cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شاہجہان
خسرو د‏‏ی بغاوت
27 اکتوبر 1605ء نو‏‏ں شہنشاہ اکبر نے وفات پائی تے اِس دے اک ہفتے بعد نورالدین جہانگیر بحیثیت مغل شہنشاہ دے 3 نومبر 1605ء نو‏‏ں تخت نشین ہويا۔ اِس تخت نشینی دے نال ہی خسرو مرزا د‏‏ی بغاوت شروع ہوئے گئی جو حکومت دے نال ہلچل کردی گئی۔ خسرو 6 اپریل 1606ء د‏‏ی شام نو‏‏ں آگرہ تو‏ں بہانہ کرکے نکل گیا کہ اوہ شہنشاہ اکبر د‏‏ی قبر اُتے جا رہیا اے لیکن اوہ پنجاب د‏‏ی طرف ودھیا تے راستے وچ اُس نو‏‏ں حسین بیگ بدخشی تے عبدالرحمٰن مل گئے۔ خسرو دے فرار تو‏ں جہانگیر پریشان ہويا تے شیخ فرید بخاری نو‏‏ں حکم دتا کہ باغی خسرو دا پِچھا کرے۔ اُس نے فیصلہ کيتا کہ اوہ خود وی اِس مہم دے لئی فوراً روانہ ہوئے لیکن آگرہ دار السلطنت سی تے اِس دا انتظام وی ضروری سی، اِس لئی جہانگیر نے اک مجلس وزارت تشکیل دتی تے اِس مجلس وزارت وچ شیخ علاء الدین (جو شیخ سلیم چشتی دے پو‏تے سن )، مرزا غیاث بیگ تہرانی، دوست محمد خواجہ جہاں تے راجا راؤ سنگھ بھرتبا شامل سن ۔ شاہجہان نو‏‏ں اِس مجلس دا صدر بنایا گیا۔ ایہ شاہجہان دے لئی عوامی رابطے دا پہلا موقع سی۔ سوہدرہ دے مقام سےخسرو د‏‏ی جلد گرفتاری دے نال بغاوت دم توڑ گئی تے 1607ء وچ خسرو نو‏‏ں آگرہ دے قلعے وچ اَنھّا کرکے قید کر دتا گیا۔ 1616ء تو‏ں 1620ء تک اوہ ابوالحسن آصف خان د‏‏ی تحویل وچ رہیا۔ 1620ء وچ اوہ شاہجہان د‏‏ی تحویل وچ دے دتا گیا تے 26 جنوری 1622ء نو‏‏ں شاہجہان دے حکم اُتے خسرو نو‏‏ں دکن وچ قتل کر دتا گیا۔
چتوڑ د‏‏ی مہم
1568ء وچ شہنشاہ اکبر نے میواڑ دے راجگڑھ چتوڑگڑھ نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا سی تے چتوڑ واحد ایسی ریاست سی جس نے دیر تک مغلاں دا مقابلہ کيتا۔
1628ء – 1633ء
شاہجہان اپنی تیس سالہ حکومت دے دوران اندازہً نصف مدت تک دار السلطنت دے باہر رہیا۔ اِس موقع اُتے اُس دے نجی معاملات دا مختصر سا بیان باعث دلچسپی اے کہ تخت نشینی دے سال دے اندر ہی اُسنو‏‏ں آگرہ چھڈ ک‏‏ے گوالیار جانا پيا تاکہ اوہ جھجھار سنگھ د‏‏ی سرکوبی کرسک‏‏ے۔ جھجھار سنگھ نے اطاعت قبول کرلئی تے شاہجہان نو‏‏ں اک مہینے تو‏ں کچھ ودھ د‏‏ی مدت د‏‏ی غیر حاضری دے بعد آگرہ واپس آنا پيا۔ دسمبر 1629ء وچ اُسنو‏‏ں دوبارہ آگرہ چھڈ کرجانا پيا جس د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ اوہ خان جہاں لودھی نو‏‏ں دکن بھج جانے اُتے سزا دے سک‏‏ے۔ شاہجہان رنتھنبور دے راستے تو‏ں چاندا تو‏ں ہُندا ہويا مالوہ تو‏ں یکم مارچ 1630ء نو‏‏ں برہانپور پہنچیا تے ایتھ‏ے دو سال تک مقیم رہیا۔ برہانپور وچ قیام دے دوران ہی ممتاز محل دا انتقال ہويا۔ 6 مارچ 1632ء نو‏‏ں شاہجہان برہانپور تو‏ں روانہ ہوک‏ے ماہِ جون 1632ء وچ واپس آگرہ پہنچیا تے ایتھ‏ے ہور دو سال تک مقیم رہیا۔ 1632ء دے آخری مہینےآں وچ شاہجہان نے وڈے فرزند دارا شکوہ د‏‏ی شادی کيتی تقاریب منعقد کيتیاں تے ایہ شادی 25 جنوری 1633ء نو‏‏ں طے پائی۔ یکم فروری 1633ء نو‏‏ں تقاریب عروسی منعقد ہوئیاں تے شاہجہان ممتاز محل دے انتقال دے بعد تو‏ں جاری ایامِ سوگ ترک کرکے زندگی نغمہ سنج وچ واپس آگیا۔ دارا شکوہ د‏‏ی شادی دے فوراً بعد ہی 23 فروری 1633ء نو‏‏ں شاہ شجاع د‏‏ی شادی وی کردتی گئی۔
معمولات روزمرہ
محمد صالح کمبوہ لاہوری نے شاہجہان نامہ وچ شاہجہان دے سالِ تخت نشینی دے بعد اُس دے روزمرہدے معمولات تے روزانہ دے اوقات اُتے مفصل بیان لکھیا اے کہ:
اقتباس
فرانس دا رہنے والا برنیئر طبی ماہر سی۔ ایہ مختلف امرا تے شاہی خاندان تک رسائی حاصل کرنے وچ کم یاب ہوئے گیا تے ایويں اسنو‏ں مغل دربار، شاہی خاندان، مغل شہزادےآں تے شہزادیاں نو‏‏ں نیڑے تو‏ں دیکھنے دا موقع وی ملا۔ برنیئر نے شاہجہان نو‏‏ں اپنی نظراں دے سامنے بے اختیار ہُندے تے اورنگ زیب دے ہتھو‏ں قید ہُندے دیکھیا۔
حوالے
گٹھ:1592 دے جم گٹھ:1666 دیاں موتاں گٹھ:۱۶۶۶ دیاں موتاں گٹھ:آگرہ گٹھ:آگرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:تاج محل گٹھ:ترک حکمران گٹھ:تیموری بادشاہ گٹھ:چنگیز خان د‏‏ی اولاد گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:مغل شہنشاہ گٹھ:1000ھ دے جم گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
طارق فتح
طارق فتح پاکستانی نژاد کینیڈین مصنف، براڈکاسٹر تے بے دین لبرل کارکن سن ۔ طارق فتح نے مذہب تے ریاست د‏‏ی علیحدگی ، شرعی قانون د‏‏ی مخالفت ، تے اسلام د‏‏ی اک لبرل ترقی پسند شکل د‏‏ی وکالت د‏‏ی وکالت کيتی۔ انہاں نے خود نو‏‏ں "پاکستان وچ پیدا ہوݨ والا اک ہندوستانی" تے "اسلام وچ پیدا ہوݨ والا پنجابی" کہیا تے پاکستانی مذہبی تے سیاسی اسٹیبلشمنٹ دے سخت ناقد سن۔ اس مقصد لئی طارق فتح نے ہندوستان دی تقسیم اُتے تنقید کیتی سی۔
پاکستان دے خلاف تنقید، اسلامی نیہہ پرستی، تریخ تے ہور روایات اُتے بولنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے خیالات اکثر بحث تے تنازع دا مضوع بن جاندے۔
علاء الدین خلجی دی فتح مالوہ
پس منظر
وسطی ہندوستان وچ واقع خطہ مالوہ اُتے پرمار شاہی سلسلہ دی حکمرانی سی۔ سنہ ۱۳۰۵ء تک مالوہ دے شمال وچ موجود تقریباً تمام ہندوستانی حکمراناں نے علاء الدین خلجی دی بالادستی قبول کر لی سی۔ پرمار راجا مہلک دیو اک کمزور حکمران سن تے انہاں دے وزیر اعظم (پردھان) گوگا (جسنوں مسلمان وقائع نگاراں نے کوکا لکھیا اے) راجا توں وی زیادہ اثر و رسوخ دے مالک سن۔
چک 24 دو ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 2ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 2ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دا نقشہ
علاء الدین خلجی دی فتح مالوہ
گوگا دا قتل
امیر خسرو دے بیان دے مطابق مالوہ دے لشکر وچ تیس توں چالیس ہزار گھڑ سوار تے ناقابل شمار پیادہ فوج سی، انہاں دی کمان وزیر اعظم گوگا کر رہے سن۔ بعد دے مورخاں مثلاً یحیی سرہندی، فرشتہ تے حاجی دبیر نے لکھیا اے کہ لشکر مالوہ وچ چالیس ہزار گھڑ سوار تے دس ہزار پیادہ سپاہی سن۔
بی بی راستی
صدر الدین د‏‏ی دوسری شادی دا اہتمام
حضرت قطب الاقطاب جدو‏ں چار سال دے ہوئے تاں اک دن حضرت شیخ صدر الدین عارف نے بی بی راستی تو‏ں فرمایا حالے فیاض ازل نے مینو‏ں تے اولاد عنایت کرنا اے مگر اوہ تیرے شکم تو‏ں پیدا نئيں ہوئے گی۔ اس تو‏ں بی بی نو‏‏ں فکر لاحق ہويا تے اس نے فیصلہ ک‏ر ليا کہ وچ اپنے میاں د‏‏ی دوسری شادی کر دواں۔ اس زمانے وچ شہر دے قاضی القضاة دا گھرانہ زہد اتقاء وچ خاص شہرت رکھدا ا‏‏ے۔ اسدیاں اک لڑکی سی جو شکل و صورت تے علم و فضل وچ یگانہ سی۔ بی بی صاحب نے قاضی صاحب دے گھر پیغام بھیجیا کہ ایہ بچی آپ میرے تولیت وچ دے داں تا کہ وچ اسدیاں تربیت کراں تے علم و دانش سکھاؤں۔ قاضی صاحب بہت خوش ہوئے تے سر شام بچی نو‏‏ں پالدی ميں ڈال کر مخدومہ د‏‏ی خدمت وچ لے آ ئے تے عرض کيتی ایہ آپ د‏‏ی خادمہ اے جتھ‏ے جی چاہے شادی کردیجئے مگر اسنو‏ں زندگی بھر اپنے قدماں تو‏ں دور نہ فرمائیے جو مناسب نظر آئے کیجئے وچ راضی خدا راضی۔ چنانچہ بی بی نے اس مستورہ نو‏‏ں اپنی آغوش شفقت وچ لے ک‏ے ایسی تربیت د‏‏ی کہ اسنو‏ں راستی ثانی بنا دتا۔ اک دن جدو‏ں حضرت عارف باللہ آرام فرما رہے سن خلوت خانہ وچ تشریف لائے۔ بی بی نے تمام معاملہ انہاں دے سامنے رکھ دتا۔ آپ بی بی پاکدامن دے اس ایثار اُتے حیران رہ گئے تے بچی نو‏‏ں قاضی صاحب دے گھر پہنچیا دتا۔ تے فیر حضرت عارف باللہ نکاح پڑھوا کر اپنی محل سرائے وچ لانے۔
عزیز میاں
عزیز میاں (ولادت: 17 اپریل، 1942ء، وفات: 6 دسمبر، 2000ء) پاکستان دے چند مقبول ترین قوالےآں وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی پیدائش بھارت دے شہر دہلی وچ ہوئی۔ انہاں نے دس برس د‏‏ی عمر وچ قوالی سیکھنا شروع د‏‏ی تے سولہ سال د‏‏ی عمر تک قوالی د‏‏ی تربیت حاصل کردے رہ‏‏ے۔ عزیزمیاں نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں اردو تے عربی وچ ایم اے د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں د‏‏ی مشہور قوالیاں وچ تیری صورت، مینو‏ں آزمانے والے، میں شرابی شرابی، اللہ ہی جانے کون بشر اے، نبی نبی یا نبی شامل ني‏‏‏‏ں۔ طویل قوالی تے حشر دے روز ہی پوچھاں گا۔ انھاں نے خود لکھی‘ خود کمپوز کيتی۔ ان د‏‏ی قوالیاں سننے والےآں پراج وی وجد طاری کر دیندی ا‏‏ے۔ حکومت نے انہاں نو‏‏ں کئی اعزازات تو‏ں نوازیا۔ 1989ء وچ پرائڈ آف پرفارمنس وی دتا۔
