cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دوسری جنگ عظیم دے اتحادی
پولینڈ
thumb| [[معرکہ برطانیہ|برطانیہ د‏‏ی جنگ دے دوران نمبر 303 <i id="mwA5w">"کوسیچوزوکو"</i> پولش فائٹر اسکواڈرن دے پائلٹ ]] یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں پولینڈ اُتے حملے ، یوروپ وچ جنگ دا آغاز ہويا ، تے برطانیہ تے فرانس نے 3 ستمبر نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا۔ پولینڈ نے سوویت یونین تے برطانیہ دے بعد ، لیکن فرانس تو‏ں پہلے ، یورپی اتحادیاں وچ تیسری سب تو‏ں وڈی فوج کھڑی کيتی۔ ملک نے کدی وی باضابطہ طور اُتے تھرڈ ریخ دے سامنے ہتھیار ڈالے ، تے نہ ہی سوویت یونین دے ، بنیادی طور اُتے اس وجہ تو‏ں کہ نہ تاں مطلق العنان طاقتاں وچو‏ں کسی نے سرکاری ہتھیان سُٹن د‏‏ی درخواست کيتی تے نہ ہی جلاوطنی وچ پولینڈ د‏‏ی حکومت دے تحت جنگ کيت‏ی کوششاں نو‏‏ں جاری رکھیا۔ اُتے ، سوویت یونین نے 17 ستمبر نو‏‏ں صدر اگنیسی موکیکی تے مارشل ایڈورڈ رائڈز امیجی د‏‏ی رومانیہ جانے والی پرواز نو‏‏ں یکطرفہ طور اُتے پولینڈ د‏‏ی ریاست دے ختم ہونے دا سبب بننے دے ثبوت دے طور اُتے غور کیتا ، تے اس دے نتیجے وچ خود نو‏‏ں حملہ کرنے د‏‏ی اجازت دینے دا اعلان کردتا (سوویت پوزیشن دے مطابق) : "حفاظت کرنا") مشرقی پولینڈ ايس‏ے دن تو‏ں شروع ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ ریڈ آرمی نے پولینڈ دے صدر دے رومانیہ فرار ہونے تو‏ں کئی گھینٹے پہلے دوسری پولش جمہوریہ اُتے حملہ کیتا سی۔ ریڈ آرمی نے پولینڈ دے صدر دے رومانیہ فرار ہونے تو‏ں کئی گھینٹے پہلے دوسری پولش جمہوریہ اُتے حملہ کیتا سی۔ سوویتاں نے 17 ستمبر نو‏‏ں صبح 3 بجے ، حملہ کیتا جدو‏ں کہ صدر موثیقی نے ايس‏ے دن 21:45 بجے پولش-رومانیہ د‏‏ی سرحد عبور کيتی۔ پولینڈ د‏‏ی فوج نے لڑائی جاری رکھی ، تے جنگ کيت‏ی آخری وڈی لڑائی ، جنگ کاک 6 اکتوبر 1939 د‏‏ی صبح 1 بجے ، آزاد آپریشنل گروپ "پولسی" ، اک فیلڈ آرمی دے نال ، گولہ بارود د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہتھیار ڈال دتے۔ thumb| 1944 وچ [[وارسا بغاوت|وارسا بغاوت دے دوران پولینڈ د‏‏ی ہوم فوج دے مزاحمتی جنگجو "کلیسکی" بٹالین تو‏ں ]] پولینڈ دے فوجی اپنے جھنڈے دے تھلے لیکن برطانوی فوج د‏‏ی کمان وچ لڑے۔ جرمنی دے مغرب وچ جنگ دے تھیٹر وچ تے سوویت یونین دے نال جرمنی دے مشرق وچ جنگی تھیٹر وچ اتحادیاں دے تعاون کرنے وچ انہاں دا وڈا حصہ سی۔مغرب وچ پولینڈ د‏‏ی مسلح افواج نے پولینڈ دے خاتمے دے بعد پیدا ہونے والی جنگ کيت‏ی فرانس وچ معمولی کردار ادا کیتا ، تے اطالوی تے شمالی افریقی مہمات وچ اہ‏م افراد نے۔ یورپی تھیٹر آف جنگ کيت‏ی اختتامی جنگ ، برلن د‏‏ی لڑائی وچ پولینڈ د‏‏ی عوامی فوج نے حصہ لیا۔ انہاں نے سوویت ریڈ آرمی دے شانہ بشانہ اس شہر اُتے قبضہ کیتا۔
یوگوسلاویہ
thumb| 1941 دے موسم خزاں وچ ، [[اوژیتسے|پارٹیزین تے چیتنیکاں نے جرمناں نو‏‏ں یؤائس دے ذریعہ فرار کیتا ]] یوگوسلاویہ نے 6 اپریل 1941 کو ایکسس طاقتاں دے حملے دے بعد اتحادیاں د‏‏ی طرف نال جنگ وچ حصہ لیا ۔ رائل یوگوسلاو آرمی نو‏‏ں دو ہفتےآں تو‏ں وی کم عرصے وچ پوری طرح شکست ہوئی تے 18 اپریل نو‏‏ں اس ملک اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ اٹلی دے حمایت یافتہ کروشین فاشسٹ رہنما اینٹے پاولیچ نے حملہ ختم ہونے تو‏ں پہلے ہی کروشیا د‏‏ی آزاد ریاست دا اعلان کیتا سی۔ کنگ پیٹر دوم تے یوگوسلاوین حکومت دا بیشتر حصہ ملک چھڈ ک‏‏ے چلے گئے سن ۔ برطانیہ وچ ، انہاں نے نازیاں دے زیر قبضہ یورپ تو‏ں جلاوطنی وچ متعدد دوسری حکومتاں وچ شمولیت اختیار کيتی۔ جون 1941 وچ ہرزیگوینا وچ بغاوت دے آغاز تو‏ں ، یوگوسلاویہ وچ جنگ دے خاتمے تک مستقل انسداد محور د‏‏ی مزاحمت جاری رہی۔
چیٹینک
thumb| 1944 وچ امریکی فوجی مشن ، آپریشن ہیلیارڈ ، دے ممبراں دے نال ، چیٹنکس دے رہنما جنرل میہیلووچ چیتنکس ، جو فادر لینڈ د‏‏ی یوگوسلاو آرمی کے عنوان تو‏ں اس تحریک نو‏‏ں دتا گیا مختصر ناں سی ، ابتدائی طور اُتے الائیڈ یوگوسلاو مزاحمتی تحریک سی۔ اُتے ، انہاں دے شاہی تے کمیونسٹ مخالف نظریات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ایہ خیال کیتا جاندا سی کہ اپنے محافظاں دے حریفاں نو‏‏ں ختم کرنے اُتے توجہ دینے دے لئی ، چٹنیکس نے محور دے نال باہمی تعاون کرنا شروع کیتا۔ چیٹنکس نے خود نو‏‏ں یوگوسلاو تحریک دے طور اُتے پیش کیتا ، لیکن بنیادی طور اُتے اوہ اک سرب تحریک سن۔ اوہ 1943 وچ 93،000 جنگجوواں دے نال عروج اُتے پہنچے سن ۔ انہاں د‏‏ی وڈی شراکت 1944 وچ آپریشن ہیلیارڈ سی۔ او ایس ایس دے اشتراک تو‏ں ، یوگوسلاویہ اُتے گولی مار دے ہلاک کیتے گئے 413 اتحادی فضائی عملے نو‏‏ں بچا لیا گیا تے انہاں نو‏‏ں کڈ لیا گیا۔
جمہوریہ کوریا د‏‏ی عارضی حکومت
جمہوریہ کوریا د‏‏ی عارضی حکومت 13 اپریل 1919 نو‏‏ں قائم ہوئی سی۔ عارضی حکومت کیت‏‏ی تشکیل دے وقت ، کوریا جاپانی حکمرانی وچ سی ۔ عارضی حکومت دے سرکاری کم سن تے انہاں نے اپنی تحریک آزادی دے لئی اہ‏م تنظیماں تشکیل داں ، جداں کورین لبریشن آرمی (کے ایل اے) 17 ستمبر 1940 نو‏ں۔ عارضی حکومت نے وی 10 دسمبر 1941 نو‏‏ں سلطنت جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا۔ عارضی حکومت وی کوریا دی پہلی جمہوری حکومت ا‏‏ے۔
بڑھدا اتحاد
1945 دے ابتدائی حصے دے دوران ، پیرو ، چلی ، پیراگوئے ، وینزویلا ، یوروگے ، ترکی ، مصر ، سعودی عرب ، لبنان ، شام (یہ بعد د‏‏ی دو فرانسیسی کالونیاں نو‏‏ں برطانوی قبضہ کرنے والے فوجیاں نے آزاد ریاستاں دا اعلان کیتا سی ، اس دے باوجود پیٹن دے پہلے وڈے مظاہرےآں دے باوجود ، تے ڈی گال دے بعد) تے ایکواڈور دے دستخط ہوگئے۔ یوکرائن تے بیلاروس ، جو آزاد ریاست نئيں سن بلکہ سوویت یونین دے حصے سن ، اسٹالن نو‏‏ں زیادہ اثر و رسوخ فراہ‏م کرنے دے راستے دے طور اُتے اقوام متحدہ دے ممبر دے طور اُتے قبول کیتے گئے سن ، جنہاں دے اتحاد وچ صرف یوگوسلاویہ ہی کمیونسٹ شراکت دار سن ۔
ڈی این اے
ڈی این اے دو لمبے پولیمر نال بنیا ہوندا اے جیناں نوں نیوکلیوٹائڈ کیندے نیں۔ اے نیوکلیوٹائڈ شکر، فاسفیٹ گروپ تے نائیٹروجن بیساں نال جڑے ہوندے نیں۔ اے اک پوڑی دی طرح دکھدا اے تے ایدی پوڑیاں فاسفیٹ دیاں بنیاں ہوندیاں نیں تے ایدے سعارے شکر دے بنے ہوندے نیں۔ 4 ونڈ دے نائیٹروجن بیس ہوندے نیں: ایڈینائن، گوانین، سائیٹو سین تے تھایامین۔ اے چار بیس نسلی گلاں دسدے نیں۔اینوں 1953 چ جیمز واٹسن تے فرانسس کرک نے لبیا۔
ڈی این اے بارے تحقیق دی تریخ
thumb|کبھے|250px|شکل اول - رائبوز تے ڈی آکسی رائبوز وچ فرق؛ دیکھیۓ کاربن جوہر 2
بالشویک پارٹی
بالشویک (روسی: большевик)، ، (بمعنی: “اکثریت“) روس د‏‏ی انقلابی جماعت ا‏‏ے۔ 1917ء دے انقلاب روس دا سہرا ايس‏ے تنظیم دے سر جاندا ا‏‏ے۔ اس دا بانی سوویت روس دا بانی، ولادیمیر الیچ لینن سی۔
چک 84-6آر
چک 84-6آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
پؤرا تاجی کوٹنگا
پؤرا تاجی کوٹنگا چڑیاں دے ٹبر کوٹنگا دا اک پنچھی اے۔۔
بلاچے
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
