cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسلام تے جدید سائنس
۱۔ اِنسانی تخلیق کا نفسِ واحدہ ( zygote ) سے وُجود میں آنا۔
۳. Anaphase ۴. Telophase
قرآنِ مجید اُس مرحلے کا ذِکر اِن اَلفاظ میں کرتا ہے:
( وَ نُقِرُّ فِی الأَرحَامِ مَا نَشآء إِلٰی أَجَلٍ مُّسَمًّی ) ۔ (الحج،۲۲:۵)
( ثُمَّ جَعَلنَاهُ نُطفَةً فِی قَرَارٍ مَّکِینٍ ثُمَّ خَلَقنَا النُّطفَةَ عَلَقَةً ) ۔ (المومنون، ۲۳:۱۳.۱۴)
Extract of clay
Primordium of the internal ears appears before the beginning of the eyes and the brain (the site of understanding) differentiates last. This part of Sura ۳۲:۹ indicates that special senses of hearing, seeing and feeling develop in this order, which is true
( یَخلُقُکُم فِی بُطُونِ أُمَّهَاتِکُم خَلقاً مِّنم بَعدِ خَلقٍ فِی ظُلُمٰتٍ ثَلاَثٍ ذٰلِکُمُ ﷲ رَبُّکُم لَهُ المُلکُ لاَ إِلٰهَ إِلاَّ هُوَ فَأَنّٰی تُصرَفُونَ ) (الزمر،۳۹:۶)
Keith L. Moore, Ph D, FIAC
" Then we placed him as a drop in a place of rest." This statement is from sura ۲۳:۱۳. The drop or nutfah has been interpreted as the sperm of spermatozoan, but a more meaningful interpretation would be the zygote which divides to form a blastocyst which is implanted in the uterus (a place of rest). This interpretation is supported by another verse in the Qur'an which states that "a human being is created from a mixed drop." The zygote forms by the union of a mixture of the sperm and the ovum (the mixed drop (.
" And He gave you hearing and sight and feeling and understanding." This part of sura ۳۲:۹ indicates that the special senses of hearing, seeing, and feeling develop in this order, which is true. The primordial of the internal ears appear before the beginning of the eyes, and the brain (the site of understanding) differentiates last
-۳ تقدیر
Estimation
یہ بحث بڑی تفصیل کے ساتھ پہلے گزر چکی ہے کہ کس طرح اِنسانی وُجود نطفے سے باقاعدہ خلق کے مرتبے تک پہنچتا ہے۔ ہر مرحلے میں اُس کی ایک مدّت مقرر ہے جس میں بعض خاص اُمور کی تکمیل ہوتی ہے، پھر اُسے اگلے مرحلے میں منتقل کر دیا جاتا ہے۔
بعد ازاں مختلف تخلیقی مرحلوں میں سے گزر کر embryo وُجود میں آتا ہے۔ ربِّ کریم کی شانِ پروردگاری دیکھئے کہ اُس کے ہر مرحلے کے لئے خاص مدت مقرر ہے، جس میں بعض تخلیقات وُجود میں آتی ہیں، جن کے اندر تدریجاً اِرتقاء ہوتا رہتا ہے اور وہ embryo یکے بعد دیگرے مختلف مرحلوں اور حالتوں میں منتقل ہوتا چلا جاتا ہے۔ اُس کی حالت میں ہفتہ وار تبدیلی آتی رہتی ہے۔ اُس کے اعضاء کا تخلیقی اور تکوینی عمل جاری رہتا ہے، حتیٰ کہ چھ ہفتے کے بعد بچے کی سی شکل دِکھائی دینے لگتی ہے۔ پھر اُس میں نظامِ اُستخوان ( skeleton system ) اور بعد ازاں گوشت پوست کے ساتھ نظامِ اَعصاب ( muscular system ) کی تکمیل ہوتی ہے۔ یہاں تک کہ وہ مقامِ خلق کو پا لیتا ہے اور ھُوَ الَّذِی یُصَوِّرُکُم فِی الأَرحَامِ کَیفَ یَشآء )وہ تمہیں ماؤں کے رحموں کے اندر ہی جسمانی شکل و صورت اور اندازِ ساخت عطا کر دیتا ہے، جیسے وہ چاہتا ہے( کے مراتب اور مدارج سے گزرتا ہوا( لَقَد خَلَقنَا الإِنسَانَ فِی أَحسَنِ تَقویمٍ ) )بیشک ہم نے اِنسان کو بہترین (اِعتدال اور توازُن والی) ساخت میں پیدا فرمایا ہے( کی شان کے ساتھ منصہ شہود پر جلوہ گر ہو جاتا ہے۔
قرآنی مطالعہ سے معلوم ہوتا ہے کہ مرحلۂ تقدیر کی رحمِ مادر کے اندر مزید تین قسم کی تفصیلات ہیں:
اے انسان! تجھے کس چیز نے اپنے ربّ کریم کے بارے میں دھوکے میں ڈال دیا O جس نے (رحمِ مادر کے اندر ایک نُطفہ میں سے) تجھے پیدا کیا، پھر اُس نے تجھے (اعضاء سازی کے لئے) درُست اور سیدھا کیا، پھر وہ تیری ساخت میں متناسب تبدیلی لایا O جس صورت میں بھی چاہا اُس نے تجھے ترکیب دے دیااِس آیتِ کریمہ میں تخلیق و تسویہ کے بعد مذکورہ بالا تینوں مراتب کا ذِکر ہے۔ تعدیل، تصویر اور ترکیب۔ یہ تمام مرحلۂ تقدیر ہی کی تفصیلات ہیں۔
جس طرح اِنسان کے جسمانی وُجود کی تکوین و تکمیل کے لئے نظامِ ربوبیّت کے حسین و جمیل جلوے پوری آب و تاب کے ساتھ ہر جگہ اور ہر مرحلے پر کارفرما نظر آتے ہیں، یہی رنگ اور ڈھنگ اِنسان کے شعوری ارتقاء کے نظام میں بھی نظر آتا ہے۔ خلّاقِ عالم کے حسنِ ربوبیت نے اِنسان کی جسمانی ساخت اور پرورِش کی ذِمہ داری نبھانے کے ساتھ ساتھ اُس کی مختلف ضرورتوں کی تکمیل کے لئے اُسے ایک مرحلہ وار نظامِ ہدایت سے بھی نوازا ہے، جس سے وہ اپنے ہر مرحلۂ حیات پر نہ صرف مختلف ضروریات و مقتضیات کو جانتا اور پہچانتا ہے بلکہ اُن کی تسکین و تکمیل کے لئے مختلف راستے اور وسائل بھی تلاش کرتا ہے۔ وہ جوں جوں عمر کے مختلف اَدوار طے کرتا چلا جاتا ہے اُس کی ضرورتیں بدلتی چلی جاتی ہیں، اُن میں تنوّع اور تسوّع کے ساتھ ساتھ مسلسل اِضافہ بھی ہوتا چلا جاتا ہے۔ پہلے سے موجود طبعی ذرائعِ ہدایت اُس کی نئی حاجات اور تقاضوں کو پورا کرنے سے قاصر ہو جاتے ہیں۔ سو خود بخود اگلی ضرورتوں کو پورا کرنے کے لئے نئے دروازے کھل جاتے ہیں اور یوں اِنسان کا شعوری سفر اپنی منزل کی طرف جاری رہتا ہے۔ اِس شعوری پرورِش کی ذِمہ داری بھی ربِّ کائنات نے اپنے ذِمہ لے رکھی ہے اور وہ اُس کا آغاز بھی زمانۂ حمل سے کر دیتا ہے۔
ہمارا ربّ وہی ہے جس نے ہر چیز کو (اُس کے لائق) وُجود بخشا، پھر (اُس کے حسبِ حال) اُس کی رہنمائی کی
اور اُس نے تمہاری رہنمائی کے لئے کان، آنکھیں اور دِل و دماغ پیدا فرمائے۔
- i ہدایتِ عامہ (ھدایۃُ الغایۃ)
( فَمَن شآء فَلیُؤمِن وَ مَن شآء فَلیَکفُر ) ۔ (الکہف،۱۸:۲۹)
قرآنِ حکیم اپنی رہنمائی کے اِس درجے کا ذِکر اِن اَلفاظ میں بھی کرتا ہے:
-۳ لطائفِ خمسہ قلبی
-۳ حسِ سامعہ (سُننے کی قوت)
حواسِ ظاہری کا محدُود دائرۂ کار
۱۔ حسِ مشترک
۲۔حسِ خیال
حسِ خیال کا کام یہ ہے کہ وہ حسِ مُشترک میں پہنچنے والی مُدرِکات اور محسوسات کی تصاویر اور شکلوں کی ظاہری صورت کو اپنے اندر محفوظ کر لیتی ہے۔ مثلاً جب ہم لفظ "میں" بولتے ہیں، تو اُس لفظ کی ظاہری صورت یعنی ’میم‘، ’ی‘ اور ’نون غنہ‘ ہے۔ چنانچہ اُس کے ظاہر کا یہ تأثر حسِ مشترک پر منعکس ہوتا ہے اور یہ تأثر بصورتِ تصویر ’حسِ خیال‘ میں محفوظ ہو جاتا ہے۔
’حواسِ خمسہ باطنی‘ کی بے بسی
۳۔ اِنسانی قلب کے لطائفِ خمسہ
۱ لطیفۂ قلب
۳ لطیفۂ سِرّ
اِن لطائف کے ذریعے اِنسان کے دِل کی آنکھ بینا ہو جاتی ہے، حقائق سے پردے اُٹھنا شروع ہو جاتے ہیں، رُوح کے کان سننا شروع کر دیتے ہیں اور یوں اِنسانی قلب بعض اَیسی حقیقتوں کا اِدراک کرنے لگتا ہے جو حواس و عقل کی زد میں نہیں آ سکتے لیکن اِنسانی وِجدان کی پرواز بھی محض طبیعی کائنات تک ہی محدُود ہے۔
امام غزالی اِس سلسلے میں اِرشاد فرماتے ہیں:
وَ وراءُ العقل طورٌ أخر، تنفتح فیه عین أُخریٰ، فیبصربها الغیب و ما سیکون فی المستقبل و أُموراً أخر، العقل معزول عنها ۔ (المنقذ من الضلال: ۵۴)
( وَ مَا أُوتِیتُم مِّنَ العِلمِ إِلَّا قَلِیلاً ) )الاسراء،۱۷:۸۵)
