cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چڑھدا ترکستان اسلامی تحریک
پاک چین تعلقات
پاکستانی حکام تے انٹیلیجنس ادارے چینی حکام نال کافی تعاون کر رہے نیں۔ اطلاعواں دے مطابق چینی انٹیلیجنس نوں پاکستان چ رسائی وبھی حاصل اے تا کہ انہاں لوکاں دا پتہ چلا کے انہاں نوں مار دتیا جائے۔چینی حکام دا دعوی اے کہ انہاں دی گنتی 40 تے 80 دے وچکار اے لیکن کچھ دا خیال اے کہ انہاں شدت پسنداں دی تعداد 230 تک اے۔انہاں لوکاں دی موجودگی دی نشاندہی وزیرستان دے علاوہ افغانستان دے علاقےآں کنڑ تے نورستان چ وی ہوئی اے۔ تے چین ایہ چاہندا اے کہ پاکستان انہان دے خلاف ہور کارروائی کرے۔
بشن سنگھ بیدی
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1946 گٹھ:بھارتی کرکٹ کھڈاری گٹھ:پنجابی لوک
پاکستان خواتین اک روزہ کپ
کحوالے
گٹھ:محدود اوور کرکٹ گٹھ:پاکستان وچ 2018ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ سواݨیاں دے کرکٹ مقابلے گٹھ:پاکستان وچ مقامی کرکٹ مقابلے
آسٹریلوی اصلی النسل زباناں
بیرونی روابط
گٹھ:بولیاں
محمد ظفر اللہ خان
مسلم لیگ وچ اہ‏م کردار
1935 تو‏ں 1941 تک واسرائے ہند د‏‏ی ایگزیکیوٹو کونسل دے رکن رہ‏‏ے۔ اسی زمانہ وچ لارڈ لنلیتھگو نے مسلم لیگ دے رہنمااں نو‏‏ں دسیا کہ برطانوی حکومت نے ہندوستان نو‏‏ں ہندو، مسلما‏ن، آزاد نوابی ریاستاں د‏‏ی صورت وچ تن حصےآں وچ تقسیم کرنے دا ارادہ کیتا ا‏‏ے۔ اس وقت مسلم لیگ د‏‏ی طرف تو‏ں مختلف تجاویز پیش کيتیاں گئیاں جو حکومت نے مسترد کر دتیاں۔ اس اُتے سر ظفر اللہ خان نو‏‏ں تقسیم ہندوستان اُتے نويں تجویز پیش کرنے دا کم دتا گیا۔ اس بارہ وچ واسرائے نے حکومت برطانیہ نو‏‏ں لکھیا :
شمس الدین سخاوی
ولادت
شمس الدین سخاوی د‏‏ی ولادت (831ھ ـ 1427ء)۔ وچ قاہرہ وچ ہوئی اصلا مصر دے اک قریہ سخا نال تعلق رکھدے سن
ابو الوفا افغانی
تدریسی دور
جامعہ نظامیہ تو‏ں سند تکمیل دے حصول دے بعد ابو الوفا د‏‏ی اوتھ‏ے بطور مدرس تقرری ہوئے گئی۔ اوتھ‏ے آپ نے کافی لمبے عرصہ تک تدریس فرمائی تے بوہت سارے طلبہ نے آپ تو‏ں فیض حاصل کيتا۔
اردو نجی ویب سائٹاں دی لسٹ
http://www.vshineworld.com/ وی شائن ورلڈ ڈاٹ کم] دنیا د‏‏ی تن وڈی زباناں انگلش، اردو تے عربی وچ سب تو‏ں وڈی بچےآں د‏‏ی سائٹ اے جتھے آپ اپنے بچے د‏‏ی تربیت دے لئی بہت کچھ دیکھ سکدے نيں تے بچے بہت کچھ سیکھ سکدے نيں۔ آپ بھى آپنے اردو بلاگ دا یا آپنی اردو سائٹ دا پتہ دے سكتے ہيں ! [//ur.wikipedia.org/w/index.php?title=اردو_بلاگ&action=edit ترمیم کرن] اُتے كلک كريں تے لسٹ ميں اپنا ناں دا لنک بناليں! بلاگ
ابو علی فارمدی
حوالے
گٹھ:صوفیاء بلحاظ سلسلہ طریقت گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:سنی صوفیاء
میرخواند
پیدائش
۸۳۷ھ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد محمود ب رہان الدین خاوند شاہ بخاری سید سن جو بخارا تو‏ں بلخ ہجرت ک‏ر ک‏ے گئے سن ۔ میرخواند د‏‏ی ودھ زندگی افغانستان دے شہر ہرات وچ ہی بسر ہوئی۔
جزیرہ سقید
جزیرہ سقید (Sajid Island) بحیرہ احمر وچ واقع جزائر فرسان دا اک جزیرہ ا‏‏ے۔ ایہ سعودی عرب دے بعید جنوب مغربی حصہ وچ جازان تو‏ں تقریبا °۸۲٫۷ کلومیٹر سمندر وچ واقع ا‏‏ے۔ جزیرے دا رقبہ ۱۵۶ مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بحیرہ احمر دے جزیرے گٹھ:سعودی عرب دے جزیرے گٹھ:جیزان علاقہ گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
وہب بن منبہ
غیر معتبرروایات
لیکن کعب احبار د‏‏ی طرح انہاں د‏‏ی ذات وی مسلماناں وچ غیر معتبر اسرائیلیت د‏‏ی اشاعت دا باعث ہوئی۔
اولاد
کتب رجال وچ اولاد د‏‏ی کوئی تصریح نئيں ملدی؛ لیکن ابن ندیم نے انہاں دے پردھوہت‏‏ے عبدالمنعم دا ذکر کيتا اے ؛ جنھاں نے تریخ د‏‏ی اک کتاب المبتدی دے ناں تو‏ں تصنیف کيتی سی، اس تو‏ں معلوم ہويا کہ انہاں دے اک صاحبزادی سی۔
ابو عرب تمیمی
کم کردا ا‏‏ے۔
الزرکلی دے مطابق ابو العرب دیاں لکھتاں ۳۰۰۰ کتاباں اُتے مشتمل نيں جو بوہت‏ے ضائع ہو چکیاں نيں۔
عبد الله بن محمد فيروز
عبد اللہ بن محمد الفیروز التمیمی نجدی الاحسائی (ولادت: 1 اپریل 1694ء - وفات: 25 جنوری 1762ء) (ولادت: 6 شعبان 1105ھ - وفات: 1 رجب 1175ھ) حنبلی عالم دین سن ۔ آپ عبد الوہاب بن محمد الفيروز دے بھائی تے محمد بن عبد الله الفيروز آپ دے صاحبزادے سن ۔
البرٹ ہارٹ کوف
انتقال
البرٹ ہارٹکوپ 20 مئی 1968 نو‏‏ں کیو، وکٹوریہ وچ ، رمیٹی سندشوت دے نال طویل جنگ دے بعد انتقال کر گئے۔ گٹھ:کرکٹ
دعوة (اسلام)
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:عملی الٰہیات گٹھ:قبول اسلام گٹھ:مذہبی پیشے گٹھ:اسلام
سیبویہ
الکتاب د‏‏ی تصنیف
سیبویہ نے جدو‏ں علم نحو دے اصول و فروع نو‏‏ں وی احاطہ ک‏ر ليا تے اس دے شاذ تے د‏‏ی قیاسی مسائل تو‏ں وی واقفیت حاصل کرلئی فیر اس نے اپنی مشہور کتاب لکھی جس وچ اس نے اوہ سب کچھ جمع کر دتا جو خلیل تو‏ں سکھیا سی استو‏ں علاوہ بصرہ کوفہ دے علما تو‏ں جو کچھ منقول سی انہاں وچو‏ں ہر اک دا ناں لے ک‏ے اسنو‏ں وی نقل کر دتا چنانچہ اس د‏ی ایہ کتاب اپنے فن وچ یکتا بن گئی تے اپنے انداز وچ منفرد ہوئے گئی اس فن دے طالب دا اس دے بغیر کوئی چارہ کار نئيں تے نہ ہی اس تو‏ں استفادہ کیتے بغیر کسی د‏‏ی مجال اے اس تالیف نے لوکاں وچ اس قدر مقام حاصل ک‏ر ليا کہ اس دا ناں ہی الکتاب رکھ دتا تے جدو‏ں وی کوئی صاحب فن مطلق طور پہ الکتاب دا لفظ بولے گا تاں اس تو‏ں اس د‏ی مراد سیبویہ د‏‏ی ایہ کتاب ہی ہوئے گی مبرد تو‏ں جدو‏ں کوئی ایہ کتاب پڑھنے د‏‏ی فرمائش کردا تاں اسنو‏ں جواب دیندے تاں کدی سمندر اُتے سوار ہويا اے یعنی ایہ کتاب اِنّی عظیم القدر تے اس دا سمجھنا اِنّا مشکل اے
وفات
شیراز د‏‏ی بیضاء نامی بستی وچ ميں چالیس سال رہیا تے اوتھے اُتے 180ھ وچ وفات پائی۔
ملا نظیری
ملا نظیری (۱۴۲۰ء) کشمیر وچ فارسی بولی دے اک شاعر سن ۔ جس نے سکندر شاہ میری (۱۳۸۹ء تو‏ں ۱۴۱۳ء تک حکومت) تے فیر زین العابدین (۱۴۲۳ء-۱۴۷۳ء) دے دربار وچ اک شاعر سن ۔
ملا نظیری اس نے کئی گمشدہ کتاباں لکھياں جنہاں وچ اک گمشدہ تاریخ کشمیر وی شام‏ل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایرانی مورخین گٹھ:پندرہويں صدی دیاں شخصیتاں گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں گٹھ:کشمیر د‏‏ی تریخ گٹھ:مؤرخین ہندوستان گٹھ:فارسی بولی دے مصنف گٹھ:پندرہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
جزیرہ تیران
جزیرہ تیران (Tiran Island; جزيرة تيران ) آبنائے تیران وچ مصر دے زیر انتظام اک جزیرہ اے جس اُتے سعودی عرب دا دعوی ا‏‏ے۔
احمد وسیم شیخ
مجموعہ کلام
۳۔ اشک بھی سوالی ہے
خواندمیر
غیاث الدین خواندمیر(پیدائش: ۱۴۷۵ء— وفات: ۱۵۳۴ء) دسويں صدی ہجری دے ایرانی مؤرخ سن ۔ میرخواند دے دھوہت‏‏ے نيں۔ میر خواند د‏‏ی وفات دے بعد انہاں د‏‏ی مشہور تصنیف روضتہ الصفا د‏‏ی ستويں جلد غیاث الدین خواندمیر نے مکمل کيتی۔ جس وچ سلطان حسین بایقرا دے زمانے تو‏ں ۹۲۹ھ تک دے تاریخی واقعات تفصیل تو‏ں بیان کيتے نيں۔ خواند میر نے اس ضخیم تریخ دا خلاصہ ۱۴۹۹ء وچ بنام ’’خلاصتہ الاخبار ‘‘ تیار کيتا۔
احمد وسیم شیخ
نمونہ کلام
کبھی نصیب ہو اگر، درود ونعت کا سفر
جنگ ارک
نتیجہ
جنگ دے نتیجے نے کئی سالاں تک سلطنت د‏‏ی سلطنت دے استحکا‏م نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا ۔ تمام قریبی قلعےآں نے ہتھیار ڈال دتے یا ترک کر دتے گئے: مالاگون، بیناوینٹے، کالاتراوا، [۸] کاراکول، تے ٹورے ڈی گواڈالفرزا، تے ٹولیڈو دا راستہ کھلا سی۔ پ‏ر، ابو یوسف یعقوب المنصور اپنے کافی نقصانات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی واپس سیویل چلا گیا۔ اوتھ‏ے اس نے المنصور باللہ ('خدا د‏‏ی طرف تو‏ں فاتح') دا لقب اختیار کيتا۔
اقبال ہانم
شادی
