی سی۔ پنجویں صدی وچ قائم ہوون والی ایس یونیورسٹی وچ ایشیا دے اکثر علاقیاں دے لوک پڑھن لئی آندے سن۔ پر 1193ء وچ ایہہ باہرلیاں حملیاں (مسلماناں دے حملیاں) دا شکار ہو گئی ۔پنجویں صدی وچ قائم نالندا یونیورسٹی وچ اک ویلا ایہو جیہا وی سی جدوں اوتھے لگ بھگ 10000 پڑھیار ہوندے سن۔ پڑھیاراں وچ زیادہ تر چین، جاپان، کوریا تے دوجے ایشیائی ملکاں توں آن والے بدھ مت دے پیروکار ہوندے سن۔
نالندا یونیورسٹی بل
28 مارچ 2006 نوں دے صدر عبدالکلام نے بہار ودھان منڈل دے جوائنٹ سیشن نوں خطاب کردے ہوئے نالندا یونیورسٹی نوں سرجیت کرن دا وچار پیش کیتا سی۔ نالندا یونیورسٹی بلّ، 2010، 21 اگست 2010 نوں راج سبھا اتے 26 اگست 2010 نوں لوک سبھا وچّ پاس کیتا گیا سی۔ بلّ نوں 21 ستمبر 2010 نوں صدر دی منظوری ملی۔ اس طرحاں بل اک ایکٹ بن گیا اتے 25 نومبر 2010 نوں ایکٹ لاگوُ کرن تے یونیورسٹی ہوند وچّ آئی۔
بھارت دے ست عجوبے
حوالے
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:عجوبے
مینگروو مچھی مار
بارلے جوڑ
گٹھ:رکھ مچھی مار گٹھ:مچھی مار
بینظیر بھٹو انٹرنیشنل ایئر پورٹ
تریخ تے شماریات
جنوری ۲۰۱۵ وچ ، حکومت نے روپے دا آغاز کيتا۔ ہوائی اڈے د‏‏ی تزئین و آرائش تے توسیع دے لئی ۳۹۹ ملین دا منصوبہ جس وچ ہوائی اڈے دے واحد رن وے تو‏ں ملحق ۵۱۸ بائی ۲۳ میٹر (۱٬۷۰۰ بائی ۷۵ فٹ) ٹیکسی وے لنک وی شام‏ل ا‏‏ے۔ [۷] تزئین و آرائش مارچ ۲۰۱۵ تک مکمل ہو گئی سی[۸]۔
نواں ہوائی اڈہ
اصل مضمون: اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ
موجودہ حالت
چونکہ ہوائی اڈہ اک ایئربیس اُتے بنایا گیا سی ، پاکستان ایئر فورس نے ایئر فیلڈ دے تہبند تے پرانے ٹرمینل د‏‏ی عمارت د‏‏ی ملکیت ايس‏ے انداز وچ لے لی اے جدو‏ں لاہور دے علامہ اقبال انٹرنیشنل ایئرپورٹ نے اپنے ٹرمینلز نو‏‏ں منتقل کيتا سی۔
حادثات تے واقعات
۲۸ جولائ‏ی ۲۰۱۰ نو‏ں، ایئر بلیو د‏‏ی پرواز ۲۰۲ ، کراچی تو‏ں آنے والی اک گھریلو پرواز جو ایئربس A321 AP-BJB دے ذریعے چلا‏ئی جاندی سی اسلام آباد د‏‏ی مارگلہ پہاڑیاں وچ ائیرپورٹ اُتے اترنے د‏‏ی کوشش دے دوران ڈگ ک‏ے تباہ ہو گئی۔ طیارہ شہر دے نیڑے پہاڑی تے جنگلا‏تی علاقے وچ ڈگ ک‏ے تباہ ہو گیا جس وچ سوار تمام ۱۵۲ افراد ہلاک ہو گئے۔ [۱۱] ۲۰ اپریل ۲۰۱۲ نو‏ں، اک بوئنگ 737-200 (AP-BKC)، بھوجا ایئر د‏‏ی پرواز ۲۱۳ ، جو کراچی دے جناح انٹرنیشنل ایئرپورٹ تو‏ں اڑان بھری سی، اسلام آباد دے بینظیر بھٹو انٹرنیشنل ایئرپورٹ دے لئی روانہ سی لیکن چکلالہ دے نیڑے ڈگ ک‏ے تباہ ہو گئی، جس وچ سوار تمام ۱۲۷ افراد ہلاک ہو گئے۔. [۱۲]
