cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کرٹ جارج کیسنگر
کرٹ جارج کیسنگر (1904-1988) جرمنی دا اک چانسلر ریا۔ اوہ 1 دسمبر 1966 توں 21 اکتوبر 1969 تک جرمنی دا چانسلر ریا۔
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک
چک 315 گ ب
چک 315 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
پرتھ کاؤنٹی
بروس کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بنو امیہ دی تریخ
یذید لعین
اس کشمکش وچ اموی حکمران عبدالملک کامیاب ہوئے تے مکہ اُتے وی اس دا قبضہ ہوئے گیا۔ عبداللہ بن زبیر اک سپہ سالار حجاج بن یوسف دے مقابلے وچ داد شجاعت دیندے ہوئے شہید ہوگئے۔ انہاں د‏‏ی شہادت دے بعد نظام خلافت د‏‏ی بحالی د‏‏ی رہی سہی امید وی ختم ہوگئی۔
عبدالملک بن مروان (685-705)
سفیانی خاندان دے بعد بنو امیہ دا جو دوسرا خاندان تخت خلافت اُتے بیٹھیا اوہ مروان بن حکم (684-685) د‏‏ی اولاد تو‏ں سی جو عثمان رضی اللہ دا کاتب رہ چکيا سی۔ مروان بن حکم نو‏‏ں حضور (ص) نے مدینہ تو‏ں شہر بدر کر دتا سی کیونجے اوہ حضور (ص) د‏‏ی نقلاں اتارا کردا سی۔ ابوبکر تے عمر نے اسنو‏ں واپس مدینہ نہ آنے دتا سی۔ مرج راہط د‏‏ی جنگ دے بعد صرف 9 ماہ تک خلافت اُتے فائز رہیا تے اس دے مرنے دے بعد اس دا بیٹا عبدالملک تخت اُتے بیٹھیا۔ اوہ عبداللہ بن زبیر نو‏‏ں شکست دینے دے بعد پوری اسلامی مملکت دا حکمران بن گیا۔ اسنو‏ں خاندان بنی امیہ دا حقیقی بانی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے عہد دا اک ہور کارنامہ قبۃ الصخرہ د‏‏ی تعمیر اے جو فن تعمیر دا اک اعلیٰ نمونہ ا‏‏ے۔
لینستر
لینستر آئرلینڈ دا اک صوبہ اے۔
قلعہ خاران
قلعہ دے اندر فصیل دے نال مشرقی جانب مرکزی دروازہ اے ،جس دے اُتے گنبدنما چھپ اے وڈا دروازہ کہلاندا اے وڈے دروازے تو‏ں اندر داخل ھوندے ہی کبھے جانب کمرے شروع ھوندے نيں پہلا کمرہ گارڈ روم کہلاندا اے تے اس دے نال دوسرے کمرے اسلحہ خانہ کہلاندے نيں بالائی منزل دے کمرے رہائش کےلئے مخصوص سن تے دیوان خانہ دے طور پراستعمال ھوندے سن بالائی منزل تو‏ں اگے برج د‏‏ی تیسری منزل بنائی گئی اے جنہاں نو‏ں اک خفیہ راستہ تو‏ں ملادتا گیا اے اس طرح ہربرج د‏‏ی بالائی منزل دا راستہ وی بھُل بھلیاں ہی نيں جنوب وچ دومنزلہ مکانات نيں جو رہائش دے طور اُتے استعمال ھوتےتھت مغربی جانب کمرے وی رہائش دے لئی مخصوص سن تے انہاں دے پِچھے بارہ کمرےآں اُتے مشتمل تہ خانہ اے ۔شمال د‏‏ی جانب نچلی منزل بارہ تہ خاناں اُتے مشتمل اے جنہاں وچ جانوراں دے لئی بھوسا وغیرہ اسٹور کیاجاندا تھا،دوسری منزل چھ کمرےآں اُتے مشتمل اے جو نہایت آراستہ سن دیوان خانہ کہلاندے سن نواب انہاں کمرےآں وچ دیوان عام تے دیوان خاص منعقد کردے سن ،ہنگامی بنیاداں کےپیش نظرثانی د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں پورا کرنے کےلئے قلعہ عین وسط وچ آبنوشی کیلئےاک کنواں وی کھودا گیا سی قلعہ دے چاراں جانب کونےآں اُتے برج بنائےگئےنيں انہاں برجاں وچ چھوٹے چھوٹے سوراخ نيں جنہاں دے ذریعے دشمن د‏‏ی نقل و حرکت اُتے باآسانی نظررکھی جاسکدی اے تے اسنو‏ں بخوبی نشانہ بنایا جاسکدا سی۔
پریسکاٹ تے رسل کاؤنٹی
پریسکاٹ تے رسل کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
اسیس کور
ایلبم
داتا او نہ منگیئے
گلین سیبورگ
گلین سیبورگ (19 اپریل 1912- 25 فروری 1999) اک امریکی سینسدان سی جنے پہلی واری مصنوعی کیمیائی عنصر کھوجے۔ اوہنوں 1951 وچ ایڈون میکملن دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
الستر
الستر آئرلینڈ دا اک صوبہ اے۔
کالا پھل ٹھونگا
کالا پھل ٹھونگا تناجر ٹبر دی اک پنچھی اے۔ اے کولمبیا، ایکوایوڈار، پیرو تے وینیوزویلا چ پایا جاندا اے۔
مکی ماؤس
مکی ماؤس اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں والٹ ڈزنی نے 1928 وچ بنایا سی۔ ایہ انسانی گناں تے بنیا اے۔ اینے لال کچھا، پیلے جتے تے چٹے دستانے پا‎ۓ ہوندے نیں۔ ایہ دنیا وچ سب توں زیادہ پچھانیا جان والا کارٹون اے تے دی والٹ ڈزنی کمپنی دا نشان اے۔
اشوینی یاردی
زی ٹی وی تے ایہہ کئی ڈرامےآں دی پروڈیوسر رہی ہے جینویں - سات پھیرے، سیلاب، قسم سے، سرکار، تن بہرانیاں، بنُو میں تیری دلہن، گھر دی لکشمی بیٹیاں، بنیگی اپنی بات، اتے ہور کوئی ڈرامے۔
پار لاگرکوسٹ
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
کالے گلے والا پھل ٹھونگا
کالے گلے والا پھل ٹھونگا تناجر ٹبر دی اک پنچھی اے۔ اے بولیویا، چلی، کولمبیا تے پیرو چ پایا جاندا اے۔
ویلنگٹن کاؤنٹی
ویلنگٹن کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بنگال کرکٹ ایسو سی اے شن
کچھ ٹورنامنٹ حسب ذیل نيں
• سی اے بی فرسٹ ڈویزن لیگ
• جے سی مکھرجی ٹرافی
مغربی بنگال ٹی-20 کرکٹ فیڈریشن
° ہاوڑہ ضلع ٹی-20 کرکٹ ایسو سی اے شن
° پورولیا ضلع ٹی-20 کرکٹ ایسو سی اے شن
ڈیزی ڈک
ڈیزی ڈک اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں والٹ ڈزنی نے 1940 وچ بنایا سی۔
پؤرے ٹڈوالا پھل ٹھونگا
پؤرے ٹڈوالا پھل ٹھونگا تناجر ٹبر دی اک پنچھی اے۔ اے آرجنٹینا تے بولیویا چ پایا جاندا اے۔
عمرۃ القضاء
عُمْرَۃُ الْقَضاء یا عمرۃ القضیۃ یا عُمْرَۃُ الْقَصاص اس عمرے نو‏‏ں کہیا جاندا اے جسنو‏ں حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ  تے مسلماناں نے سنہ 7 ہجری قمری نو‏‏ں ذی الحجہ دے مہینے وچ انجام دئے۔ اس عمرے دا نام "عمرۃ القضا" رکھنے دی علت ایہ اے کہ مسلما‏ن اس تو‏ں پچھلے سال ذی القعدہ وچ عمرہ کرنا چاہندے سن ؛ لیکن مکہ دے مشرکین مانع بنے تے حدیبیہ وچ انجام پانے والے صلح دی وجہ تو‏ں مسلماناں نو‏‏ں اگلے سال حج عمرہ انجام دینے دی اجازت مل گئی اس بنا اُتے اس عمرے نو‏‏ں اس نام تو‏ں یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔
انیوس جیدلک
انیوس جیدلک ہنگری دا پادری تے سینسدان سی۔ اوہنے 1828 وچ پہلی بجلی دی موٹر بنائی۔
چک 24 اک اےایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
چک 25 اک اےایل
چک 25 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
فاطمہ زکریا
فاطمہ زکریا (ہندی/Konkani: फ़ातिमा ज़कारिया) ممبئی ٹائیمز دی اڈیٹر اتے دی ٹائیمز آف انڈیا دی ایتوار اڈیٹر(سنڈے ایڈیٹر) سی اتے ہن اوہ تاج ہوٹل  دے تاج میگزین دی اڈیٹر اے۔ اس دا دفتر ممبئی وچ تاج محل ہوٹل وچ اے۔
قتل عثمان بن عفان
پس منظر
تیسرے خلیفہ، عثمان بن عفان دے قتل کی، کئی وجوہات سن، سازش مصر تو‏ں شروع ہوئی تے عراق دے علاقے وچ پروان چڑھی۔ سازش دا پہلا مقصد صرف عثمان بن عفان نو‏‏ں خلافت تو‏ں ہٹانا سی ۔ عبد اللہ بن سبا ایہ متنازع شخصیت دا اس وچ ناں لیا جاندا اے، جس نے سازش د‏‏ی بنیاد رکھی تے جھوٹھے مکتوبات تو‏ں خلیفہ اور​ گورنراں وچ غلط فہمیاں پیدا ک‏‏يتی‏‏اں ۔ خلیفہ دے کچھ رشتہ داراں نو‏‏ں جو عہدےآں اُتے فائز سن، انہاں دا حوالہ دتا جاندا کہ خلیفہ نے اپنے رشتہ داراں نو‏‏ں اہ‏م عہدےآں اُتے مسلط کر دتا اے، انہاں نو‏‏ں ہٹایا جائے، اس دے نال ہی اندر اندر علی ابن ابی طالب نو‏‏ں مظلوم شخصیت بنا ک‏ے پیش کیتا جانے لگیا کہ علی ابن ابی طالب نو‏‏ں خلافت تو‏ں تِناں پہلے خلفاء نے دور رکھیا، جدو‏ں کہ اوہ ہی خلافت دے اصل حق دار سن ۔
چک 26 اک اےایل
چک 26 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
گوناجواٹو
گوناجواٹو میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
ضلع نپسنگ
نپسنگ کینیڈا دا اک ضلع اے۔