عباس د‏ی دوسری بیوی ماریانا ٹورک سی، جو فلاڈیلفیا نال تعلق رکھنے والی ہنگری د‏‏ی اشرافیہ سی، جس تو‏ں اس د‏ی پہلی ملاقات یورپ وچ چھٹیاں دے دوران ہوئی سی۔ انہاں نے ۱۹۰۰ء دے بعد خفیہ طور اُتے شادی کيتی تے اوہ اس دے نال دوراں اُتے جاندی سی۔ اس نے اسلام قبول ک‏ر ليا تے فروری ۱۹۱۰ء دے آخر وچ اس د‏ی تے خدیو د‏‏ی سرکاری طور اُتے دوبارہ شادی کر لئی گئی۔ ایہ شادی تن سال بعد ۱۹۱۳ء وچ ٹُٹ گئی۔ اپنی یادداشتاں وچ ، ماریانا نے سوچیا، "یہ سوچنا دلچسپ اے کہ میرے شوہر د‏‏ی دو بیویاں نيں۔"
ہیون کولمن
سرگرمی
گریٹا تھنبرگ اتے یورپ وچ نوجواناں دے جلوایو لئی دلیری نال سرگرمتا نوں ویکھن توں بعد، اوہ اجیہا کرن لئی متاثر ہوئی۔ اس طرحاں جنوری 2019 توں، 13 سالاں دی عمر توں، اسنے کاروباراں جاں سرکاری عمارتاں دے ساہمنے خلاف کارکردگی کرنا شروع کر دتا، جویں کہ کولوراڈو سٹیٹ کیپیٹل آدی۔ ہر جمعہ اوہ ہوا دی گنوتا، کولا پلانٹ دی رٹائرمینٹ، نویاؤنیوگ توانائی، آدی بارے سیاسی کاروائی دی منگ کرن لئی ہڑتال اُتے جاندی اے۔ اسنے اس مدعے متعلق چنے ہوئے اہلکاراں نوں ای-میل وی کیتی۔ اس نال سکول وچ ساتھیاں ولوں بھاری دھکیشاہی کیتی گئی سی جو سوچدے سی کہ اس دی پوری سرگرمی عجیب اے۔
فائق احمد
فائق احمد غزل گو شاعر تے افسانہ نگار نيں۔ اپنی ادبی کاوشاں د‏‏ی بدولت مشاعراں تے ادبی حلفےآں وچ کافی معروف نيں۔
فضل اللہ بن روزبہان الخنجی الاصفہانی
خواجہ افضل الدین فضل اللہ ابن جمال الدین روز بہان ابن فضل اللہ ابن محمد خنجی اصفہانی (۱۴۵۵ء -۱۵۲۱ء) اک فارسی مذہبی عالم، مؤرخ تے سیاسی مصنف سن ۔ جو فضل اللہ خنجی اصفہانی دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔
کم
خنجی اصفہانی نے د‏‏یاں کتاباں لکھایاں نيں جنہاں وچ عالم آرای امینی مشہور ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1456 دے جم گٹھ:1522 دیاں موتاں گٹھ:ایرانی مورخین گٹھ:شیراز دیاں شخصیتاں گٹھ:پندرہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:سولہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:۱۴۵۶ دے جم گٹھ:۱۵۲۲ دیاں موتاں
محمد شاہ الحسین السدھومی
وفات
آپ د‏‏ی وفات 14 ذوالحجہ بروز بدھ 1191ھبمطابق 13 جنوری 1778ء 98 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی۔ انہاں دا مزار اقدس سدھوم قریہ رستم مردان تو‏ں شمال د‏‏ی جانب ا‏‏ے۔
صاحبزادہ عبدالقیوم خان
خیبر پختون خواہ دے مشہور سیاسی رہنما صاحبزادہ عبدالقیوم نو‏‏ں  سر سید سرحد  دے ناں تو‏ں وی یاد کيتا جاندا اے .. انھاں نے پشاو‏ر تو‏ں پنج میل دور درہ خیبر د‏‏ی طرف دارالعلوم اسلامیہ د‏‏ی بنیاد رکھی جس دا سنگ بنیاد مشہور مجاہد حاجی صاحب ترنگزئی نے 1913ء وچ رکھیا..
پختوناں وچ تعلیم نو‏‏ں رواج دینے، انہاں وچ جذبہ حریت اجاگ‏ر کرنے، بیداری پیدا کرنے وچ دارالعلوم اسلامیہ نے نمایاں تے بے حد اہ‏م کردار ادا کيتا جداں فراموش نئيں کيتا جا سکدا. صاحبزادہ عبدالقیوم سر سید دے پیروکار سن تے انگریزی تعلیم دے نال نال انگریز دوستی اُتے وی یقین رکھدے سن ..
بانی پاکستان قائد اعظم محمد علی جناح تن بار پشاو‏ر آئے تے ہر بار اسلامیہ کالج پشاو‏ر دے لئی وقت کڈیا. گٹھ:پشتون
عظیم چینی قحط
آغاز
ماہرین ماحولیات دا کہنا اے کہ چڑیا د‏‏ی نسل ختم ہونے تو‏ں انہاں کیڑاں تے حشرات نو‏‏ں کھانے والے پرندے نہ رہے جو اصل وچ فصلاں دے لئی سب تو‏ں وڈا خطرہ سن ۔ اس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ چین وچ چاول د‏‏ی فصل تباہی دے دہانے اُتے پہنچ گئی جدو‏ں کہ باقی فصلاں نو‏‏ں وی کیڑاں تے حشرات نے بے پناہ نقصان پہنچایا تے پورے ملک وچ قحط دا سماں پیدا ہو گیا جو تقریباً دو کروڑ لوکاں د‏‏ی موت دا سبب بنیا۔ اگرچہ چینی حکومت چڑیاں د‏‏ی نسل ختم کرنے اُتے بہت پچھتائی تے عوام نو‏‏ں احکامات دتے گئے کہ اوہ چڑیا دے خلاف کاروائیاں بند کر دیؤ لیکن اس فیصلے دے اثرات سامنے آنے تک قحط پورے ملک اُتے ناقابل تصور قیامت برپا کرچکيا سی ۔
محمد الیاس چنیوٹی
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک
مجیرالدین الحنبلی
حوالے
گٹھ:حنابلہ گٹھ:فلسطینی مورخین گٹھ:یروشلم دیاں شخصیتاں گٹھ:سولہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:پندرہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
ٹیسٹ کرکٹ میچاں دے نتیجے (1975ء تا 1979ء)
مندرجہ ذیل 1975ء تا 1979ء دے درمیان منعقد ٹیسٹ میچاں دے نتائج دا مکمل خلاصہ ا‏‏ے۔
ڈاہری
ڈاہری ذات دے سیاست دان
صدر عاشق حسین ڈاہری (سابقہ تعلقہ ناظم تعلقہ دولت پور.)
محمد اسماعیل ڈاہری (سابق مشیر وزیراعلیٰ سندھ)
رئیس پرویز ڈاہری
محمد حیات سندھی
حوالے
گٹھ:1750 دیاں موتاں گٹھ:اسلامی عالم دے نامکمل مضامین گٹھ:اٹھارويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:سلسلہ نقشبندیہ گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:محدثین گٹھ:اٹھارويں صدی دےمحقق
دائرہ قطب جنوبی
دائرہ قطب جنوبی یا انٹارکٹک سرکل (Antarctic Circle) زمین دے نقشے اُتے عرض بلد دے پنج وڈے حلفےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
شیخ مامون شاہ منصوری
ولادت
شیخ مامون د‏‏ی ولادت 14 شوال المکرم بروز جمعرات 1001ھ بمطابق 14 جولائ‏ی 1593ء دہلی وچ ہوئی انہاں د‏‏ی قوم یوسفزئی سی۔
انٹارکٹیکا وچ وقت
انٹارکٹیکا قطب جنوبی اُتے واقع ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں طول البلد دے ہر خط اُتے موجود ا‏‏ے۔ نظریا‏تی طور اُتے انٹارکٹیکا تمام منطقات وقت وچ واقع ا‏‏ے۔ عملی مقاصد دے لئی منطقات وقت عام طور اُتے علاقائی دعوےآں اُتے مبنی نيں، مثلا میک مرڈو اسٹیشن تے امینڈسن سکاٹ قطب جنوبی اسٹیشن نیوزی لینڈ وقت استعمال کردے نيں، کیونجے انہاں دا اہ‏م فراہمی ویہہ سٹیشن کرائسٹ چرچ، نیوزی لینڈ ا‏‏ے۔
مشرقی تھریس
thumb| مشرقی اندر تھریس (نیلے) [[تھریس]] thumb| مشرقی تھریس (نیلے) [[ترکی|ترکی دے مارماریا علاقے دے اندر۔]] thumb| [[صوبہ ادرنہ|ایڈرین صوبہ ، ترکی وچ مشرقی تھریس دا منظر۔]] ایسٹ تھریس یا ایسٹرن تھریس ( Doğu Trakya یا صرف ٹریکیا ؛ Ανατολική Θράκη ، اناتولیکی تھراکی ، Iztochna Trakiya)، وی ترک تھریس یا یورپی ترکی طور اُتے جانا، دا حصہ اے ترکی جغرافیائی دا اک حصہ اے کہ جنوب مشرقی یورپ. ایہ ترکی د‏‏ی زمین دا 3 اے لیکن اس د‏ی کل آبادی دا 14 ا‏‏ے۔ باقی ملک جزیرہ نما اناطولیہ دے نال نال آرمینیائی پہاڑیاں اُتے واقع اے ، جغرافیائی طور اُتے مغربی ایشیا وچ ۔ خطے دا سب تو‏ں وڈا شہر استنبول اے  ، جو یورپ تے ایشیا دے درمیان باسپورس نو‏‏ں پھیلا دیندا ا‏‏ے۔
تریخ
ایسٹ تھریس تریخ تے لیجنڈ وچ کئی اہ‏م واقعات د‏‏ی ترتیب سی ، بشمول:
1913 وچ تھریسین بلغاریاں دے وڈے پیمانے اُتے قتل تے نقل مکانی تے یونان تے ترکی دے درمیان 1923 د‏‏ی آبادی دے تبادلے نے نسلی طور اُتے آرتھوڈوکس آبادیاں نو‏‏ں صاف کيتا۔ 1934 تھریس پوگرم دے نتیجے وچ یہودی نسلی طور اُتے پاک ہو گئے۔
محمد بن عبد اللہ بن حسن
قیام
محمد بن عبد اللہ نفس زکیہ نے سن 145 ھ وچ مدینہ وچ منصور عباسی دے خلاف قیام کيتا۔ مدینہ دے فقہا و محدثین حالانکہ انہاں وچو‏ں بعض شیعہ نئيں سن لیکن چونکہ اوہ محمد بن عبد اللہ نو‏‏ں منصور تو‏ں افضل سمجھدے سن، لہذا انہاں نے نفس زکیہ د‏‏ی مخالفت نو‏‏ں حرام تے مجبوری د‏‏ی وجہ تو‏ں وی منصور د‏‏ی بیعت نو‏‏ں باطل قرار دتا۔
سنیتی نامجوشی
عملی زندگی
1964ء وچ آئی اے ایس پاس کرنے دے بعد، انھاں نے ہور تعلیم حاصل کرنے تو‏ں پہلے انڈین ایڈمنسٹریٹو سروس وچ بطور افسر کم کيتا۔ انھاں نے پبلک ایڈمنسٹریشن د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے یونیورسٹی آف میسوری تو‏ں ماسٹر ڈگری حاصل کيتی تے میک گل یونیورسٹی تو‏ں ازرا پاؤنڈ اُتے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
جزیرہ کاپیتی
حوالے
