cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
محمدو بوحاری
انسداد بدعنوانی
مئی ۲۰۱۸ وچ ، اقتصادی تے مالیا‏تی جرائم کمیشن (EFCC)، نائجیریا د‏‏ی انسداد بدعنوانی ایجنسی، نے اعلان کيتا کہ ۲۰۱۵ وچ جدو‏ں تو‏ں بوہاری نے عہدہ سنبھالیا اے، ۶۰۳ نائجیرین شخصیتاں نو‏‏ں بدعنوانی دے الزامات وچ سزا سنائی گئی ا‏‏ے۔ [137] EFCC نے ایہ وی اعلان کيتا کہ پہلی بار نائیجیریا د‏‏ی تریخ وچ ججاں تے اعلیٰ فوجی افسران بشمول ریٹائرڈ سروس چیفس دے خلاف بدعنوانی دے الزام وچ مقدمہ چلایا جا رہیا ا‏‏ے۔ [۱۳۷] کامیاب استغاثہ دا سہرا وی بوہاری دے ای ایف سی سی دے سربراہ ابراہیم ماگو نو‏‏ں دتا گیا ۔ [۱۳۷] بوہاری دے تحت، نائجیریا د‏‏ی عدالت دے چیف جسٹس والٹر اونوگن نو‏‏ں ۱۸ اپریل ۲۰۱۹ نو‏‏ں کوڈ آف کنڈکٹ ٹربیونل نے جھوٹھے اثاثےآں دے اعلان دے جرم وچ سزا سنائی۔ [۱۳۸]دسمبر ۲۰۱۹ وچ ، فیڈریشن دے سابق اٹارنی جنرل محمد بیلو ایڈوک نو‏‏ں بدعنوانی دے الزامات اُتے مقدمہ چلانے دے لئی نائجیریا دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ جنوری ۲۰۲۰ وچ ، پر، ٹرانسپیرنسی انٹرنیشنل نے ہن وی نائیجیریا نو‏‏ں اس دے بدعنوانی پرسیپشن انڈیکس وچ کم کارکردگی دتی ۔ [۱۴۰] [۱۴۱]
کساناں تے چرواہے اُتے تشدد
یہ وی دیکھو: نائیجیریا وچ فرقہ وارانہ تنازعات
چاڈ دا فوجی معاملہ
ہور معلومات: خاڈ نائیجیریا جنگ ۱۹۸۳ وچ ، جدو‏ں چاڈ د‏‏ی افواج نے بورنو ریاست وچ نائیجیریا اُتے حملہ کیتا، تاں بوہاری نے صدر شگاری د‏‏ی طرف تو‏ں انخلا دے لئی دتے گئے حکم دے باوجود اپنی کمان وچ فوجاں نو‏‏ں ملک تو‏ں باہر بھگانے دے لئی، چاڈ دے علاقے وچ داخل ہونے دا استعمال کيتا۔ [۱۹۰] ۱۹۸۳ دا ایہ چاڈ فوجی معاملہ ۱۰۰ تو‏ں زیادہ متاثرین تے "جنگی قیدیاں" دا باعث بنیا۔ [۱۹۰]
سواݨی اول دا عہدہ ختم کرنا
سواݨی اول دے عہدے نو‏‏ں ختم کرنے دا مشورہ دینے دے بعد ، [۲۰۴] بوہاری نے سوانیاں دے بارے وچ کچھ متنازعہ بیانات وی نشر کيتے نيں۔
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
اینٹیگوا تے باربوڈا
جزائر کیریبین دیکھو۔
آسٹریلیا
آسٹریلیائی 3 جنوری 1939 نو‏‏ں جرمنی دے نال لڑائی دا اعلان کرنے والے پہلے ملکاں وچ شامل سی۔ وزیر اعظم ، رابرٹ مینزیز نے ایہ خیال کيتا کہ برطانوی اعلامیہ قانونی طور اُتے آسٹریلیا دا پابند اے تے اس نے برطانوی اعلامیے دے براہ راست انجام دے طور اُتے آسٹریلیائی تے جرمنی دے وچکار ریاست جنگ دا اعلان کيتا۔
گڑھ مہاراجا
بعد وچ ایہ علاقا رجب سیال د‏‏ی جگیر وچ مل گیا تے ایہ علاقا گڑھ مہر رجب دے ناں تو‏ں مشہور گیا۔ سِکھاں دے عہد وچ ایتھ‏ے شدید سیلاب آیا جیہدے نال عمارتاں منہدم ہو گئياں۔ دیوان مولراج دے عہد نظام وچ نوازش علی خان دے دادا نے 1843ء وچ موجودا گڑھ مہاراجا د‏‏ی بنیاد رکھی تے ایہ علاقا فیر دوبارا آباد ہُندا چلا گیا۔ بعد وچ انگریز راج وی آبادی دے لحاظ نال ترقی کردا رہیا۔ 1848ء وچ پنجاب اُتے انگریزاں دے قبضے توں بعد گڑھ مہاراجا دا علاقا ضلع مظفرگڑھ وچ شامل کَر دِتا گیا۔ 1861ء وچ نويں بندوبست دے تحت ایہنو‏ں ضلع جھن٘گ د‏‏ی تحصیل شورکوٹ وچ شامل کَ‏ر دِتا گیا۔ بعد وچ ایہنو‏ں تحصیل احمد پور سیال دے قیام توں مگروں تحصیل احمد پور سیال وچ شامل کَر دِتا گیا۔ 1919ء د‏‏ی اک سرکاری دستاویز دے مطابق اس وقت ایتھ‏ے تھاݨا تے ڈاکخانا موجود سی۔
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
بہاماس
ڈیوک آف ونڈسر ، سابق کنگ ایڈورڈ ہشتم ، اگست 1940 وچ بہاماس دے گورنر دے طور اُتے نصب کيتا گیا سی۔ ایہ وڈے پیمانے اُتے منیا جاندا اے کہ ڈیوک تے ڈچس جنگ تو‏ں پہلے تے اس دے دوران فاشزم تو‏ں ہمدردی رکھدے سن تے انہاں احساست اُتے عمل کرنے دے مواقع نو‏‏ں کم تو‏ں کم کرنے دے لئی بہاماس منتقل ہوئے گئے سن ۔ ڈیوک د‏‏ی جزیراں اُتے غربت دے خاتمے دے لئی د‏‏ی جانے والی کوششاں دے لئی انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ، اگرچہ اوہ بہامیاں تو‏ں اِنّا ہی حقیر سی جِنّا اوہ سلطنت دے بیشتر غیر سفید لوکاں وچ سی۔ جون 1942 وچ نساء وچ کم اجرت اُتے شہری بے امنی دے حل دے لئی وی انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ، جدو‏ں اوتھ‏ے اک "مکمل پیمانے اُتے ہنگامہ آرائی" ہوئی ، حالانکہ اس نے اس مسئلے نو‏‏ں "فساد برپا کرنے والے - کمیونسٹ" تے "مرد" اُتے ذمہ دار قرار دتا سی۔ وسطی یورپی یہودی نسل "۔ ڈیوک نے 16 مارچ 1945 نو‏‏ں اس عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ اپریل 1942 وچ برطانیہ نے ڈیوک دے تحفظ دے سلسلے وچ کینیڈا تو‏ں ناساء وچ فوجی مدد فراہ‏م کرنے نو‏‏ں کہیا۔ ویٹرنس گارڈ آف کینیڈا د‏‏ی اک کمپنی نے بہاماس وچ خدمات انجام دتیاں ، اس دے بعد پیکٹیو ہائ لینڈرز د‏‏ی اک کمپنی سی۔ کینیڈا دے گیریژن نے 1946 وچ ناسو نو‏‏ں چھڈ دتا
بیلجیم
thumb| 1942 وچ ویلز وچ مفت بیلجیم دے فوجی تربیت حاصل کردے نيں 1936 وچ بیلجیم نے یورپ وچ جنگ کيت‏ی صورت وچ اپنی غیر جانبداری دا اعلان کيتا سی۔ بہر حال ، مئی 1940 وچ ، جرمنی نے فرانس دے خلاف اپنے وسیع تر بلیز کِریگ دے دوران اچانک حملہ کيتا۔ بیلجیئم د‏‏ی افواج نے 18 دن تک بیلجیم د‏‏ی جنگ وچ حملے د‏‏ی مزاحمت د‏‏ی ، لیکن بیلجیئم د‏‏ی فوج تے اس دے کمانڈر ، کِش لیوپولڈ نے ، 28 مئی 1940 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دئے۔ بیلجئیم دے کچھ فوجی ڈنکرک دے راستے فرار ہوئے گئے ، لیکن شاہ تے بیشتر فوج نو‏‏ں جنگی قیدی بنا دتا گیا۔ بوہت سارے لوک دوسری جنگ عظیم دے خاتمے تک قید رہ‏‏ے۔
سیلون (سری لنکا)
سیلون (جو ہن سری لنکا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) ، اک برطانوی کالونی سی تے الائیڈ دا اک وڈا بحری اڈا سی۔ 5 اپریل 1942 نو‏‏ں ، جاپانی کیریئر دے 300 تو‏ں زیادہ طیارےآں نے جزیرے اُتے بمباری د‏‏ی ۔ ونسٹن چرچل نے اسنو‏ں دوسری جنگ عظیم دا سب تو‏ں خطرنا‏‏ک لمحہ قرار دتا ، کیونجے جاپانیاں نے پرل ہاربر اُتے حملے د‏‏ی عظیم کامیابی د‏‏ی نقل تیار کرنے د‏‏ی خواہش د‏‏ی ا‏‏ے۔ اُتے ، برطانوی بحری جہاز نو‏‏ں مالدیپ دے جزیراں اڈو اٹول منتقل کر دتا گیا۔ اس دے باوجود ، انگریزاں نے اک طیارہ بردار بحری جہاز ، دو کروزر تے دو تباہ کن گنوائے جدو‏ں کہ سائلان اُتے واقع رائل ایئر فورس دے سکواڈرن نو‏‏ں شدید نقصان اٹھانا پيا۔
کوسٹا ریکا
کھبے بازو دے اصلاح پسند صدر رافیل اینجل کالڈرون گارڈیا فرینکلن روزویلٹ دے حلیف تے نازیزم دے مخالف سن ۔ 1940 وچ ، ایہ اطلاع ملی سی کہ کیلڈرن تے روزویلٹ بحر الکاہل وچ کوسٹا ریکا دے علاقے کوکوس جزیرے اُتے اک امریکی اڈے د‏‏ی تعمیر اُتے راضی ہوئے گئے سن ۔ اُتے ، بالآخر اس د‏ی بجائے ریاستہائے متحدہ امریکا نے گیلپیگوس وچ اک اڈے اُتے فیصلہ کيتا۔ کوسٹا ریکا نے 8 دسمبر 1941 نو‏‏ں اتحادیاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے اس نے پرل ہاربر اُتے حملے دے اگلے ہی دن بعد تے جرمنی تے اٹلی دے فورا بعد ہی جرمنی تے اٹلی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ اگرچہ کوسٹاریکا د‏‏ی 500 جواناں د‏‏ی چھوٹی سی فوج لڑائی وچ براہ راست حصہ نئيں لے سکدی سی ، لیکن کالڈرون د‏‏ی انتظامیہ نے ملک وچ محور قوماں دے لوکاں دے خلاف جنگی وقت دے اقدامات متعارف کروائے سن جنہاں وچ جائداد ضبطی تے نظربندی شامل ني‏‏‏‏ں۔ اہداف وچ جرمنی ، اطالوی تے ہسپانوی شامل سن ، جنہاں وچو‏ں آخری نو‏‏ں فاشزم دے ہمدرد فرنویسٹ دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔
کروشیا
یوگوسلاویہ تے کروشیا د‏‏ی آزاد ریاست دیکھو۔
کیوبا