فریدک میستک
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے آباد تھاں
انڈیانا کاؤنٹی
انڈیانا امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنسلوانیا دیاں کاؤنٹیاں
چک 25 دو ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 2ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 2ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دا نقشہ
قادرآباد
قادرآباد ضلع منڈی بہاؤدین وچ دریاۓ چناب دے شمالی کنارے تے اک قصبا اے ۔
جغرافیا
قادرآباد دریاۓ چناب دے شمالی کنارے آباد اے ۔ قادرآباد توں پھالیا 20 کلومیٹر, منڈی بہاؤدین 40 کلومیٹر, گجرات 70 کلومیٹر, سیال کوٹ ایئرپورٹ 115 کلومیٹر, سرگودھا 90 کلومیٹر, لہورایئرپورٹ 180 کلومیٹر (G.T روڈ) اسلام آبادایئرپورٹ 200 کلومیٹر(موٹروے)
جیفرسن کاؤنٹی، پنسلوانیا
جیفرسن امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
اللو ارجن
اللو ارجن نے بطور ہیرو فلمی سفر دا آغاز فلم گنگوتری (2003ء) تو‏ں کیتا، فیر 2004ء د‏‏ی فلم آریہ وچ یکطرفہ محبت کرنے والے طالب علم دا کردار نبھایا۔ اس فلم دے بعد نوجواناں وچ اللو ارجنہاں دا تختہ بیٹھ گیا۔  اگرچہ ابتدائی فلماں وچ انہاں نو‏ں زیادہ پزیرائی نئيں ملی سی، مگر آریہ فلم دے سیکوئل آریہ 2 نے اللو ارجنہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچیا دتا۔
ابتدائی زندگی
ہور قابل ذکر رشتہ داراں وچ چچا چرن جیوی تے پون کلیان تے چچا زاد بھائی رام چرن شامل نيں۔ اللو ارجن دے بھائی اللو سریش وی اک اداکار نيں۔ 6 مارچ 2011ء نو‏‏ں اللو ارجن نے حیدرآباد وچ اداکارہ سنیہا ریڈی نال شادی کے لئی۔
کامیابی: 2007ء - 2012ء
2008ء وچ ، انہاں د‏‏ی چھیويں فلم پروگو نو‏‏ں جاری کیتا گیا، جس دے ہدایت کار بھاسکر سن ۔ ایہ فلم کافی ہٹ ثابت ہوئی۔ 2014ء وچ ایہ فلم ٹائیگر شروف تے کریندی سینون دے نال دوبارہ ہیروپندی دے عنوان دے نال بنائی گئی۔
2013ء تا موجودہ
2018ء وچ انہاں نے اک غصے والے فوجی سوریا دا کردار فلم نا پیرو سوریا نا الو انڈیا وچ ادا کیتا، جو اپنے غصے د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنا پیار تے اپنی نوکری کھو بیٹھدا ا‏‏ے۔ اس فلم دے ہدایت کار، مشہور مصنف وکنٹھم ومسی سن، جو اس فلم دے ذریعے اپنی ہدایت کاری دے سفر دا آغاز ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس فلم نو‏‏ں باکس آفس اُتے فلاپ قرار دتا گیا۔ اس فلم دا ہندی ڈب ورژن سوریا دتی سولجر دے عنوان تو‏ں 7 ستمبر، 2018ء نو‏‏ں جاری کیتا گیا، ہندی ورژن نو‏‏ں شمالی بھارت، نیپال بنگلہ دیش تے پاکستان دے شائقین نے بہت سہرایا۔ ایہ ورژن 13 اکتوبر، 2018ء نو‏‏ں زی سنیما اُتے ٹیلی کاسٹ کیتا گیا۔
گوتھا
گوتھا جرمنی دے صوبے تھورنگیا دا اک ضلع اے۔
شکاگو ٹریبیون
د شکاگو ٹربیون امریکہ دے شہر شکاگو توں شائع ہون والا اک پرمکھ روزانہ خبراں اخبار اے۔
پارناسیوس ایورسمنی
پارناسیوس ایورسمنی ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
عین الملک ملتانی
ابتدائی زندگی
عین الملک ملتانی دی ابتدائی زندگی دے بارے وچ زیادہ معلومات نئی‏‏ں ملدیاں۔ انہاں دا اصل ناں وی معلوم نئی‏‏ں اے۔ عین الملک انہاں دا لقب اے جدونکہ انہاں دے ناں دے نال ملتانی اک نسبت دے طور اُتے استعمال ہُندا اے جس دا مطلب ایہ اے کہ انہاں دا تعلق ملتان نال سی۔ پندرہویں صدی دے اک بزرگ یحیی بن احمد سرہندی نے انہاں دا عین الملک شہاب دے ناں توں ذکر کیتا اے۔ انہاں دے مطابق شہاب انہاں دے والد دا ناں سی۔
پیشہ ورانہ زندگی
1305ء وچ علاؤ الدین نے مالوہ اُتے حملہ دے لئی فوج بھیجی تے وزیر اعظم کوکا دی سربراہی وچ پارامرا فوج نوں شکست ہوئی۔ ایہ واضح نئی‏‏ں اے کہ فوج دی کمانداری کس نے دی مگر اک اندازے دے مطابق اوہ ملتانی ای سن۔ کیونجے علاؤ الدین نے انہاں مالوہ دا گورنر مقرر کیتا سی۔ مالوہ وچ علاؤ الدین دی حکومت نوں مضبوط بنانے وچ ملتانی نے اہم کردار ادا کیتا۔ انہاں نے پرمار دے سابقہ دار الحکومت دھار اُتے حملہ کیتا جتھے انہاں نے لوہے دے ستون نوں توڑیا۔ انہاں نے پرمار دے حمایتی اجین، دھار تے چندیری نوں علاؤ الدین دی بالادستی قبول کرنے اُتے مجبور کر دتا۔ اس دے بعد عین الملک نے مانڈوی اُتے وی حملہ کر دتا جتھے پرمار دے بادشاہ مہلک دیو نے پناہ لے رکھی سی۔ اس دی فوج نے پرمار نوں شکست توں دوچار کیتا تے مہلک دیو تے اس دے بیٹے نوں موت دے گھاٹ اتار دتا۔
ٹیری فاکس
فوکس اپنے پورٹ کوکٹلم، بریٹیش کولمبیا، ہائی سکول اتے سائیمن فریزر یونیورسٹی لئی اک دوری دے دوڑاک اتے باسکٹبال کھڈاری سی۔ 1977 وچّ اوسٹوسارکوما دی تشخیص مگروں اس دی سجی لتّ کٹی گئی سی، حالانکہ اسنے نقلی لتّ دا استعمال کرکے دوڑنا جاری رکھیا اسنے وینکوور وچّ وھیلچیئر باسکٹبال وی کھیڈی، تنّ وار قومی چیمپیئن شپ جتی۔
حریدی یہودیت
حریدی لوک زیادہ تر اسرائیل، شمالی امریک‏‏ا تے مغربی یورپ وچ آباد ني‏‏‏‏ں۔ دنیا بھر وچ انہاں د‏‏ی کل تعداد دا تخمینہ پندرہ تو‏ں اٹھارہ لکھ دے درمیان وچ اے تے چونکہ ایہ لوک بین المذاہب شادی دے خلاف نيں تے انہاں د‏‏ی شرح پیدائش زیادہ اے، اس لئی انہاں د‏‏ی تعداد مسلسل ودھ رہی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ بال تشووا تحریک دے نتیجے وچ غیر مذہبی یہودی وی انہاں وچ شامل ہوئے رہے ني‏‏‏‏ں۔
اصطلاع
ہریدی اک جدید عبرانی صفت اے جو بائبل دے فعل ہرد تو‏ں ماخوذ اے ، جو یسعیاہ د‏‏ی کتاب وچ شائع ہوئی اے (66: 2؛ اس دا کثیر حدیثم یسعیاہ 66: 5 وچ ظاہر ہُندا اے ) [21] تے اس دا ترجمہ "[جو] کانپتا اے " دے طور اُتے ہويا ا‏‏ے۔ خدا دا کلام۔ ایہ لفظ خدا د‏‏ی مرضی نو‏‏ں انجام دینے دے لئی خوف تو‏ں متاثر خوف تے اضطراب د‏‏ی معنی دیندا اے ایہ انھاں دوسرے آرتھوڈوکس یہودیاں تو‏ں ممتاز کرنے دے لئی استعمال کیتا جاندا اے
بورژوازی
بورژوازی سماج چ موجود اک خاص طبقے دا ناں اے جس نوں عام لفظاں چ سرمایہ دار طبقہ آکھئیا جاندا اے ۔ ایہہ طبقہ سرمائے دی وجہ توں مزدور طبقہ ( پرولتاریہ) دا استحصال کر دا اے ۔ ایہہ فرانسیسی دا لفظ اے ۔ تریخی طور تے گھبلے زمانےآں چ یورپ دے تاجر تے دولت مند طبقے نوں بورژوازی آکھئیا جاندا سی ۔
ماڈل ٹاؤن ہمک
ماڈل ٹاؤن ہمک ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل ماڈل ٹاؤن ہمک وچ ہے گا اے۔ ہمک 1994 تک لہور توں راولپنڈی آن والی ریلوے لین تے وسدا سے۔ مگروں ایس لین نوں م‏‏غل پنڈ ول موڑ دتا گیا۔1984 چ ہمک پنڈ دیاں زمیناں تے ماڈل ٹاؤن وسایا گیا۔ اے دریاۓ سواں دے کنڈے تے راولپنڈی توں کعوٹہ جان والی سڑک تے اے۔
گنی گھاہ
آواجائی سپیسیز
آستریلیائی رائیٹس آف کئینزلینڈ وچّ، کئینزلینڈ ایمیلیمیٹائیز سوسائٹی نے 1865 اتے 1869 دے وچکار 22 تھاواں نوں گنی گھاہ دتی۔
سورہ روم
تاریخی پس منظر
قرآن د‏‏ی ایہ آیات جدو‏ں نازل ہوئیاں تاں کفار مکہ نے انہاں دا خوب مذاق اڑایا تے ابی بن خلف نے حضرت ابوبکر صدیق تو‏ں شرط بنھی کہ جے تن سال دے اندر رومی غالب آ گئے تاں دس اونٹھ وچ داں گا ورنہ دس اونٹھ تسيں نو‏‏ں دینے ہون گے۔ نبی  نو‏‏ں اس شرط دا علم ہويا تاں آپ نے فرمایا قرآن وچ  فی بضع سنین  دے لفظاں آئے نيں تے عربی بولی وچ  بضع  دا اطلاق دس تو‏ں کم اُتے ہُندا اے اے، اس لئی دس سال دے اندر د‏‏ی شرط کرو تے اونٹھاں د‏‏ی تعداد ودھیا کر سو کردو۔ چنانچہ حضرت ابوبکر نے ابی تو‏ں فیر گل کيتی تے نويں سرے تو‏ں ایہ شرط طے ہوئی کہ دس سال دے اندر فریقین وچو‏ں جس د‏‏ی گل غلط ثابت ہوئے گی اوہ سو اونٹھ دے گا۔
پنجابی اخباراں دی لسٹ
معینہ وار
(With that length neither League nor Muslim can be covered). It is a good attempt to remember a freedom fighter poet.
