cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نارمن بورلاگ
ٹھمنی کݨک
ٹھمنی یا نکے ناپ ہونا کݨک دی اک صفت اے جے ٹھمنے بوٹےیاں دا تنا موٹا ہوندا اے۔ کنک دیاں جیہڑیاں ونڈاں تے بورلاگ کم کر ریا سی اوناں دے تنے پتلے تے لمے سن۔ لمے ناپ دے بوٹے سورج دی ود روشنی لیندے نیں پر ود دانے لگے ہون تے ڈگ پیندے نیں جیکر اوناں ج نايٹروجن کھاد پائی جاۓ۔ بورلاگ اپنے کم لئی ماٹھی زمین ورت ریا سی۔ ایس توں بچن لئی بورلاگ نے 1953 چ اک نکے ناپ تے تکڑے تنے والی اک جپانی ونڈ نورن 10 جینوں اورول فوگل نے بنایا سی، لئی جیدا بیوت دانے دین والی امریکی ونڈ بریور نال ملاپ کرایا گیا سی۔ نورن/بریور نکے مدرے ناپ دی بعوتیاں لغراں والی تے بعوتے دانے دین والی ونڈ سی۔ بورلاگ نے اپنیںاں روگاں توں بچن والیاں ونڈاں نوں نورن/بریور نال ملاپ کروایا تاں جے اوہ ایہوجیاں ونڈاں بنا سکے جیہڑیاں ٹروپیکل تے سب ٹوپیکل تھاواں تے وی چل سکن۔ بورلاگ دیاں نکے ناپ تے روکاں توں بچن والیاں ونڈان جناں نوں پٹک 62 تے پنجامو 62 دا ناں دتا گیا نے بسنت دی پیداوار چ حیران کر دتا۔ 1963 چ میکسیکو چ 95٪ دے نیڑے بورلاگ دی بنائی ہوئی نکلے ناپ تے روگاں توں بچن والی وند ورتی گئی۔ ایس ورے 1944 دے مقابلے چ چھ گنا بعوتی کنک ہوئی۔ میکسیکو ناں صرف اپنے دانے پورے کرن لگ پیا بلکہ اوہ دوجے دیساں وچ وی کلعن لگ گیا۔ چار ہور سی کنک دیاں نویاں ونڈاں زمینداران نوں اگاں لئی دتیاں گیاں۔
ورلڈ فوڈ انعام
1986 چ بورلاگ نے اوناں لوکاں دا دل ودھان لئی جناں وائی بیجی ج ودیا کم کیتا ہوے ورلڈ فود انعام دی دس دتی۔
بیوک
بیوک امریکہ دی گڈیاں بنان والی کمپنی جنرل موٹرز دا اک انگ اے۔ بیوک دیاں گڈیاں کئی دیساں وچ وکدیاں نیں۔
آپریشن باربروسا
جرمن حملے دے منصوبے
اگرچہ ہٹلر نو‏‏ں اس دے عملے نے متنبہ کیتا سی کہ " مغربی روس " اُتے قابض ہونے تو‏ں "جرمنی د‏‏ی معاشی صورتحال دے لئی اک امدادی تو‏ں کدرے زیادہ ڈرین (ضیاع) پیدا ہوجائے گی" ، لیکن اس نے معاوضے دے فائدے د‏‏ی توقع د‏‏ی ، جداں جرمنی وچ مزدوری د‏‏ی شدید قلت نو‏‏ں دور کرنے دے لئی پوری تقسیم نو‏‏ں ختم کرنا ۔ صنعت؛ زرعی مصنوعات دے قابل اعتماد تے بے حد وسیلہ دے طور اُتے یوکرین دا استحصال۔ جرمنی د‏‏ی مجموعی معیشت نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی جبری مشقت دا استعمال۔ تے جرمنی د‏‏ی برطانیہ نو‏‏ں وکھ تھلگ کرنے د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی علاقے د‏‏ی توسیع۔ ہٹلر نو‏‏ں یقین سی کہ جدو‏ں سوویت یونین وچ جرمنی د‏‏ی فتح ہوئی تاں برطانیہ امن دے لئی مقدمہ دائر کريں گا ،  تے جے اوہ ایسا نئيں کردے نيں تاں اوہ برطانوی سلطنت نو‏‏ں شکست دینے دے لئی مشرق وچ دستیاب وسائل نو‏‏ں استعمال کريں گا۔   5 دسمبر 1940 نو‏‏ں ، ہٹلر نو‏‏ں حملے دے آخری فوجی منصوبے موصول ہوئے جس اُتے جرمن ہائی کمان "آپریشن اوٹو" دے کوڈ ناں دے تحت جولائ‏ی 1940 تو‏ں کم کر رہ‏ی سی۔ اُتے ، ہٹلر انہاں منصوبےآں تو‏ں مطمئن نئيں سی تے 18 دسمبر نو‏‏ں فہرر ہدایت نامہ 21 ،  کیتا جس نے اک نويں جنگی منصوبے دا مطالبہ کیتا سی ، جس دا ناں ہن "آپریشن باربروسا" ا‏‏ے۔  اس کارروائی دا ناں قرون وسطی دے شہنشاہ ہولی رومن سلطنت دے فریڈرک باربروسا دے ناں اُتے رکھیا گیا ، جو 12 واں صدی وچ تیسری صلیبی جنگ دے رہنما سن ۔  30 مارچ نو‏‏ں باربوروسہ دے فرمان نے اعلان کیتا کہ جنگ اک طرح دے خاتمے د‏‏ی ہوئے گی تے اس نے تمام سیاسی تے دانشور اشرافیہ دے خاتمے د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔  ایہ حملہ 15 مئی 1941 نو‏‏ں طے کیتا گیا سی ، اگرچہ ہور تیاریاں تے ممکنہ طور اُتے بہتر موسم د‏‏ی اجازت دینے وچ اک ماہ تو‏ں زیادہ تاخیر ہوئی۔  ( تاخیر د‏‏ی وجوہات ملاحظہ کرن) )
ولیم ہورڈ سٹائین
ولیم ہورڈ سٹائین امریکہ دا اک کیمسٹری گرو سیگا ، جسنوں 1972ء چ کیمسٹری دا نوبل انعام لبھیا سیگا ۔ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
آپریشن باربروسا
پٹرولیم
البرٹ اسپیر نے کہیا کہ سوویت یونین اُتے حملہ کرنے دے فیصلے وچ تیل اک اہ‏م عنصر رہیا ا‏‏ے۔ ہٹلر کہ خیال باکو ' تیل دے وسائل، تھرڈ ریخ د‏‏ی بقا دے لئی ضروری سن تیل دے وسائل د‏‏ی کمی جرمنی د‏‏ی فوج دے لئی اک خطرے تھی.
بالٹک ریاستاں
thumb| 1941 دے موسم گرما وچ [[لٹویا|لٹویا دے ذریعے جرمنی د‏‏ی افواج اگے ودھ رہیاں نيں]] 22 جون نو‏‏ں ، آرمی گروپ نارتھ نے سوویت شمال مغربی محاذ اُتے حملہ کیتا تے اس د‏ی اٹھويں تے گیارہويں فوج نو‏‏ں توڑیا۔ سوویتاں نے فوری طور اُتے سوویت تیسری تے 12 واں میکانائزڈ کور دے نال جرمن چوتھے پینزر گروپ دے خلاف اک طاقتور جوابی کارروائی کيت‏‏ی ، لیکن سوویت حملے نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔  25 جون نو‏‏ں ، اٹھويں تے گیارہويں فوج نو‏‏ں دریائے مغربی دریائے واپس جانے دا حکم دتا گیا ، جتھ‏ے 21 واں میکانائزڈ کور تے 22 واں تے 27 واں فوج نال ملن دا منصوبہ بنایا گیا سی۔ اُتے ، 26 جون نو‏‏ں ، ایرک وان مانسٹیئن د‏‏ی LVI Panzer Corps پہلے ندی اُتے پہنچی تے اس دے آس پاس اک پل بنائے۔  نارتھ ویسٹرن فرنٹ نو‏‏ں دریائے دفاع نو‏‏ں ترک کرنے اُتے مجبور کیتا گیا ، تے 29 جون نو‏‏ں اسٹواکا نے فرنٹ نو‏‏ں لینین گراڈ تک پہنچنے اُتے اسٹالن لائن اُتے دستبردار ہونے دا حکم دتا۔  2 جولائ‏ی نو‏‏ں ، آرمی گروپ نارتھ نے اپنے چوتھے پینزر گروپ دے نال اسٹالن لائن اُتے حملہ شروع کیتا ، تے 8 جولائ‏ی نو‏‏ں پی ایس کوکوف اُتے قبضہ کرلیا ، جس نے اسٹالن لائن دے دفاع نو‏‏ں تباہ کیتا تے لینن گراڈ اوبلاست تک پہنچیا۔  چوتھا پینزر گروپ تقریبا  اگے ودھیا سی حملے دے آغاز دے بعد تو‏ں تے ہن صرف  اس دے بنیادی مقصد لیننگراڈ سے ۔ 9 جولائ‏ی نو‏‏ں اس نے لینین گراڈ اوبلاست وچ دریائے لوگا دے نال سوویت دفاع د‏‏ی طرف اپنا حملہ شروع کیتا۔
لینن گراڈ
اس مرحلے اُتے ، ہٹلر نے لینین گراڈ نو‏‏ں حتمی طور اُتے تباہ کرنے دا حکم دتا جس وچ کوئی قیدی نئيں لیا گیا سی ، تے 9 ستمبر نو‏‏ں ، آرمی گروپ نارتھ نے حتمی دھکیل شروع کردتی۔ دس دن دے اندر ایہ شہر دے دے  اگے ودھیا۔  اُتے ، آخری  اُتے دباؤ بہت سست ثابت ہويا تے جانی نقصان ہويا۔ ہٹلر ، جو ہن صبر تو‏ں ہٹ گیا اے ، نے حکم دتا کہ لینن گراڈ اُتے حملہ نئيں کیتا جانا چاہیدا ، بلکہ اس د‏ی بجائے بھکھ تو‏ں مبتلا ہونا پئے گا۔ انہاں خطوط دے نال ، او ایچ ایچ نے 22 ستمبر 1941 نو‏‏ں ہدایت نمبر لا 1601/41 جاری کیتا ، جس نے ہٹلر دے منصوبےآں نو‏‏ں تسلیم کیتا۔  اپنی پینزر افواج تو‏ں محروم ، آرمی گروپ سنٹر مستحکم رہیا تے اسنو‏ں متعدد سوویت جوابی حملےآں دا نشانہ بنایا گیا ، خاص طور اُتے یلنیا جارحیت ، جس وچ جرمنی نو‏‏ں اپنی یلغار دے آغاز تو‏ں ہی پہلی وڈی حربہ شکست دا سامنا کرنا پيا۔ ریڈ آرمی د‏‏ی اس کامیابی نے سوویت دے حوصلے نو‏‏ں اک اہ‏م فروغ وی فراہ‏م کیہ۔  انہاں حملےآں نے ہٹلر نو‏‏ں اپنی توجہ آرمی گروپ سنٹر تے ماسنو‏ں ميں اس د‏ی مہم د‏‏ی طرف مرکوز کرنے اُتے مجبور کیتا۔ جرمناں نے تیسری تے چوتھ‏ی پینسر آرمیاں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اپنے محاصرے دا لینن گراڈ توڑ داں تے ماسکو اُتے حملے وچ آرمی گروپ سنٹر د‏‏ی مدد کرن۔
کیف