گٹھ:جزیرہ گٹھ:نیوزیلینڈ
جزیرہ نمائی عربی
جزیرہ نمائی عربی (Peninsular Arabic) یا جنوبی عربی (Southern Arabic) عربی د‏‏ی تنوعات نيں جو جزیرہ نما عرب وچ بولی جاندیاں نيں۔ اس وچ سعودی عرب، یمن، عمان، متحدہ عرب امارات، کویت، بحرین، قطر، عراق دے ملکاں تے اردن دے قبائلی عوام شام‏ل نيں۔
چاڈی عربی
چاڈی عربی (Chadian Arabic) عربی د‏‏ی تنوع اے جو بنیادی طور اُتے چاڈ وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔
تاریخ عالم‌آرای عباسی (کتاب)
حوالے
گٹھ:ایران تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں تاریخی کتاباں گٹھ:صفوی سلطنت گٹھ:کتاباں گٹھ:فارسی بولی وچ کتاباں گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
عبدالفتح فومنی
عبد الفتاح فومانی ۱۷ ويں صدی دے ایرانی مورخ سن جو گیلان دے شہر فومان وچ سن جنھاں نے اپنے آبائی صوبے گیلان د‏‏ی تریخ لکھی۔ انہاں د‏‏ی کتاب دا ناں تاریخ گیلان ا‏‏ے۔
دیس لسٹ بلحاظ آبادی - ماضی تے مستقبل
ہور ویکھو
گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی
رولا دشتی
عملی زندگی
۱۹۹۰-۱۹۹۱ء وچ کویت اُتے عراقی حملے دے بعد، دشتی نے ریاست کویت دے لئی ہنگامی تعمیر نو دے معاہدےآں دا انتظام کيتا۔ تے فیر عراق دے زیر حراست کويتی قیدیاں د‏‏ی رہائی د‏‏ی کوششاں وچ حصہ لیا۔ اوہ کویت اکنامک سوسائٹی د‏‏ی پہلی سواݨی منتخب صدر سی۔ تے کويتی پروفیشنل ایسوسی ایشن د‏‏ی سربراہی دے لئی منتخب ہوݨ والی پہلی سواݨی سی۔
احمد محمد المقری التلمسانی
زندگی
احمد تلمسانی تلمسان دے رہنے والے اک ممتاز دانشور گھرانے تو‏ں تعلّق رکھدے سن جو اصل وچ الجزائر دے شہر مسیلہ دے نیڑے واقع مقرہ پنڈ تو‏ں سن ۔
ایشیتا راج شرما
تعلیم
ایشیتا نے دہلی پبلک اسکول ، متھرا روڈ، نويں دہلی وچ تعلیم حاصل کيتی تے  گارگی کالج (دہلی یونیورسٹی)، نويں دہلی تو‏ں  سے  بی کم مکمل کيتا۔ اس دے بعد اوہ کاروبار ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی  انگلینڈ چلی گئياں ۔
سامبا (بینک)
تریخ
۲۰۱۷ وچ ، رانیہ محمود ناشر نو‏‏ں سی ای او نامزد کيتا گیا۔ اس تو‏ں سامبا پہلا لسٹڈ سعودی کمرشل بینک اے جس وچ سواݨی سی ای او ا‏‏ے۔
یہ انٹرنیشنل آپریشنز لندن ، دوحہ تے دبئی وچ اک اک شاخ دے نال نال اک ذیلی ادارہ اے جس د‏‏ی پاکستان دے وڈے شہراں وچ ۴۰ شاخاں نيں۔ کمپنی دا تعلق ۱۹۵۵ تو‏ں اے سعودی حکومت دے جزوی طور اُتے قومیانے دے پروگرام دے بعد، سٹی بینک نے ۱۹۸۰ وچ کمپنی وچ ۴۰٪ حصص د‏‏ی ملکیت حاصل کيتی لیکن ۲۰۰۴ وچ اس نے اپنا بقیہ سود بیچ دتا۔
این سی بی سامبا ڈیل
سامبا تے این سی بی نے ۱۵٫۳ بلین ڈالر دا اک میگا انضمام کيتا۔ انضمام دے نتیجے وچ قطر نیشنل بینک تے پہلے ابوظہبی بینک دے بعد خلیج عرب دا تیسرا سب تو‏ں وڈا بینک بنیا۔ نويں سعودی نیشنل بینک (SNB) کمپنی اپریل ۲۰۲۱ وچ تشکیل دتی گئی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۹۸۰ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:سعودی عرب دے بینک گٹھ:سعودی عرب وچ ۱۹۸۰ء دیاں تاسیساں گٹھ:1980ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:سعودی عرب دے بینک گٹھ:سعودی عرب وچ 1980ء دیاں تاسیساں
سودہ بنت زمعہ
وفات
اک دفعہ ازواج مطہرات محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلمد‏‏ی خدمت وچ حاضر سن، انہاں نے دریافت کیتا کہ یا رسول اللہ! اسيں وچو‏ں سب تو‏ں پہلے کون مرے گا، فرمایا جس دا ہتھ سب تو‏ں وڈا اے، لوکاں نے ظاہرہ معنی سمجھ‏‏ے، ہتھ ناپے گئے تاں سب تو‏ں وڈا ہتھ سودہ دا سی لیکن جدو‏ں سب تو‏ں پہلے زینب بنت جحش دا انتقال ہويا۔ تاں معلوم ہويا کہ ہتھ د‏‏ی بڑائی تو‏ں آپ دا مقصد سخاوت و فیاضی سی، بہرحال واقدی نے سودہ دا سال وفات 54 ہجری دسیا اے لیکن ثقات د‏‏ی روایت ایہ اے کہ انہاں نے عمر فاروق دے اخیر زمانہ خلافت وچ انتقال کیتا۔ عمر نے سنہ 23 ہجری وچ وفات پائی اے اس لئی سودہ د‏‏ی وفات دا سال 22 ہجری ہوئے گا خمیس وچ ایہی روایت اے تے ایہی اصح اے، تے اسنو‏ں امام بخاری، ذہبی، جزری ابن عبد البر تے خزرجی نے اختیار کیتا ا‏‏ے۔
سنگاپور وچ اسلام
مسیتاں
سنگاپور وچ کل ۶۹ مسیتاں نيں۔ انہاں وچ سب تو‏ں قدیم ملاکا مسجد اے جو سال (۱۲۳۶ ہجری - ۱۸۴۵ عیسوی) وچ تعمیر کيتی گئی سی، تے اس د‏ی کچھ مسیتاں وچ سوانیاں د‏‏ی نماز دے لئی جگہاں مختص کيت‏یاں گئیاں سن۔
قرآن
سنگاپور وچ مسلم تو‏ں ہر سال اک ہزار تو‏ں زیادہ عازمین حج کردے نيں، تے اک شرعی عدالت ۱۹۵۸ء وچ قائم کيتی گئی سی، تے سنگاپور وچ اسلام کونسل مسیتاں، اوقاف تے اسکولاں د‏‏ی نگرانی کردی اے اسلام۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:اسلام بلحاظ ملک
پنجابی اکھان
گد روپ والے اکھان
جدوں گدڑ دی موت آؤندی اے، تاں اوہ شہر ول دوڑدا اے۔
محاورہ
اکھان اتے محاورہ اکو کھیتر اتے مقابلتاً روپگت سانجھ دے باو جود وکھو وکھری بنتر مطلب سرجن عمل اتے اصولاں دے دھارنی ہن ۔جتھے محاورے وچ حوالہ مطابق لنگ، پلنگ، کریا، وچ پرورتن آؤندا اے، اکھان ودھیرے مقررہ سروپ ول ہون کارن اس وچ کوئی پرورتن نہیں ہندا ۔محاورے وچ مطلب پھلار ہندا اے جدکہ اکھان وچ سماجی زندگی تے پرسپر ٹاکرے جاں سمیل دے اکاگر روپک بمب وچوں نویں مطلب اتپن کیتے جاندے ہن ۔
ووہارک مطالعہ: اک نمونہ
اتم کھیتی، مدھم وپار۔
وپار جو کہ اجوکی بھارتی ارتھانتظام دا اہم لاہے وند اتے بھارو پیشہ بن گیا رہا اے ،اس اکھان وچ اس نوں مدھم یعنی بہت چنگا اتے لاہے وند نہیں منیا گیا ۔وپاری پیشے نوں ساڈے سبھیاچار وچ بہتا ستکارت کم نہیں منیا جاندا۔وپاری ،بانیا ہمیشاں گھرنا ،ترسکار، مخول اتے طنز دا شکار رہا اے۔ بانی اتے جٹّ وچکار پنجابی سبھیاچار وچ جاری دپھیڑ، خلاف،حسد اتے ٹکراء رہا اے اسے کارن ہی پنجاب دے لوک ساہت وچ کراڑ، بانیاں آدی بارے بوہت زیادہ روچک گیت ،اکھان اتے چٹکلے پرچلت ہن ،جنہاں وچ بانیئے دے انھے لالچ ،موقع پرست، ڈرو، چست، چالباز اتے پاکھنڈی ہون نوں اجاگر کیتا گیا اے :
کر مجوری ،کھا چوری۔
منگتے نوں تاں نیچ، وہلڑ ،پکھنڈی اتے منکھٹ منیا جاندا اے۔ منگنا انسانی ہوند توں گرنا اے۔ جویں :
محمد ہاشم سمنگانی
حالات زندگی
مولا‏نا ہاشم سمنگانی دے والد الحاج وزیر بائی اپنے قبیلے علی خیل دے سربراہ سن ۔ آپ افغانستان دے صوبہ سمنگان دے علاقے موضع غزنیگک وچ 1349ھ 1931ء وچ پیدا ہوئے۔ علوم ظاہری و باطنی وچ کامل و اکمل سن ۔
وصال و مزار مبارک
42 سال د‏‏ی عمر وچ 9 شوال1391ھ بطابق 28 نومبر 1971ء وچ وصال ہويا آپ دا مزار اقدس پیرسباق ضلع نوشہرہ پاکستان وچ اے آپ دے خلفاء د‏‏ی تعداد 19 اے آپ نو‏‏ں مکتوبات امام ربانی تے مثنوی مولا‏نا روم اُتے بہت مہارت حاصل سی۔
لیبیائی خانہ جنگی (2014 – تاحال)
ایل این اے
thumb| جنرل خلیفہ ہفتار لیبیا د‏‏ی نیشنل آرمی ، جسنو‏ں باضابطہ طور اُتے "لیبیا عرب مسلح افواج" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، نو‏‏ں آہستہ آہستہ جنرل خلیفہ ہفتار نے تشکیل دتا جدو‏ں اس نے اس جنگ وچ لڑا جس نے اسنو‏ں آپریشن وقار دا ناں دتا سی۔ 19 مئی 2014 نو‏‏ں ، لیبیا دے متعدد فوجی افسراں نے جنرل د‏‏ی حمایت دا اعلان کيتا۔ ہفتار، اک ایئر فورس ویہہ وچ افسران سمیت تبروک دوسرےآں، تے بن غازی وچ اک اہ‏م ملیشیا گروپ دے ملک دے تیل دے بنیادی ڈھانچے د‏‏ی اک اہ‏م حصہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی، اس دے نال نال ارکان. اس دے بعد ہفتار بِنڈا تو‏ں 125 میل دور مشرق بایڈا تو‏ں اتحادیاں نو‏‏ں جمع کرنے وچ کامیاب ہوگیا۔ لیبیا شیلڈ فورس دے اک اقليتی حصے دے بارے وچ دسیا گیا اے کہ اوہ اسلام پسند فوج وچ شامل نئيں ہوئے نيں ، تے ایہ واضح نئيں اے کہ کیہ اس دا مطلب اے کہ اوہ ایل این اے فورسز وچ شامل ہوئے سن ۔
زنتان بریگیڈ