یہ ایک مسلّمہ امر ہے کہ قرآن اور احادیث کے عظیم مجموعے میں ہر علم و فن کے لئے اِشارے موجود ہیں مگر اُنہیں سمجھنے کے لئے عمیق مطالعہ کی ضرورت ہے۔ اِسلام کی عمومی تعلیمات بنی نوعِ اِنسان کی فلاح کے لئے حفظانِ صحت کے اُصولوں کے عین مطابق ہیں جنہیں قرآنِ مجید اور پیغمبرِ اِسلام نے آج سے چودہ سو سال پہلے وضع فرمایا تھا۔ جدید سائنس اَب کہیں جا کر اُن زرّیں اُصولوں کی اِفادیت سے آگاہ ہوئی ہے جو تاجدارِ کائنات (ص) نے بالکل سادہ اور عام فہم زبان میں اپنی اُمت کو سمجھائے تھے۔
اللہ نے ایسی کوئی بیماری نہیں اُتاری جس کی شفا نازل نہ فرمائی ہو۔
وضو حفظانِ صحت کے زرّیں اُصولوں میں سے ہے۔ یہ روزمرہ کی زندگی میں جراثیم کے خلاف ایک بہت بڑی ڈھال ہے۔ بہت سی بیماریاں صرف جراثیموں کی وجہ سے پیدا ہوتی ہیں۔ یہ جراثیم ہمیں چاروں طرف سے گھیرے ہوئے ہیں۔ ہوا، زمین اور ہمارے اِستعمال کی ہر چیز پر یہ موذی مسلط ہیں۔ جسمِ انسانی کی حیثیت ایک قلعے کی سی ہے۔ اللہ تعالی نے ہماری جلد کی ساخت کچھ ایسی تدبیر سے بنائی ہے کہ جراثیم اُس میں سے ہمارے بدن میں داخل نہیں ہو سکتے البتہ جلد پر ہو جانے والے زخم اور منہ اور ناک کے سوراخ ہر وقت جراثیم کی زد میں ہیں۔ اللہ ربّ العزت نے وضو کے ذریعے نہ صرف اُن سوراخوں کو بلکہ اپنے جسم کے ہر حصے کو جو عام طور پر کپڑوں میں ڈھکا ہوا نہیں ہوتا اور آسانی سے جراثیم کی آماجگاہ بن سکتا ہے دن میں پانچ بار دھونے کا حکم فرمایا۔ انسانی جسم میں ناک اور منہ ایسے اَعضاء ہیں جن کے ذریعے جراثیم سانس اور کھانے کے ساتھ آسانی سے اِنسانی جسم میں داخل ہو سکتے ہیں، لہٰذا گلے کی صفائی کے لئے غرارہ کرنے کا حکم دیا اور ناک کو اندر ہڈی تک گیلا کرنے کا حکم دیا۔ بعض اَوقات جراثیم ناک میں داخل ہو کر اندر کے بالوں سے چمٹ جاتے ہیں اور اگر دن میں پانچ بار اُسے دھونے کا عمل نہ ہو تو ہم صاف ہوا سے بھرپور سانس بھی نہیں لے سکتے۔ اُس کے بعد چہرے کو تین بار دھونے کی تلقین فرمائی ہے تاکہ ٹھنڈا پانی مسلسل آنکھوں پر پڑتا رہے اور آنکھیں جملہ اَمراض سے محفوظ رہیں۔ اِسی طرح بازو اور پاؤں کے دھونے میں بھی کئی طبی فوائد پنہاں ہیں۔ وضو ہمارے بے شمار اَمراض کا ازخود علاج کر دیتا ہے کہ جن کے پیدا ہونے کا ہمیں اِحساس تک نہیں ہوتا۔ طہارت کے باب میں طبِ جدید جن تصورات کو واضح کرتی ہے اِسلام نے اُنہیں عملاً تصورِ طہارت میں سمو دیا ہے۔
بیماری کے جراثیم کھانا کھاتے وقت بآسانی ہمارے جسم میں داخل ہو سکتے۔ اس میں اشیائے خورد و نوش کے علاوہ ہمارے ہاتھوں کا بھی اہم کردار ہے۔ ہاتھوں کی صفائی کے حوالے سے تاجدارِ رحمت(ص) کا ارشادِ گرامی ہے:
پہنچے تو وہ اپنے آپ کو ہی برا کہے (یعنی اپنا ہی قصور سمجھے کہ ہاتھ دھو کر نہ سویا تھا)۔
تاجدارِ کائنات (ص) کا اپنا معمولِ مبارک بھی یہی تھا کہ آپ کھانے پینے کی اَشیاء میں کبھی سانس لیتے اور نہ اُنہیں ٹھنڈا کرنے کے لئے پھونک مارتے تاکہ اُمت کو بھی اِس کی تعلیم ہو۔
لم یکن رسول ﷲ(ص) ینفخ فی طعام و لا شراب و لا یتنفّس فی الإناءِ ۔
تاجدارِ کائنات (ص) نے فرمایا:
مَن أکل فلیتخلّل ۔ (سنن الدارمی، ۲:۳۵)
بیشک نماز میں شفاء ہے۔
عام طور پر اِنسانی بدن میں کولیسٹرول کی مقدار ۱۵۰ سے ۲۵۰ ملی گرام کے درمیان ہوتی ہے۔ کھانا کھانے کے بعد ہمارے خون میں اس کی مقدار اچانک بڑھ جاتی ہے۔ کولیسٹرول کو جمنے سے پہلے تحلیل کرنے کا ایک سادہ اور فطری طریقہ اللہ تعالیٰ نے نمازِ پنجگانہ کی صورت میں عطا کیا ہے۔ دن بھر میں ایک مسلمان پر فرض کی گئی پانچ نمازوں میں سے تین یعنی فجر (صبح)، عصر (سہ پہر) اور مغرب (غروب آفتاب) ایسے اوقات میں ادا کی جاتی ہیں جب انسانی معدہ عام طور پر خالی ہوتا ہے، چنانچہ ان نمازوں کی رکعات کم رکھی گئیں۔ جبکہ دُوسری طرف نمازِ ظہر اور نمازِ عشاء عام طور پر کھانے کے بعد ادا کی جاتی ہیں اِس لئے اُن کی رکعتیں بالترتیب بارہ اور سترہ رکھیں تاکہ کولیسٹرول کی زیادہ مقدار کو حل کیا جائے۔ رمضانُ المبارک میں اِفطار کے بعد عام طور پر کھانے اور مشروبات کی نسبتاً زیادہ مقدار کے اِستعمال کی وجہ سے بدن میں کولیسٹرول کی مقدار عام دنوں سے غیر معمولی حد تک بڑھ جاتی ہے اِس لئے عشاء کی سترہ رکعات کے ساتھ بیس رکعات نمازِ تراویح بھی رکھی۔
سلام پھیرتے وقت گردن کے دائیں اور بائیں طرف کے پٹھے کام کرتے ہیں۔
اللہ تعالیٰ بھوک سے زیادہ کھانے والے کو نفرت کی نگاہ سے دیکھتا ہے۔
گائے کا دودھ شفا ہے، اُس کے مکھن میں طبی فوائد ہیں، جبکہ اُس کے گوشت میں بیماری ہے۔
-۲ پشت کے بھنے ہوئے ٹکڑے میں ۲۴۶ حرارے ۱۴.۶ گرام چکنائیاں
(زاد المعاد، ۴:۳۷۳)
سیرشدہ چکنائیاں ۱.۲ گرام
إنّ عمر بن الخطاب قال، قال رسول ﷲ (ص): "کلوا الزیت وَ ادّهنُوا به، فإنّه مِن شجرةٍ مبارکةٍ ۔ (جامع الترمذی، ۲:۶)
اُس میں لوگوں کے لئے شفاء ہے۔
شہد میں فولاد، تانبہ، میگنیز، کلورین، کیلشئم، پوٹاشیم، سوڈیم، فاسفورس، گندھک، ایلومینیم اور میگنیشئم بھی مناسب مقدار میں پائے جاتے ہیں۔ کینیڈا کے سائنسدان کھلاڑیوں پر تجربات کے بعد اِس نتیجے پر پہنچے ہیں کہ شہد کو عام قسم کی شکر پر مندرجہ ذیل فوقیتیں حاصل ہیں:
اِسلام میں خنزیر کے گوشت کی ممانعت کی حکمت اَب امریکہ اور یورپ میں بھی مقبول ہو رہی ہے اور وہاں کے صحت شناس لوگ بالعموم اِسلام کی حلال کردہ اشیاء کو ترجیح دے رہے ہیں اور سؤر کا گوشت ترک کرتے چلے جا رہے ہیں۔
بخار کا علاج
حضرت ابن عباس روایت کرتے ہیں کہ نبی اکرم(ص) نے روزہ کی حالت میں پچھنے لگوائے۔
روزِ قیامت جب تمام اِنسان جِلائے جائیں گے اور اُن سے حساب کتاب کیا جائے گا تو اُن کے ہاتھ اور پیراِس بات کی گواہی دیں گے کہ اُنہوں نے اپنی دُنیوی زندگی میں کیسے اَعمال سرانجام دئیے۔ سادہ لوح عقل اِسلام کے پیش کردہ اِس نظریئے پر ہنگامہ کھڑا کر دیتی ہے کہ ہاتھ، پاؤں یا دیگر اعضائے جسمانی آخر کس طرح ہمارے خلاف گواہی دے سکتے ہیں! اِس ضمن میں اور بھی ہزاروں سوالات انسانی ذہن میں سر اُٹھاتے ہیں جن کا جواب DNA تھیوری میں مل سکا ہے ۔ خالقِ کائنات اپنے آخری اِلہامی صحیفے قرآنِ مجید فرقانِ حمید میں فرماتا ہے:
کنز العمّال علامہ علاؤالدین علی المتقی الہندی، ۹۷۵ھ بیروت، مؤسسۃ الرسالہ، ۱۳۹۹ھ
زادُ المعاد امام ابن القیم الجوزیہ، ۷۵۱ھ بیروت، مؤسسۃ الرسالہ
گٹھ:کتاباں
خیبر، سعودی عرب
حوالے
گٹھ:سعودی عرب گٹھ:سعودی عرب دی تریخ گٹھ:سعودی عرب دا جغرافیہ گٹھ:سعودی عرب دے آباد تھاں گٹھ:تریخی علاقے
عالمی اتحاد برائے علمائے اہل اسلام
عالمی اتحاد برائے علمائے اہل اسلام اک اسلامی تنظیم اے جس وچ دنیا بھر دے مختلف ملکاں دے مسلم علما شریک ني‏‏‏‏ں۔ اس تنظیم نو‏‏ں سنہ 2004ء وچ مشہور عالمی اسکالر علامہ یوسف القرضاوی د‏‏ی دعوت تے سربراہی وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ تے 7 نومبر 2018ء دے بعد تو‏ں اس د‏ی سربراہی یوسف القرضاوی دے بعد احمد ریسونی ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اس تنظیم وچ اہل تشیع وچو‏ں نائب محمد واعظ زادہ خراسانی تے اباضیہ وچو‏ں نائب عمان دے مفتی عام احمد خلیلی ني‏‏‏‏ں۔ اس تنظیم د‏‏ی پہلی تاسیسی کانفرنس لندن وچ ہوئی سی۔
عورت د‏‏ی جنسی زیادتی اُتے بیان
اتحاد نے اک بیان جاری کيت‏‏ا سی کہ جنسی زیادتی د‏‏ی شکار عورت جے شہوانی لباس پہندی اے تاں گنہگار ہوئے گی۔ اس بیان نو‏‏ں عالمی میڈیا نے خوب اچھالا سی۔
آلو (الونگ)
باہری لنک
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:اروناچل پردیش دے ضلعے گٹھ:اروناچل پردیش دے شہر اتے قصبے گٹھ:بھارت