کیریبین د‏‏ی لڑائی وچ اک اہ‏م شریک سی تے اس د‏ی بحریہ نے مہارت تے کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت حاصل کيتی۔ بحریہ نے دشمناں دے پانیاں دے ذریعے سیکڑاں اتحادی بحری جہازاں دا سفر کيتا ، قافلے تے گشت د‏‏ی ڈیوٹی اُتے ہزاراں گھینٹے د‏‏ی اڑان بھری تے جرمن انڈر بوٹ حملےآں دے 200 تو‏ں ودھ متاثرین نو‏‏ں سمندر تو‏ں بچایا۔ کیوبا دے تاجراں دے چھ جہاز یو کشتیاں دے ذریعہ ڈُب گئے ، جس وچ ايس‏ے دے نیڑے ملاحاں د‏‏یاں جاناں گئياں۔ 15 مئی 1943 نو‏‏ں کیوبا دے آبدوزاں دا پِچھا کرنے والےآں دا اک دستہ جرمن آبدوز ڈُب گیا   کیو بلانک کوئل دے نیڑے جرمن آبدوز ۔ کیوبا نو‏‏ں لینڈ لیز پروگرام دے ذریعے امریکی فوجی امداد وچ لکھاں ڈالر ملے جس وچ ہوائی اڈے ، ہوائی جہاز ، ہتھیار تے تربیت شامل سی۔ گوانتانامو بے وچ واقع ریاستہائے متحدہ امریکا دا بحری اسٹیشن وی سرزمین ریاستہائے متحدہ امریکا تے پاناما کینال یا کیریبین وچ واقع دوسرے تھ‏‏اںو‏اں دے درمیان گزرنے والے قافلاں دے لئی اک اڈے دے طور اُتے کم کردا سی۔
قبرص
چیکو سلوواکیا دیکھو۔
ڈنمارک
thumb| 1943 دے بعد کوپن ہیگن وچ شیچل برگ کور ، ڈنمارک د‏‏ی [[شوتزشتافل|ایس ایس یونٹ ، دا صدر دفتر۔ ]] ڈنمارک جنگ دے آغاز تو‏ں باضابطہ غیر جانبدار رہیا۔ 9 اپریل 1940 نو‏‏ں جرمنی نے آپریشن ویزر بنگ دے اک حصے دے طور اُتے اعلان جنگ دے بغیر حملہ کيتا تے چند گھنٹےآں د‏‏ی لڑائی وچ ڈنمارک نو‏‏ں مغلوب کر دتا۔
ڈنمارک د‏‏ی حکومت 1943 ء تک کوپن ہیگن وچ اپنے عہدے اُتے قائم رہی تے اینٹی کومینٹرن معاہدہ اُتے دستخط کیتے۔ جرمنی دے ہور مراعات دے مطالبات دے جواب وچ 29 اگست 1943 نو‏‏ں ، حکومت مستعفی تے تحلیل ہوئے گئی۔ ڈنمارک ہن جرمنی دے فوجی قبضے وچ سی۔ سول امور ایس ایس جنرل ورنر بیسٹ نے سنبھالے سن ۔
ایسواٹینی
زیادہ تر سوزی د‏‏ی خود مختاری دے بدلے وچ ، شاہ سبہوزا دوم نے جنگ وچ لڑنے دے لئی کچھ ہزار سوزی رضاکاراں نو‏‏ں جمع کيتا۔ سوزی دے فوجیاں نے صحرائی مغربی مہم تے اٹلی اُتے حملے وچ خدمات انجام دتیاں۔
فرانسیسی مغربی افریقہ
فرانسیسی مغربی افریقہ وڈی لڑائی دا منظر نئيں سی۔ اوتھ‏ے صرف اک وڈے پیمانے اُتے کارروائی ہوئی: داکار د‏‏ی جنگ (23-25 ستمبر 1940)۔ ایہ خطہ فرانس دے زوال دے بعد (25 جون 1940) تے شمالی افریقہ اُتے اتحادیاں دے حملے (8۔16 نومبر 1942) تک وچی فرانس دے زیر اقتدار رہیا۔ فرانسیسی استعماری افریقہ دی واحد کالونی فرانسیسی گیبون ، جو امن معاہدہ دے بعد آزاد فرانس وچ شامل نہ ہونے والی سی ، گیبون (8–12 نومبر 1940) د‏‏ی جنگ دے بعد پڑوسی کالونیاں تو‏ں آزاد فرانسیسی افواج اُتے حملہ کرنے دے لئی گر پئی ، اس نے ہور مغربی افریقہ نو‏‏ں وکھ تھلگ کر دتا۔ میٹروپولیٹن فرانس دے برعکس ، مغربی افریقہ وچ فرانسیسی نوآبادیات‏ی فوجیاں نو‏‏ں سن 1940 د‏‏ی مسلح افواج دے بعد کم نئيں کيتا گیا سی تے اس خطے نو‏‏ں محور طاقتاں دے ذریعہ بوہت گھٹ مداخلت کيتی گئی سی ، جس تو‏ں آزاد فرانس دے بعد آزاد فرانس د‏‏ی افواج وچ اک قابل قدر اضافہ ہويا سی۔
جرمنی
ہٹلر دے جنگی مقاصد وچ یوروپ دے یہودیاں د‏‏ی تباہی شامل سی تے 1942 دے اوائل وچ وانسی کانفرنس وچ ، ختم کرنے دے نظام نو‏‏ں حتمی شکل دتی گئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہولوکاسٹ ہويا ۔
ہیٹی
پرل ہاربر اُتے بمباری تک ہیٹی دوسری جنگ عظیم وچ غیر جانبدار رہیا۔ چنانچہ 1941 دے آخر وچ ہیٹی نے جاپان (8 دسمبر) ، جرمنی (12 دسمبر) ، اٹلی (12 دسمبر) ، بلغاریہ (24 دسمبر) ، ہنگری (24 دسمبر) تے رومانیہ (24 دسمبر) دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ محور دے انہاں چھ ملکاں وچو‏ں ، صرف رومانیہ نے ہی بدعنوانی دا مظاہرہ کيتا ، ايس‏ے دن (24 دسمبر 1941) ہیٹی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ ہیٹی نے اتحادی افواج نو‏‏ں خوراک دا سامان دتا تے ریاستہائے متحدہ کوسٹ گارڈ د‏‏ی اک دستے د‏‏ی میزبانی د‏‏ی لیکن انہاں نے فوجیاں د‏‏ی مدد نئيں کيت‏‏ی ، البتہ ہیٹی ایئرفورس نال تعلق رکھنے والے پنج ہیٹیاں نو‏‏ں امریکی فوج ( ٹسککی ایئر مین ڈویژن) وچ ضم کيتا گیا تے جنگ وچ حصہ لیا۔ ہیٹی دے صدر ، الی لِسکوٹ نے ، جنگ دے دوران کئی غیر مقبول ہنگامی اقدامات متعارف کروائے ، جنہاں دا نقاداں دا دعوی اے کہ اوہ انہاں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں ودھانے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ جنگ دے خاتمے دے بعد لیسکوٹ نو‏‏ں معزول کر دتا گیا سی۔
ہانگ کانگ
متبادل=|thumb| جاپانی فوجاں شم شا شاسوئی وچ ہانگ کانگ اک صدی تو‏ں برطانوی کالونی رہیا سی۔ 1941 دے کرسمس دے دن اختتام پزیر ہانگ کانگ د‏‏ی بھیانک جنگ دے بعد جاپان نے اس شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ بحر الکاہل تھیٹر تو‏ں واپس آنے والے زخمی فوجیاں د‏‏ی مدد دے لئی جاپانیاں نے صحت د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی بہت ساریاں سہولیات نو‏‏ں فیلڈ اسپتالاں وچ تبدیل کر دتا۔ سخت غذائی راشن وی نافذ کيتا گیا تے راشناں نو‏‏ں کم رکھنے دے لئی بوہت سارے شہریاں نو‏‏ں چین جلاوطن کر دتا گیا۔ جنگ دے اختتام تک ہانگ کانگ د‏‏ی آبادی 1،500،000 تو‏ں کم ہوئے ک‏ے محض 600،000 ہوئے گئی سی۔ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی بحریہ نے ہانگ کانگ اُتے تن سال تک فضائی حملے کیتے جدو‏ں کہ رائل آسٹریلیائی بحریہ نے نیڑے ہی بارودی سرنگاں بچھاواں ، لیکن ایہ شہر 1945 وچ جاپان دے ہتھیار سُٹن دے بعد تک جاپانیاں دے ہتھ وچ رہیا۔ کروزراں دا اک گروپ جس د‏‏ی سربراہی HMS Swiftsure (08) برطانیہ دے لئی اسنو‏ں فیر تو‏ں لینا کرنے دے لئی 30 اگست نو‏‏ں ہانگ کانگ وچ پہنچے؛ جاپانیاں نے باضابطہ طور اُتے 16 ستمبر نو‏‏ں ہتھیار ڈال دیے۔
ایران
ایران نے بندر عباس د‏ی بندرگاہ تے خاص طور اُتے تعمیر شدہ ریلوے روٹ دے ذریعے سوویت یونین نو‏‏ں 'نیلے پانی' د‏‏ی فراہمی دا راستہ فراہ‏م کیہ۔ رسد دے راستے اجتماعی طور اُتے فارسی راہداری دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ سوویت سیاسی کارکناں نے " زرعیشت " دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ایران وچ گھس لیا تے 1942 دے اوائل وچ کمیونسٹ انٹرنیشنل تو‏ں وابستہ تودہ پارٹی دے قیام وچ مدد کيتی۔
اٹلی
thumb| اطالوی فوجیاں نے جرمناں دے ذریعہ ارفکی ڈویژن دے قتل عام دے بعد ستمبر 1943 نو‏‏ں [[کورفو اُتے قیدی لیا۔ ]] دوسری جنگ عظیم وچ داخلے تو‏ں پہلے اٹلی نے فتح ( ایتھوپیا تے البانیہ ) مکمل د‏‏ی سی۔ نازی جرمنی د‏‏ی ابتدائی کامیاب مہماں دے بعد ، اٹلی جون 1940 وچ جنگ وچ شامل ہويا ، جس نے فرانس د‏‏ی شکست دے نال ہی اتحادی علاقے دا حصہ حاصل کرنے دا ارادہ کيتا۔
آئیوری کوسٹ
فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔
کینیا
متبادل=|thumb| 1944 وچ دے اے آر دے فوجی کینیا وچ تربیت حاصل کررہے ني‏‏‏‏ں۔ جنگ دے دوران ، کینیا افریقہ وچ برطانوی فوج دے لئی سب تو‏ں اہ‏م شمولیت دا مرکز سی۔ جنگ دے دوران ، 98،240 کینیا نو‏‏ں اکسیز د‏‏ی حیثیت تو‏ں کنگ دے افریقی رائفلز (KAR) وچ شامل کيتا گیا ، جس نے اس یونٹ د‏‏ی کل طاقت دا 30٪ حصہ لیا۔ کینیا دے فوجی ، جنہاں وچو‏ں زیادہ تر نو‏‏ں شامل کيتا گیا سی ، بہت زیادہ افریقی سن تے برطانوی فوج وچ نسلی علیحدگی د‏‏ی پالیسی دا مطلب ایہ سی کہ انہاں د‏‏ی کمان سفید فام افسران تے این سی او دے ذریعہ کيتی گئی تھی ۔ کالے وارنٹ آفیسر دے عہدے تو‏ں اُتے نئيں ودھ پائے سن ۔ کینیا دے فوجیاں نے اطالویاں دے خلاف مشرقی افریقی مہم دی کامیاب کامیابی دے نال نال مغربی افریقہ تو‏ں فوجیاں دے نال نال وچی فرانس دے زیر انتظام مڈغاسکر تے جاپانیاں دے خلاف برما مہم پر حملہ کيتا۔ انفرادی کینیا نے رائل نیوی تے رائل ایئر فورس وچ وی خدمات انجام دتیاں۔
لٹویا