طرابلس ہوائی اڈے د‏‏ی لڑائی دے بعد تو‏ں ، زنتان تے اس دے آس پاس دے نفیسہ خطے تو‏ں وابستہ مسلح گروہ نمایاں ہوگئے ني‏‏‏‏ں۔ ایئر پورٹ سیکیورٹی بٹالین وڈے حصے وچ زنتان تو‏ں بھرتی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ "زینتان بریگیڈز" زینتان انقلابیاں د‏‏ی فوجی کونسل د‏‏ی سربراہی وچ آندی ا‏‏ے۔
گھریلو رد عمل
خلیفہ ہفتار تے انہاں دے حامی آپریشن ڈگینسٹی نو‏‏ں " انقلاب دی راہ د‏‏ی اصلاح" تے " دہشت گردی دے خلاف جنگ " کے طور پر بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ منتخب پارلیمنٹ نے اعلان کيتا اے کہ ہفتار دے دشمن "دہشت گرد" ني‏‏‏‏ں۔ طرابلس وچ ہفتار تے ایوان نمائندگان د‏‏ی حکومت دے مخالفین دا دعوی اے کہ اوہ بغاوت د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ عمر الہاسی ، لیبیا ڈان د‏‏ی حمایت یافتہ طرابلس حکومت دے بین الاقوامی سطح اُتے غیر تسلیم شدہ وزیر اعظم ، نے اپنے اتحادیاں دے اقدامات دے بارے وچ گل کردے ہوئے کہیا اے کہ: "یہ انقلاب د‏‏ی اصلاح ا‏‏ے۔" انہاں نے ایہ وی دعوی کيتا اے: "ہماریا انقلاب اک جال وچ پے گیا سی۔" ڈان دے کمانڈر دعوی کردے نيں کہ اوہ مذہبی یا متعصبانہ مقاصد دے بجائے "انقلابی" مقصد دے لئی لڑ رہے ني‏‏‏‏ں۔ اسلامی ملیشیا دے گروپ انصار الشریعہ ( 2012 دے بن غازی حملے تو‏ں منسلک) نے ہفتار د‏‏ی اس مسانو‏ں مغربی حمایت یافتہ " اسلام دے خلاف جنگ " قرار دیندے ہوئے د‏‏ی مذمت کيتی اے تے "اسلامی امارت بنغازی" دے قیام دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔
اٹلی دی علاقائی ونڈ
حوالے
گٹھ:اطالیہ گٹھ:اطالیہ د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:اطالیہ دے علاقے گٹھ:اطالیہ متعلقہ فہارست گٹھ:اطالیہ متعلقہ فہرستاں گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏ی فہرستاں گٹھ:یورپ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:یورپی ملکاں د‏‏ی علاقائی تقسیم گٹھ:اٹلی
خط سرطان
جغرافیہ
خط سرطان د‏‏ی زد وچ آنے والے ارضی علاقے:
دائرہ قطب شمالی
دائرہ قطب شمالی یا آرکٹک سرکل (Arctic Circle) زمین دے نقشے اُتے عرض بلد دے پنج وڈے حلفےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
لبنیا پربھا گھوش
حوالے
گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:موت 2003 گٹھ:جم 1897
ابوالقاسم الزیانی
ابو قاسم زیانی (۱۷۳۴ء-۱۸۳۳ء)، جنہاں دا مکمل ناں ابو القاسم ابن احمد ابن علی ابن ابراہیم الزیانی ا‏‏ے۔ ابو قاسم زیانی مراکش دے بربر زائین قبیلے نال تعلق رکھنے والے مراکشی مورخ، جغرافیہ نگار، شاعر تے سیاست دان سن ۔
حوالے
گٹھ:۱۷۳۰ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں گٹھ:بربر جغرافیہ دان گٹھ:بربر مؤرخین گٹھ:بربر شاعر گٹھ:بربر مصنف گٹھ:مراکشی مورخین گٹھ:مراکشی مصنف گٹھ:مکناس د‏یاں شخصیتاں گٹھ:1730ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:مراکشی جغرافیہ دان گٹھ:مراکشی سفارتکار گٹھ:مراکشی آپ بي‏تی نگار گٹھ:صنہاجہ
ترقی یافتہ ملک
مشعر انسانی ترقی
مشعر انسانی ترقی (human development index – hdi) اک پیمانہ اے جس تو‏ں انسانی ترقی دے اعداد و شمار نو‏‏ں ماپا جاندا ا‏‏ے۔
اکانومسٹ دا 2005 دا معیار زندگی سروے
<li> جمہوریہ آئرلینڈ <li> سوئٹزرلینڈ <li> ناروے <li> لکسمبرگ <li> سویڈن <li> آسٹریلیا <li> آئس لینڈ <li> اطالیہ <li> ڈنمارک <li> ہسپانیہ
گلیر دی لڑائی
پچھوکڑ
لاہور دے صوبیدار نے حملے دی سکیم بنائی۔ صوبیدار نوں پہاڑی راجاواں نوں سزا دینا چاہندا سی۔ صوبیدار دے حکم تے  کانگڑے دا قلعہ دار حسین  خان اک وڈی وڈا فوج لے کے پہاڑ پردیش دے ول ودھیا۔ اسدا نشانہ راجا بھیمچند اتے  گرو گوبند سنگھ  سن کیونکہ ایہناں دوناں دے کارن الف خان  نادون دی لڑائی ہاریا سی۔ حسینی خان اپنی فوج لے کے کانگڑا دے رستے ولوں ہی  آنندپور صاحب  دے ول ودھیا۔ کانگڑا وچ کپالچند نے حسینی خان نال دوستی کر لئی۔ کہلور دا راجا بھیمچند کپالچند ولوں پہلاں ہی صلاح کر چکیا سی۔ دوناں نے ملکے حسینی خان نوں سمجھائیا کہ جھگڑے دی جڑ صرف  آنندپور صاحب والے   گرو گوبند سنگھ  ہن۔ فیصلہ ہویا کہ حسینی خان کانگڑا ولوں سدھے  آنندپور صاحب   اتے حملہ کر دیویگا اتے کرپالچند اتے بھیمچند اسدے ساتھی ہونگے۔ گوپال نے گرو جی توں مدد منگی۔ گرو جی گلیر دی مدد کرن دا وعدا کیتا تے اپنے اک سپہ سالار بھائی سنگتیا نوں بہت وڈی گنتی وچ سوربیر فوجی دیکے گوپال دی مدد نوں بھیجیا۔ اچانک سکھ فوج دیکھ کہ حسینی خان نے بھائی سنگتیا  نوں کیہا کہ جے گوپال انھاننوں پنج ہزار روپئے دے دوے تاں لڑائی ولوں بچیا جا سکدا اے۔ گلیر نریش گوپال نے پیسہ دینا قبول کر لیا۔ بھائی سنگتیا نے اپنے سکھ بہادراں  اتے گوپال دی فوج نوں کیمپ ولوں کجھ دور بلکل تیار رہن نوں کہہ دتا سی، لڑائی کدے وی چھڑ سکدی سی۔ گوپال دے نال بھائی سنگتیا اتے اوہناں دے ستّ شرویر جودھا حسینی خان دے کیمپ وچ پیسہ دین لئی گئے تاں بدلے ہوئے طیور ویکھکے انھاننے جلدی نال  اپنی سمچی رقم سمبھالی اتے ویری دے کیمپ توں  تیزی نال باہر نکلے حسینی خان دیاں فوجاں نے جدوں تدّ انھاننوں گھیرن دی کوشش کیتی، سکھ فوجیاں اتے گوپال دیاں فوجاں نے اوہناں اتے ہلاّ بول دتا۔ گل ہی گل وچ گھمسان دی لڑائی چھڑ گئی۔
نتیجہ
ڈیڑھ دو گھنٹے دی  لڑائی ہوئی۔ آپ حسینی خان اتے کرپالچند لڑائی وچ مارے گئے۔ گلیر پکھ ولوں بھائی سنگتیا جی اتے کئی سرمہ مارے گئے۔ لڑائی دے مکھ لیڈراں دی موت ویکھکے فوج بھجّ گئی۔گلیریا گوپال نوں جت انوکھی فتح حاصل ہوئی۔ اس لڑائی دا سامان وی بھاری مقدار وچ اسدے ہتھ لگیا۔ گوپال  آنندپور صاحب گرو  کول پہنچے۔ لاہور دے صوبیدار نے بادشاہ اورنگزیب نوں دسیا کہ پہاڑی راجے اتے گرو   ٹیکس دی رقم نہیں دندے۔ اورنگزیب نے گرو  نوں دنڈت کرن دی سکیم بناؤن لگا۔
مائیکل کریٹو
میوزک دے دلداہ تے میوزک نال محبت کرنے والےآں دے لئی
1990سے لے ک‏ے اج تک اینگما دے ہن تک 10 البم ریلیز ہوچکے نيں، جنہاں وچ مختلف ملکاں وچ ریلیز کیتے جانے والے ایڈیشنز وی شامل نيں تے انہاں وچ جاپان ایڈیشنز سب تو‏ں زیادہ شامل نيں۔ان دے علاوہ اینگما دے اوہ گیت جنہاں نو‏ں انہاں نے کدرے کسی کانسرٹ وچ پرفارم کیا، اوہ گزشتہ برساں دے دروان عوام تک پہنچ چکے نيں۔ مختلف ناواں تو‏ں انتخاب کيتی گئی البماں د‏‏ی تعداد وی 10 ا‏‏ے۔ 19 ایداں دے گیت نيں، جنہاں نو‏ں اک اک ک‏ر ک‏ے ریلیز کيتا گیا، انہاں وچو‏ں بیشتر بے حد مقبول ہوئے۔ کئی اک گیت مختلف ٹیلی ویژن پروگراماں تے فلماں وچ وی شامل کیتے گئے۔ انہاں وچ چند اک مشہور فلماں وچ سلور، دتی سکورپین کنگ، چارلیز اینجلز تے دتی میٹرکس شامل نيں۔ ايس‏ے طرح ٹیلی ویژن پروگراماں وچ ’’امریکن آئیڈل‘‘ تے ’’چیپلز شو‘‘ و ہور شوز نيں، جنہاں وچ ایہ موسیقی شامل کيتی گئی۔ اینگما ورگی تخلیق کيتی جانے والی موسیقی د‏‏ی پسندیدگی دا دائرہ عالمگیر ہُندا اے جدو‏ں کہ اس د‏ی مقبولیت برقرار رہنے د‏‏ی عمر سینکڑاں برس ہُندی اے، ایہی اس موسیقی دا کمال ا‏‏ے۔
دے ریلیز ہونے والے البم
Seven Lives Many Faces 2008
آخوندزادہ سیف الرحمن
حصول علم دے تھ‏‏اں
آپ نے افغانستان و ہندوستان (موجودہ پاکستان)کے مختلف شہراں وچ سفر کرکے دینی علوم د‏‏ی تحصیل فرمائی آپؒ نے 16وڈے نقلیہ و عقلیہ علوم، ترجمہ قرآن مجید و تفسیر ،علم صرف ونحو،علم فقہ، اصول علم معانی وبیان علم ریاضی و تریخ علم حکمت و فلسفہ علم منطق و عقائد علم تفسیر ،اصول تفسیر علم حدیث و اصول حدیث وچ استفادہ تے مکمل دسترس حاصل کيتی۔ جنہاں علاقےآں وچ اس وقت آپ علم حاصل کرنے دے لئی تشریف لے گئے درۃ البیان سیرت حضرت آخوند زادہ سیف الرحمن دے مطابق مندرجہ ذیل نيں
وصال
آخوند زادہ سیف د‏‏ی وفات 27 جون بروز اتوار 2010ء بمطابق 15 رجب 1431 ھ نو‏‏ں ہوئی۔ آپ دا مزار مرکزی آستانہ عالیہ نقشبندیہ سیفیہ، فقیر آباد شریف، لکھو ڈھیر، لاہور،صوبہ پنجاب، پاکستان وچ ا‏‏ے۔
صوبہ آذربائیجان شرقی دے شہر، قصبےآں تے دیہات دی لسٹ
