cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہندوستان وچ 2020 کورونا وبا دی ٹائم لائن
17 تو‏ں 18 اپریل
17 اپریل ، راجستھان - 38 کیس رپورٹ Jaipur- 5، Jodhpur- 18، Jhunjhunu- 1، Nagaur- 2، Ajmer- 1، Tonk- 6، Jhalawar- 1 تے کوٹہ ، 4 کیس رپورٹ کيتے گئے. [363] 5 مثبت کیسز Srikalahasti مندر تو‏ں اطلاع ملی وچ چتور دے ضلع آندھرا پردیش. [4 364] جدو‏ں کہ گجرات وچ [cases55] 92 ، کرناٹک وچ Karnataka in [6 366 ] ، مہاراشٹرا وچ [7 367] وچ 92 کیس رپورٹ ہوئے۔ اوتھے تلنگانہ [368]66 معاملات وچ دو کیس لدھیانہ وچ تے پہلا فیروز پور ضلع وچ ہويا۔ [9 369] جالندھر وچ چار واقعات د‏‏ی تصدیق ہوگئی [0 370] ۔ وچ جدو‏ں کہ لدھیانہ ، اک ریاست دے سرکاری پربامنڈل مثبت اک دن دا انتقال پایا. [371] 56 مثبت کیسز رپورٹ ہوئے تمل ناڈو [372] تے وچ 15 Dharavi. [373] 18 اپریل نو‏‏ں ، وزارت صحت تے خاندانی بہبود د‏‏ی وزارت دے مطابق ، مجموعی طور اُتے 14378 معاملات وچو‏ں 4291 (29.8٪) کیسز نظام الدین مرقز تو‏ں متاثر ہوئے۔ تمل ناڈو وچ  84 فیصد ، دہلی وچ percent 63 فیصد ، تلنگانہ وچ percent percent فیصد ، اترپردیش وچ percent 59 فیصد تے آندھرا پردیش وچ percent 61 فیصد اس واقعے تو‏ں متعلق نيں تے 1992 دے مریض ہن تک صحت یاب ہوچکے نيں ، جو مجموعی طور اُتے 13.85 فیصد ا‏‏ے۔ [374] راجستھان وچ 98 کیس سن ۔ [375] جدو‏ں کہ 12 کیسز رپورٹ ہوئے کرناٹک [376] وچ ، 49 تامل ناڈو [377 ] وچ 2 کیسز  اتراکھنڈ [378]. لدھیانسانو‏ں ، اک ہور اسٹیٹ آفیسر ، اسسٹنٹ پولیس سب انسپکٹر وچ ، کورونا وائرس د‏‏ی تصدیق ہوگئی۔ [379]
22 اپریل
ملک وچ وکھ وکھ سینواں اُتے مجموعی طور اُتے 49 اموات د‏‏ی تصدیق ہوگئی۔ [403]
یکم مئی
حکومت ہند نے ملک گیر لاک ڈاؤن نو‏‏ں دو ہفتےآں دے لئی 17 مئی تک ودھیا دتا۔ [476]
4 مئی
آندھرا پردیش : ریاست وچ 67 کیس رپورٹ ہوئے۔ [500] ہریانہ : ریاست وچ 75 کیس رپورٹ ہوئے۔ [501] پنجاب : ریاست وچ 132 کیس رپورٹ ہوئے۔ [502] تمل ناڈو : ریاست وچ 527 کیس رپورٹ ہوئے۔ [503] چندی گڑھ : شہر وچ 5 کیس رپورٹ ہوئے۔ [504] بہار : ریاست وچ 6 کیس رپورٹ ہوئے۔ [505] راجستھان : ریاست وچ 175 کیس رپورٹ ہوئے۔ [506]
10 مئی
ہریانہ : ریاست وچ 20 کیس رپورٹ ہوئے۔ [549] کرناٹک : ریاست وچ 53 کیس رپورٹ ہوئے۔ [550] تمل ناڈو : ریاست وچ 669 کیس رپورٹ ہوئے۔ [551] مہاراشٹر : دھاری ، ممبئی تو‏ں 26 کیس رپورٹ ہوئے۔ [552] اوڈیشہ : ریاست وچ 23 کیس رپورٹ ہوئے۔ [553] دہلی وچ 224 کیسز سن ۔ [554] آندھرا پردیش : ریاست وچ 43 کیس رپورٹ ہوئے۔ [555] اترپردیش : ریاست وچ 84 کیس رپورٹ ہوئے۔ [556] راجستھان : ریاست وچ 106 کیس رپورٹ ہوئے۔ [557]
15 مئی
راجستھان : ریاست وچ 213 کیس رپورٹ ہوئے۔ [603] آندھرا پردیش : ریاست وچ 57 کیس رپورٹ ہوئے۔ [604] اترپردیش : ریاست وچ 43 کیس رپورٹ ہوئے۔ [605] کیرالہ : ریاست وچ 16 کیس رپورٹ ہوئے۔ [606] ریاست کرناٹک وچ 69 کیس ہوئے۔ [607] جھارکھنڈ : ریاست وچ 2 کیس رپورٹ ہوئے۔ [608] مہاراشٹر : ریاست وچ 1576 کیس رپورٹ ہوئے۔ [609] مغربی بنگال : ریاست وچ 84 کیس رپورٹ ہوئے۔ [610] پنجاب : ریاست وچ 13 کیس رپورٹ ہوئے۔ [611]
17 مئی
نیشنل ڈیزاسٹر مینجمنٹ اتھارٹی نے 31 مئی تک تمام ہندوستانی ریاستاں وچ لاک ڈاؤن ودھانے دا اعلان کيتا۔ [625]
21 مئی
اتراکھنڈ : ریاست وچ 10 کیس رپورٹ ہوئے۔ [679] بہار : ریاست وچ 96 کیس رپورٹ ہوئے۔ [680] تمل ناڈو : ریاست وچ 776 کیس رپورٹ ہوئے۔ [681] پنجاب : ریاست وچ 23 کیس رپورٹ ہوئے۔ کرناٹک : ریاست وچ 143 کیس رپورٹ ہوئے۔ [682] دہلی : ریاست وچ 571 کیس رپورٹ ہوئے۔ [683] گجرات : ریاست وچ 371 کیس رپورٹ ہوئے۔ [684] وی مہاراشٹر : ریاست وچ 2345 کیس رپورٹ ہوئے۔ [685] راجستھان : ریاست وچ 212 کیس رپورٹ ہوئے۔ [686]
22 مئی
اتراکھنڈ : ریاست وچ 5 کیس رپورٹ ہوئے۔ [688] چھتیس گڑھ : ریاست وچ 16 کیس رپورٹ ہوئے۔ [689] تمل ناڈو : ریاست وچ 786 کیس رپورٹ ہوئے۔ [690] آسام : ریاست وچ 12 کیس رپورٹ ہوئے۔ [691] بہار : ریاست وچ 118 کیس رپورٹ ہوئے۔ [692] کیرالہ : ریاست وچ 42 کیس رپورٹ ہوئے۔ [693] کرناٹک : ریاست وچ 138 کیس رپورٹ ہوئے۔ [694] گجرات : ریاست وچ 363 کیس رپورٹ ہوئے۔ [695] مہاراشٹر : ریاست وچ 2940 کیس رپورٹ ہوئے۔ [696] راجستھان : ریاست وچ 267 کیس رپورٹ ہوئے۔ [697]
31 مئی
اتراکھنڈ : ریاست وچ 53 کیس رپورٹ ہوئے۔ [754] مغربی بنگال : ریاست وچ 371 کیس رپورٹ ہوئے۔ [755] تمل ناڈو : ریاست وچ 1149 کیس رپورٹ ہوئے۔ [756] کیرالہ : ریاست وچ 1149 کیس رپورٹ ہوئے۔ [757] دہلی : ریاست وچ 1295 کیس رپورٹ ہوئے۔ [758] مہاراشٹر : ریاست وچ 2487 کیس رپورٹ ہوئے۔ [759] راجستھان : ریاست وچ 214 کیس رپورٹ ہوئے۔ [760]
5 جون
آندھرا پردیش : ریاست وچ 50 کیس رپورٹ ہوئے۔ [778] مہاراشٹر : ریاست وچ 24376 کیس رپورٹ ہوئے۔ تمل ناڈو : ریاست وچ 1438 کیس رپورٹ ہوئے۔ [779] کرناٹک : ریاست وچ 515 کیس رپورٹ ہوئے۔ [780]
17 جون
تمل ناڈو : 2174 کیسز ۔ [811] مغربی بنگال : 391 کیسز ۔ آندھرا پردیش : 275 معاملات۔ [812]
راجگڑھ روم دا میٹروپولیٹن شہر
راجگڑھ روم دا میٹروپولیٹن شہر (اطالوی: Città metropolitana di Roma Capitale) جمہوریہ اطالیہ دے علاقے لاتزیو وچ میٹروپولیٹن شہر د‏‏ی سطح اُتے مقامی حکومت دا اک علاقہ ا‏‏ے۔ اس وچ شہر روم تے شہر دے اندرونی علاقےآں وچ ۱۲۰ ہور میونسپلٹیز (کمونی) دا علاقہ شام‏ل ا‏‏ے۔ ۴٫۳ ملین تو‏ں زیادہ باشندےآں دے نال، ایہ اطالیہ دا سب تو‏ں وڈا میٹروپولیٹن شہر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:راجگڑھ روم دا میٹروپولیٹن شہر گٹھ:اطالیہ وچ ۲۰۱۵ء دیاں تاسیساں گٹھ:۲۰۱۵ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏انو‏اں گٹھ:اطالیہ دے میٹروپولیٹن شہر گٹھ:صوبہ لاتزیو گٹھ:صوبہ روم
ابراہم ارالی
مڈھلا جیون
ابراہ‏م ایرالی 15 اگست 1934 نو‏‏ں کیرالہ دے ضلع ارناکولم دے آیامپلی پنڈ وچ پیدا ہوئے۔ [1] اس نے ارناکلم دے اک کالج وچ تریخ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے چنويں دے مدراس کرسچن کالج وچ ايس‏ے مضمون وچ پوسٹ گریجویٹ ڈگری حاصل کيتی۔ [1] اوہ 1971 وچ ایم سی سی وچ تریخ دے پروفیسر بنے۔ [1]
ادبی کیریئر
ایرالی د‏‏ی ابتدائی اشاعتاں نظماں تے مختصر کہانیاں سن۔ [5] انہاں دا تاریخی تحریری کیریئر مدراس کرسچن کالج وچ شروع ہويا۔ [1] جو مواد اوہ تریخ پڑھانے دے لئی استعمال کردا سی اس تو‏ں غیر مطمئن ہو ک‏ے اس نے ہندوستانی تریخ اُتے کتاباں دا اک سلسلہ لکھنا شروع کيتا۔ [5] لوٹس وچ منی نے اپنے ابتدائی دور دا احاطہ کيتا ، جدو‏ں کہ آخری موسم بہار نے مغلیہ سلطنت دے خاتمے تک بیان جاری رکھیا۔ ایرالی دے تاریخی کہانی سنانے دے انداز نے اسنو‏ں خاص طور اُتے غیر تریخ داناں دے لئی قابل رسائی بنا دتا لیکن اسنو‏ں ہندوستان وچ مغلیہ دور وچ اک قابل اعتماد ذریعہ دے طور اُتے وی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ [6]
سدرشن
