cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2022ء آئی سی سی عالمی ٹی ٹوئینٹی
2022ء آئی سی سی عالمی ٹی ٹوئینٹی ورلڈ کپ آٹھواں آئی سی سی عالمی ٹی ٹوئینٹی ورلڈ کپ ٹورنامنٹ اے، اکتوبر تے نومبر 2022ء وچ آسٹریلیا وچ کھیڈا جاسی۔
چیتا کتھا جھیل
چيتا کتھا اک جھیل اے جو شونتر وادی،آزاد کشمیر وچ وقع ا‏‏ے۔
تزین فاطمہ
مڈھلا جیون تے تعلیم
تزین نے ۱۹۸۱ء وچ اعظم خان نال شادی کيتی تے انہاں دے دو بیٹے عبداللہ تے عابد نيں۔ اعظم خان سماج وادی پارٹی دے رکن تے اتر پردیش حکومت وچ سابق وزیر وی نيں۔
سیاست
اکتوبر ۲۰۱۴ء وچ ، فاطمہ نو‏‏ں سماج وادی پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں راجیہ سبھا دے لئی نامزدگی د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی گئی، جسنو‏ں انہاں نے ایہ کہندے ہوئے انکار کر دتا کہ پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے شوہر اُتے مناسب غور نئيں کيتا گیا۔ بعد وچ ، نومبر وچ ، انھاں نے پیشکش قبول کر لئی تے راجیہ سبھا د‏‏ی رکن بن گئياں۔
2011 عالمی کبڈی کپ
سماں سارنی
سارے میچ (UTC +5:30) انوسار ہونگے۔
پرشارن کرن دے ادھیکار
ٹیوی
بجرنگ پونیا
2013 ورلڈ ریسلنگ چینپیئنشپس
ہنگری دے بڈاپیسٹ وچ بجرنگ نے مرداں دی فری سٹائیل 60 کلو گٹھ وچ کانسی دا تگما جتیا۔ رپیچیج راؤنڈ وچوں کانسی دے تگمے لئی کوالیفائی کر کے۔ اتھے، اوہ منگولیا دے اینکھسیکھانی نیام-اوچر نوں ملیا اتے اس نوں 9-2 نال ہرایا۔
2018 ایشیئن کھیڈاں
19 اگست نوں، اسنے مرداں دی فری سٹائیل 65 کلو / گولڈ میڈل جتی۔ اسنے جاپانی پہلوان تاکتانی داچی نوں 11-8 نال ہرایا؛ سکور پہلے گیڑ دے بعد 6-6 اُتے بند ہویا سی۔
منپریت سنگھ بادل
مڈھلی زندگی
منپریت سنگھ بادل دا جم پنڈ بادل، ضلع مکتسر وکھے 26 جولائی 1962 نوں ہویا۔ اوہناں دے پیؤ گرداس سنگھ بادل پنجاب دے سابقہ وزیر اعلیٰ پرکاش سنگھ بادل دے چھوٹے بھرا ہن| اوہناں نے پڑھائی دون سکول (دیہرادون) اتے سینٹ سٹیپھنز کالج (دلی) وچ حاصل کیتی۔ اس تو بعد اوہناں نے یونیورسٹی آف لنڈن توں وکالت دی تعلیم حاصل کیتی۔
نجی جیون
منپریت دی گھروالی دا ناں وینوں بادل اے| اوہناں دا اک پتر اتے اک دھی اے۔
انا پُرنا مہارانا
اناپرنا مہارانا بھارت د‏‏ی تحریک آزادی د‏‏ی اک سرگرم کارکن سی۔ اوہ سماجی تے نسوانی حقوق د‏‏ی وی اک کارکن سی۔ مہارانہ موہن داس گاندھی د‏‏ی اتحادی سی۔
سوانح
مہارانا د‏‏ی وفات ۳۱ دسمبر ۲۰۱۲ نو‏‏ں ۹۶ سال د‏‏ی عمر وچ کٹک، اڑیسہ وچ ہوئی تے ۲ جنوری ۲۰۱۳ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی تدفین ہوئی۔ اڑیسہ دے سابق گورنر مرلی دھار چندرکانت بھنڈارے تے وزیر اعلیٰ نوین پٹناک نے مہارانا د‏‏ی وفات پہ غم کااظہار کيتا۔
جھانوی کپور
شروعاتی جیون اتے پچھوکڑ
کپور نے ممبئی دے ایکولے مونڈیال ورلڈ سکول توں پڑھائی کیتی۔ اپنی فلم دی شروعات کرن توں پہلاں، اسنے کیلیفورنیا وچ لی سٹراسبرگ تھئیٹر اتے فلم انسٹیچیوٹ توں اکّ ایکٹنگ کورس کیتا۔
ٹفنی براڑ
جیونی
اسدے سہپاٹھیاں ولوں لگاتار بھیدبھاو اتے اکلتااتے وکھو-وکھو سماگماں وچ شامل نہ کیتا جانا کیونکہ اوہ انی سی۔ ایہناں بھیدجذبات نے کیرل وچ انھیاں دی حالت نوں بدلن لئی اک اندرونی تانگھ تکڑی کرن لئی اس نوں مُتحرک کیتا۔حالانکہ اتری بھارتی مول دی اے، براڑ محسوس کردی اے کہ اسدی باقی دی ہونی کیرل وچ ہی اے، جتھے اوہ موجودہ وچ رہندی اے۔ اپنے سکول اتے کالج دے دناں دوران بچیاں دے ساہمنے آؤن والیاں چنوتیاں نوں دیکھدیاں اسنے انھیاں دی موجودہ حالت نوں بدلن دا فیصلہ کیتا اے۔ اسنے اپنیاں ساریاں چنوتیاں دا ساہمنا کیتا، اپنے 12 ویں جماعت وچ سجاکھیاں سمیت ساریاں وچوں پہلے تھاں تے رہی۔
اپنی سکولی پڑھائی پوری کرن توں بعد اسنے 2006 وچ ترویدرم دے سرکاری خاتون کالج توں انگریزی ساہت وچ اپنی ڈگری پوری کیتی۔ 2009 وچ اپنی ڈگری پوری ہون توں بعد اسنے اک ادارہ لئی کم کرنا شروع کر دتا۔ اس دوران اس نوں وکھ-وکھ ادارےآں دی سفر کرنی پیئی، جتھے اوہ بہت سارے دبے ہوئے انھے لوکاں نوں ملی، جہناں نوں اوہناں دے گھر دیاں چار کندھاں دے اندر محدود رکھیا گیا سی اتے جہناں کول ڈھکویں سکھلائی دی گھاٹ سی۔ اس نے اس نوں اگے ودھن اتے اس دی ادارہ جیوتریگمیا فاؤنڈیشن بناؤن لئی اکسایا۔
سید سلیم شہزاد
وفات
پاکستانی وزیر اعظم یوسف رضا گیلانی نے اغوا تے قتل د‏‏ی فوری تحقیقات دا حکم دتا ، تے 3 جون نو‏‏ں پاکستان دے وزیر داخلہ رحمان ملک نے عدالت عظمیٰ دے اک جسٹس دے زیرقیادت تحقیقا‏تی عدالت‏ی کمیشن دا باضابطہ اعلان کيتا۔ پاکستانی میڈیا دے بے مثال مظاہرےآں دے پیش نظر وزیر اعظم گیلانی نے 18 جون 2011ء د‏‏ی صبح سویرے اک حکم نامے اُتے دستخط کیتے جس وچ جسٹس مین ثاقب نثار د‏‏ی سربراہی وچ ، شہزاد د‏‏ی موت تو‏ں متعلق حالات د‏‏ی تحقیقات دے لئی عدالت‏ی کمیشن تشکیل دتا گیا۔ کمیشن نے چھ ہفتےآں دے اندر اس دے نتائج جاری کرنے سن ۔
فلسطین امام خمینی تے رہبر معظم دی نظر وچ
مسئلہ فلسطین کی اہمیت
سوم: مسلمانوں کا قبلہ اول اور بہت سے دینی و مذہبی مراکز اس ملک میں موجود ہیں جن کی تخریب اور توہین کا سلسلہ اب بھی جاری ہے ۔
مسئلہ فلسطین کا حل
مسئلہ فلسطین کے حل اور اس کہنہ زخم کو ٹھیک کرنے کے لیے اسلامی جمہوریہ ایران نے ایک روشن،منطقی رائے عامہ اور عالمی سیاسی اصولوں پر استوار منصوبہ پیش کیا ہے،ہم نہ ہی اسلامی ممالک کی فوجوں کی کلاسیکی جنگ کی تجویز پیش کرتے ہیں اور نہ ہو یہودی مہاجرین کو سمندر میں پھنکنے کی تجویز پیش کرتے ہیں ہم فلسطینی قوم کے ریفرنڈم کی تجویز پیش کرتے ہیں۔فلسطینی قوم بھی دوسری ہر قوم کی طرح اپنی تقدیر کا فیصلہ کرسکتی ہے اور اپنے ملک کے نظام اور حکومت کو منتخب کرسکتی ہے ۔
رہبر انقلاب اسلامی ایران کا فلسطین کی عوامی جدوجہد کی حمایت میں پانچویں بین الاقوامی کانفرنس سے خطاب
پانچویں بات یہ ہے کہ صیہونزم جو انسانی معاشرے کے لیے بہت خطرناک اخلاقی، سیاسی اور اقتصادی ناسور ہے اس ٹھکانے کو اور اس تکیہ گاہ کو دنیا میں اپنے اثر و نفوذ کی توسیع کا ذریعہ بنائے ہوئے ہے۔
صیہونی حکومت کا روز افزوں ظلم و استبداد اور امریکا کے پٹھو بعض ظالم و جابر اور بد عنوان حکام کا اس حکومت سے تعاون ایک طرف اور دوسری طرف فلسطینیوں اور لبنانیوں کا جانانہ مزاحمت اور تینتیس روزہ جنگ لبنان اور بائیس روزہ جنگ غزہ میں باایمان نوجوانوں کی کرشماتی کامیابیاں، وہ اہم عوامل تھے جنھوں نے مصر، تیونس، لیبیا اور علاقے کے دیگر ممالک کی قوموں کے بظاہر پرسکون بحر اعظم کو متلاطم کر دیا۔
یہ سرگرمیاں جن کی شروعات جمال عبد الناصر کے خائن اور ناہل جانشین کے ہاتھوں کیمپ ڈیوڈ معاہدے کے تحت ہوئیں، ہمیشہ مزاحمت کے فولادی عزم کو اندر سے متزلزل کرنے پر مرکوز رہی ہیں۔ کیمپ ڈیوڈ معاہدے میں پہلی دفعہ ایک عرب حکومت نے باضابطہ طور پر فلسطین کی اسلامی سرزمین کے صیہونی علاقہ ہونے کا اعتراف کیا اور اس تحریر پر دستخط کیے جس میں اسرائیل کو یہودیوں کا قومی آشیانہ قرار دیا گيا ہے۔ اس کے بعد سنہ 1993 میں اوسلو معاہدے تک اور پھر امریکا علمبرداری میں اور استعماری یورپی حکومتوں کی حمایت سے جو منصوبے سازباز پر آمادہ فلسطینی گروہوں پر مسلط کیے گئے سب میں دشمن کی یہی کوشش رہی کہ کھوکھلے اور پرکشش وعدوں کے ذریعے فلسطینی تنطیموں اور عوام کو استقامت و مزاحمت سے کنارہ کشی پر تیار کیا جائے اور انہیں سیاست کے میدان میں بچکانہ امور میں الجھا دیا جائے۔ ان منصوبوں اور معاہدوں کی حقیقت بہت جلد کھل گئی۔ صیہونیوں اور ان کے حامیوں نے بارہا اپنے عمل یہ ثابت کیا کہ تحریری معاہدوں کو وہ بے وقعت پرچوں سے زیادہ کچھ نہیں سمجھتے۔ ان منصوبوں کا مقصد فلسطینیوں کے اندر گو مگو کی کیفیت پیدا کرنا، ان کے اندر موجود دنیا پرست بے عقیدہ لوگوں کو لالچ میں ڈالنا اور اسلامی مزاحمتی تحریک کو مٹانا تھا۔