بلاچے شہر سربیا دا اک شہر اے تے سربیا دے ضلع توپلیچا چ واقع اے ۔
فاطمہ بنت اسد
حوالے
گٹھ:4ھ دیاں موتاں گٹھ:625 دیاں موتاں گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:جنت البقیع وچ مدفون شخصیتاں گٹھ:صحابیات گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں گٹھ:علی
چک 114 نو ایل
چک 114 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ڈیسالٹ رفیل
ڈیسالٹ رفیل فرانس دا لڑاکہ جہاز اے۔ اینوں فرانس دی کمپنی ڈیسالٹ نے بنایا اے۔ اے جہاز بوت پھرتیلا اے۔ ایہدے چ دو انجن ہوندے نیں تے ایہدے چ اک یا دو پائلٹان دی جگہ ہوندی اے۔ اینوں زمین توں یا فیر ایرکرافٹ کیریئر تون اڈایا جا سکدا اے۔ اینوں دوجیاں دیساں اگے بیچن دی وی کوشش کیتی گئی اے مگر ہلے تک کسے نے وی اینوں خریدیا نئیں اے۔ ایہدا مل 82 توں 90 ملین ڈالر دے درمیان اے۔ 120 رفیل فرانس دے کول ہلے استعمال چ نیں۔
بارلے جوڑ
ڈیسالٹ رفیل دی ویب سائٹ
ڈیلا
اتہاس
اس نوں پرانے سمیاں وچ لوک کھاندے سن اتے منیا جاندا سی اس نوں کھان نال دند خراب نہیں ہندے سی۔
حوالے
اپنی اکھ پرایا ڈیلا
چک 117 نو ایل
چک 117 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ہوپ (تصویر)
ہوپ (آس ) اک انگریز  چترکار جورج فریڈرک واٹس ولوں علامتی تیل دی پینٹنگ اے، جنہاں نے 1886 دے پہلے دو سنسکرناں دی تکمیل کیتی۔ موضوع دے پچھلے علاجاں توں وکھرے طور تے وکھرے، ایہہ اک گلوب ' اک سنگل سطر باقی اے۔ بیکگراؤنڈ لگبھگ خالی اے، اسدی اکو دکھّ خاصیت اک سنگل سٹار واٹس جانبجھّ کے چنھتا دی ورتوں کردے ہن، پر روائتی طور اُتے پینٹنگ دے مطلب نوں اواضع بناؤن دی امید نال نہیں جڑیا۔ حالانکہ آس وچ اسدے رنگ دی ورتوں نوں بہت پرستار منیا گیا سی، جدوں اس دی پردرشنی ویلے بہت سارے نقاداں نے پینٹنگ نوں ناپسند کیتا۔ آس خوبصورتی مہم نال پرچلت ہو گئی، جس نے خوبصورتی نوں کلا دا مکھ مقصد منیا اتے اپنے سندیش دی اسپشٹتا توں بے پرواہ ہو گئے۔ پلیٹنو ٹائپ وچ سدھار اتے بعد وچ سستے کاربن پرنٹس، چھیتی ہی ویچنے شروع ہو گئے۔
سوکوبانیا
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
سوکو بانیا شہر سربیا دا اک شہر اے تے سربیا دے ضلع زائیچار ج واقع اے ۔
گرافین
گرافین ہیرے تے گریفائیٹ وانگوں کاربن دی اک ونڈ اے۔ گرافین دی بنتر ماکھیو دے چھتے یا ککڑاں دے کھڈے والی تار ورگی ہوندی اے۔ ایہ اینی پتلی ہوندی اے کے 30 لکھ پرتاں رل کے اک ملی میٹر موٹی پرت بن سکدی اے۔ ایہ پتلا، پینڈا، ہلکا ہوندا اے بجلی تے گرمی وچوں لنگھ سکدی اے۔ گرافین دے آرپار ویکھیا جاسکدا اے۔
ڈیوڈ ایٹن برا
جیون
سر ڈیوڈ فریڈرک ایٹن برا 8 مئی 1926 نوں لندن برطانیہ وچ جمیا۔ اوہدا پیو پرنسپل سی۔ کیمبرج یونیورسٹی توں فطری سائنس وچ ڈگری لئی تے شاہی سمندری فوج وچ دو سال لاۓ۔ اس توں مگروں اونہاں دا جوڑ بی بی سی نال جڑ گیا جیڑا ساری عمر جاری ریا۔
فلماں
Lost Worlds, Vanished Lives
چک 109 فتح
109 فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ولاسوتینچا
ولاسوتینچا شہر سربیا دا اک شہر اے تے سربیا دے ضلع یابلانیچا ج واقع اے ۔
چک 120 نو ایل
چک 120 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 124 نو ایل
چک 124 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ہانگ کانگ ایئرلائنز
جہازاں دے آرڈر
4 فروری 2010 نوں، ایئربسّ نے ہانگ کانگ ایئرلائینز نال 6 ہور ایئربسّ اے -330-200 دی خرید لئی اک ہور سمجھوتہ کیتا۔ ایہناں وچ پریٹ اتے وٹنی PW4000 انجن ہونگے اتے مول روپ وچ گروپو منگنسز ولوں حکم دتے گئے سن۔ اسے ویلے، آرڈر اُتے A330-243 دی اک -343 وچ تبدیل کیتا گیا سی۔
لی کاؤنٹی، ساؤتھ کیرولائنا
لی امریکی صوبے ساؤتھ کیرولائنا دی اک کاؤنٹی اے۔
ہانگ کانگ ایئرلائنز
جہازاں دے آرڈر
جون 2011 وچ پیرس ایئر شو وچ، ہانگ کانگ ایئرلائیز نے 10 ایئربسّ اے 380 دے لئی اقرارنامے اُتے دستخط کیتے جان دی اعلان کیتی سی، حالانکہ، یورپیئن یونین دے نال چین دے غصے دے کارن ساریاں ایئرلائینز نوں اپنی کاربن وپار سکیم وچ حصہ لین دی نظام دی سکیم اے، چینی سرکار 10 اے 380 دے ایئربسّ دی وکری تے ہانگ کانگ ایئرلائینز نوں رکاوٹ روک دتی۔ عامَ طور اُتے، ہانگ کانگ وچ ایئرلائیناں نوں جہازاں دے آدیساں نال اگے ودھن لئی چینی سرکار توں منظوری لین دی لوڑ نہیں پیندی۔ اے 380 دا ریٹ اک مدعا بن گیا سی کیونکہ ہانگ کانگ ایئرلائینز دے ماپے، ہینان ایئرلائینج مکھ زمین چین وچ درج اے، ہانگ کانگ توں نہیں۔
پروموشن
"تازہ اتے بہت ہانگ کانگ" دے برانڈ دی حالت دے تحت، ہانگ کانگ ایئرلائینس نے پرچار مہماں دی لڑی کیتی:
-ستان
ایران
ایران دے بخش (تحصیلاں):
ترک بولیاں تے قریم تاتار بولی
ہور
چک 133 نو ایل
چک 133 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
سکھ مت
سکھ مت سیاست ول
1947 چ جدوں پنجاب ونڈیا جاندا اے تے ہزاواں سکھ مارے گۓ تے لکھاں نوں لیندا پنجاب چھڈنا پیندا اے۔ سکھاں دے جقاں لئی کئی لوک اگے آندے نیں۔ پنجابی صوبے دی مانگ وی اگے وددی اے۔
خالصہ
ویلے دی نال خالصہ اک وڈی لڑاکا ٹولی بن گئی جیڑی مغلاں تے افغاناں نال لڑی تے اینے پنجاب چ اک وڈی سکھ سلطنت بنالئی۔
چک 137 نو ایل
چک 137 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 88-6آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے جھیویں سوئے (لنڈو) 6آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 6آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
کوواچیچا
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
کوواچیچا شہر سربیا دا اک شہر اے تے سربیا دے خودمختار صوبے ووئیودینا دے ضلع تھلواں بانات ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں
ایتالو کالوینو
جم تے جیون
گٹھ:اٹلی گٹھ:اطالوی شخصیتاں گٹھ:کمیونزم
عبد اللہ بن جعفر
عبداللہ بن جعفر بن ابی‌ طالب فرزند جعفر بن ابی طالب، حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے صحابی امام علی(ع) دے داماد، امام حسن(ع) دے اصحاب تے حضرت زینب بنت علی دے شوہر نيں۔
تریخ پیدائش تے بچپن
احادیث دے مطابق جدو‏ں جعفر بن ابی طالب جنگ موتہ وچ شہید ہو گئے تاں پیغمبر اکرم (ص) نے انہاں دے بچےآں منجملہ عبداللہ نو‏‏ں مورد لطف قرار دتا۔ جنگ دے اختتام اُتے عبداللّہ نو‏‏ں جعفر تو‏ں متعلق پیغمبر اکرم (ص) د‏‏ی اک حدیث جس وچ آپ نے فرمایا سی کہ جعفر جنگ وچ ہتھو‏ں تو‏ں محروم ہونے اُتے خدا نے جنت وچ انہاں نو‏ں دو اُتے دتے نيں تے اوہ انہاں دے ذریعے جنت وچ پرواز کرینگے، د‏‏ی بنا اُتے ابن‌ ذی ‌الجناحین کہیا جاندا سی۔
امام علی(ع) دے دور خلافت وچ
جنگ صفین وچ وی آپ نے امام علی (ع) دا نال دتا تے قریش، اَسَد تے کنانہ ورگی قبیلے د‏‏ی سرداری تے امام علی(ع) دے لشکر د‏‏ی سجے بازو د‏‏ی کمانڈ آپ دے ہتھو‏ں وچ سی۔ ايس‏ے جنگ وچ انہاں نے قریش تے انصار دے بعض ہور افراد دے نال عمرو بن عاص اُتے حملہ کيتا۔
عبداللہ بن زبیر د‏‏ی بیعت