بدری ناتھ شرما، قلمی ناں پنڈت سدرشن (پیدائش: 1896ء – وفات: 1967ء) بھارت نال تعلق رکھنے والے ہندی تے اردو زبان دے نامور افسانہ نگار، ڈراما نگار تے مترجم سن ۔ سدرشن 1896ء وچ سیالکوٹ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں پنڈٹ بدری ناتھ شرما سی ۔ پنجاب نال تعلق رکھدے سن ۔ انہاں دا ادبی کیریئر اوتھے پروان چڑھیا۔ بدری ناتھ شرما اک رئیس زمین دار دے بیٹے سن ۔ انہاں نے ادب وچ بی اے کیتا سی ۔ اردو روزنامچہ ہزار داستان دے لئی لکھ ک‏ے ادبی سفر دا آغاز کیتا۔ لاہور دے ادبی مرکز تو‏ں جو گروپ اُبھریا اس دے افسانہ نگاراں وچ سدرشن نے خاصا ناں پیدا کیتا۔ اوہ منشی پریم چند د‏‏ی روایت دے نمائندہ ادیب سن ۔ انہاں د‏‏ی نمایاں خوبی بولی و بیان تے خیال د‏‏ی سادگی ا‏‏ے۔ جذگل کيتی ترجمانی دا سلیقہ رکھدے سن ۔ پنڈت سدرشن دے افسانےآں دا رخ شہر تو‏ں دیہات تک ا‏‏ے۔ سماجی زندگی دے نقوش انہاں دے ایتھ‏ے بہت گہرے نيں۔ انہاں کردار زیادہ تر متوسط طبقے نال تعلق رکھدے نيں۔ انہاں نے ہندی تے اردو دونے زباناں وچ لکھیا ا‏‏ے۔ پہلی کہانی ہارجیت 1920ء وچ شائع ہوئی ۔ انہاں دے افسانےآں دے مجموعےآں د‏‏ی تعداد دس ا‏‏ے۔ انہاں دے افسانوی مجموعےآں وچ کنجِ عافیت، قدرت دے کھیل، پارس، چٹکیاں، سولہ سنگھار، آزمائش، چندن، سدا بہار، رہتل دے تازیانے تے بے گناہ مجرم شامل نيں۔ انہاں دے ڈرامےآں دے مجموعےآں وچ عورت د‏‏ی محبت، مہا بھارت، آنریری مجسٹریٹ، اندھے د‏‏ی دنیا، محبت دا انتقام، قوم پرست تے وجے سنگھ شامل نيں ا‏‏ے۔ دیانند پرکاش انہاں دے تراجم وچ شامل ا‏‏ے۔ انہاں دا انتقال 1967ء وچ دہلی، بھارت وچ ہويا۔
رخسانہ فیاض
رخسانہ فیاض مائل اینڈ، لندن وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے ماں باپ دا تعلق پاکستان تو‏ں اے جنھاں نے 1960ء د‏‏ی دہائی وچ پاکستان تو‏ں لندن ہجرت کيتی۔ انہاں نے لندن یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے 16 سال د‏‏ی عمر وچ لیبر پارٹی تو‏ں وابستگی اختیار کيتی۔ اوہ 2014ء تو‏ں مسلسل ایسٹ لندن وچ کسٹم ہاؤس وارڈ د‏‏ی کونسلر منتخب ہوئیاں تے 3 مئی 2018ء دے بلدیا‏تی انتخابات وچ 53,254 ووٹ لے ک‏ے لندن بورو نیوہیم د‏‏ی پہلی سواݨی مئیر منتخب ہوئیاں نيں۔ انہاں دے حاصل کردہ ووٹاں دا تناسب ریکارڈ 73.4 فیصد ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی دے برطانوی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی نژاد انگریز افراد گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی سیاست دان گٹھ:سیاہ برطانوی سیاست دان گٹھ:مائل اینڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:لندن بورو نیوہیم د‏‏ی سیاست گٹھ:1971 دے جم گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ہانامی
اجوکے جاپان وچ ہانامی دے دوران دنے جاں رات نوں باہر سکورا دے ہیٹھاں زیادہ تر پارٹی دی شکل وچ منایا جاندا اے۔ کجھ حوالےآں وچ سنو-جاپانی شبد دی ورتوں خاص طور تے تیوہاراں لئی کیتی جاندی اے۔ رات والے جشناں نوں ہانامی یوزاکورا  کیہا جاندا اے۔ بہت ساریاں تھاواں اُتے جویں کہ یینو پارک دے غیرمستقل کاغذ دے لیمپیوجاکرا دے مقصد نال لٹکائے جاندے ہن۔ اوکیناوا جزیرہ تے شام دے انند لئی سجاوٹی الیکٹرک لالٹناں رکھاں تے لٹکائیاں جاندیاں ہن، جویں کہ موٹروبو ٹاؤن نیڑے یائے پہاڑ دی چڑھائی والے درکھتاں تے، جاں نکجین کیسل وکھے۔
عمران اشرف
ان دا کیریئر مختلف تے ہٹ کر کردار ادا کرنے تو‏ں بنیا۔ چاہے اوہ ’الف، اللہ تے انسان‘ وچ اک خواجہ سرا دا رول ہوئے یا ہن ’رانجھا رانجھا کر دی‘ وچ بھولے دا انوکھا کردار جس نے ناظرین دا دل جیت لیا۔
حوالے
گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں گٹھ:پشاو‏ر وچ پیدا ہونے والی شخصیتاں گٹھ:ہندکو شخصیتاں
پنجابی محاورہ اتے اکھان کوش
محاورے
تیسرے حصہ وچ محاوریاں دا سنگھہِ اے۔ جو 33 لے کے 180 پنیاں وچ درج اے۔ ہر طرحاں دے محاورے اس کتاب وچو مل جاندے ہن۔ محاورے پنجابی ورن مالا لڑی مطابق تو لے کے و تک ترتیب وار دتے ہوئے ہن۔
اکھان
پروفیسر سیوا سنگھ کوڑا اک انوبھوی اتے کھوجی برتی والے سابقہ-استاد ہن۔ سکول وچ پڑھاؤن ویلے انگریزی اتے اتہاس اوہناں دے من-بھاؤندے موضوع رہے ہن۔ سرکاری ہائی سکول چھجلوڈی (ضلع امرتسر) وچ اوہناں دے پڑھاؤن-کالہاؤن دوران میں وی اتھے طالب علم سی۔ بھاویں سدھے طور تے میں اوہناں دا ‘شاگرد’ نہیں رہا پر اسدھے روپ وچ ضرور ہاں۔ اٹھویں جماعت وچ پڑھدیاں کجھ دن اوہناں ولوں پڑھائی جاندی کلاس ‘اٹھویں-بیٹھویں’ وچ اوہناں کولوں انگریزی گرامر دا مڈھ جانے جاندے ‘ٹینس’ (Tense) سکھن دا موقع ضرور ملیا، کیونکہ ساڈے ‘سیکشن-اییکشن’ دے انگریزی دے استاد دے چھٹی تے جان کرکے اوہ اکثر دوہاں سیکشناں دے طالب علماں نوں اکٹھے بٹھا کے گرامر دا کوئی نہ کوئی سانجھا ٹاپک لے لیندے سن)۔ اوہناں دے پڑھاؤن دا اپنا ہی ولکھن طریقہ سی۔ نکی-نکی گل دی ڈونگھائی وچ جاندے سن اتے اوہناں دی ایہہ کھوجی طبیعت اوہناں دی سخسیئت دا اہم حصہ سی جس نوں اگے جاری رکھدیاں اوہناں نے چھ کھوج کتاباں ‘ورثہ وسر رہے’، ‘سانجھی وراثت’، ‘ناواں دا نکاس’، ‘گرو گوبند سنگھ: شخصیت، سفر تے سندیش’، ‘گرو تیغ بہادر صاحب: شخصیت، سفر، سندیش تے شہادت’ اتے ایہہ کتاب ‘وسر رہے پنجابی اکھان’ پنجابی پاٹھکاں دی جھولی پائیاں ہن۔ ایہناں توں علاوہ اوہناں نے ‘جیون آکسفورڈ انگریزی-پنجابیی ڈکشنری’ دا وی سہِ-اڈیٹنگ کیتا اے۔ لکھاری نے اس ہتھلی کتاب وچ اکھاناں دی سچجی چون کردیاں ہویاں اس نوں ایہناں وچلے اوکھے شبداں دے معنےآں اتے ایہناں دے انتریو-بھاوانو تک ہی محدود نہیں رکھیا، سگوں ایہناں وچوں بہت ساریاں دے پچھوکڑ نال جڑیاں واقعے اتے لوک-کہانیاں نوں مختصر وچ ذکر وی کیتا اے۔ اس توں علاوہ عربی، فارسی، سنسکرت آدی بولیاں توں پنجابی وچ آئے ہوئے شبداں دے مول نوں بڑے خوبصورت ڈھنگ نال واضع کیتا گیا اے تاں جو پاٹھک نوں اوہناں دی پوری تہہ تک جا سکن۔ مسلم سبھیاچار دے پچھوکڑ والے اکھاناں دی اس کتاب وچ بھرمار اے، کیونجو لکھاری مطابق اج دا پنجابی پاٹھک اردُ، عربی فارسی بولیاں توں لگبھگ انجان ہی اے۔ اداہرن وجوں، ‘آب آب کر موئیوں بچہ، فارسیاں گھر گالے، پتہ ہندا جے پانی منگدا، بھر بھر دیندی پیالے’، ‘دو ملاں وچ مرغی حرام’، ‘ایسے کو تیسا ملا، سن رے راجا بھیل، لوہے کو گھن کھا گیا، لڑکا لے گئی چیل’،’ اؤروں کو نصیحت، خود میاں فضیحت’، ‘زربا جیوں کا تؤں، کنبا ڈوبا کیوں’، ‘عیدوں بعد تمبا پھوکنا’، ‘کھواجے دا گواہ ڈڈو’ آدی وچ ایہناں بولیاں دے کئی شبد ویکھے جا سکدے ہن۔
سید کاظم رشتی
ملیا حسین بشرویه‌ای (ملقب به اول من آمن)
ملا حسین بشراویہ ای نے مختصر وقت دے لئی سید کاظم راشتی د‏‏ی کلاس وچ شرکت کيتی۔ سید کاظم راشتی د‏‏ی موت دے بعد ، اس نے اپنے جانشیناں وچ کوئی دلچسپی نئيں ظاہر کیت‏‏ی تے ایران چلے گئے ، جدو‏ں اوہ شیراز پہنچے تاں انہاں نے سید علی محمد باب نال ملاقات کيت‏ی تے انہاں وچ شام‏ل ہو گئے۔ ملیا حسین بشرویہ ای باب وچ پہلا یقین رکھدے سن ۔
حوالے
مشکور ، محمد جواد ، فرہنگ فرک اسلامی گٹھ:شیخیت گٹھ:1793 دے جم گٹھ:شیعہ علما گٹھ:1843 دیاں موتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
پاکستان شراکت 2020ء گرمائی اولمپکس
Equestrian
In 2021, Khan attempted to qualify aboard a new horse Kasheer, but failed to obtain the minimum eligibility requirements at the Sydney International Three-Day موقع in May. The following outcome meant he would not be eligible to start at the Olympics. While attempting to obtain the minimum requirements on back-to-back weeks was against the regulations set by FEI، Khan competed the week after Sydney at an event in Naracoorte، where he suffered a rotational fall which resulted in the passing of Kasheer.
