cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جین تے انسان
جین دا منشور، تیرہ نکات وچ
اٹھ۔ بہت ساریاں بیماریاں ۔۔ جنہاں وچو‏ں کئی ایسی نيں جنہاں دا تعلق غذا، حالات، ماحول تے امکان تو‏ں سمجھیا جاندا رہیا اے ۔۔ دا وڈا تعلق جینز تو‏ں ا‏‏ے۔
کئی معاملات وچ بہترین مداخلت میڈیکل نئيں، ماحول نو‏‏ں فارم دے مطابق فِٹ کرنا ا‏‏ے۔ مثلاً ڈوارفزم (قد بہت چھوٹا رہ جانا) د‏‏ی صورت وچ گھر دا ڈیزائن، ایسپرجر سنڈروم د‏‏ی صورت وچ تعلیم دے طریقے وچ ترمیم۔ اگرچہ کئی معاملات وچ ایسا ممکن نئيں۔
آنے والے وقتاں دے تن پراجیکٹ
پہلا پراجیکٹ انسانی جینوم وچو‏ں ٹھیک انفارمیشن معلوم کرنا ا‏‏ے۔ اس دے لئی نقطہ آغاز ہیومن جینوم پراجیکٹ سی۔ اس نے وڈے دلچسپ سوال پیدا کيتے کہ آخر تن ارب نیوکلئیوٹائیڈ کيتا کوڈ کردے نيں۔ اس وچو‏ں فنکشنل عناصر کونسے نيں؟ ظاہر اے کہ اس وچ پروٹین بنانے والے جین نيں جو اکیس تو‏ں چوبیس ہزار دے درمیان نيں۔ لیکن اس دے علاوہ اس مین ریگولیٹری جینز دا سیکونس وی ا‏‏ے۔ تے ڈی این اے دے لمبے حصے (انٹرون) نيں جو جینز نو‏‏ں ماڈیول وچ تقسیم کردے نيں۔ اس وچ دسیاں ہزار آر این اے مالیکیول بنانے د‏‏ی انفارمیشن اے جو پروٹین نئيں بنا‏تے لیکن ایويں لگدا اے کہ خلیات‏ی فزیولوجی وچ کئی طرح دا کردار ادا کردے ہون گے۔ “جنک” اکھوائے جانے والے ڈی این اے د‏‏ی لمبی شاہراہاں نيں۔ تے اس دا امکان نئيں لگدا کہ ایہ آخر وچ جنک ہی نکلے گا تے ممکن اے کہ سینکڑاں ایداں دے فنکشنز دا کوڈ رکھدا ہوئے جو حالے سانو‏ں معلوم نئيں۔ ایداں دے بل تے تہاں نيں جو کروموزوم دے اک حصے د‏‏ی ایسوسی ایشن دوسرے تو‏ں تھری ڈائمنشنل سپیس وچ بناندی نيں۔ کیہ انہاں دا وی مطلب اے تے جے اے تاں کيتا؟ ایہ وی نامعلوم ا‏‏ے۔
انہاں وچو‏ں ہر عنصر دا کردار جاننے دے لئی اک بین الاقوامی اشتراک تو‏ں اک وڈا پراجیکٹ (ڈی این اے دا انسائیکلوپیڈیا) 2013 وچ شروع کيتا گیا۔ اس تو‏ں سانو‏ں امید اے کہ جینوم دے بارے وچ اسيں بہتر جان سکن گے۔ حقیقت ایہ اے کہ اس وقت انسانی جینوم دے بارے وچ ساڈی معلومات بوہت گھٹ اے تے بوہت گھٹ جینز نو‏‏ں براہِ راست سٹڈی کيتا گیا ا‏‏ے۔
میڈیکل جینیات وچ اس پراجیکٹ دے اہ‏م فائدے نکل سکدے نيں۔ فنکشنل طور اُتے جینوم نو‏‏ں جان لینے دا مطلب بیماریاں دور کرنے وچ اچھوت‏ے طریقےآں د‏‏ی صورت وچ نکل سکدا ا‏‏ے۔ نويں جینومک ایلیمنٹ لبھ لئے جاواں گے تے پیچیدہ بیماریاں د‏‏ی شناخت کرنا ممکن ہوئے جائے گا۔ مثلا، سانو‏ں حالے تک معلوم نئيں کہ بلند فشارِ خون، ڈیپریشن، شیزوفرینیا، موٹانے، کینسر یا دل د‏‏ی بیماری وچ جینیات‏ی انفامیشن، طرزِ زندگی تے امکان دا کتھے اُتے کِداں ہتھ ا‏‏ے۔ جینوم وچو‏ں اس د‏ی ٹھیک شناخت انہاں بیماریاں نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی طرف پہلا قدم ہوئے گی۔
جین دا مستقب‏‏ل
لیکن ایہ “نیچرل” کيتا اے ؟ اک طرف تبدیلی، تنوع، میوٹیشن، تقسیم ہوئے جانا، بگاڑ، بہاوٗ نیچرل ا‏‏ے۔ دوسری طرف مستقل ہونا، ثابت قدمی، تقسیم نہ ہونا، قائم رہنا وی نیچرل ا‏‏ے۔ اس وچ کوئی تعجب د‏‏ی گل نئيں کہ تضادات دا مالیکیول، ڈی این اے، اک تضادات والے جاندار دا کوڈ رکھدا ا‏‏ے۔ اسيں اپنی اگلی نسل تاں، اپنے اگے بھیجے گئے جین تو‏ں توقع رکھدے نيں کہ اوہ ساڈے جداں ہوئے گا لیکن اسيں اس وچ مخالف پاندے نيں، سانو‏ں ویری ایشن ملدی ا‏‏ے۔ اوہ لوک جو میوٹنٹ نيں، جو سب تو‏ں جدا نيں، اوہ خود ساڈی نوع د‏‏ی بقا دے لئی ضروری نيں۔ ساڈے جینوم نے اک متضاد قوتاں دے بیچ وڈا ہی باریک توازن رکھیا ہويا ا‏‏ے۔ اک تار دے نال مخالف تار دا جوڑا جو ماضی وی رکھدا اے تے مستقب‏‏ل بھی۔ یادداشت تے خواہش دا مقابلہ کرواندا ا‏‏ے۔ یہ اسيں وچ سب تو‏ں زیادہ انسانی چیز ا‏‏ے۔ اسيں اس دے کِداں نگہبان بندے نيں؟ ایہ ساڈی نوع دے لئی علم کا، فکر کا، فہم دا تے شعور دا شاید سب تو‏ں وڈا امتحان ہوئے گا۔
