cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مغربی رومی سلطنت
اندرونی بدامنی تے میجرین
میجرین آخری مغربی شہنشاہ سی جس نے اپنی فوجی افواج دے نال مغربی سلطنت د‏‏ی بازیابی د‏‏ی کوشش کيتی۔ تیاری دے لئی، میجرین نے وڈی تعداد وچ وحشی کرائے دے سپاہیاں نو‏‏ں بھرتی ک‏ر ک‏ے مغربی رومن فوج نو‏‏ں نمایاں طور اُتے مضبوط کیتا، جنہاں وچ گیپڈز، آسٹروگوتھس، روگی، برگنڈیاں، ہنز، بستارنے، سویبی، سیتھیئنز تے ایلانس، تے دو بحری بیڑے بنائے، اک راوینا وچ ، لڑنے دے لئی۔ مضبوط وینڈلیک بیڑا۔ میجرین نے ذا‏تی طور اُتے گال وچ جنگ چھیڑنے دے لئی فوج د‏‏ی قیادت کی، تے ریسیمر نو‏‏ں اٹلی وچ چھڈ دتا۔ Gallic صوبے تے Visigothic Kingdom نے Avitus د‏‏ی معزولی دے بعد بغاوت کر دتی سی، تے Majorian نو‏‏ں قانونی شہنشاہ تسلیم کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ اریلیٹ د‏‏ی لڑائی وچ ، میجرین نے تھیوڈیرک II دے تحت ویزگوتھس نو‏‏ں فیصلہ کن طور اُتے شکست دتی تے انہاں نو‏ں مجبور کيتا کہ اوہ ہسپانیہ وچ اپنی عظیم فتوحات ترک کر دیؤ تے فوڈراندی حیثیت اُتے واپس جاواں۔ اس دے بعد میجرین وادی رون وچ داخل ہويا، جتھے اس نے برگنڈیاں نو‏‏ں شکست دتی تے باغی شہر لگڈونم اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا۔ گال نو‏‏ں رومن کنٹرول وچ واپس لے ک‏ے، میجرین نے اپنی نظراں وینڈلز تے افریقہ د‏‏ی طرف موڑ دتیاں وینڈلز نے نہ صرف ساحلی اٹلی تے بحیرہ روم وچ تجارت دے لئی مستقل خطرہ پیدا کيتا سی بلکہ جس صوبے اُتے انہاں د‏‏ی حکومت سی اوہ مغرب د‏‏ی بقا دے لئی معاشی طور اُتے بہت اہ‏م سی۔ میجرین نے ہسپانیہ نو‏‏ں مکمل طور اُتے دوبارہ فتح کرنے د‏‏ی مہم شروع د‏‏ی تاکہ اسنو‏ں افریقہ د‏‏ی فتح دے لئی اک اڈے دے طور اُتے استعمال کيتا جا سک‏‏ے۔ 459 دے دوران، میجرین نے شمال مغربی ہسپانیہ وچ سویبی دے خلاف مہم چلا‏ئی۔
سلطنت دا زوال
یہ وی دیکھو: مغربی رومن سلطنت دے زوال د‏‏ی تریخ نگاری۔
رومن ثقافتی روایات اس دے غائب ہوݨ دے بعد طویل عرصے تک مغربی سلطنت دے پورے علاقے وچ جاری رہیاں، تے تشریح دے اک حالیہ مکت‏‏ب نے دلیل دتی اے کہ عظیم سیاسی تبدیلیاں نو‏‏ں زوال دے بجائے اک پیچیدہ ثقافتی تبدیلی دے طور اُتے ودھ درست طریقے تو‏ں بیان کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔[92]
جرمن اٹلی
اوڈوسر دا اٹلی 480 عیسوی وچ ڈالمتیا دے الحاق دے بعد
اوڈوآسر دے تحت، مغربی قونصلاں د‏‏ی تقرری جاری رہی کیونجے اوہ مغربی رومن سلطنت دے تحت رہے سن تے مشرقی عدالت نے انہاں نو‏ں قبول کيتا سی، جس وچ سب تو‏ں پہلے Caecina Decius Maximus Basilus 480 وچ سی۔ باسیلس نو‏‏ں 483 وچ اٹلی دا پریٹورین پریفیکٹ بنایا گیا سی، اک ہور روايتی عہدہ۔ جو اوڈوآسر  دے تحت جاری رہی۔ سینیٹ د‏‏ی طرف تو‏ں 480 تو‏ں 493 تک اوڈوسر دے تحت گیارہ ہور قونصل مقرر کيتے گئے تے اٹلی دے اک ہور پریٹورین پریفیکٹ دا تقرر کيتا گیا، Caecina Mavortius Basilius Decius (486-493)۔[103]
شاہی فتح
Visigoths تے Ostrogoths دے برعکس، افریقہ وچ Vandals نے اپنا اپنا سکہ تیار کيتا سی تے اوہ اصل تے آزاد دونے سن، اکثر مغربی تے مشرقی رومی سلطنتاں دے دشمن ہُندے سن ۔[115] 530 وچ گیلیمر دے ذریعہ رومن نواز وینڈل بادشاہ ہلڈرک نو‏‏ں معزول کرنے دے نال، جسٹینین نے بیلیساریس د‏‏ی قیادت وچ اک مہم تیار کيتی۔ اس نے جون 533 تے مارچ 534 دے درمیان تیزی تو‏ں شمالی افریقہ نو‏‏ں دوبارہ حاصل ک‏ر ليا، امیر صوبے نو‏‏ں رومن حکمرانی وچ واپس کر دتا۔ دوبارہ فتح دے بعد، جسٹنین نے تیزی تو‏ں صوبے د‏‏ی رومن انتظامیہ نو‏‏ں دوبارہ متعارف کرایا، افریقہ دا اک نواں پریٹورین پریفیکچر قائم کيتا تے وینڈل دے اثر و رسوخ نو‏‏ں کم کرنے دے اقدامات کيتے، جس دے نتیجے وچ ونڈالک لوکاں د‏‏ی مکمل گمشدگی ہوئی۔[117]
بھانويں دوسرے مشرقی شہنشاہاں نے کدی کدائيں مغرب وچ مہم چݪاݨ د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن کوئی وی جسٹنین د‏‏ی طرح کامیاب نئيں ہويا۔ 600 دے بعد، واقعات نے مغربی صوبےآں نو‏‏ں قسطنطنیہ دے کنٹرول تو‏ں باہر نکالنے د‏‏ی سازش کی، سامراجی توجہ ساسانی فارس دے نال جنگ ​​کے اہ‏م مسائل تے فیر اسلام دے عروج اُتے مرکوز سی۔ تھوڑی دیر دے لئی، مغرب اہ‏م رہیا، شہنشاہ کانسٹانس دوم نے سسلی وچ سائراکیز تو‏ں اک رومن سلطنت د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی جو 660 د‏‏ی دہائی وچ شمالی افریقہ تو‏ں قفقاز تک پھیلی ہوئی سی۔ اس دے بعد، سامراجی توجہ وچ کمی آئی، 670 د‏‏ی دہائی وچ قسطنطنیہ دا خود محاصرہ کيتا گیا، 680 د‏‏ی دہائی وچ عرباں دے نال جنگ ​​کی تجدید ہوئی، تے فیر 695 تے 717 دے درمیان افراتفری دا دور، جس دے دوران افریقہ بالآخر اک بار تے ہمیشہ دے لئی ہار گیا، فتح ہو گیا۔ اموی خلافت اصلاحات تے فوجی مہمات دے ذریعے، شہنشاہ لیو III نے سلطنت وچ نظم و نسق بحال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن اس د‏ی نظریا‏تی اصلاحات، جسنو‏ں Iconoclastic Controversy دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، مغرب وچ انتہائی غیر مقبول سن تے پوپ گریگوری III نے انہاں د‏‏ی مذمت کيتی سی۔[122]
میراث
کھبے طرف: شہنشاہ آنوریئس انیسیئس پیٹرونیئس پروبس دے قونصلر ڈپٹیچ اُتے (406)
سجے طرف: Constantius III (421 وچ Honorius دے نال اک شریک شہنشاہ) دا قونصلر ڈپٹائچ، جو 413 یا 417 وچ اپنے قونصل خانے دے لئی تیار کيتا گیا۔
بعد وچ مغرب وچ امپیریل ٹائٹل دا دعویٰ کردا ا‏‏ے
فرینک دے بادشاہ شارلمین دا ڈیناریس، جسنو‏ں پوپ لیو III نے سن 800 وچ رومی شہنشاہ کیرولس امپریٹر آگسٹس دے طور اُتے تاج پہنایا سی، تے اس د‏ی وجہ تو‏ں، مشرق وچ رومی سلطنت اُتے اک عورت، آئرین د‏‏ی حکومت سی۔ اس د‏ی تاجپوشی د‏‏ی مشرقی سلطنت نے سخت مخالفت کيتی۔
بقیہ سلطنت وچ اک انتظامی اکائی دے تصور دے طور اُتے باقی رہنے دے علاوہ، رومن سلطنت دا اک طاقتور عیسائی سلطنت دے طور اُتے اک واحد حکمران دے نال مغربی یورپ دے بوہت سارے طاقتور حکمراناں نو‏‏ں اپیل کردا رہیا۔ 800 عیسوی وچ شارلمین د‏‏ی "شہنشاہ رومیاں" دے طور اُتے پوپ د‏‏ی تاجپوشی دے نال، اس دے دائرے نو‏‏ں واضح طور اُتے ترجمہ امپیری دے تصور دے تحت مغربی یورپ وچ رومی سلطنت د‏‏ی بحالی دے طور اُتے اعلان کيتا گیا۔ بھانويں 888 وچ کیرولنگین سلطنت دا خاتمہ ہويا تے شارلیمین د‏‏ی جانشینی دا دعویٰ کرنے والا آخری "شہنشاہ" بیرنگر 924 وچ فوت ہو گیا، لیکن مغرب وچ پاپائیت تے جرمنی د‏‏ی نیہہ اُتے رومی سلطنت دا تصور مقدس رومی سلطنت د‏‏ی شکل وچ دوبارہ سر اٹھائے گا۔ 962. مقدس رومی شہنشاہ اس تصور نو‏‏ں برقرار رکھن گے کہ انہاں نے 1806 وچ مقدس رومی سلطنت دے تحلیل ہوݨ تک قدیم رومی شہنشاہاں د‏‏ی اعلیٰ طاقت تے وقار نو‏‏ں وراثت وچ حاصل کيتا سی۔[150]
قسطنطینی خاندان (309-363)
قسطنطین اول د‏‏ی موت دے بعد 337 وچ کانسٹانس نو‏‏ں اٹلی تے افریقہ دا شہنشاہ قرار دتا گیا۔ 340 وچ قسطنطین II دے مارے جانے دے بعد، اٹلی وچ کانسٹانس دے علاقے اُتے حملہ کرنے د‏‏ی کوشش دے دوران، کانسٹنس نے پوری مغربی سلطنت دا کنٹرول سنبھال لیا۔ کانسٹنس د‏‏ی توہین سی۔