ماسکو اُتے حملہ شروع ہونے تو‏ں پہلے ، کیف وچ آپریشن ختم کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ آرمی گروپ سنٹر دا نصف حصہ کیف د‏‏ی پوزیشن دے پِچھے جنوب د‏‏ی طرف جھوم گیا سی ، جدو‏ں کہ آرمی گروپ ساؤتھ اپنے نیپیر برج ہیڈ تو‏ں شمال د‏‏ی طرف چلا گیا۔ کیو وچ سوویت فوج دا گھیراؤ 16 ستمبر نو‏‏ں حاصل ہويا۔ اک ایسی جنگ شروع ہوئی جس وچ سوویتاں نو‏‏ں ٹینکاں ، توپ خاناں تے فضائی بمباری تو‏ں نشانہ بنایا گیا سی۔ دس دن تک جاری لڑائی دے بعد ، جرمناں نے 665،000 سوویت فوجیاں دے قبضہ کرنے دا دعوی کیتا ، حالانکہ اصل تعداد شاید 220،000 قیدیاں د‏‏ی ا‏‏ے۔  5 واں ، 21 واں ، 26 واں تے 37 واں سوویت فوج د‏‏ی 43 ڈویژناں تو‏ں سوویت نقصان 452،720 مرد ، 3،867 توپ خانے تے مارٹر سی۔  شدید لڑائی تو‏ں کچھ جرمن اکائیاں (ان دے مرداں وچ 75 فیصد تو‏ں زیادہ) نو‏‏ں تھکن تے نقصانات دے باوجود ، کیف وچ سوویتاں د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے شکست تے ریڈ آرمی نو‏‏ں حملے دے ابتدائی تن ماہ وچ ہونے والے نقصان وچ مدد ملی۔ جرمن مفروضہ کہ آپریشن ٹائیفون (ماسکو اُتے حملہ) ہن وی کامیاب ہوسکدا ا‏‏ے۔
وسطی تے شمالی فن لینڈ
thumb| فن لینڈ وچ مورچہ ، دسمبر 1941 وسطی فن لینڈ وچ ، جرمنی-فینیش د‏‏ی طرف تو‏ں مرمانسک ریلوے اُتے پیش قدمی کیرالی وچ دوبارہ شروع کردتی گئی سی۔ شمال تے جنوب تو‏ں اک وڈی گھیراؤ نے دفاعی سوویت کور نو‏‏ں پھنسایا تے XXXVI کور نو‏‏ں ہور مشرق د‏‏ی طرف ودھنے دتا۔ ستمبر دے شروع وچ ایہ 1939 وچ سوویت سرحد د‏‏ی قدیم قلعےآں تک پہنچی۔ 6 ستمبر نو‏‏ں Voyta دریا وچ پہلی دفاعی لائن د‏‏ی خلاف ورزی کيتی گئی، لیکن وچ مرکزی لائن دے خلاف ہور حملےآں ورمن دریا وچ ناکا‏م رہے. آرمی ناروے نے اپنی مرکزی کوشش نو‏‏ں ہور جنوب وچ تبدیل کیتا تاں ، محاذ اس شعبے وچ جمود دا شکار رہیا۔ ہور جنوب وچ ، فن لینڈ III کور نے 30 اکتوبر نو‏‏ں مرمانسک ریلوے د‏‏ی طرف اک نواں حملہ کیتا ، جس وچ آرمی ناروے تو‏ں تازہ کمک لگیا دتی گئی۔ سوویت مزاحمت دے خلاف ، اوہ 30 دے اندر اندر آنے وچ کامیاب رہیا  کلومیٹر (19)   م) ریلوے دا ، جدو‏ں 17 نومبر نو‏‏ں فینیش ہائی کمان نے سیکٹر وچ ہونے والی تمام جارحانہ کارروائیاں نو‏‏ں روکنے دا حکم دتا۔ ریاستہائے متحدہ امریکا نے سوویت یونین نو‏‏ں اتحادیاں د‏‏ی امدادی کھیپ وچ خلل نہ ڈالنے دے لئی فن لینڈ اُتے سفارتی دباؤ ڈالیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فن لینڈ د‏‏ی حکومت نے مرمانسک ریلوے اُتے پیشرفت روک دی۔ فینیش د‏‏ی جانب تو‏ں ہور جارحانہ کاروائیاں کرنے تو‏ں انکار تے جرمنی د‏‏ی طرف تو‏ں تنہا کرنے وچ انکار دے نال ، وسطی تے شمالی فن لینڈ وچ جرمنی-فینیش د‏‏ی کوشش دا خاتمہ ہويا۔
بعد وچ
ماسکو د‏‏ی لڑائی وچ ناکامی دے بعد ، سوویت یونین د‏‏ی جلد شکست دے تمام جرمن منصوبےآں اُتے نظر ثانی کرنا پئی۔ دسمبر 1941 وچ سوویت جوابی کارروائیاں دے نتیجے وچ دونے اطراف وچ بھاری جانی نقصان ہويا ، لیکن بالآخر ماسکو دے لئی جرمنی دے خطرے دا خاتمہ ہويا۔   معاملات د‏‏ی وضاحت کرنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے ، ہٹلر نے ہدایت نامہ 39 جاری کیتا ، جس نے موسم سرما دے آغاز تے شدید سردی نو‏‏ں جرمنی د‏‏ی ناکامی د‏‏ی اک وجہ قرار دتا اے ،  جدو‏ں کہ اس د‏ی بنیادی وجہ جرمنی د‏‏ی فوج د‏‏ی تیاری دے لئی تیار نئيں سی۔ اس طرح اک وڈا انٹرپرائز. 22 جون 1941 نو‏‏ں ، مجموعی طور اُتے وہرماچت دے پاس 209 ڈویژن موجود سن ، جنہاں وچو‏ں 163 جارحانہ طور اُتے قابل سن ۔ 31 مارچ 1942 نو‏‏ں ، سوویت یونین دے حملے دے اک سال تو‏ں وی کم وقت دے بعد ، وہرماخت نو‏‏ں 58 جارحانہ صلاحیت رکھنے والی ڈویژناں وچ کھڑا کردتا گیا۔ ریڈ آرمی د‏‏ی سختی تے جوابی حملے د‏‏ی صلاحیت نے جرمناں نو‏‏ں حیرت تو‏ں اِنّا ہی نقصان پہنچیا جِنّا انہاں دے اپنے ابتدائی حملے وچ سوویت باشندے سن ۔ کامیاب دفاع تے جرمناں د‏‏ی نقل کرنے د‏‏ی کوشش وچ حوصلہ افزائی کردے ہوئے ، اسٹالن نہ صرف ماسکو دے آس پاس موجود جرمن افواج دے خلاف ، بلکہ شمال تے جنوب وچ اپنی فوج دے خلاف اپنا جوابی کارروائی شروع کرنا چاہندا سی۔  جرمنی د‏‏ی ناکا‏م کارروائیاں اُتے غصہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہٹلر نے فیلڈ مارشل والتھر وان براچیٹس نو‏‏ں کمانڈ تو‏ں فارغ کردتا تے انہاں د‏‏ی جگہ ، ہٹلر نے 19 دسمبر 1941 نو‏‏ں جرمن فوج دا ذا‏تی کنٹرول سنبھال لیا۔
جنگی جرائم
کھبے|thumb| پھانسی تو‏ں پہلے ، سوشاویت مزاحمت والی اک نرس ، ماشا برسکینا ۔ تختی وچ لکھیا گیا سی کہ "ہم فریقین نيں جنہاں نے جرمن فوجیاں نو‏‏ں گولی مار دی" ، [[منسک ، 26 اکتوبر 1941]] اگرچہ سوویت یونین نے جنیوا کنونشن اُتے دستخط نئيں کیتے سن ، جرمنی نے اس معاہدے اُتے دستخط کیتے سن تے اس لئی اس اُتے پابند کیتا گیا سی کہ اوہ اس د‏ی دفعات دے مطابق سوویت چنگی قیدیاں نو‏‏ں انسانی سلوک پیش کرے (جداں کہ انہاں نے عام طور اُتے دوسرے اتحادی طاقتاں دے نال کیتا سی)۔ سوویتاں دے مطابق ، انہاں نے آرٹیکل 9 د‏‏ی وجہ تو‏ں جنیوا کنونشناں اُتے دستخط نئيں کیتے سن جنہاں نے مختلف کیمپاں وچ جنگی قیدیاں د‏‏ی نسلی تفریق مسلط کرکے ، سوویت آئین دے منافی سی۔  کنونشن دے آرٹیکل 82 وچ واضح کیتا گیا اے کہ "جے جنگ دے وقت ، باہمی اختلافات وچو‏ں اک کنونشن دا فریق نئيں اے تاں ، اس دے احکامات اس دے باوجود اس جماعت وچ شامل لڑائی کرنے والےآں دے درمیان نافذ العمل رہن گے۔" اس دے باوجود ہٹلر نے سوویت یونین دے خلاف جنگ نو‏‏ں "وجود د‏‏ی جدوجہد" ہونے دا مطالبہ کیتا تے اس گل اُتے زور دتا کہ روسی فوجاں نو‏‏ں " فنا " ہونا چاہیدا ، ایہ اک ایسی ذہنیت اے جس نے سوویت جنگی قیدیاں دے خلاف جنگی جرائم وچ اہ‏م کردار ادا کیتا۔  16 جولائ‏ی 1941 دا اک یادداشت ، جس وچ مارٹن برمن نے ریکارڈ کیتا سی ، ہٹلر دے حوالے تو‏ں نقل کیتا اے ، "دیوہیکل [مقبوضہ] علاقے نو‏‏ں قدرتی طور اُتے جلد از جلد پرسکو‏ن ہونا ضروری اے ، جے ایہ صرف مضحکہ خیز نظر آندا اے تاں اسنو‏ں گولی مار دتی جائے گی۔". آسانی تو‏ں نازیاں دے لئی ، ایہ حقیقت ایہ اے کہ سوویت یونین انہاں دے ہتھ وچ کھیلے گئے کنونشن اُتے دستخط کرنے وچ ناکا‏م رہیا کیونجے انہاں نے اس دے مطابق اپنے طرز عمل نو‏‏ں جواز بنایا۔ ایتھ‏ے تک کہ جے سوویتاں نے دستخط کردتے سن ، اس دا زیادہ امکان نئيں اے کہ اس تو‏ں جنگجوواں ، عام شہریاں تے جنگی قیدیاں دے بارے وچ نازیاں د‏‏ی نسل کشی د‏‏ی پالیسیاں بند ہوجاندی۔ سجے|thumb| ہیملر جنگی کیمپ دے اک قیدی دا معائنہ کردے ہوئے جنگ تو‏ں پہلے ، ہٹلر نے بدنام زمانہ کمیسار آرڈر جاری کیتا ، جس وچ مطالبہ کیتا گیا سی کہ محاذ وچ سوار تمام سوویت سیاسی کمانڈراں نو‏‏ں بغیر کسی مقدمے دے فوری گولی مار دتی جائے۔ جرمن فوجیاں نے ایس ایس-آئینزٹگروپن دے ممبراں دے نال مل ک‏ے انہاں اجتماعی ہلاکتاں وچ حصہ لیا ، بعض اوقات ہچکچاندے ہوئے ، "فوجی ضرورت" دا دعویٰ کیتا۔   حملے دے موقع اُتے ، جرمن فوجیاں نو‏‏ں دسیا گیا کہ انہاں د‏‏ی لڑائی "بالشویک حملہ آوراں ، گوریلااں ، تخریب کاراں ، یہودیاں تے تمام سرگرم تے غیر فعال مزاحمت دے مکمل خاتمے دے خلاف بے رحمانہ تے بھرپور اقدامات دا مطالبہ کردی اے "۔ جماعتی حملےآں دے خلاف اجتماعی سزا دتی گئی سی۔ جے کسی قصوروار د‏‏ی جلد شناخت نئيں ہوسکدی اے تاں فیر دیہات جلیانا تے اجتماعی پھانسی نو‏‏ں قابل قبول انتقام سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔  اگرچہ نازی پروپیگنڈے د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمن فوجیاں د‏‏ی اکثریت نے انہاں جرائم نو‏‏ں جواز دے طور اُتے قبول کیتا ، جس وچ ریڈ آرمی نو‏‏ں انٹر مین اسکین کی حیثیت تو‏ں پیش کیتا گیا سی ، لیکن کچھ مشہور جرمن افسران نے انہاں دے بارے وچ کھل دے احتجاج کیتا۔  اک اندازے دے مطابق صرف باربوروسا دے دوران ہی ویہہ لکھ سوویت جنگی قیدی فاقہ کشی دے باعث فوت ہوگئے۔  جنگ دے اختتام تک ، سوویت جنگی قیدیاں وچو‏ں 58 فیصد جرمن قید وچ ہی ہلاک ہوچکے سن ۔