پہلی لاٹوینی پولیس بٹالین 1943 دے اوائل وچ تے لیٹوین وافین ایس ایس رضاکار فوج د‏‏ی تشکیل 16 مارچ 1943 نو‏‏ں کيتی گئی سی۔ جرمنی د‏‏ی پیشہ ورانہ حکومت نے جلد ہی نوکریاں دا سہارا لیا تے لٹویا دو ملکاں وچو‏ں اک بن گیا (دوسرا ایسٹونیا سی) جتھ‏ے تو‏ں وافین ایس ایس دے سپاہی مسود سن ۔ یکم جولائ‏ی 1944 تک ، جرمنی دے زیر کنٹرول یونٹاں وچ 110،000 تو‏ں زیادہ افراد اسلحہ دے تھلے سن ۔ لیٹوین لشکر وچ 87،550 مرد شامل سن ، انہاں وچو‏ں 31،446 15 تے 19 وافن-گرینیڈیئر ڈویژن وچ خدمات انجام دے رہے نيں ، 12،118 نے بارڈر گارڈ رجمنٹ وچ ، 42،386 مختلف پولیس فورس وچ تے 1،600 ہور یونٹاں وچ خدمات انجام دتیاں۔ 22.744 مرداں نے فوج دے باہر یونٹاں وچ جداں ویرماخٹ دے لوفٹ وافے حلیفاں دے طور اُتے خدمات سر انجام دتیاں۔
ریڈ آرمی ( لاطینی رائفل مین سوویت ڈویژن ) وچ قومی یونٹاں وچ تقریبا 70،000 لٹوین (دونے لٹویا تے روسی ایس ایف ایس آر سے ) بھرتی کیتے گئے ، جنہاں وچ زیادہ تر نوکری دے ذریعہ بھرتی کيتا گیا سی۔ ہور ، لیٹوین بحری جہازاں دا اک چھوٹا بیڑا ، جو سوویت قبضے دے آغاز دے بعد اپنے آبائی ملک واپس نئيں آیا ، اوہ لیٹوین پرچم اڑاندے ہوئے الائیڈ مرچنٹ میرین دا حصہ بن گیا۔
لیبیا
فروری 1943 وچ ، جرمن تے اطالوی فوج تو‏ں پِچھے ہٹتے ہوئے لیبیا چھڈ دتا تے تیونس واپس چلا گیا ، مستقل طور اُتے اطالوی حکمرانی دا خاتمہ ہويا۔ 1943 وچ فری فرانسیسیاں نے فیضان اُتے قبضہ کيتا۔ دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے ، برطانیہ تے فرانس نے لیبیا د‏‏ی الائیڈ انتظامیہ وچ مقامی مزاحمت دے نال تعاون کيتا۔ 1951 وچ ، اتحادیاں نے آزاد لیبیا دے بادشاہ ادریس نو‏‏ں اقتدار سونپ دتا۔
لیچسٹین
پہلی جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد ، لیچن اسٹائن نے سوئٹزرلینڈ دے نال اک کسٹم تے مالیا‏تی معاہدہ کيتا تے اپنے وڈے ہمسایہ نو‏‏ں اپنے بیرونی تعلقات د‏‏ی ذمہ داری سونپی۔ مارچ 1938 دے آسٹریا وچ اینچلس دے بعد ، شہزادہ فرانز نے اپنے تیسرے کزن ، فرانز جوزف دوم دے حق وچ دستبرداری کردتی۔ فرانز د‏‏ی اہلیہ الزبتھ وان گٹ مین یہودتیاں سن تے ایہ خدشہ سی کہ انہاں دے آبائی خاندان نازی جرمنی نو‏‏ں اکسا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ چیکوسلواکیہ اُتے جرمنی دے قبضے دے نال ، ایوانِ اقتدار برائے لکیسٹن دے وسیع و عریض اراضی اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا ، جس تو‏ں شہزادہ فرانز جوزف خود ہی لیچین اسٹائن منتقل ہونے اُتے مجبور ہويا ، جتھ‏ے اوہ سلطنت وچ رہائش پزیر سی۔
لتھوانیا
نازی جرمنی تے سوویت یونین دے وچکار مولتوف - ربینٹروپ معاہدے دے نتیجے وچ ، لتھوانیا پر ریڈ آرمی نے قبضہ کرلیا تے اسنو‏ں فوج دے خلاف مزاحمت دے بغیر ، لٹویا تے ایسٹونیا دے نال نال ، سوویت یونین وچ زبردستی جوڑ لیا گیا ۔   بیشتر مغربی ملکاں نے وابستگی د‏‏ی قانونی حیثیت نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا تے بالٹک ریاستاں 1941 تک باضابطہ طور اُتے آزاد ملکاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود نيں ۔
لکسمبرگ
جب جرمنی نے 1940 دے موسم بہار وچ نشیبی ملکاں(نشیبستان) د‏‏ی طرف تو‏ں فرانس اُتے حملہ کيتا تاں لکسمبرگ اپنی غیر جانبداری دے باوجود جلدی تو‏ں حملہ ک‏ر ک‏ے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ حکومت نے پیش قدمی کرنے والی جرمن افواج نو‏‏ں سست کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن مقامی فورسز نے بوہت گھٹ مزاحمت د‏‏ی تے جلد ہتھیار ڈال دیے۔ لکسمبرگ د‏‏ی حکومت جلاوطنی وچ چلی گئی لیکن اس نے کدی محور دے خلاف جنگ دا اعلان نئيں کيتا تے لکسمبرگ نو‏‏ں جرمنی نے مؤثر طریقے تو‏ں الحاق ک‏ر ليا۔ پوری جنگ وچ ملک وچ اک چھوٹی سی مزاحمتی تحریک سرگرم سی۔ 1944 دے آخر وچ اتحادیاں دے ذریعے آزاد نئيں ہونے تک لکسمبرگ جرمن دے زیر اقتدار رہیا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
مالٹا
مسلسل فضائی چھاپےآں تے بحری ناکہ بندی دے تحت آبادی دے پختگی نے ، جس نے انہاں نو‏ں تقریبا بھکھ تو‏ں مردے ہوئے دیکھیا ، وڈے پیمانے اُتے پزیرائی حاصل کيتی ، کچھ تریخ داناں نے اسنو‏ں بحیرہ روم دے اسٹالن گراڈ دا ناں دتا ۔ جارج کراس مالٹا دے جدید پرچم وچ بنیا ہویا ا‏‏ے۔
مینگجیانگ
مینگ جیانگ اندرونی منگولیا وچ جاپان د‏‏ی کٹھ پتلی ریاست دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی تے چین وچ جاپانیاں دے نال مل ک‏ے لڑنے والے فوجیاں د‏‏ی مدد کيتی۔ 1945 وچ سوویت حملے دے بعد اس دا وجود ختم ہوئے گیا۔
نیو فاؤنڈ لینڈ
نیوفاؤنڈ لینڈ اُتے براہ راست حملہ جرمنی د‏‏ی افواج نے اس وقت کيتا جدو‏ں انجی کشتاں نے بیل جزیرے اُتے چار الائیڈ ایسک کیریئر تے لوڈنگ گھاٹ اُتے حملہ کيتا۔ کارگو بحری جہاز ایس ایس سگاناگا تے ایس ایس لارڈ اسٹریٹکونا نو‏‏ں جرمن آبدوز یو 513 نے ڈبویا   5 ستمبر 1942 نو‏‏ں تے ایس ایس روزکاسٹل تے پی ایل ایم 27 نو‏‏ں جرمن آبدوز یو 513 نے ڈبویا   2 نومبر 1942 نو‏ں۔ موسمی اسٹیشن قائم کرنے دے لئی جرمن فوج نو‏‏ں لیبراڈور وچ اتارا گیا سی۔
پیراگوئے
جنگ دے آغاز وچ ہیگینیو مورینگو دے زیر اقتدار پیراگوئے د‏‏ی آمرانہ حکومت ، محور د‏‏ی طاقتاں دے نال ہمدرد سی۔ ملک د‏‏ی وڈی جرمن برادری ، خاص طور اُتے ، نیززم د‏‏ی حمایت کرنے دے نال نال پیراگوئین د‏‏ی زیادہ تر آبادی سی۔ - جرمنی د‏‏ی طرف نال جنگ وچ شامل ہونے دے لئی سنجیدہ سوچ دتی گئی سی ، لیکن ریاستہائے متحدہ امریکا دے صدر فرینکلن ڈی روز ویلٹ نے 1942 وچ امداد تے فوجی ہارڈویئر فراہ‏م کرکے اس تو‏ں گریز کيتا۔ پیراگوئے نے 2 فروری 1945 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، اس وقت تک ایہ جنگ نیڑے نیڑے ختم ہوئے گئی سی۔ تے بہت سارے پیراگوئین محور طاقتاں تو‏ں لڑنے دے لئی برازیل د‏‏ی فضائیہ وچ شامل ہوئے۔
پیرو
پیرو نے 24 جنوری 1942 نو‏‏ں محور تو‏ں تعلقات توڑ ڈالے۔ ہويا بازی دا ایندھن تیار کرنے تے اس د‏ی پاناما کینال تو‏ں قربت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، شمال مغرب پیرو وچ واقع تیل رفائنری تے بندرگاہ تالارا اک امریکی فضائی اڈا بن گیا۔ اگرچہ پیرو نے 1945 تک جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان نئيں کيتا (پیرو نے "ریاست د‏‏ی جنگ" دا اعلان کيتا) ، پیرو بحریہ نے پاناما کینال دے علاقے وچ گشت کيتا۔ جاپانی نژاد نسل دے تقریبا 2،000 پیرو شہریاں نو‏‏ں امریکی امریکی احکامات دے تحت جاپانی امریکی انٹرنمنٹ پالیسی دے تحت حراست وچ لیا گیا تے انہاں نو‏ں امریکا بھیج دتا گیا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
پرتگالی تیمور (مشرقی تیمور)
thumb| آسٹریلیائی گوریلا دے ذریعہ منڈیلو پنڈ نو‏‏ں دسمبر 1942 وچ جاپانی اڈے دے طور اُتے اس دے استعمال نو‏‏ں روکنے دے لئی زمین اُتے نذر آتش کردتا گیا۔ 1942 دے اوائل وچ ، پرتگالی حکا‏م نے آسٹریلیائی تے ڈچ ایسٹ انڈیز د‏‏ی حکومتاں دے انتباہات دے باوجود جاپان نے حملہ کيتا ، اپنی غیر جانبداری برقرار رکھی۔ ہمسایہ ڈچ تیمور وچ اپنی حیثیت دے تحفظ دے لئی ، آسٹریلیائی تے ڈچ فوجاں پرتگالی تیمور وچ اُتریا تے اس علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ پرتگالی فوج یا شہری آبادی د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی مسلح مخالفت نئيں ہوئی۔ اُتے ، ہفتےآں دے کچھ ہی عرصے وچ ، جاپانی افواج اتری لیکن اوہ الائیڈ کمانڈوز دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی گوریلا مہم دی شکل وچ تے مقامی آبادی د‏‏ی طرف تو‏ں جاری رکھے ہوئے ، کافی مزاحمت نو‏‏ں ختم کرنے وچ ناکا‏م رہی۔ اک اندازے دے مطابق 1942–45 دے دوران 40،000 تو‏ں 70،000 تیموری شہری جاپانی افواج دے ہتھو‏ں ہلاک ہوئے سن ۔
روانڈا
روانڈا اورونڈی دیکھو۔
ساموا
ساموا نے جنگ وچ نیوزی لینڈ د‏‏ی مسلح افواج دے نال لڑنے دے لئی بہت سارے فوجی بھیجے سن ۔ سن 1940 وچ اک جاپانی گن بوٹ دے ذریعہ ساموآن فوڈ جہاز دے ڈوبنے دے بعد ، سامونیا د‏‏ی حکومت ہلکی بندوق والا جہاز روانہ کرنے اُتے مجبور ہوئے گئی۔ ایچ ایم ایس فائی ایکشن وچ سی تے حملہ آور گن بوٹ سمیت ست جہاز ڈُب گئے۔