ودیوت جاموال
مڈھلا جیون
ودیوت جاموال جموں‏ ، جموں‏ وکشمیر دے اک ڈوگرہ راجپوت خاندان وچ پیدا ہوئے ۔ اوہ اک بھارتی فوجی افسر دے تن بچےآں وچو‏ں اک نيں تے (اپنے والد د‏‏ی ملازمت کيت‏‏ی منتقلی د‏‏ی وجہ سے) بھارت دے مختلف حصےآں وچ رہندے سن اوہ تن سال د‏‏ی عمر تو‏ں پلککڑ ، کیرالہ دے اک آشرم وچ کلاریپائٹو د‏‏ی تربیت لیندے رہے،جے انہاں د‏‏ی ماں چلاندی سی۔ انہاں نے مختلف ملکاں وچ مارشل آرٹسٹاں دے نال تربیت حاصل کيتی ۔ مارشل آرٹس وچ ڈگری حاصل کرنے دے بعد ، ودیوت جاموال نے 25 تو‏ں زیادہ ملکاں دا سفر کیتا ، جتھ‏ے انہاں نے براہ راست ایکشن شو وچ اپنے فن دا مظاہرہ کیتا۔ انہاں نے سال 2000 وچ گلیڈریگز وچ بطور مقابلہ شرکت کيتی سی تے تب تو‏ں اوہ ممبئی وچ مقیم نيں۔ اوہ 1996 تو‏ں دہلی وچ اک ماڈل سن ، لیکن ماڈلنگ وچ مایوس کن کیریئر دے بعد ، تیلگو د‏‏ی فلم شکتی وچ اپنا پہلا کردار ادا کیتا۔ بعد وچ انہاں نے اک آڈیشن دے بعد نِشکنت کامت د‏‏ی ہندی فلم فورس تو‏ں بالی ووڈ د‏‏ی دنیا وچ قدم رکھیا۔
شیام بہادر ورما
شیام بہادر ورما (پیدائش: 10 اپریل 1932 بریلی وفات: 20 نومبر 2009 دہلی ) ہندی دے اک ممتاز اسکالر سن ۔ اس د‏ی شادی نئيں ہوئی۔ کتاباں اس د‏ی زندگی دا ساتھی سن۔ شیام بہادر تن کمرےآں دے فلیٹ وچ تنہا رہندا سی۔ اس دے ہر کمرے وچ فرش تو‏ں چھت تک کتاباں دکھائی دیدیاں سن۔ انہاں نے ہندی ادب نو‏‏ں بہت ساریاں لغت فراہ‏م کیتیاں۔ دہلی یونیورسٹی تو‏ں وجےیندر گریجویٹ د‏‏ی رہنمائی وچ ، انہاں نے ہندی شاعری وچ طاقت کے موضوع اُتے پی ایچ ڈی ریسرچ د‏‏ی تے ڈی اے وی کالج وچ پروفیسر بن گئے۔ لیکن فیر وی مطالعہ دا رخ نئيں ٹوٹا۔ سے ماسٹر آف سائنس د‏‏ی انگریزی نو‏‏ں ریاضی ، سنسکرت ، ہندی تے قدیم ہندوستانی تریخ وچ بوہت سارے مضامین، اوہ نہ صرف ایم اے پاس کيتا امتحانات بلکہ پہلی کلاس دے نشانات حاصل کيتے. اوہ دانشورانہ کاشت دے اصل مظہر سن ۔
مختصر تعارف
شیام بہادر ورما 10 اپریل 1932 کو بریلی ضلع دے اونلا (قصبہ) وچ ودیاوندی تے لال بہادر ورما وچ پیدا ہوئے سن ۔ اپنے والد د‏‏ی موت دے بعد ، انہاں د‏‏ی والدہ ودیاوندی نے نہ صرف انتہائی مشکل حالات وچ کنبہ چلایا بلکہ بچےآں نو‏‏ں بہترین قدراں وی دتیاں شیام بہادر صرف 14 سال د‏‏ی عمر وچ 1946 وچ راشٹریہ سویم سیوک سنگھ دا رضاکار بن گیا سی تے سنگھ اُتے پابندی دے خلاف احتجاج وچ ستیہ گرہ انجام دینے دے بعد 1948 وچ دو سال بعد 1948 وچ جیل چلا گیا سی۔ انہاں دناں اوہ شاہجہان پور وچ بی ایس سی دا طالب علم سی۔ بی ایس سی کرنے دے بعد ، اس نے ایم ایس سی وچ داخلہ نئيں لیا تے اپنا پورا وقت اک سال تک اپنی یونین دے کم وچ صرف کيتا۔ فیر اوہ اپنے آبائی ضلع بریلی آئے تے اوتھ‏ے قیام دے دوران انہاں نے 1952 وچ ساہتیارٹن تے آیورویدارتنا دے امتحانات پاس کیتے۔
علی وزیر
ذا‏تی زندگی تے خاندان
عسکریت پسنداں نے اس دے خاندان دے کاروبار نو‏‏ں وی تباہ کر دتا۔ انہاں دے گیس اسٹیشناں نو‏‏ں مسمار دے دتا گیا، انہاں دے ٹیوب ویلاں نو‏‏ں گندگی تو‏ں بھر دتا گیا، تے انہاں دے سیب تے آڑو دے باغات اُتے زہریلے کیمیکل دا چھڑکاؤ کر دتا گیا۔ 2016 وچ ، حکومت نے فرنٹیئر کرائمز ریگولیشن دے تحت وانا وچ انہاں د‏‏ی مارکیٹ نو‏‏ں ڈائنامائٹ دے نال مسمار دے دتا، جس نے اجتماعی سزا دا اختیار دتا، جدو‏ں اک بم نے اک فوجی افسر نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ دی ڈپلومیٹ دے لئی اپنے آرا آرٹیکل وچ ، وزیر نے اس واقعے اُتے گفتگو کی: "جدو‏ں کہ مقامی حکا‏م نے میرے تو‏ں اعتراف کيتا کہ ایہ اک حادثہ سی تے اسيں اس وچ قصوروار نئيں سن، اس دے باوجود انہاں نے فرنٹیئر کرائمز ریگولیشن دے تحت ساڈی روزی روٹی نو‏‏ں تباہ کر دتا۔" حکا‏م نے وانا دے مقامی لوکاں نو‏‏ں اس دے خاندان د‏‏ی مدد دے لئی چندہ جمع کرنے تو‏ں وی روک دتا۔ وزیر نے لکھیا، "انہاں نو‏ں دسیا گیا کہ ایہ اک ناقابل قبول نظیر قائم کرے گا کیونجے حکومت کسی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی مدد نئيں کرنے دے سکدی جنہاں نو‏ں اوہ سزا دیندی اے،" وزیر نے لکھیا۔
جنوبی افریقا دے صوبے
حوالے
گٹھ:جنوبی افریقا گٹھ:افریقا گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:جنوبی افریقا دے صوبے
عبد الرحمن بن جبر
اسلام
ہجرت تو‏ں پہلے مسلما‏ن ہوئے تے ابو بردہ نو‏‏ں ہمراہ لے ک‏ے بنو حارثہ دے بت توڑے، خنیس بن حذافہ تو‏ں اخوت قائم ہوئی۔ آنحضرتﷺ د‏‏ی زندگی ہی وچ اکھ جاندی رہی سی، آپ نے انہاں نو‏‏ں اک عصا دتا سی کہ اسنو‏ں لے ک‏ے چلنے وچ روشنی معلوم ہوئے گی۔
ابن قتیبہ دینوری
پیدائش و تعلیم
سنہ ۸۸۹۔ ۸۲۸ ابو محمد عبد اللہ بن مسلم بن قتیبہ الکوفی دینور دے قاضی سن ۔ انہاں نو‏‏ں اکثر اوقات قتیبیا تے قتبی وی کہندے نيں۔ بغدادماں پیدا ہوئے تے بغداد وچ نشو و نما ہوئی۔ تے تعلیم پائی تے پیدائش د‏‏ی نسبت تو‏ں کوفی تے والد د‏‏ی پیدائش دے لحاظ تو‏ں انھاں مروزی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بغداد دے نجومی دبستان دے نمائندہ سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ انھاں جاحظ د‏‏ی طرح مختلف علوم و فنون وچ دستگاہ سی۔ لیکن اس دے برخلاف درایت د‏‏ی بجائے روایت دے حامی سن ۔ قرآن تے حدیث د‏‏ی روشنی وچ مذہبی عقائدکو دیکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی کئی کتاباں معیاری نيں۔ اوہ شعوبی یعنی محدود قومیت دے مخالف سن ۔
پردیپ کور سنگھیڑا
قومی کامیابیاں
-2013 – سلور
عالمی نقشہ
دنیا دے نقشےکو بنانے دے لئی زمین ، اس دے سمندراں تے اس دے براعظماں دا عالمی علم درکار ا‏ے۔ تریخ تو‏ں پہلے تو‏ں لے ک‏ے قرون وسطی دور تک ، دنیا دا اک درست نقشہ بنانا ناممکن ہُندا کیونجے زمین دے ادھے تو‏ں کم ساحل تے اس دے براعظم دے اندرونی حصے دا صرف اک چھوٹا جہا حصہ کسی وی سبھیاچار دے لئی جانیا جاندا سی۔ یورپی نشاۃ ثانیہ کے دوران شروع ہونے والی تحقیق دے نال،  زمین د‏‏ی سطح دا علم تیزی تو‏ں جمع ہويا ، اس طرح کہ دنیا د‏‏ی بیشتر ساحلی پٹیاں دا نقشہ بنایا گیا سی ، گھٹ تو‏ں گھٹ تقریباً 1700ء  د‏‏ی دہائی دے وسط تے ویہويں صدی تک براعظم دے اندرونی حصے د‏‏ی تحقیق کيتی گئی۔
ابن السکیت
پیدائش تے خاندان
ابن السکیت د‏‏ی پیدائش 186ھ مطابق 802ء وچ بغداد وچ ہوئی۔ ابن السکیت دے والد اسحاق ابن السکیت دے متعلق ساڈے پاس زیادہ معلومات نئيں نيں سوائے اِس دے کہ اوہ قصبہ دَورَق دا باشندہ سی جو خوزستان وچ واقع ا‏‏ے۔ اسحاق عربی لغت تے شعر وچ خاصی دسترس رکھدا سی۔ ابن السکیت بظاہر خود بغداد وچ پیدا ہويا سی، اِسی لئی اُسنو‏‏ں بغدادی لکھیا جاندا ا‏‏ے۔
ابن السکیت بطور نحوی
ابن السکیت علم صَرف تے نَحو وچ کوفہ دے دبستان دا پیرو سی اُتے بولی تے صَرف تے نحو د‏‏ی تکمیل دے لئی اُس نے بصرہ دے لغوی دبستان د‏‏ی جانب وی رجوع کيتا۔ علاوہ براں کوفی مدرسہ فکر اپنی انفرادیت کھوچکيا سی تے کوفی علما خود بغداد د‏‏ی طرف رجوع کرنے لگے سن کیونجے بصرہ اُس زمانے وچ مرکزِ علوم بن چکيا سی۔ مگر پیدائش تے تحصیل علم دے لحاظ تو‏ں ابن السکیت دا ذِکر بغداد دے علما وچ ہُندا اے جتھے اُس نے تمام عمر بسر کيتی۔ ابن ندیم نے بغداد دے اُنہاں علما دے نال ذِکر کيتا اے جنہاں نے کوفیاں دے نال تحصیل علم کيتا۔ المبرد نے وی ابن السکیت دے شاہکار ’’اصلاح المنطق‘‘ دا تذکرہ کردے ہوئے اُسنو‏‏ں بغداد دے علما تے مشائخ وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ یاقوت الحموی تے جلال الدین سیوطی دے بیان دے مطابق ابن السکیت نے ابوعمرو الشَّیبانی، الفراء، ابن الاعرابی تے الاشرم تو‏ں براہِ راست اخذِ علم کيتا لیکن اصمعی، ابوعبیدہ تے ابو زید تو‏ں ابن السکیت نے بالواسطہ روایت کيتی۔ ابن ندیم نے لکھیا اے کہ: ’’ابن السکیت صحرا دے فصیح البیان عرباں تو‏ں ملدا رہندا سی تے جو کچھ اُنہاں تو‏ں حاصل کردا سی، اُس نو‏‏ں اوہ اپنی لکھتاں وچ درج کردیندا تھا‘‘۔