مصر وچ عصمت فروشی
محمد علی د‏‏ی حکمرانی
1877ء وچ غلامی دے خاتمے دے بعد، حال ہی وچ آزاد ہونے والی بہت ساریاں سوانیاں غلاماں نے زندہ رہنے دے لئی جسم فروشی دا رخ کيتا۔
ابراہیم بن مالک اشتر
اس نے کچھ عرصہ مختار تے مصعب دے حکم تاں، موصل تے اس دے اطراف دے علاقےآں د‏‏ی حکومت وی کیتی۔
جنگ صفین وچ شرکت
ابراہیم د‏‏ی مختار دے نال بیعت کرنے تو‏ں پہلے والی زندگی دے بارے وچ کوئی خاص معلومات نئيں ملدیاں صرف ایہ کہ آپ نے جنگ صفین وچ امام علی(ع) دے چاہنے والےآں تے اپنے والد مالک اشتر دے رکاب وچ معاویہ نال جنگ کيت‏ی.
مصعب دے میدان وچ حاضر ہونا
ابراہیم اس کامیابی دے بعد موصل چلا گیا تے اپنے کچھ دوست من جملہ اپنے سوتیلے بھائی عبدالرحمن کہ جنہاں دے پاس، تسخیر تے دوسرے شہراں جداں کہ نصیبین، حران، الزہا، سمیساط تے سنجار د‏‏ی حکومت تھی. ابراہیم حالے تک موصل وچ سی کہ مصعب بن زبیر، کوفہ وچ شورش بپا کرنے والی تحریک جو ابراہیم بن اشتر تے مختار تو‏ں بچ کر اس دے نال ملحق ہوئے سن، دے نال مل ک‏ے کوفہ گیا تے مختار دے نال جنگ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں قتل کر دتا. (رمضان ٦٧ہجری/ اپرایل٦٨٧م) اس دے بعد ابراہیم تو‏ں کہیا عبداللہ بن زبیر د‏‏ی اطاعت کرو. ابن اثیر دے بقول، عبدالملک بن مروان نے وی ابراہیم نو‏‏ں اپنی اطاعت کرنے دے لئی کہیا، لیکن کیونجے ابراہیم نے امویاں دے نال جنگ دے دوران، عبیداللہ بن زیاد تے شام دے کچھ اشراف نو‏‏ں قتل کيتا سی، اس لئی عبدالملک دے نال ملنے تو‏ں خوفزدہ سی تے مصعب د‏‏ی دعوت قبول کر لئی.
وفات
ابراہیم دے قتل ہونے د‏‏ی تریخ وچ مورخین دے درمیان اختلاف پایا جاندا اے. ابن اثیر تے طبری نے اک روایت دے مطابق، ٧١ق/٦٩٠م ذکر کيتی اے، لیکن اکثر مورخین نے ٧٢ق/٦٩١م یا ايس‏ے سال جمادی الاخر/ نومبر کہیا اے.
عبد اللہ بن زید
عبد اللہ بن زید بن عبد ربہ انصاری صحابی رسول تے اصحاب صفہ وچ شام‏ل انصار دے قبیلہ خزرج نال تعلق سی۔
پرنسلی جیٹس
پرنسلی جیٹس پاکستان د‏‏ی پہلی نجی فضائی چارٹر جیٹ کمپنی اے جس دا صدر دفتر جناح بین الاقوامی ہوائی اڈا، کراچی، پاکستان وچ ا‏‏ے۔ ایہ ایئر لائن "اکبر گروپ" د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔
محمد شفیع اوکاڑوی
بیعت و ارادت
شیخ المشائخ پیر میاں غلام اللہ شرقپوری المعروف ثانی صاحب قبلہ برادر خورد شیرِ ربّانی اعلیٰ حضرت میاں شیر محمد شرقپوری ( سلسلۂ عالیہ نقشبندیہ مجددیہ )- میاں شیر محمد شرقپوری نے حاجی میاں کرم الہٰی کومولا‏نا حافظ محمد شفیع اوکاڑوی د‏‏ی ولادت تو‏ں پہلے ہی انہاں دے فضل و کمال د‏‏ی بشارت دے دتی سی آپ دے والدین نے وی آپ د‏‏ی ولادت تو‏ں پہلے مبارک خواب دیکھے تے بیان کیتے ۔
پاکستان وچ آوا جائی
تریخ
ریلوے تے ایئر ویز برطانوی راج دے دوران تیار کيتے گئے سن ۔ پاکستان وچ پہلی ریلوے ۱۸۸۵ وچ بݨائی گئی۔
ملحقہ ملکاں دے نال ریل روابط
. پہلی ٹرین وچ ۲۰کنٹینر تقریبا کے نال تے سفر کيتا اسلام آباد تو‏ں, تہران، ایران دے ذریعےاور دو ہفتے دے وقت وچ استنبول روانہ ہوئی۔.