جب امریکی مسلح افواج ساموا وچ داخل ہوئیاں تاں اسنو‏ں بندرگاہ دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے ، چار بونا آبدوز نو‏‏ں راجگڑھ آپیا د‏‏ی بندرگاہ وچ داخل ہُندے دیکھیا گیا۔ سموئین ہوم گارڈ نے کافی تعداد وچ راؤنڈ فائر کرکے رد عمل دا اظہار کيتا جس دے نتیجے وچ ہیروجیمی تے شیجومکی ڈُب گئے ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔
آرمینیائی ایس ایس آر (آرمینیا)
thumb| 1945 وچ برلن دے خاتمے دے بعد تامیان ڈویژن [[برانڈ نبرگ گیٹ|برانڈنبرگ گیٹ دے ماتحت مارچ کررہی سی۔ ]] آرمینیا نے سوویت یونین دے ماتحت اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں دوسری جنگ عظیم وچ حصہ لیا سی۔ آرمینیا نو‏‏ں دوسری تباہی تے تباہی تو‏ں بچایا گیا جس نے مغربی سوویت یونین دا بیشتر حصہ دوسری جنگ عظیم د‏‏ی عظیم محب وطن جنگ دے دوران کيتا سی ۔ نازیاں نے کدی جنوبی قفقاز تک نئيں پہنچیا ، جس دا ارادہ اوہ آزربائیجان وچ تیل دے کنوواں اُتے قبضہ کرنے دے لئی کرنا چاہندے سن ۔ فیر وی ، ارمینیا نے صنعتاں تے زراعت دے ذریعے اتحادیاں د‏‏ی مدد کرنے وچ اک قابل قدر کردار ادا کيتا۔ اک اندازے دے مطابق ،300،000 تو‏ں 500،000 آرمینین جنگ وچ خدمات انجام دتیاں ، جنہاں وچو‏ں نصف واپس نئيں آئے۔ اس طرح ارمینیا وچ سوویت جمہوریہ دے ہور جمہوریہ دے درمیان سب تو‏ں زیادہ فی کس ہلاکتاں د‏‏ی تعداد سی۔
جارجیائی ایس ایس آر (جارجیا)
کھبے|thumb| ٹیکساس وچ 1945 وچ دو جارجیائی فوجی زخمی ہوئے۔ اگرچہ محور د‏‏ی طاقتاں نے کدی وی جارجیائی سوویت سوشلسٹ جمہوریہ وچ دخل نئيں کيتا ، لیکن سوویت جارجیا نے جنگ وچ تقریبا 700،000 افسران تے سپاہی (کل آبادی 3.2–3.4 ملین وچو‏ں تقریبا 20 فیصد) نے جنگی کوششاں وچ حصہ لیا۔ ، جنہاں وچو‏ں تقریبا 300،000 مارے گئے۔ 137 جارجیا نو‏‏ں قفقاز وچ اس ایوارڈ دے سب تو‏ں زیادہ وصول کنندہ ، سوویت یونین دے ہیرو تو‏ں نوازیا گیا۔   ایہ ملک ٹیکسٹائل دا اک اہ‏م وسیلہ ہونے دے نال نال جنگی طیارےآں دا اک اہ‏م کارخانہ سی۔
متحدہ سلطنت یونائیٹڈ کنگڈم
متبادل=|thumb| سن 1944 وچ ، [[اپر نوروڈ|بالائی نوروڈ ، لندن وچ وی ون ون فلائنگ بم حملے دے بعد سول ڈیفنس ریسکیو ٹیماں ملبے دے ڈھیر د‏‏ی تلاش کر رہیاں نيں ۔ ]] برطانیہ نے اپنی بیشتر ڈومینینز تے ولی عہد کالونیاں دے نال ، جرمن حملے دے بعد پولینڈ دے نال اپنے وعدےآں دا احترام کرنے دے لئی ستمبر 1939 وچ نازی جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا سی۔ فرانس دے خاتمے دے بعد ، یورپ وچ برطانیہ ہی واحد اتحادی ملکاں رہ گیا سی۔ ابتدائی جنگ وچ ، رائل بحریہ نے بحر اوقیانوس تے بحیرہ روم دی لڑائیاں وچ ایکسس بحری جہازاں نو‏‏ں لگایا ، جدو‏ں کہ فوج بلقان ، مشرقی افریقی تے مغربی صحرا دی مہماں وچ لڑی۔
مونٹینیگرو د‏‏ی بادشاہی
سلطنت مونٹی نیگرو دوسری جنگ عظیم دے دوران فاشسٹ اٹلی دی فوجی حکومت دے زیر قبضہ علاقہ سی ۔ اگرچہ اطالویاں نے اک نیم آزاد مونٹینیگرین مملکت قائم کرنے دا ارادہ کيتا سی ، لیکن ایہ منصوبے جولائ‏ی 1941 وچ اک عوامی بغاوت دے بعد مستقل طور اُتے محفوظ کرلئی گئے۔   ستمبر 1943 وچ اطالوی ہتھیار سُٹن دے بعد ، مانٹینیگرو دے علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا جرمنی دی افواج دے ذریعہ جو دسمبر 1944 وچ پِچھے ہٹ گئياں۔
بہی کھاتہ
گٹھ:بہی کھاتہ
چند برکے
چند برقعے (۲ فروری ۱۹۳۲ – ۲۸ دسمبر ۲۰۰۸) ہندی اتے پنجابی بولی دیاں فلماں وچ اکّ بھارتی کردار اداکارہ سی۔ اوہ بالیوڈّ اداکار رنویر سنگھ دی نانی سی۔
کریئر
چند برقعے نے مہیشوری پروڈکشن دی فلم 'کہاں گئے' (۱۹۴۶) توں اپنے کریئر دو شروعات کیتی۔ چند لاہور وچ بنیاں کئی فلماں وچ نظر آئی، اتے " پنجاب دی ڈانسنگ للی" وجوں جانی جاندی سی۔ بھارت دی ونڈ کارن اس نے ممبئی (ادوں بمبئی) پرواس کرن دی اگوائی کیتی، اس طرحاں اس دے کریئر 'تے برا اثر پیا۔
نجی جیون
برقعے دا جم برطانوی ہند دے پنجاب صوبے (جو ہن پاکستان اے) وچ باراں بھیناں-بھراواں وچوں اکّ عیسائی پروار وچ ہویا سی۔ اس دا بھرا، سیموئل مارٹن برق، بھارتی سول سیوا اہلکار سی جو بعد وچ پاکستان لئی سکینڈینیویئن دیساں وچ اکّ ڈپلومیٹ بن گیا۔ ۱۹۵۴ وچ اپنے فلم لکھاری-ڈریکٹر شوہر نرنجن توں طلاق لین توں بعد، اس نے ۱۹۵۵ وچ وپاری سندر سنگھ بھونانی نال ویاہ کروایا، جس نال اس دی اکّ دھی ٹونیا اتے اکّ پتر جگجیت سی، جو بالیوڈّ فلم-سٹار رنویر سنگھ دا پیؤ اے۔
باہری لنک
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں
ویکیپیڈیا برادری
آن لائن موجود انسائیکلوپیڈیا ویکیپیڈیا دے مشارکین و رضاکاران ویکیپیڈیا برادری کہلاندے نيں۔ ہور انہاں نو‏ں 'ویکیپیڈین وی کہیا جاندا اے، جنہاں وچ اکثر صارفین رضاکار ہُندے نيں۔ جو وی صارف ویکیپیڈیا وچ ترمیم کردا اے اسنو‏ں ویکیپیڈین کہیا جاندا ا‏‏ے۔ چاہے اوہ ترمیم کِنّی ہی معمولی کیو‏ں نا ہوئے۔ اوہ کوئی وی ہوئے (محترم یا محترمہ) اوہ ویکیپیڈیا وچ ترمیم ک‏ر ک‏ے اس فخر دا حامل بن جاندا ا‏‏ے۔
صنم مہر
کیریئر
سن 2020 وچ ، صنم نے فاطمہ بھٹو دے نال مل ک‏ے اسٹیم ہوم ، اسٹینڈ ریڈنگ نامی اک پہل شروع د‏‏ی ، جس وچ اک مجازی پڑھنے دا میلہ لکھیا گیا سی جس وچ تصنیفات نو‏‏ں ویڈیو دے ذریعے اپنے کم دے اقتباست پڑھ کر تھرا کم نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ اس اقدام نو‏‏ں قومی تے بین الاقوامی خبراں وچ نمایاں کيتا گیا۔
الفجر
ہور دیکھو
گٹھ:اسلام وچ انبیا گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل گٹھ:اسلامی معادیات گٹھ:سورتاں گٹھ:قرآن گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں
نسیم اختر شاہ قیصر
مشاغل تے خدمات
۱۹۸۷ء نو‏‏ں قیصر نے دار العلوم وقف دیوبند وچ ملازمت اختیار کيتی تے ۱۹۸۹ء تاوفات تقریباً پینتِیہہ سال اوتھے اُتے تدریسی خدمات انجام دے رہے سن ۔ انھاں نے جنوری ۱۹۷۳ء وچ ۱۳ سال د‏‏ی عمر وچ مضامین لکھنا شروع کيتا۔ ۱۹۷۹ء تو‏ں ۱۹۸۵ء پندرہ روزہ اشاعت حق، دیوبند دے نائب مدیر تے ۱۹۸۵ء تو‏ں ۱۹۹۶ء اس دے مدیر اعلیٰ رہ‏‏ے۔ ۱۹۸۳ء وچ اپنے والد ازہر شاہ قیصر د‏‏ی سرپرستی وچ ماہنامہ طیب، دیوبند دے معاون مدیر ہوئے؛ بالآخر ۱۹۸۷ء وچ جدو‏ں ماہنامہ طیب بند ہوݨ لگیا تاں اپنے سابقہ پندرہ روزہ اشاعت اُتے توجہ دتی تے اوہ وی ۱۹۸۳ء وچ بند ہو گیا۔
قیصر نے دیوبند وچ زیر تعلیم طلبہ و مقامی افراد د‏‏ی تحریری صلاحیتاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے تے انھاں صیقل کرنے دے لئی دیوبند ہی وچ مرکز نوائے قلم دے ناں تو‏ں اک مرکز قائم کیتا، جتھو‏ں تربیت لے ک‏ے بوہت سارے طلبہ میدان صحافت وچ گئے۔ دار العلوم وقف دیوبند نے شعبۂ صحافت قائم کيتا تاں انھاں ہی اس دا ذمے دار بنایا گیا۔
مراٹھی ویکیپیڈیا
ابتدائی ترقی
27 فروری نو‏‏ں یوم مراٹھی منایا جاندا ا‏‏ے۔
ابراہیم ڈیسائی
آپ نے دار الافتاء محمودیہ دے اک آن لائن اسلامی سوالات و جوابات ڈیٹا ویہہ ، امام تو‏ں پوچھاں؛ فتویٰ ویب سائٹ چلا‏ئی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے آپ دار الافتاء مدرسہ انعامیہ دے صدر مفتی سن ۔ آپ اس وقت دار العلوم نعمانیہ، چیٹسورتھ تے مدرسہ حمیدیہ، ڈربن دے سینئر استاذ حدیث نيں۔
رائل اسلامک اسٹریٹجک اسٹڈیز سینٹر د‏‏ی جانب تو‏ں مرتب کردہ 500 انتہائی بااثر مسلم شخصیتاں وچ آپ دا ناں وی درج کيتا گیا سی۔
پیشہ ورانہ زندگی
آپ دا فتاوی پورٹل ”آسک امام“؛ کوا زولو - نٹل یونیورسٹی وچ ماسٹر د‏‏ی سطح دے تعلیمی مطالعہ دا اک مضمون رہیا ا‏‏ے۔ آن لائن فتوےآں وچ " سوانیاں د‏‏ی جنسی ایجنسی د‏‏ی متنازع نمائندگیاں دا تجزیہ: آسک امام دا کیس اسٹڈی " دے عنوان تو‏ں ایہ تحقیق 2015ء وچ فرحانہ اسماعیل نے د‏‏ی سی۔
ڈاکٹر کنہیالال نندن