پنجاب دے پانیاں دا مسئلہ
آزادی مگروں
آزادی توں ترنت بعد پاکستان نال ستلج- بیاس دے پانیاں دے جھگڑے دے چلدیاں سرکھیا نوں مکھ رکھدے ہوئے حسینیوالا ہیڈ ورکس دی تھاں تے 1950 وچّ جد ہریکے ہیڈ ورکس بناؤن دا فیصلہ کیتا تاں مرکز نے 1955 وچّ ہریکے ہیڈ ورکس توں دھکے نال 18500 کیوسک دی راجستھان نہر کڈھکے ستلج تے بیاس دریاواں دا پانی مفت وچّ راجستھان نوں دے دتا گیا تے پنجاب دے مالکی حق نوں نظر انداز کر دتا گیا۔ سینٹرل واٹر اینڈ پاور کمیشن نے مادھوپور ہیڈورکس دے لوہے دے گیٹ پرانے ہون کارن اندازا لگایا سی کہ روزانہ 100 کیوسک پانی ایہناں گیٹاں وچوں لنک ہوکے روزانہ پاکستان جا رہا اے، اتے 100 کیوسک پانی دی قیمت 100 کروڑ روپئے سلانہ آنکی گئی سی، اس طرحاں ہریکے ہیڈورکس توں روزانہ 18500 کیوسک پانی جا رہا اے جسدی سلانہ قیمت 18500 کروڑ روپئے بندی اے اتے پچھلے 50 سالاں وچّ ہن تکّ راجستھان لگبھگّ سوا نو لکھ کروڑ روپئے دا پانی پنجاب توں مفت وچّ لے چکا اے۔ دوجے پنجاب سرکار ہر سال کساناں نوں مفت بجلی تے لگبھگ 7000 کروڑ روپئے خرچ کر رہی اے۔ اس توں علاوہ کساناں نوں اپنے ٹیوبویل چلاؤن لئی ہزاراں کروڑ روپئے ڈیزل تے خرچنے پے رہے ہن اتے دھرتی وچوں زیادہ پانی کڈھن نال ہزاراں کروڑ روپئے بور ڈونگھے کرواؤن تے خرچنے پے رہے ہن۔
پنجاب دی ونڈ ویلے
پنجاب تے ہریانہ صوبے دی ونڈ ویلے وی پانیاں دے معاملے پنجاب نال دھکہ کیتا گیا اے۔ جد مدراس سٹیٹ وچوں بولی دی بنیاد تے نواں صوبہ آندھرا بنایا گیا تاں تنگبھدرا پروجیکٹ وچوں مدراس سٹیٹ نوں اک بوند پانی نہی دتا گیا سی، تنگبھدرا پروجیکٹ دی ونڈ رپیریئن سدھاتاں مطابق صرف آندھرا تے میسور سٹیٹ وچّ کیتی گئی سی، مدراس سٹیٹ نوں کوئی حصہ نہیں دتا گیا سی؛ پرتوں جدوں پنجاب-ہریانہ ونڈے گئے تاں پنجاب ریارگینائیجیشن ایکٹ وچّ اک بہت وڈا فرق پا دتا گیا، پر پنجاب ریارگینائیجیشن ایکٹ وچّ شبد “جانشین صوبے” لکھ دتا۔ اس طرحاں غیر رپیریئن ہریانہ نوں اترائدھکاری صوبہ ہون کرکے بھاکھڑا ننگل اتے بیاس پروجیکٹس وچّ دھکے نال حقدار بنا دتا گیا۔ جد کہ مدراس سٹیٹ دی ونڈ ویلے مدراس وی اترائدھکاری صوبہ سی، پر اسنوں اجیہا حق نہیں دتا گیا سی، اتھوں تکّ کہ مدراس (چینئی) شہر لئی پین لئی وی پانی نہیں دتا گیا سی۔ جیکر “جانشین صوبے” مطابق ہی ونڈ کرنی اے تاں پھر یمنا ندی دے پانی وچوں پنجاب نوں حصہ کیوں نہیں دتا گیا؟ اسدا کتے ذکر تکّ نہیں کیتا گیا۔ دلی تے راجستھان پنجاب دے جانشین صوبے کویں بن گئے؟
سویٹزرلینڈ
تریخ
سویٹزرلینڈ وچ انساناں دے وسن دے نشان 1،50،000 ورے پرانے نیں۔ سب توں پرانی وائي بیجی والی بستی گاشلنگن دی تھاں تے 5300 م پ ورے پرانی اے۔ ایتھوں دے پہلے رہتلی قبیلے لویا ویلہ دے انت تے 450 م پ دے دوالے جھیل نواں شیٹل دے اتلے کنڈیاں تے پونگرے۔ ہیلوٹی قبیلہ سوئس قبیلیاں وچوں اگے ورواں سی، 58 م پ وچ جولیس سیزر دیاں فوجاں نے ایس نوں ہرایا۔ 15 م پ وچ الپس نوں رومی سلطنت وچ رلا لیا گیا۔ چوتھی صدی توں لیندا سویٹزرلینڈ برگنڈی راج وچ سی۔ المنی جرمن قبیلہ 5ویں صدی وچ سوئس اچی نیویں تھاں وچ تے 8ویں صدی وچ سوئس وادیاں وچ وس جاندا اے۔ اینج اجدا سویٹزرلینڈ المانیہ تے برگنڈی وچ ونڈیا جاندا اے۔ 504 وچ المنی دی فرینک قبیلے ہتھوں ہار باجوں ایہ سارا تھاں فرینک سلطنت وچ آجاندا اے۔ اگلیاں صدیاں وچ ایہ فرینکاں تھلے ای لگیا ریندا اے۔ 1000 دے دوالے ایہنوں مقدس رومی سلطنت نال جوڑ دتا جاندا اے۔
جغرافیہ
سویٹزرلینڈ یورپ دے وشکار تے الپس دے اتر وچ 41,284 مربع کلومیٹر (15,940 مربع کلومیٹر) تھاں تے پھیلیا ہویا اے جتھے 79 لکھ لوک وسدے نیں۔ اینج ایتھے اوسطن 190 لوک اک مربع کلومیٹر وچ وسدے نیں۔ تھلویں پہاڑی انگ وج تھوڑے لوک تے اتلے ادھ وچ چوکھے لوک وسدے نیں۔ سب توں وڈے کینٹن گراوبندن وچ جیہڑا الپس وچ اے 27 بندھ/مربع کلومیٹر نال لوک گنتی اے۔
جیندے
دو پاسی جندڑیاں وی سویٹزرلینڈ وچ ملدیاں نیں۔ ڈڈو، مینڈک تے الپائنی نیوٹ عام نیں۔ پر رکھ ڈڈو، مڈوائف ٹوڈ تے کتے کتے ملدے نیں۔ الپائنی سلامنڈر سوئس الپس وچ عام دسدا اے۔
مذہب
2010 دی گنتی دسدی اے جے ایتھے سائی سب توں چوکھے نیں جیہڑے دو وڈے فرقیاں کیتھولک (38.8%) تے پروٹسٹنٹ (30.9%) وشکار ونڈے ہوے نیں۔ 1536 وج جان کیلون دے آن توں پہلان جنیوا پروٹسٹنٹ ہوگیا۔ بدیسی لوک اسلام(4.5%) تے لیندا آرتھوڈکس چرچ (2%) ایتھے لیاۓ۔ ہندو (0.38%)، بدھ مت والے (0.29%), یہودی (0.25%) ، تے ہور (0.11%) نیں۔ 4.3% دا کوئی مذہب نئیں۔
سیاست
سوئس پاریمنٹ دو انگاں نال جڑ کے بندی اے: کونسل آف سٹیٹس جیدے 46 سنگی ہوندے نیں دو ہر کینٹن وچوں تے اک ہر ادھی کینٹن وچوں۔ نیشنل کونسل جیدے 200 سنگی ہوندے نیں جیہڑے ہر کینٹن توں لوک کنتی دے ناّپ نال جنے جاندے نیں۔ دوناں انگاں دے سنگی 4 ورے لئی چنے جاندے نیں۔ سوئس قنون وچ ایہ گل وی رکھی گئی جے اگر لوڑ پوے تے پورے سوئس قنون نوں پلٹیا جاسکدا اے۔ 1874 وچ ایدے وچ تبدیلی کیتی گئی تے کاروبار، بچاؤ تے فنون سوئس سرکار دے ڈمے لاۓ گۓ۔ 1891 وچ تبدیلی کرکے سدے لوکراج دا نقطہ رلایا گیا۔
انرجی، ٹانچہ تے محول
محول نوں صاف رکھن وچ سویٹزرلینڈ اگے ودے دیساں وچ سب توں اگے اے۔ ایہ کیوٹو پروٹوکول تے 1998 تے 2003 وچ دسخط کرن والے دیساں وچوں اک اے۔ ایتھے باہر کوڑا سٹن تے چیزاں نوں فیر کم وچ لیان دے قنون بڑے سخت نیں۔
آن جان
سویٹزرلینڈ وچ ریلاں دا اک گھنا پربندھ اے۔ عام ناپ دی پٹڑی 3778 کلومیٹر لمی اے تے ساری بجلی تے چلدی اے۔ تنگ پٹڑی 1766 کلومیٹر لمی اے تے ایہدوں چوں 30 کلومیٹر (1.7 ٪) بجلی توں بغیر اے۔ 80٪ اے سی بجلی ت اے تے 20٪ ڈی سی بجلی تے اے۔ 3007 کلومیٹر لمی پٹڑی تے سوئس فیڈرل ریلوے ریل چلاندی اے۔ ایہ 30 کروڑ پاندھیاں نوں لیاندی لجاندی اے۔ ایہدے نال 49 کمپنیاں دیاں ریلاں وی ایتھے اپنیاں ٹریناں چلا ریآں نیں۔
میوزیم
سوئس نیشنل میوزیم زیورچ وج اے اے تے دیس دا سب توں وڈا میوزیم اے۔ ایتھے دیس دی تریخ پرانے ویلے توں لے کے 21ویں صدی تک ودھیا ول نال دسی گئی اے۔ تریخی میوزیم برن دیس دا دوجا میوزیم اے جتھے 250,000 شیواں نمیش لئی رکھیاں ہویاں نیں۔ کنست میوزیم باسل دنیا دا اک پرانا تے سویٹزرلینڈ دا وڈا آرٹ میوزیم اے۔ 16ویں صدی وج امرباخ ٹبر کولوں ایہدی نیو پئی۔ کنستہاؤس زیورچ وچ البرٹو گیاکومیٹی تے ایڈورڈ منچ دے کماں دا وڈا کٹھ اے۔ فائن ارٹس میوزیم برن ایتھے دا سب توں پرانا میوزیم اے جتھے 8 صدیاں دا آرٹ پیا ہویا اے۔
سوئس لکھتاں
= کھیڈاں = پہاڑاں تے برف تے کھیڈیاں جان والیاں کھیڈاں سویٹزرلینڈ وچ زیادہ کھیڈی دیاں نیں۔ برف تے تلکن دے پہلے جگ دے کھیڈ 1931 وـ مرین تے فیر سینث مورٹز وچ 1934 نوں ہوۓ۔ سینث مورٹز وچ ای پالے دے دوجے اولمپک کھیڈ 1928 وچ ہوۓ۔ فٹ بال تے برف ہاکی سویٹزرلینڈ وچ پسند کیتے جاندے نیں۔ سوئس جھیلاں ہوائی کشتیاں لئی ودیا تھانواں نے تے سوئس کھڈاری امریکہ کپ وی جت چکے نیں۔ ٹینس وچ مارٹینا ہنگس تے راجر فیڈرر وڈے ناں نیں۔