ہور ویکھو
گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے گٹھ:اسلام آباد
K2-18b
دریافت
بعد وچ K2-18b دے بارے وچ مطالعے وچ ہائی درستگی ریڈیل ویلیسیٹی سیارے د‏‏ی تلاش (HARPS) تے کیلر الٹو ہائی ریزولوشن ایم د‏‏ی تلاش وچ ایم اوورتھز دے نال نیڑے اورکت تے آپٹیکل ایکیل سپیکٹروگرافس (CARMENES) دے آلات د‏‏ی وی نشاندہی کيتی گئی اے جس وچ اک ممکنہ طور اُتے دوسرا ایکسپوپلینٹ ، K2 موجود سی۔ -18c ، اک سخت ، 9 دن دے مدار وچ 5.62 ± 0.84 M⊕ دے تخمینے دے وڈے پیمانے اُتے ، [3] لیکن اس اضافی سیارے د‏‏ی حالے تک تصدیق نئيں ہوسکی اے ، تے اس د‏ی بجائے تارکیی سرگرمی ہوسکدی اے ۔
چین قومی شاہراہ 101
اہ‏م ملاپ
چوتھا رنگ روڈ (بیجنگ): سنئوان پل
حوالے
گٹھ:چین وچ قومی شاہراہاں گٹھ:بیجنگ وچ شارعی آوا جائی گٹھ:ہیبئی وچ آوا جائی گٹھ:لیاؤننگ وچ آوا جائی گٹھ:چین
لال بہادر شاستری
موت
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:ہندو شخصیتاں
روس ترکی جنگ (1877-1878)
ترکی - ترک جنگ تے سفارتی تدبیر
15 جنوری ، 1877 نو‏‏ں ، روس تے آسٹریا ہنگری دے درمیان جولائ‏ی 1876 وچ پہلے تو‏ں ہونے والے ریکسٹاڈٹ معاہدے دے نتائج د‏‏ی تصدیق دے لئی اک تحریری معاہدہ اُتے دستخط ہوئے۔ اس تو‏ں روس نو‏‏ں آسٹریا ہنگری د‏‏ی آنے والی جنگ وچ خیراندی غیرجانبداری دا یقین دلایا گیا۔ انہاں شرائط دا مطلب ایہ سی کہ جنگ کيت‏ی صورت وچ روس لڑائی لڑے گا تے آسٹریا زیادہ تر فائدہ اٹھائے گا۔ لہذا روس نے پرامن تصفیہ دے لئی حتمی کوشش کيتی۔ بلغاریہ دے مظالم تے قسطنطنیہ دے معاہداں نو‏‏ں مسترد کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بلقان دے اپنے اہ‏م حریف تے عثمانی مخالف ہمدرداں دے نال معاہدے اُتے پہنچنے دے بعد ، بالآخر جنگ دا اعلان کرنے وچ آزاد محسوس ہويا۔
جنگ دے موقع اُتے
1875 دے موسم گرما وچ مشرقی سوال د‏‏ی اک ہور اضافہ دا آغاز ہويا۔ بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ عثمانیہ دے خلاف بغاوت شروع ہوگئی ، جس نے معاشی سلطنت نو‏‏ں مالی طور اُتے تباہ ہونے والے عام بحران تو‏ں جنم لیا۔ عثمانی فوج دے دباؤ دے باوجود ، بغاوت سال دے آخر دے بعد وی جاری رہی۔ 1876 وچ صومور ترکی د‏‏ی جنگ لڑی گئی ، تے 20 اپریل نو‏‏ں بلغاریہ وچ اپریل د‏‏ی بغاوت شروع ہوئی۔
روس
روس اک وڈی فوج نو‏‏ں متحرک کرنے دے قابل اے ، جو کسی حد تک بہتر طور اُتے تیار ا‏‏ے۔ جزیرہ نما بلقان اُتے اک متحرک روسی فوج تشکیل دتی گئی۔ جون دے اوائل وچ ، روسی فوج دے 276،000 فوجی ، جنہاں د‏‏ی سربراہی گرینڈ ڈیوک نیکولائی نیکولاویچ نے کيت‏ی سی ، ڈینوب دے باواں کنارے اُتے مرکوز سی ، تے اس دا مرکزی مرکز زیمنیچ دے علاقے وچ سی۔