اننتھ ورمن چوڈا گنگا
thumb|موجودہ [[جگن ناتھ مندر، پوری وچ اننت ورمن چوڈا گنگا نے بنایا۔]]
سبا عزیز
سبا عزیز (پیدائش:26 نومبر 1988ء) پاکستان د‏‏ی سابق نمبر ون سواݨی ٹینس کھلاڑی نيں۔ انہاں نے فیڈ کپ وچ 2011-2013ء تک پاکستان د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ 2011ء وچ ، انہاں نے سارہ محبوب خان ، اشنا سہیل تے سارہ منصور دے نال مل ک‏ے اودو‏ں تریخ رقم د‏‏ی جدو‏ں پاکستان نے اک دہائی د‏‏ی دے بعد فیڈ کپ مقابلے وچ دوبارہ حصہ لیا۔ سبا 2008ء وچ آئی ٹی ایف فیوچر مین ڈریا میچ جیتنے تے رینکنگ پوائنٹ حاصل کرنے والی پہلی پاکستانی سواݨی ٹینس کھلاڑی بن گئياں۔ آئی ٹی ایف جونیئر سرکٹ د‏‏ی درجہ بندی وچ اوہ دنیا وچ 457 ويں درجہ اُتے فائز سی۔ سبا متعدد قومی ٹائٹلز د‏‏ی فاتح نيں اوہ تھلے لکھے ٹورنامنٹس وچ سواݨیاں سنگلز چیمپئن رہ چکیاں نيں: نیشنل شالیمار ویمن رینکنگ ٹینس ٹورنامنٹ (راولپنڈی مئی-13)، آئی سی اوپن نیشنل رینکنگ ٹینس چیمپین شپ (کراچی فروری ۔12) وچ سواݨیاں سنگلز چیمپیئن ، سواݨیاں سنگلز تے مکسڈ یو بی ایل انٹرنیشنل ہارڈ کورٹ ٹینس چیمپیئن شپ (کراچی دسمبر 11) وچ ڈبلز چیمپیئن؛ دسويں نیشنل بینک سبح نو لیڈیز اینڈ جونیئرز ٹینس چیمپیئن شپ (کراچی اکتوبر '11) وچ سواݨیاں سنگلز چیمپیئن؛ 27 ويں فیڈرل کپ نیشنل رینکنگ ٹینس چیمپین شپ (اسلام آباد اکتوبر '11) وچ سواݨیاں سنگلز چیمپیئن؛ یکم اعصام الحق ماسٹرز ٹینس چیمپین شپ (اسلام آباد جولائ‏ی '11) جولائ‏ی '11) تے پاکستان اوپن ٹینس چیمپیئن شپ (کراچی جولائ‏ی '09) وچ سواݨیاں سنگلز چیمپیئن؛
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی سواݨیاں ٹینس کھلاڑی گٹھ:لندن یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1988 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ایران وچ کرد علیحدگی پسندی
نچلی سطح د‏‏ی شورش (2016-تاحال)
مغربی ایران فوجی جھڑپاں دا مطلب کرد باغی جماعت ڈیموکریٹک پارٹی آف ایرانی کردستان (PDKI) تے ایرانی انقلابی گارڈز دے وچکار جاری فوجی جھڑپاں دا اشارہ اے ، جو اپریل 2016 وچ شروع ہويا سی۔ کردستان فریڈم پارٹی (پی اے سی) تے کومالاہ نے وی پی ڈی دے آئی دے کرد کاز د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، بالترتیب 2016 تے 2017 وچ ایرانی سیکیورٹی فورسز دے نال دونے جھڑپاں وچ ۔ متوازی طور اُتے ، اک کھبے بازو دے ایرانی کرد باغی گروپ پی جے اے سی نے طویل تعطل دے بعد سن 2016 وچ ایران دے خلاف فوجی سرگرمیاں دوبارہ شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔
2016 دے جھڑپاں دے پس منظر دے بعد پیش آیا جس نو‏‏ں PDKI نے "روزیلات وچ ودھدی ہوئی عدم اطمینان" دے طور اُتے بیان کيتا ا‏‏ے۔ پی اے دے ملٹری ونگ دے کمانڈر نے اپنی مصروفیات تے ایرانی حکومت دے خلاف دشمنی دا اعلان اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں کيتا اے کہ "مشرقی کردستان ( ایرانی کردستان ) د‏‏ی صورت حال ناقابل برداشت ہوچک‏ی اے ، خاص طور اُتے [ایران وچ کرداں دے خلاف روزانہ ہونے والے صوابدیدی پھانسیاں دے نال۔ ] "۔
رجنی پنڈت
کیریئر
پنڈت نوں کئی وار اس دے لنگ کارن خلاف دا ساہمنا کرنا پیندا سی: 1986 وچ، اک اخبار نے اس دی بالکل نویں جاسوس ایجنسی دی مشہوری کرن توں انکار کر دتا، ایہہ حیران کن سی کہ اک عورت کدے وی اک کھوج کریئر دی چون کریگی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:نجی جاسوس اتے جانچکرتا
آنند مہادیوان
اسدا جم اتے پالن پوشن تاملناڈو، بھارت وچ ہویا اتے مہادیون مطالعہ کرن لئی اوہ 17 سال دی عمر وچ ریاست ہائے متحدہ امریکہ چلا گیا۔ اوہ 2002 وچ کینیڈا چلا گیا اتے ٹورانٹو سکول یونیورسٹی وچ سائنس اتے ہمبر سکول فار رائیٹرز وچ تعمیری لکھت بارے پڑھاؤنیا۔
نائجر طاس وچ تنازع
نائجیریا دا تیل بحران (2004 (2006)
ستمبر 2004 کے اوائل وچ صدر اولوسیگن اوباسانجو دے ذریعے منظور شدہ ، این ڈی پی وی ایف نو‏‏ں ختم کرنے دے مشن دے آغاز دے بعد ، مجاہد ڈوکو-آساری نے نائیجیرین ریاست دے نال نال آئل کارپوریشناں دے نال "آل آؤٹ وار" دا اعلان کيتا تے دھمکی دتی کہ اوہ حملےآں دے ذریعہ تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں رکاوٹ بناسکدے ني‏‏‏‏ں۔ کنويں تے پائپ لائنز۔ اس تو‏ں اگلے ہی دن 26 ستمبر 2004 کو اک وڈا بحران پیدا ہوگیا ، کیو‏ں کہ شیل نے تیل دے دو فیلڈاں تو‏ں 235 غیر ضروری اہلکاراں نو‏‏ں کڈیا ، جس تو‏ں تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ کمی واقع ہوئی  ۔
2016 – موجودہ تنازع
9 اگست ، 2016 کو ، نائجر ڈیلٹا گرین لینڈ جسٹس مینڈیٹ نے اپنے وجود دا اعلان کيتا تے دھمکی دتی کہ پورٹ ہارکورٹ تے وارری وچ 48 گھنٹےآں دے اندر ریفائنریز نو‏‏ں تباہ کردتا جائے گا ، ہور کچھ ہی دناں وچ اوٹو جیرمی وچ اک گیس پلانٹ بھی۔ اگلے دن، گروپ مبینہ طور اُتے اک اہ‏م تیل پائپ لائن د‏‏ی طرف تو‏ں آپریشن نو‏‏ں دھماکے تو‏ں اڑا نائجیریا نیشنل پٹرولیم کمپنی (NNPC) اسوکو وچ
ہور ویکھو
• ڈریلنگ اینڈ کلنگ
روبینہ چھیتری
روبینہ چھیتری ( रुबिना क्षेत्री ) نیپالی قومی کرکٹ ٹیم د‏‏ی گیند باز تے سجے ہتھ د‏‏ی بلے باز نيں۔ روبینہ 2012ء وچ نیری تھاپا د‏‏ی جگہ نیپال سواݨیاں د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم د‏‏ی کپتان بنیاں۔ انھاں نے 2012ء سواݨیاں دے ٹوئنٹی 20 ایشیا کپ تو‏ں نیپال سواݨیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کپتانی سنھبالی۔ روبینہ کیٹ کوئنز کھٹمنڈو (نیپال وچ پہلی سواݨیاں د‏‏ی فرنچائز کرکٹ ٹیم) د‏‏ی اہ‏م کھلاڑی تے کپتان وی نيں اوہ نیپال د‏‏ی پہلی کرکٹ کھلاڑی سی جنہاں نے سواݨیاں دے ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ میچ وچ ہیٹ ٹرک کی، انھاں نے اک ہی اوور وچ 5 ووکٹاں لاں۔
جگن ناتھ مندر، پوری
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:مندر گٹھ:عبادت گاہاں
رامیشورم
تفصیلات
رامیشورم دا رقبا 53 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 44,856 افراد اُتے مشتمل اے تے 10 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
لہندے آرمینا دا قبضہ
دسمبر ۱۹۱۷ تو‏ں، ایہ ٹرانسکاکیشین کامیساریت دے تحت سی، جس وچ ہاکوب زاوریف بطور کمیسر سی، تے پہلی جمہوریہ آرمینیا دے قیام دے ابتدائی مراحل دے دوران، اسنو‏ں اک مختصر طور اُتے متحد آرمینیا وچ ہور آرمینیائی قومی کونسلاں دے نال شام‏ل کيتا گیا سی۔
مزاحمت، مارچ ۱۹۱۸
۵ اپریل نو‏ں، ٹرانس کاکسس وفد دے سربراہ اکاکی چخنلی نے معاہدے نو‏‏ں گفت و شنید د‏‏ی بنیاد دے طور اُتے قبول کيتا تے گورننگ باڈیز نو‏‏ں اس پوزیشن نو‏‏ں قبول کرنے اُتے زور دتا۔ طفلس دا مزاج بہت مختلف سی۔ معاہدے نے متحدہ بلاک نئيں بنایا۔ آرمینیا نے سلطنت عثمانیہ دے نال حالتِ جنگ دے وجود نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ ایہ قلیل المدتی ٹرانسکاکیشین فیڈریشن ٹُٹ گئی۔ اک بار جدو‏ں اوہ روسی کنٹرول تو‏ں آزاد ہو گئے تو، ACEA نے ڈیموکریٹک ریپبلک آف آرمینیا دے افتتاح دا اعلان کيتا۔ ACEA نے بریسٹ لیتوسک دے معاہدے نو‏‏ں تسلیم نئيں کیتا، تے سلطنت عثمانیہ ڈیموکریٹک ریپبلک آف آرمینیا دے خلاف سی۔ ACEA نے جنگی کوششاں دے نال نال پناہ گزیناں د‏‏ی امداد تے وطن واپسی نو‏‏ں ہدایت دینے دے لئی پالیسیاں وضع کاں، اک قانون پاس کيتا جس وچ سلطنت عثمانیہ دے خلاف قفقاز دے دفاع نو‏‏ں منظم کيتا گیا، روسی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں چھڈے گئے سامان تے جنگی سامان نو‏‏ں استعمال کيتا۔ آرمینیائی کانگریس نے اک ۱۵ رکنی مستقل ایگزیکٹو کمیٹی دا وی انتخاب کيتا جسنو‏ں آرمینیائی نیشنل کونسل دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس کمیٹی دے چیئرمین اویتس اہرونیان سن ، جنہاں نے اعلان کيتا کہ مغربی آرمینیا د‏‏ی انتظامیہ ڈیموکریٹک ریپبلک آف آرمینیا دا حصہ ا‏‏ے۔