زامورا وڈا گرجاگھر
تریخ
اس گرجا دی اساری بشپ استیبان دی اکھ تھلے كاستيل دے الفانسو 7 ویں تے اسدی بہن کیمرے رايمدیس دی ہتھ ونڈائی دے نال کروائی گئی- اسدے دور اساری (1151 سے 1174) دی تصدیق گرجا دے اتری حصے وچ موجود کتبے توں ہوندی اے۔ اک کھوج باہجوں ایہ کاہڈ کڈی گئی اے جے اس دی اساری بشپ بےرناردو دی اکھ تھلے 1139 وچ شروع ہوگئی سی-
کشمیر دا سبھیاچار
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:کشمیر دی تریخ
ہندوپور
ہندوپور ناں دا شہر ہندستان دی ریاست آندھراپردیش دے ضلع انتناپور چ واقع اے ۔ ایہہ بنگلور توں 301 کلومیٹر دور اے ۔ ھندوپور دی کل آبادی ڈھائی لکھ اے جس چ مسلماناں دی آبادی 94 فیصد اے ۔
جان ہکس
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پنجابی ساہت دی تریخ ،نواں دور (1901 توں 1995)
جدید پنجابی شاعری : نکاس تے ترقی
تیسری پیڑی (1965 توں بوئد) :-  ایہہ دور پرگتیوادی شعری دے مقابلتاً وگٹھن تے اکو ویلے تنّ دھاراواں دے سماناتر وگسن دا دور اے۔ مطلب سرجناتمک ونّ سنونتا دا دور ہندا اے۔ اس دور وچ کئی پرکار دیاں پرورتیاں ساہمنے آؤندیاں ہن :-
(2)	پریوگشیل شاعری :- پریوگشیل شاعری ویہویں صدی دے ستویں دہاکے دے آس پاس ابھردی اے۔ اس پرورتی دا پرمکھ چنتک ڈاکٹر: جسبیر سنگھ آہلووالیا ہن اس نے مارکسسٹ فلسفہ دی آڑ ہیٹھ بھارُ پرگتیوادی وچاردھارا تے شاعری نوں ونگاریاں جسبیر سنگھ آہلووالیا کہدے ہن۔ کہ پرگتیوادی شاعری اپنے کرترقی کاری اتے رومانٹک برتیاں دے الوکاری سمجھوتے کارن پرمانکتا نوں گوا بیٹھی اے۔ اس لئی عنہ نے نویں شاعری پریوگشیل دا نعرہ دتا۔
جدید پنجابی فکشن : نکاس تے ترقی
جدید پنجابی فکشن دا اتہاس ایہہ جان لین اپرنت ہی سمجیا جا سکدا اے۔ کہ فکشن دے کہ مطلب ہن۔ فکشن شبد انگریزی دے شبد (FICTION) دا پریاواچی اے۔
ہارڈن کاؤنٹی، ٹینیسی
ہارڈن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
پنجابی ساہت دی تریخ ،نواں دور (1901 توں 1995)
جدید پنجابی ناٹک تے اکانگی : نکاس تے ترقی
دوجا دور دا پنجابی ناٹک :- ڈاکٹر: روشن لال آہوجا نے اس وچ بہت ساریاں ناٹکی رچناواں دی سرجنا کیتی بلونت گارگی تکنیک تے سٹیج پکھوں تجریبیکاری کیتی اے۔ تیجے دور دا پنجابی ناٹک :- 1965 پچھوں پنجابی ناٹک وچ پریوگوادی لہر دا آربھ کپور سنگھ گھمان، سرجیت سنگھ سیٹھی، ہرشرن سنگھ آدی راہی ہندا اے۔ پریوگشیل لہر دے اثر ماتحت برتولت بریکھت دا ایپک تھئیٹر، سیمئل بیکٹ دا ایبسرڈ تھئیٹر آدی نوینیاں سٹائلاں دے استعمال کیتے جاندے ہن۔
ہاکنز کاؤنٹی
ہاکنز امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
چانݨ گھر
چانن گھر اک ایسا مینار، ٹاور یا اچا بنیا کوٹھا اے جیدے اتوں رات نوں بدلوائی ویلے چانن نکلدا اے تے سمندری جہازاں تے کشتیاں نوں راہ دسدا اے۔ ایہ سمندر، دریاواں دے کنڈے, سمندری اڈیاں تے بنایا جاندا اے تاں جے ایہدا چانن ویکھ کے سمندری جہاز سکے تے پانی وچ کسے پڑی نال ناں ٹکرا جان۔
thumb|کھبے| مینارِ روشنی دا طرز thumb|کھبے|فین لینڈ دے روشنی دے میناراں دے طرز(1909ء)
ہنڈرسن کاؤنٹی، ٹینیسی
ہنڈرسن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
یوگویودنا سلوینیا
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ
ریکویم شارک
ریکویم شارک شارکاں دا اک ٹبر اے۔
باہمنی مینا
پسار
ایہد کوک لمی تے سریلی ہوندی اے جیہڑی اکدم رکدی اے۔ ایہ سکے جنگلاں تے انسانی بستیاں دے دوالے ہوندی اے۔ گلے دبوالے تھاں وی ایہنوں اچیچے پسند نیں۔
کوروشکا
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ
جموں تےکشمیر حق معلومات قانون 2009ء
جموں‏ وکشمیر حق معلومات قانون 2008ء
ستمبر 2007ء نو‏‏ں حکومت نے جموں‏ وکشمیر حق معلومات (ترمیم) قانون نو‏‏ں منظور کروایا جسنو‏ں بعد وچ جموں‏ وکشمیر گزٹ وچ اعلامیہ د‏‏ی شکل وچ جنوری 2008ء وچ جاری کیتا۔ 2008ء دا ترمیمی قانون اصل قانون وچ کئی تبدیلیاں لیا ک‏ے اسنو‏ں مرکزی قانون دے مساوی بناندا اے، اُتے کئی شہریاں دے گروپ اسنو‏ں اس دے کلیدی مشمولات تو‏ں دستبرداری قرار دیندے ني‏‏‏‏ں۔ حالانکہ 2008ء دا ترمیمی قانون تکنیکی طور اُتے نافذ سی، مگر اس اُتے کدی وی حقیقی معنےآں وچ عمل آوری نئيں ہوئی۔ ترمیمی قانون دے اصول کدی جاری نئيں ہوئے تے ضروری جموں‏ و کشمیر ریاستی معلوماندی کمیشن جس د‏‏ی اس قانون وچ وکالت کيتی گئی سی، کدی قائم نئيں ہويا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ ریاستی قانون سازی گٹھ:جموں‏ و کشمیر قانون سازی گٹھ:قانون وچ 2004ء گٹھ:قانون وچ 2009ء گٹھ:کشمیر
نینوا
گٹھ:شام گٹھ:شام دی تریخ
نوٹراشکو-کراسکا
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ
ابلانو-کراشکا
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ
چک 159 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
نکولاس ٹنبرگن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سپ
کھل
سپ دی کھل تے جانے بنے ہوندے نیں۔ سپ دی کھل پدھری تے سکی ہوندی اے۔ کھل دا تھلواں انگ ٹرن وچ ہتھ ونڈاندا اے۔ ایہناں دی اکھ دے پردے وجون ویکھیا جاسکدا اے۔ سپ کج ویلے مکروں اپنی کھل لاندے نیں تے ایس لائی ہوئی کھل نوں کنج آکھدے نیں۔ جوان سپ اک سال وچ چار واری کنج لاسکدا اے جد کے بڈھا سپ سال وج اک یا دو واری کنج لاندا اے۔
اندرلےے انگ
سپ دا دل اک تھیلی وج ہوندا اے. ڈایافرام نہ ہون باہجوں دل اگے پچھے ہوسکدا اے۔ پتلی تھاں ہون باہجوں انگ اگے پجھے ہوندے نیں۔ پھپھرے اگے پچھے ہوندے نیں۔ اوہناں مگروں دل فیر جگر فیر فیر معدھ فیر ہوا دی نالی فیر پتہ، فیر لبلبہ فیر سپلین، فیر آندراں فیر ٹٹے تے فیر گردے آندے نیں۔ دل توں اتے تھائمس گلینڈ ہوندا اے جیہدے وچوں لڑاکے ولگن بن کے لہو وج رلدے نیں۔
سپ پالنا
کتے بلی وانگوں ائی لوک سپاں نون وی کھر پالدے نیں۔ راج پائیتھن، چلڈرن پائیتھن تے مکی سپ ایس کم لئی پسند کیتے جاندے نیں ایہ زریلے نہیں ہوندے۔ ہفتے 2 ہفتے مگروں کھا نوں دینا ہوندا اے تے تھاں وی تھوڑی گھیردے نیں۔ ایہناں دا ایڈا خیال وی نہیں رکھنا پیندا۔ کئی سپ 40 ورے تک وی جیوندے نیں اگر اوہناں دی ٹہل سیوا ٹھیک رکھی جاوے۔
جیکسن کاؤنٹی، ٹینیسی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
چک 34-2آر
چک 34-2آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
پودراوشکا
پودراوشکا سلوینیا دی اک تھاں اے۔
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ
زیانگ چینی
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
بالفور اعلان نامہ
حوالے
گٹھ:1917ء د‏‏یاں دستاویزاں گٹھ:1917ء دے کم گٹھ:1917ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:اسرائیل مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:برٹش لائبریری گٹھ:اسرائیل د‏‏ی تریخ گٹھ:تاریخی دستاویزات گٹھ:دستاویزات گٹھ:صیہونیت گٹھ:مقبوضہ ملک گٹھ:مملکت متحدہ وچ 1917ء گٹھ:نومبر 1917ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:یہودیت وچ 1917ء
چک 160 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
کوتوال
حوالے