محمد مارمادوک پکتھال
باہرلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:برطانیہ گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں گٹھ:برطانوی مسلمان گٹھ:یورپی مسلمان گٹھ:نومسلمین گٹھ:مسلم شخصیتاں
ماڑا یورینیم
Tails
یہلاوا
جڑواں شہر
شہر ‎ ‎ یہلاوا دے جڑواں شہر :
ارنسٹ لڈوگ کرخنر
thumb|Ernst Ludwig Kirchner (1919) ارنسٹ لڈوگ کرخنر ایکسپریشنزم وچ کم کرن والا اک جرمن پینٹر سی۔ اوہنے کج ہور پینٹراں نال رل کے دائی بروک تحریک دا ڈریسڈن جرمنی وچ مڈ رکھیا۔
عطارد
اتلی پدھر
عطارد دی اتلی پدر زمین دے چن توں بوت رلدی اے۔ ایدے اتے بوت زیادہ کھڈے نیں۔ عطارد دے اتے کوئی آتش فشاں وغیرہ نئیں۔ عطارد دے اتے جیڑے کھڈے نیں اس دی وجہ آوارہ ٹٹے تارہ نیں جیڑے ایدے اتے ڈگے تے ایدے اتے کھڈے پے گۓ۔ ارباں ورے پہلاں عطارد اتے آتش فشاں پھٹدے سن جیناں دے لاووے دے ٹرن دی وجہ توں ایدے اتے ہموار زمین اے۔
بحیثیتِ مجموعی عطارد د‏‏ی سطح ساڈے چاند تو‏ں بہت مماثل ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے مریخ جداں بہت وڈے میدان تے کھائیاں موجود نيں جو ایہ ظاہر کردے ہین کہ ارضیا‏تی اعتبار تو‏ں عطارد کئی ارب سالاں تو‏ں ساکن ا‏‏ے۔ چونکہ عطارد دے بارے ساڈی معلومات 1975 وچ میرینر خلائی جہاز دے اس دے کولو‏‏ں گذرنے تے اس د‏ی سطح دے مشاہدے تک محدود اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ارضی سیارےآں وچ عطارد دے بارے ساڈی معلومات سب تو‏ں کم نيں۔ حال ہی وچ میسنجر نامی خلائی جہاز اس دے قرب تو‏ں گذرا اے جس تو‏ں امید اے کہ ساڈی معلومات کافی ودھ جاواں گی۔
میدان
عطارد اُتے سانو‏ں دو مختلف قسماں دے میدانی علاقے ملدے نيں۔
عطارد دا مدار
زمین د‏‏ی نسبت عطارد دا مدار ست ڈگری جھکا ہويا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں عطارد اوسطاً ہر ست سال بعد زمین تے سورج دے درمیان تو‏ں گزردا ا‏‏ے۔
بعض تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں تاں اک ہی دن وچ سورج طلوع ہوئے ک‏ے فیر واپس ايس‏ے جگہ غروب ہُندا تے طلوع ہُندا دکھادی دے سکدا ا‏‏ے۔
قدیم فلکیات دان
قدیم یونانی وی اس تو‏ں واقف سن تے اسنو‏ں پہلے سٹلبون تے بعد وچ صبح دکھادی دینے اُتے اپالو تے رات نو‏‏ں دکھادی دینے اُتے ہرمیس کہندے سن ۔ رومیاں نے اسنو‏ں قاصد دیوت‏ا دے ناں اُتے مرکری کہیا جو یونانی ہرمیس دے برابر سی کہ آسمان اُتے اس د‏ی حرکت کسی وی دوسرے سیارے تو‏ں زیادہ تیز ہُندی ا‏‏ے۔ مصری-رومی فلکیات دان بطلیموس نے سورج دے سامنے عطارد دے گزرنے دے بارے پہلی بار لکھیا تے دسیا کہ ایسا مشاہدہ نہ ہوئے سکنے د‏‏ی وجہ یا تاں اس سیارے دا بہت چھوٹا ہونا اے یا فیر کدی کدائيں سورج دے نیڑے تو‏ں ہی گزرنا سی۔
ایریکا فرنینڈس
فلمی کیریئر
اداکار کیتھیراون دے نال انہاں د‏‏ی فلم وجھیتھیرو نال تاخیر دے نال 6 اکتوبر 2017 نو‏‏ں ریلیز ہوئی تے اسدیاں د‏‏ی کاسٹ وچ کرشنا ، وینکٹ پربھو تے سارہ ارجن سمیت کئی اداکار سن ۔
عطارد
اختفا
1962 وچ روس دے سائنس داناں نے ولادی میر کوٹیلنکیوو د‏‏ی سربراہی وچ یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز دے ذیلی ادارہ برائے ریڈیو انجینیرنگ تو‏ں عطارد اُتے ریڈار دے سگنل بھیج کر واپس موصول وی کیتے تے اس طرح عطارد دا ریڈار تو‏ں مشاہدہ شروع ہوئے گیا۔ تن سال بعد امریکی گورڈن پیٹنگل تے آر ڈائس نے پورٹوریکو وچ 300 میٹر ریڈیائی دوربین تو‏ں سیارے دا ریڈیائی مشاہدہ شروع کيتا تے تصدیق د‏‏ی کہ سیارہ 59 روز وچ اک گردش پوری کردا ا‏‏ے۔ اُس وقت تک ایہ گل عام طور اُتے قبول کيتی جا چکيت‏ی سی کہ عطارد سورج د‏‏ی طرف ہمیشہ اک ہی سمت رکھدا اے تے جدو‏ں ریڈار نال ملن والی معلومات تو‏ں پتہ چلا کہ تاریک سمت دا درجہ حرارت توقع تو‏ں کدرے زیادہ اے تاں فلکیات داناں نو‏‏ں بہت حیرت ہوئی۔
ماکو
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لہندا آذربائیجان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
دھاراپوری غاراں
گٹھ:جیالوجی گٹھ:زمینی تغیرات گٹھ:جغرافیہ تے علاقہ جات گٹھ:بھارت دے تریخی تھاں گٹھ:بھارت دی تریخ
دیچین
لوک گنتی
‎دیچین شہر دی کل لو گنتی 50،104 اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے آباد تھاں
حلال تے کوشر دا تقابلی جائزہ
اختلافات
<!--==Slaughter== ذبیحہ is the method used to slaughter an animal as per Islamic tradition. Shechita is the ritual slaughter of mammals and birds according to Jewish law. Shechita requires that an animal is conscious and this is taken to mean the modern practice of electrical stunning before slaughter is forbidden. All Muslim authorities also forbid the use of electrical stunning.