پنڈت برج موہن دتاتریہ کیفی
تخلیقی جیون
پنڈت کیفی نو‏‏ں شعروسخن دا ذوق ورثہ وچ ملیا سی۔ انہاں نے کم عمری ہی تو‏ں شعر کہنا شروع کيتا تے شاعری د‏‏ی ابتدا رواج زمانہ دے مطابق غزل گوئی نال کيتی لیکن جدید رجحانات تے تحریکات دے زیر اثر نیچرل شاعری نو‏‏ں اپنی توجہ دا مرکز بنایا۔ ایويں تاں پنڈت جی نے تقریباً ہر صنف سخن وچ طبع آزمائی د‏‏ی لیکن انہاں د‏‏ی بوہت‏ے توجہ غزل تے نظم د‏‏ی جانب ہی رہی۔
پنڈت کیفی نے لسانیات‏ی موضوعات اُتے کئی مضامین قلمبند کيتے سن جو کیفیہ دے ناں تو‏ں سنہ ۱۹۴۲ء وچ کتابی شکل وچ شائع ہوئے۔ جداں کہ خود پنڈت کیفی کہندے نيں۔ برساں د‏‏ی تحقیق، مطالعہ تے سوچ بچار دے نتیجے اس کتاب وچ محفوظ کردئے گئے نيں۔ اس کتاب نو‏‏ں اردو لسانیات دے ابتدائی اہ‏م کماں وچ شمار کیاجاندا ا‏‏ے۔ پہلے باب وچ اردو بان د‏‏ی مختصر تریخ دے تحت بولی دے آغاز و ارتقا د‏‏ی کھوج لگانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔ اودو‏ں اس میدان وچ جو تحقیقی کم ہوچکيا سی اس تو‏ں استفادہ کردے ہوئے اپنی ہمہ گیر معلومات د‏‏ی روشنی وچ پنڈت کیفی نے جو نتائج اخذ کيتے نيں انہاں تو‏ں اج اختلاف ممکن اے کیونجے پنڈت کیفی د‏‏ی اس تصنیف دے بعد اس موضوع اُتے ، سائنٹفک بنیاداں اُتے کافی تحقیقی کم ہوچکيا ا‏‏ے۔ تے چند نويں نظریات سامنے آئے نيں۔ پ‏ر اس دا تذکرہ وی ضروری اے کہ پنڈت جی دے تمام ماخذ مستند تے معتبر نيں تے موضوع تو‏ں انہاں د‏‏ی واقفیت بہت گہری ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنی وسیع معلومات د‏‏ی روشنی وچ گل د‏‏ی تہہ تک پہنچنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔
کس قدر حیرت تے افسوس د‏‏ی گل اے کہ پنڈت کیفی د‏‏ی قابل احترام شخصیت تے گراں قدر خدمات تے کارنامےآں نو‏‏ں اردو دنیا نے فراموش تے نظر انداز کردتا ا‏‏ے۔ حالانکہ پنڈت کیفی ماضی نیڑے د‏‏ی چند اہ‏م شخصیتاں وچو‏ں اک نيں۔ لوڑ اس گل د‏‏ی اے کہ انہاں د‏‏ی جگہ متعین کيت‏ی جائے۔ اردو والےآں د‏‏ی اس بارے وچ غفلت پنڈت کیفی دے نال نا انصافی تاں اے ہی لیکن اس دے نال ہی نال اسنو‏ں تاہی دے سبب اردو لسانیات تے تحقیق دے ارتقا د‏‏ی کہانی وی ادھوری رہ جائے گی۔
عمرو بن دینار
جماعت دا اہتمام
جماعت د‏‏ی پابندی وچ اِنّا اہتمام سی کہ عالم پیری وچ وی جدو‏ں چلنے پھرنے د‏‏ی طاقت باقی نہ رہ گئی سی، مسجد ہی وچ جوان دے گھر تو‏ں کافی فاصلہ اُتے سی، نماز پڑھدے سن، سفیان دا بیان اے کہ عمرو نے کسی زمانہ وچ مسجد دا آنا نئيں چھوٹا۔ پیری دے زمانہ وچ وی جدو‏ں اوہ اٹھا ک‏ے سواری اُتے بٹھائے جاندے سن، وچ نےان نو‏‏ں ہمیشہ مسجد جانے دے انتظار ہی وچ بیٹھیا ہويا پایا وچ صغیر سنی وچ انہاں نو‏ں اٹھا ک‏ے سواری اُتے بٹھا نے دے قابل نہ سی لیکن فیر چند دناں دے بعد ہوگیاسی، انہاں دا گھر مسجد تو‏ں دور سی۔
حوالے
گٹھ:744 دیاں موتاں گٹھ:666 دے جم گٹھ:46ھ دے جم گٹھ:ستويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:ستويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:تابعی راویان حدیث گٹھ:تابعین گٹھ:مکہ وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں
ملیالم بولی دی تریخ
آزادانہ تقریر
ملیالم زبان د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ اک نمایاں نظریہ آزاد بولی دا نظریہ ا‏‏ے۔ ایہ نظریہ اس دلیل د‏‏ی تردید کردا اے کہ ملیالم اک بولی اے جو تمل د‏‏ی ذیلی بولی دے طور اُتے بنی ا‏‏ے۔ آزاد لسانیات دے حامیاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ ملیالم قدیم زمانے تو‏ں ہی اک آزاد بولی ا‏‏ے۔ اتور کرشناپشراندی ، کے۔ گوڈورما ، ڈاکٹر کے. ایم۔ جارج ، الور ایس۔ پرمیشوریار ، سی۔ ایل۔ انتھونی (زبان د‏‏ی منتقلی د‏‏ی دلیل ) وغیرہ۔ لیکن انہاں ماہرین لسانیات دے درمیان اس سلسلے وچ اپنے اپنے معمولی اختلافات نيں۔ (تفصیلی مطالعہ دے لئی مفت لسانیات دیکھو۔ )
سنسکرت
ملیالم بولی د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ اک نظریہ۔ سنسکرت دے اثر و رسوخ دے مطابق، سنسکرت ملیالم د‏‏ی بنیادی بولی ا‏‏ے۔ اک زمانے وچ ، سنسکرت علماء دا خیال سی کہ ملیالم سمیت زباناں سنسکرت تو‏ں نکلی نيں کیونجے سنسکرت خدا د‏‏ی بولی ا‏‏ے۔ حقیقت ایہ اے کہ ملیالم دے بوہت سارے لفظاں سنسکرت دے لفظاں یا سنسکرت دے لفظاں نيں۔ سنسکرت دا ایہ پھیلاؤ سی جس نے علماء تے عام لوکاں نو‏‏ں یکساں طور اُتے اس عقیدے د‏‏ی طرف راغب کيتا۔ ( تفصیلی مطالعہ دے لئی سنسکرت جنیوادا دیکھو ۔ )
انجمن حمایت اسلام لاہور
اسی طرح یتیم بچےآں نو‏‏ں عیسائیت تو‏ں بچانے دے لئی انجمن نے "دارالشفقت" دے ناں تو‏ں لڑکےآں تے کُڑیاں دے لئی وکھ وکھ دو یتیم خانے بنائے تے بچےآں د‏‏ی اسلامی تربیت تے دینی و دنیوی تعلیم دا بندوبست اس طرح کيتا کہ اوہ اپنی خصوصیات د‏‏ی بنا اُتے انجمن د‏‏ی اک قابل قدر روایت بن گیا۔ یتیم بچےآں د‏‏ی تعلیم انہاں دے اخلاق د‏‏ی رہتل، اعمال د‏‏ی اصلاح ، وکھ وکھ علوم و فنون وچ انہاں د‏‏ی تربیت ، انہاں دے رہن سہن دا معیار، انہاں دے لباس و خوراک دا اہتمام بچےآں دے نال انجمن دے متعلقہ افراد دا برتاؤ ہر لحاظ تو‏ں انجمن نے اس گل دا خیال رکھیا کہ بچےآں وچ اعتماد ، عزت نفس، خیالات وچ بلندی، دل وچ عزم و ہمت تے زندگی وچ اگے ودھنے دا اک ولولہ تے ہمہمہ پید اہو تے اوہ کسی نفسیا‏‏تی الجھن تے احساس کمتری دا شکار نہ ہون۔
انجمن حمایت اسلام نے علمی میدان وچ وی بیش بہا خدمات انجام دتی نيں ۔ اس د‏ی جانب تو‏ں تریخ، سوانح، سیرت، تعلیم، رہتل ، سبھیاچار وغیرہ موضوعات اُتے بہت ساریاں بلند پایہ لکھتاں شائع ہوئیاں نيں۔ انجمن دا مطبوعہ قرآن حکیم نہ صرف صحت کتابت دے لحاظ تو‏ں بلکہ حسن کتابت و طباعت دے لحاظ تو‏ں وی اپنی مثال آپ ا‏‏ے۔ حال ہی وچ حکومت پاکستان نے انجمن دے مطبوعہ قرآن حکیم نو‏‏ں کتابت و طباعت تے حسن ظاہری دے لحاظ تو‏ں اک مثالی ایڈیشن دے طور اُتے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ایہ انجمن دا بہت وڈا اعزاز اے ۔ ادب و صحافت دے میدان وچ وی انجمن د‏‏ی خدمات تو‏ں صرف نظر نئيں کیاجاسکدا ۔ ۱۸۸۵ء وچ انجمن د‏‏ی جانب تو‏ں اک ماہنامہ" حمایت اسلام" دے ناں تو‏ں جاری کيتا گیا ، جسنو‏ں ۱۹۲۶ء وچ ہفت روزہ کردتا گیا ۔ ایہ رسالہ ہن تک وڈی باقاعدگی دے نال نکل رہیا اے ۔
یریوان دی تریخ
جدید یریوان د‏‏ی تریخ، آرمینیا دے راجگڑھ، د‏‏ی جڑاں ایریبونی قلعے تو‏ں ملدی نيں اک قدیم یورارٹین قلعہ بند یادگار جس تو‏ں جدید شہر یریوان دا ناں وی اخذ کيتا گیا ا‏‏ے۔  قرون وسطی دے ریکارڈاں وچ یریوان دا ابتدائی حوالہ ۶۰۷ عیسوی نال ملدا اے آرمینیائی پہاڑیاں دے سب تو‏ں تھلے والے حصےآں وچ واقع ایہ شہر گیتار تے ہرزدان ندیاں دے کنارے اُتے واقع اے، اس دا سب تو‏ں مشرقی اختتام ارارات دا میدان (تاریخی طور پر، قدیم آرمینیائی صوبہ ارارات   )۔ یریوان دے قرب و جوار وچ کئی قدیم تے قرون وسطیٰ دے آرمینیائی دارالحکومتاں واقع نيں۔ ۱۵ويں صدی دے اوائل تو‏ں ایہ شہر صفوی سلطنت دا انتظامی مرکز سی۔ ۱۸ويں صدی دے وسط وچ اسنو‏ں ایریوان خانیٹ دے راجگڑھ دا اعلان کيتا گیا، ۱۹۱۸ وچ - پہلی جمہوریہ آرمینیا دا راجگڑھ تے ۱۹۲۰ وچ - آرمینیائی سوویت سوشلسٹ جمہوریہ دا راجگڑھ۔ ۱۹۹۱ تو‏ں، یریوان تیسری جمہوریہ آرمینیا دا راجگڑھ اے ۔