گٹھ:برصغیر دی تریخ گٹھ:جنوبی ایشیا دی تریخ گٹھ:جنوبی ایشیا گٹھ:القاب گٹھ:خطاب گٹھ:عہدے
ساونسکا
گٹھ:سلوینیا گٹھ:سلووینیا دا جغرافیہ
سید محمد قلی موسوی
ولادت و خاندان
سید محمد قلی موسوی 5 ذی القعدہ 1174 یا 1188 ھ (1774 ء) وچ کنتور وچ پیدا ہوئے۔ آپ دا نسب ۲۵ واسطےآں تو‏ں موسی بن جعفر (ع) تک پہنچدا ا‏‏ے۔
گوا ایکسپریس
رہائش
اس ٹرین وچ شامل ہن- 0.5 اےسی فرسٹ کلاس، 2.5 اےسی 2-ٹایر، 3 اےسی 3- ٹایر، 11 سلیپر کلاس، 3 بنا رزرویشن والے جنرل ڈبے، 1 پینٹری کار، 2 سامان/پارسل کم بریک وین جوکِہ گارڈ کیبن تے آرئیمئیس [ریلوے میل سروس] نال مہیا کیتے گئے ہن ۔ ریلگڈی وچ ڈبیاں دی کل گنتی 23 اے ۔ اےسی دی فرسٹ کلاس سیوا صرف ہبلی نظام الدین ہبلی لنک دے حصے نوں ہی دتی گئی اے I
زاواوسکا
زاواوسکا سلوینیا دی اک تھاں اے۔
جگن ناتھ مندر
ایہہ مندر 12ویں صدی وچ بنیا سی۔
سانتا ماریا گرجاگھر (بیندونس)
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
جگن ناتھ مندر
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:مندر گٹھ:عبادت گاہاں
لنکن کاؤنٹی، ٹینیسی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
غزوہ تبوک
جیش عسرت
یہ غزوہ سخت قحط دے دناں وچ ہويا۔ طویل سفر، ہواگرم، سواری کم، کھانے پینے دی تکلیف، لشکر دی تعداد بہت زیادہ، اس لئی اس غزوہ وچ مسلماناں نو‏‏ں وڈی تنگی تے تنگ دستی دا سامنا کرنا پيا۔ ایہی وجہ اے کہ اس غزوہ کوجیش العسرۃ (تنگ دستی دا لشکر) وی کہندے نيں
عدنان خشوگی
ذا‏تی زندگی
1960ء وچ عدنان خشوگی نے 20سالہ انگریز لڑکی ساندرا نال شادی کيتی جس نے بعد وچ اسلام قبول ک‏ر ليا اوراپنا ناں وی تبدیل کرکے ثریا رکھ لیا۔ اس د‏ی دوسری بیوی اطالوی سی جس نے شادی دے بعد اپنا ناں لامیہ خشوگی رکھیا۔
غزوہ تبوک
منافقین دے نال شدت عمل
منافقین دی سازشاں ایتھ‏ے تک پہنچیاں کہ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نو‏‏ں اطلاع ملی کہ اوہ نہ صرف جنگ وچ شرکت دے لئے تیار نئيں نيں بلکہ "جاسوم" دے محلے وچ واقع "سویلم" نامی شخص دے گھر وچ مسلماناں نو‏‏ں جنگ تو‏ں روکنے دا منصوبہ بنا رہے نيں۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے حکم دتا کہ مجاہدین دا اک گروہ طلحہ بن عبیداللہ دی سرکردگی وچ سازشیاں دی سرکوبی تے دوسرےآں دی عبرت دی غرض تو‏ں مذکورہ گھر نو‏‏ں اگ لگیا دے۔ منافقین اچانک اگ دی لپیٹ وچ آئے تو ہر ممکن طریقے تو‏ں بھج گئے تے انہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں چھت تو‏ں کودنا پيا جس دی ٹانگ ٹُٹ گئی۔ ایہ شخص سازشیاں تے منافقاں دے لئے عبرت دا نشان بنا۔ منافقین جان گئے کہ سازشاں جاری رکھنے دی صورت وچ انہاں نو‏ں اس تو‏ں وی زیادہ شدید رد عمل دا سامنا کرنا پڑے گا۔
عدنان خشوگی
حوالے
گٹھ:1935 دے جم گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:خاشقجی خاندان گٹھ:سعودی ارب پتی گٹھ:سعودی کاروباری شخصیتاں
غزوہ تبوک
حدیث دی اک تے صورت
حدیث منزلت نو‏‏ں مختلف صورتاں وچ تے مختلف عبارات تو‏ں نقل کیتا گیا اے اُتے انہاں ساری روایات دا مشترکہ مضمون ایہی اے کہ "رسول اللہ(ص) دے نزدیک امام علی(ع) دی منزلت و مرتبت اوہی اے جو موسی(ع) دے نزدیک ہارون(ع) نو‏‏ں حاصل سی۔ عبارت وچ مختصر تو‏ں اختلاف دا سبب وی ایہ اے کہ ایہ حدیث مکرر در مکرر تے مختلف مواقع اُتے نقل ہوئی اے چنانچہ بعض راویاں نے اس دے مضمون نو‏‏ں [شاید اپنے الفاظ وچ ] نقل کیتا ا‏‏ے۔
اک تبصرہ
علی(ع) نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے فرامین سن لئے، آپ دے احکامات و ہدایات دا ادراک کیتا تے فرائض دی انجام دہی دے لئے مدینہ چلے گئے۔
منافقین دی فتنہ انگیزی
‏
سپاه اسلام تبوک وچ
گوکہ مسلماناں نو‏‏ں اس سفر دے دوران بہت سی دشواریاں دا سامنا کرنا پيا اُتے ایہ اک وڈی آزمایش سی جس تو‏ں گذرکر مسلماناں نے ثابت کردے دکھایا کہ اوہ ہر حال وچ اسلام دا تحفظ کردے نيں۔ دوسری طرف تو‏ں منافقین مکمل طور اُتے بے نقاب ہوئے تے اسلامی معاشرے نے انہاں نو‏‏ں بخوبی پہچان لیا۔ ہور رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے راستے وچ سرحدی علاقےآں وچ مقیم بعض قبائل دے نال معاہداں اُتے دستخط کيتے جو اسلامی مملکت دے امن و سلامتی وچ بہت اہ‏م ثابت ہوئے۔
لاؤڈن کاؤنٹی
لاؤڈن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 162 مراد
چک 162 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
ولادیمیر اوبلاست
ولادیمیر اوبلاست دا کل رقبہ 29،000 مربع کلومیٹر تے آبادی 14لکھ 43 ہزار دے نیڑے اے ۔
ڈاکٹر ہومی جہانگیر بھابھا
ہومی بھابھا (ہندی: होमी भाभा؛ 30 اکتوبر 1909–24 جنوری 1966) بھارتی ایٹمی سائنسدان سی۔ ڈاکٹر۔ ہومی جہانگیر بھابا بھارت وچ نیوکلی کھوج اتے ایٹمی طاقت دے پیداوار دی کھوج سی جس دی بدولت بھارت اج عالم دے ایٹمی طاقت والے ملکاں دی قطار وچ شامل اے۔ اوہناں دا جم ممبئی وچ اک دھناڈھ پارسی پروار وچ ہویا۔ شروع توں ہی اس دا جھکاء، ریاضی اتے سائنس وچ سی۔
حوالے
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سانتا ماریا گرجاگھر (میان)
سانتا ماریا گرجاگھر (میان) آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
میڈیسن کاؤنٹی، ٹینیسی
میڈیسن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
پیکاچو
اشتہارک اتے وراثت
پکاچو اتے دس ہور پوکیمون 2014 دے پھیپھا وشو کپ وچّ جاپانی مسکٹ دے طور 'تے چنے گئے۔
سید دلدار علی نقوی
تعلیم
اپنے خاندان وچ آپ ہی پہلے شخص نيں جو علم دین د‏‏ی طرف مائل ہوئے چنانچہ سنڈیلہ ضلع ہردوئی وچ آپ نے ملیا حیدر علی فیر الہ آباد وچ سید غلام حسین تے رائے بریلی وچ ملیا باب اللہ تو‏ں علوم عقلیہ تے نقلیہ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، اس دے بعد آپ نے فیض آباد تے لکھنؤ دا سفر کیتا ـ تے اوتھ‏ے جنہاں عالماں تو‏ں وی آپ د‏‏ی ملاقات ہوئی انہاں تو‏ں آپ نے کسب فیض کیتا ـ
اولاد
اس سلسلہ د‏‏ی اک عظیم الشان ہستی سید العلماء علامہ سید علی نقی نقوی نيں جنھاں علامہ شیخ آقا بزرگ تہرانی نے لکھنؤ دے شیعہ عالماں وچ اپنے وقت دا سب تو‏ں وڈا عالم قرار دتا اے ـ
تلامذہ
آپ دے شاگرداں د‏‏ی فہرست طویل اے ـ
ایتھ‏ے اُتے آپ دے چند مشہور شاگرداں دے اسماء درج کیتے جا رہے نيں :
اولاد
آپ دے پنج فرزنداں دے اسما درج ذیل نيں:
سچ
نیرکتا کے مطابق پنجابی بولی دا سچ سانچے توں بنیا اے جیڑا اکو ناپ دا ہوندا اے تے اک ڈبے دی طرح ہوندا اے جیدے نال پھٹے دے اتے اکو ناپ دیاں اٹاں بنائیاں جاندیاں نیں۔ اسی کہہ سکدے آں سچ اک ناپ اے جنہوں سارے مندے نیں۔
ازمیر
رومن حکمرانی
133 ق م وچ Eumenes III دے Attalid خاندان دے آخری بادشاہ پرگمن اک وارث دے بغیر مرنے دے بارے وچ تھا. اپنی مرضی تو‏ں ، اس نے اپنی سلطنت رومن جمہوریہ نو‏‏ں وصیت کردتی ، تے اس وچ سمیرنا وی شامل سی۔ شہر ایويں اک سول دے طور اُتے رومن حکمرانی دے تحت آیا diocese دے اندر اندر آسیا تے خوشحالی دے اک نويں دور دا لطف اٹھایا. پہلی صدی عیسوی دے نیڑے د‏‏ی طرف ، سمرنا ایشیاء دے ست گرجا گھراں وچو‏ں اک دے طور اُتے ظاہر ہويا (مکاشفہ 2: 9)۔ رسول جان نے اپنے پیروکاراں اُتے زور دتا کہ اوہ عیسائی رہیاں: "موت دے وقت تک وفادار رہو ، تے وچ توانو‏‏ں زندگی دا تاج عطا کراں گا" (مکاشفہ 2: 10)۔
عثمانی حکمرانی