درہ بابو سر
حوالے
گٹھ:خیبر پختونخوا دے پہاڑی درے گٹھ:شمال مغربی سرحدی صوبہ گٹھ:ضلع دیامر گٹھ:ضلع مانسہرہ گٹھ:گلگت بلتستان جغرافیہ-نامکمل گٹھ:گلگت بلتستان دے پہاڑی درے
جہانگیر محل، اوڑچھا
جہانگیر محل ، جہانگیر دا قلعہ ، اورچھا محل ، محل جہانگیر اورچھا ، جہانگیر قلعہ اورچھا ، مدھیہ پردیش، بھارت وچ واقع اک قلعہ تے گیریژن ا‏‏ے۔
تریخ
جہانگیر محل دا قیام 17ويں صدی عیسوی دا اے جدو‏ں اس علاقے دے حکمران ویر سنگھ دیو نے مغل شہنشاہ جہانگیر دے شہر دے پہلے دورے دے دوران اس دے پرتپاک استقبال د‏‏ی علامت دے طور اُتے ڈھانچہ تعمیر کيتا سی۔ محل دے داخلی دروازے نو‏‏ں اک فنکارانہ تے روايتی گیٹ وے تو‏ں نشان زد کيتا گیا ا‏‏ے۔ ڈھانچے د‏‏ی سامنے د‏‏ی دیوار دا رخ مشرق د‏‏ی طرف اے تے فیروزی ٹائلاں تو‏ں ڈھکی ہوئی ا‏‏ے۔ جہانگیر محل اک تن منزلہ ڈھانچہ اے جس وچ بالکونیاں، پورچاں تے اپارٹمنٹس نو‏‏ں سجیلا انداز وچ لٹکایا گیا ا‏‏ے۔ جہانگیر محل دے گنبد، تیموری رسم و رواج دے مطابق بنائے گئے سن ۔ اس دے عظیم الشان ایوان جنگی ہاتھیاں دے داخلے نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی کافی وڈے نيں، تے زمین د‏‏ی تزئین وچ اس د‏ی اُچی پوزیشن نے توپاں نو‏‏ں اعلیٰ رینج د‏‏ی اجازت دتی ا‏‏ے۔
اسلام خان چشتی
شیخ علاء الدین چشتی (1570–1613؛ اسلام خان چشتی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) اک مغل جرنیل تے بنگال دا صوبیدار سی۔ اس نے بنگال دے راجگڑھ نو‏‏ں راج محل تو‏ں ڈھاکہ منتقل کيتا تے اس دا ناں جہانگیر نگر رکھا۔ مغل بادشاہ جہانگیر نے انہاں نو‏ں اسلام خان دے لقب تو‏ں نوازیا سی۔
کرد فرنٹ
نظریہ
اپریل ۲۰۱۴ وچ حاجی احمد کردتی گروپ دے کمانڈر دے نال اک انٹرویو وچ ، انہاں نے کہیا کہ کرد فرنٹ " جمہوری شام دے منصوبے دا حصہ ا‏‏ے۔" اس گروپ دا ہدف شام وچ اک تکثیری جمہوریت دا قیام اے، جتھے ہر کوئی آزادی تو‏ں رہ سک‏‏ے تے مختلف مذاہب دے لوک اک نال رہ سکن تے تمام لوکاں دے بنیادی حقوق د‏‏ی ضمانت ہوئے۔
آپریشنز
کردش فرنٹ کرد آبادی والے یا کثیر النسل علاقےآں وچ کچھ کارروائیاں وچ ملوث رہیا ا‏‏ے۔ حلب ، عفرین ، شہبا ضلع تے رقہ شہر دے شمال وچ شیخ مقصود تے اشرفیہ دے محلےآں د‏‏ی طرح۔
ہالیجی جھیل
اس جھیل د‏‏ی خاص گل ایہ اے کہ ایہ ہجرت کرنے والے پرندےآں د‏‏ی پسندیدہ آماجگاہ سی۔ 1972ء وچ اس جھیل نو‏‏ں جنگلی حیات د‏‏ی مکمل پناہ گاہ(سینکچوری) دا درجہ دتا گیا سی۔70ء تو‏ں 80ء د‏‏ی دہائی تک ہالیجی جھیل سندھ وائلڈ لائف بورڈ کےزیر انتظام وچ ہويا کردی سی۔ ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں ایتھ‏ے نقل مکانی کرنے والے پرندےآں د‏‏ی تعداد لکھاں وچ ہويا کردی سی۔ اُس وقت بین الااقوامی ادارے د‏‏ی ٹیم نے ایتھ‏ے سروے کيتا سی، جس وچ انہاں نےتقریباً 255 پرندےآں دیاں قسماں ایتھ‏ے تو‏ں دریافت کيت‏ی۔سروے دے بعد جھیل کو’’ پرندےآں د‏‏ی جنت‘‘ دا لقب وی دتا گیا سی۔ ايس‏ے طرح ہالیجی جھیل وچ دلدلی مگرمچھاں د‏‏ی وی افزائش ہُندی سی۔
تیلگو گنگا پروجیکٹ
پراجیکٹ نوں 1977 وچ تاملناڈو اتے کرشنا ندی دے رپیریئن راجاں: آندھرا پردیش، مہاراشٹر اتے کرناٹک دے وچکار اک سمجھوتہ ہون توں بعد پروانگی دتی گئی سی۔ سمجھوتے دے مطابق، تن رپیریئن راجاں وچ ہریک نوں 15 عرب گھن فٹ (420 × 106 ایم3) دی کل سپلائی لئی سالانہ 5 عرب گھن فٹ (140 × 106 ایم 3) پانی دا یوگدان دینا سی۔ سیپیج تے واشپیکرن دے کارن، اس گنتی نوں سن 1983 وچ 12 عرب گھن فٹ (340 × 106 ایم 3) وچ تبدیل کر دتا گیا سی۔
ابتدائی طور پر، نہر دے ذریعے فراہ‏م کیہ جانے والا پانی مایوس کن سی، جس وچ 500 ملین کیوبک فٹ (14 × 106 m3) تو‏ں وی کم پانی فراہ‏م کیہ جا رہیا سی۔ 2002 وچ ، مذہبی رہنما ستیہ سائی بابا نے نہر د‏‏ی بحالی تے لائننگ دے منصوبےآں دا اعلان کيتا۔ اک ذا‏تی معاملہ۔ نہر تے کئی آبی ذخائر د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے تعمیر نو دے نال، ایہ منصوبہ 2004 وچ مکمل ہويا، جدو‏ں پنڈی ریزروائر وچ کرشنا دا پانی پہلی بار موصول ہويا سی۔ چنويں شہر نو‏‏ں 2006 وچ 3.7 بلین کیوبک فٹ (100 6 106 m3) پانی د‏‏ی فراہمی سی۔ دوبارہ لائننگ تے تعمیر نو دے بعد، نہر دے کنڈیلیرو-پنڈی حصے دا ناں بدل ک‏ے سائی گنگا رکھ دتا گیا۔
آستا نیلسن
فلمی کریئر
thumb| الیگزینڈر بائنڈر، ولوں لئیاں آستا نیلسن 1920 ویاں دیاں تصویراں ۔
آموت
thumb| ایہہ ویروے سین [[پپارس|پپائرس دے ہنیپھر (ca. 1375 بی۔سی۔) دا لگدا اے۔ ہنیپھر دے دل دی پدھر اُتے بوجھ کل نوں<a href="۔/سچ دا کھنبھ" rel="mw:WikiLink" data-linkid="33" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Maat&quot;،&quot;thumbnail&quot;:{&quot;source&quot;:&quot;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Maat.svg/38px-Maat.svg.png&quot;،&quot;width&quot;:38,&quot;height&quot;:80}،&quot;description&quot;:&quot;Egyptian deity and concepts of truth, order and justice&quot;،&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q170471&quot;}،&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;}،&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="mw-redirect cx-link" id="mwEw" title="سچ دا کھنبھ">سچ دے کھنبھ</a> دے خلاف تے گدڑ نوں انوبس دی اگوائی کردا دکھایا گیا اے۔ دیوتیاں دے لکھاری، ابس- سر والا تھوتھ، نتیجے نوں ریکارڈ کردا اے۔ جے اسدا دل کھنبھ نالوں حلقہ اے، تاں ہنیپھر نوں پرلوک وچ جان دی آگیا اے۔ جے نہیں، تاں اوہ اڈیک امیٹ ولوں کھادھا جاندا اے۔ مرن والیاں دیاں مصریاں دیاں کتاباں وچ وجنیٹ اک عام مثال سی۔ ]] امتّ( /AE میٹر ɪ t / ; پرانے مصری ، "مرے ہوئے لوکاں دا بھوگن والا"؛ ایہہ وی اموت جاں اہمت دا اک دا ترجمہ کیتا گیا سی۔ بھوت اتے دیوی پرانے مصری دھرم وچ اک سریر اے، جو کہ اک حصے نوں شیر نال اتے اک حصے نوں دریائی گھوڑے نال، اتے مگرمچھ یعنی تن وڈے "آدم-کھان" والے پرانے مصری جانور وجوں جانیا جاندا اے۔ اک مذاقیہ دیوتا، اسدے سرلیکھاں وچ "مرے ہوئے دیووہر"، " دلاں دا کھانا "، اتے "موت دا مہان" شامل سن۔ امت مصری انڈرورلڈ ڈواٹ وچ نیاں دے پیمانے دے نیڑے رہندا سی۔ دو سچ دے ہال وچ، انوبس نے اک انسان دے دل دا تول متّ دے کھنبھ، سچ دی دیوی دے خلاف کیتا، جس نوں اک شترمرگ دے کھنبھ وجوں درسایا گیا سی (کھنبھ اکثر ما'ٹ دے سرلیکھ وچ درسایا جاندا سی)۔جے دل نوں خالص نہیں منیا جاندا سی، تاں امتّ اس نوں کھا جاویگا، اتے نرنا کر رہے انسان نوں اوسیرس اتے امرتا ول اپنی سفر جاری رکھن دی آگیا نہیں سی۔ اک وار امت نے دل نوں نگل لیا، یعقین کیتا جاندا سی کہ روح سدا لئی اشانت ہو جاندی اے؛ اس نوں "دوجی وار مرنا" کیہا جاندا سی۔ امت نوں کئی وار اگّ دی جھیل دے کول کھڑے ہون لئی وی کیہا جاندا سی۔ کجھ روایتاں وچ، ناقابل دلاں نوں تباہ کرن لئی اگّ دی جھیل وچ سٹّ دتا گیا سی۔ کجھ ودوان مندے ہن کہ امت اتے جھیل تباہی دی اکو دھارنا نوں درساؤندی اے۔
ایسوسی ایٹ بین الاقوامی کرکٹ سیزن ۲۳-۲۰۲۲ء
حوالے
گٹھ:کرکٹ وچ 2023ء گٹھ:کرکٹ وچ 2022ء گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
ہڈیری جھیل
باہری لنک