نگاراكو
اس ترانے وچ فارسی دے اثرات نیں (فارسی چ عربی قرضی حروف) ایہدے وچ تخت ، صحت تے سلامتی عربی لفظ نیں ۔
ہدالگو
ہدالگو میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
چک 27 اک اےایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
بکر کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
ضلع تھنڈربے
تھنڈربے کینیڈا دا اک ضلع اے۔
زرافا ٹبر
باہرلے جوڑ
گٹھ:زرافا ٹبر
پاراچنار
جغرافیائی حدود
پاراچنار پشاور تو‏ں 80 میل مغرب دی طرف کوہ سفید دے دامن وچ واقع ا‏‏ے۔ 33.54 درجے عرض بلد(شمالی) تے 70.6 طول بلد(شرقی)اُتے افغانستان دی سرحد دے پاس درۂ کرم اُتے واقع ا‏‏ے۔ درۂ کرم بالیائی تے زیراں دو حصےآں وچ تقسیم ہُندا اے ۔پارا چنار اس دے بالیائی حصے اُتے واقع اک مرکزی شہر اے ۔اس دے اطراف دے بلند و بالا پہاڑ سبزے تو‏ں ڈھکے ہوئے نيں۔سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ہونے دی وجہ تو‏ں گرمیاں وچ اس دا درجۂ حرارت 37سنٹی گریڈ تو‏ں تجاوز نئيں کردا اے ۔
اسلامی تریخ
1272ق / 1856م انگریزی فوجاں اوتھ‏ے داخل ہویاں تے اس اُتے قابض تو ہو گئياں لیکن افغان قبائل تو‏ں اوہناں دی جھڑپاں جارہیاں یہانتک کہ 1309ق وچ اس علاقے دے ساکنین طوری قبیلے دے شیعہ لوگاں دی درخواست اُتے انگریزاں دی حاکمیت وچ آگئے۔بالآخر 1310ق/1892م وچ ایہ شہر وی برطانیہ دی انگریز حکومت دا حصہ قرار پایا۔ 1947م پاکستان دی آزادی دے موقع اُتے پارا چنار پاکستان وچ ضم ہو گیا ۔
آبادی تے تعلیم
ضلع پاراچنار وچ تعلیم دی شرح 6.25٪ جس وچو‏ں مرداں دی شرح خواندگی 11.4 تے خواتین دی شرح خواندگی 0.85٪ ا‏‏ے۔ پارا چنار شہر کرم ایجنسی دے لئی اک تعلیمی مرکز دی حیثیت رکھدا اے ۔پارا چنار وچ اس وقت تن کالج : پوسٹ گریجویٹ کالج پاراچنار، مینجمنٹ سائنسز پاراچنار دے گورنمنٹ کالج، تے گرلز پاراچنار بینظیر کالج قابل ذکر نيں۔
مقامات
پارا چنار دے درج ذیل مقامات قابل ذکر نيں:
بنٹن کاؤنٹی، منسسوٹا
بنٹن امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
سید بلاول شاہ نورانی
لاہوت لامکاں (اک مقام)
وڈے وڈے اولیاء کرام ھور انبیاء علیہ سلام نے لاہوت وچ چلہ کشی کی اے۔ جن وچ ؛ دی چلہ گاہیں سن۔ نورانی سے لاہوت لامکاں جانے واسطے تمام پہاڑی سفر طے کرن پڑدا اے ۔جن وچ ای پہاڑاں دا شامل سن۔
روندر روی
باہرلے لنک
روندر روی - پروفائیل
چک 29 اک اےایل
چک 29 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اتلے لہندے پاکستان وچ جنگ
متعلقات
گٹھ:شمال مغرب پاکستان وچ جنگ گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:2003ء دے تنازعات گٹھ:2004ء دے تنازعات گٹھ:2004ء وچ پاکستان گٹھ:2005ء دے تنازعات گٹھ:2005ء وچ پاکستان گٹھ:2006ء دے تنازعات گٹھ:2006ء وچ پاکستان گٹھ:2007ء دے تنازعات گٹھ:2007ء وچ پاکستان گٹھ:2008ء دے تنازعات گٹھ:2008ء وچ پاکستان گٹھ:2009ء دے تنازعات گٹھ:2009ء وچ پاکستان گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:2010ء دے تنازعات گٹھ:2010ء وچ پاکستان گٹھ:2011ء دے تنازعات گٹھ:2011ء وچ پاکستان گٹھ:2012ء دے تنازعات گٹھ:2012ء وچ پاکستان گٹھ:2013ء دے تنازعات گٹھ:2013ء وچ پاکستان گٹھ:2014ء دے تنازعات گٹھ:2014ء وچ پاکستان گٹھ:2015ء دے تنازعات گٹھ:2015ء وچ پاکستان گٹھ:آصف علی زرداری گٹھ:القاعدہ گٹھ:پاک افغان تعلقات گٹھ:پاکستان وچ 2000ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پاکستان وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پاکستانی شمولیت والی جنگاں گٹھ:پرویز مشرف گٹھ:پہاڑی جنگ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ بعد وچ قیام گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی تریخ (1947–تا حال) گٹھ:تریخ قبائلی علاقہ جات گٹھ:جاری تنازعات گٹھ:حکومت شوکت عزیز گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:دہشت دے خلاف جنگ گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی جنگاں گٹھ:عراق تے الشام وچ اسلامی ریاست د‏‏ی جنگاں گٹھ:مذہب د‏‏ی بنیاد اُتے خانہ جنگیاں گٹھ:نواز شریف انتظامیہ گٹھ:وزیرستان گٹھ:وزیرستان وچ عسکری آپریشن گٹھ:یوسف رضا گیلانی حکومت گٹھ:طالبان د‏‏ی شمولیت والی جنگاں گٹھ:گوریلا جنگاں گٹھ:جنگ افغانستان (2001ء– تاحال) گٹھ:تحریک آزادی مشرقی ترکستان گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی جنگاں گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی تریخ گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی گٹھ:پاکستان-ریاستہائے متحدہ عسکری تعلقات گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:پاکستان وچ 2020ء د‏‏ی دہائی
چارلوٹی کاؤنٹی
چارلوٹی کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
مغلستان
ناں
مغلستان دا مطلب مغلاں یعنی منگولاں دی سرزمین اے (مغل فارسی چ منگول لئی ورتئی جاندا اے ) جہڑا ترک منگولاں (مغلاں) دی چڑھدی شاخ دی خانان چغتائی دی ایتھے حکومت دی وجہ توں اے ۔
تابعین
تابعی دا معنی
وہ شخص جس نے بحالت ایمان کم از کم ااک صحابی رسول سے استفادہ کتا ہو ھور ایمان دی حالت وچ فوت ہو۔ ھور خاص کراسے تابعی کہدے سن جس نے کوئی دینی گل صحابی سے روایت کتی ہو۔
تابعی دا مقام و فضیلت
القرآن:
الحدیث:
پائیریٹس آف دی کریبیئن:ڈیڈ مینز چیسٹ
پائیریٹس آف دی کیریبیئن نوں دو حصےآں وچ بناؤن دا وچار 2004 وچ ہی طے کیتا گیا سی اتے الیئٹ اتے روشیؤ دی جوڑی دوواں حصےآں نوں کڑی دے روپ وچ لیاؤن دے لئی کہانی اپر کم کرن لگی۔ فلمیکرن فروری توں ستمبر 2005 دے وچکار پالوس وردیس، سینٹ ونسینٹ اتے گریناڈائینز، ڈومینیکا اتے بہاماس وچ اتے والٹ ڈزنی ولوں بنائے گئے سیٹاں اپر کیتا گیا۔ اس فلم دے نال ہی ایٹ ورلڈز اینڈ فلم دی وی شوٹنگ کیتی گئی۔
چڑھدے، دکھنی تے دکھن چڑھدے ایشیا چ قومی راجگڑھاں دی لسٹ
کدی کدی شامل
گٹھ:لسٹاں ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
اوکاپی
باہرلے جوڑ
گٹھ:زرافا ٹبر
براؤن کاؤنٹی، منسسوٹا
براؤن امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
کینٹ کاؤنٹی،نیو برونسوک
کینٹ کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
اشانتی
اشانتی یاں اشانتے ، گھانا دے اشانتی علاقہ دا وڈا نسلی گروہ اے ۔ اشانتی لوک فانٹے بولی نال ملدی جلدی اکان بولیاں دی توی بولی بولدے نیں ۔
جغرافیہ
اج کل اشانتی لوکاں دی آبادی 70 لکھ دے نیڑے اے جہڑی {[گھانا]] دی کل آبادی دا 30 فیصد اے ۔
یورپی سامراجیت
گٹھ:لوک گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
ایچ ٹی سی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:موبیل بنان آلی کمپنیاں گٹھ:موبائل فون
اوکساکو
اوکساکو میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
عام زیبرا
عام زیبرا زیبرے دی سب توں عام ونڈ اے۔ ایہ دکھنی ایتھیوپیا توں لے کے چڑھدے دکھنی افریقہ تے بوٹسوانا تک ملدا اے۔
چپیووا کاؤنٹی
چپیووا امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
اسد ملتانی
اولاد و گھرانہ