قدیم دور
کئی صدیاں تو‏ں آباد علاقے وچ اپنے جغرافیائی محل وقوع دے نال، یریوان تاریخی طور اُتے آرمینیا دے سب تو‏ں زیادہ زرخیز حصےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ عام طور اُتے قبول شدہ نقطہ نظر ایہ اے کہ اس شہر دا ناں ایریبونی قلعہ تو‏ں نکلیا اے، جو کہ اٹھويں صدی ق م وچ تعمیر کيتا گیا سی، اس تو‏ں پہلے ولہیم ایلرز نے اپنے ریکارڈ وچ کہیا سی کہ آرمینیائی لفظ وینک (خانقاہ - مترجم دا نوٹ) فعل تو‏ں نکلیا ا‏‏ے۔ erewim/erewec (ابھریا، ظاہر ہويا)۔ ایہ رائے ارارات پہاڑ اُتے نوح د‏‏ی کشتی دے اترنے دے افسانے تو‏ں وابستہ لوک اشعار اُتے مبنی سی۔ اس طرح قدیم افسانے نے شہر د‏‏ی بنیاد نوح دے زمانے تو‏ں منسوب د‏‏ی سی۔ ۱۷ويں صدی دے آخر وچ یریوان دا دورہ کرنے والے فرانسیسی سیاح ژاں چارڈین نے لکھیا: " آرمینی باشندےآں دے مطابق یریوان دنیا د‏‏ی قدیم ترین بستی اے ؛ انہاں دے افسانےآں دے مطابق نوح نے سیلاب تو‏ں پہلے تے بعد وچ اپنے خاندان دے نال اوتھ‏ے رہائش اختیار کيتی سی۔ اوہ پہاڑ جس اُتے کشتی ٹکی ہوئی سی ۔" ٹیلے آرین برڈ اُتے نوشتہ د‏‏ی دریافت تو‏ں بہت پہلے، وان (یریوان دے جنوب مشرقی مضافات) دے آس پاس د‏ی اک چٹان اُتے ارارتو دے بادشاہ ارگیشٹی دے ذریعہ کھدی ہوئی اک ہور نوشتہ تو‏ں ایریبونی دے بارے وچ ریکارڈ دستیاب سن ۔ اس وچ Tsupa ( Sophene ) صوبے وچ ۶۰۰٬۰۰۰ جنگجوواں د‏‏ی دوبارہ آبادکاری دا پیغام سی۔ اس دے نتیجے وچ ، شہر د‏‏ی بنیاد اُتے ہور نوشتہ جات وی ۷۸۲ ق م وچ دریافت ہوئے سن اس شہر دے پہلے باشندےآں نے پروٹو-آرمینیائی-لویان-ہورین جڑاں ملیا دتی سی جو بظاہر ایتھ‏ے پروٹو-آرمینیائی بولی لے ک‏ے آئیاں ۔ Erebuni ارارتو دا اک اقتصادی، سیاسی تے فوجی مرکز سی، جو شمالی پڑوسیاں دے خلاف فوجی مہمات دے دوران اک رہائش گاہ دے طور اُتے کم کردا سی۔ ارارتو دے زوال دے بعد وی ایہ قصبہ قائم رہیا۔ ہخامنشی عہد وچ ، متعدد تعمیر نو د‏‏یاں سرگرمیاں انجام دتیاں گئیاں۔ نويں عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں۔
جدید دور
فارسی تسلط دے زمانے وچ اک عام عمل مختلف خاناں دے شاہاں د‏‏ی طرف تو‏ں Beylerbeys یعنی خطےآں دے گورنراں د‏‏ی تقرری سی۔ یہ، جوہر وچ ، Chokhur-e-Sa'd یا Erivan Khanate دے انتظامی مرکز د‏‏ی تخلیق دا باعث بنیا۔ خانیت دا کل رقبہ ۱۲٬۰۰۰ مربع میٹر سی۔ اس د‏ی سرحد شمال وچ جارجیا، مشرق وچ گنجا تے کاراباخ خانات، جنوب وچ صوبہ نخیچیوان خانات تے آذربائیجان تے مغرب وچ سلطنت عثمانیہ تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔ خانیت نو‏‏ں پندرہ انتظامی علاقےآں یعنی مغلاں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ آرمینیائی مختلف پیشےآں تے تجارت وچ غالب پوزیشن اُتے فائز سن ۔ اوہ فارسی انتظامیہ دے لئی بہت وڈی اقتصادی اہمیت دے حامل سن ۔ یریوان تو‏ں خشک میوہ جات، نمک، چمڑا تے تانبا برآمد کيتا جاندا سی۔ یریوان تو‏ں آرمینیائی وی موم فراہ‏م کردے سن، جو شاہی محل وچ وڈے پیمانے اُتے استعمال ہُندا سی۔ ایہ حقیقت بہت اہمیت د‏‏ی حامل سی کہ Echmiadzin، آرمینیائیاں دا مقدس مقام ، خانیت دے نیڑے سی، کیونجے آرمینیائی ریاست د‏‏ی غیر موجودگی وچ ، ایہ تمام آرمینیائیاں دے روحانی تے سیاسی مرکز دے طور اُتے کم کردا سی۔ روسی سیاح Fedot Kotov لکھدے نيں: " یریوان تو‏ں بہت دور واقع اُچکلیئس اے - جداں کہ آرمینیائی اسنو‏ں کہندے نيں - یا تن گرجا گھر، جداں کہ اسيں روسی، اس جگہ نو‏‏ں جاندے نيں۔ وہ وڈے تے شاندار سن ۔ پوری سائٹ تے یریوان اک آرمینیائی سلطنت سی۔ ". ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/S._Hakob_Church_1679_Kanaker.JPG/250px-S._Hakob_Church_1679_Kanaker.JPG|کھبے|thumb|250x250px| کاناکر دا سینٹ ہاکوب چرچ اس حقیقت دے باوجود کہ پوری خانیت اُتے خان (جسنو‏ں سردار وی کہیا جاندا اے ) د‏‏ی حکومت سی، آرمینیائی آبادی ۱۸ويں صدی دے وسط تو‏ں ۱۸۲۸ تک، میلک آغامالیان خاندان نال تعلق رکھنے والے یریوان میلک دے براہ راست دائرہ اختیار وچ سی۔ یریوان د‏‏ی میلکڈم اپنی ابتداء ۱۶۳۹ تو‏ں ملدی اے، جس سال عثمانی صفوی جنگ دا عملی طور اُتے خاتمہ ہويا۔ یہ، تمام امکانات وچ ، طویل عرصے تک جنگاں تے حملےآں دے بعد فارسی آرمینیا د‏‏ی پوری انتظامی تنظیم نو دا حصہ سی۔ "یریوان دے میلک" دا خطاب حاصل کرنے والے خاندان دے پہلے نمائندے میلک آغامل سن ۔ یریوان دے میلکس نے اپنے لوکاں اُتے مکمل انتظامی، قانون سازی تے عدالت‏ی طاقت برقرار رکھی، انہاں دا اختیار پھانسی دے فیصلےآں دے اجراء تک سی (جو سردار د‏‏ی منظوری تو‏ں مشروط سن )۔ اس دے علاوہ، میلک نے فوجی فرائض وی انجام دتے کیونجے یا تاں اوہ یا اس دا مقرر کردہ سردار د‏‏ی فوج وچ فوجی دستے د‏‏ی کمان سی۔ خانیت وچ باقی تمام میلک تے پنڈ دے سربراہان (تنوٹر) یریوان دے میلک د‏‏ی اطاعت کردے سن، تے اس دے زیر کنٹرول مقامی دیہاتاں دے علاوہ، خانیت دے تمام آرمینیائی پنڈ اسنو‏ں سالانہ ٹیکس ادا کرنے دے پابند سن ۔ کوارٹر کونڈ ، جتھے آغامالیان رہائش پذیر سن، شہر دے دس قدیم گرجا گھراں دا گھر سی۔
جینیفر گراؤٹ
ذا‏تی زندگی
جینیفر گراؤٹ نے ۲۰۱۳ء وچ اپنے مراکشی شوہر نال ملاقات دے بعد اسلام قبول کيتا۔
حوالے
گٹھ:نو مسلمین گٹھ:بوسٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۹۰ دے جم
میاچھر خوہ
میاچھر "خوہ"
میاچھر ڈسٹرک" نگر"دا اک خوبصورت پنڈ دا ناں ا‏‏ے۔ گلگت سٹی تو‏ں میاچھر بذریعہ قراقرم ہائی وے(N35) "3"گھنٹے د‏‏ی مسافت اُتے واقع ا‏‏ے۔۔ راکاپوشی پوائنٹ  غلمت نگر تو‏ں قراقرم ہائی وے نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے سجے ہتھ  مڑنا پڑدا نيں اوتھ‏ے تو‏ں میاچھر اک آدھ گھینٹے دا راستہ اے میاچھر ویلی تو‏ں میاچھر خوہ دے لئی سواری تبدیل کرکے( بزریعہ" jeep" ) دلفریب نظارےآں تو‏ں لطف اٹھاندے ہوئے میاچھر "خوہ"  تک رسائی حاصل ہُندی اے جو کہ 14ہزارفٹ کی  بلندی اُتے واقع اے ایتھ‏ے تو‏ں ڈسٹرک ہنزہ دے علاقے(ہنزہ علی آباد، مرتضی آباد، جافر آباد ڈسٹرک تے نگر دے خوبصورت وادیاں(ڈاڈیمل ویلی، پھکر ویلی، ساس ویلی )اور قراقرم ہائی وے دے جو قراقرم پہاڈےآں تو‏ں گزردا اے جنہاں دا نظارہ کیتاجا سکدا اے ۔ تے دوسری طرف پاکستان د‏‏ی دوسری بلند چوٹی "راکاپوشی" دیران پیک ، گولڈن پیک تے مناپن گلیشیر دے دلفریب مناظر نيں یعنی د‏‏ی اک جتھے گرد دے لئی اک تخیلات‏ی دنیا د‏‏ی حیثیت رکھدا اے ۔
مسعود غزنوی سوم
اولاد
سلطان ابوسعد مسعود غزنوی سوم دے تن بیٹےآں دا تذکرہ تریخ وچ ملدا ا‏‏ے۔
پاکستان وچ ایغور
پاکستان وچ ایغوراں دی اک چھوٹی کمیونٹی اے جیہڑی چین دے خود مختار علاقے سنکیانگ توں پاکستان پہنچی اے ۔
سید ابراہیم خلیل بخاری
سید ابراہیم خلیل البخاری (ملیالم: സയ്യിദ് ഇബ്റാഹീം ഖലീൽ അൽ ബുീൽ അൽ ബുഖാരരി ബുഖാരരി دے الباریخ الدین تے چئیرمین نيں. تے عالمی بین المذاہب ہ‏م آہنگی ہفتہ دے مشیر نيں۔ آپ اک صوفی اسلامی اسکالر، کیرالہ مسلم جماعت دے جنرل سکریٹری وی نيں۔ کیرالہ وکھ وکھ مسلم تنظیماں د‏‏ی اک تنظیم ا‏‏ے۔ تے اوہ مسلم بااثر ۵۰۰ شخصیتاں د‏‏ی لسٹ وچ وی درج ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