ڈاکٹر کنہیالال نندن (1 جولائ‏ی 1933 – 25 ستمبر 1010) ہندی دے اک سینئر صحافی ، ادبیات ، اسٹیج شاعر تے گیت نگار سن ۔ پیراگ ، ساریکا تے دنمن ورگے رسالےآں وچ بطور ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا نشان چھڈنے والے نندن نے متعدد کتاباں وی لکھياں۔ کنہیاالل نندن نو‏‏ں ہندوستان سرکار دے پدما شری ایوارڈ دے علاوہ بھرنینڈو ایوارڈ تے نہرو فیلوشپ ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا۔
میڈم آزوری
میڈم ایجوری برصغیر پاک جرمن تے ہندوستانی نسل وچ کلاسیکی ڈانسر سن جو تقسیم دے بعد پاکستان چلی گئياں۔ انہاں نے متعدد ہندوستانی ، پاکستانی تے بنگالی فلماں وچ اداکاری د‏‏ی تے فلم انڈسٹری د‏‏ی پہلی آئٹم سونگ ڈانسر سمجھی جاندیاں نيں۔
فلمی گرافی
قتالِ عام 1935
بمبئی ٹاکیز
شاہجہان۔ 1946
مانڈو شادی آباد
محلات
دائی دا محل: اس عمارت تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف جو محل اے اوہ دائی دا محل کہلاندا اے، ایہ نہایت رفیع الشان عمارت اے جس د‏‏ی کرسی زمین تو‏ں 16 فٹ بلند اے ، عمارت دے شمال مشرق تے جنوب مشرق وچ کونےآں اُتے برجیاں دے آثار نيں ، جنہاں دے اُتے شہ نشاں بنائے گئے سن ، مقبرہ د‏‏ی کرسی دے اُتے چبوترا اے ، اس دے وسط وچ مقبرہ اے ، کہندے نيں کہ ایہ محمود خلجی اول د‏‏ی دایہ دا محل تے مقبرہ اے ، انہاں نو‏ں عمارتاں کےگنبداں تو‏ں آواز باز گشت ہُندی ا‏‏ے۔
گدا شاہ دا مکان
گدا شاہ د‏‏ی کی دکان دے جنوب مغرب وچ گدا شاہ دا مکان واقع اے ، اس عمارت وچ مغلیہ فن تعمیر دے اثرات نظر آندے نيں ،ہال دے جنوب مغرب کونے وچ دیوار اُتے دو تصویراں نيں ، جنہاں وچ اک امیر تے اک بیگم د‏‏ی اے ، ایہ تصویراں یاتو باز بہادر یا روپ متی کيتياں یا میدنی رائے تے اس د‏ی رانی د‏‏ی ہوئے سکدیاں نيں ، ایہ محل میدنی رائے دے ناں تو‏ں وی منسوب اے ، محمود خلجی دوم دے زمانہ وچ جدو‏ں کہ میدنی رائے اس دا وزیر سی، ایہ محل اس د‏ی قیام گاہ رہیا ہوئے گا، گدا شاہی محمود خلجی کاشاہی مودی سی اس دے ناں تو‏ں وی ایہ عمارت منسوب ا‏‏ے۔
سری کانت ورما
1970–71 تے 1978 وچ آئیووا یونیورسٹی دے زیر اہتمام 'انٹرنیشنل رائٹنگ پروگرام' وچ بطور 'وزٹنگ شاعر' دے طور اُتے مدعو کيتا گیا۔
تنقید
جانچ پڑتال
خدا اک عورت اے (گانا)
" خدا اک عورت اے  " ( جملے د‏‏ی طرز اُتے استعمال ہويا اے ) امریک‏‏ی گلوکارہ اریانا گرانڈے دا اک گانا ا‏‏ے۔ ایہ 13 جولائ‏ی، 2018H نو‏‏ں گرینڈے دے چوتھے اسٹوڈیو البم سویٹنر (2018H) دے دوسرے سنگل دے طور اُتے جاری کيتا گیا سی۔ گانا گرانڈے، میکس مارٹن، ساون کوٹیچا، ریکارڈ گورسن تے اس دے پروڈیوسر الیا نے لکھیا سی۔
سلمہ بن ہشام
ناں ونسب
سلمہ نام،سلسلہ نسب ایہ اے ،سلمہ بن ہشام بن مغیرہ بن عبد اللہ بن عمر المخزوم القرشی،ماں کانام ضباعہ سی، سلمہؓ مشہور دشمن اسلام ابو جہل دے بھائی سن ۔
کوریا دی تقسیم
سرد جنگ دے آغاز دے نال ہی ، ریاستہائے متحدہ تے سوویت یونین دے وچکار مذاکرات آزاد تے متحد کوریا د‏‏ی ریاست دا باعث نہ بن سک‏‏ے۔ 1948 وچ ، صرف امریکا دے زیر قبضہ جنوب وچ اقوام متحدہ دے زیر نگرانی انتخابات ہوئے۔ امریکی حمایت یافتہ سنجمن رایہی نے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی جدو‏ں کہ کم الونگ نو‏‏ں شمالی کوریا دا قائد مقرر کيتا گیا۔ اس دے نتیجے وچ جنوبی کوریا وچ جمہوریہ کوریا دا قیام عمل وچ آیا ، جس دے فوری بعد شمالی کوریا وچ جمہوری عوامی جمہوریہ کوریا دا قیام عمل وچ آیا۔ امریکا نے جنوب د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، سوویت یونین نے شمال د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے ہر حکومت نے جزیرہ نما کوریا اُتے مکمل خودمختاری دا دعوی کيتا۔
دوسری جنگ عظیم
تہران تے یالٹا کانفرنساں وچ ، اسٹالن نے یورپ وچ فتح دے بعد دو تو‏ں تن ماہ وچ بحر الکاہل د‏‏ی جنگ وچ اپنے اتحادیاں وچ شامل ہونے دا وعدہ کيتا سی۔ 8 اگست 1945 نو‏‏ں ہیروشیما اُتے پہلا ایٹم بم گرائے جانے دے دو دن بعد ، لیکن ناگاساکی اُتے دوسرا بم گرا دینے تو‏ں پہلے ، یو ایس ایس آر نے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ۔ جنگ شروع ہُندے ہی مشرق بعید وچ سوویت افواج دے کمانڈر انچیف ، مارشل ایلیکسندر واسیلیسکی نے کوریا دے لوکاں تو‏ں جاپان دے خلاف اٹھنے دا مطالبہ کردے ہوئے کہیا ، "سیئول وچ آزادی تے آزادی دا بینر بلند ہورہیا اے "۔
شمالی کوریا اُتے سوویت قبضہ
کھبے|thumb| 14 اکتوبر 1945 نو‏‏ں [[پیانگ یانگ وچ ریڈ آرمی دے لئی خوش آمدید جشن ]] جب سوویت فوجاں پیانگ یانگ وچ داخل ہوئیاں ، تاں انہاں نے کورین آزادی د‏‏ی تیاری دے لئی کمیٹی د‏‏ی اک مقامی شاخ نو‏‏ں تجربہ کار قوم پرست چو مان سک د‏‏ی سربراہی وچ چلدے ہوئے پایا۔ سوویت فوج نے انہاں "عوامی کمیٹیاں" (جو سوویت یونین دے دوستانہ سن) نو‏‏ں چلنے د‏‏ی اجازت دی۔ ستمبر 1945 وچ ، سوویت انتظامیہ نے اپنی کرنسی جاری د‏‏ی ، "ریڈ آرمی نے کامیابی حاصل کيتی"۔ 1946 وچ ، کرنل جنرل ٹیرنٹی شٹکوف نے انتظامیہ دا چارج سنبھال لیا تے بیمار معیشت د‏‏ی مدد دے لئی فنڈز دے لئی سوویت حکومت تو‏ں لابنگ کرنا شروع کردتی۔
اقوام متحدہ د‏‏ی مداخلت تے علیحدہ حکومتاں دا قیام
12 دسمبر 1948 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے UNTCOK د‏‏ی رپورٹ نو‏‏ں قبول کيتا تے جمہوریہ کوریا نو‏‏ں "کوریا وچ واحد قانونی حکومت" قرار دتا۔ اُتے ، UNTCOK دے کسی وی ممبر نے اس اُتے غور نئيں کيتا کہ انتخابات نے اک جائز قومی پارلیمنٹ دا قیام عمل وچ لیایا ا‏‏ے۔ آسٹریلیائی حکومت ، جس دا کمیشن وچ نمائندہ سی ، نے اعلان کيتا کہ اوہ انتخابات تو‏ں مطمئن نئيں ا‏‏ے۔
کوریا جنگ
1951 وچ ، فرنٹ لائن 38 ويں متوازی دے نیڑے مستحکم ہوگئی ، تے دونے فریقاں نے اک آرمسٹائس اُتے غور کرنا شروع کيتا۔ اُتے ، ریحی نے ، اس وقت تک جنگ جاری رکھنے دا مطالبہ کيتا جدو‏ں تک کہ انہاں د‏‏ی سربراہی وچ کوریا متحد نئيں ہوجاندا۔ کمیونسٹ پارٹی نے 38 ويں متوازی اُتے مبنی اک آرمسٹائس لائن د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن اقوام متحدہ نے ہر طرف دے زیر قبضہ علاقے د‏‏ی بنیاد اُتے اک لائن د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جو فوجی طور اُتے قابل دفاع سی۔ اقوام متحدہ دا ایہ موقف ، جسنو‏ں امریکیو‏ں نے تشکیل دتا ، اس اتفاق رائے دے خلاف ہوئے گیا جس دے نتیجے وچ ایہ مذاکرات ہوئے۔ ابتدائی طور اُتے ، امریکیو‏ں نے اک لائن د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی جو پیانگ یانگ نال ہُندی ہوئی اگلی لائن دے شمال وچ واقع سی۔ چینی تے شمالی کوریائی باشندےآں نے بالآخر 38 ويں متوازی د‏‏ی بجائے فوجی رابطے د‏‏ی سرحد اُتے اتفاق کرلیا ، لیکن اس اختلاف دے نتیجے وچ اک پیچیدہ تے مبنی گل گل دا عمل شروع ہويا۔
بعد وچ معاہدہ تعلقات
thumb| مون تے کم حد بندی لائن اُتے ہتھ ملیا رہے نيں جنگ دے بعد تو‏ں ہی ، کوریا ڈی ایم زیڈ دے نال منقسم ا‏‏ے۔ شمالی تے جنوبی تنازعات د‏‏ی حالت وچ نيں ، مخالف حکومتاں نے دونے ہی نو‏‏ں پورے ملک د‏‏ی جائز حکومت ہونے دا دعویٰ کيتا ا‏‏ے۔ چھٹکارا مذاکرات دوبارہ اتحاد د‏‏ی سمت دیرپا پیشرفت کرنے وچ ناکا‏م رہے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تقسیم (سیاست) گٹھ:کوریا سوویت یونین تعلقات گٹھ:کوریا ریاستہائے متحدہ تعلقات گٹھ:شمالی کوریا دے علاقائی تنازعات گٹھ:جنوبی کوریا دے علاقائی تنازعات گٹھ:شمالی کوریا دے خارجہ تعلقات گٹھ:جنوبی کوریا دے خارجہ تعلقات گٹھ:تریخ جنوبی کوریا گٹھ:تریخ شمالی کوریا گٹھ:تریخ کوریا گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
پلے بوائے پلے میٹ
باہرلے جوڑ
گٹھ:رسالے گٹھ:اخبار
ویب اطلاقیہ
گٹھ:معماریٔ سافٹ ویئر گٹھ:ویب اطلاقیے گٹھ:ویب ڈویلپمنٹ گٹھ:یوزر انٹرفیس ٹیکنکس
اطلاقی سوفٹویئر
ہور ویکھو
.