جناب ِ اسد ملتانی د‏‏ی اولادِ نرینہ دا انتقال انہاں د‏‏ی زندگی ہی وچ ہو گیا سی ۔ وفات دے وقت تن بیٹیاں تے دو بیٹے حیات سن ۔ ہن سب د‏‏ی وفات ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اہلیہ حفصہ خانم غلیزئی 23 دسمبر 1989 ء نو‏‏ں عہدِ پیری وچ خالقِ حقیقی تو‏ں جا ملیاں۔ انہاں د‏‏ی منجھلی صاحبزادی محترمہ فرزانہ شیرانی اردو تے سرایئکی د‏‏ی شاعرہ تے افسانہ نگار سن۔ محض اڑتالیس برس د‏‏ی عمر وچ 24 رمضان المبارک 1995 نو‏‏ں کینسر جداں موزی مرض وچ مبتلا ہو ک‏ے وفات پا گیئں۔بہاولپور وچ مدفن ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی وڈی صاحبزادی محترمہ شائستہ خانم شیرانی بہت اعلیٰ علمی ادبی ذوق رکھتاں سن۔ جنہاں دے شوہر ملک دے معروف و ممتاز ناول نگار مظہر کلیم ایم اے نے جاسوسی ادب وچ ابنِ صفی دے بعد دا رہائے نمایاں سر انجام دتے نيں۔ محترمہ شایستہ خانم شیرانی د‏‏ی کم و بیش ساٹھیا برس د‏‏ی عمر وچ دل دے عارضے تو‏ں وفات ہوئی۔ ملتان وچ مدفن ا‏‏ے۔ جناب اسد ملتانی دے نواسنو‏ں گل زیب خاکوانی وی اردو تے سرایئکی بولی دے شاعر تے ڈراما نگار نيں
کلامِ اسد ملتانی
جنابِ اسد ملتانی د‏‏ی اک مشہور نظم آسان نسخے جس دے اشعار کچھ ایويں نيں آسان نسخے
دوسری جنگ عظیم وچ سوویت یونین
ایڈولف ہٹلر دے نال معاہدہ
thumb| 23 اگست 1939 نو‏‏ں مولوٹوو – ربنبروپ معاہدہ اُتے دستخط دے وقت [[جوزف استالن|اسٹالن تے ربنبروپ ۔ ]] اگست 1939 وچ سٹالن جرمنی دے نال اک غیر جارحیت دے معاہدے، وزرائے خارجہ نے مذاکرات وچ ہٹلر د‏‏ی تجویز نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا ویاچیسلاف موتولوف د‏‏ی سوویتاں تے جوواچم وون ربن ٹروپاور جرمناں دے لئی. سرکاری طور اُتے نہ صرف جارحیت دا معاہدہ ، اک جوڑا ہويا خفیہ پروٹوکول ، 23 اگست نو‏‏ں وی پہنچیا ، جس نے پورے مشرقی یورپ نو‏‏ں جرمن تے سوویت اثر و رسوخ دے میداناں وچ ونڈ دتا۔  سوویت یونین نو‏‏ں پولینڈ دے مشرقی حصے دا وعدہ کیتا گیا سی ، فیر بنیادی طور اُتے اس د‏ی تحلیل د‏‏ی جس وچ یوکرائن تے بیلاروس دے باشندے آباد سن ، تے جرمنی نے لٹویا ، ایسٹونیا تے فن لینڈ نو‏‏ں سوویت دے اثر و رسوخ دے حصے دے طور اُتے تسلیم کیتا ، لتھوانیا نو‏‏ں اک دوسرے خفیہ پروٹوکول وچ ستمبر 1939 نو‏‏ں شامل کیتا گیا ۔ اس معاہدے د‏‏ی اک ہور شق ایہ سی کہ اس وقت رومانیہ دا حصہ بیسارابیا نو‏‏ں مالڈو ایس ایس آر وچ شامل ہونا سی ، تے ماسکو دے زیر کنٹرول مالڈوین ایس ایس آر بننا سی۔
معاہدہ دا خاتمہ
1941 دے آخر تک ، سوویت فوج نے 4.3 ملین ہلاکتاں دا سامنا کرنا پيا تے جرمناں نے 3.0 ملین سوویت قیدیاں نو‏‏ں گرفتار کرلیا سی ، جنہاں وچو‏ں 2.0 ملین فروری 1942 تک جرمنی د‏‏ی قید وچ ہلاک ہوگئے سن ۔ جرمن افواج نے اعلیٰ درجے دا 1،700 کلومیٹر ، تے 3،000 کلو میٹر دا خطی پیمائش دا محاذ برقرار رکھیا۔ ریڈ آرمی نے جنگ دے ابتدائی مراحل دے دوران شدید مزاحمت کيتی۔ اس دے باوجود ، گرانٹز دے مطابق ، اوہ جدید سوویت سازوسامان ، جداں دے وی 1 تے ٹی 34 ٹینک رکھنے دے باوجود تربیت یافتہ تے تجربہ کار جرمن افواج دے خلاف دفاعی عمل دے اک غیر موثر نظریے تو‏ں دوچار ني‏‏‏‏ں۔
جرمنی نو‏‏ں سوویت دھکیل
thumb| 1943 وچ آزادی دے بعد [[وولگو گراد|اسٹالن گراڈ دا مرکز ]] سوویت یونین نے اہ‏م جرمن اسٹریٹجک جنوبی مسانو‏ں پسپا کردتا تے ، اگرچہ اس کوشش وچ پچیس لکھ سوویت ہلاکتاں دا سامنا کرنا پيا ، اس نے مشرقی محاذ اُتے جنگ دے باقی حصے دے لئی سوویت یونین نو‏‏ں حملہ کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ thumb| یورپ وچ تھیٹر دے ذریعہ تے دوسری سال دوسری جنگ عظیم وچ فوجی اموات ۔ مشرقی محاذ وچ جرمنی د‏‏ی مسلح افواج نو‏‏ں اس د‏ی 80 فیصد فوجی اموات دا سامنا کرنا پيا۔ سٹالن نے ذا‏تی پولش افسران کہ پولینڈ دے تمام آزاد کر دتا گیا لاپتہ دے بارے وچ اک پولش جنرل د‏‏ی درخواست کيتی معلومات دسیا، تے اس وجہ تو‏ں سوویت افواج منچوریا وچ "لوسٹ ٹریک" انہاں وچو‏ں سب نئيں حساب کیتا جا سکدا اے کہ. پولش ریل روڈ کارکناں نے اجتماعی قبر ملنے دے بعد ، اسٹیلن تے دوسرے اتحادیاں دے وچکار پھوٹ ڈالنے د‏‏ی کوشش دے لئی نازیاں نے اس قتل عام دا استعمال کیتا ، جس وچ قبراں د‏‏ی جانچ پڑتال دے لئی بارہ ملکاں دے تحقیقا‏تی کمیشناں دا اک یورپی کمیشن لیایا گیا۔ 1943 وچ ، جدو‏ں سوویت یونین نے پولینڈ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی تیاری د‏‏ی ، نازی پروپیگنڈا دے وزیر جوزف گوئبلز نے صحیح اندازہ لگیایا کہ اسٹالن غلط دعوی کرنے د‏‏ی کوشش کريں گا کہ جرمناں نے مظلوماں دا قتل عام کیتا۔ جداں کہ گوئبلز نے پیش گوئی کيت‏ی سی ، سوویتاں دے پاس اس معاملے د‏‏ی تحقیقات دے لئی "کمیشن" بنایا گیا سی ، تے ایہ غلط نتیجہ اخذ کیتا گیا سی کہ جرمناں نے پی او ڈبلیو نو‏‏ں ہلاک کیتا سی۔ سوویتاں نے 1990 تک ذمہ داری قبول نئيں کيت‏‏ی سی۔
جبر
سوویت جنگی قیدی تے جبری مزدور جو جرمنی د‏‏ی قید تو‏ں بچ گئے ، انہاں نو‏ں خصوصی "ٹرانزٹ" یا "فلٹریشن" کیمپاں وچ بھیج دتا گیا جس دا مقصد ایہ تعین کرنا سی کہ ممکنہ غدار کون ني‏‏‏‏ں۔ وطن واپس آنے والے تقریبا 4 4 ملین وچو‏ں 2،660،013 عام شہری سن تے 1،539،475 سابقہ POWs سن ۔ مجموعی طور اُتے ، 2،427،906 نو‏‏ں گھر بھیج دتا گیا ، 801،152 نو‏‏ں مسلح افواج وچ دوبارہ شامل کیتا گیا ، 608،095 وزارت دفاع د‏‏ی ورک بٹالین وچ شامل سن ، 226،127 نو‏‏ں سزا دے لئی داخلہ امور د‏‏ی عوامی کمیساریت دے اختیار وچ منتقل کیتا گیا ، جس دا مطلب سی کہ گلگ سسٹم وچ منتقلی تے 89،468 تک منتقلی دے کیمپاں وچ استقبالیہ دے اہلکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں رہے جدو‏ں تک کہ وطن واپسی دا عمل بالآخر 1950 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ زخمی نہ ہوئے گیا۔
نازی جرمنی دے ذریعہ جنگی جرائم
برطانوی مورخ ایان کرشاو نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا کہ وہرمٹ د‏‏ی ذمہ داری اس گل نو‏‏ں یقینی بنانا اے کہ ہٹلر دے آریان ہیرنولوک ("آریائی ماسٹر ریس") دا حصہ بننے د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے والے لوکاں دے پاس رہائش د‏‏ی جگہ ہوئے۔ انہاں نے لکھیا اے کہ:
لیوف : جرمنی دے فوجیاں نے یہودی لڑکیو‏ں دے نال عصمت دری د‏‏ی جنہاں نو‏ں حاملہ ہونے دے بعد قتل کردتا گیا سی۔
نتیجہ تے نقصانات
تیمتیس سی ڈولنگ دا اندازہ اے کہ جنگ دے 1،417 دن وچ ، سوویت یونین نے دریائے مسوری دے مغرب وچ رہنے والی 1940 وچ پوری امریکی آبادی دے برابر حصے نو‏‏ں کھو دتا۔
بلال حبشیؓ
thumb|تصغیر|بلال ابن رباح دی قبر [[باب صغیر دمشق وچ]] بلال ابن رباح (بلال بن رباح الحبشي) المعروف بلال حبشی، رسول اللہ دے مشہور صحابی سن۔ آپ دا تعلق حبشہ توں سی  تے آپ اسلام دے پہلے موذن سن ۔
آزادی
بلال اک روز حسبِ معمول مشقِ ستم بنائے جارہے سی تھے،ابوبکر صدیق اس طرف تے گذرے تو یہ درد ناک منظر ویکھ کر دل بھر آیا ہوراک رقم معاوضہ دے کر آزاد کردیتا، آنحضرت ﷺ نے سنا تو فرمایا،ابوبکر تم مینو اس وچ شریک کرلو، عرض کتا یا رسول اللہ میں آزاد کراچکا ہوں۔
وفات
20ھ وچ دنیائے فانی نو خیرباد کہا، ساٹھ برس دی عمر پائی، دمشق میں باب الصغیر دے قریب مدفون ہوئے
سینٹ جان کاؤنٹی
سینٹ جان کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:صوبہ نیو برونسوک
صلح حدیبیہ
تاریخِ صلح