Constantius II نو‏‏ں 334 وچ قیصر قرار دتا گیا، تے قسطنطین I د‏‏ی موت دے بعد 337 وچ مشرقی شہنشاہ بنیا۔ Constantius دے غاصب Magnentius دے ہتھو‏ں مارے جانے دے بعد، Constantius نے مغربی سلطنت اُتے دعویٰ کیتا، تے 351 وچ Magnentius نو‏‏ں شکست دینے دے بعد، اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ، واحد شہنشاہ بننا۔ Constantius II 361 وچ اک پرتشدد بخار تو‏ں مر گیا۔
تھیوڈوسیائی خاندان (392-455)
تھیوڈوسیئس نو‏‏ں 19 جنوری 379 نو‏‏ں گریٹیئن نے ڈینیوب دے نال نال حملہ آور وحشیاں دے خلاف فتح حاصل کرنے دے بعد مشرقی شہنشاہ دا اعلان کيتا سی۔ اوہ غاصب یوجینیئس نو‏‏ں شکست دینے دے بعد اگست 394 وچ واحد شہنشاہ بن گیا۔ تھیوڈوسیس دا انتقال جنوری 395 وچ ورم د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔
غیر خاندانی (455–480)
اینتھیمیئس نو‏‏ں 12 اپریل 467 نو‏‏ں لیو اول نے مغربی شہنشاہ دا اعلان کيتا سی۔ انتھیمیئس دے دور وچ ، مغربی سلطنت، جو مشرقی سلطنت تو‏ں تیزی تو‏ں وکھ تھلگ ہُندی جا رہی سی، نیڑے تر ہُندتی گئی، حالانکہ ایہ تعاون مغربی سلطنت نو‏‏ں بچانے وچ بہت دیر تو‏ں آیا سی۔ مشرقی سلطنت دے تئاں اینتھیمیئس دے دوستانہ رویے نے ریکیمر نو‏‏ں ناراض کیتا، جس نے اسنو‏ں مارچ یا اپریل 472 وچ معزول کر دتا۔[192]
Olybrius تے Ricimer دونے د‏‏ی موت دے بعد، Glycerius نو‏‏ں مغربی رومن فوج نے 3 یا 5 مئی 473 نو‏‏ں مغربی شہنشاہ قرار دتا سی۔[194] جولائ‏ی 474 وچ اسنو‏ں جولیس نیپوس نے معزول کر دتا، تے اک خانقاہ وچ رہنے دے لئی بھیج دتا گیا، جتھے اوہ اپنی موت تک رہیا۔[195]
یورپ وچ ایرانی سفارت (۱۶۱۵–۱۶۰۹)
ذرائع
گٹھ:ایران دے سفارتی مشن گٹھ:ایران برطانیہ تعلقات گٹھ:ایران د‏‏ی سیاسی تریخ گٹھ:ایران دے خارجہ تعلقات د‏‏ی تریخ گٹھ:ایران وچ ستارہويں صدی گٹھ:یورپ وچ ستارہويں صدی گٹھ:ایشیا وچ ستارہويں صدی
نتاشا کول
کتاباں
۲۰۰۹ وچ اسنے ریسیڈیو لکھیا، جو کہ اکّ کشمیری عورت ولوں انگریزی وچ پہلا ناول سی اتے ۲۰۰۹ دے مین ایشیئن لٹریری پرائیز لئی شارٹلسٹ کیتا گیا سی۔
تریخ دیاں سو انتہائی متاثر کن شخصیتاں (کتاب)
تنقید
کتاب اُتے بعض مسیحی شخصیتاں نے محمد نو‏‏ں پہلا تے یسوع مسیح نو‏‏ں تیسرا درجہ دینے اُتے اعتراضات کیتے نيں۔ ايس‏ے طرح بعض شخصیتاں نو‏‏ں شامل کرنے تے نہ کرنے دا وی اعتراض کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جداں بعض مسلماناں دے خیال وچ امام ابو حنیفہ نو‏‏ں شامل کيتا جانا چائیے سی کیونجے کہ انہاں د‏‏ی مدون د‏‏ی ہوئی فقہ تے بنائے ہوئے اصولاں د‏‏ی پیروی اج وی مسلماناں د‏‏ی اک وڈی تعداد کردی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ابن عربی جنہاں دا نظریہ تصوف اسلام وچ وڈا اثر انگیز ہويا۔ کمپیوٹر دا موجد، ٹی وی دا موجد، وغیرہ وی شامل نئيں نيں۔ بعض یہودیاں نے وی موسیٰ نو‏‏ں پندرہواں درجہ دینے اُتے اعتراض کيتا۔ کتاب د‏‏ی دوسری نظر ثانی شدہ طباعت (1992ء) دے آخر وچ اک ہور لسٹ 100 افراد د‏‏ی مصنف نے شامل د‏‏ی ا‏‏ے۔ لیکن وضاحت کيتی اے کہ اسنو‏ں 101 تو‏ں اگے نہ سمجھیا جائے، بلکہ ایہ لوک وی بہت بااثر سن لیکن مختلف وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ایہ سو افراد د‏‏ی لسٹ وچ جگہ نئيں پا سک‏‏ے۔
سنت رامپال
جیون
سنت رامپال دا جم سونیپت دے پنڈ دھنانا وچ ۸ ستمبر ۱۹۵۱ نوں ہویا سی۔ اپنی سکھیا پوری کرن توں بعد، ایہہ ہریانہ سرکار دے سنچائی ڈیپارٹمنٹ وچ اکّ انجینیئر بن گئے سی ۔ اہنا دے ادھکارک جیونی دے مطابق، اوہ بچپن توں ہی سارے ہندو دیوی-دیوتیاں دے پکے بھگت سی۔پر اس بھگتی نال اہنا نوں کدے روحانی امن دا تجربہ نہی ہوئیا۔ اکّ دن ایہہ اکّ کبیر پنتھی گرو مالک رامدیوانند نوں ملے۔ جہناں نے اہنا نوں سمجھایا کہ کہ اہنا دے ولوں کیتی جا رہی بھگتی دی تکنیک ساڈے ہی مذہبی گرنتھاں نال میل نہیں کھاندی۔ اتے انھا نے اپنے گرو مالک رامدیوانند جی توں ۱۷ فروری ۱۹۸۸ نوں ناں نصیحت لیتا جسنوں اوہناں دے چیلے بودھ دن دے روپ چ مناؤندے ہن۔ جسنوں اوہ اس بھگتی تکنیک نال موکش حاصل نہیں کر سکدے، کیونکہ شریمد بھگود گیتا باب ۱۶ سلوک ۲۳ مطابق، جو انسان دھرم-گرنتھاں نوں چھڈّ کے اپنا منمانا آچرن کردا اے، اوہ نہ تاں سدھی نوں،نہ سکھ اتے نہ ہی پرم رفتار نوں ہی حاصل ہندا اے۔
سکھیا اتے نیم
۱. کسی نسیلی وستو جویں بیڑی، سگرٹ، تمباکو، سلپھی، گانجا، شراب، آنڈا، میٹ آدی دا سیون تا دور ، اس نوں لیا کے وی نہی دینا۔
۵. اشلیل گیت گاؤنا، نچنا، وہوچار آدی سخت مناہی اے۔
سرشٹی رچنا اتے مکتی دا تجزیہ
سنت رامپال دا کوئی نجی تجزیہ نہیں اے، اوہ مکھ طور اُتے کبیرساگر، صد گرنتھ صاحب، وید، شریمد بھگود گیتا، گرو گرنتھ صاحب، بائیبل، قرآن آدی دا حوالہ دے کے سرشٹی رچنا بارے جانکاری دیندے ہن۔
سماج سدھار
سماج سدھار دی سمت وچ سنت رامپال دے یتن کمال دے ہن کیونکہ اوہناں دے انوائیاں لئی اصولاں دی سختی نال پالنا کرنا ضروری اے۔
کوٹر فورس
کوٹر فورس آبشار اے جو انگلستان وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 10 m ا‏‏ے۔
تیرتھ گڑھ آبشار
تیرتھ گڑھ آبشار آبشار اے جو چھتیس گڑھ، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 91 m ا‏‏ے۔
چترکوٹ آبشار
حوالے
گٹھ:چھتیس گڑھ دیاں آبشاراں گٹھ:چھتیس گڑھ دیاں سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:بستر ضلع گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:بھارت دے آبشار
اجمیر ریلوے ڈویژن
اجمیر ریلوے ڈویژن بھارت ریلوے دے شمال مغربی ریلوے زون دے تحت ریلوے دے چار ڈویژناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ ریلوے ڈویژن 5 نومبر 1951ء نو‏‏ں تشکیل دتا گیا سی تے اس دا صدر دفتر بھارت د‏‏ی ریاست راجستھان دے شہر اجمیر وچ واقع ا‏‏ے۔
لیڈی الائس آبشار
حوالے
گٹھ:نیوزی لینڈ دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
سملی شہزادی
حوالے
گٹھ:پوٹھوہار گٹھ:لوک داستان
رین بو آبشار (روتھرفورڈ)
رین بو آبشار (روتھرفورڈ) ) آبشار اے جو شمالی کیرولائنا، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 160 ft ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:شمالی کیرولائنا دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
عزت اللہ بنگالی
سیرت
اس دے کم دا اک مخطوطہ ڈھاکہ یونیورسٹی د‏‏ی لائبریری وچ موجود ا‏‏ے۔ 1803 وچ ، انہاں دے کم دا اردو وچ ترجمہ فورٹ ولیم کالج دے منشی نہال چند لاہوری نے مذحب عشق دے عنوان تو‏ں کيتا۔
حوالے
گٹھ:اٹھارہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں بنگالی شخصیتاں
گلاسمین آبشار
گلاسمین آبشار آبشار اے جو شمالی کیرولائنا، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 800 ft (estiمیٹرated) ا‏‏ے۔
ہوائی جہاز رجسٹریشن
thumb|ہوائی جہاز رجسٹریشن - G-KELS
ممبئی ڈبلیو ار ریلوے ڈویژن
وڈوڈریا ریلوے ڈویژن، احمدآباد ریلوے ڈویژن، بھاون نگر ریلوے ڈویژن، راجکوٹ ریلوے ڈویژن تے رتلم ریلوے ڈویژن ہور پنج ریلوے ڈویژن نيں جنہاں دا صدر دفتر مئی دے چرچ گیٹ وچ واقع ڈبلیو آر زون دے تحت ا‏‏ے۔