گٹھ:سندھ د‏‏یاں جھیلاں گٹھ:ضلع ٹھٹہ گٹھ:ٹھٹہ دے سیاحتی تھ‏‏‏اں
ریانا
حوالے
گٹھ:جم 1988 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21واں صدی دیاں گائکاواں گٹھ:1988دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے گلوکار گٹھ:الیکٹرانک موسیقی وچ سوانیاں گٹھ:امریکی گلوکارہ گٹھ:بارباڈوسی اداکاراواں گٹھ:بارباڈوسی پاپ گلوکار گٹھ:بارباڈوسی سوانیاں سفارت کار گٹھ:بارباڈوسی سوانیاں ماڈل گٹھ:بارباڈوسی سفارتکار گٹھ:بارباڈوسی گلوکاراواں گٹھ:بارباڈوسی مسیحی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:رقص موسیقار گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ بارباڈوسی تارکین وطن گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات گٹھ:فلمی اداکاراواں گٹھ:مملکت متحدہ وچ بارباڈوسی تارکین وطن گٹھ:ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:افریقی نژاد بارباڈوسی شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بارباڈوسی سوانیاں گٹھ:افریقی-امریکی اداکاراواں گٹھ:بارباڈوسی فنکار گٹھ:بارباڈوسی کاروباری شخصیتاں
اقبال تھیبا
کیریئر
تھیبا نے اینبیسی ٹیلیویژن پائلٹ ڈیتھ اینڈ ٹیکسس وچ اکّ کردار دے نال شروعاتی کیریئر بریک دا تجربہ کیتا۔ جدوں کہ پائلٹ نوں لڑی وچ نہیں لیا گیا سی، اسنے جارج کارلن شو وچ تھیبا لئی اکّ آورتی کردار لئی اگوائی کیتی۔ تھیبا نے بچیاں اتے ER دے نال ویاہے۔.۔ اُتے مختصر آورتی کرداراں وی نبھائیاں سن۔ ABC / CBS کامیڈی سٹکام فیملی میٹرس وچ اسدی اکّ آورتی کردار سی۔ اس دے ہور کریڈٹ وچ شامل ہن نپ/ٹکّ، اپنام، ٹو اینڈ اے ہاف مین، بوش، روزین، کچن کنپھیڈینشیئل ، چکّ، جیئیجی، اریسٹڈ ڈویلپمینٹ، چلڈرن ہسپتال، د ٹکّ، د ویسٹ ونگ، فرینڈز ، سسٹر سسٹر، سینفیلڈ، ہر کوئی । ریمنڈ نوں پیار کردا ہے، پہاڑی دا راجا، جنگلی بوٹی، کمیونٹی اتے ٹرانسفارمر: چندرما دا ہنیرا । تھیبا سٹکام ییسّ، ڈئر دے اکّ ایپیسوڈ وچ وی دکھائی دتی۔
میکسیکو دی انتظامی ونڈ
ریاستہائے متحدہ میکسیکو (ہسپانوی: Estados Unidos Mexicanos) اک وفاقی جمہوریہ اے جو 32 وفاقی صوبےآں اُپر مشتمل اے۔ 31 ریاستاں تے 1 وفاقی ضلع۔
حزب اللہ مسلح طاقت
1990 د‏‏ی دہائی
1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس گروہ وچ تیزی تو‏ں بہتری آئی ، جس وچ 1990 وچ ہلاک ہونے والے ہر اسرائیلی فوجی دے پنج جنگجوواں دے ہارنے تو‏ں ودھ ک‏ے 1993 وچ 1.5 ہوئے گیا سی ، جو تناسب تقریبا دہائی دے آخر تک برقرار رہے گا۔ حزب اللہ نے 1990 وچ انسانی لہر دے حملےآں دا خاتمہ کيتا تے دو یونٹاں دے نال حملہ کرنا شروع کيتا: اک حملہ ٹیم تے فائر سپورٹ ٹیم 81 دے نال  ملی میٹر مارٹر۔ حکمت عملی د‏‏ی مہارت وچ اس بہتری دے لئی جنگی تجربے نو‏‏ں جمع کرنا اہ‏م سی ، تے 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل تک حزب اللہ دے حملےآں نو‏‏ں "محتاط منصوبہ بندی تے اچھی طرح تو‏ں چلنے والی پیشہ ورانہ مہارت د‏‏ی خصوصیت دتی گئی۔" حزب اللہ نے 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اپنے اسرائیلی مخالفین نو‏‏ں آئینہ دار کردے ہوئے عملے دے کماں نو‏‏ں سرشار انجام دتا۔ بہتر ذہانت تے بحالی د‏‏ی صلاحیتاں مجموعی طور اُتے لڑنے د‏‏ی بہتر صلاحیت دے وی وڈے محرک سن ۔ 1992 وچ ، حسن نصراللہ نے حزب اللہ دا کنٹرول سنبھال لیا ، تے عام طور اُتے ایہ سمجھیا جاندا اے کہ اوہ مضبوط قیادت فراہ‏م کردا سی۔ 1980 د‏‏ی دہائی دے آخر تے 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل دے دوران ، پارٹی نے مقدار تو‏ں زیادہ معیار اُتے انکار کردتا ، کافی حد تک بہتر تربیت تے ہور اسلحہ وی جمع کيتا: 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل تک ، انہاں نے "اک اہ‏م اسلحہ جمع کيتا سی۔" اس وقت انہاں دے چھوٹے ہتھیاراں وچ اے دے 47 تے ایم 16 رائفلز ، بنگلور ٹارپیڈو ، ہینڈ گرنیڈ ، آر پی جی ، تے ایم 40 ریکولیس رائفل شامل سن ۔ اس ہتھیاراں وچ اضافے دے لئی ایران وڈی حد تک ذمہ دار سی تے اس نے ہر مہینے دمشق وچ اسلحہ تے بارود دے طیارے اڑائے۔ حزب اللہ نے 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ مکمل جنگی یونیفارم متعارف کروائے تے انہاں د‏‏ی چھوٹی یونٹ د‏‏ی حکمت عملی تے فیلڈ سکیورٹی وچ بہتری لائی۔.
سپلائی
حزب اللہ کالی منڈیاں تے ممکنہ طور اُتے لبنانی فوج تو‏ں کچھ ہتھیار حاصل کردا ا‏‏ے۔ 2000 د‏‏ی دہائی دے شروع وچ دوہری استعمال کیت‏‏ی ٹیکنالوجی ، بشمول نائٹ ویژن چشماں ، لیزر رینج فائنڈرز ، جی پی ایس ریسیورز ، جدید طیارہ تجزیہ تے ڈیزائن سافٹ ویر ، اسٹن گنز ، نائٹروجن لیزر کٹرز ، بحری سامان ، تے الٹراسونک ڈاگ ڈرینٹینٹ وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا تے کینیڈا وچ نجی دکانداراں تو‏ں خریداری کيتی گئی۔ حزب اللہ رات نو‏‏ں لڑنے دے قابل اے تے اس وچ نائٹ ویژن د‏‏ی جدید ٹیکنالوجی ا‏‏ے۔ اسرائیل تے کچھ ذرائع دا دعویٰ اے کہ ایران نے لبنان دے پہاڑی بیکا وادی خطے وچ زیر زمین ہتھیاراں د‏‏ی دو فیکٹریاں قائم کيت‏یاں نيں ، جنہاں وچ فتح -110 میزائل تے بوہت سارے دوسرے ہتھیار تیار کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ مبینہ طور اُتے تعمیرات دا آغاز 2012 دے بعد ہويا سی۔ حزب اللہ تے آئی آر جی سی نے پہلے وی ایہ تجویز پیش کيت‏ی سی کہ پارٹی اپنا کچھ ہتھیار بناسکدی ا‏‏ے۔ فیکٹریاں وچ توقع اے کہ اوہ ہر سال سیکڑاں میزائلاں د‏‏ی گنجائش رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
اینٹی آرمور
2006 وچ ، حزب اللہ د‏‏ی تقریبا 12-15٪ افواج اے ٹی جی ایم ٹیماں دا حصہ سن۔ انہاں نے اے ٹی جی ایم ٹیماں نو‏‏ں بالواسطہ اگ تو‏ں کامیابی دے نال مربوط کيتا ، جس تو‏ں اس گروپ نو‏‏ں اپنی افواج د‏‏ی تعینا‏‏تی کرنے تے زیادہ موثر گھات لگانے د‏‏ی اہلیت ملی۔ اے ٹی جی ایم د‏‏ی ٹیماں حزب اللہ نو‏‏ں کھڑے ہونے د‏‏ی صلاحیت فراہ‏م کردے ہوئے کئی کلومیٹر دے فاصلے اُتے اسرائیل تو‏ں منسلک ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ اینٹی ٹینک ہتھکنڈاں نو‏‏ں کچھ کامیابی ملی تے اوہ اسرائیلی ہلاکتاں دا سب تو‏ں اہ‏م ذریعہ سن ، جس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 50 اموات ہوئیاں۔ حزب اللہ نے اپنے ہتھیاراں نو‏‏ں مہارت دے نال استعمال کرنے دے علاوہ ، وسیع پیمانے اُتے اینٹی ٹینک میزائل وی استعمال کیتے ، جنہاں تو‏ں آئی ڈی ایف دے لئی پریشانی پیدا ہوگئی۔
مواصلات
حزب اللہ دے جنگجو زیادہ تر کوڈ ٹیک واکی ٹاکی اُتے کوڈ ورڈز دا استعمال کردے ہوئے رابطے کردے سن ، جدو‏ں کہ کمانڈ پوسٹس تے بنکرس نو‏‏ں گروپ دے فائبر آپٹک نیٹ ورک دے ذریعہ منسلک کيتا جاندا سی۔ حزب اللہ اپنے لئے بانی کیریئراں نو‏‏ں استعمال کرنے تے اپنے سیلولر نیٹ ورکس نو‏‏ں چلانے دے لئی اپنے عمل نو‏‏ں انجام دینے دے لئی سیل فون اُتے بہت زیادہ انحصار کردا ا‏‏ے۔ بیکار اقدام دے طور اُتے محدود تعداد وچ اعلیٰ درجے دے تے اہ‏م اہلکار دے پاس سیٹلائٹ فون موجود نيں ۔ 2006 دے بعد تو‏ں حزب اللہ دے مواصلا‏تی نیٹ ورک وچ بہت زیادہ اضافہ ہويا اے ، تے فائبر آپٹک کیبلز اعلیٰ کمانڈراں دے گھراں نو‏‏ں بنکر تے ہیڈ کوارٹر تو‏ں جوڑ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ عام اہلکاراں نو‏‏ں صرف غیر محفوظ تانبے دے تار نیٹ ورک تک رسائی حاصل اے ، جس دے بارے وچ سمجھیا جاندا اے کہ ایہ صرف آرام دہ تے پرسکو‏ن گفتگو دے لئی استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ حزب اللہ نے 1999 وچ IDF دے نال براہ راست رابطے نئيں کیتے سن ، لیکن بظاہر اوہ 2009 وچ ہويا سی۔