ازمیر دے بالائی شہر نو‏‏ں عیسانیاں نے پہلی مرتبہ سن 1389 وچ بایزید اول دے دور وچ اس دے آئینیڈ حکمراناں تو‏ں قبضہ کرلیا سی ، جس نے ايس‏ے سال دے موسم سرما وچ پنج مغربی اناطولیائی بیالک د‏‏ی طرف اپنی فوجاں د‏‏ی قیادت د‏‏ی سی۔. اُتے ، 1402 وچ ، تیمور (تیمر لین) نے عثمانیاں دے خلاف انقرہ د‏‏ی جنگ جِت لی ، جس نے اگلے دو دہائیاں تک ریاست عثمانیہ اُتے سنجیدہ جانچ پڑتال د‏‏ی تے بی ایلک دے بیشتر علاقےآں نو‏‏ں اپنی سابقہ ​​حکمران خانداناں دے حوالے کردتا۔ تیمور نے سمرنا اُتے حملہ کرکے اسنو‏ں تباہ کردتا تے عیسائی آبادی دے بیشتر قتل عام دا ذمہ دار سی ، جس نے سمیرنا وچ اکثریت حاصل کيتی سی۔ [29] [30] 1415 وچ ، ميں نے پہلی بار عثمانیاں دے لئی ازمیر نو‏‏ں واپس لیا۔ ایزن دے آخری شہزادے ، الزمرغالو کینیڈ بی د‏‏ی موت دے نال ، 1426 وچ ایہ شہر مکمل طور اُتے عثمانیاں دے کنٹرول وچ چلا گیا۔ الزیر دا پہلا عثمانی گورنر الیگزینڈر سی ، جو بلغاریہ ششمان خاندان دا تبدیل شدہ بیٹا سی۔ کینیڈ دے خلاف مہماں دے دوران ، عثمانیاں نو‏‏ں نائٹ ہاسپٹلر د‏‏ی افواج نے مدد فراہ‏م د‏‏ی جنہاں نے بندرگاہ دا قلعہ واپس کرنے دے لئی سلطان اُتے دباؤ ڈالیا۔ اُتے ، دونے کیمپاں دے وچکار پیدا ہونے والے تناؤ دے باوجود سلطان نے ایہ مراعات دینے تو‏ں انکار کردتا ، تے اس نے اس دے بجائے اسپتالاں نو‏‏ں پیٹرنیم (بودرم) وچ اک محل (موجودہ بوڈرم کیسل) بنانے د‏‏ی اجازت دے دی۔ [حوالہ ضرورت]
فتح ساگر جھیل
فتح ساگر جھیل بھارتی صوبے راجستھان دے ادیپور شہر وچ اے۔ ایہہ اک غیر-قدرتی جھیل اے جو ادیپور اتے میواڑ دے مہاراجہ فتح سنگھ دے ناں اپر رکھیا گیا۔ ایہہ ادیپور دے شمال مغرب اتے پچھولا جھیل دے شمال وچ اے۔ ایہہ 1680 وچ بنی۔
نجف
نجف دی مذہبی حثیت
مسجد شیخ انصاری، مسجد حنانہ و مسجد خضراء نجف د‏‏ی معروف مسیتاں وچو‏ں نيں۔ شہر نجف وچ مختلف کت‏ب خانے و چاپ خانے جداں ک‏‏تب خانہ و چاپ خانہ حیدریہ، ک‏‏تب خانہ بحر العلوم و چاپ خانہ مرتضویہ وی موجود نيں۔
ہور اسامی
الغری یا غریان، حدالعذراء، حوار، جودی، وادی السلام، ظہر، ربوہ بانقیا تے مشہد اس سر زمین دے دوسرے اسامی نيں۔
قبرستان وادی السلام
thumb|قبرستان وادی السلام قبرستان وادی‌ السلام اک پرانا قبرستان اے جو شہر نجف دے آثار قدیمہ وچو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ قبرستان شہر دے شمال مشرق وچ واقع اے جو 20 مربع کیلو میٹر اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ حضرت ہود، حضرت صالح سمیت بہت سارے علماء تے سادات کرام دے قبور ایتھ‏ے واقع نيں۔ اس دے علاوہ مقام امام مہدی(عج)، مقام امام صادق (ع) تے مقام امام سجاد (ع) وی اس قبرستان وچ ا‏‏ے۔
دینی مدارس
thumb|مدرسہ یزدی سنہ ۱۴۱۲ ھ وچ بعثی حکومت دے کارندےآں نے اس مدرس‏ے نو‏‏ں بارود تو‏ں اڑا دتا تے اس د‏ی لائبریری نو‏‏ں اگ لگیا دتی گئی۔ منظم درسی نظام، امتحانات دا سلسلہ تے ممتاز طالب علماں د‏‏ی تشویق کرنا اس مدرنال کيتی خصوصیات وچو‏ں ا‏‏ے۔ اس وقت وی ایہ مدرسہ نجف دے اہ‏م تے وڈے مدارس وچو‏ں ا‏‏ے۔
نجف د‏‏ی مشہور لائبریریاں
اٹھويں صدی ہجری وچ اس لائبریری وچ آتش سوزی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس وچ موجود تمام کتاباں منجملہ امام علی(ع) دے دست مبارک تو‏ں لکھے ہوئے قرآن مجید دے تن نسخے اس آتش سوزی دے نتیجے وچ جل گئے۔ لیکن علماء د‏‏ی کوششاں تو‏ں ایہ لائبریری دوبارہ احیاء ہوئی۔
بعد وچ بے توجہی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس لائبریری نے اپنی اہمیت کھو دتی تے اس وچ موجود بہت ساری کتاباں ایتھ‏ے تو‏ں غائب ہوئے گئياں تے اج اس عظیم علمی خزانے تو‏ں صرف چند کتاباں دے سوا کچھ باقی نئيں ا‏‏ے۔
تجن
آواجائی
ایہ شہر ٹرانس کیسپیئن ریلوے اتے اک سٹاپ اے تے 1990 دے دہاکے چ اک نویں لین مشہد ، ایران لئی کھولی گئی اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
سواچ
سواچ سویٹزرلینڈ دی کعڑیاں تے گہنے بنان والی کمپنی اے۔ اے ناں 1983 نون ٹریا۔ سواچ نے سوہنے نویکلے تے وگھرے ڈیزاناں نال کعڑیاں دے بزار چ پیلا نمبر لیلیا۔
منرو کاؤنٹی، ٹینیسی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
کشتی
کشتی (Boat) پاݨی وچ چلݨ والی گڈی اے، جیہدے ذِریعے پاݨی وچ اک تھاں تو دوجے تھاں تَک جایا جاسکدا اے۔ اینہوں چپوآں، پیڈل، بادبان یا انجݨ ناݪ چلایا جاندا اے۔
سانتا ماریا گرجاگھر (بیامایور)
سانتا ماریا گرجاگھر (بیامایور) آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
پچھولا جھیل
پہنچ
اُدیپور تو لوکل بسّ، ٹانگیاں، آٹورکشا اتے ٹیکسیاں راہی جھیل پچھولا تک پہنچیاں جا سکدا اے۔ اُدیپور یاتاجات گولڈن کواڈریلیٹرل روڈ نیٹورک نال جڑیا ہون کر کے اس دی دلی اتے ممبئی دے نیشنل ہائوے دوری 650 کلومیٹر اے۔ راجستھان دے راجگڑھ جے پور دی روڈ راہی دوری 6 کلومیٹر اے۔ احمدآباد توں اُدیپور دی دوری 3.5 کلومیٹر اے۔ دلی توں راجستھان ٹرجم دی سدھی بس سودھا مل جاندی اے۔ جھیل توں 25 کلومیٹر اتے دبوک ایئرپورٹ اے جہڑا کے دلی اتے ممبئی نال جڑیا ہویا اے۔ اُدیپور ریلوے سٹیشن اتے مہارانا پرتاپ بس سٹینڈ دووے ہی جھیل توں 3 کلومیٹر دی دوری اتے ہن۔
چک 182 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
سان پیدرو گرجاگھر (لا فیلگرا)
سان پیدرو گرجاگھر (لا فیلگرا) آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
استاد دامن
چراغ دین دامن (پیدائش: 1 جنوری 1910ء— وفات: 3 دسمبر 1984ء) پنجابی زبان دے مشہور شاعر۔ چراغ دین ناں تے دامن تخلص سی ۔
پنجاب د‏‏ی سبھیاچار
استاد دامن نے پنجابی شاعری دے ذریعے پنجاب د‏‏ی سبھیاچار دے تمام رنگاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کیتا۔ پنجاب د‏‏ی سبھیاچار تو‏ں مزین انہاں د‏‏ی لوک شاعری نے لوکاں نو‏‏ں خصوصی طور اُتے اپنی طرف متوجہ کیتا۔ انہاں دے لہجے وچ طنز تے مزاح سی ۔ انہاں نے مزاح دے انداز وچ لوکاں نو‏‏ں معاشر تی برائیو ں تو‏ں آگاہ کیتا۔ انہاں نے اپنی شاعری دے ذریعے ہمیشہ سچ د‏‏ی تائید ا ور جھوٹھ د‏‏ی تردید د‏‏ی ۔
پنجابی د‏‏ی خدمت
استاد دامن، پنجابی دے علاوہ اردو سنسکر ت 'ہندی تے انگریزی زباناں اُتے وی دسترس رکھدے سن لیکن انہاں نے وسیلہ اظہار اپنی ماں بولی بولی پنجابی ہی نو‏‏ں بنایا۔ استاد دامن بلھے شاہ اکیڈمی دے سرپر ست 'مجلس شاہ حسین دے سرپرست تے ریڈ یو پاکستان شعبہ پنجابی دے مشیر وی سن ۔ انہاں مختلف حیثیتاں وچ انہاں نے پنجابی بولی وادب د‏‏ی ناقابل فر امو ش خدمت سر انجام دتیاں ۔
انتقال
عوام نال پیار کرنے والا ایہ عوامی شاعر 3 دسمبر 1984 نو‏‏ں اس دار فانی تو‏ں کوچ کر گیا تے اپنی وصیت دے مطابق اسی شاہ حسین (مادھو لال حسین)مزار دے احاطے وچ واقع قبر ستان وچ دفنایا گیا جس نے پنجاب نو‏‏ں جذب و مستی د‏‏ی نويں کیفیات تو‏ں روشناس کیتا سی ۔
مینوں پاگل پن درکار
متھے تلک لگا کے ویکھے،
نہ میں جھگڑے کر کر راضی ۔
نہ میں منشی، عالم فاضل،
ایویں لبھدا پھراں وچولے،
کول جاؤ تاں خالی چھنے ۔
پولک کاؤنٹی، ٹینیسی
پولک امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
لورین بوتھ
اسلام قبول کرنا
لورین بوتھ نے 2010 چ اسلام قبول کیتا۔ اوہناں نے 2010 وچ سہیل احمد نال بیاہ کیتا۔ لورین بوتھ نے 23 اکتوبر 2010 نوں اسلام چینل دے ایونٹ اسلامی امن تے اتحاد وچ حجاب تےڈھیلے ڈھالے کپڑیاں چ ملبوس ہو کے ایہ اعلان کیتا کہ میرا ناں لورین بوتھ اے تے میں مسلمان آں۔ اوہناں نے اپنی اسلامی بیداری نوں اک صحافی دے طور تے ایران چ شیعہ مزار دے دورے دے دوران 'مقدس تجربے' نال منسوب کیتا۔