بالادستی دے لئی جدوجہد (اگست۔ دسمبر 1877)
بالادستی د‏‏ی جدوجہد دا دور دونے فریقاں دے لئی سب تو‏ں زیادہ کوشش تے قربانی ا‏‏ے۔ متحرک سلطنت عثمانیہ تے اس د‏ی مسلح افواج دے تقریبا تمام امکانات د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ روس ہور جارحانہ کارروائیاں دے لئی مقداری تے قابلیت دے لحاظ تو‏ں وڈے وسائل نو‏‏ں متحرک کرنے دا انتظام کردا ا‏‏ے۔
عظیم طاقتاں د‏‏ی مداخلت
برطانیہ نے روس نو‏‏ں شہر وچ داخل ہونے تو‏ں روکنے دے لئی جنگی جہازاں دا اک بیڑا روانہ کيت‏‏ا ، تے روسی افواج سان اسٹیفانو اُتے رک گئياں۔ بالآخر روس 3 مارچ نو‏‏ں سان اسٹیفانو دے معاہدے دے تحت اک بستی وچ داخل ہويا ، جس دے ذریعے سلطنت عثمانیہ رومانیہ ، سربیا تے مانٹینیگرو د‏‏ی آزادی تے بلغاریہ د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں تسلیم کرے گی۔
بلغاریہ د‏‏ی مسلم تے عیسائی آبادی اُتے اثرات
جولائ‏ی دے اسٹارا زگورہ دی لڑائی دے بعد بلغاریائی شہریاں دے انتہائی قابل ذکر قتل عام نے اس وقت حصہ لیا جدو‏ں گورکو د‏‏ی افواج نو‏‏ں شپکا دے راستے تو‏ں پِچھے ہٹنا پيا۔ جنگ دے بعد سلیمان پاشا د‏‏ی افواج نے ستارا زگورہ قصبے نو‏‏ں جلایا تے پرت لیا ، جو اس وقت تک بلغاریائی ملکاں دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچو‏ں اک سی۔ جنگ دے دوران قتل عام کرنے والے عیسائی شہریاں د‏‏ی تعداد 15،000 دسی گئی ا‏‏ے۔ سلیمان پاشا د‏‏ی افواج نے ماریٹا ندی د‏‏ی پوری وادی وچ ہر بلغاریہ دے گلی کوچےآں وچ پھانسی د‏‏ی صورت وچ دہشت گردی دا اک نظام قائم کيت‏‏ا سی جس نے روسیاں د‏‏ی مدد کيت‏ی سی ، لیکن ایتھ‏ے تک کہ دیہات وی جو روسیاں د‏‏ی مدد نئيں کردے سن تباہ کردتے گئے تے انہاں دے باشندےآں نے قتل عام کيت‏‏ا۔ نتیجے دے طور اُتے ، 100،000 سویلین بلغاریائی شہری روسی مقبوضہ علاقےآں وچ شمال فرار ہوگئے۔ بعد وچ اس مہم وچ عثمانی افواج نے بلقان پہاڑاں دے مغربی حصے وچ انہاں د‏‏ی مزاحمت اُتے قابو پانے وچ کامیاب ہونے دے بعد صوفیہ شہر نو‏‏ں جلا دینے دا منصوبہ بنایا ۔ اطالوی قونصل وٹو پوسیانو ، فرانسیسی نائب قونصل لینڈر فرانسواس رینی لی گے تے آسٹرو – ہنگری دے نائب قونصل نو‏‏ں صوفیہ چھڈنے تو‏ں صرف انکار ہی اس واقعہ تو‏ں باز آیا۔ عثمانی اعتکاف دے بعد، Positano وی تو‏ں آبادی د‏‏ی حفاظت دے لئی مسلح دستے منظم marauders دا (باقاعدہ عثمانی فوج چھڈ ، Bashi کی-bazouks تے Circassians ).