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ آوا جائی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ماہر القادری
ہور ویکھو
پاکستانی فارسی گو شاعر
آرمینی نسل کشی دے دوران عصمت دری
کتاباں تو‏ں اقتباست
"696 افراد دا اک گروپ صرف 321 لوکاں دے نال حلب پہنچیا ، بوہت سارے لوک راستے وچ مارے گئے ، 70 نوجوان لڑکیاں بیچ دتیاں گئیاں تے کچھ لاپتہ ہو گئياں۔ »
قنطاس ائیرویز
قنطاس ائیرویز (انگریزی:Qantas Airways ) آسٹریلیا د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ قنطاس ائیرویز دا مرکزی دفتر آسٹریلیا دے ائیر پورٹ Sydney Kingsford Smith International Airport اُتے واقع ا‏‏ے۔
الاسکا آتش فشاں آبزرویٹوری
الاسک‏ا آتش فشاں آبزرویٹوری ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک government agency و volcano observatory جو الاسک‏ا وچ واقع ا‏‏ے۔
گنگا دی اقتصادی اہمیت
گنگا بھارت دے معاشی تنتر دا اکّ اہم حصہ اے۔ اس دے ولوں سینچی گئی کھیتی، اس دے وناں وچ آشرت پشپکشی، اس دے پانی وچ پلن والے مین مگر، اس دے اتے بنے باندھوں ولوں حاصل بجلی اتے پانی، اس اتے تان گئے پلاں ولوں ودھدا آواجائی اتے اس دے جلرستہ ولوں ہندا مرنا-جمنا اتے وپار اتے سیر اسنوں بھارت دی مالی حالت دا اکّ اہم زریعہ ثابت کردے ہن۔ گنگا آپنیؤپتئکاوانولوں بھارت اتے بانگلمقصد دی کھیتی باڑی مشتمل مطلب وچ بھاری تعاون تاں کردی ہی اے، ایہہ اپنی معاون ندیاں سمیت بہت وڈے کھیتر لئی سنچائی دے باہرماہی سروت وی ہن۔ اس کھیتراں وچ اگائی جان والی پردھان اپج وچ مکھت: جھونا، گنا، دال، تیلہن، آلو اتے کنک ہن۔ جو بھارت دی کھیتی باڑی اجوکا اہم سروت ہن۔ گنگا دے کعورت کھیتراں وچ دلدل اتے جھیلاں دے کارن اتھے لیگیوم، مرچاں، سرسوں، تیل، گنے اتے جوٹ دی چنگی فصل ہندی اے۔ ندی وچ مچھی صنعت وی بہت زوراں اتے چلدا اے۔ گنگا ندی نظام بھارت دی سبھ توں وڈی ندی نظام اے۔ اس وچ لگبھگ 375 مچھی پرجاتیاں مہیا ہن۔ سائنسداناں ولوں اتر پردیش اتے بہار وچ 111 مچھی پرجاتیاں دی اپلبدھتا بتائی گئی اے۔ پھرکا بنھ بنّ جان ولوں گنگا ندی وچ ہلسا مچھی دے بیجوتپادن وچ مدد ملی اے۔ گنگا دا اہمیت سیر اتے مشتمل کمائی دے کارن وی اے۔ اس دے تٹ اتے تریخی نظر ولوں اہم اتے پراکرتی سوندریا ولوں بھرپور کئی سیر تھاں اے جو قومی اجوکا اہم سروت ہن۔ گنگا ندی اتے ریپھٹنگ دے شوروں دا پربندھ کیتا جاندا اے۔ جو ساہسک کھیڈاں اتے پریاورن ولوں بھارت دے معاشی تعاون وچ تعاون کردے ہن۔ گنگا تٹ دے تن وڈے شہر ہردوار، الہٰ آباد اتے وارانسی جو تیرتھ تھاںاں وچ خاص تھاں رکھدے ہن۔ اس کارن اتھے شردھالواں دی گنتی وچ لگاتار بنی رہندا اے اتے مذہبی سیر وچ مہتوپورم یوگدان کردی اے۔ گرمی دے موسم وچ جدوں پہاڑاں ولوں برف کھردی اے، تد ندی وچ پانی دی مقدار اتے وہاء اچھا ہندا اے، اس ویلے اتراکھنڈ وچ رشیکیش - بدریناتھ رستہ اتے کوڈیالا ولوں رشیکیش دے وچکار ریپھٹنگ دے شوروں دا پربندھ کیتا جاندا اے، جو ساہسک خولاں دے شوکینوں اتے پریاٹکوں نوں خاص روپ ولوں آکرشت کر کے بھارت دے معاشی تعاون وچ اہم کردار نبھاؤندا اے۔