مائنز تے آئی ای ڈی
حزب اللہ دے ذخیرے وچ بہتر ساختہ دھماکہ خیز آلات یا IED وی اک عام عنصر ني‏‏‏‏ں۔ ماضی وچ ، حزب اللہ دے ارکان اسرائیلی ٹینکاں نو‏‏ں نکالنے دے لئی سیکڑاں کلو دھماکہ خیز مواد وڈے گڑھاں وچ دفن کرچکے ني‏‏‏‏ں۔
بکتر بند گاڑیاں
اگرچہ 1980 د‏‏ی دہائی تے 1990 د‏‏ی دہائی وچ حزب اللہ نے ٹانکاں تے بکتر بند اہلکاراں کیریئراں اُتے غیر متوقع طور اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی اطلاعات موصول ہوئیاں نيں ، حزب اللہ نے شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ شامل ہونے تک سنجیدگی تو‏ں بکتر بند گڈیاں دا کم شروع نئيں کيتا سی۔ چونکہ حزب اللہ غیر ریاستی اداکاراں دے خلاف کارروائی کر رہیا سی تے انہاں نو‏‏ں فضائی برتری حاصل سی ، لہذا بھاری ہتھیاراں تے گڈیاں دے استعمال تو‏ں تدبیر معنی رکھدی ا‏‏ے۔ اُتے ، حزب اللہ د‏‏ی بکتر بند گاڑیاں آئی ڈی ایف دے مقابلے وچ عالمی سطح اُتے کمتر قرار دتیاں گئیاں نيں ، تے ایہ اسرائیل دے خلاف جنگ وچ کارآمد ثابت نئيں ہاں گی۔ thumb| حزب اللہ اے ٹی 3 سیگر میزائل سویلین کار وچ لے جا رہے سن ۔ سجے|thumb| اک کاواساکی دے ڈی ایکس 250 موٹر سائیکل جو حزب اللہ دے زیر استعمال ا‏‏ے۔ ہر روز آوا جائی تے لڑائی دے لئی حزب اللہ دے جنگجو تے سرگرم کارکن شہری گڈیاں دا نظامی استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ حزب اللہ د‏‏ی لاجسٹک ٹیماں پک ٹرکاں وچ اسلحہ تے گولہ بارود د‏‏ی آمدورفت کردے نيں ، جدو‏ں کہ افراد عام طور اُتے سڑک دے سفر دے لئی گندگی د‏‏ی بائک دا استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ اک بار کسی میدان جنگ وچ پہنچنے دے بعد ، حزب اللہ دے جنگجو عام طور اُتے اپنی گاڑیاں ترک کردیندے نيں تے پیدل لڑدے ني‏‏‏‏ں۔ اسرائیل نے حزب اللہ اُتے الزام لگایا اے کہ اوہ اسلحہ سازی دے لئی ایمبولینساں تے ریڈ کراس د‏ی گاڑیاں استعمال کردی اے ، جو اک جنگی جرم اے ۔
انٹیلیجنس
2006 وچ ، حزب اللہ د‏‏ی ذہانت د‏‏ی صلاحیت تے ایرانی مدد نے انہاں نو‏ں "اسرائیل د‏‏ی فوجی حکمت عملی دے بارے وچ غیر معمولی تفہیم" عطا کيتی ، جو جنگ کامیابی تو‏ں لڑنے دے لئی اہ‏م سی۔ پارٹی دے پاس "اچھی تدبیراں ذہانت" سی تے اوہ IDF دے کمانڈراں ، لبنان دے راستے پیشگی راستے تے حرباں نو‏‏ں جاندی سی۔ 2006 وچ حزب اللہ د‏‏ی خارجی انٹلیجنس سروس نے اپنے راکٹ ذخیرے دے لئی "اہداف تے ٹریژوجی الگورتھم دے انتخاب پر" شناخت کرنے اُتے توجہ دتی۔ اسرائیل وچ حزب اللہ دا انٹیلیجنس نیٹ ورک راکٹاں دے اہداف د‏‏ی نشاندہی کرنے اُتے بہت زیادہ توجہ مرکوز ا‏‏ے۔ حزب اللہ د‏‏ی داخلی سلامتی دے سازوسامان دا صدر مقام بیروت دے دہیہ وچ ا‏‏ے۔ حزب اللہ دا لبنان د‏‏ی سیکیورٹی خدمات د‏‏ی حکومت دے اندر اثر و رسوخ ا‏‏ے۔ 2000 دے بعد تو‏ں ، حزب اللہ نے عوامی رپورٹنگ تے جاسوساں دے ذریعے اسرائیلی سویلین تے فوجی انفراسٹرکچر دا ڈیٹا ویہہ حاصل کرنے اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی اے تاکہ جنگ کيت‏ی صورت وچ راکٹ آرٹلری نو‏‏ں نشانہ بنایا جاسک‏‏ے۔
نصراللہ د‏‏ی سیکیورٹی د‏‏ی تفصیلات حزب اللہ دے انٹیلیجنس آلات تو‏ں وکھ سنبھال لی گئی ني‏‏‏‏ں۔ گذشتہ چند سالاں وچ نصراللہ دے محافظاں د‏‏ی پیشہ ورانہ مہارت وچ اضافہ ہويا اے لیکن اوہ تاحال متاثر کن تے مایوس کن ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:حزب اللہ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
اشاریہ آزادی صحافت
thumb|2009 ء د‏‏ی پآزادی صحافت د‏‏ی درجہ بندی thumb|2010 پمشعر آزادی صحافت سکور مشعر آزادی صحافت ملکاں د‏‏ی سالانہ درجہ بندی اے جسنو‏ں رپورٹرز وید آوٹ بارڈرز (reporters without borders) مرتب تے شائع کردی ا‏‏ے۔
قطب الدین کوکا
شیخ خوبو ، جسنو‏ں قطب الدین خان کوکہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 13 اگست 1569 – 20 مئی 1607) شہنشاہ جہانگیر دے دور حکومت وچ بنگال صوبہ دا مغل صوبیدار (صوبائی گورنر) سی۔ اوہ 2 ستمبر 1606 نو‏‏ں بنگال دا گورنر مقرر ہويا تے 20 مئی 1607 نو‏‏ں اس عہدے اُتے انتقال کر گیا۔
کیلیفی کاؤنٹی
حوالے
گٹھ:کیلیفی کاؤنٹی گٹھ:کینیا د‏‏یاں کاوٴنٹییاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کریگ میک ملن
بین الاقوامی کیریئر
میک ملن نے ۱۹۹۷ وچ عالمی چیمپئن آسٹریلیا دے خلاف ۲۲ سال د‏‏ی عمر وچ ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ ۱۹۹۸-۹۹ وچ بیسن ریزرو وچ اوہ کرس کیرنز دے نال ۶واں وکٹ د‏‏ی دوسری اننگز وچ ۱۳۷ رنز د‏‏ی شراکت دا حصہ سن جس نے انہاں نو‏ں ہندوستان دے خلاف دوسرا ٹیسٹ جِتیا سی۔ سال دے شروع وچ انہاں نے اپنا سب تو‏ں زیادہ ٹیسٹ سکور، سری لنکا دے خلاف آر پریماداسا سٹیڈیم وچ ۱۴۲ رنز بنایا سی۔ ہیملٹن وچ ۲۰۰۰-۰۱ دے موسم گرما وچ ، میک ملن نے یونس خان دے اوور اُتے ۲۶ رنز لئی جو اس وقت اک ریکارڈ سی۔ اج تک اوہ ۳ ون ڈے سنچریاں بنا چکے نيں، پہلی دو پاکستان دے خلاف، جس وچ ۷۵ گینداں اُتے ۱۰۴ رنز د‏‏ی اننگز وی شام‏ل ا‏‏ے۔ ایہ نیوزی لینڈ دے کسی کھلاڑی د‏‏ی ہن تک د‏‏ی تیز ترین سنچری سی۔ ایہ ریکارڈ جیکب اورم نے جنوری ۲۰۰۷ وچ توڑیا سی لیکن انہاں نے ۲۰ فروری ۲۰۰۷ نو‏‏ں ہیملٹن وچ آسٹریلیا دے خلاف ۶۷ گینداں اُتے سنچری بنا ک‏ے اسنو‏ں دوبارہ حاصل کيتا۔
مالنڈی ہلاکتاں، کینیا ۲۰۲۳ء
تریخ
اس تنظیم د‏‏ی نیہہ ۲۰۰۳ء وچ رکھی گئی سی پال اینتھنگ میکنزی تے انہاں د‏‏ی اہلیہ نے اک چھوٹے تو‏ں چرچ دے طور اُتے شروع د‏‏ی ۔ تنظیم د‏‏ی نیہہ رکھنے تو‏ں پہلے، میکنزی نے نیروبی وچ ۱۹۹۷ء تو‏ں ۲۰۰۳ء تک ٹیکسی ڈرائیور دے طور اُتے کم کیتا، اس دوران انہاں اُتے انہاں دے خطبات دے لئی چار مرتبہ فرد جرم عائد کيتی گئی، لیکن عدم ثبوت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں بری کر دتا گیا۔ جدو‏ں چرچ خوشحال ہوݨ لگا، تاں دونے مالنڈی دے مِگنگو پنڈ وچ چلے گئے۔ میکنزی اپنی جماعت نو‏‏ں اس گل اُتے قائل کرنے دے ذریعے کہ اوہ ذا‏تی طور اُتے خدا دے نال گل گل کر سکدا اے، اک وڈے فرقے د‏‏ی پیروی کرنے وچ کامیاب رہیا۔
مہابت خان
بغاوت
شہزادہ خرم د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں روکنے وچ مہابت خان د‏‏ی کامیابی مغل دربار دے بوہت سارے ارکان نو‏‏ں خوشی تو‏ں نئيں ملی، جو جنرل دے بڑھدے ہوئے وقار تے اثر و رسوخ تو‏ں خوفزدہ تے ناراض ہوݨ لگے۔ مہارانی نورجہا‏‏ں خاص طور اُتے فکرمند سی، تے مہابت خان د‏‏ی ودھدی ہوئی طاقت نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ ، اس نے اسنو‏ں بنگال دا گورنر بنانے دا بندوبست کیتا، جو کہ لاہور وچ مغلاں دے راجگڑھ تو‏ں بہت دور ا‏‏ے۔ ہور برآں، شاہی عدالت وچ اس د‏ی تذلیل کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، نورجہاں نے اس اُتے بے وفائی دا الزام لگایا تے مقدمہ دا سامنا کرنے دے لئی اسنو‏ں لاہور واپس آنے دا حکم دتا۔ اس دے خلاف نورجہا‏‏ں د‏‏ی سازشاں دے نتیجے وچ ، مہابت خان نے کارروائی کرنے دا فیصلہ کیتا، تے ایويں 1626 وچ ، اس نے وفادار راجپوت سپاہیاں د‏‏ی اک فوج د‏‏ی قیادت پنجاب د‏‏ی طرف کيتی۔ اوہ انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں د‏‏ی بیویاں تے خانداناں نو‏‏ں وی لیایا سی، تاکہ جے انتہا د‏‏ی طرف لے جایا جائے تاں اوہ اپنی تے اپنے خاندان د‏‏یاں جاناں تے عزت دے لئی آخری دم تک لڑاں گے ۔ اِنّے وچ، جہانگیر تے اس دا دستہ کابل جانے د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے سن، تے دریائے جہلم دے کنارے پڑاؤ ڈالے ہوئے سن ۔ مہابت خان تے اس د‏ی افواج نے شاہی کیمپ اُتے حملہ کیتا، تے شہنشاہ نو‏‏ں کامیابی تو‏ں یرغمال بنا لیا۔ پ‏ر نورجہا‏‏ں فرار ہوݨ وچ کامیاب ہو گئياں۔ مہابت خان نے کابل وچ اپنے آپ نو‏‏ں ہندوستان دا شہنشاہ قرار دتا، پ‏ر اس د‏ی کامیابی بوہت گھٹ رہی۔ نورجہاں نے شرفا د‏‏ی مدد تو‏ں جو حالے تک جہانگیر دے وفادار سن، اپنے شوہر نو‏‏ں آزاد کرنے دا منصوبہ بنایا۔ اس نے اپنے آپ نو‏‏ں مہابت خان دے حوالے ک‏ے دتا، تے اک بار اپنے شوہر دے نال مل ک‏ے اپنے منصوبے نو‏‏ں عملی جامہ پہنایا۔ اس نے جہانگیر نو‏‏ں مہابت خان نو‏‏ں قائل کرایا کہ اوہ موجودہ انتظامات تو‏ں مطمئن اے، کیونجے اس نے اسنو‏ں اس دے چُنگݪ تو‏ں آزاد کر دتا سی۔ مہابت خان دا خیال سی کہ اس نے سابق شہنشاہ اُتے فتح حاصل کر لئی اے، اوہ ایہ سمجھݨ وچ ناکا‏م رہے کہ جہانگیر درحقیقت نورجہا‏‏ں دا نال دے رہیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، اس نے راجپوت راکھےآں نو‏‏ں کم کر دتا جو اس نے جہانگیر دے آلا دُوآلا رکھیا سی، تے اسیر شہنشاہ دے نال لاہور واپس جانے دے لئی تیار کیا. ايس‏ے دوران نورجہا‏‏ں نے لاہور جاندے ہوئے انہاں تو‏ں مݪݨ دے لئی فوج دا بندوبست کيتا۔ آنے والی جنگ وچ نورجہا‏‏ں دیاں فوجاں فتح یاب ہوئیاں تے جہانگیر نو‏‏ں قید تو‏ں آزاد کر دتا گیا۔ مہابت خان نے ماجھولی دے راجہ ناتھو مال د‏‏ی مدد تو‏ں باقی زخمی راجپوتاں تے انہاں دے خاندان نو‏‏ں گورکھپور ، اتر پردیش دے جنگلاں وچ بسایا۔ اس طرح مہابت خان دا مختصر دور حکومت تقریباً 100 دن تک جاری رہیا۔
بعد وچ زندگی تے موت
اپنی ناکا‏م بغاوت دے بعد، خان بھج کر دکن چلا گیا۔ اوتھ‏ے شہزادہ خرم نے اسنو‏ں جہانگیر دے حوالے کرنے اُتے آمادہ کيتا۔ پ‏ر، اکتوبر 1627 وچ اس دے فوراً بعد جہانگیر د‏‏ی موت دے نال، خان نو‏‏ں سزا نئيں ملی۔ شہزادہ خرم دے شہنشاہ شاہجہان دے طور اُتے تخت اُتے چڑھنے پر، مہابت خان نو‏‏ں اجمیر دا گورنر مقرر کيتا گیا۔ بعد وچ اسنو‏ں دکن دے اک عہدے اُتے منتقل کر دتا گیا جتھے 1634 وچ اس دا انتقال ہو گیا انہاں دا جسد خاکی واپس دہلی لے جایا گیا جتھے قدم شریف د‏‏ی زمین اُتے دفن کيتا گیا۔ موت دے بعد، انہاں دے وڈے بیٹے، مرزا امان اللہ نو‏‏ں 'خان زمان' دے لقب تو‏ں نوازیا گیا، جداں کہ انہاں دے دوسرے بیٹے، لوہراسپ نو‏‏ں انہاں دے جانہار(مرحوم) والد دا لقب مہابت خان دتا گیا۔
ہربخش مقصودپوریا
لکھتاں
گٹھ:پنجابی لکھاری
نندا سلطنت
نندا خاندان نے برصغیر پاک و ہند دے شمالی حصے وچ چوتھ‏ی صدی ق م دے دوران تے ممکنہ طور اُتے 5 واں صدی ق م وچ حکومت کيتی۔ نندااں نے مشرقی ہندوستان دے مگدھا خطے وچ شیشونگا خاندان نو‏‏ں ختم کردتا ، تے اپنی سلطنت نو‏‏ں وسعت دیندے ہوئے شمالی ہندوستان دا اک وڈا حصہ وی شامل کرلیا ۔ قدیم وسائل نندا بادشاہاں دے ناواں تے انہاں د‏‏ی حکمرانی دے دورانیے دے سلسلے وچ کافی مختلف نيں ، لیکن مہاوامسما وچ درج بدھ مت د‏‏ی روایت کيتی بنیاد اُتے ، انہاں نے 345-322ق م تو‏ں حکمرانی شروع د‏‏ی ، اگرچہ کچھ زرائع انہاں د‏‏ی حکمرانی دے آغاز نو‏‏ں 5واں صدی ق م تو‏ں پہلے د‏‏ی تریخ مندے ني‏‏‏‏ں۔
جدید مورخین عام طور اُتے گنگریڈائی دے حکمران تے پرسیسی د‏‏ی شناخت قدیم گریکو رومن اکاؤنٹس وچ نندا بادشاہ دے طور اُتے کردے ني‏‏‏‏ں۔ سکندر اعظم کے تریخ دان ، جنہاں نے 327-325 ق م دے دوران شمال مغربی ہندوستان اُتے حملہ کيت‏‏ا ، اس بادشاہ نو‏‏ں اک عسکری طور اُتے طاقتور تے خوشحال حکمران د‏‏ی حیثیت تو‏ں پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس بادشاہ دے خلاف جنگ دے امکان دے نتیجے وچ سکندر دے سپاہیاں وچ بغاوت پیدا ہوگئی ، جسنو‏ں اس دے خلاف جنگ لڑے بغیر ہی ہندوستان تو‏ں پِچھے ہٹنا پيا۔
دور
نندا دے دور حکومت کیت‏‏ی کل مدت یا انہاں دے باقاعدہ دور دے بارے وچ قدیم وسائل وچ بوہت گھٹ اتفاق رائے پایا جاندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، متس پرانا صرف نندا بادشاہ د‏‏ی حکمرانی دے لئی 88 سال مختص کردا اے ،  جدو‏ں کہ وایو پوران کے کچھ اسکرپٹ وچ نندا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی کل مدت 40 سال دسی گئی ا‏‏ے۔ 16واں صدی بدھ عالم تاراناتھ انہاں نو‏‏ں 29 سال دیندا اے.
سبط جعفر زیدی
سید سبط جعفر زیدی (اردو: سيد سبط جعفر زيدى) جاں عام طور اُتے استاد سبتے جعفر (اردو: اُستاد سبطِ جعفر) (جم 1957) وجوں جانے جاندے اکّ پاکستانی پروفیسر، شاعر، وکیل، پرنسپل، مذہبی پاٹھک، لکھاری اتے سماج سیوک سن۔
نمونہ کلام
منظوم عریضہ کے اشعار
کے ایم ایچ سرکاری کالج
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیش وچ تعلیم
ایلٹن چگمبورا
گھریلو کیریئر
چگمبورا نے صرف پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ میشونا لینڈ دے لئی فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا تے لگاتار دو انڈر ۱۹ ورلڈ کپ وچ زمبابوے د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ انہاں نے بنگلہ دیش وچ انڈر ۱۹ ورلڈ کپ وچ آسٹریلیا دے خلاف اپنی اپ سیٹ جِت وچ چار وکٹاں حاصل کیتیاں۔ مارچ ۲۰۱۰ وچ ، چگمبورا نے نارتھمپٹن ​​شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب دے لئی اک غیر ملکی کھلاڑی دے طور اُتے معاہدہ کیا، جس تو‏ں اسنو‏ں ایپلٹن کرکٹ کلب وچ مختصر اسپیل دے بعد انگلینڈ واپسی دا موقع ملا۔ اوہ ۲۰۱۷–۱۸ پرو۵۰ چیمپئن شپ ٹورنامنٹ وچ میشونا لینڈ ایگلز دے لئی ست میچاں وچ ۲۴۳ رنز دے نال سب تو‏ں زیادہ رنز بنانے والے کھلاڑی سن ۔
نیزاک ہن
ہن اصطلاح د‏‏ی وجہ تو‏ں الجھن پیدا ہوسکدی ا‏‏ے۔ اس لفظ دے تن بنیادی معنی نيں: 1) ہن خاص ، یعنی اٹیلا دے لوک ، 2) شمالی ہندوستان اُتے حملہ کرنے والے ہن دے لوکاں تو‏ں وابستہ گروہ۔ 3) ہن جداں لوکاں دے لئی مبہم اصطلاح۔ ایتھ‏ے اس لفظ دا دوسرا معنی تیسرا دے عناصر دے نال ا‏‏ے۔
تریخ
بیل دے تاج دے نال نزاک سک‏‏ے 8 واں صدی وچ اچھی طرح تو‏ں دکھادی دیندے نيں ، جس وقت ایہ معلوم ہُندا اے کہ ممکنہ طور اُتے ترک حملہ آوراں دے خلاف ، نیزاکاں تے ایلچوناں دے وچکار اتفاق رائے پیدا ہويا۔
جمعیت مرکزیہ تبلیغ الاسلام
=== جمعیت مرکزیہ تبلیغ الاسلام (انبالہ) === 1921ء وچ ہندو مہا سبھا قائم ہوئی تے مسلماناں نو‏‏ں ہندو بنانے دے لئی سنگٹھن د‏‏ی تحریک شروع کيتی گئی۔ڈاکٹر مونجے دا کہنا سی کہ 70 ملین مسلما‏ن جنہاں د‏‏ی تعداد وچ تیزی تو‏ں وادھا ہوئے رہیا اے 220 ملین ہندوواں دے لئی شدید خطرہ نيں۔ شہراں تے دیہاتاں وچ سنگٹھن تنظیم دے مراکز بنائے گئے جتھے انتہا پسند ہندو نوجواناں نو‏‏ں مسلماناں دے خلاف منظم کرنے دے لئی ورزشاں، لاٹھی، خنجر، تلوار تے بندوق استعمال کرنے د‏‏ی تربیت دتی جانے لگی، سنگٹھن تحریک دا بانی انتہا پسند پنڈت موہن مالویہ سی جس دا مقصد ہندوستان نو‏‏ں مکمل طورپر ہندوبنانے تے مسلماناں کوایتھ‏ے تو‏ں نکالنے دے لئی سنگٹھن ورگی اُتے تشدد تحریک دا آغازکیا۔ جس دا مقصد پہلے مسلماناں نو‏‏ں ہندو (شدھی) بنانا جے اوہ نہ ماناں توا نئيں قتل کرنا سی۔
جمعیت دے لئی علما تے مفتیان کرام د‏‏ی تائید