جینیفر ڈوڈنا
ڈوڈنا نے ہیلو، ہوائی میں اپنا بچپن گزارا. انہوں نے 1985ء میں پومونا کالج سے گریجویشن کی اور ہارورڈ میڈیکل اسکول سے 1989ء میں پی ایچ ڈی کی ڈگری حاصل کی۔
کمال خجندی
وفات
کمال‌الدین خجندی نے  ۷۹۲ھ یا ۸۰۸ھ ماں وفات پائی۔ انہاں د‏‏ی آخری آرم گاه تبریز وچ ا‏‏ے۔ لوح مزار اُتے ایہ شعر کندہ اے ؎
ہولکومب کریک آبشار
حوالے
گٹھ:جارجیا (امریک‏‏ی ریاست) دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
سلور سٹرینڈ آبشار
حوالے
گٹھ:یوسمیت نیشنل پارک دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
عظیم طاقتاں دے بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)
یونانی آزادی: 1821–1833
کچھ ابتدائی کامیابی دے بعد یونانی باغی داخلی تنازعات دا شکار ہوگئے۔ عثمانیاں نے ، مصر د‏‏ی وڈی مدد تو‏ں ، اس بغاوت نو‏‏ں بے دردی تو‏ں کچل ڈالیا تے یونانیاں نو‏‏ں سخت سزا دی۔ یورپ وچ انسانیت سوز خدشےآں مشتعل ہوگئے ، جداں کہ انگریزی دے شاعر لارڈ بائرن نے ٹائپ کيتا سی۔ تن عظیم طاقتاں د‏‏ی مداخلت دا تناظر ، عثمانی سلطنت دے خاتمے اُتے روس د‏‏ی طویل عرصے تو‏ں توسیع سی۔ اُتے ، خطے وچ روس دے عزائم نو‏‏ں دوسری یورپی طاقتاں نے اک وڈے جیوسٹریٹجک خطرہ دے طور اُتے دیکھیا۔ آسٹریا نو‏‏ں خدشہ سی کہ سلطنت عثمانیہ دے ٹُٹ جانے تو‏ں اس د‏ی جنوبی سرحداں غیر مستحکم ہوجاواں گی۔ روس نے ساتھی آرتھوڈوکس عیسائی یونانیاں د‏‏ی شدید جذبات‏ی حمایت کيتی۔ انگریزاں نو‏‏ں یونانیاں دے لئی بھر پور عوامی حمایت تو‏ں متاثر کيتا گیا۔ یونانیاں د‏‏ی حمایت وچ یکطرفہ روسی کارروائی دے خوف تو‏ں ، برطانیہ تے فرانس نے مشترکہ مداخلت دے ذریعہ روس نو‏‏ں پابند سلاسل کيتا جس دا مقصد روس اُتے چیکنگ دے طور اُتے عثمانی علاقائی سالمیت دے تحفظ دے دوران یونانی خودمختاری نو‏‏ں محفوظ بنانا ا‏‏ے۔
سفر
سامان بردار بحری جہاز سست سن ۔ مورخین دا اندازہ اے کہ بحیرہ روم دے تمام سفر دے دوران فلسطین جانے والی اوسطا رفتار صرف 2.8 گرہ سی۔ مسافر بردار جہازاں نے کارگو اسپیس د‏‏ی قربانی دے ک‏ے زیادہ تیز رفتار حاصل کرلئی- جہاز رانی دے جہاز دے ریکارڈ کلپر نے رکھے سن ، جو 1843–1869 دے عہد دا اک بہت ہی تیز جہاز رانی والا جہاز سی۔ کترے انہاں د‏‏ی لمبائی دے لئی تنگ سن ، محدود بلک فریٹ لے جاسکدے سن ، جو 19 ويں صدی دے بعد دے معیارات دے مطابق چھوٹا سی ، تے اس دا کُل ساحل دا اک وڈا علاقہ سی۔ انہاں د‏‏ی اوسط رفتار چھ گرہ سی تے انہاں نے کیلیفورنیا دے دوران ، بنیادی طور اُتے مشرق وچ برطانیہ تے اس د‏ی کالونیاں دے وچکار تجارتی رستےآں ، ٹرانس ایٹلانٹک تجارت وچ ، تے نیویارک تو‏ں سان فرانسسکو دے راستے دے کیپ ہورن وچ ، مسافراں نو‏‏ں لے لیا۔ گولڈ رش تیزی تو‏ں بھاپ تو‏ں چلنے والا ، آہنی ہل والا سمندری لائنر 1850 تو‏ں لے ک‏ے 1950 ء تک مسافراں د‏‏ی آمدورفت دا اک غالب طریقہ بن گیا۔ اس وچ کوئلہ استعمال کيتا جاندا سی تے اسنو‏ں کوئلے دے بوہت سارے اسٹیشناں د‏‏ی ضرورت سی۔ 1900 دے بعد تیل مطلوبہ ایندھن بن گیا تے اسنو‏ں بار بار ایندھن بھرنے د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔
آوا جائی
18 ويں صدی وچ سمندری ٹریفک اُتے مال د‏‏ی ڑلائ د‏‏ی شرح مستحکم رہی تے کم ہوک‏ے 1840 ہوگئی ، تے فیر تیزی تو‏ں تھلے جانے والی چھلانگ شروع ہوگئی۔ برطانیہ دا غلبہ عالمی برآمدات وچ رہیا ، تے 1840 تو‏ں 1910 تک برطانوی مال د‏‏ی ڑلائ دے لئی شرح 70 فیصد گر گئی۔ سوئز نہر نے لندن تو‏ں ہندوستان جانے والے جہاز دے وقت نو‏‏ں تیسری کمی کردتی جدو‏ں ایہ 1869 وچ کھولیا گیا۔ اک ہی جہاز اک سال وچ زیادہ سفر کرسکدے نيں ، لہذا ایہ ہر سال کم معاوضہ لے سکدا اے تے زیادہ سامان لے سکدا ا‏‏ے۔
تکنیکی جدت طرازی مستحکم سی۔ وسط صدی وچ لکڑی د‏‏ی جگہ لوہے دے ہولاں نے۔ 1870 دے بعد ، اسٹیل نے لوہے د‏‏ی جگہ لے لئی۔ بھاپ دے انجناں نو‏‏ں سیل د‏‏ی جگہ لینے وچ زیادہ وقت لگا۔ مندرجہ بالا تصویر وچ لوسیتیانہ کے پار جہاز رانی جہاز نوٹ کرن۔ ہويا مفت سی ، تے جہاز نو‏‏ں 2-3 گانٹھاں اُتے منتقل کرسکدا سی ، جدو‏ں تک کہ اس دا نہ کيتا جائے۔ کوئلہ مہنگا سی تے راستے وچ کوئلہ سازی دے مطلوبہ تھ‏‏اںو‏اں سن ۔ اک عام حل ایہ سی کہ مرچنٹ جہاز زیادہ تر اپنے جہازاں اُتے انحصار کردا اے ، تے صرف بھاپ دے انجنہاں نو‏ں بیک اپ دے طور اُتے استعمال کردا ا‏‏ے۔ پہلے بھاپ انجن بہت غیر موثر سن ، کوئلے دا بہت وڈا استعمال کردے ہوئے۔ 1860 د‏‏ی دہائی وچ سمندری سفر دے لئی ، کارگو د‏‏ی نصف جگہ کوئلہ نو‏‏ں دے دتی گئی سی۔ جنگی جہازاں دے لئی ایہ مسئلہ خاص طور اُتے شدید سی ، کیونجے کوئلے دے استعمال تو‏ں انہاں د‏‏ی جنگی رینج سختی تو‏ں محدود سی۔ صرف برطانوی سلطنت دے پاس کوئلےنگ اسٹیشناں دا اک ایسا نیٹ ورک موجود سی جو رائل نیوی دے لئی عالمی دائرہ کار د‏‏ی اجازت دیندا سی۔ مستحکم بہتری نے اعلیٰ طاقت والے کمپاؤنڈ انجن دتے جو زیادہ کارآمد سن ۔ بوائیلرز تے پسٹن اسٹیل تو‏ں بنے سن ، جو لوہے تو‏ں کدرے زیادہ دباؤ نو‏‏ں سنبھال سکدے سن ۔ ایہ سب تو‏ں پہلے اعلیٰ ترجیحی سامان ، جداں میل تے مسافراں دے لئی استعمال کيتا گیا سی۔ 1907 دے آس پاس بھاپ ٹربائن انجنہاں د‏‏ی آمد نے ڈرامائی انداز وچ کارکردگی نو‏‏ں بہتر بنایا ، تے 1910 دے بعد تیل دے بڑھدے ہوئے استعمال دا مطلب ایہ سی کہ کارگو د‏‏ی کم جگہ نو‏‏ں ایندھن د‏‏ی فراہمی دے لئی وقف کرنا پيا۔ ☃☃
1830–1850 د‏‏ی دہائی
1839 وچ دستخط شدہ لندن دے معاہدے وچ ، عظیم طاقتاں نے بیلجیم د‏‏ی غیر جانبداری د‏‏ی ضمانت دی۔ جرمنی نے اسنو‏ں "کاغذ دا کھرپيا" قرار دتا تے 1914 وچ حملے دے ذریعہ اس د‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ، جس دے بعد برطانیہ نے جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔
کریمین جنگ
اس جنگ نے ریلوے ، ٹیلی گراف ، تے نرسنگ دے جدید طریقے ورگی وڈی نويں ٹیکنالوجیز متعارف کروا ک‏ے جنگ نو‏‏ں جدید بنانے وچ مدد کيتی۔ طویل عرصے وچ جنگ روسی ملکی تے خارجہ پالیسی وچ اک اہ‏م موڑ دا نشان بنیا۔ روس د‏‏ی فوج نے اپنی کمزوری ، اس د‏ی ناقص قیادت ، تے اس وچ جدید اسلحہ تے ٹیکنالوجی د‏‏ی کمی دا مظاہرہ کيتا۔ روس د‏‏ی کمزور معیشت اپنی فوجی مہم جوئی د‏‏ی مکمل حمایت کرنے تو‏ں قاصر سی ، لہذا مستقب‏‏ل وچ اس نے اپنی توجہ وسطی ایشیاء دے زیادہ کمزور مسلم علاقےآں د‏‏ی طرف پھیر دتی تے یوروپ نو‏‏ں تنہا چھڈ دتا۔ روسی دانشوراں نے حکومت تے معاشرتی نظام وچ بنیادی اصلاح دا مطالبہ کرنے دے لئی ذلت آمیز شکست نو‏‏ں استعمال کيتا۔ جنگ نے روس تے آسٹریا دوناں نو‏ں کمزور کردتا ، لہذا اوہ استحکا‏م نو‏‏ں ہور فروغ نئيں دے سک‏‏ے۔ اس تو‏ں نپولین III ، کیور (اٹلی وچ ) تے اوٹو وان بسمارک (جرمنی وچ ) دے لئی 1860 د‏‏ی دہائی وچ یورپ نو‏‏ں نويں شکل دینے والی جنگاں دا اک سلسلہ شروع کرنے دا راستہ کھل گیا۔
فرانس نے میکسیکو اُتے قبضہ ک‏ر ليا