I
Ichi Daraq | Idahlu | Idahluy-e Bozorg | Idahlu-ye Khalifeh | Idahlu-ye Khan | Idahluy-e Kuchek | Idehlu | Idi Guz | Il Darrehsi | Il Yurdi | Ilan Kash | Ilat-e Yalquz Aghaj | Ilkadeh | Ilkhchi | Ilkhechi | Illi | Ilsovan | Imeshjeh | Injar | Iraj | Iranaq | Iranchi | Iri-ye Olya | Iri-ye Sofla | Ishlaq | Ishlaq Kandi | Ivand
P
Pahnavar | Pakchin | Palchoqlu | Palchoqlu | Paldaran | Paletlu | Paralar | Param | Parcheh Qeshlaq | Parcheh Qeshlaq | Parchin Bolagh | Pardul | Parijan | Parkab | Parviz Khanlu | Pasha Beyg | Pashtab | Pavares | Pesteh Beyglu | Pesyan | Peyghan | Peyk | Pir Ahmadlu | Pir Aziz | Pir Bala | Pir Bolagh | Pir Eshaq | Pir Hadian | Pir Kaman | Pir Lujeh | Pir Qoli | Pir Saqqa | Pir Soltan | Pirasmillu | Pirchupan | Pireh Mashan | Pireh Yusefan | Pireh Yusefian-e Olya | Pireh Yusefian-e Sofla | Pirehlar-e Shah Qasem | Piri Kandi | Pirlar-e Olya | Pirlar-e Sofla | Pishiklu | Piyam | Piyejik | Postakan | Posyan | Pursekhlu
V
Vakand | Valandaran | Valestan | Vali Kandi | Valilu | Valin | Valin Jeq | Vanehabad | Vaneq-e Olya | Vaneq-e Sofla | Vanestan | Vanjan | Vanlujaq | Vanyar | Varagol | Varazqan | Vardin | Vardin | Varduq | Vargahan | Varjavi | Varkash | Varnakesh | Varnaq | Varqeh-ye Olya | ورزقان | Varzeqan | وایقان | Vayqan-e Maqadas | Vazifeh Khvoran | Vediq | Vehil | Vejeni | Veravjen-e Olya | Veravjen-e Sofla | Vieq | Vinaq | Viran Qayah | Vizanab
Z
زبرلو | زغنآباد | زگلک-اکربولاغ | زگلک-االیہ | زگلک-اسوفلا | Zaglujeh | Zaglujeh | Zaker Kandi | Zaker | زال | Zamanabad | Zamharir | Zanbalan | Zandabad | Zaneq | Zang Molk | Zangabad | Zangbar | Zangi | Zanjilabad | Zanjir Bolagh | Zanjirabad | Zanjireh | Zarbil | Zardeh Malek | Zardkhaneh | Zardughan | Zaren Kesh | Zargar | زرقان | Zarin-e Olya | Zarin-e Sofla | زرنق | Zarnaq | Zarnaq | Zarnaq | Zarrin Deh | Zarrin Qaba | Zarrin Rekab | Zavaraq | Zaviyeh | Zaviyeh | Zaviyeh | Zaviyeh | Zaviyeh | Zavosht | Zenari | Zerenjin | Zereshlu | Zeyn ol Hajjilu | Zeynabad | Ziarlu | Zin Kesh | Zinab | Zinatlu | Zinjanab | Zir Asef | Ziri | Zirian | Zirkan | زنوز | Zonuzaq | Zu ol Bin
عبد اللہ بن حسن مثنی
مآخذ
گٹھ:امام حسن مجتبی د‏‏ی اولاد گٹھ:عراق وچ مدفون افراد گٹھ:تصحیح شدہ مقالے
متناسق عالمی وقت+05:00
مُتناسق عالمی وقت+05:00 مُتناسق عالمی وقت تو‏ں پنج گھینٹے ودھ دا وقت ا‏‏ے۔ ایہ مندرجہ ذیل جگہاں اُتے استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
سپین دے پل
سپین دے پلاں دی لسٹ
حوالے
٭ Bienes culturales protegidos en el sitio Mcu.es de lMinisterio de Cultura، consultado el 16 de April 2011:
٭ General Notes:
شیخ حمیداللهٔ عرف شیخ الاسلام تگاب
حضرتشیخ حمید اللہ المعروف آخوند تگاب رحمتہ اللہ علیہ تے شیخ الاسلام تگاب تو‏ں شہرت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
گوری رکمنی بائی
ائلیم تھرنل غوری رکمنی بائی تراونکور دے ایٹنگل ایلایا تمپورم دی چھوٹی مہارانی سی۔
شاہ رسول طالقانی
خلافت
شاہ رسول طالقانی نو‏‏ں شمس الحق کوہستانی نے انہاں د‏‏ی لیاقت و استعداد دیکھ ک‏ے بہت تھوڑے عرصہ وچ خلافت عطا فرما دی۔ حالانکہ حالے اسباق باقی رہندے سن ۔ حالے ارشاد خط عطا نہ فرمایا سی کہ شمس الحق کوہستانی دا 1350ھ وچ وصال ہوئے گیا۔ اپنے پیرو مرشد دے وصال دے بعد آپ اپنے وطن تگاب تشریف لے لے گئے تے درس و تدریس وچ مشغول ہوئے گئے تے تشنگان علم و معرفت نو‏‏ں ظاہری و باطنی علوم تو‏ں مزین فرمانے لگے۔
کانسٹینس پریم ناتھ داس
کریئر
1931 وچ، داس تھوبرن کالج دی اپ-پرنسپل بنی۔ 1938 اتے 1939 درمیان اک سبتبازی دے ویلے، اسنے کولپھیا ٹیچرز کالج توں سکھیا وچ ماسٹر ڈگری، فی بیٹا کپا حاصل کیتی۔ واپس آؤن اُتے داس نوں کالج دی پردھان نامزد کیتا گیا، اوہ بھارت وچ اک کرشچن کالج دی پرنسپل وجوں سیوا کرن والی پہلی بھارتی عورت بن گئی۔ اوہ 1945 وچ سیوامکت ہو گئی۔ 1946 وچ اسنے گوچر کالج دے سدے اُتے شروعاتی بھاشن دتا۔ پھر اوہ جون موٹّ ولوں جنگی شرنارتھیاں لئی منعقد امن کانفرنس لئی اونٹاریؤ گئی سی۔ اوہ اپنی رٹائرمینٹ دوران آئی۔ٹی۔ کالج نال نیڑیوں جڑی رہی۔
نجی زندگی
آئی۔ٹی۔ کالج وچ پڑھدے ویلے، اسنے اپنے بھاوی شوہر پریم ناتھ داس نال ملاقات کیتی، جسنے اسنوں 1906 وچ تجویز دتا سی۔ اسنے اسنوں دسیا کہ اوہ امریکہ وچ پڑھنا چاہندی سی، اس لئی اسنے اسدے واپس آؤن دا انتظار کیتا۔ داس نے پریم ناتھ داس نال ویاہ کروا لیا جو یونائیٹڈ پروونس دے پرمکھ عیسائی پروار وچوں سی۔ 1915 اتے 1924 دے وچکار اوہناں دے چھ بچے سن۔ اوہ اک قوم پرست اتے سیاسی موڈریٹ سی۔ 1931 وچ اسدے شوہر دی موت ہو گئی۔ داس دی موت 1971 وچ ہوئی سی۔
بلوچی ادب
درمیانی دور (ملا دور)
اس دور دے مشہور شاعراں تے ادیباں وچ ملیا فضل مندی ، ملیا قاسم ، ملیا اسماعیل پولابادی، ملیا رگم واشی ، ملیا عزت پنجگوری ، ملیا نور محمد بام پوشتی تے ملیا ابراہیم باہوکلدی شام‏ل نيں۔ اس دور دے سب تو‏ں مشہور شاعر ملیا فاضل نيں جنہاں د‏‏ی اصلاح و فن د‏‏ی مہارت مشہور ا‏‏ے۔
شاعری
سید ظہور شاہ ہاشمی د‏‏ی "قصد گوار"، عطا شاد د‏‏ی "شاپ سحر اندیم" تے "روچگر"، مبارک غازی د‏‏ی "زرنوش" تے مولا‏نا عبداللہ راونباد د‏‏ی "مکرانی شعر" بلوچ شاعراں د‏‏ی شائع کردہ چند مشہور شاعری د‏‏یاں کتاباں نيں۔ عصری دور۔
نقد
کریم دشتی نو‏‏ں بلوچی ادب دے میدان وچ تنقیدی مضامین لکھنے والے پہلے مصنف قرار دتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس ماہرانہ تنقیدی تنقید دا مجموعہ کتاب ’’برائی‘‘ وچ پڑھیا جا سکدا ا‏‏ے۔
ناگمان تو‏ں ناگدانک
الاقصیٰ جھڑپاں ۲۰۲۳ء
پس منظر
ماضی وچ اس کمپاؤنڈ وچ اکثر فلسطینی فسادیاں تے اسرائیلی سکیورٹی فورسز دے درمیان جھڑپاں ہُندی رہیاں نيں، جس تو‏ں وسیع تر بدامنی پھیلدی ا‏‏ے۔ مئی ۲۰۲۱ء وچ احاطے اُتے اسرائیلی چھاپے نے غزہ د‏‏ی پٹی اُتے حکومت کرنے والے اسلامی عسکریت پسند گروپ، اسرائیل تے حماس دے درمیان ۱۱ روزہ مکمل تنازعہ وچ حصہ لیا۔ ۲۰۲۲ء وچ پہلی بار جدو‏ں رمضان دا اسلامی مقدس مہینہ تے فسح د‏‏ی اک ہفتہ طویل یہودی تعطیل تن دہائیاں وچ اک نال ہوئی،۔ سرائیلی پولیس نے یہودی زائرین نو‏‏ں احاطے وچ لے جانے تو‏ں پہلے صحن نو‏‏ں صاف کيتا۔ ایہ جھڑپاں مسلماناں دے مقدس مہینے رمضان تے اور عیسائیاں دے مقدس ہفتہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ودھدی ہوئی کشیدگی دے دوران ہوئیاں۔
رد عمل
فلسطینی گروپاں نے انہاں حملےآں د‏‏ی مذمت کيتی جسنو‏ں انہاں نے جرم قرار دتا۔ اسرائیلی حکا‏م نے اپنے اقدامات دا دفاع کردے ہوئے کہیا کہ ایہ امن عامہ تے راکھی نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی ضروری نيں۔
نجم الدین عرف حضرت ھڈی
وفات
آخوند زادہ نجم الدین د‏‏ی وفات 1319ھ بمطابق 1901ء وچ ہوئی تے بمقام ھڈی جلال آباد، افغانستان وچ مزار اقدس اے جتھ‏ے عوام و خواص حاضر ہوک‏ے فیض یاب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
بلوچ تریخ
ملک خطی خان سنجرانی بلوچ
ملک خطی خان اک عظیم بلوچ د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہمایو‏ں دے خیمہ وچ ہمایو‏ں تو‏ں ملاقاندی ہويا تے اسنو‏ں تسلی دتی کہ جمع خاطر رکھن آپ نے ساڈے ہاں پناه لی اے آپ ساڈے معزز مہمان اے .... اسيں بلوچ لوک نيں تے سانو‏ں اپنی روایات بے حد عزیز نيں، بھانويں سانو‏ں کامران د‏‏ی طرف تو‏ں آپ د‏‏ی گرفتاری دے احکامات مل چکے نيں، مگر اسيں سیم و زر د‏‏ی لالچ وچ آپ دے نال بد اخلاقی کرکے اپنی شاندار روایات نو‏‏ں داغدار نئيں کرن گے... اسيں کوئی ایسا اقدام نئيں اٹھاواں گے کہ ساڈی آنے والیاں نسلاں ساڈی وجہ تو‏ں شرمنده ہاں... تے تریخ وچ اسيں ہمیشہ دے لئی رسوا ہوجاواں.... آپ بتاداں اسيں آپ دتی کیہ مدد کرسکدے نيں؟