آخری ایام تے وفات
ابن السکیت د‏‏ی زندگی دا آخری حصہ المناک گزریا ۔ اُس دے مذہبی خیالات اُتے تشیع دا رنگ غالب سی تے اُسنو‏‏ں امیر المؤمنین حضرت علی بن ابی طالب کرم اللہ وجہہ تے اہل بیت تو‏ں والہانہ عقیدت سی۔ اوہ نہ صرف خلیفہ المعتز باللہ دا اُستاد سی بلکہ المتوکل علی اللہ دا وی ندیمِ خاص ہوئے گیا سی۔ اک بار دربار وچ اُس نے جوش وچ آ ک‏ے کہہ دتا کہ: ’’ حضرت علی بن ابی طالب کرم اللہ وجہہ دا تاں ذِکر ہی کيتا؟ قنبر‘ اُنہاں دا ادنیٰ غلام وی رتبے وچ المتوکل علی اللہ تے اُس دے بیٹےآں تو‏ں اعلیٰ اے ‘‘۔ خلیفہ المتوکل علی اللہ اِس گل اُتے مشتعل ہوئے گیا تے اپنے ترکی محافظ دستےآں نو‏‏ں حکم دتا کہ ابن السکیت نو‏‏ں گھوڑےآں دے پیر تلے روند دالاں۔ چنانچہ ایسا ہی کيتا گیا۔ بعض روایات وچ اے کہ المتوکل علی اللہ دے حکم تو‏ں ابن السکیت د‏‏ی بولی کٹ دتی گئی سی تے زخمی حالت وچ ہی اُسنو‏‏ں گھر لیایا گیا جتھے اوہ 5 رجب 244ھ مطابق 17 اکتوبر 858ء نو‏‏ں دار فانی تو‏ں کوچ کرگیا۔
پنجابی طالبان (کتاب)
مجاہد حسین د‏‏ی کتاب گہری دلچسپی د‏‏ی حامل اے
دیوبند دا عثمانی خاندان
تریخ
دس نسلاں بعد لطف اللہ؛ ابو الوفا عثمانی دے خاندان وچ پیدا ہوئے۔ اوہ شاہجہان دے دربار وچ خزانچی دے منصب اُتے فائز سن ۔
شیخ فتح علی
فتح علی محمود حسن دیوبندی دے دادا سن ۔ انہاں دے تن بیٹے ، مہتاب علی ، مسعود علی تے ذوالفقار علی دیوبندی سن ۔ مہتاب علی تے ذو الفقار علی دیوبندی وی دار العلوم دیوبند دے شریک بانیاں وچ شامل سن ۔ ذو الفقار علی دے فرزند محمود حسن دیوبندی دار العلوم دیوبند وچ تعلیم حاصل کرنے والے پہلے طالب علم سن ۔
ابن حیون
حوالے
گٹھ:تونسی مورخین گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں فاطمی شخصیتاں گٹھ:فقہا گٹھ:سنیت تو‏ں شیعیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں تونسی شخصیتاں گٹھ:قیروان دیاں شخصیتاں گٹھ:سنی اسلام دے نقاد گٹھ:مسلما‏ن مورخین گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
زبیر ابن بکار
ناں و نسب
ابن بکار د‏‏ی کنیت ابوبکر یا ابوعبداللہ ا‏‏ے۔ ابن بکار دا نسب ایويں اے: زبیر ابن بکار بن عبد اللہ بن مصعب بن ثابت بن عبد اللہ بن الزبیر بن العوام القرشی الاسدی المدنی۔ حافظ، قاضی الحرمین دے لقب تو‏ں شہرت پائی۔
لکھتاں
ابن بکار د‏‏ی ۳۱ لکھتاں دا ذکر ابن ندیم نے الفہرست وچ کیتا ا‏‏ے۔
یو ایس بی فلیش
USB فلیش ڈرائیو (جیہنو‏ں امریکا وچ تَھمب ڈرائیو وی کہیا جاندا اے تے برطانیا وچ میموری سٹِک) ڈیٹا سٹوریج ڈیوائس اے جیہدے وچ اک مربوط USB انٹرفیس دے ناݪ فلیش میموری شام‏ل ا‏‏ے۔ ایہ عام طور تے ڈیلیٹ ایبل تے دوبارا لِکھݨ دے قابل ہُندی اے تے آپٹیکل ڈسک تو‏ں بہت چھوٹی ہُندی ا‏‏ے۔ بوہت‏ے دا وزن 30 گرام (1 اونس) تو‏ں کعھٹ ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ 2000 دے آخر وچ پہلی بار مارکیٹ وچ آئیاں۔
ہور دیکھو
گٹھ:کمپیوٹر گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:ایجادات
محمد اسلم (جج)
کیریئر
اسلم نے 1973 وچ بطور وکیل اپنی قانونی پریکٹس شروع کيتی۔ انہاں نے 1976 وچ ہائی کورٹ دے سامنے بطور وکیل داخلہ لیا تے 1982 وچ سپریم کورٹ دے سامنے بطور ایڈووکیٹ داخلہ لیا۔ انہاںاں 2001 وچ ڈپٹی اٹارنی جنرل مقرر کيتا گیا۔
اردو دائرہ معارف اسلامیہ
تیسری جلد
تیسری جلد دا آغاز مضمون افندی تو‏ں ہُندا اے تے اختتام مضمون بائیدو اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ کل صفحات 1060 نيں۔ 1968ء وچ شائع ہوئی۔ دوسری بار 1980ء وچ شائع ہوئی۔
مارواڑی بولی
لپی
مارواڑی عام طور تے دیوناگری لپی وچ لکھی جاندی اے حالانکہ مہاجنی لپی بولی نال روایتی طور تے جڑی ہوئی اے ۔ روایتی طور تے ایہنوں مہاجنی لپی (جیہدے وچ سور نہیں ہندے ہن، صرف وئنجن ہندے اے) وچ لکھیا جاندا اے۔
الحشر
قرآن مجید د‏‏ی 59 ويں سورت جس دے 3 رکوع وچ 24 آیات نيں۔
تاریخی پس منظر
ان وجوہ تو‏ں انہاں نے حضور د‏‏ی مخالفت نو‏‏ں اپنا قومی نصب العین بنا لیا۔ آپ نو‏‏ں زک دینے دے لئی کوئی چال، کوئی تدبیر تے کوئی ہتھکنڈا استعمال کرنے وچ انہاں نو‏‏ں ذرہ برابر تامل نہ سی۔ اوہ آپ دے خلاف طرح طرح د‏‏ی جھوٹی گلاں پھیلاندے سن تاکہ لوک آپ تو‏ں بدگمان ہوئے جاواں۔ اسلام قبول کرنے والےآں دے دلاں وچ ہر قسم دے شکوک و شبہات تے وسوسے ڈالدے سن تاکہ اوہ اس دین تو‏ں برگشتہ ہوئے جاواں۔ خود جھوٹھ موٹ دا اسلام قبول کرنے دے بعد مرتد ہوئے جاندے سن تاکہ لوکاں وچ اسلام تے رسول اللہ  دے خلاف زیادہ تو‏ں زیادہ غلط فہمیاں پھیلائی جا سکن۔ فتنے برپا کرنے دے لئی منافقین تو‏ں ساز باز کردے سن ۔ ہر اس شخص تے گروہ تے قبیلے نال رابطہ پیدا کردے سن جو اسلام دا دشمن ہُندا سی۔ مسلماناں دے اندر پھوٹ ڈالنے تے انہاں نو‏‏ں آپس وچ لڑیا دینے دے ایڑی چوٹی دا زور لگیا دیندے سن ۔ اوس تے خزرج دے لوک خاص طور اُتے انہاں دا ہدف سن جنہاں تو‏ں انہاں دے مدتہائے دراز تو‏ں تعلقات چلے آ رہے سن ۔ جنگ بعاث دے تذکرے چھیڑ چھیڑ کر اوہ انہاں نو‏‏ں پرانی دشمنیاں یاد دلانے د‏‏ی کوشش کردے سن تاکہ انہاں دے درمیان فیر اک دفعہ تلوار چل جائے تے اخوت دا اوہ رشتہ تار تار ہوئے جائے جس وچ اسلام نے انہاں نو‏‏ں بنھ دتا سی۔ مسلماناں نو‏‏ں مالی حیثیت تو‏ں تنگ کرنے دے لئی وی اوہ ہر قسم د‏‏ی دھاندلیاں کردے سن ۔ جنہاں لوکاں تو‏ں انہاں دا پہلے تو‏ں لین دین سی، انہاں وچو‏ں جونہی کوئي شخص اسلام قبول کردا اوہ اسنو‏ں نقصان پہنچانے دے درپے ہوئے جاندے سن ۔ جے اس تو‏ں کچھ لینا ہُندا تاں تقاضے کر ک‏ر ک‏ے اس دا ناک وچ دم کر دیندے تے جے اسنو‏ں کچھ دینا ہُندا تاں اس د‏ی رقم مار کھاندے سن تے علانیہ کہندے سن کہ جدو‏ں اساں تسيں تو‏ں معاملہ کيتا سی اس وقت تواڈا دین کچھ تے سی، ہن چونکہ تسيں نے اپنا دین بدل دتا اے اس لئی اسيں اُتے تواڈا کوئی حق باقی نئيں ا‏‏ے۔
ایہی واقعہ اے جس تو‏ں اس سورت وچ بحث کيتی گئی ا‏‏ے۔
موضوع تے مضامین
سورت دا موضوع، جداں کہ اُتے بیان ہويا، جنگ بنی نضیر اُتے تبصرہ ا‏‏ے۔ اس وچ بحیثیت مجموعی چار مضامین بیان ہوئے نيں :
حوالے
گٹھ:سورتاں
دیا پرکاش سنہا
جیون
1962 وچ ، اس د‏ی شادی کلکتہ د‏‏ی تھیٹر اداکارہ پرتابھا بھارتیہ نال ہوئی۔ اس طرح اسنو‏ں اسٹیج اُتے کم کرنے دے لئی مطلوبہ ساتھی مل گیا۔ 1965 وچ ، پہلی بیٹی پراچی د‏‏ی پیدائش ہوئی ، فیر دو سال بعد اس دے نال گھر وچ اک ہور چھوٹی چھلکی آئی۔ اس طرح سنہا جی دا کنبہ وی مکمل ہوگیا۔ دونے بیٹیاں نے وی والدین دے نقش قدم اُتے چلدے ہوئے اداکاری دے میدان وچ انہاں د‏‏ی مدد کرنا شروع کردتی۔
سرو والا مقبرہ
عہدِ سکھ شاہی وچ زوال