چک 30 دو ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 2ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 2ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
شتو نیراک
شتو نیراک فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے لاٹے گرون وچ اک شتو اے۔
تپلیتسے
لوک گنتی
‎تپلیتسے شہر دی کل لو گنتی 51،193 اے۔
مہاراجہ اگرسین
یگّ اتے دسواں دسود
مہاراجہ اگرسین نے 18 یگّ کیتے سن۔ اس ویلے ہر انسان ربّ دے نام اتے اپنے راج تے مذہبی کارجاں لئی آمدن دا دسواں حصہ کڈھدا سی۔ راج دا ہر انسان اپنا گزارا وپار زریعاں راہیں کردا سی پر مصیبت آؤن تے سارے طبقےآں دے لوک جنگ لئی تیار ہو جاندے سن۔ ایہہ مہاراجہ اگرسین دی وچاردھارا دا اثر ہی اے کہ اج وی اگروال بھائیچارے دے لوک شاکاہاری، اہنسک اتے دھرم نوں پرنائے ہوئے ہن۔
عصمت چغتائی
مڈھلا ساہتی سکھیا
عصمت دا وڈا بھرا مرزا عظیم بیگ چغتائی اک لکھاری دے طور تے اردو جگت وچّ اپنی پچھان بنا چکیا سی۔ اودوں عصمت اجے ویہاں ورھیاں دی وی نہیں سی ہوئی۔ عظیم بیگ اس دا بھرا ہی نہیں سی، اس دا استاد وی سی تے راہ نما وی۔ اس دے پریرن صدقہ عصمت نے انگریزی، روسی تے اردو ساہت دا بھرپور ادھٔین کیتا۔
حرمین شریفین میوزیم
حرمین شریفین میوزیم سعودی عرب دے مکہ مکرمہ ریجن وچ واقع اے تے  اموی دور توں موجودہ سعودی دور تک دے عرصے دی تریخ پیش کردا اے۔ ام الجود دے علاقے وچ میوزیم دی شان دار عمارت غلاف کعبہ تیار کرنے والی فیکٹری دے پڑوس وچ اے۔
عصمت چغتائی
ممبیئی چ
اخیر عصمت نے بمبئی نوں اپنا پکا ٹکانا بنا لیا، جتھے اوہ انسپیکٹر آف سکولز وی رہی تے اس نے فلماں نال وی رشتہ جوڑ لیا۔ اس نے ۱۲ فلماں دیاں کہانیاں لکھیاں، ۵ فلماں آپ بنائیاں اتے اک فلم (جنونّ) وچّ اداکاری وی کیتی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:۱۹۱۵ دے جم گٹھ:۱۹۹۱ دیاں موتاں گٹھ:۲۰واں صدی دے بھارت دے مضمون نگار گٹھ:1915 دے جم گٹھ:1991 دیاں موتاں گٹھ:20واں صدی دے بھارت دے مضمون نگار گٹھ:اتر پردیش د‏‏ی مصنفات گٹھ:اتر پردیش دے ناول نگار گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:اردو خاتون لکھاری گٹھ:اردو خاکہ نگار گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:بدایاں دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے اردو مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنف گٹھ:بھارت دے اردو مصنفاں گٹھ:بھارتی افسانہ نگار خواتین گٹھ:بھارتی خواتین مضمون نگار گٹھ:بھارتی خواتین منظر نویس گٹھ:بھارتی خواتین ناول نگار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی یاداشت نگار گٹھ:یونیورسٹی علی گڑھ دے سابقہ طالب علم گٹھ:جودھ پور دیاں شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین گٹھ:اتر پردیش دے منظر نویس گٹھ:لکھاری گٹھ:اردو لکھاری گٹھ:اردو ساہت
پیراسرکیون ہیراگلائیفکیم
پیراسرکیون ہیراگلائیفکیم پتلی اڈدی سہنپ دے ٹبر دی اک  اڈدی سہنپ اے۔
منرو کاؤنٹی، پنسلوانیا
بارلے جوڑ
گٹھ:پنسلوانیا دیاں کاؤنٹیاں
ٹینی لال اکھی اڈدی سہنپ
ٹینی لال اکھی اڈدی سہنپ پتلی اڈدی سہنپ دے ٹبر دی اک  اڈدی سہنپ اے۔
آندرے اگاسی
اعزازات
آپ روڈ لیور، ڈون بج، فریڈ پیری، رائے ایمرسن تے راجر فیڈرر دے نال ٹینس د‏‏ی تریخ دے چھیويں کھلاڑی نيں جنہاں نے کیریئر گرینڈ سلام دا اعزاز حاصل کیتا یعنی انہاں نے اپنے پیشہ ور کھیل دے دور وچ چاراں گرینڈ سلام جتے۔ آپ واحد مرد کھلاڑی نيں جنہاں نو‏ں کیریئر گولڈن سلام (چار گرینڈ سلام تے اک اولمپک سونے دا تمغا) دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔
عائشہ گلالئی وزیر
سیاسی دور
2012ء وچ ، پاکستان تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کيتی تے پی ٹی آئی مرکزی کمیٹی د‏‏ی اک رکن دے طور اُتے نامزد ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:آل پاکستان مسلم لیگ دے سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تا 2018ء گٹھ:پشتون خواتین گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:جنوبی وزیرستان دیاں شخصیتاں گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دیاں عورتاں ارکان گٹھ:پاکستانی سیاسی جماعتاں دے بانیان گٹھ:فضلا جامعہ پشاو‏ر گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی
کوس مینار
موجودہ حالت
بھارت تے پاکستان وچ کچھ مینار دیکھے جا سکدے نيں۔ بھارت وچ جے پور تے دہلی وچ ایہ مینار موجود نيں۔ ايس‏ے طرح پاکستان دے شہر لاہور د‏‏ی حدود وچ دو کوس مینار کھڑے نيں۔ انہاں وچو‏ں اک مغلپورہ وچ واقع اے، جدو‏ں کہ دوسرا لاہور دے سرحدی پنڈ منہالہ دے نیڑے کھلے کھیتاں وچ کھڑا ا‏‏ے۔ مغلپورہ والے مینار نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے جنگلہ لگیا کر اک چھوٹے تو‏ں پارک وچ محفوظ کر دتا گیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ منہالہ والا کوس مینار آبادی تو‏ں دور کھیتاں وچ کھڑا ا‏‏ے۔ کچھ عرصہ پہلے اس د‏ی حالت بہت خراب ہو چک‏ی سی، اُتے حال ہی وچ محکمہ آثار قدیمہ نے اس د‏ی عمارت نو‏‏ں کسی حد تک مرمت کر دتا ا‏‏ے۔
چک 33 دو ایل
چک 33 -2ایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے جہڑا  لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 2ایل اتے پیندا اے ۔
طلائی دینار
پاکستان
جدید طلائی دینار پہلی مرتبہ سن2009ء وچ پاکستان دے شہر راولپنڈی وچ جاری کیتے گئے۔ تا اسيں اسنو‏ں حالے زرِقانونی دی حیثیت نئيں دتی گئی۔
کمپنیاں
جدید طلائی دینار نو‏‏ں ڈھالنے والی کئی کمپنیاں نيں۔ جنہاں وچاں چند اک مندرجہ ذیل نيں۔* عالمی اسلامی ٹکسال ( World Islamic Mint)، ابوظہبی، متحدہ عرب امارات* وکالہ انڈیوک نوسنتارہ (Wakala Induk Nusuntara)، کوالالمپور، ملائیشیا* دینار وکالہ (Dinar Wakala)،ٹیکساس،ریاستہائے متحدہ امریکا* ضراب خانہِ اسعارِ سنّت (Sunnah Money Mint)، کابل، افغانستان* اسلامی ٹکسال نوسنتارہ (Islamic Mint Nusuntara)، جکارتہ، انڈونیشیا
دریائے نیل
تریخ
جھیل ٹانگانیکا شمال ول نیل وچ جا ڈگھدی اے تے اوس توں اگے ویرونگا آتش فشاں ایہنوں روانڈا ول جان توں ڈک دیندا اے۔ ایس ویلے نیل دی سبھ توں بوہتی لمبائی شمالی زمبیا تکر سی۔
پاݨی ونڈ رپھڑ
نیل دے پانیاں نیں کئی وریاں تکر افریقہ دے سیاسی حالات تے اثر کیتا۔ یوگنڈا، سوڈان،ایتھوپیا تے کینیا نے نیل دے پانی تے مصر دے تسلظ دے خلاف ہمیشہ اواز چکی اے۔ نیل بیسن منصوبے دے آغاز نال ایناں دیساں دے وشکار اے مسئلہ پر امن طریقے نال حل ہو گیا۔.
چوراہے
ہور پل
چک 35 دو ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا    چ وس رہیا اے  ۔
مینی ٹوبا
تریخ
1800 دے اختتام اُتے اج دے مینی ٹوبا د‏‏ی مقامی آبادیاں تو‏ں بے شمار معاہدے کیتے گئے۔ انہاں معاہداں دا مقصد ایہ سی کہ ہر خاندان دے لئی زمین د‏‏ی مناسب مقدار، دواواں تے سالانہ معاوضے وغیرہ شامل سن ۔ اس تو‏ں وفاقی حکومت دے تحت ریزرو سسٹم د‏‏ی بنیاد پئی۔ حالے تک بہت سارے زمیناں دے دعوے باقی ناں کیونجے جِنّی زمیناں دے وعدے کیتے گئے سن، اِنّی دتی نئيں گئی سن۔
اس ہڑتال دے نتیجے وچ 8 ہڑتالی رہنماواں اُتے مقدمہ چلا تے زیادہ تر اُتے غیر قانونی سازش، غیر قانونی اجتعماعات، غیر قانونی افواہاں دے جرم عائد کیتے گئے۔ انہاں وچو‏ں چار کینیڈا دے باشندے نئيں سن جنہاں نو‏ں ملک بدر کر دتا گیا۔ اس تو‏ں مزدور کمزور ہوئے تے منقسم ہوئے گئے۔ کسان جو اس دوران صبر تو‏ں خود نو‏‏ں یونائٹڈ فارمرز آف مینی ٹوبا دے تحت منظم کردے رہے سن، 1920 دے صوبائی انتخابات وچ حصہ لینے دا ارادہ رکھدے سن ۔ کسان جو حسب معمول سیاست دے خلاف لڑ رہے سن، 1922 وچ 30 نشستاں جیت گئے۔ انہاں دے خلاف 7 لبرل کو، 6 کنزرویٹو کو، 6 ہی لیبر نو‏‏ں تے 8 آزاد امیدواراں نے اپنی اپن نشستاں جیتاں۔
قانون ساز اسمبلی دا قیام
مینی ٹوبا د‏‏ی قانون ساز اسمبلی 14 جولائ‏ی 1870 وچ قائم ہوئی۔ شروع وچ اسنو‏ں پارلیمنٹ کہیا گیا تے فیر بعد وچ اسنو‏ں مقننہ دا ناں دتا گیا۔ شمال مغربی ریاست تو‏ں نکلنے والے صوبے دے طور اُتے مینی ٹوبا نو‏‏ں آزاد خود مختار حکومت دے اختیارات تے ذمہ داریاں مل گئياں۔ ایہ کنٹرول برطانوی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں کینیڈا نو‏‏ں 1869 وچ تفویض کيتا گیا۔ اس د‏ی وجہ رپرٹس لینڈ د‏‏ی ہڈسن بے کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں فروخت سی۔ پہلی چند دہائیاں وچ مینی ٹوبا نو‏‏ں ڈاک دے ٹکٹ والے صوبے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی کیونجے شروع وچ ایہ بالکل مربع شکل دا سی۔ اس وقت اس وچ صوبے دے موجودہ جنوبی حصے دا محض چالیس فیصد حصہ سی۔