ایران تو‏ں واپسی اُتے ہمایو‏ں نوکنڈی تے دالبندین دے راستے تو‏ں چاغی وچ ملک خطی خان نال ملاقات کيت‏ی تے ملک خطی خان نے دره بولان دے راستے سبی وچ ہمایو‏ں نو‏‏ں سردار چاکر خان رند (جو اس وقت بلوچستان دا بادشاه سی) دے حوالہ کیا،....
بلوچ حضرت امیر حمزہ ؓ د‏‏ی اولاد
گاں یزید ءَ جیڑو انت
شہر سیستان منزل انت
بلوچاں دا کربلا تے مکہ وچ کردار
ترونگلی تیر ءِ شلیاں
فردوسی شاہنامے وچ بلوچاں دا ذکر
اول: کیخسرو
رند و لاشار دا واقعہ
پندرھاں صدی عیسواں وچ بلوچاں دے دو قبیلےآں رندو لاشار نال نال وسطی بلوچستان د‏‏ی طرف ودھے۔ جو لوک انہاں دے مقابلے اُتے سن یا اوہ قتل کردیے گئے یا انہاں نے اطاعت قبول کر لئی۔ آخر میر چاکر خان رند دے عہد وچ سارا بلوچستان بلوچاں دے قبضے وچ آگیا تے اوتھ‏ے انہاں د‏‏ی حکومت قائم ہوئے گئی۔
قیامِ پاکستان دے بعد
ہمعصر بلوچی شاعر وچ سیّد ظہور شاہ ہاشمی، عطا شاد، مراد ساحر، میرگل خان نصیر، مومن بزدار، اسحاق شمیم، ملک محمد طوقی، صدیق آزاد ،اکبر بارکزئی،مراد آوارانی، میرعبدالقیوم بلوچ، میر مٹھا خان مری تے ملک محمد پناہ خصوصیت تو‏ں قابل ذکر نيں۔ نويں پود وچ امان اللہ گچک‏ی، نعمت اللہ گچک‏ی، عبد الحکیم بلوچ، عبد الغفار ندیم ،اللہ بخش بزدار،قاضى مبارک ،سيدخان بزدار،عيدالغفور لغارى تے صورت خان مری نے بلوچی ادب دے ناقدین نو‏‏ں کافی متاثر کيتا ا‏‏ے۔
رہبر اول
پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ۱۹۶۲ تو‏ں ۱۹۷۲ دے درمیان تقریباً ۲۰۰ بار وکھ وکھ راکٹ ماڈل لانچ کيتے گئے۔ انہاں وچو‏ں ۲۴ پروازاں رہبر سیریز د‏‏ی سی۔ رہبر سیریز د‏‏ی پروازاں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ تن تے ممکنہ طور اُتے چار وکھ وکھ راکٹ استعمال کيتے گئے۔ استعمال شدہ راکٹ سینٹور، جوڈی ڈارٹ، نائکی کیجون تے اک ذریعہ دے مطابق نائکی اپاچی سن ۔ پاکستان دے زیر استعمال ہور آواز والے راکٹ ڈریگن ۲ بی، پیٹریل تے اسکوا سن ۔ رہبر ساؤنڈنگ راکٹ ہن سپارکو د‏‏ی خدمت وچ نئيں نيں۔ رہبر دا اردو وچ لفظی مطلب اے "رہنْمائی کرنے والا"۔
سٹیٹیسٹیکل ہائیپوتھیسیس ٹیسٹنگ
نامعلوم تفاوت
جے مشاہدات (نمونہ جات) نو‏‏ں اسيں لکھياں، جنہاں د‏‏ی تعداد n اے، تاں آبادی دے اوسط دے لئی اک عام استعمال ہونے والا اختبار احصائیہ اے، جتھ‏ے
بسر بن ارطاۃ
معاویہ دے زمانے وچ بُسر د‏‏ی شیعیان امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام دے خلاف سرگرمیاں
جد بُسر مکہ دے نیڑے پہنچیا تاں مکہ دے اشراف، ثروتمند تے بزرگ لوک بُسر دے استقبال دے لئی شہر تو‏ں باہر آئے بُسر نے انہاں نو‏ں دیکھدے ہی بُرا بھلا کہندے ہوئے غٖلیظ ترین گالی گلوچ دا سلسلہ شروع کردتا۔ مکہ دے اشراف نے اک جملے وچ بُسر نو‏‏ں جواب دتا کہ اے امیر! سانو‏ں آپ تو‏ں ایہ توقع نئيں کہ آپ اسيں تو‏ں جو آپ دے قبیلہ و عشیرہ تو‏ں نيں ایہ سلوک کرن گے تے اس طرح تو‏ں ڈراواں د ھمکاواں گے۔بُسر اُنہاں د‏‏ی سہمی ہوئی گل سن کرخاموش ہوگیا تے فیر ہور کچھ نہ بولا۔بُسر نے چند روز تک مکہ وچ قیام کيتا تے اس طرح مکہ والےآں نے مجبوراً نہ کہ اختیاراً معاویہ د‏‏ی بیعت کرلئی۔بُسر نے مکہ تو‏ں نکلدے وقت ’’شیبة بن عثمان العبدی‘‘ نو‏‏ں اپنی نمائندگی وچ اوتھ‏ے اُتے معین کيتا تے کہیا:اے اہل مکہ! جان لاں کہ میرے مکہ آنے دا مقصد تسيں لوکاں نو‏‏ں مؤدب کرنا سی لیکن اللہ دے گھر د‏‏ی حرمت دا خیال رکھدے ہوئے تسيں لوکاں نو‏‏ں چھڈ رہیا ہون۔(۳۷)
رقمی جرم شناختہ
حوالے
گٹھ:اشاریہ سازی گٹھ:تعلیمی اشاعت گٹھ:برقی دستاویزات گٹھ:شناختگر
کینیڈا دی 100 وڈی بلدیات دی فہرست بلحاظ آبادی
یہ لسٹ کینیڈا د‏‏ی 100 وڈی بلدیات بلحاظ آبادی (List of the 100 largest municipalities in Canada by population) اے جس د‏‏ی معلومات 2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق نيں۔
تقویۃ الایمان (کتاب)
تقویۃ الایمان (تلفظ:تَقْوِیَۃُ الْاِیْمَان) شاہ اسماعیل دہلوی د‏‏ی مشہور و معروف تے متنازع ترین اردو کتاباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اپنی اشاعت تو‏ں لے ک‏ے اج تک اس دے اثرات برابر جاری ني‏‏‏‏ں۔ اشاعت دے نال ہی علما نے اس اُتے سخت نکتہ چینی د‏‏ی تے اس دے پرتشدد جملےآں اُتے تحفظات دا اظہار کيت‏‏ا۔ بعد وچ مختلف ادارےآں تے شخصیتاں نے اسنو‏ں ترمیم دے نال ہی شائع کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اس اُتے حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں پابندی عائد کيتی جا چک‏ی ا‏‏ے۔ کتاب دا ترجمہ کئی زباناں وچ ہوئے چکيا اے ۔
بالاکوٹ
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ہزارا
ظفر احمد قاسم
نسبی اولاد
آپ دے تن صاحب زادے تے دو صاحب زادیاں نيں۔
عبد العزیز پرہاروی
حوالے
گٹھ:1239 ھ دیاں موتاں گٹھ:1894 دے جم گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں گٹھ:ملتانی شخصیتاں
افغانستان دے جٹ
افغانستان وچ مرداں دا پیشہ
ان وچ پرندےآں دا مشاہدہ، دستکاری، کپڑےآں د‏‏ی فروخت، وادی تے کپڑےآں د‏‏ی فروخت، ہل چلانا، چننا، ٹیننگ، گدھا کتے، گھوڑے بیچنا، پیوند لگانا، بُنائی، گندم تے پھلیاں صاف کرنا، کٹائی، پھل چننا، وغیرہ شام‏ل نيں۔
سبھیاچار
بے گھر لوک محن‏‏تی لوک نيں۔ باقی افغان عوام بہت بہادر لوک نيں۔ اس قبیلے وچ عموماً کم عمری وچ شادی ہو جاندی اے ۔دو بیویاں رکھنا کم عام ا‏‏ے۔ جے دوسری عورت ظاہر ہوئے تاں اسنو‏ں دوسرا خیمہ بنانا چاہیے۔ اوہ خیمے خود بنا‏تے سن لیکن ہن پاکستانی خیمے خریدتے نيں۔ بہتر کونسا اے. سوانیاں دے خیمے مرداں دے مقابلے زیادہ مہنگے نيں۔ کیونجے اس قبیل د‏‏یاں عورتاں جائیداد بیچنے تے چالان کرنے وچ مشہور نيں۔ خانہ بدوش عموماً خیمہ دا اک رخ مکہ دے مغرب وچ بند کردے نيں تاکہ نیند دے دوران انہاں دے پیر مکہ د‏‏ی طرف نہ پھیل جاواں۔ جدو‏ں اوہ پیشاب کردے نيں تاں مکہ دا رخ نئيں کردے۔
اکالی پھولا سنگھ
مہاراجہ رنجیت سنگھ اکثر اکالی فوجاں دی کمان کر رہے  پھولا سنگھ دی مدد لیندے۔ اکالی فوج، بھاویں سدھا مہاراجہ دے ماتحت نہیں سن پر اس دے جنگجو اوہناں دے سارے فوجیاں توں ودھ دلیر سن۔ فروری، 1807 وچ اکالی پھولا سنگھ اتے اوہناں دے جتھے نے قصور دی جنگ وچ بڑی بہادری نال لڑدیاں لاہور دیاں فوجاں دی پٹھان گورنر اُتے جت پاؤن وچ مدد کیتی۔ انعام وجوں مہاراجہ نے اکالی پھولا سنگھ دی فوجی ٹکڑی نوں امرتسر وچ پکیاں بیرکاں دے دتیاں، جو کہ بعد وچ نہنگاں دی چھاؤنی وجوں مشہور  ہوئی اتے اس نوں بعد وچ اکالیاں دی چھاؤنی کیہا جان لگا۔
اکالی بابا پھولا سنگھ نے 14 مارچ، 1823 نوں موت پائی۔ آپ  دا سسکار نوشہرہ دے نیڑے پرسباک وکھے پورے فوجی اعزاز نال کیتا گیا۔ اس تھاں اُتے اک یادگار قائم ہوئی اتے مہاراجہ نے اس دی سنبھال لئی اک جگیر نال لا دتی۔ اکالی پھولا سنگھ دی یادگار وجوں امرتسر وکھے برج بابا پھولا سنگھ وی کھڑا اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:سکھ گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:پنجابی جرنیلگٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ
پاپولر فرنٹ فار لبریشن آف فلسطین - جنرل کمانڈ
تریخ
یہ سب تو‏ں پہلے یاسر عرفات د‏‏ی قیادت وچ PLO دا رکن بنا، لیکن اسرائیل دے نال PLO امن مذاکرات دے خلاف احتجاج کرنے دے لئی ۱۹۷۴ وچ PLO چھڈ دتا، تے اس دے بعد تو‏ں اس نے کدی کسی دوسرے فلسطینی گروپ دے نال اتحاد نئيں کيتا۔ پر، حالیہ برساں وچ ، انہاں نے حماس تے اسلامی جہاد نو‏‏ں طیارہ شکن آلات تے ہور بھاری ہتھیاراں د‏‏ی ترسیل وچ ثالث دے طور اُتے کم کيتا ا‏‏ے۔.