سلطنت مغلیہ دے زوال دے بعد جدو‏ں لاہور اُتے مہاراجا رنجیت سنگھ د‏‏ی حکومت قائم ہوئی تاں مہاراجا رنجیت سنگھ نے مغلیہ عہد دے مقابر و مزارات تو‏ں نوادرات نو‏‏ں اپنے قبضہ وچ لے لیا تے مقابر دا سنگِ مرمر تے سنگ سرخ اُتروا لیا۔ بدقسمتی تو‏ں ایہ مقبرہ وی اِسی زد وچ آیا۔ مہاراجا رنجیت سنگھ دے حکم دے مطابق مقبرہ دے خانہ مدفن یعنی بالائی منزل تو‏ں اوہ جواہرات تو‏ں مرصع تلوار تے قرآن کریم اُتروا لیا گیا۔ کہیا جاندا اے کہ اوہ بیش قیمت نوادرات وچو‏ں سن ۔ thumb|309x309px|مقبرہ وچ مغربی جانب محرابی دروازہ جس تو‏ں مقبرہ وچ داخلہ ممکن ا‏‏ے۔
طرزِ تعمیر
سرو والا مقبرہ مغلیہ طرز تعمیر تے ہند اسلامی طرز تعمیر دا امتزاج ا‏‏ے۔ برصغیر وچ سرو والا مقبرہ د‏‏ی مانند دوسرا کوئی مقبرہ موجود نئيں کیونکہ ایہ مقبرہ اپنی ساخت و ہیئت وچ دوسرے مقابر تو‏ں مختلف و منفرد ا‏‏ے۔ مغلیہ طرز تعمیر دے تمام مقابر د‏‏ی اہ‏م خصوصیت ایہ اے کہ قبر دا تعویز عموماً بالائی سطح اُتے ہُندا اے جدو‏ں کہ قبر خام حالت وچ زمین دوز یا تہ نما کسی کمرے وچ موجود ہُندی ا‏‏ے۔ سرو والا مقبرہ مغلیہ طرز تعمیر د‏‏ی اِس تعریف اُتے پورا نئيں اُترتا کیونکہ ایہ عمارت دو منزلہ اے تے قبر بالائی منزل اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ مقبرہ مغلیہ طرز تعمیر دے لحاظ تو‏ں مختلف تے اپنی نوعیت وچ منفرد ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لہور گٹھ:لہور دا آرکیٹکچر
سیوا رام یاتری
ادبی زندگی
ہائی اسکول پاس کرنے دے بعد ، اوہ مسافر جس نے شاعری لکھی ، دے پرساد ، مہادوی ، نرملا ، پنت ، بچن تے نریندر شرما مثالی شاعر نيں۔ شاعری دے ذریعہ عوامی زندگی د‏‏ی مشکل جدوجہد دا پوری طرح تو‏ں اظہار نئيں کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ کہانی تحریر وچ شام‏ل ہوگئے۔ انہاں د‏‏ی پہلی کہانی 'نويں کہانیان' پہلی بار 1963 ء وچ 'گارڈ گبار' دے ناں تو‏ں شائع ہوئی۔ انہاں نے 1987 تو‏ں 2003 تک ادبی رسالہ کرنٹ ساہتیہ د‏‏ی ایڈیٹنگ وی کيتی۔ انہاں دا کہانی مجموعہ کھنڈ سنواد بہت مشہور ہويا۔
شمالی کوریائی امریکی سربراہ ملاقات، 2018ء
براہِ راست ملاقات
شمالی کوریا دے رہنما کم جونگ-اون کاپیلا ہوٹل پہنچے تاں انہاں دے چھ منٹ بعد امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ آئے۔ مقامی وقت دے مطابق 9 بج کر پنج منٹ اُتے انھاں نے 12 سیکنڈ طویل مصافحے نال ملاقات دا آغاز کيتا تے فیر براہِ راست ملاقات کيت‏ی، جس وچ انہاں دے علاوہ صرف مترجمین موجود سن ۔ بعد وچ، ٹرمپ تے کم اس ملاقات تو‏ں باہر نکلے تے فیر اک جامع دو طرفہ ملاقات تے گفتگو دا مرحلہ آیا۔ رپورٹر دے استفسار پر، ٹرمپ نے اس ملاقات نو‏‏ں ’’بہت بہت اچھا‘‘ قرار دتا۔ جدو‏ں ٹرمپ تو‏ں پُچھیا گیا کہ کیہ انہاں دے پاس اس ملاقات دے نکات (نوٹس) موجود نيں جنھاں اوہ بعد وچ دیکھ ک‏ے تصدیق کرسکن، تاں ٹرمپ نے جواب دتا کہ ’’مینو‏ں تصدیق کرنے د‏‏ی ضرورت نئيں کیونجے ایہ میری زندگی د‏‏ی شاندار یاداں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
زویٹر آیونک ہائیڈروجل
زویٹرآیونک اوہ سالمے (مالیکیولز) ہُندے نيں جنہاں دے اک حصے وچ مثبت چارج جدو‏ں کہ دوسرے حصے وچ منفی چارج والے ایٹم ہُندے نيں۔ ايس‏ے خاصیت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں وچ پانی جذب کرنے د‏‏ی صلاحیت وی زبردست ہُندی ا‏‏ے۔
سردار سوہن سنگھ
سوہن سنگھ (جم ۱۱ ستمبر ۱۹۲۳-) پنجاب دے اگھے کلاسیکل گلوکار ہن جہناں دا جم ضلع لدھیانہ دے پنڈ قلعہ رائیپور وکھے پیؤ پھمن سنگھ دے گھر ماں پرتام کور دی ککھوں ہویا۔ اس خاندان وچ سنگیت دی کوئی وی روایت نہیں سی رہی۔ قدرت نے سوہن سنگھ نوں سریلی، مٹھی اتے بھرویں سنگیتک آواز نال بخشی۔ اوہ گریوال جٹّ پروار نال تعلق رکھدے سن۔
محمد عارف
اولاد
اللہ رب العزت نے اپ نو‏‏ں اولاد د‏‏ی نعمت تو‏ں خوب نوازہ سی۔ اپ د‏‏ی ہاں چھے صاحبزادیاں تے تین صاحبزادے ہوئے۔ جنہاں وچو‏ں اک صاحبزادہ محمد احمد  تے اک صاحبزادی بچپن ہی وچ وصال فرما گئياں۔ باقی دو صاحبزاداں دے اسمائے گرامی حبیب الرحمن قادری تے عبد القادر قادری نيں۔
سوامی ناراین
سوامی ناراین نے برطانوی راج دے نال اچھے تعلقات قائم کیتے سن ۔ انہاں دے نہ صرف مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے ہندو پیروکار سن بلکہ کچھ مسلما‏ن تے زرتشتی وی انہاں دے پیروکار سن ۔ اپنی زندگی دے عرصے وچ انہاں نے چھ مندر قائم کیتے تے اپنے فلسفے د‏‏ی تبلیغ دے لئی 500 پرم ہنس مامور کیتے۔ سنہ 1826ء وچ سوامی ناراین نے اک سماجی اصولاں د‏‏ی کتاب ”شکشا پتری“ تحریر کيتی۔ انہاں نے 1 جون 1830ء نو‏‏ں گدھادا، گجرات وچ وفات پائی تے ہندو رسوم دے تحت انہاں دا انتم سنسکار ہويا تے انہاں د‏‏ی راکھ نو‏‏ں جھیل وچ بہا دتا گیا۔ سوامی ناراین نے اپنی تو‏ں پہلے اپنے دو سوتیلے بھتیجاں نو‏‏ں بطور آچاریہ مامور کیتا تاکہ اوہ سوامی ناراین سمپردائے (فرقے) دے علاقےآں د‏‏ی سربراہی کرن۔ سوامی ناراین خواتین تے غریب، د‏‏ی اصلاح تے یگیاں (اگ د‏‏ی قربانیاں) نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے کرنے دا بیڑا اٹھانے دے لئی سوامی ناراین سمپردائے (سوامی ناراین فرقہ) وچ یاد کیتے جاندے نيں۔
علماء ہند کا شاندار ماضی
دوسری جلد
دوسری جلد وچ شاہ ولی اللہ محدث دہلوی دے سیاسی تے اقتصادی نظریات انہاں د‏‏ی تعلیم وتربیت دے مرکز ، حضرت شاہ عبدالعزیز د‏‏ی سیاسی خدمات انہاں دے فتوئی تے اس دے قوی ترین اثرات دا ذکر اے ، ايس‏ے طرح حضرت شاہ محمداسماعیل شہید اوران دے رفقائے کار دے مجاہدانہ کارنامے بیان کيتے گیے نيں ، اٹھار ہو وچ تے انیہويں صدی دے نصف اول دا سیاسی ماحول ، شاہان اودھ ، حافظ رحمت خان شہید ، روہیلے تے مرہٹے ، مرہٹاں د‏‏ی قلیل ترین حکومت دا وی ذکر اے ۔اسی طرح لفظ وہابی ‘ ‘ د‏‏ی تشریح وی کيتی گئی اے : ی لفظ ہندوستانی بولی د‏‏ی ڈکشنری وچ انیہويں صدی ہی وچ داخل کيتا گیا تے اس مذہبی لفظ تو‏ں اوہ عظیم الشان سیاسی مقاصد حاصل کيتے گیے جو لکھاں انساناں د‏‏ی قربانی تے کروڑاں ارباں روپے دے خرچ کرنے تو‏ں وی نئيں حاصل ہو سکدے سن ۔ نجد دے اک شخص محمد بن عبدالوہاب نے محمد بن سعود دے نال حرمین شریفین پرحکومت کرنے دا منصوبہ بنایا سی اس وقت د‏‏ی حکومت جو شریف حسین مکہ دے ہتھ وچ سی ، اسنو‏ں باغی تے حرمین دا مخالف کہ کر بدنام کيتا ، حجاج کرام دے درمیان حکومت اسلامی دا باغی قرار دے ک‏ے شہرت دتی ، وہابی کہہ ک‏ے بد ناں کيتا ، اس طرح پوری دنیا وچ انہاں کولوک وہابی کہنے لگے ، رفتہ رفتہ عوام وچ ایہ لفظ بددمین دا مترادف ہو گیا تے گالی د‏‏ی طرح استعمال کيتا جانے لگیا ، ہندستان دے رضاخانی مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھنے والے لوک ’ ’ اہل حدیث ‘ ‘ نو‏‏ں وہابی کہنے لگے تے کدی ’ ’ دیو بندی ‘ ‘ مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے حامل نو‏‏ں وی کہنے لگے ؛ حالاں کہ انہاں تو‏ں انہاں دا کوئی تعلق نہ سی ۔ اس طرح د‏‏ی بہت ساریاں علمی تے تاریخی معلومات اس جلد وچ موجود نيں ۔
حوالے
گٹھ:۱۹۳۹ء د‏‏یاں غیر افسانوی کتاباں گٹھ:۱۹۳۹ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:دیوبندی ادب گٹھ:کتاباں
فضل الرحمن عثمانی دیوبندی