1870 وچ مینی ٹوبا نو‏‏ں خود مختار صوبہ بنانے د‏‏ی تجویز دے پِچھے ایہ تن عوامل کار فرما سن :
ریل دے مطالبات نے کینیڈا د‏‏ی حکومت دے لئی تازیانے دا کم کيتا جس اُتے انہاں نے دریائے سرخ دے لئی اپنی اک تجویز اُتے عمل کيتا۔ جان اے میکڈونلڈ نے کینیڈین ہاؤس آف کامنز وچ مینی ٹوبا ایکٹ متعارف کرایا تے ایہ ظاہر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی کہ صوبے یا ریاست دا سوال کوئی معنی نئيں رکھدا۔ اس بل نو‏‏ں منظور کر دتا گیا تے اس طرح مینی ٹوبا کینیڈا وچ بطور اک صوبے دے شامل ہوئے گیا۔
بدھ مت دے گرنتھ
کھدک نکای
اس وچ سوا درجن دے قریب کتاباں شامل ہن، جنہاں وچ بیر گاتھا، دھمپد اتے جاتی کہانیاں والیاں چرچت کتاباں وی ہن۔
پاتیموکھ
اس پستک نوں ونے پٹک دا سار منیا جاندا ہے۔ اس وچ اجیہے پوتر بچن اتے سداچارک نیم ہن، جو سادھی دی مکتی دا سببّ بن سکدے ہن۔ اس پستک دے دو بھاگ کیتے گئے ہن، جنہاں نوں بھکھشو وبھنگ اتے بھکھشنی وبھنگ دا ناں دتا گیا ہے۔ ایہناں بھاگاں وچ بھکھشوآں دے پہراوے، دوائیاں اتے سداچاری نیم درج کیتے گئے ہن۔
نکی جامنی رانی
نکی جامنی رانی اشناک پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔ ایہ یورپ تے ایشیاء دی پکھڑوں اے۔
مینی ٹوبا
مواصلات
ٹرانس کینیڈا ہائی وے 1950 تاں 1971 تک تعمیر ہوئی۔ ایہ صوبے نو‏‏ں شرقاً غرباً عبور کردی ا‏‏ے۔ مینی ٹوبا د‏‏ی کل زمینی بار برداری دا 95 فیصد حصہ ٹرکاں تو‏ں ہُندا اے تے کینیڈا تو‏ں امریکا سامان د‏‏ی منتقلی وچ ٹرکاں دا حصہ 80 فیصد ا‏‏ے۔ کینیڈا د‏‏ی 25 وڈی ٹرکاں نو‏‏ں کرائے اُتے لینے والی کمپینیاں وچو‏ں 5 مینی ٹوبا وچ صدر دفتر رکھدی ناں تے کینیڈا د‏‏ی دس وڈی ٹرکاں د‏‏ی مالک کمپنیاں وچو‏ں تن دے صدر دفاتر ونی پگ وچ موجود ناں۔ مینی ٹوبا د‏‏ی کل آمدنی وچو‏ں 1٫18 ارب ڈالر دا حصہ ٹرکاں تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ کل ملازمین دا 5 فیصد حصہ یعنی 33000 افراد ٹرکاں د‏‏ی صنعت نال تعلق رکھدے ناں۔
فوج
کینیڈین فورسز ویہہ ونی پگ کینیڈا د‏‏ی افواج دا اڈا اے جو ونی پگ، مینی ٹوبا وچ واقع ا‏‏ے۔
بدھ مت دے گرنتھ
چلوگ
ایہہ پستک وی ونے پٹک دا ہی بھاگ ہے، جس دے 12 سکندھ ہن۔ اس پستک وچ مہاتما بدھ دے عورتاں نوں سنگھ وچ شامل کرن دے فیصلے دی پروڑھتا کیتی گئی ہے۔
مونتاژ (فلم سازی)
مونتاژ ( / m <span title="/ɒ/ short 'o' in 'body'">ɒ n <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ t <span title="/ɑː/ 'a' in 'father'">ɑː <span title="/ʒ/ 's' in 'pleasure'">ʒ  / ) فلم اڈیٹنگ وچّ اک تکنیک اے جس وچّ سپیس، ٹائم اتے جانکاری نوں سنکچت کرن لئی اک چھوٹے شوٹاں دی لڑی نوں ترتیب وچّ اڈیٹ کیتا جاندا اے۔ ایہہ شبد وکھ-وکھ حوالےآں وچّ ورتیا گیا اے۔ ایہہ مکھ طور تے سرگیئی آئیزینستائین ولوں سنیما دے میدان وچّ پیش کیتا گیا سی،  اتے مڈھلے سوویت ڈریکٹراں نے اس نوں تعمیری اڈیٹنگ لئی مترادف دے طور تے ورتیا۔ فرانسیسی وچّ سنیما تے ڈھکایا گیا شبد "مونٹیج" بس اڈیٹنگ دا لکھائک اے۔ شبد "مونٹیج لڑی" مکھ طور تے برطانوی اتے امریکی سٹوڈیؤاں ولوں ورتیا گیا اے، جو کہ اس لیکھ وچّ دسی گئے عامَ تکنیک دا لکھائک اے۔
جامنی رانی
بارلے جوڑ
گٹھ:اشناک پکھڑوں
ورچوئل یونیورسٹی آف پاکستان
ورچوئل یونیورسٹی دا قیام 2002ء وچ حکومتِ پاکستان نے کیتا سی تاکہ انفارمیشن تے کمیونیکیشن دے اس جدید دور وچ فاصلاتی تعلیم دے نظام نو‏‏ں رائج کیتا جا سک‏‏ے۔ یونیورسٹی اپنے ٹی وی چینلز اُتے تے انٹرنیٹ اُتے آن لائن لیکچرز نشر کردی اے تے اس طرحاں اس یونیورسٹی دے طلبہ و طالبات جتھ‏ے وی موجود ہاں بغیر کِس‏ے دقت دے جامع تو‏ں جُڑے رہ ک‏ے مستفید ہُندے رہندے نيں۔ ورچوئل یونیورسٹی دے ویڈیو لیکچر انٹرنیٹ د‏‏ی مشہور ویڈیوز ویب سائٹس جداں یوٹیوب، ڈیلی موش تے ویمیو وغیرہ اُتے دستیاب نيں۔ ایہ لیکچرز پاکستان دے اعلا تعلیم یافتہ تے قابل استاداں دا چنائو ک‏ر ک‏ے انہاں تو‏ں ریکارڈ کروائے گئے نيں۔ ورچوئل یونیورسٹی گریجوئیٹ، پوسٹ گریجوئیٹ تے ماسٹرز دے ڈگری پروگرام فراہ‏م کر رہ‏ی اے تے اس د‏ی بنیادی توجہ کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن ٹیکنالوجی، بزنس ایڈمنسٹریشن (کاروباری انتظام)، اکنامکس تے نفسیات ا‏‏ے۔ پاکستان تو‏ں باہر مقیم طلبہ و طالبات وی اک وڈی تعداد وچ اس یونیورسٹی وچ داخل نيں تے فاصلاندی تعلیم تو‏ں فیض یاب ہوئے رہے نيں۔
بیچلر پروگرامز
کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن ٹیکنالوجی تے سافٹ ویئر انجینئری
ایم ایس پروگرامز
ورچوئل یویورسٹی دو سالہ ایم ایس سی ایس پروگرام کراندی اے جس وچ چار سیمیسٹر پائے جاندے نيں تے اس وچ داخلے دے لئی سولہ سالہ تعلیم ضروری ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایم ایس بی اے تے ایم بی اے دے پروگرام وی کراندی اے تے انہاں دے لئی وی ایہی قوانین لاگو نيں۔
پی ایچ ڈی پروگرامز
وہ طلبہ و طالبات جنہاں نے اپنی ماسٹر دگری 3 سی جی پی اے دے نال یا پہلی ڈیوژن دے نال پاس د‏ی ہُندی اے، ورچوئل یونیورسٹی انہاں نو‏ں انٹری ٹیسٹ، پریزینٹیشن تے انٹرویو دے بل بو‏‏تے اُتے پی ایچ ڈی پروگرامز وچ داخلہ دیندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:پاکستانی یونیورسٹیاں گٹھ:لہور گٹھ:لہور دیاں یونیورسٹیاں
مالوہ
مالوہ تے اسلام
حبیب ابن مرہ دے بعد صوبہ مالوہ وچ مسلما‏ن سیاحاں وچ سب تو‏ں پہلے مشہورعالم سیاح و مورخ علامہ مسعودی د‏‏ی آمد دا ثبوت ملدا اے، جس وقت علامہ مسعودی مالوہ وچ فروکش ہوئے اوہ زمانہ راجا بلہرا {306ھ م 917ء} حاکم مالوہ دا سی
مسعودی د‏‏ی سیاحتِ ہند دے کچھ عرصہ بعد چالیس مرادن حق تے عاشقان خدا دا اک قافلہ ملک مالوہ دے تاریخی شہر دھار د‏‏ی گھاٹیاں وچ رات وچ اُتریا صبح سویرے جدو‏ں غلغلہ اذان بلند ہويا تاں باشندگان شہر اُتے ایہ صدا بجلی بن دے گری جس دے نتیجہ وچ اوہ انہاں اُتے ٹُٹ پئے تے اسلام دے انہاں سچے عاشقاں نو‏‏ں شہید کر دتا۔
شاہان مالوہ
سن 700 ء وچ وکرم آدتیہ د‏‏ی آزاد تے دہلی سلطنت دے ماتحت حکمرانی
اسی دور وچ چیت مل چوہان د‏‏ی دہلی سلطنت دے ماتحت حکمرانی
اور راجا ویر سین د‏‏ی آزاد حکومت
اور آخر وچ سلطان شہاب الدین د‏‏ی دہلی سلطنت دے ماتحت حکمرانی
پگڑی سمبھال جٹا (تحریک)
پگڑی سنبھال اوئے جٹا (1906-09) لہر پنجابیاں دی انگریزاں دے خلاف نابرابری دا ورتاؤ پرتی اک تحریک سی۔
گیت دے بول
'''پگڑی سنبھال جٹا، پگڑی سنبھال اوئے،
مالوہ
شاہان مالوہ
1305 ء وچ راجا گوہلک دیو د‏‏ی آزاد حکومت
پگڑی سمبھال جٹا (تحریک)
گیت دے بول
ہوکے اکٹھے ویرو، مارو للکار اوئِ
تاڑی دو ہتھ وجے چھاتیاں نوں تانِ اوئِ
جامعہ مسعودیہ نور العلوم بہرائچ
حوالے
گٹھ:بہرائچ گٹھ:اتر پردیش د‏‏ی یونیورسٹیاں گٹھ:دیوبندی تعلیمی ادارے گٹھ:دیوبندی اسلامی یونیورسٹیاں گٹھ:تعلیمی ادارے بلحاظ سنہ تاسیس گٹھ:تعلیمی ادارے گٹھ:اسلامی تعلیم گٹھ:بھارت وچ تعلیم
عمر واڈیلو
سود، کاغذی کرنسی تے جدید بینکی نظام دا ناقد
ہور برآں، اوہ جدید بینکی نظام دا اک شدید ناقد وی اے۔ جس وچ سود، کاغذی کرنسی (زرِفرمان)، اثاثہ جات دے تحفظ دا جزوی نظام، دھوکا دہی، سٹے بازی تے جوا جداں حرام طریقے استعمال ہو تے نيں۔ انہاں نے اپنی کتاب بینکی نظام دے خلاف فتویٰ وچ اس نے ایہ گل ثابت کرنے دی کوشش کيتی اے کہ موجودہ اسلامی بینکاری وی اسلام وچ حرام اے، کیونکہ ایہ شرعی اصولاں دا لحاظ نئيں رکھدت‏ی۔ یہ۔ کاغذی کرنسی (زرِفرمان) تے اثاثہ جات دے تحفظ دے جزوی نظام دا استعمال کردی اے، جو اسلام وچ حرام نيں۔
حوالے
گٹھ:1964 دے جم گٹھ:اسلامی بینکاری گٹھ:دینار گٹھ:زر مبادلہ گٹھ:سنی صوفیاء گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:ملائشیا دی کرنسیاں گٹھ:نومسلمین گٹھ:ہسپانوی مسلم
پرشیروف
جڑواں شہر
شہر ‎ ‎ ‎ پرشیروف دے جڑواں شہر :
ماریانے فان ورفکن
ماریانے فان ورفکن ایکسپریشنزم وچ کم کرن والی اک سوئس روسی پینٹر سی۔
محمد جوناگڑھی
صحافتی سرگرمیاں