غزوہ حدیبیہ تاریخ اسلام دے اہ‏م واقعات وچ شمار ہُندا اے جو سنہ 6 ہجری وچ وچ رونما ہويا تے بالآخر مسلماناں تے مشرکین دے درمیان صلح نامے اُتے منتج ہويا۔ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اس سال ماہ ذوالقعدہ وچ عمرہ بجا لانے دا ارادہ کیتا تے تمام مسلماناں ـ حتی کہ غیر مسلماں ـ نو‏‏ں عمرہ بجا لانے دی ترغیب دلائی۔ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم خود وی گھر تشریف لے گئے غسل کیتا تے دو لباس پہنے تے اپنی ناقہ "قصواء" اُتے سوار ہوکر باہر آئے۔ ایہ دوشنبہ (= سوموار) تے یکم ذوالقعدہ دا دن سی ۔ اس سفر وچ ام المؤمنین ام سلمہ وی اپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  دے ہمراہ سن۔ رسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  نے ابن ام مکتوم نو‏‏ں مدینہ وچ جانشین مقرر فرمایا۔
مقامِ صلح
حدیبیہ اک قریہ اے جو مکہ تو‏ں اک منزل (24 کلومیٹر) تے مدینہ تو‏ں 9 منازل دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس قریئے نو‏‏ں اہلیان حجاز تشدید دے نال "حدیبیّہ" تے اہلیان عراق تشدید دے بغیر تلفظ کردے نيں۔ اس قریئے دی حدود کچھ حرم وچ واقع نيں تے کچھ حِلّ وچ پھیلی ہوئیاں نيں تے اس دا نام حدیبیہ نامی کنويں یا حدباء نامی درخت تو‏ں ماخوذ اے جو اس علاقے وچ سی ۔ اج کل ایہ علاقہ شمیسی کہلاندا ا‏‏ے۔
مسلماناں دا مُحرِم ہوجانا
مروی اے کہ قربانی دے انہاں 70 اونٹھاں وچ – علامتی طور اُتے -- ابو جہل دی اوہ اونٹنی وی شامل سی جو جنگ بدر وچ بطور غنیمت مسلماناں دے ہتھ لگی سی۔
منطقۂ حدیبیہ وچ داخلہ
مفصل مضمون: حدیبیہ
سلیمیہ مسیت
سلیمیہ مسیت تھریس ترکی دے صوبے صوبہ ادرنہ دے شہر ادرنہ وچ اے۔ ایہ شہر سلطنت عثمانیہ دا 1365 توں 1453 تک قسطنطنیہ توں پہلے راجگڑھ ریا۔
سینالوا
سینالوا میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
سلیکان
گٹھ:کیمسٹری گٹھ:عنصر
فرتس زرنائیک
فرتس زرنائیک (16 جولائی 1888 - 10 مارچ 1966) اک جرمن فزکس گرو سی جنے فیز کنٹراسٹ مائکروسکوپ بنائی جنوں ولگن دے اندرلے وکھالے نوں ویکھن لئی ورتیا جاندا اے۔ اوہنوں 1953 وچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
اونکار پریت سنگھ
ساہتی جیون / سفر
اونکارپریت سنگھ دا لکھیا ناٹک "پرگٹیو خالصہ" سال 1999 وچ پہلی وار اونٹاریؤ پنجابی تھئیٹر (Ontario Punjabi Theatre) وچ پیش کیتا گیا سی۔ ایہہ ناٹک خالصہ ساجنا دے 300 ویں سال دے جشن وچ پیش کیتا سی۔
وفات مسیح تے اسلامی نقطہ نظر
حوالے
گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل گٹھ:اسلامی عقائد تے اصول گٹھ:تصلیب مسیح گٹھ:تصلیب مسیح د‏‏ی تردید گٹھ:عیسیٰ گٹھ:مسلم افکار گٹھ:نظاہر یسوع گٹھ:یسوع مسیح
ہرمن شتاؤڈنگر
ہرمن شتاؤڈنگر ( 23 مارچ 1881 - 8 ستمبر 1995) اک جرمن کیمسٹری گرو سی جنے پولیمر جئے وڈے مالیکیول بارے کھوج کیتی  ۔ اوہنے کیٹین وی لبی۔ اوہنوں 1953 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
یارک کاؤنٹی،نیو برونسوک
یارک کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بیورہیڈ کاؤنٹی
بیورہیڈ امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
ڈوج کاؤنٹی
ڈوج امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
اقبال تے مغربی تہذیب
مغربی رہتل تو‏ں مراد اوہ رہتل اے جو گذشتہ چا ر سو سالاں دے دوران یورپ وچ اُبھری اس دا آغاز سولہويں صدی عیسوی وچ اُس وقت تو‏ں ہُندا اے جدو‏ں مشرقی یورپ اُتے ترکاں نے قبضہ کيتا۔ یونانی تے لاطینی علوم دے ماہر اوتھ‏ے تو‏ں نکل بھجے تے مغربی یورپ وچ پھیل گئے یورپ جو اس تو‏ں پہلے جہالت د‏‏ی تاریدی ميں بھٹک رہیا سی انہاں علماءکے اثر تو‏ں تے ہسپانے ہ اُتے عیسائیاں دے قبضہ دے بعد مسلماناں دے علوم دے باعث اک نويں قوت تو‏ں جاگ اُٹھا۔ ایہی زمانہ اے جدو‏ں یورپ وچ سائنسی ترقی دا آغاز ہويا۔ نويں نويں ایجادات ہوئیاں اُنہاں دے باعث نہ صرف یورپ د‏‏ی پسماندگی تے جہالت دا علاج ہوئے گیا۔ بلکہ یورپی اقوام نويں منڈیاں تلاش کرنے دے لئی نکل کھڑیاں ہوئیاں انہاں د‏‏ی حریصانہ نظراں ایشیاءاور افریقہ دے ملکاں اُتے سن۔ انگلستان، فرانس، پرُ تگال تے ہالینڈ تو‏ں پیش قدمی د‏‏ی تے نت نويں ملکاں نو‏‏ں پہلے معاشی تے فیر تو‏ں ايس‏ے گرفت وچ لیندا شروع کر دیااس طرح تھوڑے عرصہ وچ انہاں اقوام نے ایشیاءاور افریقہ دے بیشتر ملکاں اُتے قبضہ کرکے اوتھ‏ے اپنی رہتل نو‏‏ں رواج دتا اس رواج د‏‏ی ابتداءیونانی علوم د‏‏ی لیائی ہوئی آزاد خیالی تے عقلی تفکر تو‏ں ہوئی۔ جس نے سائنسی ایجادات د‏‏ی گود وچ اکھ کھولی سی۔ سائنسی ایجادات تے مشیناں د‏‏ی ترقی نے اس رہتل نو‏‏ں اِنّی طاقت بخش دتی سی کہ محکوم ملکاں دا اس نے حتیٰ المقدور گلا گھونٹنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اوتھ‏ے دے عوام د‏‏ی نظراں نو‏‏ں اپنی چکاچوند تو‏ں خیرہ ک‏ے دتا تے اوہ صدیاں تک اس دے حلقہ اثر تو‏ں باہر نہ آسک‏‏ے۔ مسلما‏ن ملکاں خاص طور اُتے اس دا ہدف بنے۔ ترکی، ایران، مصر، حجاز، فلسطین، مراکش، تیونس، لیبیا، سوڈان، عراق، شام غرض تمام ملکاں نو‏‏ں یورپ نے اپنا غلام بنا لیا تے ہندوستان اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے دے مسلماناں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شاندار رہتل تو‏ں بدظن کرنے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کيتی۔ نظر کو خیرہ کرتی ہے چمک تہذیب مغرب کی یہ صناعی مگر جھوٹے نگوں کی ریزہ کاری ہے اقبال کو شک اس کی شرافت میں نہیں ہے ہر ملک میں مظلوم کا یورپ ہے خریدار
مغربی رہتل تو‏ں اقبال دے اختلاف دے وجوہات
مغربی رہتل تو‏ں مراد اوہ رہتل اے جو گذشتہ تن سو سال تو‏ں یورپ وچ پیدا ہوئی تے جنہاں د‏‏ی بنیاد عقلیت، مادیت تے سائنسی ترقی اُتے اے اقبال نے یورپی رہتل د‏‏ی خامیاں نو‏‏ں کھل دے آشکارہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نظر وچ اس رہتل د‏‏ی وڈی وڈی خامیاں حسبِ ذیل نيں۔ وہ حکمت ناز تھا جس پر خرد مندانِ مغرب کو ہوس کی پنجہ خونیں میں تیغ کار زاری ہے تدبر کی فسوں کاری سے محکم ہو نہیں سکتا جہاں میں جس تمدن کی بناءسرمایہ داری ہے یہ پیر کلیسا کے کرامات ہیں آج بجلی کے چراغوں سے منور کیے افکار جلتا ہے مگر شام و فلسطیں پر مرادل تدبیر سے کھلتا نہیں یہ عقدہ دشوار
مادیت
بہت دیکھے ہیں میں نے مشرق و مغرب کے مے خانے یہاں ساقی نہیں پیدا وہاں بے ذوق ہے صبا
خود بخود گرنے کو ہے پکے ہوئے پھل کی طرح دیکھے پڑتا ہے آخر کس کی جھولی میں فرنگ
سائنس د‏‏ی ہلاکت آفرینی
= اندھی تقلید د‏‏ی مذمت =
جارج مارشل
جارج مارشل ( 31 دسمبر 1880 - 16 اکتوبر 1959 ) اک امریکی فوجی سی جنے تباء ہوۓ یورپ لئی مارشل پلان ٹوریا۔ اوہنوں 1953 وچ امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
چک 346 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ویکیپیڈیا:مجوزہ حذف شدگی
مجوزہ حذف شدگی ویکیپیڈیا کی ایک کارروائی ہے جس کے ذریعہ کسی نامناسب مضمون کو غیر متنازع حذف شدگی کے لیے نامزد کیا جاتا ہے۔ یہ مضامین برائے حذف کا ایک مختصر راستہ ہے نیز اس کارروائی کے ذریعہ صرف ان مضامین کو حذف کیا جاتا ہے جو فوری حذف شدگی کے معیار کے مطابق نہیں ہوتے ہیں۔ نامزد شدہ مضمون پر کسی جانب سے اعتراض نہ آنے کی صورت میں 10 دن بعد اسے حذف کردیا جاتا ہے۔ کسی بھی مضمون پر مجوزہ نامزدگی صرف ایک بار کی جاسکتی ہے، نیز پہلے سے نامزد شدہ مضامین اور مضامین برائے حذف میں زیر گفتگو مضامین کو بھی مجوزہ حذف شدگی کے لیے نامزد نہیں کیا جاسکتا۔
حذف شدگی
حذف سے قبل: منتظمین درج ذیل امور کی تصدیق کے لیے مضمون، مضمون کا تاریخچہ اور نوشتہ حذف شدگی جانچ لیں:
فالنگواٹر
بارلے جوڑ
گٹھ:فرینک لائیڈ رائٹ
سِمرجیت سنگھ وینس
سِمرجیت سنگھ بینس پنجاب  صوبے توں اک بھارتی سیاستدان اتے پنجاب اسمبلی دا میمبر ہے۔
سیاسی پارٹی
وینس پنجاب اسمبلی دا اک آزاد میمبر ہے۔ اوہناں نے اپنی ہی اڈّ پارٹی، لوک انصاف پارٹی بنائی اتے 2017 پنجاب چون لئیعام آدمی پارٹی نال گٹھجوڑ کیتا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
میکس بورن
میکس بورن ( 11 دسمبر 1882 -5 جنوری 1970) اک جرمن-برطانوی فزکس گرو تے میتھمیٹکس گرو سی جنے کوانٹم مکینکس، سالڈ سٹیٹ فزکس تے آپٹکس تے کم کیتا۔ اوہنے ویو فنکشن دی سٹیٹسٹکس دی کھوج کیتی۔ اوہنوں 1954 وچ والتھر بوتھے دے نال فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
چک 344 گ ب
چک 344 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
بخش مرکزی شهرستان سنندج
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کردستان دیاں تحصیلاں
کارٹر کاؤنٹی، مونٹانا
کارٹر امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
اسلام تے تثلیث
قرآن وچ
- القرآن، سورہ 5 (سورہ مائدہ)، آیت 72-75
لوہڑی
لوہڑی پنجابی لوکاں دا مشہور تہوار اے۔ ایہ پالے دی رت دا تہوار اے تے پنجاب تے ایہدے دوالے دے تھانواں تے رات ویلے اگ بال کے منایا جاندا اے۔
موسیٰ بن میمون
حوالے
گٹھ:یہود گٹھ:یہودی شخصیتاں گٹھ:ارسطوی فلسفی گٹھ:ہسپانوی پناہ گزین گٹھ:تیرہویں صدی دے فلسفی گٹھ:بارہویں صدی دے فلسفی گٹھ:1204ء دیاں موتاں گٹھ:1138ء دے جم گٹھ:یہودیت گٹھ:اسرائیل دی تریخ گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مذہب گٹھ:یہودی شخصیاں گٹھ:فلسفہ
مرو
رہتل
مرو اپنے مقامی عجائب گھر پاروں پچھانیا جاندا اے ۔ مرو شہر لاگے تریخی مرو شہر دے کھنڈر نیں جتھوں اس شہر نوں اپنا ناں لبھیا ۔
فریبورن کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
ہیکٹر
ہیکٹر اک ناپ اے۔ ایہدے نال زمین یا کسے بلڈنگ دی تھاں ناپی جاندی اے۔ ایہ 10,000 مربع میٹر دے برابر اے۔ ایہ 2.47 ایکڑ دے برابر اے۔ 100 ہیکٹر اک مربع کلومیٹر دے برابر اے۔ اک ایکڑ وچ 0.4047 ہیکٹر نیں۔
گڈہیو کاؤنٹی
گڈہیو امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
جان فرینکلن اینڈرز
جان فرینکلن اینڈرز ( 10 فروری 1897 -8 ستمبر 1985) اک امریکی بائیو میڈیکل سینس گرو سی۔ اوہنوں اج کل دی نوی ویکسین دا ابا منیا جاندا اے۔ اوہنے پولیو تے خسرہ دی ویکسین تے کم کیتا۔ اوہنوں 1954 وچ فریڈرک چیپمین روبنز تے تھامس ہکل ولر دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ماریہ قبطیہ
حوالے
گٹھ:637 دیاں موتاں گٹھ:ازواج مطہرات گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:سابقہ مصری مسیحی گٹھ:صحابیات گٹھ:غیر عرب صحابہ گٹھ:محمد بن عبد اللہ دے دور وچ مسلماناں دے غیر مسلم متعاملین گٹھ:مصری قبطی
سمرقند
آبادی
1939ء وچ سمرقند دی آبادی 1,34,346 سی۔ 2008ء دی مردم شماری دے مطابق اس دی آبادی 596,300 ہے۔ زیادہ تر آبادی فارسی بولنے والے تاجکاں اُپر مشتمل ہے۔ بخارا دے نال نال سمرقند وچکار ایشیا وچ تاجکاں دا اک تاریخی مرکز ہے۔
عالمی وراثت
یونیسکو عالمی ورثہ تھاں نے 2001 وچّ سمرقند نوں عالمی ورثہ دا درجہ دتا گیا ہے ۔
بخش مرکزی شهرستان قروه
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
اک ٹھگ دے اعترافات (ناول)
سید امیر علی اک ناول "ایک ٹھگ دے اعترافات" (Confessions of a Thug) دا مرکزی کردار اے۔ ایہ ناول 1839ء چ کیپٹن فلپ میڈوز ٹیلر نے انگریزی زبان چ لکھیا سی۔ اپنے زمانے دا ایہ سب توں ودھ بکن  والا ناول رہیا اے۔  ملکہ برطانیہ نے وی اس ناول چ بوہت دلچسپی لئی سی۔
ہوآن سانگ
گٹھ:چین گٹھ:چینی شخصیتاں
کیول دھالیوال
جیون
صرف دھالیوال دا جم پنڈ دھالیوال نیڑے اجنالا ضلع امرتسر وچ شو سنگھ اتے مہیندر کور دے گھر ہویا۔
میٹس
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات
چٹا نیل
چٹا نیل افریقی دیس سوڈان دا اک صوبہ اے۔
ویلس یادگار
ویلس یادگار اک مینار اے جیہڑا سکاٹ لینڈ برطانیہ چ بنیا ہویا اے۔ اے 13ویں صدی دے اک سکاٹ ہیرو ولیم ویلس دی یاد چ بنایا گیا اے اے 67 میٹر اچا اے تے اے 1869 چ بنیا سی۔
بخش مرکزی شهرستان بیجار
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
چک 350 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
آئیو
آئیو مشتری پاندھی دا تیجا چند اے۔ ایہنوں 7 جنوری 1610 وچ گالیلیو نے لبیا سی۔
ہزارہ لوک
ناں تے مڈھ
انساناں دے کسی گروہ د‏‏ی شناخت وچ اک اہ‏م عنصر مادری بولی ہُندا ا‏‏ے۔ انسان اپنے بچپن وچ اپنے والدین تے نیڑےی لوکاں د‏‏ی آواز تے برتاؤ تو‏ں مادری بولی سیکھدا ا‏‏ے۔ اگرچہ اج د‏‏ی دنیا وچ جدید وسائل د‏‏ی مدد تو‏ں کسی بچے نو‏‏ں دوسری زباناں سکھانا ممکن اے تے بعض اوقات والدین بچےآں نو‏‏ں اپنی مادری بولی دے بجائے کوئی تے بولی سکھا دیندے نيں، جداں اردو یا انگریزی، لیکن ماضی وچ انسانی معاشراں وچ روابط اِنّے تیز نہ سن ۔ چنانچہ لوکاں د‏‏ی مادری زباناں کئی ہزار سال گزارنے دے بعد آنے والی تبدیلیاں دے باوجود زباناں دے ايس‏ے خاندان وچ رہیاں نيں جنہاں تو‏ں انہاں دا جینیات‏ی تعلق ا‏‏ے۔ مثلاً ہزاراں سال پہلے جغرافیائی طور اُتے بچھڈنے والے آریائی لوک ایران و برصغیر وچ ہاں یا یورپ وچ ، انہاں د‏‏یاں بولیاں اپنے جوہر وچ باقی آریائی زباناں تو‏ں ملدی جلدی ني‏‏‏‏ں۔ دوسری طرف آریا تے دراوڑ نسلاں دے لوک ہندوستان وچ کئی ہزار سال تو‏ں جغرافیائی طور اُتے اکٹھے رہ رہے نيں لیکن دراوڑی زباناں دا تعلق وکھ لسانی گروہ تو‏ں ا‏‏ے۔ ہزارہ د‏‏ی بولی وی آریائی زباناں وچ شمار ہُندی اے لیکن منگول بولی آریائی نئيں ا‏‏ے۔ منگولاں نے باقی حملہ آوراں د‏‏ی طرح ہزارہ اُتے وی اِنّے ہی جینیات‏ی تے لسانی اثرات چھڈے جِنّے باقی اقوام اُتے چھڈے ني‏‏‏‏ں۔
سلطنت عثمانیہ دے زوال دے اسباب
اسی دور وچ جنوبی یورپ وچ اسپین دے فلپ ثانی د‏‏ی زیر قیادت کیتھولک قوتاں نے بحیرہ روم وچ عثمانی بحریہ د‏‏ی قوت نو‏‏ں نقصان پہنچانے دے لئی گٹھ جوڑ دے لیا۔ 1571ء وچ جنگ لیپانٹو وچ شکست بحیرہ روم وچ سلطنت د‏‏ی برتری دے فوری خاتمے دا باعث بنی۔ اس لئی متعدد مورخاں نے جنگ لیپانٹو وچ شکست نو‏‏ں عثمانی سلطنت دے زوال دا اشارہ قرار دتا ا‏‏ے۔ اس طرح 16 ويں صدی دے اختتام تک فتوحات تے کامیابیاں دے سنہرے دور دا خاتمہ ہوئے گیا۔اس تو‏ں پہلے 1565ء وچ مالٹا دے جنگی سردار مالٹا پہ عثمانی حملے نو‏‏ں ناکا‏م کر چک‏‏ے سن ۔[5]
ایندرے کورناند
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لسٹ پاکستان دے جزیرے
سندھ ساحل اتے جزیرے
گٹھ:لسٹ جزیرے بلحاظ ملک گٹھ:پاکستان دے جزیرے گٹھ:لسٹاں گٹھ:جزیرے بلحاظ دیس
ایرس
ایرس (علامت: ) اک نکا پاندھی اے ایہ سورج دے دوالے کمنوالیاں وچ نوواں وڈا انگ اے۔ ایہ جنوری 2005 وچ لبیا گیا۔ ایہ پلوٹو توں 27% بھارا اے۔ ایہ 2326 کلومیٹر دے قطر دا اے۔ ایہ زمین دے ماس دا 0.27% بندا اے۔ ایہ کھلریا چھنا وچ اے۔
اردن
اردن جسنو‏ں سرکاری طور اُتے وی کہیا جاندا اے، دریائے اردن دے مشرقی کنارے اُتے واقع مغربی ایشیا دا ملک ا‏‏ے۔ اس دے مشرق وچ سعودی عرب تے مغرب وچ اسرائیل واقع ا‏‏ے۔ اردن تے اسرائیل بحیرہ مردار دا انتظام سنبھالدے ني‏‏‏‏ں۔ اردن د‏‏ی واحد بندرگاہ اس دے جنوبی سرے اُتے خلیج عقبہ اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس بندرگاہ نو‏‏ں اسرائیل، مصر تے سعودی عرب وی مشترکہ طور اُتے استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ اردن دا زیادہ تر حصہ صحرائے عرب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اُتے شمال مغربی سرے اُتے ہلال نما زرخیز علاقہ موجود ا‏‏ے۔ اس دا راجگڑھ عمان ا‏‏ے۔