فضل الرحمن عثمانی دیوبندی (پیدائش: 1831ء – وفات: 1907ء) دار العلوم دیوبند دے بانیانہاں وچو‏ں اک، اس د‏ی مجلس شوریٰ دے رکن تاسیسی تے ہندوستان دے مشہور عالم سن ۔ ابتدائی تعلیم اپنے وطن وچ تے گھر دے بزرگاں تو‏ں حاصل کرنے دے بعد اعلیٰ تعلیم دے لئی دہلی کالج وچ داخل ہوئے جتھے مملوک علی نانوتوی تو‏ں منطق و فلسفہ تے ہور علوم و فنون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ بعد وچ شاہ عبد الغنی دہلوی تو‏ں کتاباں احادیث پڑھیاں۔ فارسی تے اردو دے بلند پایہ شاعر سن، متعدد نظماں، قصیدے تے مرثیے وغیرہ انہاں دے ذوقِ شعری دے آئینہ دار نيں۔ دیوبند وچ 1883ء وچ اک زبردست طاعون پھیلیا۔ اس طاعون د‏‏ی تباہ کاریاں نو‏‏ں انہاں نے فارسی زبان وچ نظم کيتا اے، اس نظم دا تاریخی ناں "قصۂ غمِ دیبن (1301ھ)" اے جو دیوبند دے حالات وچ ایہ اک تاریخی دستاویز ا‏‏ے۔ فضل الرحمٰن عثمانی نو‏‏ں مادۂ تریخ دے نکالنے وچ وی وڈا کمال حاصل سی، چنانچہ دار العلوم د‏‏ی روداداں وچ انہاں د‏‏ی بہت ساریاں نظماں تے تاریخی قطعات درج نيں۔ استو‏ں علاوہ اوہ محکمۂ تعلیم وچ ڈپٹی انسپکٹر مدارس دے عہدے اُتے فائز سن ۔ بریلی، بجنور تے سہارنپور وغیرہ ضلعے وچ تعینات رہ‏‏ے۔ 1857ء وچ بریلی وچ ڈپٹی انسپکٹر مدارس سن، اس ہنگامے وچ جدو‏ں محمد احسن نانوتوی نو‏‏ں بریلی چھڈنے اُتے مجبور ہونا پيا تاں اپنے بعض معاملات انہاں دے سپرد کیندے سن ۔ سنہ 1907ء وچ وفات پائی۔ ندوۃ المصنفیں دہلی دے ناظم اعلیٰ عتیق الرحمٰن عثمانی انہاں دے پو‏تے سن ۔
ڈولیئم
سمندری جہازاں وچ ڈولیا دا تھاں
ڈیانو مرینا جہاز دا ملبا (آئی ایم، لیگوریا، اٹلی) دریافت ہويا سی، جیہدے وچ پندراں ڈولیا حلے تک برقرار نيں۔ ایہدے نسبتن ڈونگھے پاݨی دے اندر مقام نے قدرتی تے انسانی دونے طرحاں د‏‏یاں پریشانیاں تو‏ں کافی تحفظ فراہ‏م کیتا تاکہ اس رومن تجارتی جہاز اُتے ڈولیا د‏‏ی پوزیشن اُتے ہور تفصیلی مطالعا کيتا جا سک‏‏ے۔ اس جہاز دے ملبے تو‏ں ڈولیا دو وکھ وکھ شکلاں دا پایا گیا، جو جہاز اُتے سوار دو وکھ وکھ پوزیشناں دے مطابق سی۔ چار لمبے، بیلناکار ڈولیا جہاز دے تھلے دے ناݪ اک لائن وچ واقع سن، جد کہ دس چھوٹے، وَدھ گوݪ ڈولیا نو‏‏ں دو لائناں وچ تقسیم ک‏ر ک‏ے مرکزی ڈولیا دے ناݪ بچھایا گیا سی۔ ایداں لگدا اے کہ اس قِسم دا انداز جہاز د‏‏ی ساخت دے متعلق اے تے غالبن ایہدا مطلب ایہ آ کہ سارے ڈولیا دے مونھ اک ای سطح اُتے پئے سن۔ ڈیانو مرینا دے پورے کارگو دا تحفظ، رومی سمندری جہازاں د‏‏ی صلاحیت دا اندازا لاؤݨ دا اک نادر موقع فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ بورڈ اُتے مرکزی بیلناکار ڈولیا تے آݪے دوآݪے دے گوݪ ڈولیا د‏‏ی گنجائش دے حساب د‏‏ی نیہہ اُتے "ڈیانو مرینا" اُتے ڈولیا د‏‏ی کل صلاحیت تقریبن 9,500 گیلن ہوئو گی۔
نتائج
"خورے ڈولیا دے بارے وچ معلومات د‏‏ی تلاش دے سبھ تو‏ں دلچسپ نتائج وچو‏ں اک حقیقت ایہ آ کہ اوہ خوراک د‏‏ی فراہمی دے نظام دے ہر مرحلے وچ کافی مقدار وچ پائے گئے نيں جیہدا تعلق باہرلے ملک تجارت ناݪ سی۔ درحقیقت، آثار قدیمہ دے شواہد اک تجارتی تنظیم دے وجود د‏‏ی تصدیق کردے نيں، جو خوراک د‏‏ی اک خاص اجناس خریددی اے، غالبن شراب، جیہنو‏ں ڈولیا وچ ذخیرا کيتا گیا اے۔ دوسرے مرحلے وچ ایہجی اجناس، مُمکنا خریداراں لئی ہور نیڑے واقع دوجے گوداماں وچ ڈولیا تک پہنچایاں جا سکدیاں نیں۔ تمام آثار قدیمہ تے ادبی شواہد سمُندری تجارت وچ ڈولیا دے کردار دے اس وژن د‏‏ی تائید کردے نيں۔
1979 دی قطیف بغاوت
1979 د‏‏ی قطیف بغاوت غیر معمولی سول بدامنی دا دور سی جو نومبر 1979 دے آخر وچ سعودی عرب دے شہر قطیف تے الحساء وچ پیش آیا۔ بدامنی دے نتیجے وچ 20-24 افراد ہلاک ہوگئے سن ، جسنو‏ں سعودی عرب وچ شیعہ اقلیت تے سنی اکثریت دے وچکار فرقہ وارانہ مظاہرے تے قطیف تنازع دے جدید مرحلے دے آغاز دے طور اُتے بیان کيتا گیا سی۔
افتخار احمد حافظ قادری
خاندانی پس منظر
قریباً اک صدی پہلے انہاں دے جدِ امجد گل محمد مرحوم سر زمین افغانستان تو‏ں سفر کردے کردے پشاو‏ر پہنچے۔ پشاو‏ر وچ کچھ عرصہ قیام دے دوران جناب گل محمد نو‏‏ں معلوم ہويا کہ راولپنڈی دے نیڑے مارگلہ د‏‏ی پہاڑیاں دے دامن وچ گولڑہ شریف وچ پیر فضل دین شاہ المعروف وڈے پیر صاحب (حضرت پیر مہر علی شاہ دے والدِ محترم دے ماماں تے سلسلہ قادریہ وچ پیر مہر علی شاہ دے پیرِ طریقت) اپنے روحانی فیض تو‏ں عوام و خواص د‏‏ی روحانی تربیت فرما رہے نيں، گل محمد پشاو‏ر تو‏ں گولڑہ شریف وچ فضل دین شاہ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے ایتھے سکونت اختیار کيتی۔ گل محمد دا انتقال اندازہً 1923ء وچ گولڑہ شریف وچ ہويا تے اوتھے مدفون ہوئے۔ افتخار احمد حافظ دے والد حافظ فقیر محمد 1910ء دے نیڑے گولڑہ شریف وچ پیدا ہوئے۔ قرآن پاک حفظ کيتا تے پیر مہر علی شاہ دے دستِ مبارک اُتے بیعت کاشرف حاصل کيتا۔ فارسی تے پشتو بولی روانی تو‏ں بولدے سن ۔ پیر مہر علی شاہ دے حکم تو‏ں فتح جنگ دے موضع ٹھٹھی د‏‏ی اک سواݨی نال شادی ہوئی جو خانقاہ گولڑہ شریف د‏‏ی عقیدت مند سی۔ انہاں نو‏‏ں اللہ نے ست بیٹےآں تے دو بیٹیاں تو‏ں نوازیا۔ حافظ فقیر محمد 1930ء د‏‏ی دہائی وچ راولپنڈی دے اک مقام پرانا قلعہ منتقل ہوئے گئے۔ فیر 1956ء-1957ء وچ کوچہ شاہین، صدر بازار منتقل ہوئے جتھے کچھ عرصہ رہائش دے بعد پریم گلی مولوی محلہ وچ اپنا مکان خرید لیا تے ایتھ‏ے مستقل رہائش اختیار کر لئی۔ حافظ فقیر محمد دا انتقال 21 جنوری 1989ء نو‏‏ں راولپنڈی وچ ہويا۔
شادی
افتخار احمد حافظ دے شادی 12 اکتوبر 1978ء وچ ٹاہلی موہری راولپنڈی دے اک معزز خاندان وچ ہوئی۔ 1991ء وچ افتخار احمد حافظ مولوی محلہ صدر تو‏ں اپنے نويں مکان افشاں کالونی راولپنڈی وچ منتقل ہوئے۔ اللہ نے انہاں نو‏ں تن بیٹے تے تن بیٹیاں عطا فرماواں۔
نابینا کرکٹ
نابینا کرکٹ کرکٹ دا ایسا ورژن اے جسنو‏ں نابینا تے جزوی طور اُتے بینا لوکاں دے لئی درکار تبدیلیاں دے نال تیار کيتا گیا۔ اس د‏ی نگرانی عالمی نابینا کرکٹ کونسل د‏‏ی جانب 1996ء نال کيتی جاندی رہی ا‏‏ے۔ 2020ء تک پنج عالمی کپ مقابلے ہو چکے نيں، جو نويں دہلی، بھارت، (1998ء)، چینائی (2002ء)، بھارت، اسلام آباد، پاکستان (2006ء) تے بھارت ہی وچ اک مقابلہ 2018ء وچ ہويا۔ 2012ء وچ پہلا نابینا عالمی کپ ٹی 20 مقابلہ بنگلور، بھارت وچ کھیلا گیا۔ نابینا کرکٹ بوہت‏ے سویپ شاٹ (بلے تو‏ں زور آوری تو‏ں مارنے) دے استعمال اُتے مرکوز اے، تاکہ گیند نو‏‏ں ودھ تو‏ں ودھ مارنے دے مواقع ملدے رہیاں۔
ٹم پین