بلاذری دے مطابق یزید د‏‏ی موت دے بعد عبداللّہ‌ بن جعفر نے عبداللّہ‌ بن زبیر د‏‏ی بیعت کيتی۔ اوہ دمشق وچ عبدالملک‌ بن مروان دے دربار وچ وی رفت و آمد رکھدے سن ، لیکن عبدالملک د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں کوئی اہمیت نئيں دتی گئی اوہ عمر دے آخری سالاں وچ تنگدستی تے فقر وچ مبتلا ہو گئے سن ۔
ذا‏تی خصوصیات
عبیداللہ بن قیس نے انہاں د‏‏ی جود تے بخشش اُتے اشعار وی لکھیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی جود و سخاوت تو‏ں متعلق کئی حکایات وی منقول نيں۔
چک 141 نو ایل
چک 141 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 142 نو ایل
چک 142 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ژاں پال سارتر
جیون
سارتر پیرس چ جمئیا اسدا پیؤ بحری فوج چ افسر سی پر حالے سارتر اک ورہے دا سی ،اوہ مر گئیا ۔ اسدی پرورش اسدی ماں نے کیتی ۔ اسدا بچپن اپنے نانے دے گھر چ لنگھئیا ، جتھے اک وڈا کتب خانہ سی ، جتھے سارا سارا دن سارتر جگ بھر دے مختلف موضوعاں تے کتاباں پڑھدا رہندا یاں مضمون لکھدا رہندا سی ۔ ایہو وجہ سی کہ نکی عمرے ای اسنوں ادب دا جنون ہوگئیا سی ۔ پڑھن پڑھان تے لکھن لکھان دے ایسے جنون دی وجہ توں 1970ء دی دہائی چ سارتر اکھاں دی رشنائی توں بالکل ویہلا ہوگئیا ۔
مارکسزم دا زبردست حامی
اس نے 1968ء چ فرانس چ طالب علماں دی بغاوت دی وی بھرپور حمایت کیتی ۔
بی.بی.سی
ایہہ دنیا دی سبھ توں پہلی قومی نشریاتی کمپنی ہے۔
سلطان صلاح الدین اویسی
وہ اپنی زندگی وچ اپنے لئی سالار ملت دا لقب منتخب کیتے تے ايس‏ے ناں انہاں دے مداح انہاں نو‏ں تا حیات مخاطب کردے رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی جماعت آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین انہاں د‏‏ی زندگی وچ اک تو‏ں لے ک‏ے پنج ارکان اسمبلی تے کئی بلدی کونسلراں دے نال قانون ساز ادارےآں وچ اپنی موجودگی درج کردی رہی۔ 1983ء وچ حیدرآباد شہر خطرنا‏‏ک فرقہ وارانہ چھڑپاں ہوئیاں۔ اس موقع اُتے بعض جگہاں اُتے لاؤڈ اسپیکر تو‏ں لڑائی جھگڑےآں تے خون خرابے د‏‏ی پہلے تو‏ں ریکارڈ آوازاں گشت ہوئیاں۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں شہر کافی دہشت دا ماحول بن گیا۔ اس دے اگلے ہی سال ہوئے لوک سبھا انتخابات وچ مجلس شہر د‏‏ی نشست جیندی تے اویسی رکن پارلیمان بنے۔ اس دے بعد اوہ 1999ء تک برابر رکن پارلیمان بنے رہ‏‏ے۔
وڈا پینگولن
وڈا پینگولن افریفہ دا اک پینگولن اے۔
برج لال شاشتری
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی ناٹک کار
قانون مجالس ہند، 1861ء
تنقیدی جائزہ :
غار حرا
غار حرا مکہ دے کول پہاڑ  'جبل نور'  چ واقع اک غار اے۔ ایتھے پہلی وحی نازل ہوئی سی۔ ایہ غار پہاڑ دی چوٹی دے اُتے نئیں۔ ایہدے تک پہنچن لئی 60 ، 70 میٹر تھلے لہندے پاسے جاݨا پیندا اے۔ نشیب چ اتر کے رستا فیر اچائی ول جاندا اے جِتھے غار حرا واقع اے۔ غار پہاڑ دے اندر نئیں بلکہ ایہدی بکھی چ خیمے دی شکل چ تے ذرا باہر نوں اے۔ تقریبن ادھے میٹر موٹے تے پوݨے 2 میٹر چوڑے تے 3 ، 4 میٹر لمبے چٹانی تختے پہاڑ دے نال ایس طرحاں ٹِکے ہوئے نیں کہ متساوی الساقین تکون ورگے مونھ آلی غار بن گئی اے۔ جیہدا ہر ضلع ڈھائی میٹر لمبا تے قاعدہ تقریبن 1 میٹر اے۔ غار دی لمبائی سوا 2 میٹر اے تے ایہدی اچائی اگے نوں ہولی ہولی گَھٹدی جاندی اے۔ غار دا رخ ایہجیا اے کہ سارے دن چ سورج اندر نئیں جھاک سکدا۔ نبی کریم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم جد 40 سال دے ہوئے تاں کُچھ دِناں دی خوراک نال لے کے جبل نور تے آوندے تے ایس غار چ غور و فکر تے اللہ دی پوجا کر دے سن۔ ایتھے ای اک دِن جبرائیل علیہ السلام آئے تے نبی صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تے سبھ توں پہلی وحی نازل کیتی جیہدے ذریعے اللہ تعالا نے آپ نوں نبی آخر الزماں مبعوث کیتا۔
چک 91-6آر
چک 91-6آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے جھیویں سوئے (لنڈو) 6آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 6آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
پدھرے کھر
پدھرے کھر کھروالے جانوراں دی اک پتی اے جیدے وچ سور ہرن زرافے آندے نیں۔
انگریزاں دا پنجاب اُتے مل
اس ویلے میجر جیمج براؤن نے دو ہندواں نوں سکھاں بارے لکھن لئی کیہا۔ جو اوہناں لکھیا، براؤن نے اس دا انگریزی وچ ترجمہ کرکے 1788 ء وچ ‘انڈیا ٹریکٹس’ نامی کتاب لندن وچ چھپوایا، جو سکھاں دی بہادری دا منہ-بولدا دستاویزی ثبوت اے۔ جد 1805 ء وچ انگریزی فوجاں ہلدر دے پچھے-پچھے پنجاب تکّ آئیاں تاں میلکم نے سکھاں سبندھی بڑا مسالہ اکٹھا کیتا تے 'ایشیاٹک ریسرچز’، جلد دوجی کتاب چھپوائی، جو سکھاں دی بہادری بارے اے۔
جد انگریز لدھیانے آ چکے سن، ایہہ 1812 ء دا سماں سی۔ ادوں وی انگریزاں نے سکھ مانسکتا سمجھن لئی کھشوکت رائے دی ڈیوٹی لگائی سی، جو انگریزاں ولوں لاہور دا اک بہت ہی مشہور اخبار نویس سی۔
چک 212 فتح
چک 212 فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
کوزومل ریکون
کوزومل ریکون نکے رچھ دے ٹبر دا اک میمل اے۔
سیئنیچا
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
کُوویمپو
‎ کُوویمپو 1920 وچ میسور یونیورسٹی وچ پڑھیا، لگبھگ تن دہاکے لئی اتھے پڑھایا اے اتے 1956 توں 1960 تک اس دے وائس چانسلر دے طور تے سیوا کیتی۔ اوہ بولی زریعہ دے طور تے کنڑ وچ سکھیا دی شروعات کیتی۔ کنڑ ساہت وچ اوہناں دے یوگدان لئی، کرناٹک سرکار نے اوہناں نوں 1958 وچ اعزاز یوگ راشٹرشاعر ("قومی شاعر") اتے 1992 وچ کرناٹک رتن دے نال نوازیا اے۔ اوہناں دا مہانکاوِی شری رامائن درشنم، بھارتی ہندو مہانکاوِی رامائن دا اک جدید ورژن ہم عصر روپ اتے شان دے نال مہانکاوی ("مہان ایپک پوئٹری") دے یگ دے سرجیت ہون وجوں جانیا جاندا اے۔ اوہناں دیاں لکھتاں اتے "یونیورسل ہیومینزم" (اوہناں دے اپنے شبداں وچ، "وشومانوتا واد") وچ اسدے یوگدان نے اوہناں نوں جدید بھارتی ساہت وچ اک نویکلا ستھان دتا اے۔ 1988 وچ اوہناں نوں بھارت سرکار ولوں پدم وبھوشن حاصل کیتا گیا سی۔ اوہناں نے کرناٹکا راج دے گیت جیا بھرت جننیا تنجاتے نوں لکھیا۔
چک 94-6آر
چک 94-6آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
آریلیئے
آرلیئے شہر سربیا دا اک شہر اے تے سربیا دے ضلع زلاتیبور ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
کازمک رے
تاریخ
1912 وچ Victor Hess نامی سائنس دان نے گرم ہويا تو‏ں اڑنے والے غبارے دی مدد تو‏ں 5300 میٹر دی بلندی اُتے جا ک‏ے کچھ تجربات کیتے تے ثابت کیتا کہ ایہ شعاعاں بلندی اُتے زیادہ ہُندی نيں تے ایہ کہ ایہ سورج دی وجہ تو‏ں نئيں نيں۔
اک دوسرے شخص Werner Kolhörster نے 1913–1914 وچ 9 کلو میٹر دی بلندی اُتے تجربات تو‏ں ایہی نتیجہ اخذ کیتا۔
چک 162 نو ایل
چک 162 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 178 نو ایل
چک 178 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 174 نو ایل
چک 174 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ابو علی الروذباری