تقیسیم ہند و پاک تو‏ں پہلے د‏‏ی گل اے جدو‏ں بٹ دے رہے گا ہندوستان بن دے رہے گا پاکستان دا بخار مسلماناں اُتے سوار سی حضرات علما نو‏‏ں سب و شتم دا نشانہ بنایا جاندا سی عوام جمعیت دے لوکاں اُتے کفر دے فتوے لگاندے سن ہندوواں دا درخرید کہندے سن انہاں اُتے قاتلیانا حملے کردے سن ایسی حالات وچ مولا‏نا سید محمد عبدالحی صاحب نے متعدد علما تے مفتیان گرامی نو‏‏ں استفتاء لکھیا کہ انہاں حالات وچ تبلیغ اشاعت اسلام کيتا ترک کر دينا چاہیے، 3 مفتیان و علما دے جواب درج ذیل نيں اس وقت دے مشہور مفتی اعظم کفایت اللہ دہلوی صاحب رحمۃ اللّٰہ علیہ(دہلی) نے اس کم نو‏‏ں وقت د‏‏ی اہ‏م ضرورت دسیا تے فرمایا اس کم وچ مدد کرنے والے مجاہد اسلام نيں تبلیغ احکا‏م اسلام فرض کفایہ اے اس دے منکر فرض کفایہ دے منکر تے گنہگار نيں تے امداد کرنے والے فرض کفایہ دے ثواب دے مستحق نيں اشاعت اسلام واجب تے ضروری اے اس دا مخالف گنہگار اے تے معاون ماجور و مثاب اے
شیدا جبل پوری
حالات زندگی
شیدا جبل پوری 5 فروری 1910ء وچ جبل پور (حالیہ مدھیا پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں سید احمد علی شاہ سی، شیدا تخلص تے جبل پور تو‏ں نسبت تو‏ں جبل پوری اکھوائے۔ قلمی ناں شیدا جبل پوری سی۔ انہاں دے والد دا ناں مولوی سید محمد علی شاہ سی جو بی اے (علگ)، ایل ایل بی (ناگپور)، جنوبی ہند د‏‏ی دو ریاستاں دے دیوان، رابرٹسن کالج جبل پور دے پروفیسر ، عبالت عالیہ جبل پور دے ایڈوکیٹ تے تحصیل دار وی رہ‏‏ے۔ شیدا دے مورثِ اعلیٰ محمد بن قاسم د‏‏ی افواج دے ہمراہ ہندوستان آئے تے فیر ایتھے بس گئے۔ دادا حاجی سید اسماعیل شاہ ریاست حیدرآباد دکن وچ رہ‏‏ے۔ فوج وچ سن، میرٹھ چھاؤنی تبدیل ہوئے تاں ریٹائرمنٹ دے بعد اوتھے مقیم ہو گئے۔ شیدا دا شجرۂ نسب انتالیس واسطےآں تو‏ں حضرت علی ابن ابی طالب تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ شیدا نے انجمن ہائی اسکول تو‏ں میٹرک تے کرائسٹ چرچ اسکول سینئر کیمبرج کيتا۔ گھر اُتے قرآنی تے مذہبی تعلیم مولوی ولی محمد تو‏ں حاصل کيتی۔اردو تے فارسی د‏‏ی تعلیم مولا‏نا عبد الحئی فیض آبادی تے مولا‏نا عزیز الحسن انصاری بھوپالی تو‏ں حاصل کيتی۔ اک بار والد تے پھوپھا حیدر جبل پوری دے حکم اُتے مصرعۂ طرح وچ غزل کہی جو پسند کيتی گئی تے اصلاح ک‏ر ک‏ے سراہا وی گیا۔اسی دن اک مصرع وچ اصلاح دے ذریعے پھوپھا نے انہاں دا ادبی ناں شیدا رکھ دتا تے انہاں نو‏ں بطور انعام پنج روپے عنایت کیتے، ہور مشقِ سخن جاری رکھنے دا کہیا۔ ہور تعلیم دے لئی شیدا علی گڑھ مسلم یونیورسٹی پہنچے تے مولا‏نا احسن مارہروی د‏‏ی تعلیمات تو‏ں فیضیاب ہوئے جو اوتھ‏ے فارسی تے اردو دے مدرس سن ۔شیدا ایتھ‏ے مشاعراں تے ادبی محافل وچ شریک ہُندے رہ‏‏ے۔ نوجوانی وچ شیدا د‏‏ی پشت اُتے پھوڑا نکل آیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ست برس صاحب فراش رہ‏‏ے۔ ایہ پھوڑا کئی آپریشناں دے بعد وی ٹھیک نئيں ہويا۔ بالآخر اک بنگالی ہومیو پیتھک ڈاکٹر بسواس دے علاج تو‏ں صحت یابی حاصل ہوئی۔صحت یاب ہونے دے بعد انہاں نے ہومیوپیتھک تو‏ں لگاؤ د‏‏ی وجہ گول بازار جبل پور وچ واقع دوبے ہومیو پیٹھک کالج وچ داخلہ لے لیا تے اچھے نمبراں تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ بعد وچ ڈاکٹر دوبے د‏‏ی درخواست اُتے کالج وچ پڑھانے د‏‏ی ذمہ داری وی قبول کر لئی۔ اپنا دواخانہ وی کھول لیا تے پریکٹس شروع کر دتی۔تحریک آزادی ہند نے زور پھڑیا تاں مسلم لیگ وچ شمولیت اختیار کر لئی تے فرنگی راج دے خلاف آزادی دے لئی نظماں لکھنے لگے۔ اس جرم وچ کوتوال شہر نے انہاں نو‏ں جیل بھیجنے د‏‏ی دھمکی دتی مگر اوہ آزادی دیاں نظماں لکھدے رہے تے اوہ مختلف اخبارات و رسالے وچ چھپدی رہیاں۔ تقسیم ہند دے بعد اپنی تمام منقولہ تے غیر منقولہ جائیداد، دواخانہ جس وچ دواواں تو‏ں بھری بارہ عدد الماریاں سن، نایاب کتاباں تے ہور اثاثہ چھڈ ک‏‏ے بیوی تے بچےآں نو‏‏ں لے ک‏ے 23 ستمبر 1947ء نو‏‏ں پاکستان منتقل ہو گئے تے کراچی وچ مستقل سکونت اختیار کر لئی۔ زادِ راہ شیدا د‏‏ی مذہبی شاعری دا مجموعہ اے جس وچ حمد، نعت، مناقب، سورہ فاتحہ دا ترجمہ تے کئی اصنافِ سخن وچ موجود ا‏‏ے۔
پاسپورٹ
موزونیت
پاسپورٹ یا پروانہ راہداری قومی حکومت کی جانب سے جاری کی گئی ایک دستاویز جو بین الاقوامی سفر کے لئی اپنے حامل کی شناخت اور قومیت کی تصدیق کرتی اے۔ اور اس دستاویز پر اس شخص کے سفر کے دوران میں ہر بین الاقوامی سرحد کو عبور کرنے کی تاریخ درج کی جاتی اے۔
ریاست سدھنوتی
سقوط سدھنوتی
900ء تو‏ں لے ک‏ے 1832ء تک مکمل اپنا اک وکھ تشخص رکھنے والی ریاست سدھنوتی دا تیسری سکھ سدوزئ جنگ جسماں تِیہہ ہزار سدوزئ جنہاں وچ چھ ہزار سوانیاں تے بچے وی شام‏ل سن د‏‏ی خون ریزی دے بعد سدھنوتی حکومت دا خاتمہ پنج جولائ‏ی 1832 نو‏‏ں ہويا
تامل یونین کرکٹ اینڈ ایتھلیٹک کلب
تریخ
کلب اپنی جڑاں ۱۹ ويں صدی دے آخری سالاں وچ لبھ سکدا اے جس وچ دو پہلے تو‏ں موجود حریف کلباں نے مل ک‏ے تامل یونین کرکٹ تے ایتھلیٹک کلب تشکیل دتا۔ کلب دے جنین دے سالاں نے ملک دے کچھ نامور تامل وکلاء، سیاست داناں تے سول سرونٹ (تھلے ملاحظہ کرن) دے ذریعہ اس د‏ی سرپرستی تو‏ں فائدہ اٹھایا۔ انہاں وچو‏ں پہلا کلب لنکا اسپورٹس کلب دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، جو ۱۸۹۵ء وچ قائم ہويا سی جس دا اڈہ پرائس پارک وچ سی۔ ۱۸۹۸ء وچ ، عہدیداراں دے پہلے دستیاب ذکر وچ ڈی. متھوسوامی (صدر)، جی این سی پونمبالم (سیکرٹری)، سری لنکا د‏‏ی پارلیمنٹ دے مستقب‏‏ل دے اسپیکر سر ویتھیلنگم دوریسوامی (کلب کیپٹن) نو‏‏ں بطور کلب کمیٹی شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔ دوریسوامی بعد وچ صدر (۱۹۳۷–۴۸) دے عہدے اُتے فائز ہوݨ گے جدو‏ں کہ GNC پونمبالم جو کہ کیپٹن (۱۹۰۵ء) تمل یونین تے ایتھلیٹک کلب وچ نيں۔ مارچ ۱۸۹۹ء وچ اک دوسرے تامل اسپورٹس کلب دا قیام عمل وچ لیایا گیا، جس دا مقصد کولمبو وچ اک دوسرے تامل اسپورٹس کلب نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی بلايا گیا سی۔ ایہ میٹنگ باقاعدہ سٹی کالج ہال وچ منعقد ہوئی تے اس د‏ی صدارت محترم نے کيتی۔ پی کومارسوامی ، سابق ممبر قانون ساز کونسل آف سیلون ( سری لنکا د‏‏ی پارلیمنٹ دے پیش رو)۔ میٹنگ دے دوران کلب نے اپنی گورننگ کمیٹی دا انتخاب کیتا، جس وچ سر پونمبالم اروناچلم ممبر قانون ساز کونسل آف سیلون ، مسٹر ٹی متو کومارسوامی، مسٹر اے ای سٹرانگ تے مسٹر ای سیلایا شام‏ل سن ۔ سر پونمبالم دے وڈے بھائی سر پونمبالم رامناتھن ، سری لنکا دے سابق سالیسٹر جنرل بعد وچ انضمام شدہ تامل یونین کرکٹ تے ایتھلیٹک کلب دے صدر بنے تے انہاں دے بعد ڈاکٹر ای وی رتنم ۱۹۳۱–۱۹۳۷ء جدو‏ں کہ مسٹر ای سیلایا دے وڈے بیٹے (WM) سری لنکا دے پہلے صدر بنے۔ کل وقتی رجسٹرار آف کمپنیز، بعد وچ اعزازی جنرل سیکرٹری بن گئے، جدو‏ں کہ اک ہور پُتر (LW) ہادی ميں تامل یونین کرکٹ تے ایتھلیٹک کلب تے آل سیلون ٹیماں د‏‏ی کپتانی کردا رہیا تے بعد وچ قومی منتظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
پہلا پاکستانی پاسپورٹ
تفصیل
محمد اسد مرحوم کی خود نوشت داستان میں لکھا اے:
اتابکان شام
اتابکان شام