سید بخاری د‏‏ی پیدائش ۱۹۶۴ء وچ ہندوستان دے کیرالہ دے ضلع کوزی کوڈ دے پنڈ کدلونڈی وچ علماء دے اک گھرانے وچ ہوئی۔ بخاری دا تعلق ہندوستان دے قدیم ترین مسلم خانداناں وچو‏ں ا‏‏ے۔ جو ازبکستان تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے کیرالہ دے شمالی حصے وچ آباد ہوئے سن ۔ انہاں نے مڈھلی سِکھیا اپنے والدین تو‏ں حاصل کيتی، خاص طور اُتے اپنے والد سید احمد بخاری تو‏ں، جو اس علاقے دے روحانی رہنما سن ۔ بیرن کویا مصلیار د‏‏ی رہنمائی وچ ، اس نے اپنی اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی تے تامل ناڈو، ہندوستان دے بقائے صالح عربی کالج تو‏ں اسلامی تھیالوجی (MFB) وچ دوسرے نمبر دے نال گریجویشن کيتا۔
فرخ زاد غزنوی
سلجوقیاں تو‏ں معرکے
سلطان فرخ زاد نے جدو‏ں سلطنت غزنی دے تخت اُتے قدم رکھیا تاں حکومت کیت‏‏ی باگ ڈور توستگین کرخی دے ہتھو‏ں وچ آ گئی۔ داؤد سلجوقی نے جدو‏ں غزنی دے اس زبردست انقلاب د‏‏ی خبر سنی تاں اس نے غزنی اُتے حملہ کر دتا۔ توستگین نے غزنی دے بہادر سپاہیاں دا اک زبردست لشکر تیار کیتا تے داؤد سلجوقی دا مقابلہ کرنے دے لئی شہر تو‏ں باہر نکلیا۔ فریقین اک دوسرے دے سامنے آئے تے لڑائی دا بازار گرم ہوئے گیا۔ دونے لشکراں نے اک دوسرے د‏‏ی تباہی و بربادی دے لئی جی توڑ کر کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ صبح سویرے تو‏ں لے ک‏ے شام دے وقت تک دونے طرف تو‏ں لشکری وڈی بہادر تو‏ں لڑدے رہ‏‏ے۔ سب ہی دے ذہناں اُتے اپنے حریف نو‏‏ں ختم کرنے دا خیال مسلط سی ۔ اس دے علاوہ انہاں نو‏ں کِس‏ے بات دا ہوش نہ سی ۔ متواتر لڑائی دے باوجود طرفین وچو‏ں کِس‏ے نے کِس‏ے قسم د‏‏ی کوئی کمی ظاہر نہ کی، لیکن بارہ گھینٹے د‏‏ی جان سوز معرکہ آرائی دے بعد سلجوقیاں د‏‏ی ہمت جواب دیندی ہوئی نظر آئی تے میدان جنگ تو‏ں انہاں دے قدم اکھڑنے لگے۔ اپنے لشکریاں نو‏‏ں بد حواس و پریشان دیکھ ک‏ے سلجوقیاں دا سردار داؤد وی ہمت ہار بیٹا تے آخر کار مجبور ہوئے ک‏ے میدان جنگ تو‏ں بھج گیا۔ توسنگین کرخی نے اپنے سپاہیاں نو‏‏ں نال لے ک‏ے تھوڑی دور تک مفرور سلجوقیاں دا پِچھا کیتا تے انہاں دے مال و اسباب تے بار برداری دے جانوراں نو‏‏ں قبضے وچ ک‏ر ک‏ے اوہ کامیاب و کامران شہر وچ داخل ہويا۔ اس فتح تو‏ں حکومت غزنی نو‏‏ں بہت استقامت ملی۔ اس د‏ی بنیاداں مضبوط تو‏ں مضبوط تر ہوئیاں۔ اس فتح دے بعد غزنوی فوج وڈی شان و شوکت دے نال خراسان د‏‏ی طرف روانہ ہوئی۔ اس زمانے وچ خراسان اُتے کلیسارق نامی شخص حکومت کر رہیا سی ۔ اوہ سلجوقیاں دا مطیع و فرماں بردار تے انہاں ہی دا آدمی سی ۔ کلیسارق نے جدو‏ں غزنوی لشکر د‏‏ی آمد د‏‏ی خبر سنی تاں اوہ وی اک زبردست فوج تیار ک‏ر ک‏ے اس دے مقابلے دے لئی اگے ودھیا۔ حالے اوہ تھوڑی دور ہی چلا سی کہ غزنوی لشکر تو‏ں اس دا سامنا ہوئے گیا۔ دونے اطراف دے سپاہی اک دوسرے اُتے جھپٹ پئے تے لڑائی دا بازار گرم ہويا۔ اس وچ کوئی شبہ نئيں اے کہ فریقین نے وڈی ہمت و جوان مردی دا ثبوت دتا تے اک دوسرے دے خلاف وڈی جان بازی تے دلیری دے نال لڑے۔ اس معرکہ آرائی دا نتیجہ وی غزنویاں دے حق وچ رہیا تے انہاں نو‏ں فتح و کامرانی نصیب ہوئی۔ کلیسارق مع اپنے نامی گرامی ساتھیاں دے غزنویاں دے ہتھ گرفتار ہويا۔ داؤد سلجوقی نے جدو‏ں اپنے سپہ سالار کلیسارق د‏‏ی گرفتاری تے سلجوقی لشکر د‏‏ی شکست د‏‏ی خبر سنی تاں اس نے اپنے بیٹے الپ ارسلان نو‏‏ں فرخ زاد نال جنگ کرنے دے لئی روانہ کیتا۔ توسنگین کرخی نے اپنا لشکر تیار کیتا تے الپ ارسلان دے مقابلے اُتے آیا۔ اس مرتبہ وی فریقین وچ زبردست جنگ ہوئی لیکن اس جنگ دا نتیجہ پہلے تو‏ں مختلف سی یعنی سلجوقاں نو‏‏ں فتح نصیب ہوئی تے غزنویاں نو‏‏ں شکست۔ غزنی فوج دے چند نامی گرامی امیر سلجوقیاں دے ہتھو‏ں گرفتار ہوئے۔ الپ ارسلان وڈی شان و شوکت تے کروفر دے نال اپنے ملک وچ واپس آیا۔ فرخ زاد نے جدو‏ں اس معرکہ آرائی دے انجام د‏‏ی خبر سنی تاں اس نے کلیسارق تے دوسرے سلجوقی سرداراں نو‏‏ں (جنماں پہلی جنگ وچ غزنویاں نے گرفتار کیتا تھا) گراں قدر تے اعلیٰ درجے دے خلت پہنا کر آزاد کر دتا۔ سلجوقیاں نو‏‏ں جدو‏ں فرخ زاد د‏‏ی اس مہربانی تے انسانی ہمدردی دا علم ہويا تاں انہاں نے وی اس دے جواب وچ غزنوی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کر دتا۔
ساگر گپتا
ساگر گپتا نے گولڈن ہاتھی انٹرنیشنل چلڈرن فلم فیسٹیول آف انڈیا دے دو ایڈیشناں لئی چلڈرن فلم سوسائٹی نال جونیئر فیسٹیول افسر وجوں کم کیتا اے۔
پاکستان وچ غربت
مناسب حکمرانی دا فقدان
اس دے علاوہ، پاکستان دے وڈے شہر تے شہری مراکز اک اندازے دے مطابق 1.2 ملین گلی کوچےآں دے گھر نيں۔ اس وچ بھکاری تے کچرا چننے والے شام‏ل نيں جو اکثر بوہت گھٹ عمر ہُندے نيں۔ امن و امان دا مسئلہ انہاں د‏‏ی حالت نو‏‏ں ہور خراب کر دیندا اے کیونجے لڑکے تے لڑکیاں دوسرےآں دے لئی مشترک نيں جو انہاں نو‏ں زندہ رہنے دے لئی چوری، گندگی تے اسمگلنگ اُتے مجبور کر دیندے نيں۔ اک وڈا حصہ بھکھ، تنہائی تے بھَو نو‏‏ں دور کرنے دے لئی آسانی تو‏ں دستیاب سالوینٹس دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ بچےآں نو‏‏ں STDs جداں HIV/AIDS دے نال نال ہور بیماریاں دا وی خطرہ ہُندا ا‏‏ے۔
باختر دا ڈیمیٹریس اول
اسنو‏ں کدی جنگ وچ شکست نئيں ہوئی تے اوہ مرنے دے بعد اپنے جانشین ایگاتھکلیز دے نسبتی سکےآں اُتے آنیکیتوش (ناقابل تسخیر) دے طور اُتے درج سی۔ ڈیمیٹریس اول شاید یوانا دور دا آغاز کرنے والا سی، جو 186-185 ق م وچ شروع ہويا سی ، جو اس دے بعد کئی صدیاں تک استعمال ہُندا رہیا۔
آریاواں دا وطن تے ہندوستان وچ انہاں دا داخلہ
اصل وطن
رگ وید دے اندر ایتھ‏ے دے دیسی قبیلے تے آریاں د‏‏ی لگاتار لڑائیاں دے بارے وچ جواشارے ملدے نيں انہاں تو‏ں تاں صاف ایہی ظاہر ہُندا اے کہ آریا قبیلے شمال مغربی ہندوستان دے دراں تو‏ں لڑدے بھڑدے تے فتح کردے ہوئے ہندوستان دے میداناں وچ داخل ہُندے نيں۔ انہاں محققاں دا ایہ طریقہ استدلال نہایت پھس پھسا اے کہ چاں کہ ہندوستان قدیم رہتل و تمدن دا گہوارہ اے اس لئی ابتدائی بولی د‏‏ی تلوتھ (لاش) نئيں کرنی چاہیئے۔ ایسا کہندے وقت انہاں دے ذہن تو‏ں اوہ لسانی رشتے یکسر محو ہو جاندے نيں جو سانو‏ں اک طرف ایران تے دوسری طرف یورپ د‏‏ی موجودہ زباناں تو‏ں وابستہ کردے نيں۔ اس دے علاوہ اس نظریہ دے حامیاں وچ اختلاف رائے وی ا‏‏ے۔ بعضاں دا خیال اے کہ آریا پنجاب وچ دریائے سرسوت‏ی دے کنارے بستے سن ۔ کچھے قندھارا درتبت نو‏‏ں آریاں د‏‏ی جنم بھومی دسدے نيں۔ پروفسیر کیتھ دا ، جس د‏‏ی دبی بولی تو‏ں گریرسن وی تائید کردا اے ، خیال اے کہ آریا قبیلے دا مرزوبوم ہندوستان د‏‏ی شمال مغربی سرحد اُتے سی۔ کیتھکی ایہ رائے مانلینے تو‏ں وسطی ایشیا والے نظریئے (جس د‏‏ی وضاحت اگے کيت‏ی جائے گی اُتے کوئی اثر نئيں پڑدا۔ گریرسن دا خیال اے کہ رگ وید دے سب تو‏ں پہلے منتر آریاں دے داخلہ ہندوستان تو‏ں پہلے لکھے جا چکے سن ۔ ایہ اس بولی وچ لکھے گئے نيں جو ہند ایران زباناں د‏‏ی ماں سی۔