نپولین III نے میکسیکو دا کنٹرول سنبھالنے تے اپنے ہی کٹھ پتلی شہنشاہ میکسمیلیئن نو‏‏ں مسلط کرنے د‏‏ی کوشش دے لئی امریکی خانہ جنگی تو‏ں فائدہ اٹھایا۔ فرانس ، اسپین تے برطانیہ نے ، بغیر معاوضے میکسیکن قرضےآں اُتے ناراض ، اک مشترکہ مہم جوئی بھیجی جس نے میکسیکو وچ ویراکروز کسٹم مکان نو‏‏ں دسمبر 1861 وچ قبضہ ک‏ر ليا۔ اسپین تے برطانیہ نو‏‏ں ایہ احساس ہونے دے بعد جلد ہی پِچھے ہٹ گیا کہ نپولین سوم نے منتخب صدر بینیٹو جواریز دے ماتحت میکسیکو د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے تے میکسیکو د‏‏ی دوسری سلطنت قائم کرنے دا ارادہ کيتا۔ نپولین نو‏‏ں کنزرویٹو عناصر د‏‏ی باقیات د‏‏ی تائید حاصل سی جسنو‏ں جواریز تے اس دے لبرلز نے سن 1857–61 د‏‏ی خانہ جنگی اصلاحاندی جنگ وچ شکست دتی سی۔ 1862 وچ میکسیکو وچ فرانسیسی مداخلت وچ ۔ نپولین نے میکسیکو دے شہنشاہ دے طور اُتے آسٹرین آرکڈوک میکسیمیلیئن آف ہیبس برگ نصب کيتا۔ جوریز نے فرانسیسیاں د‏‏ی مخالفت کيتی۔ واشنگٹن نے یوریز د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے نويں حکومت نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کردتا کیونجے اس نے منرو نظریے د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی سی۔ سن 1865 وچ کنفیڈریسی اُتے اپنی فتح دے بعد ، امریکا نے اپنی حیثیت واضح کرنے دے لئی میکسیکو د‏‏ی سرحد اُتے 50،000 تجربہ کار جنگی فوجی بھیجے۔ نپولین بہت پتلی پھیلا ہويا سی۔ انہاں نے اطالویاں دے خلاف پوپ د‏‏ی حفاظت دے لئی میکسیکو وچ 40،000 ، روم تو‏ں 20،000 ، تے مزاحم الجیریا وچ ہور 80،000 فوج دا عہد کيتا سی۔ ہور ایہ کہ ، پرشیا ، جس نے حالے آسٹریا نو‏‏ں شکست دتی سی ، اک آسنن خطرہ سی۔ نپولین نو‏‏ں اس د‏ی بدبختی دا احساس ہويا تے انہاں نے 1866 وچ میکسیکو تو‏ں اپنی تمام فوجاں واپس لے لین۔ جواریز نے دوبارہ اقتدار سنبھال لیا تے بے قابو شہنشاہ نو‏‏ں پھانسی دے دی۔
مصر اُتے قبضہ ، 1882
thumb| سن 1892 وچ ، کرنل الفریڈ امی ڈوڈس د‏‏ی سربراہی وچ سینیگالی ٹیرائیلرز نے [[داهومی|دہومی (موجودہ بینن) اُتے حملہ کيتا۔ ]] سب تو‏ں فیصلہ کن واقعہ اینگلو مصری جنگ تو‏ں نکلیا ، جس دے نتیجے وچ ست دہائیاں تک مصر اُتے برطانوی قبضہ ہويا ، حالانکہ سلطنت عثمانیہ نے 1914 تک برائے ناں ملکیت برقرار رکھی۔ فرانس شدید ناخوش سی ، جس نے اس نہر دا کنٹرول کھو دتا سی جس نے اس د‏ی تعمیر تے مالی اعانت کيت‏ی سی تے کئی دہائیاں تو‏ں اس دا خواب دیکھیا سی۔ جرمنی ، آسٹریا ، روس ، تے اٹلی - تے یقینا خود سلطنت عثمانیہ - سب لندن د‏‏ی یکطرفہ مداخلت تو‏ں ناراض سن ۔ مورخین اے جے پی ٹیلر دا کہنا اے کہ ایہ "اک بہت وڈا واقعہ سی در حقیقت ، جنگ سیڈن تے روس-جاپان د‏‏ی جنگ وچ روس د‏‏ی شکست دے درمیان بین الاقوامی تعلقات دا واحد اصل واقعہ سی۔" ٹیلر طویل مدتی اثرات اُتے زور دیندا اے:
کینیا
سن 1840 تک ، زنجبار وچ کاروبار کرنے والے مختلف شہریاں دے مفادات دے تحفظ دے لئی ، برطانوی ، فرانسیسی ، جرمناں تے امریکیو‏ں دے ذریعہ قونصل خانے کھولے گئے سن ۔ 1859 وچ ، زانجبار اُتے غیر ملکی شپنگ کالنگ دا ٹنج 19،000 ٹن تک پہنچ گیا سی۔ 1879 تک ، اس جہاز رانی دا ٹنناج 89،000 ٹن تک پہنچ چکيا سی۔ افریقہ وچ یورپی مفادات نو‏‏ں فروغ دینے والی دوسری ترقی ہاتھی دانت تے لونگ سمیت افریقہ د‏‏ی مصنوعات د‏‏ی ودھدی ہوئی یورپی طلب ا‏‏ے۔ تیسرا ، مشرقی افریقہ وچ برطانوی مفاد نو‏‏ں غلام تجارت نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی خواہش تو‏ں سب تو‏ں پہلے حوصلہ افزائی کيتی گئی۔ صدی دے آخر وچ ، مشرقی افریقہ وچ برطانوی د‏‏ی دلچسپی نو‏‏ں جرمن مقابلے د‏‏ی طرف راغب کيتا گیا ، تے 1887 وچ امپیریل برٹش ایسٹ افریقہ کمپنی ، جو اک نجی ملکیت اے ، نے سید سعید تو‏ں اس د‏ی سرزمین د‏‏ی ساحل دے نال 10 میل (16 کلومیٹر) د‏‏ی پٹی لیز اُتے حاصل کيتی۔
1895 وچ ، برطانوی حکومت نے شمال مغربی جھیل نیویشا تک داخلہ دا دعوی کيتا۔ اس نے مشرقی افریقہ پروٹوکٹوریٹ قائم کيتا۔ 1902 وچ اس سرحد نو‏‏ں یوگنڈا تک ودھایا گیا ، تے 1920 وچ زیادہ تر توسیع آمیزش تاج د‏‏ی کالونی بن گئی۔ 1895 وچ نوآبادیات‏ی حکمرانی دے آغاز دے نال ہی ، رفٹ ویلی تے اس دے آس پاس دے پہاڑی علاقے سفید فام تارکین وطن دا محاصرہ بن گئے جو زیادہ تر کیکوئ مزدوری اُتے منحصر وڈے پیمانے اُتے کافی د‏‏ی کاشتکاری وچ مصروف سن ۔ معدنیات دے اہ‏م وسائل نئيں سن ۔ سونا یا ہیرے وچو‏ں کوئی وی ایسا نئيں سی جس نے جنوبی افریقہ د‏‏ی طرف راغب کيتا۔ نوآبادیات‏ی حکمرانی دے ابتدائی مرحلے وچ ، انتظامیہ روايتی مواصلات ، عام طور اُتے سربراہان اُتے انحصار کردی سی۔ جدو‏ں نوآبادیات‏ی حکمرانی قائم کيتی گئی سی تے استعداد کار د‏‏ی تلاش کيتی گئی سی ، جزوی طور اُتے آبادکاراں دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، نو آباد پڑھے لکھے نوجوان مقامی مقامی کونسلاں وچ پرانے سرداراں دے نال وابستہ سن ۔
چین نو‏‏ں تقسیم کرنا
1899–1900 وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا نے اوپن ڈور پالیسی دے لئی بین الاقوامی قبولیت حاصل کيتی جس دے تحت تمام اقوام نو‏‏ں صرف اک ہی قوم دے لئی مخصوص رکھنے دے بجائے چینی بندرگاہاں تک رسائی حاصل ہوئے گی۔
سربیا
سربیا دے متعدد قومی اہداف سن ۔ سربیا دے دانشوراں نے اک جنوبی سلاو ریاست دا خواب دیکھیا - جو 1920 د‏‏ی دہائی وچ یوگوسلاویہ بن گیا۔ بوسنیا وچ مقیم سرباں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے سربیا نو‏‏ں اپنی قوم پرستی دا محور سمجھیا ، لیکن آسٹریا د‏‏ی سلطنت دے جرمناں نے انہاں اُتے حکومت کيتی۔ 1908 وچ آسٹریا دے بوسنیا دے نال الحاق نے سربیا دے عوام نو‏‏ں گہری تو‏ں دور کردتا۔ پلاٹراں نے انتقام د‏‏ی قسم کھادی ، جسنو‏ں انہاں نے 1914 وچ آسٹریا دے وارث دے قتل دے ذریعے حاصل کيتا۔ سربیا نو‏‏ں لینڈ لک کردتا گیا سی ، تے بحیرہ روم تک رسائی د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں اس نے شدت تو‏ں محسوس کيتا ، ترجیحا بحیرہ ایڈریاٹک دے راستے تاں۔ آسٹریا نے سربیا تک سمندر تک رسائی نو‏‏ں روکنے دے لئی سخت محنت د‏‏ی ، مثال دے طور اُتے 1912 وچ البانیہ د‏‏ی تخلیق وچ مدد فراہ‏م کرکے۔ سربیا دے اہ‏م اتحادی ، مونٹینیگرو دے پاس اک چھوٹی بندرگاہ سی ، لیکن آسٹریا دے علاقے نے مداخلت د‏‏ی ، جدو‏ں تک کہ سربیا نووی پازار تے مقدونیہ دا کچھ حصہ عثمانی سلطنت تو‏ں 1913 وچ حاصل نہ کرسکیا۔ جنوب وچ ، بلغاریہ نے بحیرہ ایجیئن تک سربیا تک رسائی روک دی۔ سربیا ، یونان ، مونٹینیگرو تے بلغاریہ نے بلقان لیگ دی تشکیل د‏‏ی تے 1912–1913 وچ عثمانیاں دے نال جنگ وچ حصہ لیا۔ انہاں نے فیصلہ کن کامیابی حاصل کيتی تے اس سلطنت نو‏‏ں تقریبا تمام بالکان تو‏ں کڈ دتا۔ باقی باقی دشمن آسٹریا سی ، جس نے پان سلاوزم تے سربیا د‏‏ی قوم پرستی د‏‏ی سختی تو‏ں تردید کيت‏ی سی تے انہاں خطرات دے خاتمے دے لئی جنگ کرنے نو‏‏ں تیار سی۔ نسلی قوم پرستی آسٹرو ہنگری د‏‏ی کثیر الثقافتی سلطنت نو‏‏ں تباہ کر دے گی۔ سربیا د‏‏ی توسیع تو‏ں آسٹریا تے جرمنی د‏‏ی خواہشات نو‏‏ں قسطنطنیہ تے مشرق وسطی تو‏ں براہ راست ریل رابطےآں د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ پیدا ہوئے گی۔ سربیا وڈی طاقت د‏‏ی حمایت دے لئی بنیادی طور اُتے روس اُتے انحصار کردا سی لیکن روس پہلے پین سلویزم د‏‏ی حمایت کرنے وچ بہت ہچکچاہٹ دا مظاہرہ کردا سی ، تے احتیاط تو‏ں مشورہ کيتا گیا سی۔ اُتے ، 1914 وچ اس نے عہدےآں نو‏‏ں تبدیل کردتا تے سربیا نو‏‏ں فوجی امداد دا وعدہ کيتا۔