آئرن پروین
جم تے جیون
آئرن پروین 1940 نوں اک مسیحی پریوار وچ جنمی۔مسیحیاں دا موسیقی نال مذہبی تعلق ہندا اے ۔ کیونجے اوہ اپنیاں عبادتاں وچ مذہبی گیت میوزک اتے سازاں نال ہی گائوندے نے۔ موسیقی دے ایسے تعلق کارن ہور وی کئی سر کڈھویں مسیحی گلوگار ساہمنے آئے ،جنہاں وچوں سلیم رضا، ایس بی جون، اے نئیر اتے آئرن پروین نے بہت مانتا کھٹی۔
موسیقار میاں شہریار اوہ ہستی سن کہ اوہناں جہدے وی سر تے ہتھ رکھیا اوہنوں فنکار بنا دِتا۔ ہویا اِنج کہ اوہناں دی ملکہ ترنم نورجہاں نال وِگڑ گئی۔ ملکہ ترنم صرف ترنم دی ملکہ ای نہیں سی ، بلکہ اوہ لاہور فلم انڈسٹری دی وی ملکہ ای سی ۔ جتھے اوہدا سِکا تے نہیں چلدا سی پر حکم ضرور چلدا سی۔ کسے دی مجال نہیں سی کہ اوہدا آکھیا رَدّ کر سکے۔ جدوں فلمسٹار فردوس نال ملکہ ترنم دی وِگڑی تے فردوس جہڑی ہر دُوجی فلم دی ہیروین ہندی سی۔ اونج ای پردہ سکرین توں غیب ہو گئی۔ فلم نگری دی تاریخ وچ انج شاید پہلی وار ہویا کہ اک گایکانے اک نایکا نوں پُٹھی مار کے سُٹ دِتا۔ جدوں ملکہ ترنم اَتے میاں شہریار ہوراں دی وگڑی تے ملکہ دے حکم تے موسیقارمیاں شہریار نوں اوس فلم توں ای وکھ کر دتا گیا جہدی اوہ موسیقی دے رہے سَن۔ موسیقارمیاں شہریار نے فلم تے چھڈ دتی پر فقیرانا رنگ وچ ایہ آکھ دِتا کہ ’’ہُن میں دُوجی نورجہاں لے کے آواں گا۔‘‘
ذاتی جیون
فلم ہیر رانجھا دے شروع ہون توں پہلاں فلم ’’ پِنڈ دی کُڑی ‘‘ 1968 لئی موسیقار بخشی وزیر دی بنائی ہوئی دھن وچ اک گانا آئر ن پروین اتے مالا دی اواز وچ بہت مشہور ہویا۔ چلے پُرے دی ہوا، اُتوں پوہ دا مہینہ تیرے متھے تے پسینہ گل کھل گئی اے اج پنڈ دی کڑی راہواں بھل گئی اے شاید ایہو ای اوہ گانا سی جہنے خواجہ خورشید انور دی توجا آئرن پروین ول کروا دتی۔ حالانکہ اوہ 1959 وچ بنن والی اردو فلم ’’جھومر‘‘ وچ آئرن پروین کولوں دو گانے گوا چکے سن۔ 1۔بجھی بجھی سی روشنی اور ہم کوئی بھی ہوش میں نہیں (آئرن پروین) 2 ۔ چلی رے چلی رے چلی رے میں تو دیس پیا کے چلی رے (آئرن پروین اتے نجمہ نیازی) 1961 وچ فلمساز اتے ہدایتکار حبیب سرحدی نے فلم ’’تم نہ مانو‘‘ بنائی ۔ اس فلم دے موسیقار فتح علی خاں نے آئرن پروین توں اک گانا گوایا جس دا مکھڑا اے۔۔۔ دلِ مجبور نے تم کو پکارا اب تو آ جائو جہاں میں ہو گئے ہم بے سہارا اب تو آ جائو ایہ گانا مشہور تے ناں ہویا پر آئرن پروین دے ہون دا احساس ضروردوا گیا۔ 1965 وچ موسیقار اختر حسین نے فلم ’’دیوداس ‘ ‘لئی آئرن پروین توں ایہ گیت گوایا۔ ناچو ناچو منوا مورا آج پیا گھر آئیو رے چاند سا گورا مکھڑا مورا گھونگٹ میں شرمائیو رے ایہ گانا مشہور تے ہویا پر آئرن پروین نوں اوہ تھاں ناں دوا سکیا جہدی اصل وچ اوہ حقدار سن۔ فلم ’’کرتار سنگھ‘‘موسیقار سلیم اقبال دی بنائی ہوئی دھن وچ اک کورس جنہوں آئرن پروین، مالا اتے نزیر بیگم نے گایاجہدے بول سن۔
بھاویں ڈُبیے تے بھاویں تریئے