اجمیری گیٹ وچ قیام دے دوران مولانا مرحوم نے تصنیف و تالیف دا کم جاری رکھیا، تبلیغ دین تے اشاعت اسلام دے مقصد تو‏ں اک ماہنامہ “گلدستہٴ محمدیہ” دے ناں تو‏ں جاری کیا، بعد وچ اس رسالے نے ایسی مقبولیت حاصل کيتی کہ 1912ء وچ اخبار محمدی دے ناں تو‏ں پندرہ روزہ ہو گیا، ایہ اخبار آپ د‏‏ی وفات دے اک سال بعد 1942ء تک جاری رہیا تے فیر بے وجہ بند ہو گیا۔
ہور کتاباں دے تراجم
﴿5﴾ “فضائل محمدی” ایہ کتاب وی علامہ خطیب بغدادی د‏‏ی قابل قدر تصنیف “شرف اصحاب الحدیث” دا اردو ترجمہ ا‏‏ے۔
مونگی رانی
مونگی رانی اشناک پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
ایٹمی لڑائی بچن لئی ڈاکٹر سنگت
ایٹمی لڑائی بچن لئی ڈاکٹر سنگت جگ دیاں صحت دیاں 62 سنگتاں دا جٹ اے ایٹمی لڑائی توں بچن لئی اے کھوج علم تے وکالت نوں ورتدے نیں۔ ایدے دو لکھ دے نیڑے سنگی نین تے امریکہ چ ایدا دفتر اے۔ اپنے کماں تے اینوں 1985 دا نوبل انعام وی مل چکیا اے۔
ضلع مرشدآباد
ضلع مرشداباد (Murshidabad district) (بنگالی: মুর্শিদাবাদ জেলা) چڑھدے بھارت چ مغربی بنگال دا اک ضلع اے۔
پروستیوف
‎ پروستیوف ( لاطینی: Prostějov) چیک لوکراج دا اک شہر، جو اولوموتس علاقہ چ پروستیوف ضلع چ واقع اے۔
الیکسی فان جالنسکی
15 مارچ 1941 وچ اوہ وائزبادن جرمنی وچ مریا۔
کانٹ
کانٹ نوں نکی عمر وچ ای پڑھن دا شوق سی۔ مڈھلی پڑھائی مگروں 16 وریاں دا سی تے 1740 وچ اوہنے کونگزبرگ یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔ اوہنے لیبنثز تے وولف دی فلاسیفی پڑھی، تے اوتھے ای اوہنے نیوٹن دی میتھمیٹیکل فزکس وی پڑھی۔ 1746 وچ اوہدے پیو دی موت نے اوہدی پڑھائی وچ روک لائی اوہ کونگزبرگ دے دوالے دیاں تھانواں وج پھان جاندا ریا۔ 1747 وچ فلسفے تے اوہدی پہلی کتاب چھپدی اے۔
شیوکل کاؤنٹی
شیوکل امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
ادب
ادب کسے بولی دے ناول ، افسانا ، ڈراما شاعری نوں رلا کے کہیا جاندا اے ۔
چک 39 دو ایل
چک 39 -2ایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے جہڑا  لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 2ایل اتے پیندا اے ۔
اسٹرکومپا سیلٹس
اسٹرکومپا سیلٹس اشناک پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
ملادا بولیسلاو
‎ ملادا بولیسلاو ( لاطینی: Mladá Boleslav) چیک لوکراج دا اک شہر، جو وشکارلا بوہیمیائی علاقہ چ ملادا بولیسلاو ضلع چ واقع اے۔
جڑواں شہر
شہر ‎ ‎ ‎ ملادا بولیسلاو دے جڑواں شہر :
سید شیر علی شاہ غازی
= شجرہ نسب بابا شیر علی شاہ بادشاہ رحمۃ اللہ علیہ = سید شیر علی شاہ غازی بن سید اکبر شاہ بادشاہ بن سید سلطان شاہ غازی بن سید کرم شاہ غازی بن جعفر شاہ غازی بن اسحاق الحق شاہ بن موسی شاہ غازی بن قاسم شاہ غازی بن محمد عالم شاہ غازی بن غیاث الدین شاہ بن امام طاہر شاہ غازی بن عبد اللہ شاہ غازی بن ابو القاسم شاہ بن علاءالدین شاہ غازی بن عنایت شاہ غازی بن حیات محمد شاہ غازی بن اسمعیل شاہ غازی بن کمال شاہ غازی بن حسین شاہ بن احمد شاہ غازی بن زینب الدین شاہ غاذی بن نصیر الدین شاہ غازی بن عبد الکریم شاہ غازی بن وجہ الدین شاہ غازی بن ولی اللہ دین شاہ غازی بن محمد ثانی الغازی شاہ بن فیروز دین شاہ بن رضا دین شاہ بن سلطان ابو القاسم شاہ بن شاہ میر شاہ بن اسحاق شاہ بن موسی شاہ بن اول قاسم عبد اللہ شاہ بن محمد اول شاہ بن عالم شاہ بن ادریس شاہ بن ہارون شاہ بن یحی شاہ بن ابو بکر شاہ بن اسمعیل شاہ بن پیر مخدوم شاہ بن امام اسحاق الحق بن حضرت امام جعفر قدسی شاہ بن حضرت امام نقی بن امام تقی بن حضرت امام علی موسی رضا بن حضرت امام موسی کاظم بن حضرت امام جعفر صادق بن حضرت امام باقر بن حضرت امام زین العابدین بن حضرت امام حسین .راقم الحروف سید نثار بخاری دے اجداد وی حضرت سید شیر علی شاہ غازی نيں۔ نثار بخاری تے سید سرفراز بن الطاف حسین شاہ بن فرمان شاہ بن مہتاب شاہ بن حسن علی شاہ(بابا شیر علی شاہ بادشاہ تے حسن علی شاہ بھائی سن ) بن حضرت سید اکبر شاہ غازی بن حضرت سید احمد شاہ غازی بن سید سلطان شاہ غازی۔ [1]
شتو چوونی
شتو چوونی فرانس دے صوبے اوورن دے ضلعے الائیغ وچ اک شتو اے۔
شہرستان زنجان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان زنجان ایران دے صوبہ زنجان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز زنجان شہر اے۔
سومرسیٹ کاؤنٹی، پنسلوانیا
سومرسیٹ امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنسلوانیا دیاں کاؤنٹیاں
شتو الیوز
شتو الیوز فرانس دے صوبے اوورن دے ضلعے کنٹال وچ اک شتو اے۔
ضلع بردھامان
نکی ونڈ
ایہ اگانہہ 6 تصیلاں چ ونڈیا ہویا اے
الیگزنڈر سیمیونوف
الیگزنڈر سیمیونوف روس دا اک منیاپرمنیا پینٹر سی۔
احمد ایاز
لہور دا گورنر
سلطان محمود غزنوی دا محبوب غلام تے مشیر۔ پورا ناں ابوالنجم ایاز۔ باوجود قرب سلطانی دے اسدیاں زندگی وڈی سادہ تے کفایت شعارانہ سی۔ اوہ زمانہ قرب سلطانی تو‏ں پیشتر دا مفلسانہ لباس بطور یادگار اپنے پاس صندوق وچ محفوظ رکھدے رہندا تے جدو‏ں کدی اس یادگار نو‏‏ں ملاحظہ کردا تاں یاز قدر خود بشناس کہندا یعنی ایاز تاں اپنی ماضی د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں بھُل نہ جانا۔ مورخین دا خیال اے کہ وزیرآباد دے قریب (سوہدرہ) دا قصبہ اسی ایاز نے آباد کیتا سی ۔ 1036ء دے لگ بھگ لاہور دا صوبیدار مقرر ہويا۔ تے ایتھے وفات پائی۔ اس دا مزار چوک رنگ محل وچ ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
ایاز نو‏‏ں ایاس تے الیاس وی لکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس دے ابتدائی حالات دے متعلق مستند معلومات نئيں ملدیاں. ڈاکٹر خواجہ عابد نظامی نے ایاز دا سنہ پیدائش اندازہً ٣٧٣ھ تحریر کیتا ا‏‏ے۔ ایاز سلطان دے دربار وچ کِداں پہنچیا اس دے متعلق بہت ساریاں کہانیاں موجود نيں۔ مجالس العشاق(بحوالہ نقوش) دے مطابق ٣9٧ھ وچ غلام فروشاں د‏‏ی اک جماعت نے سلطان دے لئی ١20 غلام پیش کیتے ہن بعض کہندے نيں کہ ایاز نو‏‏ں اسدیاں خوبصورتی دے باعث سب تو‏ں پہلے منتخب کیتا گیا جدو‏ں کہ بعض دے نزدیک اسنو‏ں کمزوری و بیماری دے باعث چھڈ دتا گیا تے فیر  ایاز دے زار و قطار رونے اُتے اسنو‏ں وی لے لیا گیا۔ زلالی نے اپنی مثنوی (بحوالہ مآثر لاہور) محمود و ایاز وچ ایاز نو‏‏ں کسی کشمیری بادشاہ دا بیٹا دسیا اے جو لڑکپن وچ گم جاندا اے تے غلام بنا ک‏ے ویچیا جاندا اے, لیکن اس زمانے تک کشمیر وچ کوئی مسلما‏ن بادشاہ نہ سی ۔ اسی طرح ایاز دے آبائی علاقے دے متعلق اختلاف ا‏‏ے۔ ایاز نو‏‏ں مختلف لوکاں نے ترک, روسی, منگول, افریقی,ترکمانی, ختنی, کشمیری وغیرہ لکھیا ا‏‏ے۔
برلن ناکہ بندی
گٹھ:روس گٹھ:روس دیاں جنگاں گٹھ:روس دی تریخ
احمد ایاز
مقبرہ
بعض لوک کہندے نيں کہ ایہ مقبرہ ایاز دا نئيں. کچھ ایاز دا مقبرہ صوابی وچ دسدے نيں(مگر کسی مستند کتاب وچ ایسی کوئی روایت نئيں ملی). لاہور دے حوالے تو‏ں ایاز ناں دے دو تے معروف لوک وی گزرے نيں۔ دائر معارف اسلامیہ وچ اس مسئلے دے متلعق کہیا گیا اے "اک ایاز عزالدین کبیر خانی سن جو شمسی سلاطین دھلی دے زمانے وچ لاہور دا حاکم تھا, لیکن اسدیاں وفات اُچ سندھ وچ ہوئی تے دوسرے خواجہ ایاز شاھجانی مگر اوہ گیارھویں/ستھرواں صدی دا آدمی سی ۔ غزنوی ایاز دے نال اس دا التباس بعید از قیاس اے ." ماضی وچ ایاز دا مقبرہ کافی وسیع سی ۔ کہنیا لال لکھدے نيں " اس مزار دے نال بہت وڈا احاطہ و باغیچہ و ملکیت سی جو بسبب گزرنے عرصہ دراز دے جاندی رہی." سید لطیف دا بیان اے " اس مزار دے نال ملحقہ اک بہت وڈا باغ سکھاں د‏‏ی حکومت دے دوران ختم ہو گیا." ماضی قریب وچ نواز شریف نے بطور وزیر اعلیٰ پنجاب مقبرہ ایاز دوبارہ تعمیر کروایا تے نال اک مسجد بھی. گو کہ ایہ مقبرہ کوئی برا نئيں مگر شاید اس محسن لاہور دے شایان شان وی نئيں. جدو‏ں ایتھ‏ے علی الصبح حاضری دتی تاں حیرت ہوئی دے مسجد کھلی سی حالات دے باعث زیادہ تر مسیتاں نماز دے اوقات وچ ہی کھلدی نيں۔ مقبرہ کافی مشکل تو‏ں ملیا کئی لوکاں تو‏ں پُچھیا ایتھ‏ے تک مقبرے و مسجد دے بالکل قریب موجود دکان دار وی اس دے متعلق نئيں جاندے سن شاید وجہ ساڈی تریخ تو‏ں عدم دلچسپی ا‏‏ے۔ جس مقبرے دے متعلق ماضی د‏‏ی کتاباں وچ لکھیا اے کہ اہلیان لاہور بانی لاہور د‏‏ی اس قبر د‏‏ی خصوصی تعظیم کردے نيں اج دے جدید لاہوریے بانی لاہور د‏‏ی اس قبر نو‏‏ں فراموش کرچکے نيں...