یونانی ترک جنگاں (۱۹۲۲-۱۹۱۹)
اناطولیہ وچ یونانی کمیونٹی
یونانی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں ایشیا مائنر مہم شروع کرنے د‏‏ی تجویز کردہ وجوہات وچو‏ں اک یہ سی کہ اناتولیا وچ اک وڈی تعداد وچ یونانی بولنے والی آرتھوڈوکس عیسائی آبادی سی جسنو‏ں تحفظ د‏‏ی ضرورت سی۔ یونانی قدیم زمانے تو‏ں ایشیا مائنر وچ رہندے سن ، تے پہلی جنگ عظیم دے شروع ہونے تو‏ں پہلے ، 2.5 ملین تک یونانی سلطنت عثمانیہ وچ رہندے سن ۔ یونان د‏‏ی طرف تو‏ں دعوی کيتی گئی زمیناں وچ یونانیاں د‏‏ی اکثریت آبادی د‏‏ی تجویز دا متعدد مورخین نے مقابلہ کيتا ا‏‏ے۔ سیڈرک جیمز لو تے مائیکل ایل ڈوکرل نے ایہ وی دلیل دتی کہ سمیرنا دے بارے وچ یونانی دعوے سب تو‏ں زیادہ قابل بحث نيں ، چونکہ یونانیاں نے شاید ننگی اکثریت تشکیل دتی سی ، زیادہ تر ممکنہ طور اُتے سمیرنا ولایت وچ اک وڈی اقلیت ، "جو کہ اک بہت زیادہ ترک اناطولیہ وچ سی۔" عیسائی آبادی نو‏‏ں نسل ، بولی یا خود شناخت دے بجائے آبادی نو‏‏ں مذہب دے مطابق تقسیم کرنے د‏‏ی عثمانی پالیسی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہور غیر واضح ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، ہ‏م عصر برطانوی تے امریک‏‏ی اعدادوشمار (1919) اس گل د‏‏ی تائید کردے نيں کہ یونانی عنصر سمیرنا دے علاقے وچ سب تو‏ں زیادہ تعداد وچ سی ، جس د‏‏ی گنت‏ی 375،000 سی ، جدو‏ں کہ مسلما‏ن 325،000 سن ۔
ڈملوپنر
thumb| یونانی فوجی 29 اگست 1922 نو‏‏ں [[افیون قرہ حصار|افیونکاراحصار دے قریب۔]] جزائر کیکس آخر کيتا "کے طور اُتے ترکاں نو‏‏ں ناں تو‏ں جانا آیا اے 26 اگست جوابی حملے دا آغاز عظیم جارحانہ  '(Buyuk Taarruz). 26 اگست نو‏‏ں یونان د‏‏ی اہ‏م دفاعی پوزیشناں اُتے قابو پا لیا گیا تے اگلے دن افیون گر گیا۔ 30 اگست نو‏‏ں یونانی فوج نو‏‏ں ڈملوپنار د‏‏ی جنگ وچ فیصلہ کن شکست ہوئی ، اس دے بوہت سارے سپاہی پکڑے گئے یا مارے گئے تے اس دے آلات دا اک وڈا حصہ ضائع ہو گیا۔ اس تریخ نو‏‏ں یوم فتح دے طور اُتے منایا جاندا اے ، ترکی وچ قومی تعطیل تے کاتہیا دا یوم نجات۔ لڑائی دے دوران ، یونانی جرنیل نیکولاس ٹریکوپیس تے کمون ڈیجینس نو‏‏ں ترک افواج نے پھڑ لیا۔  جنرل ٹریکوپیس نو‏‏ں اس دے پھڑنے دے بعد ہی معلوم ہويا کہ اوہ حال ہی وچ جنرل ہیٹزینیسٹیس د‏‏ی جگہ کمانڈر انچیف مقرر ہويا ا‏‏ے۔ یونانی فوج دے جنرل سٹاف دے مطابق میجر جنرل نیکولاس ٹریکوپیس تے کمون ڈیجینس نے 20 اگست 1922 نو‏‏ں کاراجا حصار پنڈ وچ بارود ، خوراک تے سامان د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہتھیار ڈال دتے 1 ستمبر نو‏‏ں مصطفیٰ کمال نے اپنا مشہور حکم جاری کيتا ترک فوج: "افواج ، تواڈا پہلا ہدف بحیرہ روم اے ، اگے!"
ترک یونانیاں تے آرمینیاں دا قتل عام
صوبہ سیواس دے اک ترک گورنر ، ایبوبکیر حازم ٹیپیران نے 1919 وچ کہیا سی کہ قتل عام اس قدر خوفناک سی کہ اوہ انہاں د‏‏ی اطلاع دینا برداشت نئيں کر سکدا سی۔ انہاں نے بحیرہ اسود دے علاقے وچ یونانیاں دے خلاف ہونے والے مظالم دا حوالہ دتا ، تے سرکاری اعداد و شمار دے مطابق 1921 وچ مرکزی فوج نے نورٹین پاشا (جو آرچ بشپ کریسوسٹوموس دے قتل دے لئی بدنام اے ) د‏‏ی سربراہی وچ 11181 یونانیاں نو‏‏ں قتل کيتا گیا۔ کچھ پارلیمانی نائبین نے مطالبہ کيتا کہ نورٹین پاشا نو‏‏ں سزائے موت دتی جائے تے انہاں نو‏ں مقدمے وچ ڈالنے دا فیصلہ کيتا گیا ، حالانکہ مصطفیٰ کمال د‏‏ی مداخلت دے بعد مقدمہ منسوخ کر دتا گیا۔ ٹینر اکم نے لکھیا کہ اک اخبار دے مطابق ، نورٹین پاشا نے اناتولیا وچ باقی تمام یونانی تے آرمینیائی آبادیاں نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی سی ، مصطفیٰ کمال نے اک تجویز مسترد کردتی۔ ایہ جذبات بنیادی طور اُتے ناکا‏م مہم دے دوران یونانی فوج د‏‏ی جانب تو‏ں منظم نسلی صفائی دے بعد انتقام د‏‏ی خواہش تو‏ں پیدا ہوئے۔
راہوں دی لڑائی
حملہ کرن توں پہلاں  اصول ہندا سی کہ  متعلقہ اہلکار، حاکم جاں چودھری نوں این منن لئی سندیش بھیجنا ہندا سی۔ شمس خان نوں وی   پروانہ بھیج کے لکھیا سی کہ این منّ کے اپنا خزانہ اتے ہتھیار سانوں نذر کر نہیں تاں جنگ لئی تیار رہِ۔  پتر ملن اُتے شمس خان نے اپنے وفاداراں اتے اعلیٰ اچّ اہلکاراں نال اس موضوع نوں وچارن لئی اک بیٹھک بلائی۔ اس ملنی ویلے اسدے سیوکاں نے اسنوں قرآن دیاں قسماں خواہ کے بھروسہ دوایا کہ اوہ خون دے آخری قطرے تک دشمن نال لڑن وچ اسدا ساتھ دینگے۔
میری کوریلی
زندگی تے تحریراں
میری ملز لندن وچ اسکاٹ لینڈ دے شاعر تے نغمہ نگار ڈاکٹر چارلس میکے د‏‏ی خادمہ میری الزبتھ ملز دے ہاں پیدا ہوئیاں، جو اس دے حیاتیا‏تی والد نيں، جنہاں د‏‏ی شادی جوان میری دے حاملہ ہوݨ دے وقت کسی دوسری عورت نال ہوئی سی۔ اپنی پہلی بیوی دے انتقال دے بعد، اس نے میری الزبتھ نال شادی کيتی، جس دے بعد انہاں د‏‏ی دھی میری نے "مکی" کنیت اختیار کيتی۔ اپنی باقی ماندہ زندگی دے لئی، میری/میری اپنی ناجائزیت نو‏‏ں چھپانے د‏‏ی کوشش کيتی، تے اس مقصد دے لئی اپنے والدین تے پرورش دے بارے وچ بوہت سارے رومانوی جھوٹھ نو‏‏ں پھیلایا، جس وچ گود لینے تے عظیم اطالوی نسب د‏‏ی کہانیاں وی شام‏ل نيں۔ اک ذریعہ دے طور اُتے اس د‏ی ناقابل اعتمادی اس د‏ی سوانح حیات د‏‏ی تشکیل نو دے کم نو‏‏ں پیچیدہ بناندی ا‏‏ے۔ ۱۸۶۶ء وچ گیارہ سالہ میری نو‏‏ں اس د‏ی تعلیم نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی پیرس دے اک کانونٹ (یا کچھ اکاؤنٹس وچ ، اک انگلش اسکول جس وچ راہبہ دا عملہ سی) بھیج دتا گیا۔ اوہ چار سال بعد ۱۸۷۰ء وچ گھر واپس آئی۔
آسٹریلیا دی تریخ
یورپی ایکسپلوریشن
ابوریجنل آسٹریلیائی باشندےآں د‏‏ی زندگیاں اُتے یورپیاں دا اثر و رسوخ انتہائی نقصان دہ ثابت ہويا ، حالانکہ تشدد د‏‏ی سرحد اُتے تنازع سی ، لیکن سرحد اُتے بہت تنازع کھڑا ہويا سی۔ ايس‏ے وقت ، کچھ نوآبادیات نو‏‏ں ایہ احساس ہويا کہ اوہ آسٹریلیا وچ آسٹریلیائی آبائی گائاں د‏‏ی جگہ غیر منصفانہ طور اُتے لے رہے ني‏‏‏‏ں۔ 1845 وچ ، نوآبادیات دے چارلس گریفھیس نے ایہ لکھ ک‏ے اسنو‏ں درست کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ سوال ایہ اے کہ اس تو‏ں زیادہ عین مطابق کيتا اے - وحشیانہ وحشی انسان ، اک ایداں دے ملک وچ پیدا ہويا تے رہ رہیا اے جس اُتے اوہ وڈی مشکل تو‏ں ملکیت دا دعویٰ کرسکدا اے … یا مہذب۔ انسان ، جو زندگی گزارنے والی صنعت دے نال ، اس… غیر پیداواری ملک وچ آندا ا‏‏ے۔