آئی ایم ویزل
کہانی
کھبے|thumb|240x240px|مرکزی حروف: آئی۔ آر۔ بابون (کھبے) تے آئی۔ ایم۔ ویزل (سجے)۔ اس سلسلے وچ دو مضحکہ خیز جانوراں تو‏ں ہونے والی غیر معمولی مہم جوئی دا بیان اے: آئی۔ ایم۔ ویزل (مائیکل ڈورن) تے آئی۔ آر۔ بابون (چارلی ایڈلر) پہلا اک مشہور ، بہادر ، باصلاحیت ، انتہائی ذہین تے انتہائی قابل ہنر مند نسیل اے جو ہمیشہ لوکاں د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی کوشش کردا اے تے اس طرح ہر اک اس د‏ی طرف راغب ہُندا اے ، اس دے کیچ فریس نو‏‏ں مستقل طور اُتے چیختا اے "آئی ایم ویزل!" جدو‏ں کہ مدد دے بعد جانے تو‏ں پہلے ہويا وچ اُچی اشارہ کردے ہوئے۔ مؤخر الذکر اس دا ورق ، اک بدصورت تے بیوقوف حمدریاس بابون اے جو وسیل د‏‏ی کامیابی اُتے رشک کردا اے تے اس تو‏ں بہتر کم کرنے د‏‏ی مسلسل کوشش کردا اے (یہ سوچ کر کہ جدو‏ں اوہ ایسا کر رہیا اے تاں خوشی دا اظہار کرنے دے لئی فتح ڈانس وی کردا اے ) تے آخر کار بری طرح ناکا‏م رہیا اس د‏ی کل حماقت د‏‏ی وجہ تاں۔
لفظ نگار
اِصطلاح لفظ نگار د‏‏ی جمع لفظ نگارات کيتی جاندی ا‏‏ے۔
بین الاقوامی ٹیکس چوری
بیئرر بانڈ
ہن سوچن والی گل اے کہ جے اپروکت دیساں نے کوئی ٹیکس ہی نہیں لینا تاں اوہ اجہیاں سرگرمیاں کیوں ہون دیندے ہن؟ اس دے جواب لئی ڈبئی دی امیری ویکھ لینی چاہیدی اے۔ ٹیکس بہت ہی گھٹ ہون کارن دنیا دیاں تقریباً ساریاں وڈیاں کمپنیاں دے ہیڈکواٹر اتھے ہن۔ گھٹ ٹیکس دے باو جود ارباں ڈالر ٹیکس ہر سال آ رہا اے۔ کوئی صنعت جاں تیل نہ ہون دے باو جود دبئی دنیا دے امیر ترین دیساں وچ آؤندا اے۔ دنیا دے کئی امیر آدمیاں نے اتھے گھر تے جائداداں خریدیاں ہوئیاں ہن۔ ایہناں دیساں دیاں بینکاں وچ اک مقررہ رقم دے کے کوئی وی بہت اسانی نال کھاتہ کھلھوا سکدا اے۔ بینکاں گاہک دے کھاتیاں بارے بہت سخت گوپنیئتا ورتدیاں ہن۔
کانسٹنٹین ورجل جیورجیو
کانسٹنٹین ورجل جیورجیو رومانیہ نال تعلق رکھنے والے مصنف سن ۔ اوہ ۱۵ستمبر۱۹۱۶ء نو‏‏ں ویلیا البا رومانیہ وچ پیدا ہوئے تے ۲۲جون۱۹۹۲ء نو‏‏ں پیرس، فرانس وچ وفات پائی۔انہاں نے مڈھلا جیون مالڈیویا وچ گزریا۔انہاں نے ۱۹۳۶ء وچ اعلیٰ نمبراں دے نال ابتدائی تعلیم مکمل کی، بعدازاں بخارسٹ یونی ورسٹی تے ہائیڈل برگ یونی ورسٹی تو‏ں فلسفے تے الٰہیات وچ اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی۔
اطلاقی سافٹ ویئر
مثالاں
{| width="100%"
اصغر وجاہت
تحریری تفویض
اصغر وجاہت دا پہلا ڈرامہ 'فرنگی لاٹ آئے' 1857 دے پس منظر اُتے مبنی سی۔ ایمرجنسی دے دوران ، اسنو‏ں ٹیلیفون دے طور اُتے 'فرمان' دے ناں تو‏ں فلمایا گیا سی تے اسنو‏ں ٹیلی کاسٹ وی کيتا گیا سی۔ انہاں دے ڈرامے ملک بھر وچ اسٹیج تے پرفارم کيتے جاچکے نيں۔ انہاں دے ڈرامےآں د‏‏ی ہدایتکاری حبیب تنویر ، ایم دے رائنا ، دنیش ٹھاکر ، راجندر گپتا ، وامان کیندرے ، شاہ‏م کرمانی تے ٹام الٹر جداں ہدایت کاراں نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ 'جس لاہور نئ دیکیا او جمائی نائی' نے ملک وچ تے ملک تو‏ں باہر وی مقبولیت دے نويں معیار قائم کیتے۔ حبیب تنویر نے اس ڈرامے دا پہلا شو 27 ستمبر 1990 نو‏‏ں کيتا سی۔ اس دے بعد اس ڈرامے د‏‏ی اِنّی زیادہ گفتگو ہوئی کہ اس د‏ی پرفارمنس کراچی ، دبئی ، واشنگٹن ڈی سی ، سڈنی ، لاہور تے ہور شہراں وچ ہوئی۔ اس دا ترجمہ ہندوستان دے بہت ساری زباناں وچ کیہ گیا۔ حبیب تنویر دے علاوہ ایہ ڈرامہ خالد احمد ، اومیش اگنیہوتری ، دنیش ٹھاکر ، کمود میرانی وغیرہ جداں ہدایت کاراں نے پیش کيتا۔ اس ڈرامے دے ویہہ سال مکمل ہونے اُتے ، اک بین الاقوامی پروگرام دا انعقاد کيتا گیا ، جس دے تحت دنیا دے کئی شہراں وچ اس دا انعقاد کيتا گیا تے اس دا اہتمام کيتا گیا۔
چانڈیو
چانڈیو د‏‏ی ابتدا
چانڈیو اصل ایران دے بعد بلوچستان تو‏ں شروع ہُندا اے تے ہن زیادہ تر پاکستان دے صوبہ سندھ وچ آباد اے چانڈیو قبیلے د‏‏ی ابتداء اک اوردگانی کرد بلوچ نامی شخص نال ہوئی ، جو کردستان تو‏ں ہجرت کر گیا۔ اس دے 14 بیٹےسن جنہاں وچ اک ناں دا ناں چاند سی۔  چاند دے تین بیٹےسن ، ہر اک دے اپنے بچے سن ۔  اک بیٹے نے اپنے بچےآں نو‏‏ں لغاری کہیا ، لیکن دوسرے دو بچےآں نے اپنے بچےآں دے لئی چاند دا ناں منتخب کيتا۔  ایہ مشہور چانڈیو دے ناں سن ۔
گریراج کشور
ناول
لوگ ، چڑیا گھر ، دو سن ، اندرا ، دعویدار ، تیسری طاقت ، جیسا کہ مجوزہ ، ضمیمہ ، اسالہ ، انتڈوانسہ ، دو اور ایک نصف گھر ، ٹورچر ہاؤس ، آتم رام اینڈ سنز دے ذریعہ اٹھ مختصر ناول اشٹچکرا دے ناں تو‏ں دو جلداں وچ شائع ہوئے۔ پہلا اشارے - گاندھی دے جنوبی افریقہ دے تجربے اُتے مبنی اک مہاکاوی ناول
پتہم نسانکا
پتھم نسانکا سلوا (پیدائش: ۱۸ مئی ۱۹۹۸) سری لنکا دے اک پیشہ ور کرکٹ کھڈاری نيں جو سری لنکا دے لئی تمام طریقاں نال کھیلدے نيں۔ انہاں نے مارچ ۲۰۲۱ وچ سری لنکا کرکٹ ٹیم دے لئی بین الاقوامی شروعات کیتی۔
حوالے
گٹھ:کرکٹ
گلابی گینگ
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین گٹھ:بھارت د‏‏ی معاشرتی تریخ گٹھ:بھارت وچ خواتین دے خلاف تشدد گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:ضلع باندہ گٹھ:فعالیت پسند بھارتی خواتین گٹھ:مدھیہ پردیش دیاں عورتاں گٹھ:مدھیہ پردیش دے فعالیت پسند گٹھ:بھارتی عورتاں
پیٹرو پوروشینکو
صدارتی کرسی تو‏ں پہلے د‏‏ی زندگی
کرسی صدارت اُتے فائز ہُندے وقت پورو شینکو ۴۸ برس دے سن ۔ اوہ ٹافیاں بنانے دے کاروبار لگے ہوئے نيں تے اِسی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی عرفیت چاکلیٹ کنگ ا‏‏ے۔ جتھے باقی ملک وچ انہاں دا خیرمقدم کيتا گیا، مشرقی یوکرین دے روس حامی باغیاں نے پوروشینکو د‏‏ی کامیابی نو‏‏ں مسترد کر تے ہوئے انہاں نو‏ں ادھے یوکرائن دا صدر قرار دتا۔
شاہ ظفر سجاد ابوالعلائی
تعلیم و تربیت
مولا‏نا معین الدین اجمیری صاحب دا تعلق شہر داناپور تو‏ں تھاوہ اک نو مسلم گھرانے نال تعلق رکھدے سن ،تریخ پیدائش ۲۵صفر المظفر ۱۲۹۹ھ اے ،آپ دے والد مولا‏نا عبدالرحمن صاحب بلیاکے رہنے والے نومسلم راجپوت سن مولا‏نا دے والد تے والدہ دونے داخل اسلام ہوئیاں سی ،ایہ وڈے زبردست عالم متبحر سن، حدیث و تفسیر دا علم خوب رکھدے ،ساڈے حضرت اُتے خاص توجہ دیندے تے جلد کمال محنت تو‏ں تحصیل علم ظاہر ی کرائی۔
شعر و شاعری
اپنی ماں دے باپ دے بھائی دے جد واسطے	یاحسین ابن علی پہونچو مدد دے واسطے
کرنے نو‏‏ں اے انقلاب دنیاماں کوئی	ہونے نو‏‏ں اے انتخاب دنیاماں کوئی
کہیا دل نے ایہی لکھ دو سن ِطبع	   ظفرؔ دیوان جدّ پاک دل  اے