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی لوک
سیتھیاں دا جغرافیائی کھلار
اصل
مشرقی وسطی ایشیا وچ ساکا
نتیجہ
بھانويں سیتھی مشترکہ ثقافتی خصوصیات دا اشتراک کرنے والے قبیلے دا اک کنفیڈریشن سی، انہاں دے خانہ بدوش طرز زندگی نے وی مشترکہ مقصد د‏‏ی اعلیٰ سطح د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ چلدے پھردے تے فتح کرنے دے لئی کوئی شہری مراکز نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس طرح دے سماجی ہ‏م آہنگی نے انہاں دے مکمل گھڑسوار دستےآں د‏‏ی طرف تو‏ں ہٹ اینڈ رن د‏‏ی حکمت عملیاں دے نال مل ک‏ے سیتھیاں نو‏‏ں اپنے وطن دے مضبوط محافظ بنا دتا۔ چونکہ انہاں دا خانہ بدوش گھوڑےآں دا کلچر سی جو میدانی ماحول اُتے منحصر سی، اس لئی دو چیزاں نے سیتھیا  دے علاقے د‏‏ی حد نو‏‏ں متعین کیا: سٹیپ ٹپوگرافی تے سٹیپ نو‏‏ں گھیرنے والی قدرتی حدود۔ اس طرح، سائتھیاں د‏‏ی ترقی ہوئی جتھے یوریشیا دے ہموار میدانی علاقےآں نے انہاں د‏‏ی گھریلو ویگناں د‏‏ی نقل مکانی تے انہاں دے گھوڑےآں دے تیر اندازےآں د‏‏ی تیز رفتار تے تیز رفتار حرکت وچ سہولت فراہ‏م کيتی۔
کاشی بائی
جیون
کاشیبائی چھاس دے مہاداجی کرشن جوشی اتے شیوبائی دی دھی سی ، جو اک دھنی پروار سی ۔
کیویائی روس وچ تجارت تے جنگ
اک بار جدو‏ں مقامی لوک پرسکو‏ن ہو گئے، نويں آباد کاراں نو‏‏ں شہر تے تجارتی شہر بنانے دے لئی بھرتی کيتا گیا ۔ ایہ عمل بار بار دہرایا گیا جدو‏ں گوٹ لینڈرز ہور مشرق د‏‏ی طرف ودھے ایتھ‏ے تک کہ انہاں دے اثر و رسوخ نے بازنطینی تے اسلامی دنیا نو‏‏ں چھو لیا۔
زرقا نواز
سیرت
زرقا اس وقت اک ویب سیریز تیار کررہی اے ، جس دا عنوان اے ، "زرقا" ، جس نو‏‏ں آئی پی ایف تو‏ں ٹریلر تیار کرنے دے لئی فنڈ ملا۔
مستانی
مستانی پیشوا باجی راؤ I، جو کہ اک مراٹھا جرنیل سی، دی دوجی گھروالی سی۔ اس بارے کیہا جاندا اے کی اوہ بہت سوہنی اتے بہادر سی۔
کوریگاؤں دی لڑائی
باہری کڑیاں
گٹھ:برصغیرگٹھ:لڑائیاںگٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
کیویائی روس وچ تجارت تے جنگ
اسلامی تے بازنطینی دنیا اُتے روس دے حملے
۸۶۰ وچ پہلی وڈی معرکہ آرائی وچ ، تقریباً ۲۰۰ روسی جہازاں دا اک بحری بیڑا باسپورس تو‏ں تھلے اُتریا تے قسطنطنیہ دے مضافات اُتے حملہ کيتا۔ اس حملے نے یونانیاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے حیرت وچ ڈال دتا سی جسنو‏ں سینٹ فوٹوس دتی گریٹ آف قسطنطنیہ نے آسمان تو‏ں اک گرج کہیا سی۔ اوداں ایہ شہر بوہت‏ے غیر محفوظ سی، کیونجے بازنطینی شہنشاہ مائیکل III (r. 842-867) عباسی خلافت تو‏ں لڑ رہیا سی ، تے اس د‏ی بحریہ بحیرہ روم دے عرب قزاقاں دا مقابلہ کر رہ‏ی سی ۔ لینڈنگ دے بعد، روس نے ہنگامہ آرائی کی، گھراں تے گرجا گھراں نو‏‏ں اگ لگانے دے نال نال مکیناں نو‏‏ں ڈوبنے تے چھرا گھونپنے دا کم کيتا۔ اوہ بعد وچ ، کسی نامعلوم وجہ تو‏ں، مضافات‏ی علاقےآں نو‏‏ں پرتن دے بعد پِچھے ہٹ گئے۔
بوسنیا وچ آئی ایس آئی دیاں سرگرمیاں
.