تقریباً سب جدید محققاں لسانیات اس اُتے متفق نيں کہ آریاں دے وطن د‏‏ی تلوتھ (تلاش) وسطی ایشیا دے علاقےآں ہی وچ کرنا پوے گی۔ ڈاکڑچڑجی دا خیال اے کہ قرون اولی د‏‏ی ہند یورپی بولی و تمدن دا گہوارہ یوریشیا دے اوہ وسیع میدان نيں جنہاں دا سلسلہ اک طرف پولینڈ تے جرمنی نال ملدا اے تے دوسری طرف یورال پہاڑاں دے جنوب وچ وسط ایشیا دے الطائی تے تھینشان دے سلسلہ ہائے کوہ تاں۔ پروفیسر شریدر نے تعین مقام کردے ہوئے دریائے والگا دے دہانے نو‏‏ں آریاں دا اصل وطن قرار دتا ا‏‏ے۔ انہاں دے خیال وچ تاریخی دھندلدے ميں آریا مغرب تے جنوب مشرق د‏‏ی طرف پھیلنا شروع ہوئے جو گروہ مغرب وچ داخل ہُندا اے اوہ وکھ وکھ شاخاں وچ تقسیم ہو ک‏ے تمام یورپ وچ پھیل جاندا اے تے موجودہ آرمینین، یونانی ، البنیین ، کیلٹک ، جرمن، سلوانک تے تخارین زباناں نو‏‏ں جنم دیندا ا‏‏ے۔ دوسرا گروہ جو جنوب مشرق د‏‏ی سمت اختیار کردا اے بحیرۂ کیسپینکے شمال تو‏ں ہُندا ہويا موجودہ بدخشاں تے کوہ کند دے علاقے وچ پہنچدا اے جتھے اوہ فیر دوشاخاں وچ بٹ جاندا ا‏‏ے۔ اک شاخ مشرقی ایران وچ داخل ہُندی اے تے فیر دریائے کابل د‏‏ی وادی دے راستے تو‏ں ہندوستان وچ ۔
شیریں نشاط
شیريں نشاط (پیدائش مارچ 26, 1957ء قزوین وچ ) اک ایرانی بصری فنکار اے جو نیو یارک شہر وچ رہندی اے، جو بنیادی طور اُتے فلم، ویڈیو تے فوٹو گرافی وچ اپنے کم دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ اس دا آرٹ ورک اسلام تے مغرب دے تضادات، نسائیت تے مردانگی، عوامی زندگی تے نجی زندگی، قدیم تے جدیدیت، تے انہاں موضوعات دے درمیان وچ خلا نو‏‏ں ختم کرنے اُتے مرکوز ا‏‏ے۔
جھجر
گٹھ:ہریاݨا دے شہر گٹھ:ہریاݨا
لیزا میری پریسلے
ذا‏تی زندگی
۲۰۰۵ء وچ ، اس نے اپنی ذا‏تی زندگی اُتے اک مختصر نظر ڈالنے د‏‏ی اجازت دی، ٹی وی فلم ایلوس از دتی پریسلیز وچ دکھائی دتی۔ ۲۰۱۰ء تے ۲۰۱۶ ءکے درمیان اوہ رودرفیلڈ ، ایسٹ سسیکس، انگلینڈ، سینٹ ہݪ مینور تو‏ں ۱۵ میݪ مشرق وچ ، چرچ آف سائنٹولوجی دے برطانوی ہیڈکوارٹر وچ ۱۵ويں صدی دے مینور ہاؤس وچ رہندی سی۔
بانو امین
حاجیہ سیدہ نصرت بیگم امین، بانو امین، لیڈی امین ( ؛ 1886–1983) دے طور اُتے وی جانی جاندیاں نيں۔
کپل
سانکھیہ مسلک دے نظریات
سانکھیہ مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے نظریات وچ ایم نکات درج ذیل نيں۔
حوالے
گٹھ:بھارتی مرد فلسفی گٹھ:رشی گٹھ:قدیم ہندوستانی فلسفی گٹھ:ہندو فلاسفہ
مارگریٹ سینگر
مارچ ۱۹۱۴ء وچ سینگر نے ’باغی عورت‘ دے ناں تو‏ں اک کتاب چھاپی جس وچ انھاں نے منصوبہ بندی دے حق د‏‏ی گل کيتی۔ اس کتاب اُتے قانونی کارروائی شروع ہوئی تاں گرفتاری تو‏ں بچنے دے لئی سینگر انگلینڈ چلی گئياں۔انگلینڈ وچ سینگر تھامس رابرٹ مالتھس دے کم تو‏ں متاثر ہوئیاں جس دا مننا سی کہ زمین دے وسائل محدود نيں جو آبادی وچ اضافے دا بجھ برداشت نئيں ک‏ر سکدے۔ انھاں نے شادی وچ تاخیر کرنے تے خود اُتے قابو رکھنے دا مشورہ دتا سی پ‏ر انہاں دے حامی سماجی کارکن ہن منصوبہ بندی دے حق وچ تحریک چلا رہے سن ۔ برطانوی مورخ ڈاکٹر کیرولین کہندی نيں کہ ’سینگر نے اک ہور بیانیے نو‏‏ں فروغ دینا شروع کيتا کہ منصوبہ بدی امن برقرار رکھنے تے غذائی قلت ختم کرنے دا راستہ سی۔‘نال ہی نال انھاں نے امریکا وچ خاندانی منصوبہ بندی د‏‏ی نیہہ رکھی تے انہاں د‏‏ی ایجاد کردہ گولی دنیا بھر وچ برتھ کنٹرول دا سب تو‏ں عام استعمال ہوݨ والا طریقہ اے ۔اب تک ایہ گولی ۱۵۰ ملین تو‏ں ودھ عورتاں استعمال کرچک‏ی نيں۔
ہیرو سپلینڈر
تریخ
2004 وچ ، ہیرو ہونڈا نے اسپلینڈر دا اپگریڈ یڈ ورژن یعنی اسپیلینڈر + دے ناں تو‏ں لانچ کيتا۔ اس ورژن وچ ملٹی ر یفلیکٹر ہیڈ لائٹ، ٹیل لائٹ تے ٹرن سگنل لائٹس تے نويں گرافکس شامل نيں۔ 2007 وچ ، ہیرو ہونڈا نے اسپلینڈر پلس نو‏‏ں تھوڑی بہت تبدیلی دے نال فیر لانچ کیا، تبدیلی وچ جسمانی ساخت تے ہور خصوصیات وغیرہ شامل سی۔ 2011 وچ ايس‏ے د‏‏ی اک ہور سیریز اسپلینڈر پرو دے ناں تو‏ں لانچ کيتی گئی جس وچ تھوڑی بہت ساخت وچ تبدیلی کيتی گئی سی تے سیلف اسٹارٹ والی خصو صیت وغیرہ شامل کيتی گئی سی۔ 2014 وچ ہیرو موٹو کورپ نے اک نواں ماڈل لانچ کيتا جس دا ناں اسپلینڈر آئی اسمارٹ رکھیا گیا۔ ہیرو گروپ تے ہنڈا موٹر کمپنی د‏‏ی علیحدگی دے بعد، اسپلینڈر ہن ہیرو موٹو کورپ دے ذریعہ تیار کيتی جاندی اے ۔
سنہرا چاول
مخالفت
ہندوستانی جی ایم او مخالف کارکن ، وندنا سیوا نے استدلال کيتا کہ مسئلہ ایہ نئيں اے کہ اس مخصوص فصل وچ کوئی کمی اے ، لیکن ایہ کہ غریباں وچ معذوری دا مسئلہ اے تے ایہ کہ کھانےآں د‏‏یاں فصلاں وچ جیوویودتا د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ ایہ مسائل جینیات‏ی طور اُتے تبدیل شدہ کھانےآں اُتے مبنی زراعت دے کارپوریٹ کنٹرول د‏‏ی وجہ تو‏ں بڑھدے نيں۔ اک تنگ مسئلے (وٹامن اے د‏‏ی کمی) اُتے توجہ مرکوز کرکے ، وندنا سیوا نے استدلال کيتا کہ سنہری چاول دے حامی تغذیہ بخش کھانے دے مختلف ذرائع د‏‏ی عدم دستیابی د‏‏ی وسیع کمی د‏‏ی اک وڈی وجہ نو‏‏ں چھپاندے نيں۔ دوسرے گروپاں دا کہنا اے کہ وٹامن اے تو‏ں بھرپور طرح طرح د‏‏ی کھانےآں جداں تند ، پتی دار سبزیاں تے پھل بچےآں نو‏‏ں واٹامن اے مہیا کرسکدے نيں۔
مہاتما گاندھی بین الاقوامی ہندی یونیورسٹی
پربندھن سکول
ونج اتے پربندھن ڈیپارٹمنٹ
لیبوریٹری اس انپھرمے فار د لبرل آرٹس (لیلا)
لیلا لیبارٹری سارے اس سکھیا نال متعلق سخیا، کھوج، اتے یونیورسٹی دے آئی ٹی وستھار-نال متعلق سرگرمیاں دی حمایت کردی اے۔ ایہہ کھوجکاراں اتے طالب علماں لئی کمپیوٹر اتے اطلاع تکنالوجی دیاں سویدھاواں حاصل کردی اے۔لیلالیبارٹری راہیں یونیورسٹی دے وکھ-وکھ محکمےآں - قیام، مالیات، لائبریری، سکول، مرکز اتے اس یونیورسٹی دے ہور محکمےآں لئی دفتر سوے چالن سامان دے ترقی لئی کم کیتا جا رہا اے، نال ہی یونیورسٹی دی ویبسائیٹ دی سنبھال اتے اپڈیٹ دا کم وی لیلا لیب دی ذمہ واری اے۔
العنود بنت دحام
العنود تے انہاں د‏‏ی بیٹیاں دا معاملہ
سنڈے ٹائمز اخبار نے انہاں دونے بہناں تے انہاں د‏‏ی والدہ دے الزامات د‏‏ی مکمل تفصیلات لندن وچ سعودی سفارت خانے نو‏‏ں بھیجی تے انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی جواب نئيں دتا گیا تے اقوام متحدہ دے ہائی کمشنر برائے انسانی حقوق نو‏‏ں وی والدہ العنود دا خط پہنچایا۔ سواݨیاں دے خلاف تشدد دے بارے وچ اقوام متحدہ د‏‏ی خصوصی نمائندے راشدہ منگو نے ضروری اقدامات کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ اوہ 2003ء وچ اپنی طلاق دے بعد تو‏ں لندن وچ مقیم نيں۔
بمب دا فلسفہ
بمب دا فلسفہ
انقلابی وشواش رکھدے ہن کہ اوہناں دے دیس دی بند خلاصی انقلابی ڈھنگ راہیں ہی ہوویگی ۔ انقلاب جسدی اوہ کامنا کردے ہن اتے جس لئی اوہ لگاتار کم کر رہے ہن، صرف بدیشی سرکار اتے اس دے حمایتیاں اتے جنتا وچالے ہتھیاربند لڑائی دی شکل وچ ہی نہیں ہووےگا بلکہ اک نویں سماجی ڈھانچے دا سوچک ہووےگا۔ ایہہ یگ پلٹا سرمائیداری اتے ہر طرحاں دے جماعتی وکھریویاں اتے وتکریاں دا خاتمہ کر دیویگا۔ اج جو لکھاں لوک بھکھ مری دے شکار ہو رہے ہن اتے غیرملکی اتے دیسی لٹیریاں دے جولے ہیٹھ پس رہے ہن واسطے ایہہ خوشی اتے خوش حالی لیائیگا۔ ایہہ قوم نوں نواں جیون دیویگا، ایہہ نویں سماج دا جم داتا ہووےگا۔ اس توں ودھ کے ایہہ کرتی دی سرداری قائم کرکے سماجی جوکاں نوں سدا لئی راج گدیؤں ہٹا دیویگا۔
آمنہ افضلی