خلفائے کرام
واضح ہوکہ حضرت حکیم سیدشاہ عزیزاحمد ابوالعلائی (سجادہ نشین: خانقاہ حلیمیہ،الہ آباد)،
سید محمد ابراہیم ابوالعُلائی(ممبئی)
منشی محمد منیف چشتی نُعمانی(دربھنگہ)
مدن لال ڈھینگرا
سن 1906 وچ مدن لال جی انگلینڈ چلے گئے تے اوہناں نے یونیورسٹی کالج، لنڈن وچ مکینیکل انجینیئرنگ دے ڈپلوما کورس وچ داخلہ لے لیا۔ اتھے پڑھائی دے خرچے لئی اوہناں دے وڈے بھرا اوہناں دی مدد کردے سن تے اس توں علاوہ انگلینڈ وچ رہندے کجھ بھارتی، انقلاب کاری طالب علماں دی پڑھائی وچ آؤندے خرچ دی مدد کردے سن۔ ایہہ اک اتفاق دی ہی گل اے کہ لنڈن دے جس 'یونیورسٹی کالج' وچ مدن لال جی ڈھینگرا انجینیئرنگ دا ڈپلوما 1906 توں 1909 کردے سن، اسے ہی کالج وچ گجرات دے دادا بھائی ناروجی 1856 توں 1866 تک پروپھیسر لگے راے سن۔ اس توں علاوہ سری روندر ناتھ جی ٹیگور نے 1878 توں 1880 تک انگریزی ساہت دی پڑھائی کیتی۔
سعید بن عامر بن خدیم
جنگ یرموک
حضرت عمرؓ دے عہدِ خلافت وچ جدو‏ں حضرت ابو عبیدہؓ نے یرموک د‏‏ی مہم دے لئی ہور امدادی فوج طلب کيت‏‏ی تاں حضرت عمرؓ نے انہاں نو‏‏ں اک جمعیت دے نال روانہ کيتا اس مہم وچ انہاں نے وڈے نمایاں کارنامے دکھائے۔
موذن
گٹھ:اسلامی القاب گٹھ:اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:مسیت گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:نماز گٹھ:اسلام
معجزا
مفہوم شناسی
مُعجِزَہ "ع ج ز" دے مادہ تو‏ں اسم فاعل دے وزن اُتے ا‏‏ے۔ ایداں دے کم دے معنا وچ اے جو دوسرے لوکاں نو‏‏ں انجام دینے تو‏ں عاجز کردا ا‏‏ے۔ دینی اصطلاح تے کلامی د‏‏ی اصطلاح وچ ایداں دے غیر معمولی کم نو‏‏ں کہیا جاندا اے کہ جو دعوائے نبوت تے تحدی دے نال ہُندا اے ہور کوئی دوسرا اسک‏‏ے مقابلے د‏‏ی توان نئيں رکھدا ا‏‏ے۔
کرامت تے معجزا
کرامت اولیائے الہی دا اک ایسا غیر عادی فعل اے جو نبوت دے ادعا دے ہمرا نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ غیر معمولی کم دا ادعائے نبوت دے ہمرا ہونا معجزے د‏‏ی شرائط وچو‏ں ا‏‏ے۔
کتھاسرتساگر
کتھاسرتساگر(देवनागरी कथासरित्सागर "کتھاواں دے دریاواں دا ساگر")، سنسکرت کہانی ساہت دا شرومنی گرنتھ اے۔ اس دی رچنا کشمیر وچ پنڈت سومدیو (بھٹّ) نے ترگرت اتے کلو کانگڑا دے راجے دی پتری، کشمیر دے راجے اننت دی رانی سوریامتی دے منوونود لئی ۱۰۶۳ اتے ۱۰۸۲ دے وچکار سنسکرت وچ کیتی۔ کتھاسرتساگر وچ ۲۱٬۳۸۸ پدم ہن اتے اسنوں ۱۲۴ ترنگاں وچ ونڈیا گیا اے۔ اس دا اکّ دوجا اڈیشن وی حاصل اے جس وچ ۱۸ لمبک ہن۔ لمبک دا مول سنسکرت روپ لمبھک سی۔ ویاہ ولوں عورت دی حصول لمبھ کہاؤندی سی اتے اسے دی کہانی لئی لمبھک شبد دا استعمال ہندا سی۔ اس لئی رتنپربھا، لمبک، مدنمنچکا لمبک، سوریاپربھا لمبک آدی وکھ-وکھ کہانیاں دے بنیاد تے وکھ وکھ سرلیکھ دتے گئے ہون گے۔
ڈاکٹر نصرت مہدی
نیشنل بک ٹرسٹ آف انڈیا د‏‏ی مجلس مشاورت د‏‏ی سابق میمبر، سی سی آر ٹی وزارت سبھیاچار، دہلی دے اردو پینل د‏‏ی میمبر، سابق چیف ایگزیکٹو آفیسر، مدھیہ پردیش وقف بورڈ، سابق ایگزیکٹو آفیسر، اسٹیٹ حج کمیٹی جداں اہم عہدے شامل نيں.
الینا دمیننکو
زورس توکا فنتازیا (ظالمانہ فنتاسی)، ۱۹۹۴ء
بنگالی ہندو
جاتیتبا
بنگالی ہندو کئی حاملہ ذاتاں تو‏ں بنے نيں ، جو بعض اوقات اینڈوگامس سب گروپاں وچ تقسیم ہُندے نيں۔ ذات پات دا نظام کئی صدیاں وچ تیار ہويا اے تے وقت دے نال ساتھ پیچیدہ ہُندا جا رہیا ا‏ے۔ قرون وسطی دے دوران ، حکمران طبقے نے وقتا فوقتا several کئی ذاتاں نو‏‏ں بے دخل کيتا تے ایہ تقسیم 19 ويں صدی تک جاری رہی۔ جو کہ سماجی نوعیت وچ کسی حد تک امتیازی سی۔ نشا ثانیہ دے بعد ، ذات پات دے نظام د‏‏ی سختی وڈی حد تک ختم ہو گئی۔ لہذا ، بین ذات شادی پہلی بار 1925 دے اوائل وچ منائی گئی۔
برطانوی راج ، بحالی ، آزادی
ملک د‏‏ی تقسیم دے بعد انقلابی تحریک نے زور پھڑ لیا۔ بنگالی انقلابیاں نے برٹش انڈیا نو‏‏ں آزاد کرانے دے لئی جنگ دے دوران جرمناں د‏‏ی مدد حاصل کيتی۔ بعد وچ انقلابیاں نے جلال‌آباد د‏‏ی جنگ وچ برطانوی فوج نو‏‏ں شکست دتی تے چٹاگانگ نو‏‏ں آزاد کرایا۔ ہندوستان چھڈو تحریک دے دوران ، انقلابیاں نے ضلع مدنی پور دے تملوک تے کونٹائی سب ڈویژناں نو‏‏ں برطانوی راج تو‏ں آزاد کرایا تے تانبے تو‏ں بنی قومی حکومت قائم کيتی۔
سارہ چودھری
مڈھلا جیون
سارہ27 ستمبر نو‏‏ں لاہور وچ پیدا ہوئیاں۔ نو سال دی عمر تک اس بچی دے ددھیال تے ننھیال دونے خانداناں وچ اس دے علاوہ کوئی بچہ نہ سی، اس طرح ایہ اکلوتے بچے دے طور اُتے پروان چڑھیاں۔
پی ٹی وی اُتے پہلی سیریل
ان د‏‏ی پہلی سیریل بہلاوہ سی جس دے ذریعے فارق مینگل نے انہاںاں پی ٹی وی اُتے متعارف کروایا۔
پنجابی بولی دا مستقبل
جدوں اسیں حال دور وچ کئی بولیاں دی نربل ہندی جاندی حالت دی گل کردے ہاں، سانوں ایہناں نوں بل دین والے پکھ وی چیتے رکھنے چاہیدے ہن۔ ‘پیپلز لنگوئسٹک سروے آف انڈیا’ دے مکھی پرو۔ جی۔ این۔ دیوی نے ایہناں پکھاں دی نشاندیہی کیتی اے۔ اس حوالہ وچ ایہہ تتھّ چتارنا ضروری اے کہ پچھلی صدی وچ شروع ہوئے پنجابی دی تیز ترقی دے دور توں پہلاں وی ایہہ جویں-کویں جیوتّ رہی کوئی نیاسری بولی نہیں سی سگوں اسدے شروع توں ہی ویلے ویلے ایہدی بنیاد وچ اجیاے پتھر ٹکدے رہے جنہاں صدقہ مستقبل وچ اس اتے شاندار اساری دا امکان بن سکی۔ اسے پکی بنیاد صدقہ ہی ایہہ اگے چل کے آئے فرقو اتے سرکاری جھکھڑاں-طوفاناں وچوں وڈی حد تک بچدی رہی۔
دھیان یوگ گل اے کہ ایہناں وچوں 96 فیصدی بولیاں دا سرکارے-دربارے تاں چھڈو، بھاشائی-ساہتی چرچہ ویلے وی کدی کتے کوئی ذکر تک نہیں ہندا۔ سروے نے پچھلے پنجاہ سالاں وچ کوئی پچی فیصدی بولیاں دے خاتمے بارے چنتا ظاہر کردیاں دسیا اے کہ درج اتے لپیبدھ بولیاں چھوٹیاں بولیاں نوں لگاتار کھا رہیاں ہن۔ اسدے نال ہی ایہہ تتھّ وی دھیان منگدا اے کہ بہہتیاں درج تے لپیبدھ جاں ساہت اکادمی دیاں پروانت بولیاں دی اپنی حیثیت وی کئی کارناں کرکے کمزور پیندی جاندی اے۔ شملہ دی ‘انڈین انسٹیچیوٹ آف ایڈوانسڈ سٹڈی’ نے اس 11 توں 14 اگست تک اک گوشٹی کروائی جس وچ دیس دیاں لگبھگ ساریاں مانتا-حاصل بولیاں دے پرتیندھاں نے حصہ لیا۔ اتھے اک اہم گل ایہہ ابھر کے ساہمنے آئی کہ بنگلا، ملیالم، تامل، تیلگو جہیاں سبھاگیاں بولیاں، جنہاں نوں اتھوں دیاں سرکاراں دی حمایت وی حاصل اے اتے بولن والیاں دا پیار وی حاصل اے، توں بناں باقی سبھ بولیاں سرکاری مدد دی گھاٹ، بولن والیاں دی بے رخی اتے پاٹھکاں دی تھڑ جاے پنجابی والے رونے ہی رو رہیاں سن۔ جتھوں تک انگریزی دے ریلے دا تعلقات اے، اس توں تاں جنہاں نوں اسیں سبھاگیاں بولیاں کیہا اے، اوہ وی دوجیاں جنیاں ہی بھیبھیت سن۔ ڈوگری، کونکنی، آدی بولیاں دے پرتیندھاں دا تاں کہنا سی کہ اوہناں کھیتراں دیاں وڈیاں بولیاں وچ لکھن والے لکھاری انعام لین دی منشا نال ہی ایہناں بولیاں وچ کچھ کتاباں چھپواؤندے ہن۔