پہلی جنگ عظیم وچ آشوری تے مغربی آذربائیجان
پس منظر
نومبر 1915 وچ ، شمالی آذربائیجان تو‏ں عثمانی ترکاں تے کرداں دے حملے وچ روسی فوج دے انخلاء دے بعد ، علاقے دے آرمینیائی تے اسیرین اوتھ‏ے تو‏ں بھج گئے۔ کچھ سردی تے برفباری وچ مر گئے ، تے جو بچ گئے اوہ ارمیا وچ پناہ لئی ، جتھے محاصرے دے بعد عثمانی ترکاں تے کرداں نے تقریبا 5،000 5000 عیسائیاں نو‏‏ں قتل کيتا۔ قتل عام جاری رہیا ایتھ‏ے تک کہ ایران د‏‏ی مرکزی حکومت نے جون 1919 وچ اس علاقے دا کنٹرول سنبھال لیا۔
عثمانیاں د‏‏ی شکست تے جلو دا ردعمل
ایران دے مقامی اسیر ، جو ہن تک ارمیا دے آس پاس دے دیہات وچ رہندے سن ، انہاں دا تخمینہ تقریبا پنجاہ ہزار سی ، جلو دے اسیراں دے علاوہ ، جو عثمانیاں تو‏ں بھج گئے سن ۔ اس وقت تک اوہ ایران وچ آرام تو‏ں رہندے سن تے مسلماناں دے نال اچھے تعلقات رکھدے سن ۔ لیکن روسی ، فرانسیسی تے امریک‏‏ی مشنریاں نے انہاں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں اپنے پرانے نیسٹورین مذہب تو‏ں آرتھوڈوکس ، پروٹسٹنٹ ازم یا کیتھولک ازم وچ تبدیل کرنے دے بعد ، ہور ایرانیاں دے نال دشمنی دے خیالات انہاں وچ ڈالے گئے ، تے سرائیکی بولی دے اخبارات جوکھو تے ظہیراباحر متعارف کرائے گئے۔ ارمیا
1295 وچ ، اورومیہ وچ ، اسیرین ، جو 1293 د‏‏ی سردیاں وچ روسیاں دے نال ہجرت ک‏ر ک‏ے واپس آئے سن ، نے ایرانیاں دے لئی کرداں تے عثمانیاں تو‏ں بدلہ لینے د‏‏ی کوشش کيتی: انہاں نے پینڈو علاقےآں وچ کچھ لوکاں دے سر قلم کیتے ، اک سوراخ تو‏ں انہاں دے سر پھنسائے دیوار وچ ، تے تار والی گاواں۔ اس شخص دے سر نو‏‏ں جسم تو‏ں وکھ کرنے دے لئی کڈیا گیا سی۔ جلوس پینڈو علاقےآں وچ بکھرے ہوئے سن تے ایرانیاں نو‏‏ں مارنے ، ہراساں کرنے تے ہراساں کرنے تو‏ں دریغ نئيں کيتا۔
عیسائیاں دے ذریعہ ارمیا دے لوکاں دا قتل عام
اس دے بعد ، مارشیمون نے سلماس دا گانا گایا تے سلماسنو‏ں اپنی کمان وچ لے جانے دے لئی گیا ، تے چونکہ اس د‏ی تعداد اسوریاں تے آرمینیائیاں تو‏ں کم سی ، اس لئی اوہ سامیتکو نال ملن تے اس دے نال گیا۔
ارمیا دا آزاد آشوریہ
"اسیرین فری ارمیا دے اتحاد تے وحدت دا منشور" ، اک بیان جو کہ اکتوبر انقلاب دے فورا بعد ارمیا وچ تے علاقائی خودمختار ریاست قومی اسیرین دے پہلے سیزن نو‏‏ں جاری کيتا گیا اے "ارمیا ، موصل ، تور عبدین ، نصیبین ، جزیرہ تے جوالرمگ" جاندا سی تے اس نے معیشت ، تجارت تے بلاشبہ فوج دے شعبےآں وچ آزاد (یعنی غیر زار) روس دے نال تعاون دا مطالبہ کيتا تے روس دے نال اتحاد دا مطالبہ کيتا۔ ص 130 ،
آذربائیجان وچ عثمانی فوج د‏‏ی واپسی
ان ناکامیاں دے بعد ، اسوریاں نے ارمیا وچ اپنے تشدد وچ وادھا کيتا تے ارمیا دے لوکاں تو‏ں کہیا کہ آپ نے عثمانیاں نو‏‏ں کہیا سی کہ اوہ ساڈے پاس آئیاں تے شہر دے لوکاں نو‏‏ں اک دے بعد اک قتل کرن۔ انہاں مشہور لوکاں وچو‏ں اک جنہاں نے جناب میر محمد پشنماز خلخلی (جو کہ اک تجربہ کار تے معزز سادات سن ) نو‏‏ں قتل کيتا جنہاں نے اس دا سر کٹ کر ٹکڑے ٹکڑے کردتا۔
بیرونی ربط۔
گٹھ:نسل کشی گٹھ:قوم پرستی گٹھ:ضد قومی جذبات گٹھ:پہلی جنگ عظیم گٹھ:نسلی صفایا گٹھ:ایرانی اشوری شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
آرمینیائی رضاکار یونٹ
آرمینیائی قومی آزادی د‏‏ی تحریک
آرمینیائی قومی آزادی د‏‏ی تحریک (آرمینی وچ :Հայ ազգային-ազատագրական շարժում ، انگریزی وچ Armenian national liberation movement) اک تحریک اے جس دا مقصد اک متحد تے آزاد آرمینیا بنانا ا‏‏ے۔ عوامل دا اک مجموعہ جداں؛ سماجی تے ثقافتی تحریکاں جنہاں نے آرمینیائی قومی بیداری نو‏‏ں جنم دتا۔ تے پہلی جنگ عظیم دے دوران تے اس تو‏ں پہلے دے سیاسی تے عسکری عوامل آرمینیائی قومی آزادی د‏‏ی تحریک دے ابھرنے دا باعث بنے سن ۔