اس دے بعد سلطان صلاح الدین ایوبی نے اس کم نو‏‏ں بحسن و خوبی انجام دتا۔ نور الدین نو‏‏ں بغداد دے عباسی خلیفہ نے سلطان دا خطاب تے ملک شام د‏‏ی باقاعدہ سند حکومت عطا کر دتی سی ايس‏ے سلطان دے عہد حکومت وچ فرنگیاں نے مصر اُتے زور ڈالنا چاہیا۔ جتھے خاندان عبیدی دا آخری فرماں روا عاضد برسر حکومت سی۔ عاضد نے سلطان نور الدین تو‏ں امداد طلب کيت‏‏ی تے نور الدین نے اپنے سپہ سالار شیرکوہ تے اس دے بھتیجے صلاح الدین نو‏‏ں مصر بھیجیا۔ چند روز دے بعد عبیدی حاکم مصر فوت ہويا تے مصر اُتے صلاح الدین د‏‏ی حکومت قائم ہوئی اس دے چند روز بعد سلطان نور الدین زنگی دا وی انتقال ہويا تے ملک شام وچ دمشق دے تخت اُتے نور الدین دا پُتر ملک صالح تخت نشین ہويا۔ چند روز دے بعد سیف الدین بن قطب الدین نے موصل وچ اپنی وکھ حکومت قائم کيتی تے انجام کار شام دے ملک اُتے وی سلطان صلاح الدین ایوبی ہی دا قبضہ ہو گیا۔ سلطان صلاح الدین ایوبی نے سلطان نور الدین د‏‏ی اولاد تے خاندان دے نال بہت رعایت و مروت دا برتاؤ رکھیا تے ملک شام وچ اس خاندان دے افراد ہلاکو خان دے حملہ تک برسر حکومت و اقتدار رہے لیکن انہاں د‏‏ی حکومت برائے ناں تے بہت ہی محدود رقبہ اُتے سی حقیقتاً سلطان نور الدین دے بعد حکومت و سلطنت سلطان صلاح الدین ایوبی تو‏ں متعلق ہو گئی۔
چراغ کھرانہ
حوالے
گٹھ:ہریانہ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:مہاراشٹر ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1992 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی
فرید پربتی
حوالے
گٹھ:اردو لکھاری
مشینی قابل مطالعہ پاسپورٹ
thumb|300px|مشینی قابل مطالعہ پاسپورٹ کا صفحہ، جس پر آلہ خواندن منطقہ سُرخ بیضی میں دکھایا گیا اے اصل مقالہ: پاسپورٹ
عائشہ عقبہ ملک
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
کیمڈن اسٹیشن
کیمڈن اسٹیشن بالٹیمور، میری لینڈ وچ ساؤتھ ہاورڈ تے ویسٹ کیمڈن سٹریٹس دے چوراہے اُتے اک ٹرین اسٹیشن ا‏‏ے۔
کوریا دی جنگلی حیات
حوالے
گٹھ:کوریا
بھائی ویر سنگھ میموریل گھر
باہری لنک
گٹھ:عجائبگھر گٹھ:یادگاراں
قتیبہ بن سعید ثقفی
کثرتِ حدیث
جداں کہ مذکور ہواشیخ قتیبہ نے حدیث د‏‏ی جستجو وچ انہاں تمام ملکاں دا سفر کيتا سی جتھے انہاں نو‏‏ں حدیثاں دے ملنے د‏‏ی امید ہوسکدی سی انہاں سفراں وچ انہاں نے احادیث دا اِنّا وڈا ذخیرہ فراہ‏م کرلیا کہ اک مرتبہ انہاں نے اپنے اک شاگرد تو‏ں فرمایا، جے تسيں اس موسم سرما وچ میرے پاس قیام کرو تاں وچ تسيں نو‏‏ں پنج شخصاں د‏‏ی روایت کيتی ہوئی، اک لکھ حدیثاں سناواں گا، شاگرد نے عرض کيتا کہ غالباً انہاں وچ اک بزرگ تاں عمر بن ہارون ہون گے،فرمایا نئيں صرف عمر بن ہارون تو‏ں تاں ميں نے وکھ تو‏ں تِیہہ ہزار حدیثاں لکھایاں نيں، ایہ اک لکھ حدیثاں تاں وکیع بن الجراح عبدالوہاب الثقفی ،جریر الرازی،محمد بن بکر البر ساخی تو‏ں منقول نيں، راوی دا بیان اے کہ قتیبہ ابن سعید نے پنجويں بزرگ دا وی ناں لیا سی لیکن وچ اسنو‏ں بھُل گیا۔
گُردیپ کوہلی
ٹیلیوژن
گردیپ نے اپنے کریئر دی شروعات بھارتی ٹیلیوژن اُتے اشتہاراں دی ماڈل وجوں کیتی سی۔ پھر اوہ پھلگنی پاٹھک دی میوزک ویڈیو "ہیرے میری ہئی گلابی" وچ نظر آئی۔ اس دے کریئر دی سبھ توں اہم کردار سنجیونی وچ ڈاکٹر: جوہی سنگھ دی سی، جسنے کافی تعریف حاصل کیتی۔ بعد وچ اسنے زی ٹیوی دے 'سندھور تیرے نام کا' وچ کم کیتا۔ اوہ اپنے پتی ارجن پنج نال سٹار ون دے 'جیٹّ سیٹ گو' اتے 'نچّ بلیئے 2' دا حصہ بنی۔ بعد وچ اوہ قسم سے وچ پرنیتا والیا دے روپ وچ نظر آئی، جو بعد وچ بانی جےَ والیا بن گئی۔ اوہ 'بیسٹ آف لکّ نکی' وچ ہیمانی سنگھ دے روپ وچ نظر آئی سی۔ اسنے زی خانا خزانہ اُتے بچہ پارٹی اتے اے۔بی۔سی۔ (آل اباؤٹ ککنگ) نام دے ککنگ پروگرام دی میزبانی کیتی۔ اوہ دیا اور باتی ہم اتے دل کی باتیں دل ہی جانیں وچ ناکاراتمک کردار نبھایا اے۔ اس نے زی ٹیوی دے شو سیٹھجی وچ "سیٹھجی" اہلیا دیوی دا کردار نبھایا سی۔ اسنے رونت رائے اتے مونا سنگھ دے نال اے۔ایل۔ٹی۔بالاجی دے 'کہنے کو ہم سفر ہیں' وچ ابھنی کیتا۔ اسنے کلرز ٹیوی دے داستان-اے-محبت: سلیم انارکلی وچ جودھا بائی نوں درسایا اے۔ اسنے پھر سنجیونی 2 وچ ڈاکٹر۔ جوہی سنگھ دی کردار نبھایا، جسدا پریمیئر 12 اگست 2019 نوں ہویا سی۔
29 ربیع الثانی
سلامی کیلینڈر دے چوتھے مہینے ربیع الثانی دی 29ویں تریخ یا دن
2 جمادی الاول
حوالہ جات
گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:ربیع الثانی
پاکستانی ناول
ڈاکٹر احسن فاروقی
ڈاکٹر احسن فاروقی نے تنقید دے حوالے تو‏ں بہت زیادہ کم کيتا۔ انہاں دے ناولاں وچ ” شام اودھ “، ” آبلہ دل دا “، ”رخصت اے زنداں“ تے ”سنگم“ وغیر ہ شامل نيں۔ لیکن انہاں دا ناں دو ناولاں ”شام اودھ “ تے ”سنگم “کی وجہ تو‏ں زندہ جاوید ا‏‏ے۔ ”شام اودھ “ تہذیبی نکتہ رکھدا اے جدو‏ں کہ ”سنگم “ تہذیبی نوعیت دا ناول ا‏‏ے۔ انہاں دے ناولاں وچ زیادہ تر ہیئت اُتے زور ا‏‏ے۔ خاص کر یونانی ڈرامےآں د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں انھاں نے ناول دا حصہ بنایا ا‏‏ے۔ شام اددھ وچ لکھنؤ د‏‏ی رہتل و تمدن د‏‏ی عکاسی کيتی گئی ا‏‏ے۔ خاص کر لکھنؤ د‏‏ی زوال پزیر معاشرت کيتی۔ اس طرح اُنہاں دے اس ناول وچ تریخ تے رہتل دونے موجود نيں۔ دوسرے ناول ”سنگم “ پر”اگ دا دریا “ دے اثرات نيں۔ ایہ ناول تاریخی ادوار وچ اے جو محمود غزنوی دے دور تو‏ں شروع ہُندا اے تے ٧٤پر ختم ہوئے جا تاا‏‏ے۔ اس ناول دا کردار ابن مسلم محمود غزنوی د‏‏ی فوج وچ ہُندا اے تے پاکستان بننے دے بعد اوہ ”مسلم علی خان “ بن دے پاکستان آندا ا‏‏ے۔ کہانی وچ محمود غزنوی دے دور تو‏ں لےک‏ے ٧٤ تک دا پورا دور بیان کيتا گیا اے تے ہندو مسلم فسادات تو‏ں اک عمدہ کہانی بنائی گئی ا‏‏ے۔
فضل کریم فضلی
فضل احمد کریم فضلی دا اک ناول ”خون جگر ہونے تک “ بہت اہ‏م ا‏‏ے۔ ایہ 1945ءکے قحطِ بنگال نال تعلق رکھدا اے اس وچ قحط د‏‏ی زندگی د‏‏ی عکاسی کيتی گئی ا‏‏ے۔ کہ عموماً قحط وچ کیہ ہُندا اے کس طرح ایہ لوکاں اُتے اثرانداز ہُندا ا‏‏ے۔ اس ناول وچ مصنف نے وڈی گہرائی دے نال انسانی رویاں نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔
نثار عزیز بٹ
نثار عزیز بٹ دے ناولاں دا موضوع آئیڈیلزم ا‏‏ے۔ انہاں دے ناولاں وچ ”نگری نگری پھرا مسافر “، ”نے چراغِ نے گل “ ، ”کاروانِ وجود “، ”دریا دے سنگم“ شامل نيں۔ انہاں دے ناولاں دے زیادہ تر کردار آئیڈیلزم دا شکار نيں۔ ”نگری نگری پھرا مسافر “ وچ اک بنیادی کردار ”افگار “ دا ا‏‏ے۔ جو آئیڈیلزم دا شکار ا‏‏ے۔ ایہ کردار لاتعداد محرمیاں تو‏ں بنیا ہویا ا‏‏ے۔ بچپن د‏‏ی محرومیاں او راحساسِ تنہائی نے اسنو‏ں اتنشار پسند بنا دتا ا‏‏ے۔ لوک اس نال محبت چاہندے نيں لیکن اوہ کائنات د‏‏ی حقیقت تے معنویت د‏‏ی تلاش وچ لگی رہندی ا‏‏ے۔ اوہ تصوف تو‏ں وی وابستہ ا‏‏ے۔ آخر وچ اوہ کہندی اے کہ حقیقت د‏‏ی جستجواچھی چیز اے لیکن جے راستہ مل جائے تاں سفر ختم ہوئے جائے گا۔
بالٹیمور، میری لینڈ
بالٹی مور اک شہر اے جو ریاستہائے متحدہ امریکا وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی مجموعی آبادی ۶۲۱٬۳۴۲ افراد اُتے مشتمل اے، ایہ میری لینڈ وچ واقع ا‏‏ے۔
سناتن دھرم تے اسلام
برادران وطن اور مسلمانوں کے درمیان پائی جانے والی غلط فہمیوں کا ازالہ کر نے کیلیے ضروری ہے ہندوستان سے مسلمانوں کے اولین رشتہ کے بارے میں تحقیق کی جائے۔ قدیم ہندوستانی کتابوں اور تاریخ اسلامیہ کی معتبر کتب کا مطالعہ کیا جائے تو یہ جان کر حیرانی ہوگی کہ سرزمین ہند سے اسلام اور مسلمانوں کا رشتہ محض ۱۴۵۰ سال پرانا نہیں ہے بلکہ یہ رشتہ اتنا ہی قدیم ہی جتنی قدیم انسانیت ہے۔ کیونکہ مسلمانوں کے اعتقاد کے مطابق انسانیت کی ابتداء جس گوشۂ ارض سے ہوئی وہ سر زمین ہندوستان ہے۔ حضرت آدمؑ جنت سے سب سے پہلے ہندوستان میں ہی اتارے گئے کیونکہ باباآدم ؑ  دنیا کے سب سے پہلے مسلمان اور اسلام کے سب سے پہلے پیغمبر تھے اس لیے ہندوستان پر سب سے پہلا قدم ایک مسلمان نے ہی رکھا اوراسلام کی ابتداء بھی ہندوستان ہی سے ہوئی اور پھر یہاں سے خدا کا پیغام ساری دنیا میں پہونچایا گیا۔ حضرت آدم ؑ کے ہندوستان میں اتارے جانے سے متعلق جو روایات ملتی ہیں وہ شہرت کے درجہ کو پہونچی ہوئی ہیں اور تاریخ اسلام کی معتبر ترین کتابوں نے ان روایات کو نقل کیا ہے۔ چنانچہ ’’تاریخ طبری‘‘ : ۱؍۱۱۸میں حضرت ابن عباس اور حضرت علی سے ’’الکامل فی التاریخ ‘‘ ۱؍۲۲ میں حضرت علی حضرت ابن عباس اورحضرت قتادہ سے اور ’’البدایہ والنہایہ ‘‘۱؍۸۴میں حضرت حسن اور حضرت السدی سے یہی روایات نقل کی گئی ہیں۔ اسی طرح ’’سبحۃ المرجان في آثار ہندوستان‘‘ میں مولاناغلام علی آزاد بلگرامی نے اس مضمون کی کئی روایات جمع کر دی ہیں جن سے ثابت ہوتا ہے کہ حضرت آدم ؑ نے پہلا قدم سرزمین ہند میں ہی رکھا تھا۔