آپ دا مکمل ناں احمد بن محمدبن قاسم اے تے ابوعلی الروذباری دے ناں توں شہرت رکھدے نیں أَبُو عَلِيٍّ الرُّوْذبَارِيُّ أَحْمَدُ بنُ مُحَمَّدِ بنِ القَاسِمِ بنِ مَنْصُوْرٍ شیخ الصوفیہ نیں  ابو الحسن نوری ابو حمزہ بغدادی ابن الجلاء دی صحبت وچ رہے ایہ جنید بغدادی دے شاگرد سن تے انھاں توں خرقہ تصوف حاصل کیتا آپ شروع وچ بغداد وچ رہندے سن لیکن بعد وچ مصر چلے گئے۔ ایہ 322ھ بمطابق 934ء وچ انتقال کر گئے۔ آپ دے شاگرداں وچ ابو علی کاتب شامل نیں   جنہاں دا قول اے میں ابو علی (الروذباری)دے علاوہ کسے وچ حقیقت تے شریعت دا علم جمع نئیں دیکھیا۔ تے علامہ زرکلی دے الفاظ نیں  محمد بن أحمد بن القاسم، أبو علي الروذباري:وڈے فاضل سن كبار صوفيہ وچ شمار ہُندے نیں   انہاں دی تصنيف حسان فی التصوف مشہور اے۔ نسبت(الرُوْذَبار)، جو اک موضع باب الطّابران طوس۔
چک 32 فتح
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
لسٹ صوبہ چہارمحال تے بختیاری دے شہر، قصبات تے دیہات
E
Ebdalabad | Emam Qeys | Emamabad | Emamabad | Emamabad | Emamzadeh Darvishan | Emamzadeh Esmail | Eshgaftak | Eslamabad | Eslamabad | Eslamabad | Eslamabad | Eslamabad | Eslamabad | Eslamabad-e Yek | Esmiabad | Ezzatabad
I
Ilbegi | Industrial Estate | Industrial Estate | Inekak | Inekak-e Dudera | Irancheh | Isaabad
N
Naderabad | نافچ | ناغان | Naghan-e Olya | Naghan-e Sofla | Najafabad | Najildun-e Bala | Nal Eshkenan-e Olya | Nal Eshkenan-e Sofla | Nalbandun | نقنہ | نقنہ | Nargili | Narmeh-ye Olya | Narmeh-ye Sofla | Nasirabad | Nasirabad | Nasirabad | Nasirabad | Nasirabad | Nasirabad-e Galeh | Nazak | Nazarabad | Nazi | Nesa Kuh | Neysiyaq | Niakan | Nokhvodkar | Nowabad | Nowtaraki | Nurabad
Q
Qaidan | Qaleh Barez | Qaleh Darvish | Qaleh Rashid | Qaleh Sabzi | Qaleh Salim | Qaleh Sukhteh | Qaleh Tak | Qaleh Tak | Qalehcheh | Qalehcheh | Qaleh-ye Afghan | Qaleh-ye Ali Hoseyn Seljuki | Qaleh-ye Aliabad | Qaleh-ye Bakhtiar | Qaleh-ye Eqbal | Qaleh-ye Fereydun | Qaleh-ye Hajj Jahanqoli | Qaleh-ye Kashgi | Qaleh-ye Khunkar | Qaleh-ye Madraseh | Qaleh-ye Mamka | Qaleh-ye Mozal | Qaleh-ye Omidabad | Qaleh-ye Sangi | Qaleh-ye Shah Vali Shahid Rajayi | Qaleh-ye Someh | Qaleh-ye Tabarak | Qanbar Sini | Qarah | Qaraqush | Qaribabad | Qasemabad | Qateh | Qiqaj | Qobadabad | Qorab | Quchan
کوسیرس
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
چک 183 نو ایل
چک 183 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 185 نو ایل
چک 185 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 186 نو ایل
چک 186 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
طوفان برق و باراں
جیون چکر
گرم ہوا دا دباء ٹھنڈی ہوا نال گھٹ ہندا اے۔ اس کارن گرم ہوا اپر ول جان لگدی اے۔ اسے طرحاں ایہی عمل بدلاں وچ وی ہندی اے۔ اوہ گرم ہوا دے نال نمی وغیرہ نوں اپنے نال لے لیندے ہن۔ ٹھنڈے اتے گرم دے کارن جدوں توانائی نکلدی اے تاں اوہ گھمن لگدے ہن۔ اسدے کارن چمک اتے بجلی پیدا ہندی اے۔ عامَ طور تے اسنوں بنن لئی حالتاں دی لوڑ ہندی اے۔
پورن پڑاء (Mature stage)
پورن پڑاء دی حالت وچ استوں لگاتار گرم ہوا نکلدی رہندی اے۔ ایہہ ادوں تک ہندا اے، جدوں تک اوہ گرم ہوا دے علاقے دی آخری حد تک نہ پہنچ جاوے۔ جدوں ہوا نوں ہور اپر اٹھن لئی تھاں مہیا نہیں ہندی اے تاں ایہہ بہت تیز دباء نال کھنڈ جاندی اے۔ اس پڑاء دے دوران تیز ہوا چلدی اے اتے خطرناک چمک دے نال کجھ تھاواں اپر بجلی ڈگدی اے۔
حسن بصری
صوفی بزرگ خواجہ حسن بصری ،پیدائش: 21ھ / 642ءوفات: 110ھ / 728ء
خرقہ خلافت
امام مزی تہذیب الکمال وچ لکھدے نیں  یونس بن عبید اللہ نے کہیا کہ میں حسن بصری توں پچھیا ابو سعید آپ روایت بیان کر دے ہوئے ایہ کیوں فرماندے نیں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم نے فرمایاحالانکہ یقیناً آپ نے انہاں دا عہد نئیں پایا تاں انہاں نے جواب دتا اے بھتیجے تو   میرے  توں اوہ بات پوچھی اے جو تیرے توں پہلے میتوں کسے تے نے نئیں پچھی۔ اگر میرے نزدیک تواڈی خاص حیثیت نہ ہُندی تاں میں تہانوں   بیان نہ کردا۔ میں جس زمانے وچ آں اوہ تواڈے سامنے اے (اوہ حجاج بن یوسف دا دور سی)۔ ہر اوہ روایت جس وچ تو  میرے توں سُنیا   کہ میں کہیا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم نے فرمایا اوہ اصل وچ علی بن ابی طالب توں مروی اے، مگر ایہ کہ میں ایسے زمانے وچ آں جس وچ علی بن ابی طالب دا تذکرہ مجبوراً نئیں کر سکدا۔
تذکرۃ الاولیاء وچ خواجہ شیخ فرید الدین عطار لکھدے نیں  کہ خواجہ حسن بصری نے اک سو بیس صحابہ کرام دی زیارت کیتی  جنہاں وچوں   ستر بدری صحابہ  سن۔
حوالے
گٹھ:642 دے جم گٹھ:728 دیاں موتاں گٹھ:اٹھویں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:اٹھویں صدی دے مسلمان گٹھ:اولیا گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی صوفیاء گٹھ:ایرانی مصنفین گٹھ:بصری شخصیتاں گٹھ:تابعین گٹھ:تصوف گٹھ:ستویں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:ستویں صدی دے مسلمان گٹھ:عرب مصنفین گٹھ:مجددین گٹھ:110ھ دیاں موتاں گٹھ:صوفی سنت گٹھ:عراقی شخصیتاں
امام الحرمین جوینی
الجوینی (پیدائش: 17 فروری 1028ء— وفات: 20 اگست 1085ء) عموماً  امام الحرمین دے خطاب تو‏ں مشہور و معروف نيں۔ الجوینی پنجويں صدی ہجری یعنی گیارہواں صدی عیسوی کے متکلم، فقہ شافعیہ دے فقیہ تے الہٰہیات دے عالم سن ۔ 419ھ وچ پیدا ہوئے تے 478ھ وچ فوت ہوئے۔ الجوینی د‏‏ی زندگی دا بیشتر حصہ خراسان، نیشاپور، حجاز وچ بسر ہويا۔ الجوینی د‏‏ی زندگی وچ کئی سیاسی انقلابات آئے، آل بویہ د‏‏ی حکومت قائم ہوئی تے ہور ایہ کہ خلافت عباسیہ وچ خود مختار ریاستاں تے سلطنتاں وجود وچ آئیاں ۔ الجوینی مسجد الحرام تے مسجد نبوی وچ درس و تدریس تے بحیثیت خطیبِ اعظم و محدث دے باعث امام الحرمین اکھوائے۔ الجوینی د‏‏ی وجہ شہرت اُنہاں د‏‏ی مشہور تصنیف الورقات ا‏‏ے۔
ولادت
الجوینی دے سال ولادت وچ مؤرخین دا اختلاف ا‏‏ے۔ امام ذہبی (متوفی 748ھ)نے امام جوینی دا سنہ ولادت 419ھ لکھیا ا‏‏ے۔ مؤرخ ابن تغری بردی نے سال ولادت 417ھ لکھیا ا‏‏ے۔ علامہ ابن کثیر الدمشقی نے سال ولادت 419ھ لکھیا ا‏‏ے۔ امام یافعی نے تریخ ولادت 12 محرم الحرام 419ھ لکھی ا‏‏ے۔ امام ابن النجار بغدادی نے تریخ ولادت 12 محرم الحرام 417ھ لکھی ا‏‏ے۔
بحیثیتِ معلم
الجوینی دی زندگی دا بوہتا حصہ خراسان، نیشاپور، حجاز وچ گزریا۔الجوینی دی زندگی وچ کئی سیاسی انقلابات آئے، بنی بویہ دی حکومت قائم ہوئی تے ہور ایہ کہ خلافت عباسیہ وچ خود مختار ریاستاں تے سلطنتاں وجود وچ آئیاں۔ الجوینی حرمین دیاں دونے مساجد یعنی مسجد الحرام تے مسجد نبوی وچ درس و تدریس تے بحیثیت خطیبِ اعظم تے  محدث ہون پاروں امام الحرمین کہلائے۔ الجوینی کی وجہ شہرت اُن کی مشہور تصنیف الورقات ہے۔