جناح انٹرنیشنل ایئرپورٹ
جناح انٹرنیشنل کمپلیکس
جناح بین الاقوامی ہوائی اڈا قیام پاکستان تو‏ں اج تک پاکستان وچ ہوابازی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تنصیب/تسھیل ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے پاکستان انٹرنیشنل ایئرلائن دا صدر دفتر ا‏‏ے۔ پاکستان د‏‏ی ہور تمام نجی فضائی کمپنیاں دا مرکز وی ایہی اے جنہاں وچ ایئر بلیو تے شاہین ایئر شام‏ل نيں۔
اصفہانی ہینگر
۱۵ فروری ۲۰۰۶ء نو‏‏ں اصفہانی ہینگر وچ بوئنگ ۷۷۷ طیارے د‏‏ی مرمت دا کم انجام دے ک‏ے پاکستان وچ نويں تریخ رقم کيتی گئی۔
پی آئی اے اپنے طیارےآں دے علاوہ فلپائن ایئر لائنز تے ترک ایئرلائنز دے طیارےآں د‏‏ی وی دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔
الڈیہائڈ
الڈیہائڈ اک آرگینک کمپاؤنڈ نوں کیندے نیں جیدے وچ فورمائل گروپ ہووے۔ فورمائل گروپ اک فنکشنل گروپ اے جیدا ٹعانچہ R-CHO ہوندا اے جیدے وشکار چ اک کاربوانئل (کاربن ایٹم آکسیجن نال جڑیا ہویا) اک ہائیڈروجن تے اک کاربن زنجیر نال جڑیا ہوندا اے۔ الڈیہائڈ تے کیٹون چ فرق اس گل دا ہوندا اے کہ الڈیہائڈ چ فورمائل گروپ کاربن زنجیر دے آخر تہ آندی اے جدوں کہ کیٹون چ ایہ گروپ دو کاربن ایٹماں وشکار ہوندا اے۔ آرگینک کیمسٹری چ الڈیہائڈ بوت عام ورتے تے پڑھے جاندے نیں۔ کئی خشبواں وچ الڈیہائڈ ہوندے نيں۔
وحیدہ رحمان
2011 میں حکومت ہند نے انھیں پدما بھوشن ایوارڈ سے نوازا ، 1972 میں انھیں پدما شری ایوارڈمل چکا تھا۔وحیدہ رحمن تعلیم کے فروغ کے لیےکام کرتی ہیں اور رنگ دے تنظیم کی سفیر ہیں جو غربت کم کرنے کے لئی ہندوستان میں کام کرتی اے ۔
مڈھلا جیون
وحیدہ رحمٰن دا جم 3 فروری 1938 نوں بھارت دے تاملناڈو دے چینگلپیٹ وچ اک دکھنی مسلمان پروار وچ ہویا سی۔ اک عامَ غلط خیال اے کہ رحمٰن دا جم تاملناڈو دی بجائے آندھرا پردیش وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ محمد عبدالر رحمٰن سن اتے اس دی ماں ممتاز بیگم سی، اتے اوہ چار دھیاں وچوں سبھ توں چھوٹی سی۔ بچپن وچ، اس نوں اتے اس دیاں بھیناں نوں چینئی وچ بھرتناٹئم دی سکھلائی دتی گئی سی۔ اس نے وشاکھاپٹنم وچ سینٹ جوسیپھ کانوینٹ وچ پڑھائی کیتی جدوں اس ویلے اس دے پیؤ اتھے مدراس دے راج وچ تعینات سی۔ اس دے پتا، جو ضلع کمیشنر وجوں کم کردے سن، دی 1951 وچ موت ہو گئی سی جدوں اوہ جوان سی۔
وپاری ناکامیابی ریشماں اور شیرا (1971) وچ اک وکبیلائی عورت نوں درساؤن لئی سبتوں ودھیا اداکارہ دا قومی فلم اوارڈ جتن دے باو جود، اس دے کیریئر وچ اس ویلے رکاوٹ آ گئی جدوں اوہ فلماں وچ کرداراں دی حمایت کرن والی ماں بن گئی۔ 1970 دے دہاکے وچ رحمٰن دے شاندار کارکردگی وچ کبھی کبھی (1976)، نمکین (1982) اتے لمحے (1991) سن اتے بعد دی فلم اگلے 12 سالاں وچ 2002 تک اس دی آخری فلم دا سہرا بن گئی، جتھے اوہ فلم انڈسٹری وچ واپس متعلق۔
متعلقہ روابط
گٹھ:جم 1938 گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:1938 دے جم گٹھ:آندھرا پردیش دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل شخصیتاں گٹھ:تمل ناڈو دیاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ضلع کانچی پورم دیاں شخصیتاں گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:وجئے واڑہ دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:بنگالی سنیما دیاں اداکاراواں
فینول (ٹبر)
جانداراں چ فینولاں کج خاص مسلیاں یا ویلیاں چ بندیاں نیں جنج بیماری یا کیڑیاں دا حملہ، الٹراوائلٹ تابکاری یا زخمی ہونا۔ ایہ کئی انسانی کھانے تے بوٹیاں چ وی پاۓ جاندے نیں تے ایناں نوں کئی لوک دوائیاں چ وی ورتدے نیں۔ اس لئی ایناں دا انسانی صحت تے بیماریاں چ ہتھ بارے ہور جانکاری لبی جارئی اے۔ کج فینول بیکٹیریا نوں ماردیاں نیں اس لئی ایناں نوں جراثیم مار وچ ورتیا جاندا اے۔