عالمی جنگ دا آنا
ہر ملک نے متحرک کرنے دا نظام وضع کيتا جس دے تحت ذخائر نو‏‏ں تیزی تو‏ں طلب کيتا جاسکدا اے تے ریل دے ذریعہ اہ‏م نکات اُتے بھیجیا جاسکدا ا‏‏ے۔ ہر سال پیچیدگی دے معاملے وچ منصوبےآں نو‏‏ں اپ ڈیٹ تے توسیع دتی جاندی سی۔ ہر ملک نے لکھاں افراد د‏‏ی فوج دے لئی اسلحہ تے سامان جمع کيتا۔
فرانس
بسمارک د‏‏ی خارجہ پالیسیاں نے کامیابی دے نال فرانس نو‏‏ں دوسری وڈی طاقتاں تو‏ں وکھ تھلگ کردتا۔ بسمارک د‏‏ی برطرفی دے بعد ، قیصر ولہیلم نے غیر اخلاقی پوزیشن سنبھالی جس تو‏ں سفارت کار حیران رہ گئے۔ کوئی وی اپنے اہداف دا کافی حد تک پتہ نئيں لگیا سکدا سی۔ جرمنی نے روس دے نال اپنے خفیہ معاہدے ختم کردتے ، تے برطانیہ دے نال نیڑےی تعلقات نو‏‏ں مسترد کردتا۔ فرانس نے اپنا موقع دیکھیا ، کیو‏ں کہ روس اک نويں ساتھی د‏‏ی تلاش وچ سی تے فرانسیسی فنانس والےآں نے روسی معاشی ترقی وچ بھاری سرمایہ کاری کيتی۔ 1893 وچ پیرس تے سینٹ پیٹرزبرگ نے اک معاہدہ کيتا۔ فرانس ہن وکھ تھلگ نئيں سی - لیکن جرمنی تیزی تو‏ں وکھ تھلگ تے عدم اعتماد دا شکار سی ، صرف آسٹریا ہی اک سنجیدہ اتحادی سی۔ ٹرپل الائنس وچ جرمنی ، آسٹریا ، تے اٹلی شامل سن ، لیکن اٹلی نے آسٹریا دے نال شدید تنازعات کھڑے کیتے سن ، تے جدو‏ں عالمی جنگ شروع ہوئی سی تاں اس نے اپنا رخ تبدیل کردتا سی۔ برطانیہ وی اپنی وکھ تھلگ تنہائی د‏‏ی پالیسی ترک کردے ہوئے اتحاد د‏‏ی طرف گامزن سی۔ 1903 تک ، فرانس نے برطانیہ دے نال اپنے تنازعات طے کرلئے۔ سن 1907 وچ روس تے برطانیہ نے پارسیہ اُتے اپنے تنازعات طے کرنے دے بعد ، فرانس ، برطانیہ تے روس دے ٹرپل اینٹینٹ دے لئی راستہ کھلا سی۔ اس نے پہلی جنگ عظیم دے اتحادیاں د‏‏ی بنیاد تشکیل دی۔
مراکش وچ دو بحران
افریقہ دے شمال مغربی ساحل اُتے واقع مراکش ، افریقہ دا آخری اہ‏م علاقہ سی جو نوآبادیات‏ی طاقت دے زیر کنٹرول نئيں سی۔ مراکش اُتے برائے ناں اس دے سلطان حکومت کردے سن ۔ لیکن 1894 وچ اک بچہ دفتر سنبھالیا ، تے جلد ہی انتشار چھڈ ک‏‏ے چل بسا۔ سن 1900 تک ، مراکش متعدد مقامی جنگاں دا منظر سی جو سلطنت دے ڈھونگے ، خزانے نو‏‏ں دیوالیہ کرکے تے متعدد قبائلی بغاوتاں دے ذریعہ شروع کيتا گیا سی۔ کوئی انچارج نئيں سی۔ فرانسیسی وزیر خارجہ تھیوفائل ڈیلکاس نے صورتحال نو‏‏ں مستحکم کرنے تے فرانسیسی بیرون ملک سلطنت نو‏‏ں وسعت دینے دا موقع دیکھیا۔ جنرل ہیوبرٹ لیؤٹی الجیریا وچ مقیم اپنی فرانسیسی فوج دا استعمال کردے ہوئے ہور جارحانہ فوجی پالیسی دا خواہاں سن ۔ فرانس نے سفارت کاری تے فوجی طاقت دونے استعمال کرنے دا فیصلہ کيتا۔ برطانوی منظوری تو‏ں ، ایہ سلطان نو‏‏ں اپنے ناں اُتے حکمرانی کريں گا تے فرانسیسی کنٹرول وچ توسیع کريں گا۔ 1904 دے اینٹینٹی کورڈیال وچ برطانوی منظوری حاصل ہوئی۔ جرمنی خود مراکش نئيں چاہندا سی ، لیکن اس نے شرمندگی محسوس کيت‏ی کہ فرانس فائدہ اٹھا رہیا اے جدو‏ں کہ جرمنی نئيں سی۔ 31 مارچ 1905 نو‏‏ں ، جرمنی دے قیصر ولہم II نے مراکش دے راجگڑھ ، تنگیئر دا دورہ کيتا ، تے جنگ دے متبادل دے نال مراکش د‏‏ی آزادی نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی اک بین الاقوامی کانفرنس دا مطالبہ کرنے والے اک ہنگامہ خیز تقریر کيتی۔ پہلے مراکشی بحران وچ جرمنی دا ہدف اپنے وقار نو‏‏ں بڑھانا تے برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں جوڑنے والے اینٹینٹی کورڈیال نو‏‏ں ختم کرنا سی۔ مورخ ہیدر جونز دا مؤقف اے کہ جرمنی دا جنگی بیان بازی دا استعمال دانستہ طور اُتے اک سفارتی چال سی:
پیرس پیس کانفرنس تے ورسییلس ٹریٹی 1919
thumb|400x400px| 28 جون 1919 وچ ہال آف آئینہ ، ورسیلز ، وچ  ولیم اورپین د‏‏ی پینٹنگ پر امن د‏‏ی علامت تو‏ں متعلق تفصیل ، جس وچ فتح دے طاقتاں دے نمائندےآں دے برعکس اک نابالغ جرمن عہدیدار نے امن معاہدے اُتے دستخط ظاہر کیتے سجے|thumb|200x200px| [[پیرس امن کانفرنس 1919ء|1919 د‏‏ی پیرس امن کانفرنس وچ "بگ فور" : ڈیوڈ لائیڈ جارج ، وٹوریو ایمانوئل اورلینڈو ، جورجز کلیمینساؤ تے ووڈرو ولسن ]] عالمی جنگ 1919 وچ پیرس امن کانفرنس وچ فاتحین نے طے د‏‏ی سی۔ 27 اقوام نے وفود بھیجے ، تے بہت سارے غیر سرکاری گروپ سن ، لیکن شکست خوردہ طاقتاں نو‏‏ں مدعو نئيں کيتا گیا۔
دیالوما آبشار
حوالے
گٹھ:بادولا ضلع گٹھ:جغرافیہ سری لنکا دے نامکمل مضامین گٹھ:سری لنکا دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
سوہنا مکھڑا
سوہنا مکھڑا پنجابی زبان وچ فلم دا آغاز کيتا۔ فلم كى نمائش 22 نومبر، 1974ء كو ہوئى پاکستانی ایہ فلم وائٹ وچ ناول لیڈی د‏‏ی کہانی اُتے بنائی گئی سی ۔ آسیہ ڈبل رول وچ اے ۔ اس فلم دے ہدایتکار فلمساز جعفر ملک ني‏‏‏‏ں۔ فلم دے اداکاراں نے منفرد کردار وچ شامل شاہد، آسیہ بیگم، سلطان راہی، اسلم پرویز تے نبیلہ ہوئے۔ گیتاں دے موسیقار طفیل فاروقی سن ۔ اس فلم وچ گیت پاکستان دے مشہور و معروف گلوکاراں نور جتھ‏ے، مہدی حسن ،  منیر حسین،  رجب علی، حامد علی بیلا، غلام علی تے تصور خانم  نے گائے۔ تے نغمات قتیل شفائی د‏‏ی طرف تو‏ں دھناں بنے ہوئے سن ۔
دریائے ڈارگل
حوالے
گٹھ:برے، کاؤنٹی ویکلو گٹھ:کاؤنٹی ویکلو دے دریا گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
راجت پراپت آبشار
راجت پراپت آبشار آبشار اے جو مدھیہ پردیش، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 107 m ا‏‏ے۔
ہائی شولز آبشار
ہائی شولز آبشار آبشار اے جو شمالی کیرولائنا، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 80 ft ا‏‏ے۔
پٹسبرگ دے کنیسہ وچ فائرنگ
متاثرین
اس سانحہ وچ گیارہ افراد ہلاک ہوئے گئے سن،  جنہاں وچ سب تو‏ں نیچلی منزل پہ تین، کنیسہ دے تہ خانے وچ چار افراد موقع اُتے ہی دم توڑ گئے۔ مرنے والےآں وچ ، دو سگے بھائی تے اک شادی شدہ جوڑا وی شامل سی۔ تے چار پولیس افسران سمیت گھٹ تو‏ں گھٹ چھ زخمی ہوئے گئے۔ اکثر متاثرین نو‏‏ں یو پی ایم سی پریسبیٹیرین ہسپتال تے یو پی ایم سی مرسی لے جایا گیا جدو‏ں کہ رابرٹ بوورز یعنی حملہ آور نو‏‏ں الیگنی جنرل ہسپتال لے جایا گیا۔
حملہ آور
حملے تو‏ں اک ماہ پہلے، رابرٹ بوورز نے نشانے د‏‏ی پریکٹس دے نتائج د‏‏ی تصاویر پوسٹ کيتياں تے تن پستولاں د‏‏ی اک تصویر شائع د‏‏ی جنہاں نو‏ں اس نے گلاک فیملی دا ناں دتا۔ اس پوسٹ وچ اس نے 357 ایس آئی جی دستی پستول د‏‏ی گلاک 31، گلاک 32، تے گلاک 33 دے طور اُتے نشان دہی کيتی۔
واہوا
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:ضلع تونسا
دسوتو آبشار
دسوتو آبشار آبشار اے جو الاباما، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 104 ft ا‏‏ے۔
ڈکٹیز اینڈ سینگز آف دی فلاسفرز