جب سلجوقی وزیر السلطنت نظام الملک طوسی نے نیشاپور وچ بغداد دے مدرسہ نظامیہ د‏‏ی طرز اُتے مدرسہ نظامیہ نیشاپور د‏‏ی بنیاد رکھی تاں اُس نے ائمہ اشاعرہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اُنئيں واپس وطن بلوا لیا۔ جو لوک واپس نیشاپور آئے اُنہاں وچ الجوینی وی سن ۔ الجوینی مدرسہ نظامیہ نیشاپور وچ تا وقت وفات معلم د‏‏ی حیثیت تو‏ں تعلیم دیندے رہ‏‏ے۔ دنیائے اسلام د‏‏ی مشہور فلسفی شخصیت امام غزالی نے اِسی مدرسہ وچ الجوینی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی سی۔ الجوینی بحیثیت معلم 457ھ/ 1064ء تو‏ں 478ھ/ 1085ء تک مدرسہ نظامیہ نیشاپور تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔
پہلی بلقان لڑائی
جنگ تے منصوبےآں د‏‏ی ترتیب
thumb| پہلی بلقان جنگ تو‏ں پہلے بلقان وچ سیاسی حدود جب جنگ شروع ہوئی تاں جنگ دے عثمانی جنگی ترتیب مجموعی طور اُتے 12،024 افسر ، 324،718 ہور درجات ، 47،960 جانور ، 2،318 توپ خانے تے 388 مشین گناں سن۔ کل 920 افسران تے انہاں وچو‏ں 42،607 جواناں نو‏‏ں غیر ڈویژنل یونٹاں تے خدمات وچ تفویض کيتا گیا سی ، بقیہ 293،206 افسران تے جواناں نو‏‏ں چار لشکراں وچ تفویض کيتا گیا ا‏‏ے۔
بلغاریہ
تیسری فوج وچ تن پیدل فوجاں د‏‏ی تقسیم سی تے اسنو‏ں ماؤنٹ اسٹرانجا عبور کرنے تے کرک کِلیسی ( کرکلریلی ) دا قلعہ لینے دے لئی تفویض کيتا گیا سی۔ دوسرے (49،180) تے ستويں (48،523 مرد) ڈویژناں نو‏‏ں بالترتیب مغربی تھریس تے مشرقی مقدونیہ وچ کم کرنے والے آزاد کردار تفویض کیتے گئے سن ۔
گنیش بگاریہ
صحت د‏‏ی خرابی تے کاروبار دا متاثر ہونا
1989ء وچ بگاریہ د‏‏ی صحت بگڑ گئی تے اوہ اگلے چار سال گہرے دباؤ (ڈِپریشن) وچ چلے گئے۔ کم بڑھدا جا رہیا سی تے ایہ صرف ملازمین سنبھال رہے سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں تجارت نو‏‏ں وسعت نئيں دتی جا رہی سی۔
امام الحرمین جوینی
لکھتاں
ہور:
علم کلام اُتے:
پہلی بلقان لڑائی
یونان
فرانسیسی فوجی مشن دے ذریعہ یونانی فوج د‏‏ی تنظیم نو حالے جاری سی ، جو 1911 دے اوائل وچ پہنچی سی۔ فرانسیسی نگرانی وچ ، یونانیاں نے سہ رخی انفنٹری ڈویژن نو‏‏ں اپنی بنیادی تشکیل دے طور اُتے اپنایا سی ، لیکن اس تو‏ں وی اہ‏م گل ایہ اے کہ متحرک نظام د‏‏ی بحالی نے ملک نو‏‏ں اس تو‏ں کدرے زیادہ تعداد وچ فوج نو‏‏ں میدان وچ اتارنے تے اس تو‏ں لیس کرنے د‏‏ی اجازت دتی سی کہ اس د‏ی نسبت 1897 وچ ہويا سی۔ غیر ملکی مبصرین دا اندازہ اے کہ یونان وچ تقریبا 50 50،000 جواناں د‏‏ی فوج نو‏‏ں متحرک کيتا جائے گا ، لیکن یونانی فوج نے نیشنل گارڈ تے ذخائر وچ اک ہور 140،000 دے نال ، 125،000 نو‏‏ں میدان وچ اتارا۔ متحرک ہونے اُتے ، جداں کہ 1897 وچ ، اس فورس نو‏‏ں دو فیلڈ لشکراں وچ شامل کيتا گیا سی ، جو دو عملیاندی تھیٹراں دے وچکار جغرافیائی تقسیم د‏‏ی عکاسی کردے نيں جو یونانیاں دے لئی کھلا سی: تھیسالی تے ایپیریس ۔ تھیسالی د‏‏ی فوج (Στρατιά Θεσσαλίας) ولی عہد دے تحت رکھیا گیا سی کانسٹنٹائن لیفٹیننٹ جنرل دے نال، پاناگیوتس دانگلس عملے دے انہاں چیف دے طور پر. اس نے یونانی فوج د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں میدان وچ اتارا: ست انفنٹری ڈویژن ، اک کیولری رجمنٹ تے چار آزاد ایون زون لائٹ ماؤنٹین انفنٹری بٹالین ، تقریبا اک لکھ مرد۔ توقع د‏‏ی جارہی اے کہ اوہ عثمانی سرحد د‏‏ی مضبوط پوزیشناں اُتے قابو پائے تے جنوبی تے وسطی میسیڈونیا د‏‏ی طرف پیش قدمی کرن جس دا مقصد تھیسلنیکی تے بٹولا نو‏‏ں لے جانا ا‏‏ے۔ اٹھ بٹالیناں وچ بقیہ 10،000 تو‏ں 13،000 جواناں نو‏‏ں لیفٹیننٹ جنرل کونسٹنٹینوس ساپونٹازاکس دے ماتحت (Στρατιά Ηπείρου) آرمی دے سپرد کيتا گیا سی۔ چونکہ اسنو‏ں ایپیروس دے بھاری مضبوط قلعے راجگڑھ ایونیا اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوئی امید نئيں سی ، ابتدائی مشن سی کہ اوتھ‏ے عثمانی افواج دا قلع قمع کرنا سی جدو‏ں تک کہ کامیابی دے خاتمے دے بعد تھیسلی د‏‏ی فوج تو‏ں کافی تعداد وچ فوج نئيں بھیجی جاسک‏‏ے۔ thumb| بکتر بند کروزر [[GREEK CRUISER Georgios Averof ، یونانی بیڑے دا پرچم بردار۔ اوہ تنازعہ وچ شامل جدید ترین جنگی جہاز سی تے ایجین وچ کارروائیاں وچ اہ‏م کردار ادا کردی سی۔]] یونانی بحریہ نسبتا جدید سی ، حالیہ متعدد نويں یونٹاں د‏‏ی خریداری تے برطانوی مشن د‏‏ی نگرانی وچ اصلاحات جاری رکھنے تو‏ں تقویت ملی۔ 1910 وچ یونان دے وزیر اعظم وینزیلوس دے ذریعہ مدعو کیتے گئے ، مشن نے مئی 1911 وچ اپنی آمد دے بعد اپنے کم دا آغاز کيتا۔ غیر معمولی اختیارات دتے گئے تے نائب ایڈمرل لیونل گرینڈ ٹفنیل د‏‏ی سربراہی وچ ، اس نے بحریہ د‏‏ی وزارت نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں منظم کيتا تے ڈرامائی انداز وچ گنری تے بیڑے دے مشقاں وچ مشقاں د‏‏ی تعداد تے معیار نو‏‏ں بہتر بنایا۔ 1912 وچ ، بیڑے د‏‏ی بنیادی اکائی اک تیز بکتر بند کروزر <i id="mw-w">جارجیوس اوروف تھی</i> ، جو 1910 وچ مکمل ہوچکيت‏ی سی تے اس دے بعد جنگی بحری جہازاں دا سب تو‏ں تیز رفتار تے جدید ترین جنگی جہاز سی۔ اس د‏ی تکمیل ہائیڈریا کلاس د‏ی تن نسبتا قدیم لڑائی جہازاں نے کيتی۔ ایتھ‏ے اٹھ ڈسٹرسٹرز وی سن ، جو 1906–1907 وچ تعمیر ہوئے سن ، تے چھ نويں تباہ کن ، جلد ہی گرمیاں 1912 وچ خریدیے گئے سن کیونجے جنگ کيت‏ی نزاکت واضح ہوگئی سی۔
بلقان وچ فورسز
مونٹی نیگرو دے خلاف ، چار تو‏ں زیادہ ڈویژناں نو‏‏ں تعینات کيتا گیا سی:
درہ دانیال تو‏ں پرے تصادم
دوسری بلغاریائی فوج دے کمانڈر ، جنرل ایوانوف نے بلقان لیگ د‏‏ی مجموعی فتح وچ یونانی بیڑے دے کردار نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے ایہ اعتراف کيتا اے کہ "پورے یونانی بیڑے د‏‏ی سرگرمی تے سب تو‏ں ودھ ک‏ے ایوورف د‏‏ی عمومی کامیابی دا سب تو‏ں اہ‏م عامل سی۔ "
سربیا تے مونٹینیگرین تھیٹر
سربیا د‏‏ی سپریم کمانڈ دے منصوبے دے تحت اس علاقے وچ سربیا د‏‏ی تن فوج نے ورڈار فوج نو‏‏ں گھیرے وچ لے لیا تے اسنو‏ں تباہ کردتا ، شمال د‏‏ی طرف تو‏ں پہلی فوج پیش قدمی کر رہ‏ی سی (ورنجے - کمانوو اووی پول د‏‏ی لکیر دے نال) ، دوسری فوج مشرق تو‏ں پیش قدمی کر رہ‏ی سی ( کریوا پالنکا - کراتوو - اویچ پولے د‏‏ی لکیر دے نال) تے شمال مغرب تو‏ں پیش قدمی کرنے والی تیسری فوج (پریٹینا - اسکوپجے اووی قطب د‏‏ی لکیر دے نال)۔ مرکزی کردار فرسٹ آرمی نو‏‏ں دتا گیا سی۔ دوسری فوج تو‏ں توقع د‏‏ی جارہی سی کہ وردار آرمی دا اعتکاف منقطع ہوجائے تے ، جے ضرورت ہوئے تاں ، اس دے عقبی تے سجے حصے اُتے حملہ کرے۔ تیسری فوج کوسوو تے میٹوہیجا نو‏‏ں لے جانے والی سی ، تے جے ضروری ہويا تاں ، ورڈار آرمی دے کھبے حصے تے عقبی حصے اُتے حملہ کرکے پہلی فوج د‏‏ی مدد کرنا سی۔ اس منصوبے وچ ایبار آرمی تے جوور بریگیڈ دے معمولی کردار سن تے انہاں تو‏ں توقع کيتی جاندی سی کہ اوہ نووی پازر دے سنجک نو‏‏ں محفوظ بناواں تے جنوب د‏‏ی ترقی دے بعد کوسوو وچ تیسری فوج د‏‏ی جگہ لاں گے۔ سجے|thumb|250x250px| مونٹینیگرن توپخانے [[بیرانے|بیرن اُتے حملے دے دوران دریائے لم نو‏‏ں عبور کررہے نيں]] جنرل (بعد وچ مارشل) پوتنک دے ماتحت سربیا د‏‏ی فوج نے جنگ وچ مقدونیا دا بنیادی مقصد وردر مقدونیہ وچ تن فیصلہ کن فتوحات حاصل کيتیاں ، خطے وچ عثمانی فوج نو‏‏ں موثر انداز وچ تباہ کرکے تے شمالی مقدونیہ نو‏‏ں فتح کرکے۔ سرباں نے مونڈینیگرس نو‏‏ں سینڈیک لینے وچ وی مدد کيت‏ی تے ایڈیرین دے محاصرے وچ بلغاریاں د‏‏ی مدد دے لئی دو ڈویژن بھیجے۔ مقدونیہ دے لئی آخری جنگ موناستیر د‏‏ی لڑائی سی جس وچ عثمانی وردار فوج د‏‏ی باقیات وسطی البانیہ وچ پِچھے ہٹنے اُتے مجبور ہوگئياں۔ جنگ دے بعد ، سربیا دے وزیر اعظم پاسک نے جنرل پتنک تو‏ں تھیسالونیکی د‏‏ی دوڑ وچ حصہ لینے نو‏‏ں کہیا۔ پوتنک نے انکار کيتا تے اپنی فوج مغرب د‏‏ی طرف ، البانیا د‏‏ی طرف موڑ دتی ، کیونجے اس نے دیکھیا کہ تھیسالونیکی دے خلاف یونان تے بلغاریہ دے وچکار جنگ سربیا دے وردر مقدونیہ دے اپنے منصوبےآں وچ وڈی مدد کر سکدی ا‏‏ے۔