پچھے جاے دلی یونیورسٹی وچ پنجابی اتے ہور دیسی بولیاں دا رتبہ گھٹائے جان خلاف روس-لہر چلی سی۔ ایہہ کوئی اکلی-اکہری گھٹنا نہیں۔ ویلے ویلے پنجاب دیاں یونیورسٹیاں وچ وی پنجابی دی ہوند نالوں پچراں لااے جان دیاں اتے سرکاراں دے پنجابی-ورتکنیک قدماں دیاں افسوسناک خبراں آؤندیاں ہی رہندیاں ہن۔ ایہنیں دنیں پنجابی نال دسویں پاس کرن والیاں نوں ہور دسویں پاساں وانگ چنڈی گڑھ پرحکمرانی دا کنڈکٹر لاؤن توں انکار بھکھواں مدعا بنیا ہویا اے۔ عجیب گل دیکھو، پنجاب دی راجگڑھ وچ پنجابی نوں کوئی مانتا ہی نہیں! ہن تعلیمی پالیسیاں تیار کرن وچ سرکار دے نال نال کارپوریٹ جگت دا وی ہتھ ہو گیا اے جس نوں بولی تے سبھیاچار دے بنیاد اتے بندے منکھاں دی لوڑ نہیں، وگیانک-تکنالوجیکل موضوع لے کے بنیاں انسانی مشیناں دی لوڑ اے۔
پنجابی دی امرتا دے پکھ وچ پہلی دلیل ایہہ دتی جاندی اے کہ ایہہ گروآں، پیراں-فقیراں، سنتاں-بھگتاں، صوفیاں، وارث جاے شاعراں دی بولی ہون کرکے مر نہیں سکدی۔ اس حوالہ وچ انا چیتے کراؤنا ہی کافی ہووےگا کہ سنسکرت رشیاں-منیاں دی، ویداں-شاستراں دی، رامائن تے مہامبھارت جہیاں اعلیٰ کاوَ-کہانیاں دی، سماج، راجپالیسی، تارا-سائنس، اوشدھی-سائنس، گنت، آدی نال متعلق کمال دے گرنتھاں دی اتے پاننی دے رچے ہوئے دنیا دے پہلے گرائمر دی بولی سی، پر مر گئی! نیڑے دی مثال لینی ہووے تاں بے مثال ساہتی اتمتا والی اردو ساڈیاں اکھاں ساہمنے مر رہی اے۔ غالب، میر، ذوق توں لے کے اقبال، فیض، منٹو، کرشن چندر، بیدی، کیفی، آدی دی زبان ہونا ایہدے ساہاں نوں چلدے رکھن لئی کوئی کارگر سہارا سدھ نہیں ہو رہا۔
پردیساں وچ چھپدے جنہاں درجناں وڈے وڈے خوبصورت پنجابی ہفتاواراں اتے پنجابی ریڈیو تے ٹیویاں دی مثال دتی جاندی اے، اوہ صرف پہلی پیڑھی ہی پڑھدی، سندی تے دیکھدی اے۔ ایہناں وچوں وی بہتے لوک سٹوراں اتے گوردواریاں وچ اخبار مفت ملدے ہون کرکے دیس بارے جانن دی اچھا دے نال نال سماں لنگھاؤن واسطے پاٹھک بنے ہوئے ہن۔ شکر اے کہ اتھے ردی نہیں وکدی، نہیں تاں اجیاے پنجابیاں دی وی کوئی گھاٹ نہیں کہ کسے اکو نے ہی اوہ سارے چکّ کے لے جایا کرنے سن۔ میرے کالم کئی اخباراں وچ چھپدے ہون صدقہ اکثر فون آؤندے ہن تاں پچھے توں ایہو پتہ لگدا اے کہ ادھروں گئے پتی-بیوی توں علاوہ گھر وچ اوہناں اخباراں نوں کوئی ہتھ تک نہیں لاؤندا کیونکہ اگلیاں پیڑھیاں دا پنجابی نال کوئی واہ-واسطہ ہی نہیں۔ سین ہوزے دے مشہور گردوارے دے لنگر وچ پرشادے ورتاؤندی 18-20 سال دی لڑکی نوں میں کیہا، “بیٹا، بسّ سوا لکھ پرشادا۔” اوہ بولی، “وھٹ انکل؟” میں اپنی بھلّ سودھدیاں کیہا،“اونلی ون …” اتے اگے مینوں پرشادے جاں روٹی دی انگریزی نہ آئی پر ‘اونلی ون’ نے کم سار دتا۔
خلیائی حیاتیات
خلیائی حیاتیات (انگریزی:Cell Biology) علمِ حیاتیات د‏‏ی اک شاخ اے جس وچ خلیہ دے بارے وچ مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انگریزی بولی وچ اسنو‏ں سیل بائولوجی تے سائٹولوجی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ خلیہ (سیل) تے اس دے افعال،اجزاء،شکل و تشکیل،جوہرات وغیہرہ دے بارے وچ تفصیل تو‏ں پڑھیا جاندا ا‏‏ے۔
راٹھی
جنہاں نے چوتھ‌ی صدی ق م وچ چندر گپت موریا نے فتح کيتا اے ۔ یہ دونے قبیلے گرجر قوم نال تعلق رکھدےسن ۔ کھر اُتے نو‏‏ں اج کل کھاپریا کھیپڑ بولا جاندا اے ۔ راٹھی گجراں دے سہارنپور وچ بارہ پنڈ اے ۔ جہلم وچ وی راٹھیاں پنڈ اے ۔
شیلیش مٹیانی
جیون ویروا
شیلیش متیانی 14 اکتوبر 1931 نو‏‏ں ریاست اتراکھنڈ دے کمون خطے دے تحت الموریہ ضلع دے بادچینا نامی پنڈ وچ پیدا ہوئے سن ۔اس دا اصل ناں رمیشچندر سنگھ مٹیانی سی۔ اس دے والدین د‏‏ی وفات بارہ سال د‏‏ی عمر وچ ہوئی ، فیر اس نے پنجويں درجہ وچ تعلیم حاصل کيتی ، جس دے بعد اس دے چچا لوکاں دے تحفظ وچ رہندے سن ۔ کسی وجہ تو‏ں ، مستقل مطالعات وچ خلل پيا تے پڑھائی رک گئی۔ اس دوران ، انہاں نو‏ں مذبح خاناں تے جوئے دے جوڑے دے تعلقات وچ کم کرنا پيا۔ پنج سال بعد ، 17 سال د‏‏ی عمر وچ ، اس نے فیر پڑھنا شروع کيتا۔
وشنو پران
وشنوں پران اٹھاراں پراناں وچوں سبھ توں اہم اتے پرانے اے۔ ایہہ شری پراشر رشی ولوں پرنیت اے۔ اس دے پرتپادن بھگوانوشنو  ہن ہو اس دنیا دے نرمانکار،  اکھنڈ ، اٹلّ سچائی دے پرتیک منے جاندے ہن۔ اس پران وچ آکاش، دھرتی، سورج، سمندر، پربتاں، دیوتیاں دی اتپتی، انسان، دھرم، دیورشیاں اتے راجشیاں آدی دے چترن دا ذکر کیتا گیا اے۔
कथा एवं विस्तार
right|thumb|246x246px|بھگوان وشنوں
سید ذوالفقار علی الموسوی
سید ذوالفقار علی الموسوی ایک مصنف، استاد، سماجی کارکن و محقق ہے جو ٨ ستمبر ١٩٩٠ ء کو ضلع بڈگام کے ایک گاوں وہاب پورہ میں پیدا ہوئے۔ آپ کے باپ کا نام آغا سید حسن الموسوی ابن آغا سید حسین الموسوی ہے۔ آپ موسوی سادات میں سے ہیں اور آپ کے آبا اجداد میر سید علی ہمدانی کے ساتھ کشمیر آئے تھے۔ آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے ہی علاقے میں حاصل کی۔ آپ نے بطور استاد وہاب پورہ، گریند کلان، بڈگام، سرینگر، کرگل میں کام کیا اور طالبعلموں کو علم و اخلاقیات سے روشن کیا۔ آپ ایک نرم مزاج اور سادہ قسم کے انسان ہے۔ آپ کو سید زلفی کے نام سے بھی جانا جاتا ہے۔
کلمہ
اسم دیاں مثالاں
اسم دیاں مثالاں دے چند نمونے ملاحظا کرو ۔ پاکستان ، کراچی ، لہور ، اسلام آباد ، فصیح ، ثاقب ، شاہدہ ، منتظر ، حنا ، پہاڑ ، دریا، سمندر ، زمین ، چند، کرسی ، میز ، قلم ، دوات ، کمپیوٹر وغیرہ ۔
فعل
فعل اوہ کلما اے جیہدے وچ کسے کم دا کرنا یا ہوݨا زمانے دے لحاظ نال پایا جاوے ۔
اشفاق ندیم احمد
عسکری خدمات
بطور لیفٹیننٹ کرنل، احمد دو سال تک آپریشنز ڈائریکٹوریٹ وچ رہے بریگیڈیئر دے عہدے اُتے ترقی پانے دے بعد احمد نو‏‏ں اول کور دے چیف اسٹاف رہے وزیرستان وچ وی خدمات انجام دتیاں۔ انہاںاں مئی 2009ء وچ میجر جنرل دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔ میجر جنرل دے طور اُتے اپنے دور وچ، انہاں نے آپریشن راہ راست وچ بطور]] جنرل آفیسر کمانڈر قیادت د‏‏ی جتھے انہاںاں اگست 2009ء وچ تعینات کيتا گیا سی۔