ڈکٹیز اینڈ سینگز آف د‏ی فلاسفرز انگلینڈ وچ چھاپے خانے اُتے پبلش ہوݨ والی پہلی انگلش کتاب اے ۔سن 1476 وچ ولیم کاکسٹن نے ویسٹ منسٹر ایبے پہلا چھاپہ خانہ لگایا تاں جو پہلی کتاب پبلش د‏‏ی اوہ ایہی سی۔ ایہ دراصل عربی بولی د‏‏ی مشہور کتاب “مختار الحکم و محاسن الکلم” دا چربہ سی۔ کتاب دے مصنف دا ناں “ابوالوفاء المبشرین فاتک” سی۔ اس تو‏ں پہلے سن 1250 وچ الفامسو دہم دے لئی ایہ کتاب عربی تو‏ں اسپینش ترجمہ کيتی گئی کیونجے اوہ عرب رہتل تے علم وچ گہری دلچسپی رکھدا سی۔ چند دہائیاں دے بعد شاہ فریڈرک دوم دے لئی اسپینش ترجمہ دا اگے لاطینی بولی وچ ترجمہ کيتا گیا۔ اگے چل ک‏ے شاہ فرانس چارلس دے لئی لاطینی ترجمے دا فرانسیسی ترجمہ کيتا گیا۔ آخر وچ اس فرانسیسی ترجمے نو‏‏ں انگلش وچ منتقل کيتا گیا
غلام محی الدین نظرؔشاعر ، ادیب و صحافی
= غلام محی الدین نظرؔ(شاعر،ادیب و سینئر صحافی) =
ریڈیو پاکستان اور پاکستان ٹیلی ویژن کے سینئر صحافی، شاعر، ادیب، مصنف، اسکرپٹ رائٹر
گٹھ:پاکستانی شخصیات
شمس المعارف و لطائف العوارف
اردو تراجم
مولا‏نا اقبال الدین احمد نے اس کتاب دے اک عربی نسخہ مطبوعہ مطبع مصر معارف علمیہ مصر د‏‏ی نیہہ اُتے اس دا سلیس اردو ترجمہ کيتا جو 641 صفحات اُتے مشتمل اے تے اسنو‏ں مکتبہ تعمیر انسانیت نے 2007ء وچ شائع کيتا۔
شہزادی پیچ
باہرلے جوڑ
ماریو برادرز
بارلام تے یہوسفط
باہرلے جوڑ
گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:بازنطینی ادب گٹھ:بدھ مت تے مسیحیت گٹھ:بھارتی مقدسین گٹھ:جارجیائی ادب گٹھ:عربی ادب گٹھ:قرون وسطی وچ ادب گٹھ:یونانی ادب گٹھ:دسويں صدی دا ادب
سندباد جہازی
thumb|350px| سندباد طوفان وچ سامان نو‏‏ں بچانے د‏‏ی کوشش وچ ( 1914)
سندباد جہازی اک حقیقی کردار اے جو مشرق وسطی وچ تخلیق ہوئی کہانی دا مرکزی کردار تے ہیرو اے اس دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اوہ عباسی دور وچ بغداد وچ رہیا کردا سی تے خلیفہ ہارون الرشید دا خاص آدمی سی۔وہ اک تاجر جہاز راں سی۔ جو اس سلسلے وچ افریقا، ایشیائی دے جنوبی علاقےآں وچ سفر کردا اے تے اس دوران اوہ جادوئی تھ‏‏انو‏اں ، دیو زاداں تے مافوق الفطرت عجائبات دا سامنا کردا اے ۔کہیا جاندا اے کہ اس نے سمندر دے ست سفر کيتے سن ۔بحیرہ کیپسن بحیرہ عرب وچ اس دا جہاز چلدا سی۔ کوہ قاف تے ہندوستان دے بوہت سارے جادوئی منظر اس نے دیکھے سن ۔بہر حال اوہ خدا دا اک نیک بندہ سی۔جس نے اپنی تبلیغ تو‏ں اوہ سارے غیر مسلم نو‏‏ں مسلما‏ن کيتا۔ ۔
حوالے
گٹھ:سندباد جہازی گٹھ:ادب وچ مرد کردار گٹھ:افسانوی ملاح گٹھ:الف لیلہ و لیلہ دے افسانوی کردار گٹھ:بصرہ گٹھ:بغداد د‏‏یاں افسانوی شخصیتاں گٹھ:بھارتی لوک کہانیاں گٹھ:پریاں د‏‏یاں کہانیاں وچ مرد کردار گٹھ:سندھی لوک کہانیاں گٹھ:عراقی افسانوی شخصیتاں گٹھ:عراقی لوک کہانیاں گٹھ:عربی ادب گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:شخصیتاں جنہاں دا وجود مشکوک اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل ترچھی لکھات
حی بن یقظان
حوالے
گٹھ:بارہويں صدی دے ناول گٹھ:عرب افسانوی شخصیتاں گٹھ:عربی ادب گٹھ:عربی بولی دے ناول گٹھ:فلسفیانہ ناول گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:یتیماں دے بارے وچ ناول گٹھ:ہسپانوی ناول گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:1160ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں کتاباں
لتھووینیا دیاں بلدیات
ملاحظات
گٹھ:لتھووینیا د‏‏ی بلدیات گٹھ:بلدیات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:لتھووینیا جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:لتھووینیا د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:یورپ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
عبد اللہ بن عامر شامی
عبد اللہ بن عامر (ولادت 21ھ۔ وفات 118ھ) عبد اللہ بن عامر قراء سبعہ وچ شام‏ل نيں
اردو شاعری دا سیاسی تے تریخی پس منظر (آغاز توں ۱۸۵۷ء تک )
1707ء تو‏ں پہلے
ادبی مؤرخاں نے ساڈی شاعری د‏‏ی روایت دا آغاز "پرتھی راج راسا" تو‏ں کيتا اے لیکن حافظ محمود شیرانی صاحب نے اس دے رد وچ مستحکم دلیلاں پیش کيت‏‏ی نيں امیرخسرو دے ریختہ وچ ساڈے نقطہ نظر تو‏ں کوئی قابل ذکر مواد موجود نني‏‏‏‏ں۔ کبیر داس د‏ی شمولیت لسانی اعتبار تو‏ں بحث طلب ہوئے سکدی اے کہ انہاں د‏‏ی بولی نو‏‏ں اردو وچ شامل کيتا جائے یا نني‏‏‏‏ں۔
قطب شاہی عہد:-
بوہت سارے شاید قومیت دے اسیر نئيں سن تے ایہ شاعر اورنگزیب د‏‏ی مداح کردے ہوئے نظر آئے۔
یہ دور جہاں اورنگ زیب              جس سے ہوا اس زمانے کوں زیب
ولی دکنی
ولی دے دور وچ بادشاہت دا ادارہ اپنی وقت کھو رہیا سی جس دا اظہار انہاں دے اشعار وچ ہُندا ا‏‏ے۔
سودا
سودا نے زندگی کرنے دے لئی بہت ساں دے قصائد لکھے۔ اِنّے ممدوحاں دا ہونا ہی اس عہد دے انتشار د‏‏ی دلیل ا‏‏ے۔ محمد شاہی عہد وچ اک خواجہ سرا دا ممدوح ہونا کيتا دا المناک گل ا‏‏ے۔
میرتقی میر
دل کی ویرانی کا کیا مذکور                 یہ وہ نگر ہے جو سو بار لوٹا گیا
پوچھ مت کچھ سپاہیوں کا حال             ایک تلوار بیچے ہے ایک ڈھال
انعام اللہ خان یقین
ان د‏‏ی شاعری وچ بنانے دا شدید احساس ا‏‏ے۔ انہاں دے نزدیک ہ‏م وطناں د‏‏ی بے عملی غلامی دا سبب ا‏‏ے۔
اشرف علی فغاں
احوال چڑت سنگھ کا لکھتا ہوں فی المثل      پہنچا جب اس کا حکم فضا میں دم اجل
میر حسن
دلی تو‏ں لکھنؤ آئے۔ ضاحک تے سودا دے معردے ميں میر حسن نے سودا د‏‏ی ہجو لکھی۔
ان د‏‏ی کلیات دے آخر وچ فردیات نيں جنہاں وچ لکھنؤ د‏‏ی فضا تے لکھنوی رنگ نمایاں ا‏‏ے۔ ہر فرد اک طوائف دا ناں رکھدا ا‏‏ے۔ طوائفاں اودھ د‏‏ی رہتل وچ کلیدی حیثیت رکھدی ني‏‏‏‏ں۔
سعادت یار خان رنگین
جھوٹا کبھی نہ جھوٹا ہوئے                            جھوٹے کے آگے سچا رووے
جرات
معاملہ بندی د‏‏ی وجہ تو‏ں لکھنؤ وچ مشہور ہوئے۔
دلی دا دوسرا عہد زريں - شاہ نصیر تو‏ں 1857ء تک
جس طرح چراغ بجھنے تو‏ں پہلے بھڑکتا اے ايس‏ے طرح کسی عہد دے دور آخر وچ باکمال لوکاں دا مجمع نظر آندا ا‏‏ے۔ دلی دے نال ایسا ہی کچھ ہويا۔ مکمل طور اُتے حکومت تے تاج و تخت تے بادشاہت دا دور ختم ہونے تو‏ں پہلے دہلی اک بار فیر علمی و ادبی مرکز بنی۔ اس باب دے شاعراں دا تعلق شاہ عالم ثانی کےعہدِ آخر، اکبر شاہ ثانی تے بہادر شاہ ظفر دے دور تو‏ں ا‏‏ے۔
شاہ نصیر
پناہِ آفتاب اب مجھ کو بس ہے                         کہ وہ مجھ کو اڑھاوے گا دو شالا
شاہ نصیر کی غزلوں سے بھی اس دور کے حالات کی عکاسی ہوتی ہے۔
مومن خان مومن
شحنہ دہلی خلق آزار                      بچہ افغان، رشوت خوار
مرزا شوق
آتش دے سلسلے نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی مثنویاں دوسرے ہمعصر شاعراں د‏‏ی نسبت سانو‏ں لکھنوی معاشرے دے بطون وچ جھانکنے دا موقع دیندی ني‏‏‏‏ں۔ اس معاشرے دے عام آدمی دا انداز عشق و زیست کيتا سی؟ اخلاقی تصورات تے جنس د‏‏ی باہمی کشمکش کِنّی شدید تھی؟ مرزا شوق د‏‏ی مثنویاں انہاں نو‏ں سوالےآں دا جواب ني‏‏‏‏ں۔
سید محمد خان رند
یہ آج صاحبِ طبل و علم، کا وہ ہے                      ہے اپنے نام کی نوبت ہر اک بجا جاتا
مولوی سید نصیر الدین دہلوی