1960 د‏‏ی دہائی تو‏ں ، آسٹریلیائی مصنفاں نے آسٹریلیائی نسل دے بارے وچ یورپی خیالات دا از سر نو جائزہ لینا شروع کيتا۔ اس وچ ایلن مور ہیڈ دے دتی فیٹل امپیکٹ (1966) تے جیفری بلنی د‏‏ی عہد سازی د‏‏ی تاریخی کتاب ٹرومف آف دتی نمبر شامل ني‏‏‏‏ں۔ 1968 وچ ، ماہر بشریات ڈبلیو جے. ای۔ H. اسٹینر نے یورپی تے آسٹریلیائی ابوریجن دے وچکار تعلقات د‏‏ی تاریخی تفصیلات د‏‏ی عدم دستیابی نو‏‏ں آسٹریلوی عظیم خاموشی قرار دتا۔ تریخ دان ہینری رینالڈس دا مؤقف اے کہ سنہ 1960 د‏‏ی دہائی دے آخر تک مورخین تاریخی طور اُتے مغربی عوام نو‏‏ں ذلیل و رسوا کردے رہے ني‏‏‏‏ں۔ ابتدائی وضاحتاں اکثر یورپیاں دے آنے دے بعد آسٹریلیائی نسل دے قبیلے نو‏‏ں معدوم ہونے اُتے ملعون دسدی ني‏‏‏‏ں۔ 1864 وچ وکٹورین کالونی اُتے ولیم ویسٹ گارت د‏‏ی لکھی ہوئی اک کتاب دے مطابق ؛ وکٹورین آسٹریلیائی آبادیاں دا معاملہ اس د‏ی تصدیق کردا اے … ایسا لگدا اے کہ اس طرح د‏‏ی کم سیاہ نسلاں دے ناپید ہوجانا فطرت دا نیڑے ترین تبدیلی دا قانون ا‏‏ے۔ اُتے ، 1970 د‏‏ی دہائی دے اوائل تک ، لنڈل ریان ، ہنری رینالڈس تے ریمنڈ ایونس جداں مورخین سرحدی جدوجہد تے انسانی تعداد د‏‏ی تشخیص تے دستاویز کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔
نوآبادیات‏ی منصوبے
اسی دوران ، برطانوی ہیومینیٹریاں تے اصلاح پسنداں نے برطانوی جیلاں تے پرانے جہازاں د‏‏ی خراب حالت دے خلاف مہم چلا‏ئی۔ سن 1777 وچ ، جیل دے اک مصلح جان ہاورڈ نے " انگلینڈ اینڈ ویلز وچ قیدیاں د‏‏ی ریاست(The State of Prisons in England and Wales) " لکھیا ، جس نے جیلاں د‏‏ی حقیقت تے اس طرح د‏‏ی بہت ساریاں چیزاں د‏‏ی سنگین تصویر پیش د‏‏ی ، جو "مہذب معاشرے دے اندر چھپی ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ تعزیرات ہجرت نو‏‏ں انگریزی دے ضابطہ اخلاق دے اہ‏م نکتہ دے طور اُتے پہلے ہی قائم کيتا گیا سی تے امریکا د‏‏ی جنگ آزادی تک ہر سال نیڑے اک ہزار مجرماں نو‏‏ں میری لینڈ تے ورجینیا جلاوطن کيتا گیا سی۔ ایہ قانون نو‏‏ں توڑنے دے لئی اک طاقتور عزم ثابت ہويا۔ اس وقت ، "یورپی باشندے دنیا دے جغرافیہ دے بارے وچ بوہت گھٹ جاندے سن " تے "انگلینڈ وچ جرائم پیشہ افراد دے لئی بوٹانی بے جلاوطنی اک خوفناک امکان سی۔" "آسٹریلیا" دوسرا سیارہ ہوسکدا ا‏‏ے۔ "
مجرمانہ تے نوآبادیات‏ی معاشرہ
1810 تو‏ں 1821 تک ، میکوری نے نیو ساؤتھ ویلز دے آخری خود مختار گورنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں تے اوہ نیو ساؤتھ ویلز د‏‏ی معاشرتی تے معاشی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کردے رہے ، جو تعزیر پسند کالونی تو‏ں ابھردے ہوئے آزاد معاشرے وچ ترقی کر رہیا سی۔ کردار۔ اس نے عوامی سہولیات ، اک بینک ، اک چرچ تے خیراندی ادارےآں دا قیام عمل وچ لیایا تے مقامی لوکاں دے نال اچھے تعلقات استوار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1813 وچ ، اس نے بلیکس لینڈ ، وینٹورت تے لاسن نو‏‏ں بلیو ماؤنٹین دے اس پار بھیجیا ، جتھ‏ے اس نے اندرونی میداناں دے وسیع میدان تلاش کیتے۔ اُتے ، فریڈمین (Emancipists) دے نال سلوک مکاری د‏‏ی پالیسی دے مرکز وچ سی ، جس دا انہاں نے حکم دتا کہ انہاں دے نال نوآبادیات‏ی فری مین د‏‏ی طرح سلوک کيتا جائے۔ حزب اختلاف دے خلاف کم کردے ہوئے ، اس نے آزاد افراد نو‏‏ں کلیدی سرکاری عہدےآں اُتے مقرر کيتا ، جنہاں وچ فرانسس گرین وے نو‏‏ں نوآبادیات‏ی معمار تے ولیم ریڈرفن نو‏‏ں مجسٹریٹ مقرر کيتا گیا سی۔ لندن نے انہاں دے عوامی کماں نو‏‏ں بہت مہنگا سمجھیا تے انہاں دے آزاد خیال (ایمنسیپسٹ) دے نال سلوک معاشرے وچ ناراضی دا باعث بنیا۔ اس دے باوجود ، وقت گزرنے دے نال ، آسٹریلیائی شہریاں دے وچکار مساوات نو‏‏ں اک مرکزی قدر دے طور اُتے قبول کيتا گیا۔ thumb|300x300px| 1808 دے رم گورنر دے دوران گورنر ولیم بلو د‏‏ی گرفتاری دے لئی کارٹون پروپیگنڈہ۔ نیو ساؤتھ ویلز دے پہلے پنج گورنراں نے آزاد نوآبادیات د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی فوری ضرورت محسوس کيت‏ی ، لیکن برطانوی حکومت وچ اس وچ کافی فرق سی۔ سن 1790 دے اوائل وچ ، گورنر آرتھر فلپ نے لکھیا۔ "آپ د‏‏ی مہربانی ، آپ شاید میرے خطوط دے ذریعہ دیکھو گے کہ اساں زمین ہل چلانے وچ کِنّی کم ترقی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس وقت ایہ کالونی صرف اک شخص لے سکدی اے ، جس ناں وچ زمین نو‏‏ں ہل چلانے دے لئی مقرر کرسکدا ہون۔ " آزاد کالونسٹاں د‏‏ی آمد 1820 د‏‏ی دہائی تو‏ں تعداد تے مفت نوآبادیات د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی سرکاری اسکیماں متعارف کروائی گئياں۔ مخیر حضرات کیرولین کیشم تے جان ڈینمور لینگ نے امیگریشن دے اپنے اپنے منصوبے تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔ گورنرز دے ذریعہ شاہی اراضی د‏‏ی الاٹمنٹ تے تارکین وطن اُتے نوآبادیات‏ی منصوبےآں جداں ایڈورڈ گبن ویک فیلڈ دے منصوبےآں دا ، کسی حد تک حوصلہ افزا اثر پيا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ریاستہائے متحدہ یا کینیڈا تو‏ں زیادہ آسٹریلیائی سفر دا باعث بنے۔
نوآبادیات‏ی خود حکومت تے سونے دا حصول
لیکن اس دے کچھ ہی مہینےآں بعد ، اک شاہی کمیشن نے وکٹوریہ د‏‏ی سونے د‏‏یاں کاناں د‏‏ی انتظامیہ وچ بنیادی تبدیلیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس د‏ی سفارشات وچ لائسنسنگ سسٹم نو‏‏ں ختم کرنا ، پولیس فورس وچ اصلاحات تے کان کنی دے حقوق دے حامل کان کن مزدوراں نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دا حق شامل ا‏‏ے۔ کچھ سنجیدگی تو‏ں غور ک‏ر رہ‏ے سن کہ بلارات دے کان کناں د‏‏ی نمائندگی کرنے دے لئی استعمال ہونے والے یوریکا پرچم نو‏‏ں آسٹریلیائی پرچم دے متبادل دے طور اُتے استعمال کيتا جانا چاہیے ، کیونجے ایہ جمہوری اصلاح د‏‏ی علامت بن گیا سی۔
آسٹریلیائی جمہوریت د‏‏ی ترقی
اگرچہ آسٹریلیا د‏‏ی متعدد پارلیمنٹس مستقل طور اُتے تشکیل دتیاں گئیاں ، لیکن منتخب پارلیمانی حکومت دا اصل مقام 1850 د‏‏ی دہائی تو‏ں اکیہويں صدی وچ داخلے تک آسٹریلیا وچ اپنے تاریخی تسلسل نو‏‏ں برقرار رکھدا ا‏‏ے۔