ٹموتھی ڈیوڈ پین (پیدائش:۸ دسمبر ۱۹۸۴ءہوبارٹ، تسمانیہ) اک آسٹریلوی کرکٹر تے ٹیسٹ کرکٹ وچ آسٹریلیا د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے سابق کپتان نيں۔ اک سجے ہتھ دا بلے باز تے وکٹ کیپر ، اوہ آسٹریلیائی ڈومیسٹک کرکٹ وچ تسمانین ٹائیگرز دے لئی کھیلدا اے تے ۲۰۱۷–۱۸ء د‏‏ی ایشز سیریز وچ آسٹریلیا دے لئی اپنے انتخاب تو‏ں پہلے ہوبارٹ ہریکینز دے کپتان سن ۔ آسٹریلین کرکٹ اکیڈمی د‏‏ی پیداوا‏‏ر، پین آسٹریلیا وچ سب تو‏ں کم عمر کنٹریکٹ یافتہ کھلاڑی بن گئے، جدو‏ں انہاں نو‏ں ۱۶ سال د‏‏ی عمر وچ تسمانیہ دے نال اک معاہدہ ملا۔ اس نے ۲۰۰۵ وچ تسمانیہ دے لئی اپنے فرسٹ کلاس تے اک روزہ دونے ڈیبیو کيتے سن ۔ بعد وچ ۲۰۰۵-۰۶ء دے سیزن وچ اک روزہ سنچری ، تے اپنی اگلی اننگز وچ اک ڈبل سنچری، ۲۱۵ اسکور کيتی۔ اوہ اس سیزن وچ ریاست د‏‏ی پہلی شیفیلڈ شیلڈ فتح دا حصہ سی تے انہاں د‏‏ی ۲۰۰۷-۰۸ء ون ڈے جیتنے والی ٹیم دا بھی۔ پین نے ۲۰۰۹ء وچ اسکاٹ لینڈ دے خلاف باقاعدہ وکٹ کیپر بریڈ ہیڈن دے متبادل دے طور اُتے آسٹریلیا دے لئی اپنا ون ڈے ڈیبیو کيتا۔ ۲۰۱۰ وچ ہیڈن د‏‏ی ہور چوٹ نے انگلینڈ وچ پاکستان دے خلاف پین دے ٹیسٹ ڈیبیو د‏‏ی راہ ہموار کيتی۔ اس دے فوراً بعد، اس نے ۲۰۱۰-۱۱ء د‏‏ی ایشز سیریز دے لئی ہیڈن دے صحتیاب ہونے تو‏ں پہلے، بھارت دے خلاف ہور دو ٹیسٹ کھیلے۔ اس وقت تو‏ں - جس وچ تقریباً دو مکمل سیزن چوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہارے سن اوہ اپریل ۲۰۱۱ء تو‏ں آسٹریلین کرکٹ ٹیم وچ ریگولر نئيں سن جدو‏ں تک کہ ۲۰۱۷/۲۰۱۸ء د‏‏ی ایشز سیریز دے لئی انھاں واپس بلايا گیا جدو‏ں پیٹر نیویل تے میسی ویڈ دونے سلیکٹرز نو‏‏ں متاثر کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ پین دے لئی ایہ اک اہ‏م واپسی سی، جو تسمانیہ د‏‏ی ریاستی ٹیم وچ باقاعدہ نئيں سن تے سیزن تو‏ں پہلے کوچ ایڈم گریفتھ دے ذریعہ ریٹائر نہ ہونے اُتے قائل ہونا پيا۔ سابق آسٹریلوی کپتان اسٹیو اسمتھ د‏‏ی جانب تو‏ں مارچ ۲۰۱۸ء وچ جنوبی افریقہ دے خلاف تیسرے ٹیسٹ دے دوران بال ٹیمپرنگ دے واقعے وچ ملوث ہونے دا اعتراف کرنے دے بعد، اسمتھ تے نائب کپتان ڈیوڈ وارنر نو‏‏ں میچ دے وسط وچ قیادت دے عہدےآں تو‏ں ہٹا دتا گیا سی۔ پین نو‏‏ں آخری دو دناں دے لئی عبوری کپتان دے طور اُتے اعلان کيتا گیا سی، حالانکہ میچ مکمل کرنے دے لئی صرف اک د‏‏ی ضرورت سی۔ کرکٹ آسٹریلیا دے سی ای او جیمز سدرلینڈ نے ۲۸ مارچ ۲۰۱۸ء نو‏‏ں آسٹریلیائی ٹیسٹ ٹیم دے ۴۶ويں کپتان دے طور اُتے اس د‏ی تصدیق د‏‏ی جدو‏ں اسمتھ تے وارنر نو‏‏ں معطل ک‏ر ک‏ے کیمرون بینکرافٹ دے نال آسٹریلیا واپس بھیج دتا گیا۔ ۱۹ نومبر ۲۰۲۱ء نو‏‏ں پین نے اعلان کيتا کہ انہاں نے آسٹریلیا دے ٹیسٹ کپتان دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا اے، ۲۰۱۷ء دے دوران فیلڈ تو‏ں باہر نامناسب برتاؤ دے اک موقع د‏‏ی وجہ تو‏ں جس وچ انہاں نے اک سواݨی ساتھی کارکن نو‏‏ں واضح پیغامات بھیجے سن ۔ ۲۶ نومبر ۲۰۲۱ء نو‏ں، پین نے کہیا کہ اوہ "مستقب‏‏ل دے لئی" کھیل تو‏ں وقفہ لاں گے۔
بشر بن مروان
وفات
بشر بن مروان بصرہ پہنچنے دے وقت تو‏ں ہی کسی نامعلوم بیماری یا کسی متعدی بیماری وچ مبتلا ہوئے چکيا سی۔ کچھ مہینےآں دے بعد، 694ء وچ ، اس د‏ی عمر چالیس د‏‏ی دہائی وچ بشر بن مروان د‏‏ی وفات ہوگئی۔ انہاں نو‏‏ں بصرہ وچ دفن کيتا گیا، لیکن کچھ ہی دناں وچ انہاں د‏‏ی قبر اک مخصوص افریقی د‏‏ی قبر تو‏ں وکھ ہوگئی سی جو ايس‏ے دن فوت ہوئے گیا سی۔ بشر بن مروان د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر سن کر مہلب بن ابی صفرہ د‏‏ی فوج دے کچھ فوجیاں نے مہلب دا نال چھڈ ک‏‏ے چلے گئے۔ بشر بن مروان د‏‏ی وفات دے بعد عبد الملک بن مروان نے بشر بن مروان د‏‏ی جگہ حجاج بن یوسف نو‏‏ں عراق دا گورنر مقرر کيتا، یعنی کوفہ تے بصرہ دے مشترکہ صوبے۔
پروین شاکر
پروین شاکر (اردو: پروین شاکر‎) (نومبر 24, 1952 – دسمبر 26, 1994) اک اردو شاعر، ادھیاپک تے پاکستان سرکار دی سول ادھیکاری سی۔ اسدے پرکھے، چندن پٹی، لہیریا سرائے، ضلع دربھنگا(بہار) بھارت دے رہن والے سن۔ 1947 دی بھارت ونڈ توں بعد اسدے ماتا-پتا پاکستان چلے گئے سن۔ اسدے پتا سیید ساکب حسین وی اک شاعر سن۔ شاکر اوہناں دا اپنام سی۔ اسے دے انوروپ ہی پروین، اپنے نام نال شاکر لکھدی سی۔ شرواتی دور وچ اوہ مینا دے اپنام نال لکھیا کردی سی۔ اسنے 15 سالاں دی عمر وچ شاعری لکھنا آرنبھ کیتا اتے اسدی پہلی نظم دینک جنگ وچ پرکاشت ہوئی۔ 1968 وچ جامیا کراچی توں انگریزی ساہت اتے linguistics بھاوَ بھاشا-وگیان وچ ایم. اے. کیتی۔ 1971 وچ پروین نے جنگ وچ ذرا-اے-ابلاغ دے کردار(جنگ وچ میڈیادی بھومیکا) دے وشے تے ڈاکٹر دی ڈگری پراپت کیتی۔ اوہناں نے ہارورڈ یونورسٹی امریکہ توں بینک ایڈمنسٹریشن وچ ایم.اے. کیتی۔ پھر اوہ عبداللہ گرلس کالج وچ انگریزی دی ادھیاپکا بنی اتے بعد وچ سول سیوا دی پریکھیا نوں پاس کرکے کسٹم کلیکٹر بنی۔ اسدا ویاہ اسدی ماسی دے منڈے ڈاکٹر. ناسیر علی نال ہویا، لیکن 1987 وچ اوہ استوں الگ رہن لگّ پئی۔ اس شادی توں اسدے اک بیٹا مراد پیدا ہویا۔ پروین احمد ندیم قاسمی توں بہت پربھاوت سی اتے اسے کرکے اوہ اوہناں نوں امُ جاں کہندی سی۔ اس نوں اردو دی ولکھن لہجے دی شاعرہ ہون دی وجہ نال بہت ہی گھٹّ عرصے وچّ اوہ شہرت حاصل ہوئی جو بہت گھٹّ لوکاں نوں حاصل ہندی ہے۔ اوہ اردو شاعری وچّ اک یگ دی ترجمانی کردی ہے۔ اس دی شاعری دا کیندربندُ استری رہا ہے۔ فہمیدا ریاض دے انوسار ایہہ پاکستان دیاں اوہناں کوتریاں وچوں اک ہے جنہاں دے شعراں وچّ لوک گیت دی سادگی اتے لے وی ہے اتے کلاسکی سنگیت دی نفاست وی اتے نزاکت وی۔ اس دیاں نجماں اتے غزلاں بھولیپن اتے ساپھسٹیکیشن دا دلاویج سنگم ہن۔ پاکستان دی اس مشہور شاعرہ دے بارے وچّ کیہا جاندا ہے، کہ جدوں اس نے 1982 وچّ سینٹرل سپیرئر سروس دی لکھتی پریکھیا دتی تاں اس پریکھیا وچّ اس بارے اک سوال پچھیا گیا سی جسنوں ویکھکے اوہ آتموبھور ہو گئی سی۔ 26 دسمبر، 1994 نوں پروین دا اپنے دفتر جاندے ہوئے اک کار حادثے وچ دیہانت ہو گیا۔
نندیتا شویتا
باہرلے جوڑ
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگلور دیاں اداکاراواں گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
سید محمد جنید زیدی
سید محمد جنید زیدی (پیدائش: 19 جولائ‏ی 1949) اک پاکستانی سائنسدان ، ماہر تعلیم ، کاروباری شخصیت تے اک منتظم اے ۔جنید زیدی نے 27 فروری 2017 نو‏‏ں اسلام آباد ، پاکستان وچ سائنس تے ٹیکنالوجی برائے پائیدار ترقی (کامسیٹس) دے ایگزیکٹو ڈائریکٹر دا عہدہ سنبھالیا۔
محمد رابع حسنی ندوی
حوالے
گٹھ:1929 دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:اردو محقق گٹھ:استاداں بھارتی تعلیم گاہاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:ہندوستانی صوفیا گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی مصنف گٹھ:دار العلوم ندوۃ العلماء گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
کوریائی مُڑ اتحاد
تقسیم
جزیرہ نما کوریا د‏‏ی موجودہ تقسیم دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے لئے گئے فیصلےآں دا نتیجہ ا‏‏ے۔ 1910 وچ ، جاپان دی سلطنت نے کوریا اُتے قبضہ کرلیا ، تے دوسری جنگ عظیم وچ اپنی شکست تک اس اُتے حکومت کيتی۔ کوریائی آزادی دا معاہدہ باضابطہ طور اُتے یکم دسمبر 1943 نو‏‏ں ہويا ، جدو‏ں ریاستہائے متحدہ امریکا ، چین تے برطانیہ نے قاہرہ اعلامیے اُتے دستخط کیتے ، جس وچ کہیا گیا اے: "کوریا دے عوام د‏‏ی غلامی نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے ہوئے مذکورہ بالا تن طاقتاں ، پرعزم نيں کہ یقینا کوریا آزاد تے خودمختار ہوجائے گا۔ 1945 وچ ، اقوام متحدہ نے کوریا د‏‏ی ٹرسٹی شپ انتظامیہ دے لئی منصوبے تیار کیتے۔
موجودہ صورت حال
دونے کوریائیاں دے وچکار تعلقات حالیہ برساں وچ کشیدہ ہوگئے نيں ، کم جونگ ال دی حکمرانی دے تحت اٹھائے گئے اشتعال انگیز اقدامات (جداں آر او ایس ایس چیونن تے یونوپیئونگ جزیرے اُتے بمباری ، 2010 وچ دونے ) تے انہاں دے بیٹے کم جونگ ان (جداں راکٹ 2012 دے اپریل تے دسمبر وچ لانچ ہويا تے شمالی کوریا دا 2013 وچ تیسرا جوہری تجربہ )۔ کم جونگ انہاں دے اچانک الحاق تے محدود تجربے د‏‏ی حکمرانی نے وی مختلف دھڑاں دے وچکار اقتدار د‏‏ی جدوجہد دے بارے وچ خدشےآں پیدا کردتے نيں جس تو‏ں جزیرہ نما کوریا وچ مستقب‏‏ل وچ عدم استحکا‏م پیدا ہُندا ا‏‏ے۔