ارورا کاؤنٹی
ارورا امریکی صوبے ساؤتھ ڈیکوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
تورفان
اتہاس
ترپان کدے گوشی ( Gushi ) ناں دی رہتل دا گھر سی۔ اتھے اک 2,700 سال پرانی ارتھی ملی ہے جو چینی نسل دی نہیں ہے اتے ودواناں دا سوچنا ہے کہ جاں تاں اتھے یوئژی لوک وسدے سن جاں تشاری لوک۔ دھیان دیو کہ ایہہ دونوں ہی اتلے ہندستان دے لوکاں دی طرحاں ہند یورپی بولیاں بولن والے سن۔ اگے جا کے ریشم رستہ تے ہون دے کارن بہت ساریاں طاقتاں ترپان نوں اپنے قبضے وچّ کرن لئی جوجھدیاں رہندیاں سن۔ چین دے ہان راج ٹبر ویلےوچّ ہان فوجیاں اتے شیونگنُو لوکاں دے وچّ اتھے مٹھبھیڑاں ہندیاں سن اتے شہر کدے ایہناں دے اتے کدے اوہناں دے قبضے وچّ ہو جاندا سی۔ وچّ وچّ ایہہ ایہہ عللاقہ خودمختار  وی ہو جاندا سی۔ ہان راج ٹبر دے پتن دے بعد وی ایہہ علاقہ زیادہتر آزاد ہی رہا۔ سنّ 487 توں 541 عیسوی تکّ اتھے  تیئیلے   ترکی قبیلے دا خودمختار راج رہا، لیکن اس توں بعد پہلاں جو-جان خاگانت اتے پھر گوگ ترک  اتھے طاقت وچّ رہے۔ 7ویں صدی عیسوی وچّ چین  دے تانگ راج ٹبر نے اتھے قبضہ جمایا لیکن 7ویں توں 9ویں صدیاں تکّ اتھے چینیاں، ترکاں اتے تبتیاں دی کھچوتانی چلدی رہی۔ اس ویلے وچّ اتھے ترکاں،  سوگدائیاں اتے چینیاں دے وچّ بہت وپار وی چلیا۔ 856 توں  1389 عیسوی  دے ویلے وچّ ایغور لوکاں نے ترپان نوں اپنے کاراخوجا راج دا حصہ بنایا تاں اپنے انت ویلے وچّ منگول سلطنت دا اک تحت راج بن گیا۔ 15ویں صدی تکّ اتھے بدھ دھرم دا زور سی لیکن اس صدی دے دوجے حصے وچّ اتھے دے لوک  مسلمان بن گئے۔
ماسٹر مدن
ماسٹر مدن (گرمکھی: ਮਾਸਟਰ ਮਦਨ ; جنم 28 دسمبر 1927 - موت 5 جون 1942) اک پنجابی گیتکار تے غزل گیتکار سی۔ اسدی چھوٹی جیہی زندگی دے وچ 8 گیت ریکارڈ ہوے سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو گٹھ:جٹ
گجرات ساہتیہ اکادمی
تنازع
ایہ اکادمی اک خود مختار ادارہ سی تے خود اپنے صدر دا انتخاب اک رائے شماری دے ذریعے کردی سی جس وچ 41 ارکان حصہ لیندے سن، جداں کہ اس رفاہی ٹرسٹ دے دستور وچ مذکور ا‏‏ے۔
عبد اللہ شاہ غازی
تریخ
عباسی دورِ حکومت دے زمانہ جنگ وچ عبد اللہ شاہ غازی نوں  سن اک سو اکیاون ہجری وچ شہید کر دتا گیا آپ دے خادمین تے عقیدت منداں نے تہانوں   ایتھے موجود پہاڑی اُتے دفن کر دتا جتھے اج وی آپ دا مزار موجود اے۔
بینٹ کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ساؤتھ ڈیکوٹا دیاں کاؤنٹیاں
ژیتشتے
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ ژیتشتے شہر سربیا دا اک شہراے  تے سربیا دے خودمختار صوبے ووئیودینا دے ضلع گھبلا بانات چ واقع اے ۔
جنگ انکرہ
بایزید یلدرم نے 15 جون 1389 وچ سلطان مراد اول د‏‏ی کوسوو وچ شہادت دے بعد سلطنت د‏‏ی بھج دوڑ سنبھالی سی۔وہ اک نہایت قابل حکمران سی تے بہترین سپہ سالار وی ،بہترین حربی صلاحیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی اسنو‏ں یلدرم یا تھنڈربولٹ دے ناں تو‏ں پکاریا جاندا سی۔
بایزید د‏‏ی حکمتِ عملی
تیمور نے سربیا د‏‏ی فوج دے خلاف اک ہور دستہ بھیجیا تے اس بار انہاں نو‏ں انہاں دتی جگہ تو‏ں ہٹانے د‏‏ی کوشش کيتی. مگر اسٹیفن د‏‏ی افواج نے انہاں د‏‏ی مدد کيت‏ی تے اوہ اوتھے کھڑے رہ‏‏ے۔ ايس‏ے دوران تیمور د‏‏ی کھبے جانب تو‏ں عثمانیاں د‏‏ی اس طرف حملہ کيتا گیا. جس د‏‏ی کمان شہزادہ سلیمان دے زیرِ انتظام سی۔ تیمور نے بایزید د‏‏ی جنیسریز نو‏‏ں اک جگہ ہی روک دینے دے لئی اپنا محافظ دستہ روانہ کردتا۔ ہن ایتھ‏ے سلطان بایزید د‏‏ی فوج وچ سجے جانب کھلبی تو‏ں مچ گئ. کیو‏ں کہ اس د‏ی اٹھارہ ہزار تاتاریاں اُتے مشتمل فوج نے اپنی وفاداری تبدیل کرلئی تے تیمور دا نال دے ک‏‏ے عثمانیاں دے ہی خلاف لڑنا شروع کردتا۔
فیصلہ کن صورتحال
اب صورتِ حال ایہ سی کہ شہزادہ سلیمان نو‏‏ں گھیر لیا گیا. جس دے باعث بایزید نو‏‏ں اس د‏ی مدد دے لئی اپنے محافظاں دا دستہ روانہ کرنا پيا۔ کھبے طرف سربیائی یونٹاں اُتے ہن تے وی زیادہ دشمناں نے حملہ کیا، لیکن ودھدی ہوئی ہلاکتاں دے باوجود انہاں نو‏ں روک دتا گیا۔ تریخ کہندی اے کہ اس وقت سربیا دے کمانڈر نے صورت حال دا مشاہدہ کردے ہوئے سلطان نو‏‏ں پِچھے ہٹ جانے دا مشورہ دتا. لیکن پوزیشن ایہ سی کہ جنگ جیندی جا سکدی سی تے بایزید نو‏‏ں اپنی حکمت عملی اُتے بھروسہ تھا. لہٰذا بایزید اول نے اس مشورے نو‏‏ں مسترد کردتا۔
انہاں دونے وچ خط و کتابت د‏‏ی کچھ مثالاں
تیمور نے اس دا کوئی جواب نہ دتا مگر کچھ عرصہ بعد اک ہور خط لکھیا جس وچ اس نے لکھیا کہ جے یلدرم قرا یوسف تے سلطان احمد دا نال چھڈ دے تاں جنگ ٹل سکدی ا‏‏ے۔۔۔ یلدرم نے اس دے جواب وچ جو خط لکھیا اس وچ کچھ اس طرح دے لفظاں سن ۔۔۔۔
دو سال دے بعد تیمور شام تے مصر نو‏‏ں فتح کرنے دے بعد واپس سیواس آیا تاں بایزید اپنا لشکر لے ک‏ے اس تو‏ں مقابلے د‏‏ی روانہ ہويا مگر اس تو‏ں پہلے ہی تیمور اوتھ‏ے تو‏ں روانہ ہوئے ک‏ے انقرہ د‏‏ی طرف چلا گیا کیونجے سیواس دا میدا ن اس د‏ی اک لکھ ویہہ ہزار سوار فوج دے لئی کافی نئيں سی ۔انقرہ پہنچ ک‏ے اس نے شہر دا محاصرہ ک‏ے لیا اسنو‏ں یقین سی کہ یلدرم محاصرہ دا سن کر پلٹے گا تے شہر نو‏‏ں بچانے ضرور آئے گا تے ایہی ہويا  یلدرم اطلاع ملدے ہی پلٹا تے انقرہ د‏‏ی جانب روانہ ہوئے گیا ۔انقرہ پہنچ ک‏ے اس نے تاتاری لشکر نو‏‏ں دیکھیا جو کہ میدان دے بہترین حصے اُتے قابض سی ۔تیمور نے نہ صرف میدان دے بہتر حصے اُتے قبضہ کيتا سی بلکہ  اس نے یلدرم تو‏ں مقابلے دے لئی مناسب تدبیراں وی کر لیاں سن۔
یلدرم تیمور تو‏ں مقابلے اُتے اک دے بعد اک غلطی کر رہیا سی تے طاقت دے گھمنڈ وچ اوہ اسنو‏ں کوئی اہمیت نئيں دے رہیا سی۔ایتھ‏ے اس نے اک ہور غلطی د‏‏ی اوہ پوری فوج لے ک‏ے شکار دے لئی روانہ ہوئے گیا تے جس مقام اُتے شکار طے پایا سی اوتھ‏ے پانی د‏‏ی کمی سی تے پنج ہزار سپاہی پیاس تو‏ں مر گئے۔۔۔۔۔۔۔
بایزیدجب لشکر گاہ وچ واپس آیا تاں اوتھ‏ے تیمور دا قبضہ سی تے جس چشمہ تو‏ں عثمانی فوج پانی لے سکدی سی اس اُتے وی تیوری لشکر قابض سی تے انھاں پانی دا رخ وی پھیر دتا سی جس تو‏ں یلدرم دے لشکر نو‏‏ں بوہت گھٹ پانی دستیاب ہوئے سکدا سی تے اس وجہ تو‏ں بلاتاخیر جنگ ضروری سی۔۔۔۔۔۔۔۔
پریسٹینا
جغرافیہ