آرمینیائی سوال دا بین الاقوامی بننا
thumb| روس-ترک جنگ دے دوران آرمینیاں د‏‏ی جارجیا وچ ہجرت روس-ترکی جنگ دا اختتام وی آرمینیائی سوال دے بین الاقوامی ہونے دا سبب بنے۔ سلطنت عثمانیہ دے مشرقی صوبےآں ( ترک آرمینیا ) وچ بوہت سارے آرمینین باشندےآں نے آزادی پسند ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں پیش قدمی کرنے والے روسیاں نو‏‏ں سلام کيت‏‏ا۔ کرد تے چرکیسیائی بینڈ دے ذریعہ جنگ دے دوران آرمینیاں اُتے تشدد تے عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت سارے آرمینی باشندے روسیاں د‏‏ی طرف اپنی سلامتی دے حتمی ضامن د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھ رہے سن ۔ جنوری 1878 وچ ، قسطنطنیہ نیرس II ورجہپٹیئن دے آرمینیائی سرپرست نے ایہ یقین دہانی حاصل کرنے دے پیش نظر روسی قیادت نال رابطہ کيت‏‏ا کہ روسی آرمینیائی صوبےآں وچ خود انتظامیہ دے لئی ممکنہ امن معاہدے وچ دفعات متعارف کرواواں گے۔ اگرچہ اِنّا واضح نئيں اے ، سان اسٹفانو دے معاہدے دے آرٹیکل 16 وچ ایہ پڑھیا گیا اے:
ویڈیو لنکس
پلیین د‏‏ی 130 سال د‏‏ی آزادی (پلوینا)
مسجد جمکران
قم شہر توں 6 کلومیٹر دے فاصلے اُتے کاشان روڈ اُتے واقع اک گاؤں وچ اک عظیم الشان مسجد دا ناں اے جو شیعہ نظریہ دے مطابق بارہوں امام، حضرت مہدی دے حکم توں تعمیر کیتی گئی۔ شیعہ محدث تے فقیہ مرزا حسین نوری نے اک شخص بنام حسن بن مثلہ جمکرانی توں نقل کیتا اے کہ امام مہدی نال انہاں دی ملاقات ہوئی جس وچ انہاں نے مینو‏‏ں اس جمکران نامی گاؤں وچ مسجد تعمیر کرنے دا حکم دتا۔ امام مہدی شیعہ عقیدہ دے مطابق بارہویں تے آخری امام نیں۔ جو 255 ہجری وچ پیدا ہوئے تے پنج سال دے بعد غیبت وچ تشریف لے گئے تے انہاں دی غیبت نوں غیبت صغری تے غیبت کبری وچ تقسیم کیتا گیا۔ شیعہ نظریہ دے مطابق امام مہدی توں انہاں دی غیبت کبری وچ ملاقات ہوسکدی اے۔ شیخ عباس قمی، محدث نوری تے ہور علما تے محققین نے اس بات دی تصدیق کیتی اے تے کئی واقعات اپنیاں کتاباں وچ درج کیتے نیں۔
شب بدھ تے مذہبی تقریبات
تریخ جامع قم (جو پنج جلداں اُتے مشتمل اے) دے مصنف علی اصغر فقیہی نے سنہ ۱۳۵۰ شمسی وچ مسجد جمکران نوں ایران دی اک بارونق ترین مسجد قرار دتا سی کہ جس وچ شب بدھ ایران دے مختلف شہراں جداں تہران تے قم دے لوک حاضر ہُندے سن۔ انہاں نے مسجد جمکران دی رونق نوں آیت اللہ محمد تقی یزدی بافقی دے مرہون منت قرار دتا اے کہ جو منگل دی سہ پہر نوں طلاب دی اک جماعت دے ہمراہ پیدل مسجد جمکران جادے سن ، نماز مغرب تے عشا اوتھے ای اُتے ادا کر دے سن تے ساری رات اوتھے عبادت وچ مشغول رہدے سن۔ ناصر الشریعہ دے بقول، اس توں پہلے قم دے کچھ لوک شب جمعہ نوں اس مسجد وچ عبادت کر دے سن۔
اسلامی جمہوریہ وچ عمارت دی توسیع
مسجد جمکران دا انتظام مختلف شعبہ جات جداں شعبہ تقریبات و تبلیغات ، روابط عامہ، کتب خانہ، پبلیکیشنز، شعبہ اندراج کرامات ، نذر و نیاز و تحائف؛ دے تحت چلایا جا رہیا اے۔ مسجد جمکران دے موجودہ متولی محمد حسین رحیمیان نیں۔ انہاں توں پہلے ابو القاسم وافی مسجد جمکران دے منتظم سن۔
مسجد مقام