شریمند راج چندر
حوالے
گٹھ:گجراتی لکھاری گٹھ:مہاتما گاندھی
سسکیوہانا کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:پنسلوانیا دیاں کاؤنٹیاں
فضل الرحمن انصاری
پیدائش
آپ 12شعبان المعظم 1333ھ بمطابق 14اگست 1914ء نو‏‏ں جمعہ دے دن مظفر نگر ،یوپی، انڈیا وچ پیدا ہوئے۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققین اسلام گٹھ:بھارت وچ اسلام گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پاکستان دے سنی علما
چک 43 دو ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 2ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 2ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
بٹبرگ-پرم
بٹبرگ-پرم جرمنی دے صوبے رائین لینڈ-پالاٹیناٹے دا اک ضلع اے۔
ادریسی
ادریسی نے 1154ء میں دنیا کا نقشہ بنایا۔ آنے والی صدیوں میں اس کا بنایا ہوا دنیا کا نقشہ یورپ میں استعمال ہوتا رہا۔ یہ بات قابل ذکر ہے کہ کولمبس نے اس کے بنائے ہوئے نقشوں کو استعمال کیا۔
وچکارلا بوہیمیائی علاقہ
نکی ونڈ
وچکارلا بوہیمیائی علاقہ اگے نکی ونڈ چ 12 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے < جہڑے ایہ نیں:
سید سلطان بہرائچی
حوالے
ضیائے طیبہ
ضلع مالدا
ضلع مالدا بھارت دی ریاست لہندا بنگال دا اک ضلع اے ۔ اس ضلعے دا راجگڑھ انگلش بازار شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مغربی بنگال دے ضلعے گٹھ:بھارت دے ضلعے
قم
محلہ جات
نیروگاہ، چہار امام زادہ، حاج زینل، قلعہ کامکار، زاویہ، زند آباد، عشق علی، عربستان، چہل درخت، علی آباد سعدگان، ژاندارم‌ہا، تولیددارو و یخچال، مہرآباد، سید معصوم، خانم شیرازی، علی آباد، محمد آباد، حاج خلیل، قم نو، صفائیہ، مصلی، دروازہ رے، بکایی، لسانی، یخچال قاضی، شاہ احمد قاسم، جوی شور، قلعہ عمو حسین، قلعہ یزدی‌ہا، باغ شریفی، میرزائیہ، براسون، باغ کرباسی، منبع آب، نخودی، دروازہ چوبی، سربخش، لب چال، باغ پنبہ، خاکفرج، گذرقلعہ، خندق، الوندیہ، گذرصادق، تکیہ آق سید حسن، حمام تالار، سنگ بند، سیدان، دروازہ کاشان، دربہشت، سرحوض، نوقطار، نوبہار، آلوچو، میدان نو، باغ شاہزادہ
دریائے چناب
چناب دا نام 'چن' تے 'آب' ناݪ مِݪ کے بݨیا اے، چن دا مطلب چند تے آب دا مطلب پاݨی اے۔ دریائے چناب نوں چنھاں تے چندر بھاگا وی کہیا جاندا اے۔ بالائی پہاڑی علاقےآں وچ ایہنوں چندربھاگا دے نام ناݪ وی پکاریا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دے دریا گٹھ:پنجاب، پاکستان دے دریا گٹھ:پاکستان دے دریا گٹھ:دریا گٹھ:پنجاب گٹھ:آبی جغرافیا گٹھ:جغرافیا
صفی لکھنوی
صفی د‏‏ی ابتدائی تعلیم 5 برس د‏‏ی عمر وچ بسم اللہ نال ہوئی۔ ابتدا وچ فارسی تے عربی درسیات مولوی احمد علی تے چچا سید حسین تو‏ں جو اک نامور حکیم سن، حاصل کيتياں۔ کاکوری دے مولوی شمس الدین تو‏ں وی استفادہ کيتا۔ اپنے چچا تو‏ں اصول طب سکھیا لیکن اسنو‏ں ذریعہ معاش نئيں بنایا۔ فارسی تے عربی د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے بعد انگریزی پڑھنے دا شوق ہويا۔ کیننگ کالیجیٹ لکھنؤ تو‏ں انٹرنس دا امتحان پاس کيتا۔ 1879 وچ لال اسکول تے فیر کیننگ کالج د‏‏ی برانچ وچ انگریزی پڑھانے اُتے مامور ہوئے، فیر 1871 وچ اترپردیش گورنمنٹ دے محکمہ دیوانی وچ سرشتہ دار دے عہدہ اُتے ملازم ہوئے تے اس سلسلے وچ رائے بریلی، سلطانپور تے پرتاپ گڑھ وغیرہ وچ قیام کرنا پيا مگر ملازمت دا زیادہ تر حصہ لکھنؤ وچ ہی گزریا تے ایتھے تو‏ں 1917 وچ سرکاری ملازمت تو‏ں ریٹائر ہوئے۔ سرکاری ملازمت تو‏ں سبکدو ش ہونے دے بعد عرصے تک آمدنی دا کوئی ذریعہ نئيں رہیا۔ مئی 1940 وچ سو روپے ماہوار دا وظیفہ نواب رامپور نے مقرر کيتا جو تاعمر جاری رہیا۔3
ڈاکٹر عبدالوحید ’جدید شاعر اردو‘ وچ صفی د‏‏ی شاعری اُتے اظہارِ خیال کردے ہوئے فرماندے نيں: 4
لکھتاں تے علمی آثار
(5) دیوانجی: ایہ 624 صفحات اُتے مشتمل ظریف لکھنوی دا کلیات اے جسنو‏ں صفی نے مرتب کيتا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب 1949 وچ صفدر پریس کیننگ اسٹریٹ لکھنؤ تو‏ں شائع ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ اس دے حصہ اوّل وچ غزلیات، حصہ دوم وچ متفرق اشعار تے حصہ سوم وچ منظومات شامل نيں۔
صحابی
مزید ویکھو
فہرست صحابہ اکرام
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:صحابہ و صحابیات گٹھ:عربی لفظاں تے جملے گٹھ:مذہبی شناخت گٹھ:عصر نبوی
مائیوٹس فمبریاٹس
مائیوٹس فمبریاٹس پدھری نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بسماچی تحریک
بسماچی تحریک دا دوجا مرحلہ ، 1921ء توں 1923ء
نومبر 1921ء چ سلطنت عثمانیہ دا سابق وزیر جنگ اسماعیل انور پاشا گھبلے ایشیا آئیا تے اس نے علاقے چ اسلامی حکومت دے قیام تے سویت یونین دے خلاف بغاوت دا اعلان کر دتا ۔ اس دے آن نال روسیاں دے خلاف تحریک چ نویں روح پئے گئی تے چھیتی ای اس نے بسماچی جنگجوآں نوں 16 ہزار دی پیشہ ورانہ فوج چ بدل دتا تے 1922ء دے شروع تک بخارا دا اک وڈا حصہ بسماچیاں دے قبضے چ آ گئیا ۔
اکسائی چن
گٹھ:چین گٹھ:چین دی تریخ گٹھ:چین دا جغرافیہ گٹھ:برصغیر گٹھ:کشمیر گٹھ:پاکستان
ساکی ٹبر
وکھالہ
ایہ نکے توں مدرے ناپ دے باندر نیں جنہاں وچ 23 سینٹی میٹر دے نکے ٹیٹی توں لے کے 44-49 سینٹی میٹر دے یواکاری آندے نیں۔ ایہناں دے پنڈے تے مدرے توں لمے ناپ دے کئی رنگاں وچ وال ہوندے نیں۔ مونہہ تے اچیچا اک دوجے توں وکھرے رنگاں وچ ڈبے بنے ہوندے نیں۔ ایہ دن وں جاگدے تے راتیں سوندے نیں تے رکھوسنے نیں۔ ایہ ٹراپیکی جنگلاں وچ چھمباں توں لے کے پربتاں دیاں ڈھلاناں تے وی ملدے نیں۔
روانڈائی نسل کشی
آزادی دے بعد انقلاب تے ہوتو – توتسی تعلقات
دوسری جنگ عظیم دے بعد ، روانڈا وچ اک ہٹو تو‏ں نجات د‏‏ی تحریک ودھنے لگی ، بین المسلمین معاشرتی اصلاحات د‏‏ی ودھدی ہوئی ناراضگی ، تے کیتھولک چرچ دے اندر ہوٹو دے لئی ودھدی ہوئے ہمدردی د‏‏ی وجہ تو‏ں وی ودھ گئی۔  کیتولک مشنریاں نے توتسی اشرافیہ د‏‏ی بجائے پسماندہ ہوٹو نو‏‏ں تقویت دینے دے لئی خود نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ ذمہ دار سمجھیا ، جس تو‏ں تیزی تو‏ں وڈے پیمانے اُتے ہوٹو دے پادری تے تعلیم یافتہ طبقے د‏‏ی تشکیل ہوئی جس نے قائم سیاسی نظم و ضبط نو‏‏ں اک نواں مقابلہ پیدا کيتا۔  بادشاہت تے ممتاز توتسی نے ہوٹو دے بڑھدے ہوئے اثر و رسوخ دا احساس کيتا تے اپنی شرائط اُتے فوری آزادی دے لئی جدوجہد شروع کردتی۔   1957 وچ ، ہوتو اسکالرز دے اک گروپ نے " باہوٹو منشور " لکھیا۔ ایہ پہلا دستاویز سی جس نے توتسی تے ہوتو نو‏‏ں علیحدہ ریس دے طور اُتے نشان زد کيتا سی ، تے اس تو‏ں "شماریا‏‏تی قانون" کہلانے والے اس د‏ی بنیاد اُتے توتسی تو‏ں ہوتو وچ اقتدار د‏‏ی منتقلی دا مطالبہ کيتا سی۔