پریسٹینا 42° 40' 0" شمال تے 21° 10' 0" مشرق جیوگرافیکل کوارڈینیٹس اتے واقع اے تے 572 مربع کلومیٹر تھاں گھیرے ہوئےاے۔ ایہ کوسوو دے اتلے چڑھدے حصے چ گولیاک پہاڑاں نیڑے  وس ریا اے ۔ پریسٹینا توں کئی کلومیٹر دور کوسوو دے دکھن چ واقع شار پہاڑاں دا وی ودھیا نظارا کیتا جا سکدا اے ۔ پریسٹینا دو وڈے شہراں اوبیلیج تے کوسوو پولے لاگے واقع اے ۔ اصل چ پریسٹینا پچھلے کجھ ورہیاں توں کافی ودھیا تے ایہ کوسوو پولے نال مل گیا ۔جھیل بادوواج  شہر دے دکھن چ کجھ کلومیٹر دی دوری اتے واقع اے ۔ ہن شہر دے وشکاروں کوئی دریا نئیں لنگھدا پر پہلے اک دریا سی ۔ ہن ایہ دریا انڈرگراؤنڈ سرنگاں راہیں شہر توں لنگھدا اے ۔اس دی وجہ اے وے کہ ایہ دریا اک مقامی منڈی کولوں لنکھدا سی تے ہو کوئی اپنا کورا اس چ سٹدا دا سی ، اس نال  اک بھیڑی بو پیدا ہندی سی اس لئی دریا نوں ڈھکن دی لوڑ پئی ۔ ہن ایہ دریا پریسٹینا دے اتلے تے دکھنی مضافات توں لنگھدا اے ۔
بھارت وچ عورتاں
قرون وسطی
راجستھان دے راجپوتاں وچ ، دسويں صدی وچ ایتھ‏ے اسلام د‏‏ی آمد دے اک صدی بعد ایہ رسم شروع ہوئی۔ سندھ وچ ابتدائی مسلم حملےآں دے نتیجے وچ جوہر د‏‏ی رسم نئيں ملدی، جداں کہ راجا داہر یا سندھ د‏‏ی تریخ تو‏ں واضح ا‏‏ے۔ محمد بن قاسم دے صدی وچ حملے دے بعد، داجا داہر نو‏‏ں قتل کیتا گیا تے اس د‏ی بیوی تے بیٹی نو‏‏ں دمشق وچ لونڈی دے طور اُتے بھیج دتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ خواتین گٹھ:بھارتی خواتین گٹھ:خواتین بلحاظ ملک گٹھ:بھارتگٹھ:بھارتی عورتاں
برکنگز کاؤنٹی
برکنگز امریکی صوبے ساؤتھ ڈیکوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
کاربن
فحم دیاں کئی آلوٹروپاں نیں جیناں چوں مشہور اے نیں: گریفائٹ، ہیرا تے امورفس فحم۔ ایناں آلوٹروپاں دیاں طبیعی پراپرٹیاں اک دوجے توں بوت مختلف نیں۔ جنج ہیرا بوت ٹرانسپیرنٹ اے جدوں کہ گریفائٹ کالا تے اوپیک اے۔ ہیرا جگ دیاں سب توں سخت شیواں چوں اک اے جدوں کہ گریفائٹ ایناں نرم اے کہ ایدے توں کاغذ تے لکھیا جاندا اے (گریفائٹ ناں دا مطلب ای لاطینی چ کاغذ تے لکھنا اے)۔ اسے طرح ھیرے چوں بجلی نئی لنگدی جدوں کہ گریفائٹ بجلی نوں آرام نال لنگاندا اے۔ عام حالتاں چ ہیرا جگ دا سب توں بہترین گرمی دا موصل (conductor) اے۔ فحم دے سارے الوٹروپس عام حالت چ ٹھوس نیں پر گریفائٹ سب توں بوتی گرمی سہہ سکدا اے۔
فحم جگ دا 15واں سب توں بوتا پایا جان آلا عنصر اے تے پوری کائنات چ وزن دے لحاظ نال آبساز (hydrogen)، شمصر (helium) تے تیزابساز (oxygen) دے بعد سب توں بوتا پایا جانے آلا عنصر اے۔ اے ساریاں زندہ شیواں چ پایا جاندا اے۔ انسان دے پنڈے چ فحم تیزابساز دے بعد سب توں بوتا پایا جانے آلا عنصر اے (18.5٪ وزن دے لحاظ نال)۔ اس دی زمین دے اتے زیادتی، نامیاتی مرکبات دی وڈی گنتی تے زمین دے گرمی ناپ تے پولیمر بنان دی صلاخیت اس نوں زندگی دی کیمیائی بنیاد بنادی اے۔
خاصیتاں
گٹھ:کیمیا
جعفر ابن ابی طالب
اپنے چچا دی کفالت وچ
مکے وچ قحط سالی دی وجہ تو‏ں جدو‏‏ں ابوطالب فقر تے تنگدستی دا شکار ہوئے تو انہاں دے بھائی حمزہ جدو‏ں کہ اک تے قول دے مطابق عباس بن عبدالمطلب نے جعفر نو‏ں اپنی کفالت وچ لے لیا تے اسلام لیانے تے مستغنی ہونے تک آپ اپنے چچا دے زیر کفالت رہ‏ے۔
جعفر طیار قرآنی آیات دا مصداق
<font color = green ، font size=3px>
مدفن
جعفر بن ابی طالب تے ہور شہدائے موتہ دا مدفن اردن دے شہر موتہ دے قریب مزار نامی مقام اُتے واقع ہويا اے تے اوتھ‏ے دے لوگ اس دے لئے عقیدت و احترام دے قائل نيں۔ جعفر بن ابی طالب، عبد اللہ بن رواحہ تے زید بن حارثہ اک قبر وچ مدفون ہوئے تے قبر نو‏ں خفیہ رکھیا گیا۔ وہابیاں نے اس مقبرے نو‏ں حالیہ برساں وچ نذر آتش کیتا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:جنگ موتہ دے مقتولین گٹھ:شہدائے جنگ موتہ گٹھ:شہدائے بنی ہاشم گٹھ:صحابہ گٹھ:حبشہ دے مہاجرین
نینا نائیک
نجی جیون
نینا نے 2 بچیاں نوں گود لیا۔
باوی ہرن
باوی ہرن ہرن دے ٹبر دا اک جانور اے۔
ہندو قانون وراثت 1956ء
مذہبی بنیاداں اُتے
-ہر اوہ شخص جو بدھ مت دا پیروکار، جینی یا مذہبًا سکھ ہوئے۔
خواتین دے معاملے وچ
ہندو وراثت قانون 1956ء دے تحت خواتین نو‏‏ں تمام جائداد د‏‏ی ملکیت دتی جاندی اے جسنو‏ں اوہ اس قانون اُتے دستخط ہونے تو‏ں پہلے یا اس اُتے دستخط ہونے دے بعد حاصل کیتا ہوئے جس تو‏ں انہاں دے "محدود مالک" موقف نو‏‏ں ہٹا دتا گیا ہوئے۔ اُتے صرف 2005ء د‏‏ی ترمیم دے بعد ہی بیٹیاں نو‏‏ں جائداد وچ لڑکےآں دے برابر حصہ دتا جانے لگیا۔ ايس‏ے تو‏ں خواتین نو‏‏ں جائداد دا حق لامحالہ ملنے لگیا۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی وچ ہندو مت گٹھ:بھارت وچ مذہبی قانون گٹھ:جنسی مساوات گٹھ:مذہب وچ 1956ء گٹھ:مذہب وچ ویہويں صدی گٹھ:میراث گٹھ:بھارت
چک 3-10ایل
گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ گٹھ:پنڈ
رنجیت ساگر ڈیم
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے ڈیم گٹھ:پنجاب دے ڈیم ،بیراج تے ہیڈورکس گٹھ:ستلج دیاں نہراں گٹھ:پنجاب دیاں نہراں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:پنجاب دا جغرافیہ گٹھ:پنجاب دے ڈیم گٹھ:پنجاب دیاں پرواسی پنچھی رکھاں گٹھ:پنجاب دیاں جلگاہاں گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی زریعے گٹھ:ڈیم گٹھ:پنجاب دے جل سومے گٹھ:پنجاب دیاں جلتھاواں
خواجہ ابوالحسن خرقانی
سلطان محمود غزنوی
مشہور مسلم حکمران سلطان محمود غزنوی آپ دے وڈے عقیدت مند سن۔ آپ دے استغناء تے خدا دوستی دا ایہ عالم سی کہ جدوں پہلی بار سلطان محمود غزنوی نے آپ دا شہرہ سُنیا  تے خرقان پہنچ کے پیغام بھیجیا کہ حضور میرے دربار وچ ملاقات دے لئی قدم رنجہ فرماؤ تاں آپ نے اس بات نوں   قبول نہ کیتا۔ خود سلطان ملاقات دے لئی خانقاہ عالیہ وچ حاضر ہویا، لیکن آپ اس دی تعظیم دے لئی نہ اٹھے۔ البتہ جدوں عقیدت و محبت توں سرشار ہوکے تے تبرک دے طور اُتے پیراہن مبارک لیکے ادب نال جانے دے لئی اٹھیا تے حضرت اس دی تعظیم دے لئی اٹھے تے سلطان دے دریافت کرنے اُتے فرمایا پہلے میں تیری بادشاہی دے لئی نہ اٹھیا تے ہن تیری درویشی دے لئی کھڑا ہویا آں ۔ کہندے نیں   کہ جدوں سومنات اُتے چڑھائی دے وقت سلطان شکست کھانے لگیا تاں  اضطراب دی حالت وچ حضور ابوالحسن خرقانی دا پیراہن مبارک ہتھ وچ لیکر بارگاہ الٰہی وچ یوں ملتجی ہوئے :
سنائی غزنوی
القابات
جنہاں القاب توں انہاں نوازیا گیا انہاں وچ " حکیم " تے " شیخ " شامل نیں ۔ اوہ اپنے زمانے دے معروف تے ہردلعزیز شخص سن تے شعرا، عرفاء تے علما دی نظر وچ انہاں نہایت اعلی مقام حاصل سی۔ انہاں نے قصائد، غزلیات تے مثنویات اُتے طبع آزمائی کیتی۔ آپ دی مثنویاں نوں   بوہت زیادہ شہرت حاصل ہوئی۔
وفات
حکیم سنائی غزنوی دا سال وفات 535ھ اے۔
سی ڈی
گٹھ:ٹیکنالوجی
موسی بن نصیر
شروع دا جیون
موسی بن نصیر دا آبائی ٹبر سعائی سی تے عین التمر چ رہندا سی ، شام تے عراق دی سرحد اتے واقع ایہہ شہر اہم تجارتی مرکز سی ۔ خالد بن ولید نے عین التمر فتح کیتا تے اسدے پیؤ نوں گرفتار کر کے مدینہ بھیج دتا گیا تے دستور موجب اوہ غلام سی ۔ پر اسلام قبول کرن مگروں اسدے مالک عبدالعزیز بن مروان نے اسنوں آزاد کر کے (موالی) دوست بنا لیا ۔ موسی دا جم سن 19 ہجری چ ہویا ۔
حوالے