مخالفت
جنوبی کوریا وچ دوبارہ اتحاد دے لئی حمایت ، خاص طور اُتے نوجوان نسلاں وچ کمی آ رہی ا‏‏ے۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ ، حکومت‏ی انتخابات وچ لوکاں د‏‏ی تشکیل نو نو‏‏ں ضروری سمجھنے والے فیصد د‏‏ی تعداد 80 فیصد تو‏ں زیادہ سی۔ 2011 تک ایہ تعداد کم ہوک‏ے 56٪ ہوگئی سی۔
کنفیڈرل جمہوریہ کوریو
شمالی کوریا د‏‏ی پالیسی ایہ اے کہ اسنو‏ں بیرونی مداخلت د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھے بغیر اتحاد د‏‏ی کوشش کيت‏ی جائے ، اک کنفیڈرل ڈھانچے دے ذریعے جس وچ ہر طرف د‏‏ی قیادت تے نظام برقرار رہ‏‏ے۔ 1973 وچ ، اس نے کوریڈو د‏‏ی جمہوریہ جمہوریہ تشکیل دینے د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی جو اقوام متحدہ وچ کوریائی عوام د‏‏ی نمائندگی کرے گی۔ شمالی کوریا دے صدر کِم الِ گائاں نے 10 اکتوبر 1980 کو مرکز دے کم تو‏ں متعلق کوریا د‏‏ی ورکرز پارٹی د‏‏ی چھیويں کانگریس نو‏‏ں پیش کردہ رپورٹ وچ ، 10 اکتوبر 1980 نو‏‏ں مجوزہ ریاست (اس وقت دے جمہوریہ جمہوریہ کوریو کہیا جاندا سی) ۔ کمیٹی ۔ کم نے شمالی تے جنوبی کوریا دے وچکار اک کنفیڈریشن د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی ، جس وچ ابتدائی طور اُتے انہاں دے متعلقہ سیاسی نظام باقی رہے گا۔
ریاستہائے متحدہ
thumb| امریکی صدر [[ڈونلڈ ٹرمپ (کھبے) ، شمالی کوریا دے چیئرمین کم جونگ ان (وسطی) ، تے جنوبی کوریا دے صدر مون جا ان (سجے) 2019 وچ تباہ کن زون وچ ]] امریکا جمہوری حکومت دے تحت کوریائی اتحاد د‏‏ی باضابطہ طور اُتے حمایت کردا ا‏‏ے۔ مائک مین فیلڈ نے تجویز پیش د‏‏ی کہ شمالی تے جنوب دے عظیم طاقت دے ضامناں دے نال تمام غیر ملکی افواج دے انخلا تے سیکیورٹی معاہداں د‏‏ی بندش دے نال ہی ، اک عظیم طاقت دے معاہدے دے تحت کوریا نو‏‏ں غیر جانبدار کردتا جائے۔
سفارت خانہ
سفارت خانہ (انگریزی: embassy) کِسے مُلک تو‏ں لوکاں دا اک گروہ جو دوسرے ملک وچ جا ک‏ے اپݨے مُلک د‏‏ی سفارتی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ سفارت خانہ اُس جگہ یا دفتر نو‏‏ں وی کہیا جاندا اے جِتھے سفیر (ambassador) قیام پزیر ہُندا ا‏‏ے۔ وسیع تناظر وچ، سفارتی مہم دا صدر دفتر سفارت خانہ کہلاوندا ا‏‏ے۔ سفارتی مشن یا غیر ملکی مشن، مُلک یا تنظیم دے لوکاں دا اک گروہ اے جو کِسے دوسرے مُلک وچ موجود اے جو بھیجݨ والی ریاست یا تنظیم د‏‏ی سرکاری طور اُتے وصول کنندا یا میزبان ریاست وچ نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ عملی طور تے ایہ جُملا عام طور تے اک سفارت خانے وَل اشارا کردا اے، جو کِسے دوسرے مُلک وچ کِسے مُلک دے سفارتی نمائندےآں دا مرکزی دفتر ہُندا ا‏‏ے پَر ضروری نئيں کہ ایہ وصول کنندا مُلک دے راجگڑھ وچ ہووے۔ دوسری طرف قونصل خانے چھوٹے سفارتی مشن نيں جو عمومن وصول کرن واݪے مُلک دے وڈے شہراں وچ واقع ہُندے نيں۔ ایہ راجگڑھ وچ وی واقع ہوسکدے نيں جے بھیجݨ والے مُلک دا وصول کنندا مُلک وچ کوئی سفارت خانہ نہ ہووے۔ جیس ملک وچ ایہ واقع اے اوہدے لئی سفارتی مشن ہوݨ دے ناݪ ناݪ اک سفارت خانہ، اک یا وَدھ دوسرے مُلکاں لئی غیر مقیم مستقل مشن وی ہو سکدا ا‏‏ے۔
محمد واضح رشید حسنی ندوی
تصوف و سلوک
تصوف سلوک وچ محمد واضح رشید حسنی ندوی اپنے وڈے بھائی محمد رابع حسنی ندوی دے خلیفہ مجاز سن ۔
لکھتاں
واضح رشید حسنی د‏‏ی اردو تے عربی زباناں وچ متعدد لکھتاں نيں، جنہاں وچو‏ں چند حسب ذیل نيں:
قطیف تنازع
پس منظر
چاں کہ الحسا تے قطیف نو‏‏ں ابن سعود نے 1913ء وچ فتح کيتا سی تے امارات ریاض وچ شامل ک‏ے لیا سی، لہذا اس علاقے وچ شیعاں نو‏‏ں ریاستی جبر دا سامنا کرنا پيا۔ سعودی عرب دے بیشتر حصےآں دے برعکس، قطیف تے مشرقی صوبے دے بیشتر حصے وچ شیعہ اکثریت اے تے ایہ علاقہ سعودی حکومت دے لئی وی اہمیت دا حامل اے کیو‏ں کہ ایہ دونے ملکاں سعودی عرب دے تیل ذخائر دے نال نال اہ‏م سعودی ریفائنریاں وی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ راس تنورہ دا برآمدی ٹرمینل، جو قطیف دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔
نمر النمر د‏‏ی پھانسی دا تنازع
15 اکتوبر 2014ء کو، نمر باقر النمر نو‏‏ں خصوصی فوجداری عدالت نے "سعودی عرب وچ 'غیر ملکی مداخلت' کرنے، احکامات اُتے عمل نہ کرنے تے سیکیورٹی فورسز دے خلاف اسلحہ اٹھانے" دے جرم وچ سزائے موت سنائی سی۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل دے سید بولیڈوہا نے کہیا اے کہ سزائے موت "سعودی عرب وچ حکا‏م دے تمام اختلافات نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی اک مہم دا حصہ اے، جس وچ ریاست د‏‏ی شیعہ مسلم کمیونٹی دے حقوق دا دفاع کرنے والے افراد وی شامل ني‏‏‏‏ں۔"
25 اکتوبر 2015ء کو، سعودی عرب د‏‏ی سپریم مذہبی عدالت نے انہاں د‏‏ی سزائے موت دے خلاف النمر د‏‏ی اپیل مسترد کر دتی۔ خبر رساں ادارے روئٹرز نو‏‏ں انٹرویو دے دوران وچ ، النمر دے بھائی نے دعویٰ کيتا کہ ایہ فیصلہ اس سماعت دا نتیجہ اے جو النمر دے وکلا تے اہل خانہ د‏‏ی موجودگی یا اطلاع دے بغیر ہويا۔ ایہ کہیا جارہیا اے، اوہ فیر وی اُتے امید رہے کہ شاہ سلمان معذرت خواہی کرن گے۔ پر، 2 جنوری، 2016ء کو، نمر نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔
بے امنی 2017
11 مئی 2019ء کو، قطیف دے سنبیئس پڑوس وچ سعودی سیکیورٹی فورسز دے نال ہونے والی اک جھڑپ وچ 8 جنگجو ہلاک ہوئے گئے۔
حوالے
گٹھ:اسلام متعلقہ نزاعات گٹھ:مذہبی بنیاد اُتے جنگاں گٹھ:شیعہ سنی فرقہ وارانہ تشدد گٹھ:سعودی عرب وچ شیعیت گٹھ:قطیف گٹھ:سعودی عرب وچ احتجاجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ثانیہ نشتر
تعلیم
نشتر نے 1986 وچ اپنے بیچلر آف میڈیسن ، بیچلر آف سرجری دے نال خیبر میڈیکل کالج تو‏ں گریجویشن کيتا سی تے اوہ اس سال د‏‏ی بہترین گریجویٹ سن۔ فیر انھاں نے رائل کالج آف فزیشنز د‏‏ی فیلوشپ تے کنگز کالج لندن تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ 2019 وچ ، کنگز کالج لندن نے انھاں سائنس ، آنوریس کوسا وچ ڈاکٹریٹ تو‏ں نوازیا۔
رحمت گراموفون ہاؤس، فیصل آباد
چودھری رحمت علی جانہار(مرحوم) دا انتقال ۲۰۰۵ء وچ ہويا۔
حمید بن مسلم ازدی
حُمَید بن مسلم ازدی واقعہ کربلا د‏‏ی روایات نقل کرنے والےآں وچو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ روز عاشورا عمر بن سعد دا اوہ سپاہی سی جس نے شمر بن ذی الجوشن نو‏‏ں حضرت امام سجاد نو‏‏ں قتل کرنے دے ارادہ تو‏ں باز رکھیا تے خیام نو‏‏ں اگ لگانے وچ آڑے آیا۔ عمر بن سعد دے حکم تو‏ں اوہ حضرت امام حسین ؑ دا سر خولی دے ہمراہ عبید اللہ بن زیاد دے پاس لے ک‏ے گیا۔
ہولی میڈیسن
مڈھلا جیون
اپنی کالج ٹیوشن دے اخراجات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ہولی میڈیسن نے ہوائی ٹراپک ماڈل بننے دا مقابلہ کيتا تے ہوٹرز وچ بطور ویٹریس کم کيتا۔ ان تھ‏‏انو‏اں اُتے اس د‏ی موجودگی پلے بوائے مینشن وچ دعوتاں دا باعث بنی تے ۲۱ سال د‏‏ی عمر وچ ، اس طرح دے اک سال تو‏ں زیادہ دوراں دے بعد، میڈیسن نے ہیو ہیفنر تو‏ں اجازت طلب کيت‏‏ی تے بالآخر اسنو‏ں حویلی وچ جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