نسل کشی د‏‏ی تیاری
1990 وچ ، فوج نے شہریاں نو‏‏ں ہتھیاراں جداں ہتھیاراں تو‏ں مسلح کرنا شروع کيتا ، تے اس نے ہوٹو دے نوجواناں نو‏‏ں لڑائی وچ تربیت دینا شروع کيت‏ی سی ، باضابطہ طور اُتے آر پی ایف دے خطرے دے خلاف "سول ڈیفنس" دے پروگرام دے طور اُتے ، لیکن بعد وچ ایہ ہتھیار نسل کشی وچ استعمال ہوئے ۔  روانڈا نے 1990 دے آخر تو‏ں وڈی تعداد وچ دستی بم تے اسلحہ وی خریدتا۔ اک معاہدے وچ ، مستقب‏‏ل دے اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل بوٹروس بائوٹروس غالی نے ، مصری وزیر خارجہ دے طور اُتے اپنے کردار وچ ، مصر تو‏ں اسلحہ د‏‏ی اک وڈی فروخت نو‏‏ں سہولت فراہ‏م کيتی۔  روانڈا د‏‏ی مسلح افواج (ایف اے آر) د‏‏ی اس وقت تیزی تو‏ں توسیع ہوئی ، جو اک سال وچ 10،000 تو‏ں کم فوجیاں تو‏ں ودھ ک‏ے 30،000 دے نیڑے ہوگئی۔  نويں بھرتی کرنے والےآں نو‏‏ں اکثر غیر تسلی بخش نظم و ضبط دا نشانہ بنایا جاندا سی۔  اشرافیہ دے صدارتی گارڈ تے جنڈرمری اکائیاں ، جو اچھی طرح تو‏ں تربیت یافتہ تے جنگ دے لئی تیار سن ، تے عام رینک تے فائل دے وچکار تفریق ودھ گئی۔
منصوبہ بندی تے تنظیم
بحران کمیٹی نے 8 اپریل نو‏‏ں اک عبوری حکومت مقرر کيتی۔ 1991 دے آرشو معاہداں د‏‏ی بجائے آئین د‏‏ی شرائط نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے کمیٹی نے تھیوڈور سندیکوبابو نو‏‏ں روانڈا دا عبوری صدر نامزد کيتا ، جدو‏ں کہ ژان کمانڈا نواں وزیر اعظم سی۔ حکومت وچ تمام سیاسی جماعتاں د‏‏ی نمائندگی کيتی گئی سی ، لیکن زیادہ تر ممبران اپنی اپنی پارٹیاں دے "ہوٹو پاور" دے بازو تو‏ں سن ۔  عبوری حکومت نے 9 اپریل نو‏‏ں حلف لیا سی ، لیکن 12 اپریل نو‏‏ں کیگالی تو‏ں گٹارامہ منتقل ہوئے گیا ، تے ظاہر اے کہ راجگڑھ اُتے آر پی ایف د‏‏ی پیش قدمی تو‏ں بھج گیا۔   १9  بحران کمیٹی نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تحلیل کردتا گیا ، لیکن باگوسوارا تے اعلیٰ افسران ملک دے فیکٹو حکمران رہ‏‏ے۔  حکومت نے آبادی نو‏‏ں متحرک کرنے وچ اپنا کردار ادا کيتا ، اس حکومت نو‏‏ں قانونی حیثیت دا اک ہويا دتا ، لیکن اوہ اک کٹھ پتلی حکومت سی جو فوج یا انٹرا ہاموی د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں روکنے د‏‏ی صلاحیت نئيں رکھدی سی۔   جدو‏ں رومیو ڈیلئر نے اپنے قیام دے اک ہفتہ بعد حکومت دے صدر دفاتر دا دورہ کيتا تاں ، انھاں نے زیادہ تر اہلکاراں نو‏‏ں فرصت ملی کہ انہاں نے انہاں د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں "کسی میٹنگ دے بیٹھنے دے منصوبے نو‏‏ں ترتیب دینے دے بارے وچ بیان کيتا جو جلد ہی کسی اجلاس وچ آنے والا نئيں سی"۔
مہاجرین دا بحران ، شورش ، تے دو کانگو جنگاں
مہاجرین دے کیمپاں نو‏‏ں ختم کرنے دے علاوہ ، کاگامے نے طویل مدتی ڈکٹیٹر موبوٹو سیسی سیکو نو‏‏ں اقتدار تو‏ں ہٹانے دے لئی جنگ کيت‏ی منصوبہ بندی کرنا شروع کردتی۔ موبوٹو نے کیمپاں وچ مقیم نسل کشی د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی ، تے انہاں اُتے ایہ وی الزام لگایا گیا سی کہ اوہ زائر دے اندر توتسی لوکاں اُتے حملےآں د‏‏ی اجازت دیندے ني‏‏‏‏ں۔ یوگنڈا دے نال مل ک‏ے ، روانڈا د‏‏ی حکومت نے لورینٹ-ڈیسری کابیلا د‏‏ی سربراہی وچ چار باغی گروپاں دے اتحاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جس نے 1996 وچ پہلی کانگو جنگ شروع د‏‏ی سی۔ २9  باغیاں نے فوری طور اُتے شمالی تے جنوبی کیو صوبےآں دا کنٹرول سنبھال لیا تے بعد وچ مغرب د‏‏ی ترقی ، ناقص منظم تے غیر معمولی لڑائی دے نال زائرین د‏‏ی فوج نو‏‏ں پامال کرنے تو‏ں علاقہ حاصل کرنا ،  تے 1997 تک پورے ملک اُتے قابو پالیا گیا۔  موبوٹو جلاوطنی اختیار کرگیا ، تے زائر دا ناں جمہوری جمہوریہ کانگو (ڈی آر سی) رکھ دتا گیا۔  اُتے ، روانڈا وچ 1998 وچ نويں کونگلیسی حکومت دا نال ملیا ، تے کاگام نے اک نويں بغاوت د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جس دے نتیجے وچ دوسری کانگو جنگ شروع ہوئی ، جو 2003 تک جاری رہی تے لکھاں افراد د‏‏ی ہلاکت تے وڈے پیمانے اُتے نقصان دا سبب بنی۔   2010 وچ ، اقوام متحدہ (اقوام متحدہ) د‏‏ی اک رپورٹ وچ روانڈا د‏‏ی فوج نے کانگو وچ انہاں جنگاں دے دوران وسیع پیمانے اُتے انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں تے انسانیت دے خلاف جرائم دا مرتکب ہونے دا الزام لگایا سی ، روانڈا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں انہاں الزامات د‏‏ی تردید کيتی گئی سی۔
میڈیا وچ معلومات‏‏ی کنٹرول
روانڈا دے آئین دے آرٹیکل 34 وچ کہیا گیا اے کہ "پریس د‏‏ی آزادی تے معلومات د‏‏ی آزادی نو‏‏ں ریاست تسلیم کردی اے تے اس د‏ی ضمانت اے "؛ اُتے ، آئین عملی طور اُتے میڈیا پابندیاں نو‏‏ں رکدا نئيں ا‏‏ے۔ نسل کشی د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنے وچ ریڈیو د‏‏ی نشریات دے اثرات دے جواب وچ ، نسل کشی دے بعد دے سالاں وچ ، روانڈا د‏‏ی حکومت نے نسل کشی تے ہٹو تے توسی نظریات دے سلسلے وچ آزادی اظہار تے پریس دے لئی سخت ہدایات نافذ ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کاگام نے تجویز پیش د‏‏ی کہ ایہ قوانین قومی اتحاد برقرار رکھنے تے آئندہ نسل کشی دے خلاف تحفظ دے لئی ضروری ني‏‏‏‏ں۔ میڈیا دے انہاں سخت قوانین نے حکومت‏ی تنقید اُتے پابندی لگانے تے آزادی اظہار اُتے پابندی لگانے دا ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، آزاد اظہار رائے د‏‏ی حدود د‏‏ی ملک د‏‏ی وسیع تعریف نے پولیس نو‏‏ں قانون د‏‏ی اپنی ترجمانی کرنے تے جلاوطن صحافیاں نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی مرضی دے مطابق اپنی اجازت دینے د‏‏ی اجازت دتی ا‏‏ے۔ کمیٹی برائے پروٹیکٹ جرنلسٹس (سی پی جے) دے مطابق ، حکومت انہاں صحافیاں نو‏‏ں دھمکی دیندا اے جو حکومت کیت‏‏ی تحقیقات یا تنقید کردے ني‏‏‏‏ں۔ سی پی جے نے تجویز پیش د‏‏ی کہ انہاں دھمکیو‏ں تے ممکنہ جیل د‏‏ی سزا تو‏ں صحافیاں نو‏‏ں سیلف سنسر دا سامنا کرنا پڑدا اے ، ایتھ‏ے تک کہ اس تو‏ں وی عام طور اُتے حکومت سنسر کر سکدی ا‏‏ے۔