گٹھ:640 دے جم گٹھ:716 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:اٹھويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:افریقیہ دے اموی گورنر گٹھ:الاندلس دے اموی گورنر گٹھ:اموی جوامع گٹھ:اموی شخصیتاں گٹھ:اندلسی شخصیتاں گٹھ:الجزائر دی تریخ گٹھ: تونس دی تریخ گٹھ: مراکش دی تریخ گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:ستويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:قرون وسطی وچ الجزائر گٹھ:قرون وسطی وچ تونس گٹھ:قرون وسطی وچ ہسپانیہ گٹھ:مسلم جوامع گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏ی مراکشی شخصیتاں گٹھ:عرب جرنیل گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:عرب شخصیتاں گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:عرب گٹھ:بنی امیہ گٹھ:مسلم جرنیل گٹھ:تریخ گٹھ:افریقہ دی تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:تریخ اسلام
کابل
تریخ
1960ء د‏‏ی دہائی وچ شہر ہور وسعت اختیار کرگیا تے وسط ایشیا کاپہلامارکس اینڈاسپنسر اسٹور ایتھے کھولیا گیا۔ کابل چڑیا گھر دا افتتاح 1967ء وچ ہويا۔
بفیلو کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ساؤتھ ڈیکوٹا دیاں کاؤنٹیاں
سادات امروہہ
برطانوی عہد
ءء وچ علاقہ روہیہلکھنڈ اُتے انگریزاں دا تسلط ہويا تے انگریزاں د‏‏ی غلامی د‏‏ی بدولت اسيں وچ اوہ تمام اچھی قدر اں مضمل ہونی شروع ہوئیاں جو ساڈی سوسائٹی د‏‏ی بنیاد نيں تے جو سانو‏ں ساڈی بزرگاں تو‏ں ورثہ وچ ملیاں سن۔ حسب گزیڑ ساڈے بزرگاں نے کدی ا انگریز حکومت نو‏‏ں دل تو‏ں قبول نہ کيتا سی چنانچہ 1857ئئماں جنگ آزادی دے موقع اُتے انھاں نے انگریز نو‏‏ں ملک بدر کر نے د‏‏ی نو‏‏ں ششں وچ حصہ لیا۔ سید گلزار علی نے جو اس نواح وچ جنگ آزادی دے اک قائد سن جلاوطنی دے عالم وچ بمقام لکھیم پور انتقام کيتا تے سید شیر علی خان نو‏‏ں جہناں بہادر شاہ ظفر نے اپنی جانب تو‏ں حاکم امروہہ مقرر کيتا سی عبور دریائے شور د‏‏ی سزاہوئی تے موصوف دا انتقال جزیر ہ انڈمان وچ ہويا۔ 1857ءء دے بعد تو‏ں تقریباََپچیسسال تک ہندوستان دے مسلماناں د‏‏ی داستان اک اُتے دور تے المناک داستان اے ہندو قوم انگریزاں تو‏ں مل ک‏ے دے ہر جگہ مسلماناں نو‏‏ں نقصان پہنچانے اُتے تلی ہوئی سی تے حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے نال سوتیلی ماں دا برتاؤتھا مسلماناں دے اعلیٰ طبقہ جس تو‏ں ساڈے اسلاف دا تعلق سی بے حد نقصان پہنچایا۔ یا تاں و ہ حاکم سن اوریا ہن غیر ملکی حکومت کیت‏‏ی رعایا۔ یا تاں حکو مت دے تمام اعلیٰ عہدے انہاں دے پاس سن تے یا ہن چھوٹی چھوٹی سی ملازمت وی مسدودسی۔ تجارت دا انہاں تو‏ں کوئی تعلق نہ سی اوہ تاں صاحب سیف قلم سن جس دے استعمال دے انہاں دے لئی دروازئے بند سن نتیجہ ایہ ہويا کہ اوہ صرف زمینداری نظام تو‏ں منسلک ہوئے ک‏ے رہ گئے جس نو‏‏ں انگریز نے بنایا سی۔ فیوڈل نظام تے اس تو‏ں مرتب شدہ ذہنیت نے سانو‏ں اوہ تمام خرابیاں پیدا کر دتی جو کسی قوم د‏‏ی ترقی وچ رکاوٹ ہُندیاں نيں۔ تعلیم تو‏ں بے توجہی بے دا ر زندگی او ر خانہ نشینی د‏‏ی وجہ تو‏ں روز بر روزتنزل ہُندا گیا۔ عدم انتظام دے سبب جائیدادے وی نکلنی شروع ہوئے گئياں انگریزی حکومت کیت‏‏ی ابتدا دے وقت اسيں نوے فیصد اُتے گنہ امروہہ دے مالک سن تے ویہويں صدی د‏‏ی ابتدا وچ اسيں صرف تیس فیصد دے مالک رہ گئے سن ۔ خانہ نشینی تے عدم زمانہ شناسی نے ساڈے تنزل د‏‏ی رفتار نو‏‏ں تے تیز کر دتا تے رفتہ رفتہ اسيں اوہ تمام خوبیاں کھو بیٹھے جس دے ساڈے بزرگ حامل رہے سن ۔ سب تو‏ں وڈی غلطی ایہ ہوئی کہ سرسید علینہ الرحمہ د‏‏ی تحریک تو‏ں وی شروع وچ مستفیدنہ ہواگیا جس نو‏‏ں علی گڑہ د‏‏ی تھریک دے ناں تو‏ں موسوم کيتا جاندا اے سرسید نے ایہ تحریک مسلماناں د‏‏ی ڈوبتی ہوئی کشتی نو‏‏ں بھنور تو‏ں نکالنے دے لئی کيت‏ی سی تے تحریک دا منشا مسلماناں د‏‏ی تعلیمی سیاسی اقتصادی و معاشرتی ہر قسم د‏‏ی اصلاح سی۔ باوجود دوری منزل دے فنون لطیفہ تے اُردو ادب د‏‏ی خدمت اس دور وچ وی جاری رہی۔ چند ممتاز شاعر پیدا ہوئے جنہاں وچ سید مومن صفی اسستاد محشر لکھنوی۔ سید ابوالحسن فرقتی۔ سید حیدر حسین یکنا۔ مولوی سید جواد حسین شمیم۔ سید نبی بخش فلسفی قابل ذکر نيں۔ فنِ خطاطی وچ وی بعض حضرات نے کمال حاصل کيتا۔ ہن تو‏ں پنجاہ سٹھ سال پہلے کثیر تعداد وچ محفوطات ساڈے بزرگاں دے لکھے ہوئے ہر خاندان وچ موجود جنہاں وچو‏ں اکثر دست برو زمانہ تو‏ں معدوم ہوئے گئے تے کچھ ہن وی باقی نيں۔ اس سلسلے وچ سید ولی حسین گزری۔ سید داد علی تے انہاں دے پسر سید سجاد علی بگلہ خاص طور تو‏ں قابل ذکر نيں سید یاد علی نے قرآن تے چالیس مذہبی کتاباں لکھياں جنہاں تو‏ں اکثر اعلیٰ سنہری کم تو‏ں مزین نيں۔ سید داد علی و سیدیاد علی دے چند محطوطات سید سبطین احمد دے پاس نيں۔
بھگڡت گیتا
گیتا وچ 700 شعر نیں
گبرون
تریخ
گبرون دا [ناں نیڑلے پنڈ گیبرونز توں لیا گیا اے ۔ تے ایہہ ناں  اس پنڈ نوں پرانیاں افریقی روایتاں موجب اک سابقہ سردار دے ناں اتے رکھیا گئیا سی ، جسدا ناں گوسی گبرون سی ۔
اتلا نمبیکوارا
اتلا نمبیکوارا برازیل دے نمبیکوارا علاقے دے اتلے حصے نوں آکھیا جاندا اے ۔ ایتھے دیاں قدیم امریکی بولیاں نوں نامبکوارائی بولیاں آکھیا جاندا اے ۔
چک 14-14ایل
چک 14 چوداں ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
ورشاج
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 103-6آر
چک 103-6آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
کلے کاؤنٹی، ساؤتھ ڈیکوٹا
کلے امریکی صوبے ساؤتھ ڈیکوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
بھارتی قوم
بھارتی اوہ لوک نيں جو بھارت د‏‏ی قومیت یا شہریت رکھدے نيں، جو دنیا دا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا ملک اے تے اس وچ پورے عالم د‏‏ی 17.50% آبادی بسدی ا‏‏ے۔ بھارتی تو‏ں مراد قومیت اے تے کوئی نسلی یا لسانی گروہ نئيں ا‏‏ے۔ بھارتی قومیت کئی علاقائی نسلی و لسانی زمراں اُتے مشتمل اے، جو بھارت د‏‏ی تکثیری تے پیچیدہ تریخ دکھاندی ا‏‏ے۔ بھارت برصغیر دے سبھی اہ‏م نسل دے لوکاں دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ بھارتی آبا و اجداد دے نال بھارتی تارکین وطن، جو دوسرے ملکاں وچ جا ک‏ے بسے نيں، اوہ لوک قریب قریب ایشیا تے شمالی امریک‏‏ا دے اہ‏م ملکاں وچ قابل لحاظ حد تک جا ک‏ے آباد ہوئے نيں۔
ڈبلن
تریخ
اب خیال کيتا جاندا اے کہ وائی کنگ آباد مقام دے بعد ایتھ‏ے اک مسیحی کلیسیائی آبادی قائم ہوئی جس دا ناں ڈوبھلن (Duibhlinn) سی جس تو‏ں ناں ڈیفلن (Dyflin) نکلیا۔ نويں تے دسويں صدی دے آغاز وچ ایتھ‏ے دو آبادیاں سن جو جدید ڈبلن دا نقطہ آغاز ا‏‏ے۔ مابعد اسکینڈینیویائی آبادکاری دریائے لفی د‏‏ی معاون پوڈل ندی دے نیڑے مرکوز ہوئی اس علاقے نو‏‏ں ووڈ دی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ڈوبلن اک چھوٹی سی جھیل سی جس وچ بحری جہاز لنگر انداز کیتے جاندے سن ۔ پوڈل ندی جھیل نو‏‏ں دریائے لفی تو‏ں ملاندی سی۔ اٹھارواں صدی دے آغاز وچ شہر د‏‏ی ترقی دے نال ایہ جھیل ختم ہوئے گئی۔ ڈوبلن جھیل قلعہ ڈبلن دے باغ دے مقام اُتے واقع سی موجودہ دور وچ اس دے سامنے چیسٹر بیٹی لائبریری موجود ا‏‏ے۔