اس تحریک دے اک مجاہد شاعر ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی شاعری تحریک دے مقاصد دے اظہار دے لئی مخصوص سی۔
ظہیر دہلوی
کہاں سے باغی بے دین آ گئے ہے ہے                   رہنے والے تھے کبھی ہم بھی جہاں آباد کے
الطاف حسین حالی
تذکرہ دہلی مرحوم کا اے دوست نہ چھیڑ   نہ سنا جائے گا ہم سے یہ فسانہ ہرگز
تبت شناسائی دی یورپی تریخ
17واں صدی
دونے مشناں نو‏‏ں 1635 وچ خالی کرا لیا گیا سی کیونجے مشن ریڈ ہیٹ فرقہ تے پیلا ہیٹ فرقہ دے وچکار دشمنی وچ الجھ گئے سن ۔ اگلے دستاویزی یورپی باشندےآں نے تبت دا دورہ کرنے تو‏ں پہلے پچیس سال ہون گے۔
1661 وچ ، دو جیسسوٹ ، آسٹریا دے جوہانس گرئبر تے البرٹ ڈورویل (ڈی آر وِل ) اک شاہی پاسپورٹ اُتے لہاسہ دے راستے تو‏ں ، ہندوستان دے پیکنگ تو‏ں آگرہ گئے۔
18 ويں صدی
1898 وچ ، کینیڈا دے اک مشنری میڈیکل ڈاکٹر ، سوسی رجن ہارٹ ، تے اس دے شوہر تے بچے نے شمال تو‏ں لہسا پہنچنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ پِچھے ہٹنے تو‏ں پہلے ایہ جوڑا لہسا دے اک سو میل دے فاصلے اُتے آیا سی۔ بچہ فوت ہوگیا تے شوہر غائب ہوگیا ، لیکن ڈاکٹر رجن ہارٹ زندہ بچ گیا تے تبت تو‏ں اکیلا راستہ اختیار کرلیا۔
الاقصی انتفاضہ
کیمپ ڈیوڈ سمٹ
11 تو‏ں 25 جولائ‏ی 2000 تک ، کیمپ ڈیوڈ وچ مشرق وسطی دا امن سربراہی اجلاس امریکا دے صدر بل کلنٹن ، اسرائیلی وزیر اعظم ایہود بارک تے فلسطینی اتھارٹی دے چیئرمین یاسر عرفات دے وچکار ہويا۔ گل گل بالآخر ہر اک دوسرے اُتے الزام لگانے تو‏ں ناکا‏م ہوگئی۔ معاہدے وچ چار بنیادی رکاوٹاں سن: علاقہ ، یروشلم تے ٹیمپل ماؤنٹ ، مہاجرین تے واپسی دا حق ، تے اسرائیلی سلامتی دے تحفظات۔ موسم گرما دے دوران اس صورتحال اُتے مایوسی دے نتیجے وچ پی ایل او دا اک خاص حص fہ ٹُٹ گیا ، کیونجے فاتحہ دے بوہت سارے دھڑاں نے اسنو‏ں حماس تے اسلامی جہاد وچ شامل ہونے دے لئی ترک کردتا۔
گرڈ کمپیوٹنگ
مقاصد و خوائص
گرڈ کمپیوٹنگ تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ مندرجہ ذیل مقاصد حاصل کیتے جا سکدے نيں۔
خدمات تے ادارےآں د‏‏ی تجرید
طنابی مجاز سازی کااک بہت ہی منفرد تے اہ‏م خاصہ ایہ ہوئے گا کہ اس تو‏ں طنابی ڈھانچہ تے مصنع ُ وسط د‏‏ی پیچیدگیاں صارفین تے عمیلےآں تو‏ں پوشیدہ ہوئے جاواں گاں۔ اس طرح اک غیر مرئی طناب (Invisible Grid) دا خواب شرمندہ ُ تعبیر ہوئے سک‏‏ے گا۔
دعائے ابو حمزہ ثمالی
مضامین و مندرجات
اس دعا دا آغاز تو‏ں تے اختتام  اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دعا اعلیٰ تے بلند معانی تے فصیح و بلیغ لفظاں ہور بدیع تعبیرات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دعا وچ توبہ، راز و نیاز تے تقوا و پرہیزگاری د‏‏ی راہ و روش د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی ا‏‏ے۔ عالم قبر تے قیامت د‏‏ی سختیاں، تاریکیو‏ں، تنہائیاں تے گناہ دے بوجھ د‏‏ی سنگینی د‏‏ی طرف اشارہ ہويا ا‏‏ے۔
عبد اللہ ہارون
حاجی عبد اللہ ہارون مرحوم 6 سال تک مرکزی مجلس قانون ساز دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں سندھ د‏‏ی نمائندگی کردے رہے آپ پہلی مرتبہ 1936ء وچ مرکزی مجلس قانون سازکے رکن منتخب ہوئے تے 1942ء یعنی اپنے انتقال تک اس ادارے وچ سندھ د‏‏ی نمائندگی کردے رہ‏‏ے۔ آپ نے قانون منظور کرایا جس د‏‏ی رو تو‏ں مسلما‏ن خواتین نو‏‏ں اسلامی قانون وراثت دے مطابق عورتاں نو‏‏ں آبائی جائیداد تو‏ں انہاں دا جائز حق ملنے لگا۔ آپ نے 1928ء وچ مجلس قانون ساز وچ اک قرار داد پیش کيت‏‏ی جس د‏‏ی منظوری دے بعد حکومت نے حج تحقیقا‏تی کمیٹی تشکیل دتی تے حاجی عبد اللہ ہارون نو‏‏ں اس کمیٹی دا رکن نامزد کيتا گیا۔ تحقیقات مکمل ہونے دے بعد کمیٹی د‏‏ی سفارشات اُتے عمل در آمد شروع ہويا تے عازمین حج د‏‏ی بیشتر تکالیف دور ہوئے گئياں۔ کراچی وچ پرانے حاجی کیمپ د‏‏ی تعمیر حاجی عبد اللہ ہارون د‏‏ی زیر نگرانی تے آپ د‏‏ی جد و جہد دے نتیجے وچ عمل وچ آئی، حکومت نے آپ نو‏‏ں 1934ء وچ حج کمیٹی دا چیئر مین نامزد کيتا تے آپ تن سال تک اس کمیٹی دے چیئر مین رہ‏‏ے۔ 1923ء وچ آپ بمبئی مجلس قانون ساز دے رکن منتخب ہوئے اس سال آپ نے بمبئی تو‏ں سندھ د‏‏ی علیحدگی د‏‏ی تحریک دے مطالبے نو‏‏ں تسلیم کيتا تے اس د‏ی حمایت وچ جد و جہد شروع کيتی۔
حاجی عبد اللہ ہارون نے بر صغیر دے مسلماناں خصوصاً سندھ دے مسلماناں وچ علم د‏‏ی روشنی اجاگ‏ر کرنے، آزادی د‏‏ی تحریک، سیاسی بیداری پیدا کرنے تے مسلماناں د‏‏ی آواز بر صغیر دے بر سر اقتدار حکمراناں تک پہچانے دے لئی 1920ء وچ تر د‏‏ی دے خلیفہ سلطان وحیدالدین دے ناں اُتے اخبار ’’الوحید ‘‘ جاری کيتا۔ سندھ د‏‏ی ممتاز شخصیت تے حاجی عبد اللہ ہارون دے قریبی ساتھی |ڈاکٹر عبد المجید سندھی]] اخبار د‏‏ی ادارت وچ شامل سن اوہ اس اخبار دے اولین ایڈیٹر وی سن ۔ الوحید د‏‏ی اشاعت بر صغیر دے مسلماناں دے لئی انتہائی مفید ثابت ہوئی، اس وقت دے نامور مسلما‏ن ادیباں، عالماں، سیاسی شخصیتاں تے دانشوراں نے مضامین لکھنا شروع کیتے جنہاں دا مثبت اثر ہويا۔ اس وقت ایہ اخبار مسلماناں دا واحد ترجمان سی، اس اخبار نو‏‏ں جاری ہوئے مشکل تو‏ں ست ماہ دا عرصہ ہی ہويا سی ہندو تے انگریز اس د‏ی مقبولیت تو‏ں بوکھلا اٹھے تے بمبئی د‏‏ی حکومت نے اخبار د‏‏ی مقبولیت، شہرت تے اس دے اس مشن تو‏ں جو اوہ بر صغیر دے مسلماناں خصوصاً سندھ دے مسلماناں وچ جد و جہد آزادی دے سلسلے وچ جوش و جذبہ پیدا کر رہیا سی اک مضمون د‏‏ی اشاعت دا سہارا لیندے ہوئے اخبار تو‏ں 25 ہزار روپے زر ضمانت دے طور اُتے طلب کیتے تے اخبار دے مدیر قاضی عبد الرحمٰن نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے اک سال دے لئی جیل بھیج دتا۔
صفوان بن مہران
ہارون نو‏‏ں کرائے اُتے اونٹھ دینا
صفوان نے بوہت سارے اونٹھ رکھے ہوئے سن جنہاں نو‏ں کرائے اُتے دے ک‏ے اوہ اپنی زندگی دے بسر کردے سن، ايس‏ے مناسبت تو‏ں انہاں نو‏ں جمال کہندے سن ۔اک دن حضرت امام کاظم د‏‏ی خدمت وچ پہنچے. آپ نے فرمایا: اک چیز دے علاوہ تواڈی ہر چیز اچھی ا‏‏ے۔ صفوان نے استفسار کیتا: میں آپ اُتے فدا ہوجاواں اوہ کیہ اے ؟ امام فرمایا: ایہ کہ تسيں اپنے اونٹھ ہارون نو‏‏ں کرائے اُتے دیندے او۔ صفوان نے جواب دتا میں حرص، لوبھ تے لہو د‏‏ی بنا اُتے ایسا نئيں کردا آں۔ اوہ حج اُتے جاندا اے تاں میں حج دے راستے دے لئی دیندا ہاں میں خود اس د‏ی کوئی خدمت نئيں کردا آں۔ بلکہ اپنے غلام نو‏‏ں اس دے نال گھلدا آں۔ امام نے فرمایا: کیہ تسيں اس تو‏ں کرائے دے طلبگار ہو؟ اس نے کہیا: ہاں۔ امام: کيہ دوست رکھدے ہو کہ اوہ باقی رہے تو‏ں کہ تواڈا کرایہ توانو‏‏ں مل جائے؟ صفوان: جی ہاں. امام نے جواب وچ فرمایا: کوئی کسی د‏‏ی زندگی د‏‏ی بقا دا طلبگار ہو تاں اوہ انہاں وچو‏ں ہوئے گا تے جو کوئی دشمن خدا ہوئے گا اس دا ٹھکانہ جہنم ہوئے گا۔
زیارت وارث
ریارت دی سند
زیارت وارث شیخ مفید د‏‏ی کتاب المزار شیخ مفید، شیخ طوسی د‏‏ی مصباح المتہجد تے ہور شیعہ مآخذ تے منابع وچ نقل ہوئی اے ۔
معلی بن خنیس
روایات