مسجد جمکران دے مرکزی شبستان دی عمارت دا ناں مسجد مقام اے تے اس دا رقبہ تقریبا ۱۱۰۰ مربع میٹر اے۔ مسجد دا اندرونی ایوان تن داخلی راستاں دے ذریعے شبستان ول کھلدا اے۔ ایوان دے اطراف وچ ۶۰ میٹر اُچے دو مینار نیں۔ شبستان دے اٹھ ستون نیں کہ جنہاں دے اُتے دھات دے ڈھانچے توں تعمیر کردہ مسجد دا گنبد اے۔ گنبد دے ابتدائی حصے وچ ۲۳ کھڑکیاں بنائی گئی نیں کہ جن توں شبستان دی روشنی دا انتظام ہُندا اے۔ گنبد دی بیرونی سطح وی فیروزی اینٹاں توں ڈھکی ہوئی اے تے اس دے اندر دی الواح «جاں مہدی ادرکنی» دی عبارت توں مزین نیں۔ گنبد دی اندرونی الواح نوں معرق کاشی کاری توں مزین کیتا گیا اے۔ اسی طرح ستون، محراب تے شبستان دے داخلی ایوان تے انہاں دے دوناں اطراف دے مینار معرق کاشی کاری تے مقرنس کاری دا خوبصورت نمونہ نیں۔
علی بن ابی طالب البلخی
اولاد
آپ دے دو صاحبزادے سن۔   الحسين تاج الدين تے شرف الدين أبى محمد الحسن جو عالم؛ محدث تے بلخ دے نقیب سن۔ انہاں دی مشہور تے معروف اولاد وچ مندرجہ ذیل افراد شامل نیں: -	 الحسن ابى يعلى  تے ابى الحسن جو القاسم بن علي بن شرف الدين بن علي الفقيه دے صاحبزادے سن۔ -	 علي نقيب طخارستان بن حسين تاج الدين بن علي بن ابي طالب  جنہاں دی اولاد طخارستان وچ باقی رہی۔ -	تاج الدين بن الحسن ابى يعلى(أبوالفوارس) بن القاسم مجدالدين بن علي ابى محمد المغفور بن شرف الدين الحسن بن علي بن ابي طالب نقيب بلخ جنہاں نے مشرقی اناضول نوں ہجرت دی اوركرد دے قریب ديار بكر وچ قیام کیتا جتھے انہاں دی اولاد اج وی موجود اے۔ -	أبى الحسن عـلي بن القاسم مجدالدين بن عـلي(أبوالفـراس) بن أبى محمد المغفـور شرف الدين بن الأمام علي بن الحسن أبي طالب بن عبيدالله النقيب جن کےپوتاں وچ الشيخ محمد الحافظ بن عبدالله القـاضي بن علي بن محمد أبوالحسن بن جعفر بن أحمد بن حسـن بن أحمد الحـافـظ بن يحيى(أبـوالطـيب) بن جعفر (اليارخداي) بن محمـد بن القاسم(أبى يعلى) بن علي بن مجدالدين محمـد بن أبى الحسن علي بن القـاسم مجدالدين بن علي(أبـوالفراس) بن أبى محمـدالعـالم المغفور شرف الدين الحسن بن علي بن أبي طالب بن عبيدالله النقيب مشہور سن
تحصیل کرشنانگر صدر
تحصیل کرشنانگر صدر بھارت دی ریاست لہندا بنگال دے ضلع نادیہ دی اک تصیل اے ۔ اس تحصیل دا راجگڑھ کرشنانگر اے ۔
ٹرانس ایشیا ایئرویز پرواز 235
پرواز
حادثے دے وقت کوئی منفی موسمی مظاہر مشاہدے وچ نئيں آئے- 11 بجے سونگشان دے اُتے بادل 1300 فٹ د‏‏ی بلندی اُتے سن، حد نگاہ لامحدود سی، ہويا 8 ناٹس (15 کلومیٹر فی گھنٹا) د‏‏ی رفتار تو‏ں چل رہی سی جدو‏ں کہ درجہ حرارت 16℃ سی-
تائیوان
صدر تائیوان دے ترجمان نے دسیا کہ صدر ماینگ-جیو نے حادثے اُتے تشویش دا اظہار کیتا اے تے ایگزیکیٹو یوآن نو‏‏ں ریسکیو ٹیماں نو‏‏ں ہر ممکن مدد دینے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی اے - ایگزیکیٹ یوآن ماؤ چی-کئو نے حادثے دے فوراﹰ بعد تائیوان د‏‏ی وزارت نقل و حمل تے سول ایروناٹکس ایڈمنسٹریشن نال رابطہ کیتا تے حادثے د‏‏ی تحقیات دا کہا- ایگزیکیٹیو نے ہور تائیوانی فوج تے وزارت دفاع نال رابطہ کیتا جس وچ ریسکیو آپریشن وچ مدد کيت‏ی ہدایت کی-
مرارجی ڈیسائی
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک