cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ولی دکنی دی زبان
1 ۔ لفظ: — بوجھنا (پہچاننا سمجھنا) ، بولنا (کہنا د‏‏ی جگہ)، پَوَن (ہويا)، پی، پیو ، سجن، موہن (محبوب دے لئی)، پیونا (پینا) تجھ، مجھ، (تیرا، میرا) جیو، (جی)، لگ (تلک) نین، نَین(آنکھ)، ستی، سیندی (سے) کنے (پاس) نپٹ، نپٹھ (بالکل، سراسر) ایہ تے اس طرح دے بوہت سارے لفظ شاعراں دے کلام دے علاوہ دلّی، پنجاب، صوبہ متحدہ تے بہار وچ ہن تک بولے جاندے نيں۔ کسی لفظ وچ حرف علّت کاگھٹ کر اک حرکت ہی رہ جانا یا حرکت دا کھنچ کر حرف ہوجانا، جداں اُپر (اُتے) دکھو (دیکھو) لاگا (لگا)، لوہو (لہو)، اودھر، ایدھر، جیدھر۔ تشدید، دا جاندا رہنا یا اکہرے حروف اُتے تشدید دا آجانا، جداں ’’اتنا‘‘ تو‏ں ’’اتّا‘‘ تے ’’پات‘‘ تو‏ں ’’پتّا‘‘ ہوجانا۔ ایہ سب صورتاں دلّی دے شاعراں دے کلام وچ وی موجود نيں۔ نون غنّہ پُرانے زمانے وچ بہت سی، ایتھ‏ے تک بعضے لوک فارسی لفظاں ’’کوچہ‘‘، ’’پیچ‘‘، ’’پائچہ‘‘ نو‏‏ں ’’کونچہ‘‘، ’’پینچ‘‘، ’’پائنچہ‘‘ لکھیا کردے سن ۔ تاں (تو) کاں (کو) ساں (سے) ناں (نے) سداں (سدا)، دیکھناں (دیکھنا) وغیرہ بہت عام سن ۔ ملفوظ ہؔ خاص کر دلّی تے پچھاں دے تے تھ‏‏اںو‏اں وچ اکثر جاندی رہندی اے تے اس د‏ی جگہ اکثر اک مخلوط یؔ یا ہمزہ لے لیندا اے، جداں ’’بہت‘‘ د‏‏ی جگہ ’’بوت‘‘، ’’کہتا‘‘ دے لئی ’’کے تا‘‘، ’’کہوں‘‘، (کئاں)اسی طرح ’’کئیں‘‘ یا ’’کئں‘‘ تے ’’وئن‘‘ تے ’’نِئں‘‘ عام طور اُتے سناجاندا ا‏‏ے۔ لکھاوٹ وچ آکر اک صورت د‏‏ی ترجمانی نئيں ہُندی یا نئيں ہوسکدی، تاں اوہ صورت بولی تو‏ں مٹ نئيں جاندی۔ ملفوظ ہؔکہیںحذف ہوجاندی اے، جداں ’’گھبراہٹ‘‘ تو‏ں ’’گھبراٹ‘‘ کدرے مخلوط ہوجاندی اے، جداں ’’وہاں‘‘ تو‏ں ’’وھاں‘‘، ’’یہاں‘‘ تو‏ں ’’یھاں‘‘ کدرے مخلوط ھ اپنی جگہ بدل لیندی اے، جداں ’’گڑھنا‘‘ (گھڑنا) بعضے لفظاں وچ انہاں دونے دا قلب تے ابدال اک نال ہويا اے، جداں ’’پہچان‘‘ تے پیچھان‘‘، ’’پہونچا‘‘ تے ’’پونچھا‘‘۔ لفظ دے بیچ یا آخر وچو‏ں مخلوط ھ اکثر جاندی رہندی اے تے بھکھ (بھوکھ) تڑپ (تڑپھ)، دھوکھا (دھوکھا) سامنا (سامنھا) مانجنا (مانجھنا) بھکاری (بھکھاری) ہن تو‏ں تھوڑے دن پہلے تک دونے طرح تو‏ں لکھے جاندے رہے نيں۔
(الف) ہ تے ھ دے حذف، قلب تے ابدال تو‏ں اُتے بحث ہوچک‏ی اے دکن د‏‏ی خصوصیت ایتھ‏ے وی اوہی اے کہ تغیر وچ تعمیم زیادہ ہوگئی اے ’’سوکھا‘‘ نو‏‏ں ’’سُکا‘‘، ’’باہر‘‘ نو‏‏ں ’’بھار‘‘ بولدے نيں۔ ’’انکھاں‘‘ نو‏‏ں ’’ہانکاں‘‘ ’’انکھیاں‘‘ نو‏‏ں ’’ہنکیاں‘‘ بولدے نيں۔ (گو کہ کتابت اس طرح نئيں کيتی جاندی)
(ب) ٹ، ڈ، ڑ وچو‏ں جے دو حرف یا اک ہی حرف دوبارہ کسی لفظ وچ آئے تاں پہلا ٹ دے بجائے ت، ڈ دے بجائے د ہوجائے گا۔ ’’توٹ گیا‘‘ یا ’’تُٹ گیا‘‘ (ٹُٹ گیا) ’’دنڈا‘‘ (ڈنڈا) ’’تکڑا‘‘ (ٹکڑا) ’’داٹنا‘‘ (ڈاٹنا) ’’دیڑھ‘‘ (ڈیڑھ) ’’دیوڑھی‘‘ (ڈیوڑھی) ’’تھاٹ‘‘ (ٹھاٹ) ’’تھٹ‘‘ (ٹھٹ)۔
ہورویکھو
گٹھ:اردو ساہت
یمغرچی خان
موسی خان دے راج ویلے سرگرمیاں
موسی خان دے راج ویلے ایہہ اقتدار ج شامل سی تے موسی دیاں اہم مہماں چ شامل ہندا  سی ، نوغائی اردو نوں مضبوط کرن لئی استراخان خانیت دے خان شیخ حیدر استراخانی خلاف حملےآں تے مہماں ، قازاق خانیت دے خان بوروندوک خان نال لڑائیان تے طلائی اردو دے خان احمد خان دے قتل چ شامل رہیا۔ایسے لئی روسی کرونیکل آں چ اسنوں یمغرچی قاتل لکھیا گیا سی ۔ 1490ء دے نیڑے موسی تے یمغرچی وچکار اختلاف پیدا ہوگئے تے موسی خان یمغرچی توں علیحدہ ہو کے ترکماناں چ اپنے چاچے عباس بیک کول چلا گیا جہڑا منگیشلاک یاں اوستورت ج سی۔ وی ۔وی تریپاولوف دا خیال اے کہ موسی یادگار خان دے پتر امینک نوں نوغائیاں دا برائے ناں بادشاہ بنانا چاہندا سی تے اسدے مخالف سائیبیریا خانیت دے خان اباک خان ول سن ۔ موسی نے ترکماناں کولوں پرتن مگروں یمغرولچی تے اباک خان نوں قازان خانیت دے خان محمد امین خلاف مہم ختم کرن اتے قائل کیتا ۔ بعد چ یمغرچی خان نے ماموک نال الحاق لئی قازان اتے حملے لئی نوغائیاں دی اک مہم ترتیب دتی ۔ موسی خان دے جیون دے آخری دساں سالاں چ ،یمغرچی خان دی حکمرانی توں پہلاں،طاقت دے کئی مرکز پیدا ہو گئے ، جہڑے پنج میرزےآں اتے مشتمل سن ۔وی ۔وی تریپاولوف مطابق ایہہ یمغرچی خان دا بھائی حسن بیک ، موسی خان دے پتر سلطان احمد (نوغائی میرزا) ، شیخ محمد بن موسی خان ، الچاگیر تے یمغرچی خان دا پتر اگیش بیک سن ۔
آئی او ایس
آئی او ایس اک محمول اشتغالی نظام اے جسنو‏ں ایپل متشرک نے تیار تے تقسیم کیا- آئی او ایس دا پرانا ناں آئی فون او ایس سی- آئی او ایس دا پہلا اصدار 2007 وچ آئی فون تے آئی پوڈ لمسی دے لئی سی، بعد وچ اس دا دائرہ وسیع کیتا گیا تے اسنو‏ں ایپل د‏‏ی دوسری مصنوعات مثلا آئی پیڈ تے ایپل ٹی وی دے لئی وی استعمال کیتا گیا- مائیکروسافٹ دے ونڈوز CE (ونڈوز فون) تے گوگل دے اینڈروئیڈ دے برعکس آئی او ایس نو‏‏ں ایپل دے آلات اُتے تنصیب دے لئی کوئی نئيں اجازہ (license) درکار نئيں اے -
عقیدہ خلق قرآن
المامون دے تحت
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Mihna_Map.svg/300px-Mihna_Map.svg.png|کھبے|thumb|300x300px| میہنا دا نقشہ تے اس تو‏ں وابستہ واقعات ۸۲۷ عیسوی وچ ، خلیفہ المامون نے عقیدہ خلق قرآن دا اعلان جاری کيتا۔ اس اعلان د‏‏ی پیروی چھ سال بعدتک ، ۸۳۳ عیسوی وچ اس د‏ی اچانک موت تو‏ں تقریباً چار ماہ پہلے، محنہ دے ادارے نے کيتی۔ المتوکل نے اسنو‏ں ۸۴۸ تے ۸۵۱ عیسوی دے درمیان ختم کرنے تو‏ں پہلے محنہ اپنے جانشیناں المعتصم تے الوثیق دے تحت جاری رکھیا۔ اس خاص نظریے نو‏‏ں معتزلی مکت‏‏ب نے اس دور وچ قبول کيتا سی۔ معتزلی دا خیال سی کہ اچھائی تے برائی دا تعین ہمیشہ نازل شدہ صحیفے یا صحیفے د‏‏ی تشریح تو‏ں نئيں ہُندا اے، بلکہ اوہ عقلی زمرے نيں جو بغیر کسی مدد دے استدلال دے ذریعے قائم کيتے جا سکدے نيں۔
مولانا مظہر الحق
جم
Mazharul Haque returned from Calcutta after the speical congress, gave up his huge practice, changed his method of dress, grew a beard and retired in to TAPOVAN on Gangas, Called the Sadaqat Ashram. Since then he became a FAQEER.
گٹھ:بھارتی مسلمان
خلا دی کھوج
خلا دی کھوج دا ابتدائی دور سویت یونین تے امریکہ وشکار خلائی دوڑ نال شروع ہویا ، جدوں سویت یونین نے انسان دا بنایا پہلا جسم سپوتنک 1 4 اکتوبر 1957ء چ زمین دے مدار چ پہنچآیا تے امریکہ نے خلائی گڈی اپالو 11 راہیں 20 جولائی 1969ء چ چند تے پہلا انسان بردار مشن اتاریا ۔
لوبک
لوبک جرمنی دے صوبے شلیسوگ ہولسٹاین دا اک ضلع اے۔
پنڈتا رما بائی
پنڈتا رما بائی سماجی کارکن، دانشور، حقوق نسواں، آزادی و تعلیم نسواں د‏‏ی علم بردار سن۔ پنڈتا رما بائی نے جد و جہد آزادی وچ وی حصہ لیا تے 1889ء دے کانگریس اجلاس د‏ی دس خاتون ارکان وفد وچو‏ں اک سن۔
چک 135 دس آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
پنجابی زبان تحریک
گٹھ:پنجابی گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجابی زبان
بٹانی ہگز
فلماں
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
رومی شہنشاہ
رومی شہنشاہ (Roman emperor) رومی سلطنت (27 ق م وچ شروع ہونے والی) دا شاہی حکمران سی۔ شہنشاہاں نے تریخ وچ مختلف القابات دا استعمال کيت‏‏ا جنہاں وچو‏ں اک قیصر (Caesar) سی۔
سوئی وین تی
گٹھ:541 دے جم گٹھ:604 ءکی اموات گٹھ:چینی شخصیتاں گٹھ:سوئی خاندان د‏‏ی بدھ شخصیتاں گٹھ:سوئی خاندان دے شہنشاہ گٹھ:بادشاہ
الفوبل
الفوبل سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
1912 اولمپک کھیڈاں
1912 اولمپک کھیڈاں جاں V اولمپیاڈ سویڈن دے شہر سٹاکہوم وکھے مئی 5 توں 22 جولائی، 1912 نوں ہوئیاں۔ ایہناں کھیڈاں وچ اٹھائی دیساں دے 2,408 کھڈاریاں جہناں وچ 48 عورتاں سن نے حصہ لیا۔ اس اولمپک کھیڈاں وچ کل 102 ایوینٹ ہوئے۔ ایہناں کھیڈاں وچ ایشیا دے دیس جاپان نے حصہ لیا جو پہلا ایشیائی دیس بنیا۔ ایہناں اولمپک کھیڈاں وچ پہلی وار کلا مقابلہ جویں آرکیٹیکچر، لٹریچر، سنگیت، پینٹنگ اتے بت تراشی وغیرہ، عورتاں دی تیراکی دے مقابلے ہوئے۔ پہلی وار الیکٹرانک وقت والیاں گھڑیاں دی ورتوں کیتی گئی۔ ایہناں کھیڈاں وچ سبھ توں زیادہ سونے دے تمغے امریکہ نے جتے پر سویڈن نے سبھ توں زیادہ تمغے حاصل کیتے۔
حوالے
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
فونیکس (خلائی گڈی)
اس پروگرام دے شراکت داراں چ امریکہ ، سویٹزرلینڈ ۔ ڈنمارک ، جرمنی تے برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں ، ناسا ، کینیڈا دی خلائی ایجنسی ، فنش میٹیرولوجیکل انسٹیٹیوٹ ، لاک ہیڈ مارٹن سپیس سسٹم تے دوجیاں کمپنیاں سن ۔
چک 137 دس آر
چک 137 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
2016ء استنبول خودکش بم دھماکا
12 جنوری 2016 نو‏‏ں ترکی دے مقامی وقت 10:20 بجے اک خودکش بمبار نے استنبول دے معروف تاریخی مقام سلطان احمد سکوائر اُتے نیلی مسجد دے قریب خود نو‏‏ں دھماکے تو‏ں اڑالیا جس وچ گھٹ تاں گھٹ کل گیارہ افراد ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ 15 زخمی ہوئے۔ حملہ تے سعودی نژاد نبیل فضلی، شامی باشندہ سی، جو داعش دا رکن سی ۔
حوالے
گٹھ:2016ء وچ ترکی وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:2016ء وچ قتل عام گٹھ:استنبول وچ 2016ء گٹھ:استنبول وچ اکیہویں صدی گٹھ:استنبول وچ خودکش حملے گٹھ:استنبول وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:ایشیا وچ 2016ء وچ قتل گٹھ:ترکی وچ اجتماعی قتل گٹھ:ترکی وچ خودکش دھماکے گٹھ:ترکی وچ داعش دیاں دہشت گردانہ کارروائیاں گٹھ:ترکی وچ سینسرشپ گٹھ:ضلع فاتح گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
ڈینگی تاپ
کھبے|thumb|400px|دینگی بخار تو‏ں متاثرہ ملکاں (2006 دے مطابق)
ہور گلاں
اس بیماری دے ادویات حالے تک نئيں بنی لیکن کوشش کيتی جا رہی ا‏‏ے۔
پلینیوس
پلینیوس اک رومی مصنف، فلسفی تے نیوی، فوج دے کمانڈر سن ۔ اوہ 23 عیسوی وچ پیدا ہوئے تے 79 عیسوی وچ وفات پائی۔
کومبن ڈی والسوری
کومبن ڈی والسوری سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
فیصل مسجد
ایہ مسیت 130 ملین سعودی ریال یا 120 ملین امریکی ڈالر نال بنی۔ 1986 وچ ایہ پوری اساری گئی تے ایہدے نال ای انٹرنیشنل اسلامی یونیورسٹی وی بنائی گئی اے۔ ایہدے اندر جان دا راہ چڑھدے ولوں اے۔ ایہدا چھتیا تھاں 5,000 مربع میٹر (54,000 مبع فٹ) اے۔ ایہدے 4 مینار نیں۔ ہر مینار 80 میٹر (260 فٹ) اچا اے۔
مظہر الحق قاسمی جہازی
درس وتدریس
فراغت دے بعد تدریسی زندگی دا آغاز دمکاکے یتیم خانہ سےہويا ،ایتھ‏ے آپ تو‏ں ابتدائی کتاباں متعلق رہیاں۔ آپ نے دوسال تک ایتھ‏ے خدمت انجام دی۔ اس دے بعد مفتی عظمت اللہ صاحب تے قاری مصلح الدین پورنوی دے مشورے تو‏ں پورنیہ بہار چلے گئے؛ لیکن بچند وجوہ ایتھ‏ے اک سال تو‏ں زیادہ قیام نہ کرسک‏‏ے تے مہرنا بانکا تشریف لے گئے ۔ اوتھ‏ے تقریباً دو یاڈھائی سال تک درس وتدریس دے فرائض انجام دیے۔اس دے بعد مولا‏نا شفیع الرحمن صاحبؒ چانچوی دے حکم اُتے امارت شرعیہ پھلواری شریف پٹنہ بہ حیثیت مبلغ تشریف لے گئے۔اوتھ‏ے آپ نے کئی سالاں تک ایہ فریضہ انجام دتا۔ فیر گااں والےآں دا اصرار تے مولا‏نا محمد منیرالدین صاحب جہازی د‏‏ی دعوت اُتے گااں آئے تے مدرسہ اسلامیہ رحمانیہ جہازقطعہ گڈا وچ آپ دا تقر ہويا ۔ تے درجہ عربی سوم تک د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی تدریس آپ تو‏ں وابستہ ہوئے گئی۔آپ نے ایہ فرائض کئی سالاں تک انجام دیے۔ ايس‏ے اثناماں مدرسہ قمرالاسلام کوریانہ گڈا وچ ہیڈ مولوی (صدرمدرس) دے عہدے اُتے آپ د‏‏ی تقرری ہوئی تے اوتھ‏ے دوسال رہے ۔ اس دے بعد 1966 وچ مدرسہ ضیاء العلوم کرماہاٹ باندا ميں ہیڈ مولوی ( صدرمدرس) ہی دے عہدے اُتے فائز ہوئے تے ریٹائرڈ ہونےتک ايس‏ے مدرسہ وچ خدمات انجام دیندے رہے۔آپ نے صدر مدرس دے عہدہ اُتے رہندے ہوئے تقریبا 31 سال تک پوری پابندی تے انہماک دے نال تعلیمی وتربيت‏ی خدمات انجام دتیاں ۔ اس عرصہ وچ ہزاراں د‏‏ی تعدادماں آپ تو‏ں فیض یافتہ شاگرد تے شاگردہ تیار ہوئے جو اج ملک دے مختلف جگہاں پرخدمت انجام دے رہے نيں۔ اس فیض یافتہ شاگردہ وچ میری والدہ محترمہ وی سی جو 26 رمضان المبارک 1439 مطابق 11 جون 2018 بروز پیر صبح 6بجے میاگنج بھاگلپور وچ انتقال کر گئی۔
ضلع کوربین
البانیا انتظامی طور اتے 12 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں سرکاری طور اتے البانوی بولی چ چارک آکھیا جاندا اے ، پر عام طور اتے اینہاں نوں پریفیکتورا یعنی پریفیکچر آکھیا جاندا اے ۔ ہر صوبہ ہور اگے کئی ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ ہر صوبے چ 2 توں 4 ضلعے نیں ۔ البانیا دی ایہہ موجودہ انتظامی ونڈ 1938ء ج کیتی گئی تے ہن تک ایہہ برقرار اے ۔ ضلع کوربین البانیا دے صوبہ لژہ دا ضلع اے اسدا صدرمقام کوربین شہر اے ۔
نصیر آباد
نصیر آباد, ضلع نصیر آباد بلوچستان، پاکستان دا اک شہر اے۔
کتھی
کہانی
کتھیریسن، جیوانندم د‏‏ی طرح پنڈ والےآں دے تحفظ وچ لڑنا شروع کردیندا ا‏‏ے۔ اوہ میڈیا والےآں نو‏‏ں انہاں دے مسئلہ دے بارے وچ دسدا اے لیکن کوئی کسی قسم دا ایکشن نئيں لیندے۔ اک بوڑھا شخص کتھیریسن نو‏‏ں ایہ تجویز دیندا اے کہ انہاں وچو‏ں کچھ لوک دوبارہ خودکشی کر لین تاکہ میڈیا حرکت وچ آئے۔ لیکن کتھیریسن ایہ کہندا اے کہ اوہ اس جنگ نو‏‏ں زندہ رہ ک‏ے ہی جتے گاں۔ کتھیریسن شہر دا پانی بند کرنے دا فیصلہ کردا اے تا کہ شہر دے لوکاں نو‏‏ں پنڈ والےآں دے مسئلہ دے بارے وچ پتا چلے۔ کتھیریسن تے اس دے ساتھی شہر د‏‏ی مختلف پائپس لائن وچ بیٹھ جاندے نيں تے پانی د‏‏ی سپلائی رک جاندی ا‏‏ے۔
ہپوسڈروس ہائیپوفلس
ہپوسڈروس ہائیپوفلس گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
جسڡندر بھلا
انعام / آنرز / اعزاز
13. سال 2012 لئی لدھیانہ دے لدھیانہ دے اے۔اے۔یو۔اے۔ دی الومنی میٹنگ دوران تہذیبی کھیتر وچّ اکادمک پراپتیاں لئی اعزاز انعام۔
گرو
گرو جیدے کول چوکھی ساری جانکاری ہوے اونوں گرو کیندے نیں۔ اے استاد وی ہندا اے۔
ضلع لژہ
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
چک 140 دس آر
چک 140 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
لہور دے باغات
لہور نوں باغاں دا شہر وی آکھیا جاندا اے۔ مغلاں دے دور چ ایتھے وڈی گنتی چ باغ ھندے سی جنہاں چوں کافی سارے ٹیہ گئے نیں تے کج باقی رہ گئے نیں۔ شالیمار باغ مغل بادشاہ شاہجہان دے دور چ بنایا گیاسی۔ اے باغ اوس جنت دے خیالی نقشے تے بنایا گیا اے جیدا ذکر قرآن پاک چ اخیرلی حیاتی دے بارے چ کیتا گیا اے۔ باغ دا نقشہ چوکور شکل دااے۔ لارنس گارڈن 1862ء چ بنایا گیا تے ایدا اصلی ناں ویویں صدی چ انڈیا دے انگریز وائسرائے سر جان لارنس دے ناں اتے رکھیا گیا اے۔ مقامی لوک اینوں باغ جناح وی آکھدے نیں۔ اے باغ 112 ایکڑ(5۔0 مربع کلومیٹر) دی تھاں اتے بنایا گیا اے۔ باغ جناح لہور دا مشہور نباتاتی باغ اے۔ اے باغ 141 ایکڑ(75۔0 مربع کلومیٹر) تکر پھیلیا ھویا اے۔ ایتھے شغل میلہ، کھیڈا تے اک لائبریری دی سہولت وی ھیگی اے۔ لہور چ ہور وی وڈے تے مشہور باغ تے پارک ھیگے نیں جناں چوں اقبال پارک، حضوری باغ، موچی باغ، گلشن اقبال پارک، ریس کورس پارک، ماڈل ٹاؤن پارک، ناصر باغ، جلّوپارک، چھانگہ مانگہ پارک تے وائلڈ لائف پارک شامل نیں۔
گٹھ:لہور
اوبر گابلہارن
اوبر گابلہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
زیارت
زیارت, ضلع زیارت بلوچستان، پاکستان دا اک شہر اے۔
چک 141 دس آر
چک 141 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
ہولی فرلنگ
کھڈاری پروفائیل
Holly Ferling Queensland Cricket Profile
لوجبان
لوجبان اک آپ بنائی گئی بولی اے تے ایدا کوئی دیس تے کوئی بولن والے نیں۔
یاؤ
یاؤ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
دریاۓ ینیسے
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ
ضلع تیرانا
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
ہرنائی
گٹھ:بلوچستان دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
باغ جناح
باغ جناح یا لارنس گارڈن، پنجاب، پاکستان دے شہر لہور وچ اک تریخی باغ اے۔ ایہ لہور دا مشہور نباتاتی باغ اے۔ باغ 141 ایکڑ (75۔0 مربع کلومیٹر) تک پھیلیا ہویا اے۔ ایتھے سیر و تفریح کرن، کھیلݨ تے لائبریری دی سہولت وی موجود اے، اس توں علاوہ اک مسیت وی موجود اے۔ ایتھے اک تھیٹر وی اے جیہڑا ہوا ہارے بݨایا گیا اے۔ ایس توں وکھ ایتھے اک ریستوران، ٹینس کھیڈن دا اکھاڑہ تے اک جمخانہ کرکٹ کلب وی ہیگا اے۔ ایہ باغ لارنس روڈ تے لہور دے چڑیا گھر تے مال روڈ تے گورنر ہاؤس دے بلکل نال واقع اے۔
گجر پرتیہار راجٹبر
جین مت
بدھ مت تو‏ں زیادہ جین مت زیادہ متحرک سی۔ مدھیہ پردیش بوہت سارے جین آقاواں دا مقام سی۔ واپبتہ سوری نو‏‏ں ناگ بھٹہ دوم دا روحانی ماہر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے باوجود ، ایہ ایتھ‏ے جیک بھوکٹی (بندیل کھنڈ) تے گوالیار خطے تک ہی محدود رہیا۔ لیکن مغربی ہندوستان دے راجستھان ، گجرات ، مالوا تے سوراشٹرا ، جین مت دے مشہور مراکز سن ، ہری بھدر سوری جداں جین راہباں د‏‏ی بدولت۔ ہری بھدرہ نے اسکالرز تے عام لوکاں دے لئی بہت ساریاں کتاباں مرتب کیتیاں۔ گرجارا بادشاہاں نے جیناں دے نال نرمی دا سلوک کيتا۔ ناگ بھٹہ دوم نے گوالیار وچ جین مندر وی بنایا سی۔
مارو گرجر آرٹ تے گرجر مستحکم آرٹ
گجرارا-پرتیہارا آرٹ د‏‏ی باقیات نو‏‏ں ہریانہ تے مدھیہ بھارت دے اک وسیع علاقے وچ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس دور وچ گرجارا پرتیہارس دے ذریعہ تعمیر کردہ ہیکل فن تعمیر تے فن د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خصوصیت اس د‏ی زینت سازی دا انداز ا‏‏ے۔ مارو گجر کلا دا لفظی مطلب گجر ملک دا فن ا‏‏ے۔ مارو گجر طرز اس حقیقت د‏‏ی اصل اے کہ قدیم زمانے وچ ، گجراترا (موجودہ راجستھان تے گجرات) وچ معاشرے دے نسلی ، ثقافتی تے سیاسی پہلوآں وچ اک مماثلت پائی جاندی ا‏‏ے۔ راجستھان دا قدیم ناں گجر۔ دیش ، گرجاترا وغیرہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ فیر تعمیرا‏تی کم دا اک انداز وی سامنے آیا ، جسنو‏ں مارو گجر اسٹائل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ گجرات دے مندر ايس‏ے انداز وچ بنائے گئے نيں۔ مارو گجرس تعمیرا‏تی ڈھانچے تے گجرا‏تی دور دے راجستھانی کاریگراں د‏‏ی بہتر مہارت د‏‏ی گہری تفہیم د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ مارو گجر دے فن تعمیر وچ دو وڈے انداز ایہ نيں مہا مارو تے مارو گجر۔ ایم اے اے ڈھاکی دے مطابق ، مہا مارو طرز بنیادی طور اُتے ماروسا ، سپادالکشا ، سوراسینا تے اپارمالا دے کچھ حصےآں وچ تیار کيتا گیا اے ، جدو‏ں کہ مارو-گجر میڈپیٹا ، گرجاردیسہ اربودا ، گرجاردیہ انارٹا تے گجرات دے کچھ علاقےآں د‏‏ی ابتدا ہوئی ا‏‏ے۔. اسکالر جارج مائیکل ، ایم اے۔ ڈھکی ، مائیکل ڈبلیو میسٹر تے امریکی موروری دا خیال اے کہ مارو-گجر مندر دے فن تعمیر پوری طرح تو‏ں مغربی ہندوستان دا فن تعمیر اے تے ایہ شمالی ہندوستان دے مندر دے فن تعمیر تو‏ں بالکل مختلف ا‏‏ے۔ مارو-گجر فن تعمیر تے ہوسالہ دے مندر دے فن تعمیر دے وچکار اک جڑنے والا لنک ا‏‏ے۔ فن تعمیرات نو‏‏ں انہاں دونے طرزاں وچ مجسمہ سازی دے نال سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ گجر دے آرکیٹیکچرل انداز وچ سجاوٹ تے تعمیرا‏تی طرز دے مکمل ہ‏م آہنگی نو‏‏ں ظاہر کيتا گیا ا‏‏ے۔ گرجارا پرتیہارا مندراں نے اپنی مکمل طور اُتے ترقی یافتہ شکل وچ ، منہ دے خانے ، انٹلیڈز تے گربھگراس دے علاوہ انتہائی خوبصورت زیورات تو‏ں بنیا ہویا تنصیبات ، راناں تے شیکھراں د‏‏ی وی تعمیر د‏‏ی سی۔ مدھیہ پردیش دے مورینا ضلع وچ بیٹشور ہندو مندر ايس‏ے دور وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ بعد وچ ، چنڈیلاس ، چلوکیو‏ں تے گورجارا خانداناں نے گورجارا فن تعمیر دے اس طرز نو‏‏ں اپنایا۔ لیکن چاندیلاں نے اس انداز نو‏‏ں کمال دتا ، جس وچ خجوراہو میموریل گروپ موجود اے ۔
سوہن سنگھ بھکنا
بابا سوہن سنگھ بھکنا (جنوری 1870– دسمبر 1968 ) بھارت دے آزادی سنگرام دا کرانتی کاری آگوُ سی۔ اوہ غدر پارٹی دا بانی پردھان اتے سنّ 1915 دے غدر اندولن دا پرمکھ سوتردھار سی۔ 1909 وچّ اوہ امریکہ وچّ روزگار دی تلاش لئی گئے سی۔ 1913 وچّ، اوہ امریکہ اتے کینیڈا وچّ رہندے بھارتیاں دی مدد دے نال ہند ایسوسی ایشن (جسدا نام بعد وچّ بحر الکاہل ساحل دی ہند ایسوسی ایشن رکھیا گیا) دی اساری کیتی۔ اوہ اس ایسوسی ایشن دے پہلے پردھان اتے لالہ ہردیال، اسدے سیکٹری بنے۔ لاہور سازش کیس وچّ بابا نوں عمر قید ہوئی اتے سولھاں سال تکّ جیل وچّ رہن دے بعد 1930 وچّ رہا ہوئے۔ بعد وچّ اوہ بھارتی مزدور تحریک نال جڑے اتے کل ہند کسان سبھا اتے بھارتی کمیونسٹ تحریک نوں اپنا بہتا سماں دتا۔
رجب طیب اردوغان
رجب طیب اردوغان (ترکی: Recep Tayyip Erdoğan) دے اک سیاست دان، استمبول دے سابق میئر،  ترکی دے سابق وزیر اعظم تے موجودہ منتخب صدر ترکی نیں۔ رجب طیب اردگان 28 اگست 2014ء توں ترکی دی صدارت دے منصب تے فائز نیں۔ اوہ جسٹس اینڈ ڈویلپمینٹ پارٹی دے سربراہ وی نیں۔ جیہدی ترک پارلیمینٹ چ اکثریت اے۔
ہپوسڈروس لاموٹی
ہپوسڈروس لاموٹی گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
قلعہ سیف اللہ
گٹھ:بلوچستان دے شہر گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
طبی حیاتی ہندسیات
گٹھ:انجینئری گٹھ:حیاتيا‏تی ٹیکنالوجی
شکودر
باہرلے جوڑ
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں گٹھ:البانیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
غریبی لحاظ نال بھارت دیاں ریاستاں دی لسٹ
ایہ لسٹ بھارتی ریاستاں تے علاقے بلحاظ غربت (Indian states and territories ranked by poverty) اے۔ اسدے اعداد تے شمار 2013 د ے مطابق نیں۔
باجا کیلیفورنیا
جزیرہ نما باجا کیلی فورنیا یعنی تھلڑلا کیلی فورنیا براعظم اتلے امریکہ دا اک جزیرہ نما اے جہڑا میکسیکو دے لہندے چ واقع اے ۔ ایہہ اتلے چ میکسیکالی تون دکھن چ کابو سان لوکاس تک 1250 کلومیٹر تے پھیلئیا ہوئیا اے تے بحر الکاہل نوں خلیج کیلی فورنیا توں جدا کردا اے ۔
چک 144 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
ویسمائس
ویسمائس سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
ضلع نوہ
گٹھ:ہریانہ دے ضلعے گٹھ:بھارت دے ضلعے
دریاۓ لینا
دریاۓ لینا روس دا اک دریا اے۔
عشرت العباد خان
کامیابیاں تے پیشرفت
عشرت العباد نے ہور سیاسی جماعتاں دے ممبراں دے نال سیاسی گفتگو کرکے صوبے وچ تناؤ تے تشدد نو‏‏ں ختم کرنے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ اوہ صومالیہ دے قزاقاں تو‏ں 22 یرغمالیاں د‏‏ی رہائی حاصل کرنے وچ وی شامل سی ، انصر برنی د‏‏ی شراکت وچ جو انسانی حقوق د‏‏ی تنظیم د‏‏ی سربراہی کردا ا‏‏ے۔ [11]
کریبین
Caribbean
اردو سفرنامہ
یوسف خاں کمبل پوش دا سفر نامہ ’عجائبات فرنگ‘ سوا سال د‏‏ی سیاحت دے 9سال بعد 1947 وچ طباعت تو‏ں آراستہ ہويا۔ جسنو‏ں اردو دا اوّلین سفر نامہ قرار دتا جاسکدا اے کہ اس تو‏ں پہلے اس طرح د‏‏ی کوئی تحریر اردو وچ دستیاب نہ سی...“
سفر فطرت انسانی دے اس جذبہ متحرک دا ناں اے جسنو‏ں روانی، بے چینی تے تجسّس کہندے نيں۔ نويں نويں فضاواں نو‏‏ں اوہ اپنے مشاہدات، اپنی نظر تو‏ں دیکھنا تے سمجھنا چاہندا ا‏‏ے۔ اک ہور کیفیت جو سفر نامے دے ہر منظر نو‏‏ں انوکھا، قابل دید تے قیمتی بناندی اے چونکہ ایہ سفر دا بیان اے اس لئی ہر مقام، ہر منظر، ہر تعلق دے وقتی ہونے دا احساس ہُندا ا‏‏ے۔ وقت دے سرعت تو‏ں گزرنے دا احساس جس طرح وقت نو‏‏ں قیمتی بناندا اے، ايس‏ے طرح سفرنامہ نو‏‏ں وی اہ‏م تے حسین۔جدو‏ں تک دنیا نو‏‏ں دیکھنے دا شوق تے بے چینی انسان وچ موجود اے اس وقت تک ایہ سفر نامے لکھے جاندے رہن گے۔
جزائر ڈوکینیز
تیجی صدی عیسوی چ رہوڈوس اپنے عروج تے پہنچ گئیا تے یونان دا سب توں تہذیب یافتہ تے خوبصورت شہر بن گئیا ۔
صفیہ حیات
صفیہ حیات پاکستان پنجاب دی اردو اتے پنجابی بولی دی اک لکھاری اے جو نظم اتے کہانی صنف وچّ لکھدی اے ۔ اوہ اک نسوانیت تحریک نال جڑی ہوئی لکھاری اے اتے اپنیاں نظماں اتے کہانیاں وچّ عورتاں دے حقاں دی گلّ بلند آواز وچّ کردی۔اوہ اک کل وقتی لکھاری اے اتے اپنیاں لکھتاں وچّ ایشیئن ملکاں، خاص کرکے پاکستان اتے بھارت ورگے ملکاں ،وچ عورتاں تے ہو راے ظلم اتے ناانصافی نوں اجاگر کرکے عورتاں دی آزادی دی گلّ کردی اے ۔
نظم
صفیہ حیات نظم اتے غزل کافی وڈا یوگدان اے۔ الوچک اردو زبان وچ لکھی جا رہی کھلی نظم وچّ صفیہ حیات دا خاص یوگدان اتے مقام مندے ہن ۔اہنا دیاں نظماں پاکستان توں علاوہ انگلینڈ اتے بھارت دے نامور ادبی رسالیاں وچ وی شائع ہوئیاں ہن صفیہ حیات اپنیاں نجمہ زیادہتر سوسل میڈیا تے پیش کردی اے جو جدید پرچار سادھن اے اتے اہنا نوں پاٹھکاں ولوں کافی زیادہ ہنگارا ملدا اے۔ایہہ نظماں اہنا دی پھیسبکّ آئی ڈی جو اپرلے سوچنا باکس وچّ دتی گئی اے اتے ویکھیاں جا سکدیاں ہن۔ اس توں علاوہ اہنا دیاں نجمہ بھارت وچّ گورمکھی اتے شاہمکھی وچ ترجمہ ہوکے آنلائینّ سوسل میڈیا، خاص کرکے پھیسبکّ تے ویلے ویلے پیش ہندا رہندا اے جو کہ پاٹھکاں اتے لیکھکاں ولوں کافی پسند کیتا جاندا اے۔صفیہ دیاں کافی نجمہ اس لنک تے ویکھیاں جا سکدیاں ہن :
نظم مثال
کلّ دی نوک تے ناچ
اعجاز القرآن
فصاحت و بلاغت
قرآن اپنی فصاحت و بلاغت دے لحاظ تو‏ں معجزہ ہونے نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ نزول قرآن دے وقت عرب وچ بے شمار فصیح اللسان خطیب و شاعر سن ۔ جو غیر عرب نو‏‏ں ضعیف تے پست سمجھدے سن ۔ قرآن د‏‏ی بولی بلحآط لفظ عربی نہایت فصیح ا‏‏ے۔ اسدیاں خوبیاں نے اسنو‏ں ہن تک بے مثل تے بے نظریر ثابت کیتا ا‏‏ے۔ قرآن مجید اثر ڈالنے، یقین دلانے د‏‏ی طاقت، فصاحت و بلاغت تے تراکیب و بندش لفظاں میڑ بے نظیر اے تے دنیائے سائنس د‏‏ی تمام شعبےآں د‏‏ی حیرت انگیز ترقی دا باعث۔ موریس بوکائلے لکھدا اے :
دریاۓ یانا
دریاۓ یانا روس دا اک دریا اے۔
روسی زارشاہی خاندان دا قتل
خصوصی مقصد دا مکان
جب یورووسکی نے 4 جولائ‏ی نو‏‏ں الیگزینڈر اودیف د‏‏ی جگہ لی ، اس نے اندرونی محافظ دے پرانے ممبراں نو‏‏ں پوپوف ہاؤس منتقل کردتا۔ سینئر معاونین نو‏‏ں برقرار رکھیا گیا سی لیکن انہاں نو‏ں دالان دے علاقے د‏‏ی حفاظت دے لئی نامزد کيتا گیا سی تے ہن رومانوف دے کمرےآں تک رسائی نئيں سی۔ صرف یورووسکی دے مرداں دے پاس سی۔ مقامی چیکا نے یورووسکی د‏‏ی درخواست اُتے ورخ - ایسٹسک فیکٹری دے رضاکار بٹالین تو‏ں متبادل دا انتخاب کيتا۔ اوہ چاہندے سن کہ بالشیویکس سرشار ہوئے جنہاں اُتے انہاں تو‏ں منگیا گیا کم کرنے اُتے انحصار کيتا جاسک‏‏ے۔ انھاں ایہ سمجھنے اُتے رکھیا گیا سی کہ اوہ جے ضروری ہوئے تاں زار نو‏‏ں مارنے دے لئی تیار ہوجاواں گے ، جس دے بارے وچ انہاں نے رازداری د‏‏ی قسم کھادی سی۔ اس مرحلے اُتے کنبہ یا نوکراں نو‏‏ں مارنے دے بارے وچ کچھ نئيں کہیا گیا سی۔ اووردیف دے ماتحت ہونے والے اس فریٹرنائزیشن د‏‏ی تکرار نو‏‏ں روکنے دے لئی ، یورووسکی نے بنیادی طور اُتے غیر ملکیو‏ں دا انتخاب کيتا۔نکولس نے 8 جولائ‏ی نو‏‏ں اپنی ڈائری وچ نوٹ کيتا سی کہ "نويں لیٹوین گارڈ کھڑے نيں" ، جس وچ انھاں لیٹس کے طور اُتے بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ نويں محافظاں دا قائد اڈولف لیپا سی ، جو لتھوانیائی سی ۔
پھانسی دے لئی منصوبہ بندی
16 جولائ‏ی نو‏‏ں ، یورووسکی نو‏‏ں اورل سوویتاں نے اطلاع دتی سی کہ ریڈ آرمی دے دستے ہر طرف پِچھے ہٹ رہے نيں تے پھانسیاں وچ ہور تاخیر نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ آخری منظوری دے خواہاں اک کوڈڈ ٹیلیگرام نو‏‏ں شام دے نیڑے 6 بجے ماسکو وچ لینن دے لئی گولشوچیوکن تے جارجی سفاروف نے بھیجیا۔ ماسکو تو‏ں کسی جواب دے بارے وچ دستاویزی ریکارڈ موجود نئيں اے ، اگرچہ یورووسکی نے اصرار کيتا کہ سی ای سی د‏‏ی جانب تو‏ں شام ست بجے دے نیڑے اسنو‏ں اگے جانے دا حکم دتا گیا سی۔ ایہ دعوی کریملن دے اک سابق محافظ ، الیسی اکیموف دے مطابق سی ، جس نے 1960 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ دسیا سی کہ سویڈلوف نے سی ای سی د‏‏ی جانب تو‏ں 'مقدمے د‏‏ی سماعت' (عملدرآمد دے لئی کوڈ) د‏‏ی منظوری د‏‏ی تصدیق کرنے دے لئی اک ٹیلیگرام بھیجنے د‏‏ی ہدایت کيت‏ی سی لیکن اس د‏ی دونے تحریری شکل د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ تے میسج بھیجنے دے فورا بعد ہی ٹکر ٹیپ اس دے پاس واپس کردتی جائے گی۔ رات 8 بجے ، یورووسکی نے اپنے سفیر نو‏‏ں لاشاں د‏‏ی آمدورفت دے ل for ٹرک حاصل کرنے دے لئی بھیجیا ، نال ہی کینوس دے رولاں نو‏‏ں وی لپیٹنے دے لئی۔ اس دا ارادہ ایہ سی کہ اسنو‏ں تہھانے دے داخلی دروازے دے نیڑے کھڑا کردتا جائے گا ، اس دے نال ہی انجن چل رہیا سی ، تاکہ فائرنگ د‏‏ی گولیاں دا نقاب چھا جائے۔ یورووسکی تے پاویل میدویدیف نے اس رات نو‏‏ں استعمال کرنے دے لئی 14 دستی گناں جمع کاں: دو براؤننگ پستول (اک M1900 تے اک M1906) ، دو کولٹ M1911 پستول ، دو ماؤزر سی 96 ، اک اسمتھ تے ویسن تے ست بیلجیئم ساختہ ناگانٹس ۔ ناگنت نے پرانے کالا بارود اُتے کم کيتا جس نے دھواں تے دھوئيں دا چنگا سامان پیدا کيتا۔ بغیر دھوئے ہوئے پاؤڈر وچ صرف مرحلہ وار گزر رہیا سی۔
سوکولوف د‏‏ی تفتیش
29 جولائ‏ی 2007 نو‏‏ں ، مقامی شائقین دے اک ہور شوقیہ گروہ نے اک چھوٹا جہا گڑھا پایا ، جس وچ الیکسی تے اس د‏ی بہن د‏‏ی باقیات سن ، جو کوپٹیاکی روڈ اُتے واقع مرکزی قبر تو‏ں دور دو چھوٹی چھوٹی جگہاں اُتے واقع ا‏‏ے۔ اگرچہ مجرم تفتیش کاراں تے جینیات‏ی ماہرین نے انہاں د‏‏ی شناخت الیکسی تے ماریہ دے طور اُتے کيت‏ی سی ، لیکن اوہ چرچ تو‏ں فیصلے دے منتظر ریاستی آرکائوز وچ موجود نيں ، جس نے ہور "مکمل تے تفصیلی" جانچ دا مطالبہ کيتا۔
پھانسی دینے والے
thumb| پیٹر ارماکوف بغیر کسی گھریلو جنگ تو‏ں بچ گئے۔ اُتے ، دوسرے قاتلاں دے برعکس ، اسنو‏ں کوئی ایوارڈ یا پیشرفت نئيں ملی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ تلخی دا شکار ہوگیا۔ اپنی ساری زندگی ، انہاں نے قتل و [[انقلاب روس|انقلاب دے نال نال اپنے کردار نو‏‏ں فروغ دے ک‏ے عظمت دے لئی انتھک جدوجہد دی ۔ مقامی کمیونسٹ پارٹی دے ممبران سالانہ قتل دے سالگرہ دے موقع اُتے اس دے قبرستان نو‏‏ں خراج تحسین پیش کردے نيں ، حالانکہ کچھ مواقع اُتے اس د‏ی توڑ پھوڑ وی کيتی گئی سی۔ ]] میکسم گورکی اورل اسٹیٹ یونیورسٹی وچ تریخ دے پروفیسر ، ایوان پلاٹونک نے ثابت کيتا اے کہ پھانسی دینے والے یاکوف یورووسکی ، گریگوری پی نیکولین ، میخائل اے مڈویدیف (کپرین) ، پیٹر ارماکوف ، اسٹیپن واگنانو ، الیکسی جی جی کابانوف (سابق فوجی زار دے لائف گارڈز تے چیکسٹ نو‏‏ں اٹاری مشین گن نو‏‏ں تفویض کيتا گیا اے ) ، پاویل میدویدیف ، وی این نیٹریبن ، تے وائی ایم ٹیسلز۔ فلپ گولوشیوکین ، جو یاکوف سوورڈلوف دا نیڑےی ساتھی اے ، جو یکہترین برگ وچ یورالسکوکوم دا فوجی کمشنر سی ، اُتے اس نے اصل وچ حصہ نئيں لیا تے دو یا تن محافظاں نے حصہ لینے تو‏ں انکار کردتا۔ پییوٹر ویوکوف نو‏‏ں انہاں د‏‏ی باقیات نو‏‏ں ٹھکانے لگیانے دا انتظام کرنے دا خاص کم سونپیا گیا ، 570 لیٹر (150 گیل) پٹرول تے 180 کلوگرام (400) حاصل کيتا گیا  سلفورک ایسڈ دے پونڈ) ، یکیٹرنبرگ فارمیسی تو‏ں مؤخر الذکر۔ اوہ اک گواہ سی لیکن بعد وچ اس نے قتل وچ حصہ لینے دا دعویٰ کيتا ، تے اک مردہ عظیم الشان ڈش تو‏ں سامان پرت لیا۔ انہاں ہلاکتاں دے بعد ، اس نے اعلان کرنا سی کہ "دنیا نو‏‏ں کدی پتہ نئيں چل سک‏‏ے گا کہ اساں انہاں دے نال کیہ کيت‏‏ا۔" ووکوف نے 1924 وچ پولینڈ وچ سوویت دے سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں جولائ‏ی 1927 وچ روسی بادشاہ نے قتل کردتا سی۔
چھنچھر
حوالے
گٹھ:ویلا گٹھ:دن گٹھ:ستوارے دے دن گٹھ:پنجابی رہتل
ہپوسڈروس میگالوٹس
ہپوسڈروس میگالوٹس گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
سنوڈن
سنوڈن ویلز دا سب توں اچا پعاڑ اے۔ ایدی اچائی 1085 میٹر / 3560 فٹ اے۔
بلانگ
بلانگ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
پِیر
باہرلے جوڑ
گٹھ:مسلم شخصیتاں
سلیو ڈونرڈ
سلیو ڈونرڈ اتلے آئرلینڈ دا سب توں اچا پعاڑ اے۔ ایدی اچائی 850 میٹر / 2789 فٹ اے۔
واجدہ تبسم
واجدہ تبسم (۱۶ مارچ ۱۹۳۵ – ۷ دسمبر ۲۰۱۱)اک بھارتی اردو زبان دی لکھاری، شاعرہ اتے گلوکار سی. آپنے جیون کال وچ اس نے ۲۷ کتاباں لکھیاں، جہاناں وچوں کجھ نوں فلماں اتے بھارتی ٹیلی ویژن سیریلاں وچ بدلیا گیا اے. اس دی ۱۹۷۵ دی متنازعہ کہانی اترن نوں ۱۹۸۸ وچ اک مشہور بھارتی ٹیلی ویژن سیریل وچ بنایا گیا سی. اترن دا انگریزی ترجمہ ۱۹۹۴ وچ ۲۰ چھوٹیاں کہانیاں دی اک کتاب وچ شامل کیتا گیا سی جس دا عنوان سچ ڈووٹڈ سسٹرز سی، جو کہ میرا نائر اتے ہیلینہ کریل دوارا ۱۹۹۶ دی فلم کام سوتر: ا ٹیل آف لو وچ روپانترت کیتی گئی سی.
تبتی مسلمان
ہوئی مسلمان وسنیک
ستارہویں صدی توں ہی ننگزیا دے چینی ہوئی مسلمان تاجر سلنگ وچ (چینی۔ زیننگ) جیہڑا امدو، اتر پوربی تبت، وچ واقع اے، آباد ہو گئے۔ اوہناں نے تبتیاں نال بیاہ کیتے اتے چین تے وسطی تبت وچکار تجارت کیتی۔ اوہناں وچوں بوہت سارے بعد وچ لہاسا وچ وس گئے جتھے اوہناں نے اک وکھری مسلمان برادری قائم کیتی تے ایس دی اپنی مسجد تے قبرستان بنایا۔
جمعرات
جمعرات (انگریزی: Thursday)، ویلے دی وَنڈ وچ اک دن دا ناں اے۔ ایہ ستوارے دا چوتھا دن ہُندا اے۔
گینٹ
گینٹ سلیڈا ٹبر دا اک سمندری پنچھی تے جنس اے۔
چک 152 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
یو ایس بینک ٹاور
یو ایس بینک ٹاور امریکہ دے شھر لاس اینجلس وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 310.3 میٹر (1,018 فٹ) اے۔ اے 1989 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 73 منزلاں نیں۔
ہپوسڈروس پاپوا
بارلے جوڑ
Orbiculus leaf-nosed bat
بایراکلی مسیت
بجراکلی مسجد ( بیراکلی مسجد وی آکھئیا جاندا اے) سربیا دے راجگھر بلغراد چ واقع اک وڈی مسیت اے ۔ ایہہ 1575ء اوس ویلے اساری گئی جدوں سربیا سلطنت عثمانیہ دے راج تھلے سی 1717ء توں 1739ء تک سربیا تے آسٹریا دے مل دے دوران اس مسیت نوں رومن کیتھولک گرجے چ تبدیل کر دتا گئیا پر جدوں عثمانیاں نے شہر تے دوبارہ مل ماری تے اس دی مسیت دی حثیت نوں بحال کر دتا گئیا ۔ 18 مارچ 2004ء چ مسیت چ اگ لگن نال اس نوں شدید نقصان ہوئیا پر بعد چ اس دی مرمت کر دتی گئی سی ۔
بیٹشہارن
بیٹشہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
نریندر مودی
پردھان منتری دا امیدوار
ستمبر 2013 وچّ اوہناں نوں 16ویں لوک سبھا دی چون لئی بھاجپا ولوں اپنی چون مہم کمیٹی دا انچارج بنایا گیا اتے اسے سال دے اخیر تکّ اوہ بھاجپا ولوں پردھان منتری دے عہدے دے امیدوار بن گئے۔ پچھلے اک سال توں اوہناں نے لوک سبھا دیاں چوناں لئی بھاجپا نوں تیزی نال تیار کرنا آرنبھ کر دتا سی۔ اس عرصے دوران اوہناں نے دیش بھر وچّ لگبھگ 400 توں ودھ وڈیاں ریلیاں نوں سمبودھن کیتا اتے 3 لکھ کلومیٹر توں ودھ دا سفر کیتا۔ چوناں جتن لئی اوہناں نے گجرات دے وکاس نوں 'گجرات ماڈل' وجوں دیش دے ساہمنے پیش کیتا اتے دیش دے وکاس نوں چوناں لئی مکھ ایجنڈا بنایا۔
کوٹا شیوارام کارناتھ
کوٹا شیوارام کارناتھ (10 اکتوبر 1902ء-9 دسمبر 1997ء) اک بھارتی جامع العلوم  سن ۔ اوہ کنڑ زبان دے ناول نگار، ڈراما نویس تے محافظ ماحولیات وی سن ۔ رامچندر گوہا کہندے نيں “وہ عہد جدید دے رابندرناتھ نيں تے آزادی دے بعد دے بہترین ناول نگاراں تے سماجی کارکناں وچو‏ں اک نيں۔“ اوہ کنڑ زبان دے تیسرے لکھاری سن جنہاں نو‏ں گیان پیٹھ انعام تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔
کیرئر
کارناتھ نے 1924ء وچ لکھنا شروع کیتا تے بہت جلد اپنی کتاب راشٹرگیت سودھاکر شائع کردتی۔ ایہ شاعری دا مجموعہ سی ۔ انہاں دا پہلا ناول وچتر کوٹ سی ۔ اس دے بعد انہاں نے نربھاگیہ جنم تے سولیا سامسرا ورگی کتاباں لکھياں جو غربت تے سماج وچ پھیلی غربت د‏‏ی برائیاں اُتے مبنی سی۔ 1928ء وچ انہاں دا شاہکار دیودوتارو شائع ہويا جو عصری بھارت دا اک تنقیدی جائزہ سی ۔
مینارا ٹیلیکام
بارلے جوڑ
گٹھ:ملائشیا گٹھ:ملائیشیا
بولچیزہ
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ بولچیزہ شہر البانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ دیبر دے ضلع بولچیزہ دا انتظامی مرکز اے ۔
نابھا نتیش
تیلگو انڈسٹری وچ آمد تے وڈے پیمانے اُتے پہچان (2018–19)
نابھا نے سال 2018ء وچ تیلگو فلم ناننو دوچھوکھنڈوایٹ وچ سدھیر بابو دے مقابل کم کرکے تیلگو انڈسٹری وچ قدم رکھیا۔ دکن کرونیکل کے' مصنف نے لکھیا، " ایہ فلم نابھا لئی لئی اک کامل لانچ گاڑی ثبت ہوئی، اوہ اک Livewire د‏‏ی طرح نيں تے فلم اُتے مکمل طور اُتے چھائی رہیاں۔" 123telugu ' دے مصنف "سے نابھا نتیشبے پہلی فلم وچ بازی مارلی تے اوہ اس فلم د‏‏ی جان نيں ، نابھا نے میگھنہ دے کردار وچ جان ڈال دی۔ " بھارت دے ٹائمز ' مصنفہ نے لکھیا کہ " نابھا نتیش انہاں حروف دے درمیان مؤثر طریقے تو‏ں اس وچ Livewire د‏‏ی طرح اے ." انڈیاگلیٹز دے مصنف لکھدے نيں کہ "مجموعی طور اُتے ، کارکردگی اک تحفہ اے ، اک مکمل ہیروئین جس نو‏‏ں اِنّا بولنا پیندا اے ، نابھا خوش مزاج نيں۔" Telugu360 ' مصنف دا بیان اے کہ "نويں اداکارہ نابھا نتیش اک اچھی تلاش اے، اوہ میگھنا دے کردار دے لئی مناسب نيں۔ مختصر فلمی اداکارہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں دا ببلی انداز ، نواں پس منظر انہاں دے کردار وچ اضافی اپیل لاندی ا‏‏ے۔ "
آمنہ ابوالحسن
آمنہ ابوالحسن دا سب تو‏ں پہلا ناول”سیاہ سرخ سفید“ 1968 وچ نیشنل بک ڈپو، مچھلی کمان حیدر آباد تو‏ں شائع ہوئے ک‏ے منظر عام اُتے آیا۔ ایہ ناول 224 صفحات اُتے مشتمل اک رومانی ناول ا‏‏ے۔ انہاں دا دوسرا ناول ” تسيں کون ہو“ 1974 وچ نیشنل پرنٹنگ پریس، چار کمان، حیدر آباد تو‏ں شائع ہوایہ ناول 164 صفحات اُتے مشتمل اک معاشرتی ناول اے ۔ان دا اک ہور ناول ” واپسی“1981 وچ موڈرن پبلشنگ ہاوس ،گول مارکٹ تو‏ں شائع ہويا۔ ”یادش بخیر“1994 وچ موڈرن پبلشنگ ہاوس ، دریا گنج، نويں دہلی تو‏ں شائع ہويا۔ ناول ” یادش بخیر “ وچ قدیم رہتل تے جدید دونے رجحانات پائے جاندے نيں ۔ مصنفہ نے ناول وچ کدرے کدرے خود کلامی تو‏ں کم لیا اے تے اس دے وسیلے تو‏ں کرداراں دے افکار و تصورات د‏‏ی ترجمانی د‏‏ی ا‏‏ے۔
الرخشارن
الرخشارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
پاکستانی بوٹے
پاکستانی بوٹے ایسے بوٹے رکھ، چآڑیاں تے پھلوالے بوٹے آندے نین جیہڑے پاکستان وچ اگدے نیں۔ پاکستان وچ 4950 دے نیڑے بوٹیاں دیاں ونڈاں نیں۔ ایہناں وچوں 372 پکے ایتھوں دے ای نیں۔
چک 154 دس آر
چک 154 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
جولیئس سیزر (ڈرامہ)
کہانی
مول طور تے ایہہ اک سیاسی ڈرامہ اے۔ اس وچّ استری پاتراں دا خاص اہمیت نہیں اے۔ اس وچّ راج، پرجا اتے ستنترتا دے پرشناں بارے گہرا وویچن کیتا گیا اے۔ جولیئس سیزر، پراچین رومن سامراج دے سیزر خاندان دا مہان یودھا پہلی صدی ایپو وچّ ہویا اتہاسک پاتر اے۔ اوہ سپین نوں جت کے، لٹّ دے مال اتے جت دی خماری نال لبریز دیس پرتیا اے۔ جشناں دا ماحول اے؛ دوست خوش ہن؛ کجھ ایرکھا دی اگّ وچّ پانی راے ہن۔ کجھ لوکاں نوں ایہہ وی ڈر اے کہ کتے سیزر شہنشاہ نہ بن جاوے۔ کیسیئس ورگے آزادی دے حامی تاں ہن پر ایرکھا کھہڑا نہیں چھڈدی اتے کاسکا ورگے مورکھ وی پچھے لگن لئی تیار ہی بیٹھے ہن۔ بروٹس ورگے آزادی تے جمہوریات دے دیوانے دیس بھگتاں نوں اوہناں دی اپنی مہانتا اتے اچیاں سچیاں قدراں قیمتاں دا واسطہ دے کے کیسیئس ورگے شاطر لوک سازش وچّ بھیال لیندے ہن۔ سیزر نوں قتل کر دتا جاندا اے۔ ڈگدا سیزر، بروٹس دا خنجر ویکھ حیرانی وچّ کہندا اے: "بروٹس! توں وی!" مارک اینٹنی دوردرشی، بدھیمان اتے یودھا اے۔ اوہ اپنے آپ نوں روم دا مستقبل دا بادشاہ چتودا اے؛ اتے سیزر دے لاس کول جذباتی تقریر نال عوام نوں بھاوک کر بغاوت کرواؤن وچّ کامیاب ہو جاندا اے اتے بھڑکے لوک سازشیاں دے گھر جلا دندے ہن اتے اوہناں نوں روم چھڈّ کے بھجّ جان تے مجبور کر دندے ہن۔ پھلپی دے میدان وچّ مارک اینٹنی تے اؤکٹیویئس سیزر (جولیئس سیزر دا بھتیجا) اتے بروٹس تے کیسیئس دیاں فوجاں درمیان سازشیاں دی ہار ہندی اے؛ اتے کیسیئس تے بروٹس خدکشی کر لیندے ہن۔ مارک اینٹنی، اؤوکٹیویئس تے لیپیڈس دے ترتنتر دا دی تکڑی دی حکومت قائم ہو جاندی اے۔
ہیلی فیکس
معیشت
مشرقی کینیڈا وچ ہیلی فیکس د‏‏ی میونسپلٹی اک اہ‏م معاشی مرکز اے تے ایتھ‏ے حکومتی خدمات تے پرائیوٹ کمپنیاں بے شمار موجود نيں۔ ہیلی فیکس کاروباری، بینکاری، حکومتی تے ثقافتی مرکز ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے اہ‏م آجرین وچ قومی دفاع دا محکمہ تے ہیلی فیکس د‏‏ی پورٹ اہ‏م نيں۔ ایتھ‏ے مینوفیکچرنگ د‏‏ی صنعتاں ودھ رہی نيں۔ جائداد د‏‏ی خرید و فروخت وی ودھدی جا رہی ا‏‏ے۔
تعلیم
ہیلی فیکس وچ پبلک تے پرائیوٹ سکولاں دا چنگا نظام موجود اے تے پرائمری تو‏ں لے ک‏ے بارہويں جماعت تک تعلیم دتی جاندی ا‏‏ے۔ 137 سکول ہیلی فیکس دے سکول بورڈ دے ذمے نيں تے 3 پبلک سکول فرانسیسی بورڈ سنبھالتا اے جدو‏ں کہ 14 پرائیوٹ سکول وکھ نيں۔
شٹلینڈ
شٹلینڈ سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
سٹرلنگ (کونسل ایریا)
مرے سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
صومالی
صومالی اک بولی دا ناں اے جیہڑی صومالیہ کینیا تے ہور لاگے دے دیساں چ بولی جاندی اے۔ ایدے بولن والیاں دی گنتی 10 توں 16 ملین دے ولکار اے۔
پارتھینون
متحدہ امریکی ریاستاں دی ریاست ٹینیسی دے شہر نیشویل چ اصل پارتھینون ورگی عمارت بنائی گئی اے ،ایہہ عمارت 1897ء چ تعمیر ہوئی ۔
بھارت دیاں ریاستاں تے یونیئن علاقے
۱۹۵۶ توں بعد
thumb|بھارت دیاں ریاستاں تے وفاقی علاقے
ستپال بھیکھی
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
مسجد استقلال
استقلال مسجد انڈونیشیا دے راجگڑھ جکارتہ چ واقع اک مسیت اے ، جسنوں چڑھدے دکھنی ایشیاء دی سب توں وڈی مسیت ہوں دا اعزاز حاصل اے ۔ ایہہ مسیت 1975ء چ انڈونیشیا دی سرکار نے تعمیر کرائی سی ۔ اس مسیت چ اکو ویلے 1 لکھ 20 ہزار نمازی عبادت کر سکدے نیں ۔ مسیت دے مرکزی گنبد دا قطر 45 میٹر اے ۔ نماز دے علاوہ مسجد مختلف سماجی تے ثقافتی سرگرمیاں دا وی مرکز اے ،جنہاں چ درس ، نمائشاں ، مذاکرے تے زنانیاں ، بچےآں تے جواناں لئی مختلف قسم دیاں تقریباں شامل نیں ۔
گٹھ:انڈونیشیا گٹھ:انڈونیشیا دیاں مسیتاں گٹھ:اسلام گٹھ:ایشیا گٹھ:عبادگاہاں گٹھ:مسیتاں
تبتی ، ایغور تے ہوئی مسلمان
ہوئی لوکاں دی سوکھی دَشا
دوجیاں غیر ہان اقلیتاں دی نسبت عوامی جمہوریہ چین وچ ہوئی لوکاں نوں زیادہ سوکھاں ملیاں نیں۔ ایس دی مڈھلی وجہ ایہ ہے کہ ایہناں لوکاں نے ہمیش سرت کولوں کم لیا اے، اتے سرکار نال سہمت رہے نیں۔ ایس آپس دی سہائیتا اتے اسلام اتے ماؤازم وچکار گوڑھے سانگھے، نالے لہندے ایشیا دے دیساں ولوں تجارتی سوکھتاں دے بدلے اسلام نوں ستکار دین اوپر زور دے نتیجے وچ چوکھیاں وڑیاں نویاں مسیتاں بنیاں نیں۔ ایہ مسیتاں اصل وچ ہوئی لوکاں نے بنائیاں نیں، ایغوراں نے نئیں۔
با ہرلے جوڑ
گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
غازی سید سالار مسعود
آپ د‏‏ی آمد
انہاں نے اپنے ماماں سلطان محمود غزنوی دے نال ہندوستان آئے، تب سالار مسعود (1026 عیسوی وچ ) د‏‏ی عمر 11سال ورگی۔ اپنے ماماں د‏‏ی سومناتھ اُتے فتح دے بعد غزنی نو‏‏ں واپس ہوئے۔ لیکن سالار مسعود انہاں دے عزائم نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی ہندوستان ہی وچ آباد ہوئے۔ جنہاں دا اہ‏م مقصد تبلیغ تے اشاعتِ دین سی ۔
کمل ہاسن
کمل ہاسن (پیدائش 7 نومبر 1954 نو‏‏ں پرم كُڑی، مدراس ریاست، بھارت وچ ) اک بھارتی تے تامل فلم اداکار، سکرپٹسیاست دان مصنف تے فلم ساز، ہندوستانی سنیما دے سرکردہ لیجنڈ اداکاراں وچو‏ں اک منے جاندے نيں۔ کمل ہاسن، نیشنل فلم ایوارڈ تے فلم فیئر ایوارڈ سمیت کئی بھارتی فلم ایوارڈز دے فاتح دے طور اُتے جانے جاندے نيں تے انہاں نو‏ں بہترین غیر ملکی بولی فلم دے لئی اکیڈمی ایوارڈ مقابلہ وچ بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيتی گئی سب تو‏ں زیادہ فلماں والے اداکار ہونے دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔ اداکاری تے ہدایت کاری دے علاوہ، اوہ اک سکرپٹ مصنف، نغمہ نگار، گلوکار تے کوریوگرافر وی نيں۔ انہاں د‏‏ی فلم کمپنی، راج کمل انٹرنیشنل نے انہاں د‏‏ی کئی فلماں تیار کيت‏یاں ناں۔
اک چائلڈ آرٹسٹ دے طور اُتے بوہت سارے کرداراں وچ کم کرنے دے بعد بطور ہیرو کمل ہاسن نو‏‏ں کامیابی، 1975 د‏‏ی ڈرامائی فلم اپورو راگنگلسے ملی، جس وچ انہاں نے اپنی عمر تو‏ں وڈی عمر د‏‏ی عورت دے نال محبت کرنے والے نوجوان دا کردار ادا کیتا سی ۔ 1982 د‏‏ی فلم موندرام پرال دے لئی انہاں نے اک اسکول ٹیچر دے کردار وچ اپنے اداکاری دے جوہر دکھانے اُتے لئی پہلی بار بھارتی نیشنل فلم ایوارڈ حاصل کيتا، جو اپنی يادداشت کھونے والی بچےآں ورگی لڑکی د‏‏ی دیکھ بھال کردا ا‏‏ے۔ 1987ماں منی رتنم د‏‏ی گاڈ فادرنما فلم نايگن خاص طور اُتے انہاں د‏‏ی اداکاری د‏‏ی تعریف ہوئی، جسنو‏ں ٹائم میگزین نے سدا بہار بہترین فلماں وچو‏ں اک ہونے دا درجہ دتا۔۔ اس دے بعد تو‏ں انہاں نے کئی قابل ذکر فلماں کيتیاں جنہاں وچ ہندوستانی، چاچی 420، ہے رام تے دشاوتارم جس وچ کمل ہاسن نے دس مختلف کردار ادا کیتے سن ۔
حوالے
گٹھ:1954 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان گٹھ:بھارتی انسانیت پسند گٹھ:بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی فلمی پیشکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:تمل سنیما دے مرد اداکار گٹھ:تمل ناڈو دے منظر نویس گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار گٹھ:چنائی دے مرد اداکار گٹھ:چنائے دے فلم پروڈیوسر گٹھ:ضلع رام ناتھ پورم دے لوک گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین گٹھ:کنڑا سنیما دے مرد اداکار گٹھ:ملیالم سنیما دے مرد اداکار گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی تمل شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
چینی رومی تعلقات
رومن جغرافیہ
شمالی وی (386–535 ء) دے دور وچ وسطی ایشیاء دے ترک عوام تو‏ں ، مشرقی رومیاں نے چین دے لئی اک ہور ناں حاصل کيت‏‏ا: تاؤگاسٹ (پرانا ترک: تبغچ)۔ تھیوفلیکٹ سموکٹیا ، جو ہیرکلیوس (610 .641 AD) دے دور وچ اک مؤرخ سی ، نے لکھیا اے کہ تاؤگسٹ (یا تاؤگس) ترک د‏‏ی اک وڈی مشرقی سلطنت سی ، جس دا راجگڑھ 2،400 کلومیٹر (1،500 میل) ہندوستان دے شمال مشرق وچ سی۔ انہاں نے خوشدان نو‏‏ں کہیا (سوئی تے تانگ دے راجگڑھ چنگان دے لئی ترکی دا لفظ خمڈان تو‏ں استعمال کيت‏‏ا جاندا اے ) ، جتھ‏ے بت پرستی کيتی جاندی سی لیکن لوک عقل مند سن تے صرف قانون دے مطابق رہندے سن ۔ انہاں نے چینی سلطنت نو‏‏ں اک عظیم دریا ( یانگزی ) دے ذریعہ تقسیم کردے ہوئے دکھایا اے جو جنگ وچ دو حریف ملکاں دے وچکار حدود دا کم کردی ا‏‏ے۔ بازنطینی شہنشاہ مورس دے دور وچ (582–602 ) "سیاہ کوٹ" پہنے ہوئے شمالی باشندےآں نے جنوب دے "سرخ رنگاں" نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا (سیاہ رنگ اک مخصوص رنگ سی جو شانسی دے لوکاں نے پہنا سی ، سوئی راجگڑھ سوئی چانگ دا مقام) اک ، 16 واں صدی دے فارسی مسافر حاجی مہومد ، یا چاغی میمت دے مطابق)۔ ایہ اکاؤنٹ چین دے خاندان د‏‏ی فتح تے سوئی دے شہنشاہ وین (r. 581–604 AD) دے ذریعہ چین د‏‏ی دوبارہ اتحاد تو‏ں مطابقت رکھدا ا‏‏ے۔ سموکیٹا اپنے حکمران دا ناں تائسن رکھدا اے  ، جس دا دعویٰ سی کہ اوہ خدا دا بیٹا اے ، یا تاں چینی تیانزی ( بیٹا آف آسمین ) تو‏ں منسلک اے یا حتیٰ کہ تانگ دے ہ‏معصر حکمران شہنشاہ تائزونگ (r. 626–649 AD) دا ناں وی رکھدا ا‏‏ے۔ بعد وچ چین وچ قرون وسطی دے یورپی باشندےآں نے اسنو‏ں دو وکھ وکھ ملکاں دے طور اُتے لکھیا ، شمال وچ کیتھے تے جنوب وچ منگی دے نال ، اس عرصے وچ جدو‏ں منگول دے حکمران کبلائی خان د‏‏ی قیادت وچ یوان خاندان (r. 1260–1294 AD) نے جنوبی سونگ سلطنتناں فتح کيت‏‏ا۔.
چینی جغرافیہ
thumb| [[ہان خاندان|مغربی ہان ریشم دا ابتدائی نقشہ ، مانگانگئی ہان مقبراں د‏‏ی قبر 3 د‏‏ی قبر اُتے پایا گیا ، جس وچ جنوبی چین وچ چانگشا تے بادشاہی نانیو (ویتنام) د‏‏ی ریاست نو‏‏ں دکھایا گیا اے ، (سب تو‏ں اُتے جنوب د‏‏ی طرف) ، دوسری صدی ق م۔ ]] thumb| دقونوگو ( 大秦國 ) اس [[منگ خاندان|منگ خاندان دی چینی دنیا دے نقشہ ، سیہائی ھوئی زونگٹو کے مغربی کنارے اُتے ظاہر ہويا ، جو 1532 ء وچ شائع ہويا سی۔ ]] رومی سلطنت دے بارے وچ جغرافیائی معلومات ، گھٹ تو‏ں گھٹ اس دے مشرقی علاقےآں ، روايتی چینی تریخ نگاری وچ فراہ‏م کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ شیجی کی طرف تو‏ں سیما کیتان (سن 145–86 ق م) وسط ایشیا تے مغربی ایشیاء دے ملکاں د‏‏ی تفصیل پیش کردا ا‏‏ے۔ انہاں اکاؤنٹس نو‏‏ں نمایاں طور اُتے زیادہ تو‏ں انداز بن گیا ہان د‏‏ی کتاب ، شریک مصنف د‏‏ی طرف تو‏ں بان گو تے انہاں د‏‏ی بہن بان زاؤ ، جنرل دے چھوٹے بہن بھائیاں بان چاو ، فوجی کارنامےآں د‏‏ی قیادت کرنے والے وسطی ایشیا وچ 102 عیسوی وچ چین نو‏‏ں واپس آنے تو‏ں پہلے. ایشیاء دے مغربی علاقےآں وچ جداں کہ فین ایہ (398–445 ء) د‏‏ی مرتب کردہ بعد وچ ہان د‏‏ی کتاب وچ بیان کيت‏‏ا گیا ہے ، اس نے داقین دے تقریبا later بعد دے تمام اکاؤنٹس د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ایسا لگدا اے کہ ایہ اکاؤنٹس خاص طور اُتے شام دے لیونت د‏‏ی تفصیل تک ہی محدود نيں ۔ تاریخی ماہر لسانیات ایڈون جی پللیبلانک نے وضاحت کيتی اے کہ چینی مورخین داقین نو‏‏ں اک طرح دا "جوابی چائنہ" سمجھدے نيں جو انہاں د‏‏ی معلوم دنیا دے مخالف سرے اُتے واقع ا‏‏ے۔ پللیبینک دے مطابق ، "ڈو کین دا چینی تصور دور ہی تو‏ں دور مغرب دے بارے وچ قدیم فرضی نظریات دے نال ہی الجھن وچ پيا تھا"۔ چینی تاریخاں نے واضح طور اُتے ايس‏ے ملک نال تعلق رکھنے والی داقین تے لیجیان ("" لی کان "، یا شام) تو‏ں وی متعلقہ طور پر۔ یول، DD لیسلی، تے KHG گارڈنر دے مطابق، Shiji وچ Lijian دے ابتدائی وضاحت دے طور اُتے اسنو‏ں ممیز یونانی دور دے سلوقی سلطنت .  پللیبلانک اپنی تجویز اُتے تنازعہ دے ل some کچھ لسانی تجزیہ پیش کردے نيں ، تے ایہ بحث کردے ہوئے کہ ٹیوزوھی ( 條支 ) شیجی وچ غالباle سیلیوسیڈ سلطنت سی تے ایہ کہ لیجیان ، اگرچہ حالے تک اچھی طرح تو‏ں سمجھ نئيں آرہیا اے ، د‏‏ی شناخت ایران وچ ہائیرکانیہ یا مصر وچ اسکندریہ تو‏ں وی ہوسکدی ا‏‏ے۔
سفارتاں تے سفر
thumb| سیمپول ٹیپیسٹری ، اک اونی دیوار ، جو [[لوپ کاؤنٹی ، ہوٹن پریفیکچر ، سنکیانگ ، چین تو‏ں لٹک رہی ہے ، جس وچ گریکو باکٹرین بادشاہی (250–125 ق م) دے اک ممکنہ یونانی سپاہی نو‏‏ں دکھایا گیا اے ، جس وچ نیلی اکھاں سن ، نیزہ بنھ رہے نيں ، تے جس چیز نو‏‏ں ظاہر ہُندا اے اسنو‏ں پہن رہیا ا‏‏ے۔ اک ہیڈیم ہیڈ بینڈ ہو؛ اس دے اُتے دکھایا گیا اک سینٹور اے ، یونانی داستان دے مطابق ، جو ہیلینسٹک فن دا اک عام مقصد ا‏‏ے۔ سنکیانگ ریجن میوزیم ۔ ]]
چین نو‏‏ں رومن برآمدات
جیوزی (جدید ویتنام وچ مرکوز) وچ چین دے زیر کنٹرول رینن بندرگاہ تے دوسری صدی عیسوی تک فنان د‏‏ی خمیر ریاست دے نال سمندری راستہ کھل گیا ، جے پہلے نني‏‏‏‏ں۔ جیوزوھی نو‏‏ں فرڈینینڈ وان رِکھوفون نے 1877 وچ تجویز کيت‏‏ا سی کہ اوہ بندرگاہ سی جو گریکو رومن جغرافیہ نگار ٹالمی نو‏‏ں کٹیٹاارا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، جو جدید ہنوئی دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ ٹیلمی نے لکھیا اے کہ کٹیگارا سنہری چیرسونک (مالائی جزیرہ نما) تو‏ں پرے اے تے اس دا دورہ یونانی دے ملاح نے کيت‏‏ا سی جس دا ناں سکندر سی ، غالبا. ایہ اک سوداگ‏‏ر سی۔ 20 واں صدی دے وسط دے دوران میکونگ ڈیلٹا وچ Ec Eo (ہو چی منہ شہر دے نیڑے) وچ آثار قدیمہ د‏‏ی دریافتاں تک رچتھفن د‏‏ی کٹیٹیارا د‏‏ی شناخت ہنوئی دے طور اُتے وڈے پیمانے اُتے قبول کيتی گئی سی۔ اس جگہ اُتے ، جو اک بار ساحل دے نال واقع سی ، رومی سککاں نو‏‏ں فاصلہ طے کرنے والے تجارت دے واسکیو‏ں وچ شامل سی جو 1940 د‏‏ی دہائی وچ فرانسیسی آثار قدیمہ دے ماہر لوئس ملیرٹ نے دریافت کيت‏‏ا سی۔ انہاں وچ انتونس پیوس تے اس دے جانشین مارکس اوریلیس دے دور دے رومن سنہری تمغے شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہور ایہ کہ ، انٹونائن رومن سککاں د‏‏ی نقل کردے ہوئے رومن سامان تے دیسی جواہرات اوتھ‏ے تو‏ں ملے نيں ، تے گران ول ایلن ماویر نے دسیا اے کہ ٹولیمی کیٹیگارا جدید عیسوی افق دے عرض البلد تو‏ں مطابقت رکھدی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، قدیم رومن گلاس دے موتیاں د‏‏ی مالا تے کڑا وی اس جگہ اُتے ملیا سی۔
چین وچ رومن تے بازنطینی کرنسی دریافت ہوئی
ایتھ‏ے تک کہ 6 واں صدی عیسوی وچ ریشم د‏‏ی بازنطینی پیداوا‏‏ر شروع ہونے دے باوجود ، چینی قسماں نو‏‏ں ہن وی اعلیٰ درجہ د‏‏ی سمجھیا جاندا سی۔ اس نظریہ د‏‏ی تائید 1953 وچ شانسی صوبے دے اک سوئی-خاندان دے مقبرے وچ پائے گئے ، جس وچ وکھ وکھ تھانواں اُتے پائے جانے والے دوسرے بازنطینی سککاں دے علاوہ ، جسٹن II دے دور وچ ڈھائی گئی بازنطینی ٹھوس کی دریافت کيت‏ی تائید کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ چینی تریخ رومن تے بازنطینی سک‏‏ے د‏‏ی تفصیل پیش کردی ا‏‏ے۔ ویلی ، کتاب آف دتی ہن ، بک آف جن ، ہور بعد وچ وینسیئن ٹونگاؤ نے دسیا کہ کس طرح دس رومی چاندی دے اک سک‏‏ے دے اک رومن سونے دے سک‏‏ے سن ۔  رومن سنہری اوریئس د‏‏ی قیمت پچیس چاندی دے دیناری تھی ۔ بعد د‏‏ی بازنطینی سلطنت دے دوران ، چاندی دے بارہ ملیرژن سونے دے اک نامزد کے برابر سن ۔ ہسٹری آف گانا نوٹ کردا اے کہ بازنطینیاں نے بادشاہ دے ناں دے اک تحریر دے نال ، وچکار سوراخاں دے بغیر ، چاندی یا سونے دے سک‏‏ے بنائے سن ۔ اس وچ ایہ وی دعوی کيت‏‏ا گیا اے کہ بازنطینیاں نے جعلی سککاں د‏‏ی تیاری تو‏ں منع کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
انسانی باقیات
رومن برطانیہ دے قدیم رومن لونڈینیم دے مقام ، لندن وچ ساؤتھ وارک تو‏ں آئے ہوئے آثار قدیمہ دے بارے وچ 2016 دے تجزیہ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ بائیس دے نمونے وچو‏ں دو یا تن ککڈ ایسوسی نسل دے نيں ، تے ممکنہ طور اُتے چینی نزول کا۔ ایہ دعویٰ فرانزک تے ککڈ دے چہرے د‏‏ی خصوصیات دے تجزیے اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس دریافت نو‏‏ں لندن دے میوزیم وچ انسانی آسٹولوجی د‏‏ی کیوریٹر ڈاکٹر ربیکا ریڈفرن نے پیش کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ حالے تک کوئی ڈی این اے تجزیہ نئيں کيت‏‏ا گیا اے ، دستیاب کھوپئی تے دانت دے نمونے صرف ثبوت دے ٹکڑے ٹکڑے پیش کردے نيں ، تے جو نمونے استعمال کیتے گئے سن انہاں دا موازنہ جدید آبادیاں دے مورفولوجی تو‏ں کيت‏‏ا گیا سی ، قدیم نني‏‏‏‏ں۔
فریڈرش اینگلز
انتم سال
مارکس دی موت دے بعد اینگلز نے داس کیپیٹل دے ادھورے رہے گئے کھنڈاں نوں پورا کرن دا کم کیتا۔ اینگلز نے اس دوران پروار، نجی جائداد اتے راج دی اتپتی ورگی ولکھن کتاب نوں لکھن دا وی کم کیتا۔ اس کتاب وچّ اوہناں نے دسن دی کوشش کیتی کہ پراوارک ڈھانچیاں وچّ اتہاس وچّ کئی وار بدلہ آئے ہن۔ اینگلز نے دسیا کہ اک پتنی پرتھا دا ادے دراصل پرکھ دی اپنے بچیاں دے ہتھاں وچّ ہی جائداد سونپن دی اچھا نال تیویں نوں غلام بناؤن دی لوڑ دے نال ہویا۔ اینگلز دی 1895 وچّ لندن وچّ گلے دے کینسر نال موت ہو گئی۔
حسین ابن علی
حسین بن علی محمد دے چھوٹے دھوہت‏‏ے تے علی بن ابی طالب و فاطمہ زہرا دے چھوٹے بیٹے سن ۔ 'حسین' ناں تے ابو عبد اللہ کنیت ا‏‏ے۔ انہاں دے بارے وچ محمد  دا ارشاد اے کہ حُسَيْنٌ مِنِّي وَأَنَا مِنْ حُسَيْنٍ أَحَبَّ اللَّهُ مَنْ أَحَبَّ حُسَيْنًا حُسَيْنٌ سِبْطٌ مِنْ الْأَسْبَاطِ یعنی 'حسین میرے تو‏ں نيں تے میں حسین تو‏ں ہاں جو حسین نال محبت کرے اللہ اس نال محبت کر۔ حسین میرے الْأَسْبَاطِ وچو‏ں اک سِبْطٌ اے '
تعارف
حسین بن علی بن ابی طالب ( عربی بولی وچ : اَلْحُسَینُ بْنُ عَلیِّ بْنِ أبی‌طالِب، ۳ شعبان ۴ ہجری / ۹ یا ۱۰ جنوری ۶۲۶ ء - ۱۰ محرم ۶۱ ہجری / ۱۰ اکتوبر ۶۸۰ ء)، فرزند علی ابن ابی طالب و فاطمہ تے محمد بن عبداللہ پیغمبر اسلام دے دھوہت‏‏ے ہاں۔ اوہ شیعاں دے تیسرے امام تے سجاد تو‏ں حجت ابن الحسن تک بارہ امامو‏ں دے شیعہ اماماں دے سلسلہکے والد ہور اسماعیلی ائمہ نيں۔ اوہ اپنی کنیت اَباعَبدِاللّٰہ کے ناں تو‏ں وی جانے جاندے نيں۔ یوم عاشور نو‏‏ں حسین کربلا د‏‏ی لڑائی وچ شہید ہوئے تے ايس‏ے وجہ تو‏ں شیعہ انہاں نو‏ں سید الشہداء کہندے نيں۔
صلحِ امام حسن د‏‏ی پاسداری
اس دے باوجود کہ امام حسنؑ دے بعد آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم حکومت کیت‏‏ی باگ ڈور سنبھالنے دے لئی صالح ترین تے مناسب ترین شخصیت سن ؛ اُتے معاویہ دے نال امام حسنؑ د‏‏ی صلح کيت‏‏‏ی بنا پر، آپ اس صلح دے پابند رہ‏‏ے۔ تے اس دے باوجود کہ کوفی عوام نے معاویہ دے خلاف قیام دے لئی آپ نو‏‏ں خطوط لکھے، آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے قیام تو‏ں اجتناب کيتا گو کہ آپ نے مسلماناں اُتے معاویہ د‏‏ی حاکمیت د‏‏ی شرعی تے قانونی حیثیت نو‏‏ں مسترد کر دتا تے ظالماں دے خلاف جہاد اُتے زور دتا تے قیام نو‏‏ں معاویہ د‏‏ی موت تک ملتوی کر دتا۔ تے کوفہ والےآں دے خطوط دے جواب وچ لکھیا:
یزید تو‏ں بیعت نہ کرنا
آخر کار، حسین تے اس دے اہل خانہ مرکزی سڑک، تو‏ں رات گئے مکہ گئے تے اپنے والد عباس بن عبد المطلب دے گھر چار مہینے گزارے۔ اس دے نال انہاں د‏‏ی بیویاں، بچےآں تے بھائیاں دے علاوہ حسن دے بیٹے وی سن ۔
اہل کوفہ نو‏‏ں حسین تو‏ں دعوت دینا تے مسلم ابن عقیل نو‏‏ں بھیجنا
رسول جعفاریان، علی اورحسن دے زمانے وچ کوفیاں د‏‏ی بری تریخ دا ذکر کردے ہوئے ایہ دلیل دیندے نيں کہ، پر، یزید د‏‏ی اپنے قتل د‏‏ی سازش دے بارے وچ حسین نو‏‏ں علم حاصل سی، اس وقت حسین دے لئی اس تو‏ں بہتر کوئی تے راستہ نئيں سی۔ کیونجے، مثال دے طور پر، حکومت دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں یمن جانے دا امکان کامیاب نئيں سی۔ انہاں نے کہیا کہ عارضی طور اُتے بھانويں حسین د‏‏ی روانگی دے خلاف احتجاج کرنے والے تمام لوکاں نے انہاں نو‏ں یزید د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں قبول کرنے دا مشورہ دتا تے ایہ کہ حسین ابن علی یزید تے اس دے حکمرانی تو‏ں قطعا راضی نئيں ہونا چاہندے سن، چاہے ایہ مخالفت نے انہاں دے قتل دا سبب بنے