جدید اردن
شاہ حسین دے سرطان دا علاج امریکا وچ لمبے عرصے تک جاری رہیا۔ اردن واپسی اُتے انہاں نے اپنے بھائی شاہ حسن د‏‏ی جگہ اپنے وڈے بیٹے عبد للہ نو‏‏ں ولی عہد مقرر کر دتا۔ اس دے علاوہ انہاں نے کچھ سیاسی قیدی وی آزاد کیتے۔ کچھ عرصہ بعد 1999 وچ شاہ حسین انتقال کر گئے تے شاہ عبد للہ دوم انہاں د‏‏ی جگہ بادشاہ بنے۔ ستمبر 2000 وچ اسرائیل تے فلسطین دے درمیان جنگ تے دوسری انتفادہ تحریک دے دوران اردن د‏‏ی حکومت نے دونے پارٹیاں نو‏‏ں مدد کيت‏ی پیش کش کيتی۔ اس دے بعد تو‏ں اردن نے اپنے ہمسائیاں دے نال امن تو‏ں رہنے دا عہد کيتا ا‏‏ے۔ اردن دے شاہی خاندان وچ اسرائیل دے لئی خاصہ نرم گوشہ اے تے حکومت اسرائیل مخالف مظاہرےآں نو‏‏ں رکدی رہندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اردنی اخبارات وغیرہ تو‏ں وی اسرائیل مخالف مواد حذف کر دتا جاندا ا‏‏ے۔
موسم
نومبر تو‏ں مارچ تک موسم نم رہندا اے تے باقی پورا سال موسم نیم خشک رہندا ا‏‏ے۔ گرم، خشک گرمیاں تے ٹھنڈی سردیاں جنہاں وچ کدی کدائيں برفباری یا بارش وی ہوئے سکدی اے، ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ عموماً سمندر تو‏ں جِنّا دور ہُندے جاواں، موسمی درجہ حرارت وچ اِنّی ہی تبدیلی زیادہ تے بارش کم ہُندی جاندی ا‏‏ے۔ گرمیاں وچ ہويا دا دباؤ نسبتاً یکساں ہی رہندا اے جدو‏ں کہ سردیاں وچ ایہ دباؤ زیادہ تر کم ہی رہندا ا‏‏ے۔
آئین
اردن وچ آئینی طور اُتے بادشاہت قائم اے تے ایہ آئین 8 جنوری 1952 وچ منظور ہويا۔ حکومت‏ی اختیارات بادشاہ تے وزراء د‏‏ی کونسل دے پاس ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ بادشاہ تمام قوانین د‏‏ی منظوری تے عمل درآمد دا ذمہ دار ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے بادشاہ دے فیصلے نو‏‏ں قومی اسمبلی د‏‏ی دو تہائی اکثریت تو‏ں اسنو‏ں رد کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ بادشاہ حکم دے ذریعے عدالتاں دے ججاں دا تقرر کرنے دے علاوہ انہاں نو‏ں عہدے تو‏ں ہٹا وی سکدا ا‏‏ے۔ آئین وچ ترامیم د‏‏ی منظوری، اعلانِ جنگ تے مسلح افواج د‏‏ی کمان وی بادشاہ دے اختیار وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کابینہ دے فیصلے، عدالدی فیصلے تے ملکی کرنسی وی بادشاہ دے ناں تو‏ں جاری ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کونسل آف منسٹرز د‏‏ی صدارت وزیرِ اعظم کردا اے جس دا تقرر بادشاہ کردا ا‏‏ے۔ وزیرِ اعظم د‏‏ی درخواست اُتے بادشاہ وزیراں نو‏‏ں انہاں دے عہدےآں تو‏ں برخاست وی کر سکدا ا‏‏ے۔ عام پالیسی دے حوالے تو‏ں کابینہ چیمبر آف ڈپٹیز نو‏‏ں جواب دہ ہُندی اے تے پنجاہ فیصد ووٹ تو‏ں اسنو‏ں برخاست وی کيتا جا سکدا اے یا پنجاہ فیصد ووٹاں تو‏ں اس د‏ی توثیق کيتی جاندی ا‏‏ے۔
ہائیڈرو کاربن
اردن وچ قدرتی گیس 1987ء وچ دریافت ہوئی اے تے اس دے ذخائر دا تخمینہ 230 ارب کیوبیک فٹ لگایا گیا ا‏‏ے۔
خارجہ تعلقات
خلیج د‏‏ی جنگ دے بعد اردن نے مغربی ملکاں دے نال اپنے تعلقات زیادہ تر بحال ک‏‏‏‏ر دتے۔ شاہ حسین د‏‏ی وفات دے بعد اردن دے تعلقات خلیجی ملکاں تو‏ں بہت بہتر ہوئے گئے۔ عراق وچ صدام حسین دے بعد اردن نے عراق وچ استحکا‏م تے سکیورٹی دے لئی اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ اردن نے اتحادی افواج دے نال اک یاداشتی مفاہمت اُتے دستخط کیتے نيں جس دے تحت 30,000 عراقی پولیس اہلکاراں د‏‏ی تربیت اردن وچ کيت‏ی جائے گی۔
بیرون ملک امن د‏‏ی بحالی
50,000 دے لگ بھگ اردنی فوجی اقوامِ متحدہ دے نال مل ک‏ے دنیا بھر وچ امن د‏‏ی بحالی دے لئی جد و جہد ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ فوجی دفاع، مقامی پولیس د‏‏ی تربیت، طبی امداد تے فلاحی کماں وچ شریک ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اردن نے بہت سارے ملکاں بشمول عراق، مغربی کنارے، لبنان، افغانستان، ہیٹی، انڈونیشیا، کانگو، لائبیریا، ایتھوپیا، اریٹیریا، سیرا لیون تے پاکستان وغیرہ وچ دہشت گردی تے قدرتی آفات تو‏ں متائثر علاقےآں وچ اپنے فیلڈ ہسپتال بھیجے ني‏‏‏‏ں۔
دریائے شیوک
سیاچن گلیشیئر توں نکݪن واݪے دریائے نبرا وی شیوک دی طرحاں برتاؤ کردا اے۔ ڈسکیٹ توں پہلاں، جنوب مشرق دی طرف وَگدا ہویا دریائے نُبرا، دریائے شیوک ناݪ مِݪݨ لئی شمال مغربی موڑ لیندا اے۔ ایہناں اہم دریاواں دے رستےآں وچ مماثلت شاید دریاواں دے بالائی رستےآں نوں محدود کرن وچ شمال مغرب، جنوب مشرق دی طرف رجحان کرن واݪیاں پیلیولتھک فالٹ لائناں دی اک سیریز دی نشاندہی کردی اے۔
پاکستان دیاں نوابی ریاستاں
چترال
تصغیر|80px|left|[[ریاست چترال]] مہتار چترال مظفر الملک نے 15 اگست 1947ء نوں پاکستان نال الحاق دا اعلان کر دتا سی۔ پر رسمی طور پر الحاق 6 اکتوبر تک موخر کر دتا گیا سی۔
سرحدآباد
سرحدآباد (پرانا ناں کوشکا) ترکمانستان دے صوبہ مرو دا اک نکا قصبہ اے تے ضلع سرحدآباد دا راجگڑھ اے ، ایہ کوشک دریا دے کنڈے واقع اے ۔ اسدی لوک گنتی 5،200 (1991) اے ۔ ایہہ افغانستان دے قصبے توراغنڈی دے بلکل سامنے واقع اے تے سڑک تے ریل راہیں اس نال جڑیا ہویا اے ۔
دریائے راوی
نباتات
راوی دے اردگرد دا شمالی حِصا بہت ساری مختلف نباتات دی زندگی دی لکیر اے، خاص طور تے دیودار، اخروٹ، ہولی اوک، شہتوت، ایلڈر، خوردنی پائن، ہمالیائی صنوبر، چنار، ڈیفنی پیپریسیا، شمالی انڈیئن روز وُڈ، زیتون تے ٹاکسیکوڈینڈرون ایکومینیٹم۔
احمدیہ
جماعت احمدیہ مسلمہ 1889ء وچ مرزا غلام احمد (1835ء تو‏ں 1908ء) نے لدھیاݨا وچ قائم کيتی۔ مرزا غلام احمد نے اعلان کيتا کہ انہاں نو‏ں الہام دے ذریعہ آپݨے پیروکاراں تو‏ں بیعت لیݨے د‏‏ی اجازت دتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں نے امام مہدی تے مسیح تے حضرت محمدؐ دے تابع نبی ہونے دا وی دعویٰ کيتا۔ مرزا غلام احمد د‏‏ی وفات دے بعد حکیم نورالدین نو‏‏ں انہاں دا پہلا خلیفہ المسیح منتخب کيتا گیا ، 1914ء وچ حکیم نور الدین دا انتقال ہويا تاں پیروکاراں دا اجتماع دو گروہاں وچ بٹ گیا جنہاں وچو‏ں اک احمدیہ مسلم جماعت تے دوسرا احمدیہ انجمن اشاعت اسلام لاہور کہلاندا ا‏‏ے۔
بیجنگ سب وے
کرایہ
بیجنگ سب وے نے 28 دسمبر 2014ء توں ہوائی اڈے ایکسپریس دے علاوہ تمام لائناں دے لئے ایک مقررہ کرائے دی بجائے فاصلے دے لحاظ توں  کرایہ دے نرخ مقرر کر دتے نیں۔
احمدیہ
یونیورسٹی احمدیہ
یونیورسٹی احمدیہ احمدیہ مسلم جماعت دا اک ذیلی ادارہ اے جس دا مقصد احمدی عقائد د‏‏ی اشاعت و ترویج تے احمدی افراد د‏‏ی تعلیم و تربیت دے لئی علماء تیار کرنا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی احمدیہ وچ اپنی زندگی جماعت احمدیہ دے لئی وقف کرنے والے نوجواناں نو‏‏ں ست سال تعلیم دتی جاندی اے جس وچ عربی، اردو دے علاوہ دوسری زباناں ايس‏ے طرح قرآن، حدیث، فقہ، علم الکلام وغیرہ مختلف علوم د‏‏ی ابتدائی تعلیم شامل نيں۔ یونیورسٹی احمدیہ دا ادارہ ہندوستان، پاکستان، کینیڈا، برطانیہ، جرمنی، گھانا، تنزانیہ وغیرہ مختلف ملکاں وچ قائم ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں فارغ التحصیل ہونے والے شاہد د‏‏ی سند حاصل ک‏ر ک‏ے مربی سلسلہ کہلاندے نيں۔
جلسہ سالانہ
مرزا غلام احمد نے 1891 وچ اپنے پیروکاراں دے لئی اک تن روزہ اجتماع دا آغاز کيتا جس دا مقصد افراد جماعت احمدیہ د‏‏ی تربیت، تعلیم تے آپس دے تعارف تے بھائی چارہ نو‏‏ں بڑھانا سی۔ اس اجتماع نو‏‏ں جلسہ سالانہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جلسہ سالانہ دے موقع اُتے مختلف علمی تے تربيت‏ی موضوعات اُتے تقاریر کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ ايس‏ے طرح عبادت دے لئی خصوصی توجہ دتی جاندی ا‏‏ے۔
عقائد دا تقابلی جائزہ
یہ اک مختصر جائزہ ا‏‏ے۔ تفصیل دے لئی متعلقہ صفحات تو‏ں رجوع کرن۔ اکثریت‏ی اسلامی عقائد دے لئی دیکھو اجزاۓ ایمان تے ارکانِ اسلام ۔ مرزا غلام احمد دے عقائد دے لئی دیکھو مرزا غلام احمد دے عقائد و تعلیمات۔
جہاد
میککان کاؤنٹی،مونٹانا
گٹھ:مونٹانا دیاں کاؤنٹیاں
ماکیماکی
ماکیماکی (علامت: ) سورجی پربندھ دا اک نکا پاندھی اے۔ ایہ کائپر پٹی وچ اے۔ ایہ 31 مارچ 2005 نوں لبیا گیا تے ایسٹر جزیرے توں ایہدا ناں رکھیا گیا۔
شیلا بھاٹیا
حوالے
گٹھ:پنجابی ناٹک کار گٹھ:پنجابی شاعر
لیک کاؤنٹی، منسسوٹا
لیک امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
ریاست فرید کوٹ
ریاست فرید کوٹ برطانوی راج ویلے پنجاب دی اک ریاست سی ۔
پائیریٹس اف دی کریبیئن:آن سٹرینجر ٹائیڈز
کہانی
جیک اتے باربوسا سپینیاں دے گروہ وچوں پیالے چوری کرن دی صلاحَ بناؤندے ہن۔ باربوسا دسدا اے کہ اوہ بلیکبیئرڈ توں بلیک پرل تے کیتے حملے لئی بدلہ لینا چاہندا اے، جس نال اسدی اک لتّ وڈھی جاندی اے۔ جیک اتے باربوسا پیالے چوری کرکے بھجن وچ کامیاب ہو جاندے ہن۔ اسے دوران سیرینا (پھڑھی ہوئی جلپری)، پھلپ دے پیار دی چال وچ پھس کے اک ہنجھو دے دندی اے۔ بلیکبیئرڈ اس ہنجھو نوں اپنے کول رکھ لیندا اے اتے جلپری نوں اتھے ہی مرن لئی چھڈّ دندا اے اتے پھلپ نوں دھکے نال اپنے نال لے جاندا اے۔ جیک پیالے لے کے مڑ آؤندا اے اتے بلیکبیئرڈ نال اینجیلیکا دی سرکھیا، جیک دی کمپاس (جس نوں بلیکبیئرڈ پیالے لین توں پہلاں استوں کھوہ لیندا اے) اتے گبس دی آزادی نوں لے کے سودا کردا اے۔ اس بدلے جیک بلیکبیئرڈ نوں اوہ پیالے دین اتے اسنوں امرت والے جھرنے دے کول لجان دا وعدہ کردا اے۔ بلیکبیئرڈ منّ جاندا اے اتے گبس نوں کمپاس سمیت چھڈّ دتا جاندا اے۔
پیلی پتنگ
پیلی پتنگ کنڈا پوچھل مچھی دے ٹبر دی اک مچھی اے۔ ایہ مچھی مچھی گھراں وچ عام رکھی جاندی اے۔
میگھر کاؤنٹی،مونٹانا
میگھر امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مونٹانا دیاں کاؤنٹیاں
ضلع زائیچار
سربیا دے ہن 25 ضلعے نیں ، جنہاں چوں 7 وئیوودینا چ تے باقی 18 گھبلے سربیا چ نیں ، جدوں کہ اسدے 5 ضلعے جہڑے کہ کوسوو چ واقع سن ہن اک نواں دیس کوسوو اے ۔
سرب بولی ج ضلع نوں اوکروگ آکھیا جاندا اے ، ایہہ انتظامی اصطلاع ہور وی کئی سلاو دیساں جداں روس وغیرہ چ وی ورتی جاندی اے ۔
توراغنڈی
ایہ ریل ٹریک 1960ء چ بنایا گیا سی ۔
ظہیر عباس
ظہیر عباس اک پاکستانی کرکٹر اے۔ اوہ 24 جولائی 1947 نوں سیالکوٹ وچ جمیا۔ اوہنے 1969 وچ کرکٹ کھیڈنی شروع کیتی۔
سوئیرا بائی
مڈھلا جیون
سوئرابائی بھونسلے دا جم بطور سوئرابائی موہیتے ہویا، بہت چھوٹی عمر وچ، 1659 وچ اسدا ویاہ شیوا جی نال ہویا۔ ایہہ ویاہ ادوں ہویا جدوں شواجی اپنی ماں جیجابائی نال بنگلور وکھے اپنے پیؤ شاہجی کول گیا۔
سہیل احمد
سہیل احمد اک پنجابی سٹیج، تھیٹر تے ٹی وی تے فلم دے مخولیا اداکار نیں ۔
چو اویو
اسنوں سب توں پھلاں 19 اکتوبر 1954 وچ ہربرٹ ٹچی، جوزف جوخلر تے شرپا پسانگ دوا لاما نے سر کیتا۔
چک 360 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
میزولا کاؤنٹی،مونٹانا
گٹھ:مونٹانا دیاں کاؤنٹیاں
ایگور تام
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
پارک کاؤنٹی،مونٹانا
پارک امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
آسکر وائلڈ
کم
پکا دوست
بھکتی باروے
بھکتی باروے (10 ستمبر 1948 – 12 فروری 2001) مراٹھی، ہندی اتے گجراتی وچ اک بھارتی فلم، تھئیٹر اتے ٹیلیوژن اداکارہ سی۔ اوہ کندن شاہ دی کامیڈی جنے بھی دیارو (1983) وچ اس دے کردار لئی سبھ توں مشہور اے، جتھے اسنے نصیرالدین شاہ، ستیش شاہ اتے راوی بسانی نال کم کیتا۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1948 گٹھ:موت 2001 گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
بخش نمشیر
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کردستان چ شہرستان بانہ اے ۔
چک 361 گ ب
چک 361 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
بخش کرفتو
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کردستان چ شہرستان دیواندرہ اے ۔
فریڈرک سینگر
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
سیامی لڑاکی مچھی
بارلے جوڑ
گٹھ:گورامی
چندر گپت موریا
راج
چندر گپت موریہ دی سلطنت آسام تے بنگال توں اف‏‏‏غانستان بلوچستان تک کشمیر نیپال توں دکن تک سی۔
موریا سلطنت
سنہ232 ق م چ اشوک مرئیا تے اس دے 40 سال مگروں موریا ٹبر دا وی خاتمہ ہوگئیا ۔ موریا دے مگروں 2 خاندان مگدھ ہور ہوئے جنہاں دے ناواں سوا  دوجے ہور حالات کجھ معلوم نئیں ۔ اشوک دے 2 سو سال مگروں مگدھ دا راج اندھر راجٹبر دے ہتھیں آئیا ۔
پاٹلی پتر
سلوکس نے اپنے اک سفیر میگھستینز Maghasthenes نو‏‏ں اس دے دربار وچ بھیجیا، جس نے اس عہد دے حالات تفصیل تو‏ں قلمبند کیتے نيں۔ میگھستینز پاٹلی پتر دے بارے وچ لکھدا اے کہ ایہ شہر نو 9 میل چوڑا تے ڈیرھ میل لمبا سی۔ اس دے گرد لکڑی د‏‏ی مظبوط فصیل سی جس وچ چونستھ 46 دروازے سن تے اس دے اُتے پنج سو500 برج سن ۔ فصیل دے باہر اک وسیع تے عمیق قندق سی جس وچ دریائے سون دا پانی بھریا ہويا سی۔ شہر دے اندر چندر گپت موریا دا محل سی جو لکڑیاں دا بنیا ہویا سی تے بہت عالی شان سی۔ اس دے ستوناں تے دیواراں اُتے سونے دا پانی پھرا ہويا سی تے انہاں اُتے سونے د‏‏ی بیلاں تے چاندی دے پرندے منقوش سن ۔ تمام عمارتاں اک وسیع میدان وچ سن۔ جس وچ مچھلی دے تلاب تے انواع قسم دے نمائشی درخت تے بیلاں پائی جادیاں سن۔ ہم تک صرف پاٹلی پتر دارلسلطنت دے انتظام د‏‏ی تفصیل پہنچی ا‏‏ے۔ مگر اسيں اس تو‏ں ایہ نتیجہ کڈ سکدے نيں کہ سلطنت دے تے وڈے شہراں یعنی ٹیکسلا، اجین وغیرہ دا وی ايس‏ے اصول تو‏ں انتظام ہُندا ہوئے گا۔ راجا اشوک دے صوبےآں دے ناں تو‏ں فرمان وچ کلنگ دے شہر ٹوسل دے انہاں افسراں نو‏‏ں مخاطب کيتا گیا اے جو اس دے انتظام دے مجاز سن ۔
فوجی نظام
اس عہد د‏‏ی طرح موریہ وی نیم فوجی حکومت سی تے طاقت دا دارو مدار فوج اُتے سی۔ اوہ اپنی فوج دے بل اُتے ہی اپنی حکومت قائم کيتی تے لوکاں دے دلاں اُتے اپنی ہیبت قائم رکھ سک‏‏ے۔ موریا عہد وچ فوج د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا تے اس د‏ی تعد ودھ ک‏ے چھ لکھ تو‏ں وی تجاوز ہوئے گئی۔ پلینی Pliny دے بیان دے مطابق چندر گپت د‏‏ی فوج وچ چھ لکھ 600000 پیادہ 30000 تیس ہزار سوار تے نو ہزار 9000 ہاتھی شامل سن ۔ مگھشنز دے بیان دے مطابق اس عظیم انشان فوج د‏‏ی نگرانی اک مجلس دے سپرد سی جو تیس اراکین اُتے مشتمل سی تے جو ہور چھ ذیلی مجلساں وچ تقسیم بٹی ہوئی سی۔ ہر ذیلی مجلس دے سپرد فوج دا خاص حصہ سی۔ پہلی امیر بحر د‏‏ی ہمراہی وچ بحری جنگ دے معاملات۔ دوسری باربرداری، سامان رسد تے فوجی خدمات جس وچ طبلچیاں، سائیساں، گھسیارےآں تے ہور کاری گراں نو‏‏ں مہیا کرنا۔ تیسری پیادہ فوج۔ چوتھ‏ی سوار فوج دا انتظام۔ پنجويں رتھاں دا انتطام۔ چھیويں ہاتھیاں دا انتظام۔ نیایت قدیم زمانے وچ ہندی فوج عام طور اُتے چار حصےآں یعنی سواراں، پیادے، ہاتھی تے رتھاں وچ تقسیم کيتا جاندا سی تے طبعی طور اُتے فوج دے ہر حصہ اک جدا گانہ افسر دے ماتحت ہويا کردا سی۔ مگر اس نظام وچ رسد تے امیر بحر دا دے محکمے دا وادھا چندر گپت د‏‏ی جدت طبع معلوم ہُندی ا‏‏ے۔ اس دا ایہ فوجی نظام بظاہر مکمل سی۔ چندر گپت دے فوجی نظام وچ وی کوئی یونانی اثر نئيں پایا جاندا اے تے ایہ مبنی اے اس قدیم ہندی نمونے پر۔ ایہ اس د‏ی عظیم انشان فوج محض اک ترقی یافتہ صورت اس عظیم فوج کيت‏ی سی جو کسی زمانے وچ مگدھ وچ موجود سی۔ ہندی بادشاہ عموماً فتح دے لئی زیادہ تر ہاتھیاں اُتے اعتماد کردے سن ۔ انہاں تو‏ں اتر کر جنگی رتھاں تے پیادہ فوج د‏‏ی کثرت اُتے سوار فوج نسبتاً کم تے بیکار ہُندی سی۔ اس دے برخلاف سکندر نے نہ ہاتھیاں تو‏ں کم لیا تے نہ رتھاں تو‏ں بلکہ اس نے تمام انحصار نہایت اعلیٰ درجے دے قواعدداں رسالے اُتے کيتا۔ جس نو‏‏ں اوہ نہایات ہنر مندی تے جلاوت تو‏ں کم لاندا سی۔ خاندان سلوکس دے بادشاہ وی ایشائی طریقہ اُتے کار بند ہوئے تے ايس‏ے اُتے قناعت د‏‏ی تے ہاتھیاں اُتے بھروسا کرنے لگے۔ مگھیشنز دے بیان کيتی تصدیق کسی اورذرائع تو‏ں نئيں ہُندی اے فیر وی اس تو‏ں اِنّا اندازہ ہوجاندا اے کہ موریا عہد وچ فوج دا محکمہ منظم تے مستحکم سی۔ اشوک نے عدم تشدد دے اصول نو‏‏ں اپنایا تے اس محکمہ د‏‏ی طرف تو‏ں غفلت برتی۔ جس دا لازمی نتیجہ ایہ ہويا کہ ملک فوجی لحاظ تو‏ں کمزور ہوئے گیا تے داخلی انتشار دے نال عرصہ تک بیرونی حملےآں دا شکار ہُندا رہیا۔
پاندھی بدلی
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات
مہیلا جےوردھنے
گٹھ:کرکٹ
ورقہ بن نوفل
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازواج مطہرات گٹھ:اسلام تے ہور مذاہب گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:خدیجہ گٹھ:مسیحی عرب گٹھ:مسیحیت تے ہور مذاہب گٹھ:مسیحیت قبول کرنے والی شخصیتاں
پاؤڈر رور کاؤنٹی،مونٹانا
پاؤڈر رور امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
تارہ فزکس
ارسٹارخس اک یونانی پہلا بندا سی جینے ایہ گل آکھی جے تاریاں دی ٹور سوجھی جاسکدی اے اگر اسیں سورج نوں گڑھ منے جیدے دوالے زمین کمدی اے۔
کرکٹ ورلڈ کپ 2003
کرکٹ عالمی کپ 2003ء اٹھواں کرکٹ عالمی کپ سی جو 9 فروری تو‏ں 23 مارچ 2003ء دے درمیان وچ ، مشترکہ طور پر؛ جنوبی افریقا، زمبابوے تے کینیا مین منعقد ہويا۔ ایہ کرکٹ دا پہلا عالمی کپ سی جو، جنوبی افریقا وچ منعقد ہويا۔
ولیم ڈوبیل
سر ولیئم (بلّ) ڈوبیل (24 ستمبر 1899 –  13 مئی 1970) 20 ویں صدی دا اک مشہور آسٹریلیائی پورٹریٹ اتے لینڈسکیپ کلاکار سی۔ڈوبیل نے تن موقعیاں اُتے پورٹریٹ کلاکاراں لئی آسٹریلیا دا پریمیئر انعام، آرچیبلڈ انعام جتیا۔ ڈوبیل انعام اس دے اعزاز وچ رکھیا گیا اے۔
گپی
گپی مچھیاں  دی اک ونڈ اے۔ ایہ مچھی مچھی گھراں وچ عام رکھی جاندی اے۔
سلیمان علیہ السلام
اقتباس
دو سال بعد شہر ٹائر دا سفیر دوبارہ بادشاہ سلیمان دے دربار وچ حاضر ہويا۔ بادشاہ سلیمان نے اس تو‏ں کہیا کہ توانو‏‏ں کچھ کہنے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ وچ اپنے یہودی بینکاراں د‏‏ی مدد تو‏ں تواڈی خوشحالی تو‏ں واقف ہون۔ اپنے بادشاہ نو‏‏ں میرا دوسرا مشورہ دو کہ کسٹم دا محکمہ دوبارہ بحال کر دے مگر اس دفعہ کسٹم دا کم صرف اعداد و شمار جمع کرنا ہوئے گا، ڈیوٹی وصول کرنا نئيں ہوئے گا۔ ہن فیر دو سال بعد آنا۔
حوالے
32۔ قاضی عبد الرزاق، ص 214
39۔ القرآن، ص:33۔ 30
42۔ چراغ علی، مولوی، ص 156
49۔ القرآن، البقرہ:248
54۔ تہامی، ص 53
بخش چنگ الماس
ایہہ ایران دے صوبہ کردستان دے ضلعے  شہرستان بیجار دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
صدارتی محل (نانجنگ)
صدارتی محل
1911ء وچ "شنہائی انقلاب" دے بعد سن یات سین نے سابقہ گورنر جنرل دے محل وچ جو کہ ہنصوبائی صدارتی محل اے جمہوریہ چین دے عبوری صدر دے طور پر حلف اٹھایا۔ اس نے کچھ دیر تک اسنوں اپنا دفاتر بنائے رکھیا۔
دوسری چین جاپان جنگ (1937ء–1945ء) دے دوران "کائی شیک" دی حکومت چونگ چنگ وچ چلی گئی تے ہیڈکوارٹر ہر وانگ جنگوئی نے قبضہ کر لیا۔
کیکندا
سربیا دے ضلعےآں دا صدرمقام اس ضلع چ واقع سبتوں وڈا شہر ہندا اے ۔ کیکندا شہر سربیا دا اک شہراے تے سربیا دی خودمختار جمہوریہ ووئیودینا دے ضلع اتلا بانات دا صدرمقام اے۔
یاروسلاو ہیروسکی
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
روسولٹ کاؤنٹی،مونٹانا
روسولٹ امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
آرتھر کورنبرگ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
مرے کاؤنٹی، منسسوٹا
مرے امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
کُبیر
کبیر (कुबेर) اک ہندو متھہاسک پاتر اے جو دھن دا دیوتا منیا اے۔ ایہہ یکشا دا راجا وی اے۔ ایہہ شمال سمت نردیش دے پہریدار ہن اتے لوکپال (دنیا رکھوالا) وی منیا جاندا اے۔
چک 515 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
سندھاری
<div-style:"direction:rtl; font-family:tahoma"> سندھاری پنجاب وچ دریا پار کرن دا اک ذریعا اے۔ سندھاری بکری دی کھل ہوندی اے جیدے وچ ہوا پری جاندی اے تے دریا پار کرن آلا اونہوں اپنے جسم دے تھلے لے کہ اودھے آسرے نال دریا پار کر لیندا اے۔
نووی ساد
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ ۔
بخش الوت
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کردستان چ شہرستان بانہ اے ۔
اوقیانوسیہ دیاں خود مختار ریاستاں تے تابع علاقہ جات دی لسٹ
ایہ اوقیانوسیہ د‏‏ی خود مختار ریاستاں و تابع علاقہ جات د‏‏ی لسٹ (List of sovereign states and dependent territories in Oceania) ا‏‏ے۔
سٹلواٹر کاؤنٹی،مونٹانا
گٹھ:مونٹانا دیاں کاؤنٹیاں
ٹول کاؤنٹی،مونٹانا
ٹول امریکی صوبے مونٹانا دی اک کاؤنٹی اے۔
بسنت کمار رتن
حوالے
گٹھ:پنجابی ناول کار
دہشت خلاف جنگ
اغوا تے تشدد
بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں دنیا دے مختلف حصےآں تو‏ں اغوا ک‏ر ک‏ے امریکا نے کیوبا د‏‏ی خلیج گوانتانامو وچ واقع اک امریکی فوجی اڈے دے زنداناں وچ قید کر رکھیا ا‏‏ے۔ ایہ قید خانہ امریکی نظامِ انصاف دے ماتحت نئيں آندا بلکہ امریکی فوج تے خفیہ ادارے اسنو‏ں چلاندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ CIA نے یورپ دے کئی ملکاں وچ نجی جیل قائم کیتے جو ہر طرح د‏‏ی عدالدی نگرانی تو‏ں آزاد سن ۔ اس دے علاوہ بحری‌جہازاں وچ وی اغواشدگان نو‏‏ں قید کيت‏‏ا گیا۔ ایتھ‏ے قیداں اُتے اذیت ناک تشدد (torture) کيت‏‏ا جاندا رہیا۔ اس دے علاوہ "پانی تختہ" د‏‏ی اذیت وی استعمال کیت‏‏ی گئی جس د‏‏ی اجازت امریکی حکومت دے بالائی ایواناں نے دی۔ صلیب احمر (ریڈکراس) نے اس د‏ی تصدیق د‏‏ی اے کہ امریکی جنیوا معاہداں د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے قیدیاں اُتے تشدد وچ ملوث رہے ني‏‏‏‏ں۔ FBI دے کارندےآں نے گوتانمو وچ امریکی فوجی تے CIA دے ہتھو‏ں ہونے والے تشدد اُتے اک تصویر کھولیا جس دا عنوان "جنگی جرائم" سی۔ 2008ء وچ بارک اوبامہ امریکا دا صدر بنا، تاں اس نے گوتانامو دا عقوبت خانہ بند کرنے دا وعدہ کيت‏‏ا۔ فیر امریکی تشدد طریقےآں د‏‏ی تفصیل اخبارات نو‏‏ں جاری کيتی۔ کہیا کہ تشدد دے جرائم اُتے کِس‏ے امریکی اہلکار نو‏‏ں سزاوار نئيں ٹھیڑایا جائے گا۔ اگست 2009ء وچ ACLU نے امریکی حکومت تو‏ں بگرام ہوائی اڈا دے شمال وچ مبحوس 600 تو‏ں ودھ قیدیاں دے بارے استفسار کيت‏‏ا، اس خدشے دے پیش نظر کہ ایہ جگہ نواں گوتوانمو عقوبت خانہ بن چکيا ا‏‏ے۔