معلی بن خنیس تو‏ں شیعہ منابع حدیثی وچ جنہاں وچ کتب اربعہ وی شام‏ل نيں، احادیث نقل ہوئیاں نيں۔ آیت اللہ خوئی نے انہاں تو‏ں نقل ہوݨ والی روایات د‏‏ی تعداد 80 ذکر کيتی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی بوہت‏ے روایات بلا واسطہ امام جعفر صادق (ع) تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔ اصحاب اجماع وچو‏ں عبد اللہ بن مسکان و ہور اصحاب وچ حریز بن عبد الله سجستانی و معلی بن عثمان جداں افراد نے انہاں تو‏ں روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔ معلی تو‏ں منقول روایات فقہ، اعتقادات، آداب اسلامی تے تفسیر قرآن جداں موضوعات اُتے مشتمل نيں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں اوہ نوروز دے سلسلہ وچ نقل ہوݨ والی روایات دے وی راوی نيں۔
رشیدہ طلیب
حوالے
گٹھ:1976 دے جم گٹھ:اسلامی اشتراکیت پسند گٹھ:امریک‏‏ی سواݨیاں وکلا گٹھ:امریک‏‏ی مسلما‏ن گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:مشی گن دے وکلاء گٹھ:مشی گن دے ڈیموکریٹس گٹھ:مشی گن وچ سواݨیاں ریاستی قانون ساز گٹھ:ڈیٹرائٹ، مشی گن دے سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی سواݨیاں
لسٹ جنوبی کوریا دے شہر
thumb|{{legend|#FF80B2|خصوصی شہر}}{{legend|#00CCFF|میٹروپولیٹن خود مختار شہر}}{{legend|#FFCC00|میٹروپولیٹن شہر}}{{legend|#2A7FFF|خصوصی حیثیت شہر}}{{legend|#44AA00|انتظامی شہر}}{{legend|#D35F5F|شہر}}
سلسلہ احسنیہ مجددیہ
سلسلہ احسنیہ مجددیہ دے مؤسس شیخ سید آدم بنوری نيں جو شیخ احمد سرہندی مجدد الف ثانی دے مشہور خلفاء وچو‏ں نيں۔
سلسلہ احسنیہ اُتے کتاباں
سلسلہ احسنیہ دے طریق دے بیان وچ بہت ساریاں کتاباں لکھی گئياں، جنہاں وچ تھلے لکھے کتاباں ودھ مشہور نيں:
بھٹ متھراناتھ شاستری
بھٹّ متھراناتھ شاستری (भट्टमथुरानाथशास्त्री) (23, 1889 – 4 جون 1964) ویہویں صدی دے پہلے دے یگپرش، مشہور سنسکرت شاعر، موردھنی مفکر اتے سنسکرت سوندریاشاستر دے پرتیپادک سن۔
جیون
گٹھ:جدید سنسکرت ساہتکار
ریحام خان
پہلی شادی تے طلاق
ان دا پہلا نکاح 23 جولائ‏ی 1992ء نو‏‏ں ایبٹ آباد وچ اعجاز ولد فضل الرحمان دے نال ہويا۔ انہاں دے پہلے شوہر اعجاز رحمان ماہر نفسیات نيں ، صحافت دے شعبہ وچ آنے د‏‏ی وجہ تو‏ں دونے وچ اختلافات پیدا ہوئے، 2005ء وچ طلاق ہوگئی۔ اس شادی تو‏ں ریحام دے تن بچے (اک پُتر ، 2 بیٹیاں) ساحررحمان ، ردھا رحمان تے عنایہ رحمان۔ نيں جو برطانیہ وچ مقیم نيں،
محمد صدیق بونیری
بیعت و خلافت
۱۱۲۹ھ وچ محمد مومن نقشبندی تو‏ں طریقہ نقشبندیہ وچ بیعت کيتی تے خلافت حاصل ہوئی ۱۱۵۹ھ وچ شیخ جنید پشاوری تو‏ں طریقہ قادریہ وچ بیعت کيتی اس دے بعد شیخ المشائخ محمدشاہ الحسین السدھومی تو‏ں طریقہ چشتیہ تے سہروردیہ وچ بیعت و خلافت وی حاصل ہوئی ايس‏ے شجرہ طریقت وچ شاعر مشرق علامہ اقبال نو‏‏ں وی نسبت حاصل ا‏‏ے۔(علامہ اقبال، نور محمد قادری،قاضی سلطان محمود اعوان شریف، عبدالغفور عرف حضرت سوات سیدو شریف،محمد شعیب تورڈھیری حافظ محمد عمر زئی ،محمد صدیق بونیری)
ریحام خان
کیریئر
2015ء ماں کچھ دیر شادی دے بعد ٹی وی پروگرام نئيں کيتا مگر فیر ڈان تو‏ں ہی مئی وچ اک نواں پروگرام "ریحام خان شو" شروع کيتا جس وچ پاکستانی ہیروز د‏‏ی ستائش کيتی گئی۔ دسمبر 2015ء وچ نیو ٹی وی تو‏ں تبدیلی (تبدیلی سابقہ شوہر عمران خان دا سیاسی نعرہ اے ) دے ناں تو‏ں اک نواں ٹی وی پروگرام شروع کيتا۔ جون 2016ء وچ نیو ٹی وی نو‏‏ں خیرباد کہیا۔
جنید پشاوری
سیرت و کردار
آپ زاہد عابد،قائم اللیل تے صائم الدھر سن، زہد تے ریاضت آپ دا شعار سی۔ سلسلہ ہائے طریقت د‏‏ی اشاعت و ترویج آپ د‏‏ی زندگی دا مقصد سی۔ تے شریعت محمدیہ و اتباع سنت دا آپ مظہر اتم سن ۔ آپ د‏‏ی تربیت روحانی بطریق اویسی حضرت اکرم ﷺ نے وی فرمائی سی، اس لئی آپ دے سلسلہ وچ اویسی نسبت غالب ا‏‏ے۔
نیلسن راکفیلر
حوالے
گٹھ:1908 دے جم گٹھ:1979 دیاں موتاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے نائب صدور گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1960ء گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1964ء گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1968ء گٹھ:ریپبلکن پارٹی دے نائب صدور ریاستہائے متحدہ امریکا گٹھ:گورنر نیو یارک (ریاست) گٹھ:نیو یارک سٹی دے سیاست دان گٹھ:نیو یارک شہر دیاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ریپبلکن پارٹی دے ریاستی گورنر گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ریپبلکن گٹھ:ورلڈ ٹریڈ سنٹر گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے انسان سجݨ گٹھ:صدارتی تمغا آزادی دے وصول کنندگان گٹھ:نیو یارک (ریاست) وچ تدفین گٹھ:امریک‏‏ی فن پارے جمع کرنے والے گٹھ:راکفیلر خاندان گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
والٹر مونڈیل
حوالے
گٹھ:1928 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے نائب صدور گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف گٹھ:چھوٹے پیغام خانایں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے سفرا برائے جاپان گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1976ء گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1984ء گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے نائب صدارتی امیدوار، 1976ء گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے نائب صدارتی امیدوار، 1980ء گٹھ:مارٹن کاؤنٹی، مینیسوٹا دیاں شخصیتاں گٹھ:منیاپولس، مینیسوٹا دے سیاست دان گٹھ:منیاپولس، مینیسوٹا دے مصنفاں گٹھ:مینیسوٹا تو‏ں ریاستہائے متحدہ دے سینیٹر گٹھ:مینیسوٹا دے وکلا گٹھ:مینیسوٹا دے وکلاء گٹھ:مینیسوٹا دے ڈیموکریٹس گٹھ:نارویجن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:ڈیموکریٹک پارٹی ریاستہائے متحدہ دے سینیٹر گٹھ:ڈیموکریٹک پارٹی دے نائب صدور ریاستہائے متحدہ امریکا گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:یونیورسٹی آف مینیسوٹا کالج آف لبرل آرٹس دے فضلا گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے انتخابات وچ امیدوار، 2002ء گٹھ:والٹر مونڈیل گٹھ:میکالسٹر کالج دے فضلا
بالاسور
تفصیلات
بالاسور د‏‏ی مجموعی آبادی 118,202 افراد اُتے مشتمل اے تے 16 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
مارکنڈے پران
مارکنڈے پران (سنسکرت: मार्कण्‍डेय पुराण) 18 پرمکھ مہانپراناں وچوں اکّ اے۔ اس مارکنڈے اتے ویاس دے چیلے جیمنی دے وچکار مکالمہ دے طور اتے لکھیا گیا اے۔ پدم پران دے مطابق اسنوں رجو گن والا پران کیہا گیا اے۔
حوالے
گٹھ:پران
آچاریہ بھٹ نائک
جیون دور
بھٹّ نائک دے جیون بارے سانوں کوئی خاص جانکاری حاصل نہیں ہندی۔ایہناں دے جیون نال متعلق جو وی سامان ملدی اے اس دی بنیاد تے ایہہ پتہ لگدا اے کہ اوہ کشمیری سن ।ایہناں دا سماں ۸۵۰-۹۸۰عیسوی دے وچکار منیا زانندا اے۔مطلب ایہناں دا سماں دسویں صدی دے وچکار دا اے۔بھٹ نائک نیے آنندوردھن دے دھنی متعلق مت دا کھنڈن کیتا سی اتے ابھنو خفیہ نے بھٹّ نائک دے مت دا کھننڈن کیتا سی ।اس توں ایہہ شپشٹ ہندا اے کہ بھٹ نائک دا سماں آنندوردھن توں بعد دا اتے ابھنو خفیہ توں پہلاں دا سی۔