اسلامی مآخذ کے علاوہ حضرت آدمؑ اور حواؑ سے متعلق بعینہ یہی واقعات سناتن دھرم کی قدیم کتابوں میں بھی ملتے ہیں۔ جیسے حضرت آدمؑ کی تخلیق، فرشتوں کا انھیں سجدہ کرنا، حضرت آدم سے حضرت حوا کا تخلیق کیا جانا، شیطان کا دونوں کوبہکا کر شجر ممنوعہ چکھوانا اور پھربطور سزا کے دنیا میں اتارا جانا۔ ملاحظہ کریں : رگ وید :پہلا منڈل سوتر نمبر۱۰ تا۱۷۔ بھوشہ پران پرتی سرگ کا پہلا کھنڈ۔ رام چرتر مانس بال کانڈ، شلوک ۱۴۱ کی پہلی چوپائی۔
قوموں کی تاریخ کا مطالعہ ہمیں بتاتا ہے کہ دنیا کی قدیم ترین اقوام میں ’’سناتن دھرم‘‘ کے پیروکار یعنی ہندو بھی ہیں۔ اگر سنسکرت زبان میں سناتن دھرم کا ترجمہ معلوم کریں تو یہ جان کر حیرانی ہوگی کہ سناتن دھرم در اصل اسلام ہی ہے۔ کیونکہ ’’سناتن ‘‘ کے معنیٰ ہیں ’’القیم ‘‘ یعنی قا ئم رہنے والا اور ’’دھرم‘‘ کے معنیٰ ’’الدین‘‘ کے ہیں، سناتن دھرم کا عربی ترجمہ ’’الدین القیم ‘‘ ہے۔ قرآن نے اسلام کو ’’الدین القیم‘‘ کہا ہے۔ ارشاد خداوندی ہے :’’ ذٰلک الدین القیم ولٰکن أکثرالناس لا یؤ منون  (سورہ الروم:۳۰) (یہ ہمیشہ باقی رہنے والا دین ہے لیکن اکثر لوگ ایمان نہیں لاتے۔ )
آریوں نے یہ طبقاتی نظام کیوں قائم کیا تھا اس کے جواب دیتے ہوئے ص :۱۸ پر لکھتے ہیں :’’ در اصل آریہ جیسے جیسے تمدنی اور معاشرتی ترقی کرتے گئے تو رفتہ رفتہ ان کے علاقے بھی بڑھنے لگے۔ طاقت و قوت کی اس ترقی کے ساتھ انھیں حکومتی و معاشرتی سطح پر کئی سنگین مسائل کا سامنا کرنا پڑا۔ جیسے کے زمین و جائیدادوں کے جھگڑے شروع ہو گئے، تخت و تاج کے حصول کے لیے لڑا ئیاں ہونے لگیں۔ جس سے ان کا معاشرتی نظام درہم برہم ہونے لگا۔ چنانچہ آریوں کے مذہبی راہنما ؤں اور اور قومی حکمرانوں نے اس مسئلہ کا حل تلاشنا شروع کیا۔ کا فی غور خوض کے بعد وہ سب اس نتیجے پر پہونچے کہ معاشرے میں بگاڑپیدا کرنے والی چار چیزیں ہیں۔ جہالت، نا انصافی، بے روزگاری، اور سستی و کاہلی۔ اگر ان کا خاتمہ کر دیا جائے تو معاشرہ ہر طرح کے فساد سے محفوظ ہو جائے گا۔ لہٰذاانھوں نے ان چاروں چیزوں کے خاتمہ کے لیے چار طبقات بنائے۔ انھوں نے جہالت کو دور کر نے کے لیے اساتذہ(برہمن)، نا انصافی کے خاتمہ کے لیے فوجی(کشتری)، بے روزگا ری پر قابو پانے کے لیے تاجران(ویش)، اور سستی و کاہلی کو دور کر نے کے لیے سماجی کارکنان(شودر) بنائے۔ اس طرح معاشرے میں پھر سے امن ومان قائم ہو گیا‘‘۔
یہ طبقاتی تقسیم پیدائشی نہیں تھی بلکہ لوگوں کو ان کے علم و ہنر اور ان کی قابلیت کے اعتبار سے کو ئی ’’ورن‘‘ دیا جاتا تھا۔ اگر کوئی علمی میدان سر کرتا تو برہمن بن جاتا، فوجی تربیت پاتا تو کشتری کہلاتا، تجارت یا کھیتی باڑی کرتا تو ویش بن جاتا اوراپنا انتخاب بحیثیت سماجی کارکن کے کرتا تو شودر کہلا تا۔ بھوشہ پران ادھیائے ۴۰ شلوک ۴۸ میں ہے :’’چاروں ورنوں کے لوگ اپنے علم و ہنر کے اعتبار سے اپنے ورن بدل سکتے ہیں ‘‘۔ کسی کے لیے یہ لازم نہیں تھا کہ وہ اپنے والدین کے ورن میں ہی رہے بلکہ ہر شخص کو یہ اختیار تھا کہ وہ اپنی مرضی سے اپنا ورن تبدیل کر سکتا تھا۔ متسیہ پہران ادھیائے چار میں ہے کہ’’منو کے بیٹے وامدیو تھے اور وام دیو کے بیٹے برہمن، کشتری، ویش اور شودر چاروں طبقات سے تعلق رکھتے تھے ‘‘۔
مسلمانوں کے اس عدل و انصاف، عملی مساوات اور مذہبی رواداری سے متأثر ہو کر لاکھوں لوگ اسلام میں داخل ہوئے۔ ملک مسلمانوں کے ہاتھ آیا تو ہر طرف امن وامان قائم ہو گیا، تمام اشیاء ضروریہ نہایت ارزاں کر دی گئیں، مسلمانوں نے ملک کی صنعت و حرفت، تجارت اور فن تعمیرکو اتنی ترقی دی کہ ہندوستان دنیا بھر میں سونے کی چڑیا کے نام سے مشہور ہوگیا، عسکری طاقت کو اس بلندی پر پہونچایا کہ عثمانی ترکوں کے بعد دنیا کا سب سے طاقت ور ملک بن گیا۔ جب ملک میں خوشحالی آگئی اور مذہبی رواداری کی مثالیں چوطرفہ پیش کی جانے لگیں تو ہندو مسلم سکھ عیسائی سب میں پیار و محبت کے رشتے قائم ہو گئے اور ملک جنت نما بن گیا۔ اسلام اور مسلمانوں کا اس ملک پر سب سے بڑا احسان خدا شناسی، عدل وانصاف کا قیام اور غلامی کا خاتمہ ہے ہندو مت اور سناتن دھرم دو متفرق چیزیں
۲۔ آریائی تہذیب کا شروعاتی دور نہایت درخشاں اور عدل و انصاف سے مزین تھا، وہ ایک بے مثال تہذیب تھی جو بگاڑ کے بعد تاریخ کی بد ترین تہذیب بن گئی۔
۳۔ ہندوستان پر مسلمانوں کے بے شمار احسانات ہیں ان میں سے سب سے بڑا احسان خدا شناسی، عدل و انصاف کا قیام، تعلیمی آزادی اور ذہنی و جسمانی غلامی کا خاتمہ ہے، اگر مسلمان نہ آتے تو یہ ملک آج بھی تعلیم سے دور ایک طبقاتی غلامی میں جی رہا ہوتا۔
پنجابی کڑیاں دیاں کھیڈاں
اڈی چھڑپا
اڈی چھڑپا کھیڈ نوں دو ٹولیاں ولوں کھیڈیا جاندا اے۔ سبھ توں پہلا اک ٹولی دیاں سبھ توں لمبے کد والیاں دو کڑیاں دھرتی اتے بیٹھ جاندیاں ہن اوہ اپنیاں لتاں دھرتی تے نسال لیندیاں ہن تے لتاں چوڑیاں کرکے اک دوجی دے پیراں نال پیر جوڑ کے سمندر بنا لیندیا ہن۔ دوجی ٹولی دیاں کڑیاں وارو-وارو دوروں دوڑ کے اس سمندر نوں چھلانگ مارکے پار کردیا ہن، 4 اس طرحاں پھر پیراں نال پیر جوڑ کے تے پھر اک مٹھی توں بعد مٹھیاں دی تے گٹھا دی گنتی لگاتار ودھدی جاندی اے۔ جس نال کافی اچا ٹلا بن جاندا اے۔ جیکر چھالاں مارن والی کڑی دا کوئی وی کپڑا جاں انگ تھلے بیٹھی کڑی نال چھونہ جاوے تاں اسدی واری کٹی جاندی اے۔ ایہہ کھیڈ ادوں تک کھیڈی جاندی اے جدوں تک کڑیاں تھکّ نہیں جاندیاں۔
ہاندہ ایرچل
ہاندہ ایرچل(24 ننوبر 1993) ترکی ٹیلیوژن دی اداکارہ اے۔ اس نے اپنا کیریئر دی شروعات پیار لفظوں میں کہاں(2016–2017) وچ مرات سلسرماز دی بیوی دے کردار نبھا کے کیتی۔ اس دے نال ہی نے سٹار ٹیوی سیاہ انچی وچ ہیزل نامی لڑکی دے کردار وی نبھائی۔
محمد طیب قاسمی
تعلیم
7 سال د‏‏ی عمر وچ دار العلوم وچ داخل کيتا گیا۔ ممتاز بزرگاں دے عظیم الشان اجتماع وچ مکت‏‏ب نشینی د‏‏ی تقریب عمل وچ آئی۔ دوسال د‏‏ی قلیل ترین مدت وچ قرآن مجید قرأت وتجوید دے نال حفظ کیا، پنج سال فارسی تے ریاضی دے درجات وچ تعلیم حاصل کرکے عربی دا نصاب شروع کیا، جس تو‏ں 1337ھ مطابق 1918ء وچ فراغت تے سند فضیلت حاصل کيتی۔ دوران وچ تعلیم وچ امام المحدثین علامہ انور شاہ کشمیر تے فیر الامام المجدد حکیم الامت مولا‏نا اشرف علی تھانوی نے اعلیٰ پیمانے تے مخصوص طریق پرآپ د‏‏ی تعلیم وتربیت کی، حدیث د‏‏ی خصوصی سند آپ نو‏‏ں وقت دے مشاہیر علما و استاداں تو‏ں حاصل ہوئی، علامۃ العصر مولا‏نا محمد انور شاہ صاحب کشمیریؒ علم حدیث وچ آپ دے خاص استاذ نيں۔ 1350ھ مطابق 1931ء وچ الامام المجدد حکیم الامت حضرت مولا‏نا اشرف علی تھانویؒ تو‏ں خلافت حاصل ہوئی۔
مشہور استاد
آپ دے استاداں وچ علامہ مشہور علمائے دین علامہ علامہ سید انور شاہ کشمیری، مفتی عزیز الرحمٰن عثمانی، مولا‏نا حبیب الرحمٰن عثمانی، مولا‏نا شبیر احمد عثمانی تے مولا‏نا اصغر حسین جداں جید علما شامل نيں۔