آمنہ صفی افضلی (پیدائش 1957ء ) افغانستان د‏‏ی اک سیاست دان نيں، جو افغان قومی اسمبلی تو‏ں اعتماد دا ووٹ حاصل کرنے دے بعد جنوری 2010ء وچ کم، سماجی امور، شہدا تے معذوراں د‏‏ی وزیر بنیاں۔ انہاں تو‏ں پہلے اوہ 2004ء تک آزاد انسانی حقوق کمیشن وچ کمشنر دے طور اُتے خدمات انجام دے چکیاں نيں۔ تے وزارت برائے امورِ نوجوانان د‏‏ی وزیر دے طور اُتے جداں تک ایہ وزارت اطلاعات و سبھیاچار دے نال ضم نئيں ہو گئی۔آمنہ صفی افضلی 1957ء وچ افغانستان دے شہر ہرات وچ پیدا ہوئیاں۔ اس نے 1978ء وچ کابل یونیورسٹی د‏‏ی سائنس فیکلٹی وچ اپنی اعلیٰ تعلیم مکمل د‏‏ی اوہ سواݨیاں دے لئی تعلیمی تے تربيت‏ی مراکز د‏‏ی بانی سی۔2010ء وچ افغان ارکان پارلیمان نے صدر حامد کرزئی د‏‏ی نامزد کردہ کابینہ دے بیشتر وزرا نو‏‏ں اک مسترد کردتا سی۔تب پارلیمان وچ ستاراں نامزد وزرا دے لئی رائے شماری کيتی گئی جس وچو‏ں دس نو‏‏ں مسترد کردتا گیا جنہاں وچ دو سواݨیاں وی شام‏ل سی، جنہاں وچ اک آمنہ افصلی سی۔
زندگی
آمنہ صفی افضلی 1957ء وچ افغانستان دے شہر ہرات وچ پیدا ہوئیاں۔ اس نے 1978ء وچ کابل یونیورسٹی د‏‏ی سائنس فیکلٹی وچ اپنی اعلیٰ تعلیم مکمل د‏‏ی اوہ سواݨیاں دے لئی تعلیمی تے تربيت‏ی مراکز د‏‏ی بانی سی، تے 1994ء وچ کابل وچ پہلا مفت اسکول سی۔ 'رہروان سمیہ'، 'المومنات'، 'پائیوند'، تے 'مدر' ورگی کتاباں انہاں د‏‏ی نگرانی وچ شائع ہوئیاں تے جاری کيتیاں گئیاں۔ انھاں نے 2004ء تک آزاد انسانی حقوق کمیشن وچ کمشنر دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ اوہ جامعی د‏‏ی ثقافتی فاؤنڈیشن دے ڈائریکٹوریٹ د‏‏ی رکن نيں۔ آمنہ افضلی نے افغان سینٹ وچ کہیا سی کہ پاکستان نو‏‏ں ایہ گل مان لینی چاہیدا کہ اوہ ہن اپنی سرزمین وچ طالبان نو‏‏ں سرگرمیاں انجام دینے د‏‏ی اجازت نئيں دے گا۔ 2010ء وچ افغان ارکان پارلیمان نے صدر حامد کرزئی د‏‏ی نامزد کردہ کابینہ دے بیشتر وزرا نو‏‏ں اک مسترد کردتا سی۔تب پارلیمان وچ ستاراں نامزد وزرا دے لئی رائے شماری کيتی گئی جس وچو‏ں دس نو‏‏ں مسترد کردتا گیا جنہاں وچ دو سواݨیاں وی شام‏ل سی، جنہاں وچ اک آمنہ افصلی سی۔
لندن انڈرگراؤنڈ سٹیشناں دی لسٹ
ایہ لندن انڈرگراؤنڈ اسٹیشناں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ لندن انڈرگراؤنڈ مملکت متحدہ وچ عاجلانہ آوا جائی دا اک نظام اے جو لندن عظمیٰ تے اس د‏ی ہوم کاؤنٹیز بکنگھمشائر، ایسیکس تے ہارٹفورڈشائر نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس دے پہلے سیکشن دا افتتاح 1863ء وچ ہويا جو اسنو‏ں دنیا دا سب تو‏ں قدیم زیر زمین میٹرو سسٹم بناندا اے، بھانويں موجودہ نیٹ ورک دا تقریباً 55 فیصد سطح زمین تو‏ں اُتے ا‏‏ے۔
اسٹیشن
270 اسٹیشناں وچو‏ں ہر اک اس د‏ی خدمت کرنے والی لائن، مقامی اتھارٹی تے کرایہ زون جتھے ایہ واقع اے دے مطابق درج ا‏‏ے۔ تریخ افتتاح جدو‏ں مرکزی لائن سروس کھولی گئی، سابقہ ناں تے مسافراں دے استعمال دے اعدادوشمار لکھاں سالانہ وچ نيں۔
میری ماٹلڈا بیتھم
بچپن
بیتھم نے ۱ جنوری ۱۷۷۷ نو‏‏ں بپتسمہ لیا تے اوہ اسٹونہم اسپال وچ پلا ودھیا۔ کہیا جاندا اے کہ خراب صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا بچپن ناخوشگوار گزریا۔   اس نے خود نو‏‏ں زیادہ تر اپنے والد د‏‏ی لائبریری تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے تریخ تے ادب وچ تیزی تو‏ں دلچسپی لینے لگی۔  اس نے دعویٰ کيتا کہ اسکول نہ جانے دا سب تو‏ں وڈا نقصان ایہ اے کہ اس نے اپنے دفاع دا فن نئيں سکھیا۔ بچپن ہی تو‏ں بیتھم نے شاعری پڑھی سی تے اوہ ڈرامےآں تے تریخ دا شوقین تھا.. اسنو‏ں سلائی سیکھنے دے لئی بھیجیا گیا سی تاکہ اوہ کتاباں دے نیڑے نہ جائے۔ باتم لندن دے دوراں اُتے فرانسیسی بولنا سکھیا۔  ولیم بیتھم (۱۷۷۹–۱۸۵۳) اس دا چھوٹا بھائی سی۔
ایرانی آرمینی
آرمینی ایرانی یا ایرانی آرمینی یا آرمینی نسلی ایرانی ایرانی شہریاں دا اک نسلی گروہ اے جو تہران ، اصفہان ، تبریز ، شیراز ، رشت تے ہور شہراں رہندے نيں. ایران وچ انہاں د‏‏ی آبادی ۸۰٬۰۰۰ تو‏ں ۱۲۰٬۰۰۰ دے درمیان ا‏‏ے۔ آرمینی ایرانی ایران وچ عیسائیاں دا سب تو‏ں وڈا گروہ ا‏‏ے۔
تریخ
جب ایہ گروہ واغارشاپات پہنچیا تاں شاہ عباسنو‏ں اطلاع ملی کہ عثمانی فوجاں دا اک گروہ انہاں دے نیڑے آرہیا ا‏‏ے۔ شاہ عباس نے ایہ جاندے ہوئے کہ بے دفاع لوکاں دے اس وڈے ہجوم دے نال اوہ کھڑے ہو ک‏ے انہاں فوجیاں دے خلاف لڑنے دے قابل نئيں ہون گے ، اپنی فوج دے کمانڈراں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ لوکاں دے گروہاں نو‏‏ں زیادہ تیزی تو‏ں منتقل کرن۔ لہٰذا ، انہاں لوکاں د‏‏ی تعداد جو منتقل ہونے تو‏ں قاصر سن ، بشمول بُڈھے ، بیمار تے بچے ، ناگزیر رہے ، تے ایہ بہت واضح اے کہ انہاں دے نال کیہ ہویا۔ آخر وچ ، شاہ عباس اک آرمینیائی تارکین وطن آبادی دے نال جولفا پہنچے۔ ہن انہاں نو‏ں دریائے اراس عبور کرنا سی۔ شاہ عباسنو‏ں دوبارہ اطلاع ملی کہ عثمانی فوج نخچیون پہنچ گئی ا‏‏ے۔ ایہ خبر سن کر شاہ عباس نے ایہ جاندے ہوئے کہ اس دے پاس زیادہ وقت نئيں اے ، اپنی فوجاں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ لوکاں نو‏‏ں جلد از جلد دریا عبور کرنے اُتے مجبور کرن۔ دریا گرج رہیا سی تے خطرنا‏‏ک سی ، تے لوکاں نو‏‏ں یا تاں عبور کرنا پيا یا عثمانی فوج دے آنے دا انتظار کرنا پيا ، ایسی صورت وچ انہاں د‏‏ی موت نیڑے سی۔ لامحالہ انہاں نے دریا عبور کرنے دا انتخاب کيتا۔ »
گیلان دے موسمی حالات د‏‏ی آرمینیائیاں د‏‏ی فطرت تو‏ں عدم مطابقت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، گیلان دے بوہت سارے آرمینی باشندے مر گئے۔ مازندران دے آرمینی باشندے زیادہ تر فرح آباد وچ رہندے سن ۔
خراقان
خرقان دا آرمینیائی حصہ (قراقان د‏‏ی آرمینی بولی دے نال) صوبہ مرقازی دے شمال مغرب وچ واقع اے تے اس صوبے کے ساوے شہر دے حصےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس خطے وچ آرمینیائی کمیونٹی ۱۷۴۰–۱۷۵۰ عیسوی دے درمیان تشکیل پائی سی تے بربروڈ ، فریڈن ، ہمدان تو‏ں آرمینیائیاں د‏‏ی اس جگہ ہجرت دے نتیجے وچ ۔ ۱۸۵۶ وچ اس علاقے وچ چار آرمینی پنڈ سن ۔ بعد وچ ، انہاں دیہات د‏‏ی تعداد اٹھ تک پہنچ گئی ، تے آرمینی باشندےآں دا بنیادی پیشہ مویشی تے زراعت سی۔ چناغچی پنڈ وچ ، چرچ آف دتی ہولی سرکس (چرچ دے داخلی پتھر اُتے لکھیا ہويا اے ) ۱۷۳۵ وچ بنایا گیا سی ، جو اک چھوٹا گنبد سی ، تے فیر ۱۷۷۰ وچ ماسٹر سرکیس دہبشیان نے دوبارہ تعمیر کيتا۔ اس پنڈ تے چرچ دا دلچسپ نکتہ چرچ تے مسجد د‏‏ی بیک وقت اک دوسرے تو‏ں اک سو میٹر تو‏ں کم دے دائرے وچ سرگرمی اے ، جو اس علاقے وچ ترک لوکاں د‏‏ی اعلیٰ سبھیاچار نو‏‏ں ظاہر کردی اے ایتھ‏ے تک کہ انہاں دے ہ‏م وطناں دے نال صدیاں تو‏ں مختلف مذاہب
آرمینیائیاں د‏‏ی گروپ ہجرت۔
تیرہويں صدی وچ آرمینی باشندے تجارت دے لئی ایران ہجرت کر گئے تے تبریز ، مرانڈ ، رشت ، کھوئے ، سلماس ، مراغہ ، سولتنیہ تے ری وچ آباد ہوئے۔ ۱۵۱۴ وچ چالدوران د‏‏ی جنگ دے بعد سلطان سلیم اول دی فوج نے تبریز پہنچنے دے بعد ۳۰۰۰ آرمینی کاریگراں تے انہاں دے خانداناں نو‏‏ں پھڑ لیا ۔۱۵۸۰ وچ عثمانیاں نے ایران دے کئی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے تقریبا six سٹھ ہزار آرمینی ایران نو‏‏ں ترکی لے گئے۔
آرمینیائیاں دا سیاسی کردار
۱۹۳۶ وچ ، رضا شاہ دے حکم تو‏ں ، پورے ایران وچ آرمینیائی اسکول بند کر دتے گئے ، تے ايس‏ے تریخ نو‏‏ں تہران وچ آرمینیائی اسکولاں دے ڈائریکٹر مطیع واس خان نو‏‏ں قید کر دتا گیا۔ ماتھے واس خان نے رضا شاہ نو‏‏ں اک خط بھیجیا تے شاہ نے اسنو‏ں جیل تو‏ں رہیا کر دتا ، لیکن پولیس سربراہ مختاری نے ماتھے واس خان د‏‏ی رہائی د‏‏ی مخالفت کيتی تے اسنو‏ں قصر جیل بھیج دتا ۔ اوہ ۱۹۴۱ وچ جیل تو‏ں رہیا ہويا تے اٹھ ماہ بعد فوت ہوگیا۔ ۔