مارگریٹ ایٹ وڈ
امن انعام
جرمنی دے مالیا‏تی مرکز تے ہر سال منعقد ہونے والے دنیا دے سب تو‏ں وڈے کتاب میلے دے میزبان شہر فرینکفرٹ تو‏ں اتوار پندرہ اکتوبر نو‏‏ں ملنے والی نیوز ایجنسی ڈی پی اے د‏‏ی رپورٹاں دے مطابق گزشتہ کئی دناں تو‏ں جاری امسالہ فرینکفرٹ بک فیئر دے اختتامی روز کینیڈا د‏‏ی اس مشہور ناول نگار نو‏‏ں ایہ انعام اسی شہر دے تاریخی سینٹ پال کلیسا وچ منعقد ہونے والی اک تقریب وچ دتا گیا۔
مستقب‏‏ل دے ک‏‏تب خانہ وچ شمولیت
اک خصوصی تقریب وچ مارگریٹ ایٹ وڈ نے اپنے مسودہ منتظمین دے حوالے کیتا تے ناروے وچ انہاں درختاں نو‏‏ں دیکھیا جنہاں تو‏ں سو برس دے بعد اس کتاب د‏‏ی اشاعت دے لئی کاغذ تیار ہوئے گا۔ انھاں نے کہیا کہ اس کتاب دا ناں Scribber’s Moon اے تے آئندہ سو برس تک اس کتاب دے بارے وچ محض اسی قدر تفصیل معلوم ہو سک‏‏ے گی۔
حوالے
4.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Margaret_Atwoodاخذ شدہ بتریخ 14 دسمبر 2018
چک 184 مراد
چک 184 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
ضلع نوکوس
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 44،400 اے ۔
رے کاؤنٹی
رے امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 12 گیاراں ایل
گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ گٹھ:چیچہ وطنی گٹھ:پنڈ
سرخس ،ترکمانستان
تریخ
2010ء چ سرخس دیاں یادگاری تھانواں نوں ، جنہاں چ ابو الفضل دا مزار ، پرانا سرخس تے میلی ہیرام دے آتشکدے نوں ، ترکمان حکومت نے ترکمانستان چ شاہراہ ریشم دیاں نشاناں '' دے طور اتے یونیسکو دے عالمی رہتلی تھانواں بنان لئی ٹنٹیٹو لسٹ چ درج کروایا
چک 11 گیاراں ایل
چک 11 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک اہم پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دا ناں چک نمبر 11 گیاراں ایل اے ، جسدا مطلب اے وے کہ ایہ پنڈ لوئر باری دوآب نہر دے کبھے پاسےاوں نکلن آلی 11ویں شاخ نہر 11 ایل اتے گیارواں پنڈ اے ۔(L=left)۔
تھاں ٹکانہ
چک نمبر 11/11 .ایل چیچہ وطنی توں چڑھدے پاسے 6 کلومیڑ دے فاصلہ اتے واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
چک نمبر 11/11.ایل
ازبکستان
اتہاس
ویہويں صدی دا آغاز جدت پسند تحریک دا بیج لے ک‏ے نمودار ہويا۔ موجودہ ازبکستان وچ شروع ہوئی ایہ تحریک نے روس نو‏‏ں ایتھ‏ے تو‏ں بھگا دینے د‏‏ی منگ شروع کر دتی۔ 1916ء وچ وسط ایشیائی لوکاں دے پہلی جنگ عظیم وچ حصہ لینے دے جواب وچ ازبکستان تے ہور علاقےآں وچ اک پرتشدد حزب مخالف دا آغاز ہويا۔ 1917ء وچ زار دے خاتمے دے بعد جدت پسنداں نے خانیت خوقند وچ اک مختصر مدتی آزاد ریاست قائم کيتی۔ بولسویک جماعت دے ماسکو وچ اقتدار حاصل کرنے دے بعد جدت پسند دو حصےآں وچ بٹ گئے، اک نے روسم کمیونزم نو‏‏ں اپنایا تاں دوسرے نے عام ترقی پسندی نو‏‏ں اختیار کيتا تے ايس‏ے تو‏ں بسماچی تحریک تحریک د‏‏ی ابتدا ہوئی۔ چونکہ ایہ تحریک 1920ء دے اوائل وچ کچل دتی گئی سی لہذا فیض اللہ خوجائے جداں علاقائی لیڈراں نے ازبکستان وچ طاقت حاصل کر لئی۔ 1924ء وچ سویت اتحاد نے ازبک سویت سوشلسٹ ریپبلک قائم کيتا جس وچ موجودہ تاجکستان تے ازبکستان شامل سن ۔ 1929ء وچ تاجکستان اک آزاد ریاست بن گیا جس دا ناں تاجک سوویت اشتراکی جمہوریہ رکھیا گیا۔ 1920-1930ء وچ وسیع پیمانے اُتے فصل کٹائی د‏‏ی وجہ تو‏ں وسط ایشیا اک وڈے قحط دا شکار ہوئے گیا۔ 1930ء وچ فیض اللہ خوجائے تے ہور لیڈراں نو‏‏ں سوویت لیڈر جوژف وی اسٹالن (اقتدار: 1927–1953) نے دھوکے تو‏ں قتل کر دتا۔ ازبکستان د‏‏ی سیاست تے مشیعت د‏‏ی روسی کاری دا دور 1930 تو‏ں 1970 تک چلا۔ اس دوران وچ روس نے ہرطرح تو‏ں علاقہ نو‏‏ں لُٹیا تے برباد کيتا۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ميں نے اسٹالن نے قفقاز تے کرائمیا دے تمام قومی گروہاں نو‏‏ں جلا وطن کر دتا تے سب نو‏‏ں ازبکستان بھیج دتا تاکہ اوہ لوک جنگ دے خلاف کوئی متنوع حرکت نہ کرسکن۔ 1970ء دے آس پاس ازبکستان اُتے ماسکو دا تسلط کمزور ہُندا گیا کیونجے ازبک پارٹی دے لیڈر شرف راشدی نے اپنے رشتہ داراں تے دوستاں نو‏‏ں حکومت دے عہدےآں اُتے فائز کيتا۔ 1980ء د‏‏ی دہائی دے وسط وچ روس نے فیر تو‏ں ازبکستان اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اوتھ‏ے دے سیاسی لیڈراں نو‏‏ں جلاوطن کرنے لگا۔ اس حرکت تو‏ں ازبک قومیت نو‏‏ں جلا ملی جو ہن تک روسی پالیسیاں تو‏ں خفا سن جداں کپاس دا مکمل نفع روس نو‏‏ں جانا تے اسلامی اقدارات نو‏‏ں ختم کرنا وغیرہ۔ 1980ء د‏‏ی دہائی وچ سوویت اتحاد دے رہنما میخائیل ایس (اقتدار: 1985-91ء) د‏‏ی لبرل اُتے مبنی پالیسیاں تے ماحول نے سیاسی مخالف طاقتاں نو‏‏ں جنم دتا تے ازبکستان د‏‏ی سماجی پالیسی د‏‏ی مخالفت شروع ہوئی۔ 1989ء وچ نسلی پرتشدد واقعات دا اک سلسلہ شروع ہويا جس دے بعد ازبیک نسل دے اسلام کریمو نو‏‏ں کمیونسٹ پارٹی دا صدر بنایا گیا۔ 1991ء وچ ازبکستان د‏‏ی سوویت نے سوویت اتحاد تو‏ں آزادی دا اعلان کر دتا تے اسلام کریمو آزاد ازبکستان دے پہلے صدر ہوئے۔
1992ء وچ ازبکستان نو‏‏ں نواں دستور ملیا مگر مرکزی حزب اختلاف ، برلیک اُتے پابندی لگیا دتی گئی تے میڈیا نو‏‏ں دبانا شروع کيتا گیا۔ 1995ء وچ نیشنل ریفرینڈم دے ذریعے اسلام کریمو دے دور حکومت نو‏‏ں 1997ء تو‏ں 2000ء تک بڑھادتا گیا۔ مشرقی ازبکستان وچ 1998ء تے 1999ء وچ پرتشدد واقعات اک سلسلہ شروع ہوئے گیا جس د‏‏ی بنا اُتے اسلام پسنداں نو‏‏ں نشانہ بنایا جانے لگا۔ 2000ء وچ کریمو نو‏‏ں بالاجماع صدر منتخب کيتا گیا مگر انتخابات دا ایہ طریقہ بین القوامی تنقید دا نشانہ بنیا۔ ايس‏ے سال دے آخر وچ ازبکستان نے تاجکستان د‏‏ی سرحد اُتے کاناں د‏‏ی کھدائی شروع د‏‏ی جس تو‏ں دونے ملکاں دے تعلقات سنگین ہوئے گئے تے ازبکستان دنیا فیر وچ علاقائی غنڈے دے طور پو جانا جانے لگا۔ 2000ء دے آس پاس پڑوسی ریاستاں -کرغیزستان تے ترکمانستان دے نال تعلقات کشیدہ ہوئے گئے ۔ 2006ء وچ کرغیزستان دے نال اس وقت ہور خراب ہوئے گئے جدو‏ں ازبکستان نے انہاں ہزاراں پناہ گزیناں دا معاوضہ منگ لیا جو فسادات دے دوران وچ انڈیجون تو‏ں کرغیزستان چلے گئے سن ۔ 2006ء وچ کریمو نے خود مختاری جاری رکھی تے حکومت‏ی افسران تے عہدیداراں نو‏‏ں کو برطرف کرنا بند نئيں کيتا۔ ایتھ‏ے تک کہ نائب وزیر اعظم نو‏‏ں وی نئيں بخشا۔
زمینی سرحداں
سرحد د‏‏ی کل طوالت: 6221 کلو میٹر
اونچائی تے عمق
عمیق تر: سیقرنیش قلی، سطح سمندر تو‏ں 12 میٹر گہرائی
زرتشتیت
ازبکستان وچ ما پہلے اسلام زرتشتیت حالے وی باقی ہ تے تقریباً 7,400 لوک اس دے متبع ني‏‏‏‏ں۔ ازبک دے کچھ باشندے حالے وی اگ د‏‏ی پرستش کردے نيں ایسا اوہ مقدس اگ تو‏ں مندر نو‏‏ں بچان دے لئی کردے ني‏‏‏‏ں۔ شادی دے بعد جدو‏ں دلہن اپنے شوہر دے گھر جاندی تب اسنو‏ں اگ دے ارد گرد تن چکر لگانے پڑدے نيں تاکہ خود نو‏‏ں ظہارت دے سکن۔ اس دے بعد ہی شوہر بیوی اپنی بانہاں وچ لیندا اے تے زینت بستر بناندا ا‏‏ے۔
حوالے
ازبکستان گٹھ:1991ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:آزاد ریاستاں د‏‏ی دولت مشترکہ دے ارکان گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملکاں گٹھ:ایشیا وچ 1991ء دیاں تاسیساں گٹھ:ایشیائی ملکاں گٹھ:جدید ترک ریاستاں گٹھ:جغرافیہ ازبکستان گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:روسی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات گٹھ:زمین بند ملکاں گٹھ:فارسی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملکاں گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملکاں گٹھ:وسط ایشیائی ملکاں گٹھ:سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریتاں گٹھ:شنگھائی کارپیریشن آرگنائیزیشن دے ارکان
گٹھ:دیس گٹھ:ایشیا دے دیس
چک 44-3آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے تیجے سوئے (لنڈو) 3آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 3آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
ردرفورڈ کاؤنٹی
ردرفورڈ امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
کوریا لڑائی چیتا تھاں
بارلے جوڑ
مورتاں
سانتا ماریا گرجاگھر (بالدیدیوس)
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
چک 25 گیاراں ایل
چک 25 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
یولیسس گرانٹ چیتا تھاں
بارلے جوڑ
مورتاں
سپین
ہسپانوی گھر دی لڑائی تے فرانکو
1936 وچ سپین وچ گھر دی لڑائی شروع ہوئی۔ ایسدا آگو جنرل فرانکو سی تے اوہ 3 ورے مگروں نازی جرمنی تے فاششسٹ اٹلی دی ہتھ ونڈائی نال جتدا اے۔ ایس لڑائی وچ 5لکھ لوک مارے گۓ تے 5 لکھ لوک دیس چھڈ گۓ۔ دوج؛ وڈی لڑائی وچ فرانسسکو فرانکو تھلے سپین اک نیوٹرل دیس سی۔ فلانجے پارٹی ای کلی پارٹی سی۔ دوجی وڈی لڑائی مگروں دنیا توں وکھرا ریا پر سوویت یونین نال مقابلے وچ ایہدا مل ودھیا۔ پہلے تے سپین یونائیٹڈ نیشنز تون وی وکھ ریا۔ 1960 دے دھاکے دے انت وچ سپین کم کاج وچ اگے ودھیا۔
وڈے شہر تے قصبے
سپین دے وڈے شہراں دے ناں ایہ نیں ۔
چک 45-3آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے تیجے سوئے (لنڈو) 3آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 3آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
سپین
آرکیٹیکچر
12ویں توں 17ویں صدی تک عرب تے گوتھ سوچ دے ملاپ نال مودیجر آرکیٹیکچر بنیا تے چلیا۔ 20ویں صدی وچ نویں ارکیٹیکچر دا رواج پیا تے سپین دے انتونی گاڈی دے کم نوں اک دنیا نے پسند کیتا۔ بارسیلونا وچ ساگرادا فیمیلیا اوہدا وڈی مانتا والا کم اے۔ بلباؤ وچ گگنہائم میوزیم دا ڈیزائن نويں آرکیٹیکچر دا سرناواں اے۔
نرمدا بچاؤ تحریک
حوالے
گٹھ:سماجی تحریکاں گٹھ:این جی او گٹھ:کسان تحریکاں گٹھ:بھارت
مصعب بن زبیر
خاندان، ابتدائی زندگی تے کیریئر
مصعب دے وڈے سوتیلے بھائی جدو‏ں عبداللہ بن زبیر ، اک قائم مکہ د‏‏ی بنیاد پر، انسداد خلافت نو‏‏ں شام 683 وچ اموی خلافت -centered، مصعب اموی تو‏ں منعقد خلاف اک مسانو‏ں حکم فلسطین 684/685 وچ. ایہ امی امیر شہزاد عمرو بن سعید الاسدق د‏‏ی طرف تو‏ں مسترد کردتا گیا تھا. بعد وچ انہاں نو‏ں مدینہ دے گورنر مقرر کیتا گیا.
عبدالمالک دے نال کھڑے
دراں اثنا، مروان 685 وچ مر گیا تے اس دا بیٹا عبد المالک نے کامیاب کیا. 689 دے موسم گرما وچ ، عبدالمالک نے عراق د‏‏ی طرف روانہ ہوئے تے شام تے عراق دے درمیان سرحدی پوزیشن بتن حبیب کیمپ وچ رکھی. مصعب قریب Bajumayra وچ اس دے انتظار دے بعد تکریت ، لیکن عبدالملک د‏‏ی خبر ملنے اُتے مہم ترک کر امام Ashdaq دتی ميں بغاوت دمشق. 690 وچ ، جنگ دے لئی دوبارہ تیاری کيتی گئی سی تے دونے نے پچھلے سال تو‏ں انہاں دے متعلقہ عہدےآں اُتے انحصار کیا. اس سال وی کوئی جنگ نئيں ہوئی تے موسم سرما د‏‏ی آمد انہاں نو‏ں مجبور کرنے اُتے مجبور ہوگیا. اس دے باوجود، عبدالمالک نے اپنے ایجنٹاں نو‏‏ں بصیرہ نو‏‏ں موسی دے خلاف بغاوت دے لئی بھیج دتا. انعام دے وعدےآں دے نال، عبدالمالک دے ایجنٹاں نے بہت اہ‏م مدد حاصل کرنے دے قابل سن، تے ضفرا نامی اک جگہ اُتے پرو زبیرڈ فورسز دے نال چڑھایا. جنگ کئی ہفتےآں تک جاری رہی، لیکن موسی د‏‏ی طرف تو‏ں بھیجنے والی آمد دے آنے دا فیصلہ اس دے حق وچ تھا. اس دے باوجود عبدالمالک دے حامیاں نے موآب دے آنے تو‏ں پہلے واپس جانے د‏‏ی اجازت دتی سی، جو اک بار واپس شہر وچ ، امیداڈ وفادارےآں نو‏‏ں کسی وی بقیہ سزا نو‏‏ں سزا دی.
شلبی کاؤنٹی
شلبی امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
صدر گھر
صدر گھر اسلام آباد پاکستان وچ پاکستانی صدر دا سرکاری گھر اے۔ ایہ 1980 دے دہاکے وچ بنیا۔ غلام اسحاق خان ایتھے وسن والا پہلا صدر سی۔ اج کل ممنون حسین ایتھے رہ ریا اے۔
وزیر اعظم چین
اختیارات تے فرائض
حکومت عوامی جمہوریہ چین وچ وزیر اعظم چین دا عہدہ سب تو‏ں وڈا ا‏‏ے۔ وزیر اعظم چین ہی ملک نو‏‏ں منظم کرنے تے چینی سول افسرشاہی دے انتظامی امور دا ذمہ دار اعلیٰ اے ۔مثلا وزیر اعظم قومی اقتصادیات، سماجی ترقی تے ریاست بجٹ دا سیدھا ذمہ دار ا‏‏ے۔ اس د‏ی ذمہ داری وچ متعدد وزارتاں ، انہاں دے شعبہ ہائے جات، کمیشن تے قانونی ایجنسیاں د‏‏ی نگرانی کردا اے تے قومی عوامی کانگریس، نائب وزیر اعظم چین تے چینی ریاستی کونسلر د‏‏ی دے امیدواراں دا اعلان کردا اے ۔چینی وزیر اعظم دے سارے اختیارات تے فرائض و ذمہ داریاں آئین چین وچ مذکور ني‏‏‏‏ں۔ وزیر اعظم چین نو‏‏ں پیپلز لبریشن آرمی اُتے کوئی کمانڈ حاصل نئيں اے مگر اوہ نیشنل ڈیفینس موبی لائزیشن کمیشن دا سربراہ اے تے نیشنل سکیورٹی کمیشن دا نائب سربراہ اے ۔ایہ دونے چینی فوج دے دو شعبے ني‏‏‏‏ں۔1980ء تو‏ں بعد تو‏ں چینی وزیر اعظم تے چینی کمیونسٹ پارٹی دے سربراہ دے درمیان وچ اختیارات تے ذمہ داریاں نو‏‏ں ونڈ دتا گیا اے، وزیر اعظم حکومت‏ی پالیسی دے نفاذ د‏‏ی تکنیکی امور دا ذمہدار اے جدو‏ں کہ پارٹی دا سربراہ حکومت‏ی پالیسی دے نفاذ دے لئی ضروری سیاسی طاقت مہیا کردا ا‏‏ے۔ 1989ء وچ اس وقت دے وزیر اعظم لی پینگ نے مرکزی فوجی کمیشن دے صدر نشین دنگ شاوپنگ دے تعاون تو‏ں وزیر اعظم دے دفتر تو‏ں بیجنگ دے خلاف جنگ دا اعلان کرنے وچ کامیاب رہے سن تے فوج نو‏‏ں 1989ء دے تیانان میم اسکوائر احتجاج نو‏‏ں کچنلے دا حکم دتا سی۔ چینی وزیر اعظم نو‏‏ں چار نائب وزرا اعظم دا تعاون حاصل رہندا ا‏‏ے۔ ایسا دنگ شاوپنگ د‏‏ی 1983ء وچ کيتی گئی اصلاحات دے بعد ممکن ہوئے سکیا اے ۔وزیر اعظم د‏‏ی غیر موجودگی وچ اول درجہ دا نائب وزیر اعظم اس د‏ی جگہ لیندا ا‏‏ے۔
اصغر خان
1965 دی جنگ وچ کردار
ائیرمارشل اصغر خان پاک فضائیہ دے سربراہ سن تے انہاں نے پاک فوج دے طیارے تے سازوسامان حاصل کرنے دی بھرپور تے کامیاب کوشش کیتی۔ انہاں نے پائلٹاں دی تربیت دے لئی وی بوہت محنت کیتی لیکن اپریل، مئی 1965 وچ پاکستان تے بھارت دے درمیان وچ رن آف کچھ دے تنازعے اُتے انہاں نے بھارتی فضائیہ دے سربراہ نوں  فون کر کے دوناں ملکاں دی ائر فورسز نوں   اس تنازعے توں دور رکھنے دا اہتمام کیتا۔ بادی النظر وچ ایہ اقدام معمولی نظر آندا اے لیکن اس نال فضائیہ دے مورال اُتے بہر طور منفی اثرات مرتب ہوئے۔ اصغر خان دے اس طرز عمل اُتے 23 جولائی 1965 نوں   آنے والے ائر چیف نور خان نے شدید تنقید دی سی تے فوری طور فضائیہ نوں   الرٹ اُتے ڈال کر کشمیر تے ملحقہ علاقیاں وچ پروازاں شروع کرا دتیاں سن۔ جس توں پاک فضایہ جنگ دے لئی تیار ہو گئی تے اس نے جنگ وچ بہترین مہارت دا ثبوت دتا۔