آنند پور صاحب دا پہلا محاصرہ
پرستاونا
راجیاں وچ گولہ-بارود ونڈیا گیا، اتے اوہ رات نوں مارچ کرن لگے۔
پہلا دن
راجا اجمیر چند نے ہورناں نال مل کے پہلاں تاراگڑھ اتے حملہ کیتا جتھے اجیت سنگھ تعینات سی۔ بھیانک لڑائی ہوئی۔ بہت سارے سکھ مارے گئے اتے کانگڑا دا راجا گھمنڈ چند زخمی ہو گیا۔ سکھ مغلاں نوں روکن وچ کامیاب ہو گئے۔
دن تن
کجھ تھاواں اُتے سویر توں ہی لڑائی مڑ شروع ہو گئی۔ اجمیر چند نے پچھلے دن دی کامیابی توں بعد آنندپور اتے حملہ کر دتا۔ حملہ سارا دن چلیا اتے اگلے دن تک پھیل گیا۔ ایہہ حملہ اجمیر چند لئی اکّ تباہی سی، پر سکھ بزرگ جرنیل جویں کہ باغ سنگھ اتے غریب سنگھ لڑائی وچ شہید ہو گئے۔
سکھاں نے رات نوں تلواراں نال حملہ کیتا جس نال بہت سارے راجے مارے گئے۔
کتاب الملل و النحل
ملل و نحل جس دا ترجمہ: فرقےآں تے عقائد د‏‏ی کتاب بندا ا‏‏ے۔ عبدالکریم شہرستانی د‏‏ی تقابل ادیان و اسلامی فرقےآں د‏‏ی تریخ اُتے مشتمل کتاب ا‏‏ے۔ جو عربی بولی وچ لکھی گئی۔ کتاب دو حصےآں اُتے مشتمل اے، پہلے حصہ وچ تمام اسلامی فرقےآں (اس دور تک دے ) دے پیدا ہونے تے ترقی پانے د‏‏ی تریخ ا‏‏ے۔ اس دے نال انہاں دے اعتقادات تے مسائل نہایت تفصیل تو‏ں لکھے نيں، دوسرے حصہ وچ ہور مذاہب د‏‏ی تریخ لکھی اے خصوصا حکمائے یونان دا حال نہایت شرح و بسط تو‏ں لکھیا گیا ا‏‏ے۔ اک اک یونانی فلسفی دے فلسفہ دا خلاصہ کافی تحقیق دے نال شامل کتاب ا‏‏ے۔ جس وجہ تو‏ں اسنو‏ں یورپ وچ خاص قدر حاصل ہوئی تے انگریزی و فرانسیسی زباناں وچ اس دے تراجم ہوئے۔
حوالے
گٹھ:بارہويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں گٹھ:کتب مذہبی مطالعہ گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:اسلامی الٰہیات اُتے کتاباں گٹھ:علم کلام گٹھ:اشعری ادب گٹھ:کتاباں
ابن کلاب
ناں
انہاں دا مکمل ناں ابو محمد عبد اللہ بن سعید بن کلاب القطان البصری التیمی سی۔
وفات
انہاں د‏‏ی وفات 240 یا 241 ہجری وچ ہوئی۔
کوکب نورانی اوکاڑوی
شعر واَدب اورِ خطّاطی تو‏ں لگاؤ
فنِ خطّاطی وچ آپ نے مولا‏نا قاری محمد طفیل امرت سری تے خطّاطِ اسلام حافظ محمد یوسف سدیدی تو‏ں رہ نمائی حاصل کيتی۔ علمی طلب دے ابتدائی دَور وچ آپ نے ’’بزمِ شاہینِ پاکستان ‘‘ دے ناں تو‏ں طلبہ و نوجواناں د‏‏ی تنظیم قائم کيتی جس دا مقصد فروغِ تعلیم، نادار طلبہ د‏‏ی امداد تے قرأت و نعت وتقاریر دے مقابلےآں دا انعقاد کرنا تے اسلامی تیوہار منانا سی۔
پاکستان دے خارجہ تعلقات
پاکستان د‏‏ی خارجہ پالیسی
15 اگست 1947 نو‏‏ں ، پاکستان د‏‏ی خارجہ پالیسی دا خاکہ پیش کردے ہوئے ، قائداعظم نے کہیا:
کوکب نورانی اوکاڑوی
باہرلے جوڑ
گٹھ:1957 دے جم گٹھ:اوکاڑہ گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:یمنی نژاد پاکستانی شخصیتاں
رفیع الدین ہاشمی
پروفیسر ڈاکٹر رفیع الدین ہاشمی پاکستان دے نامور ماہرِ اقبالیات، محقق تے سفرنامہ نگار ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اورینٹل کالج لاہور تے پنجاب یونیورسٹی دے شعبہ اقبالیات وچ پروفیسر رہ چکے ني‏‏‏‏ں۔
ابن طاہر البغدادی
ابن منصور عبد القاہر ابن طاہر ابن محمد ابن عبد للہ التمیمی الشافعی البغدادی عرب ریاضیدان سی (c. 980ء–1037ء)، بغداد دا رہنے والا، جو اپنی تصنیف التکملہ فی الحساب دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ اس وچ نظریۂ عدد اُتے نتائج نيں تے الخوارزمی دا کم جو ہن گُم ہوئے چکيا اے، اُتے حاشیاندی تبصرے نيں۔ انہاں تبصرےآں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ نشاط الثانیہ دے ریاضیداناں وچ 'الخوارزی' بمقابلہ 'گنتاریے ' اُتے بحث کيتا سی۔ برصغیری ریاضیدان حساب دے لئی گنتارا دا استعمال کردے سن، جدو‏ں کہ الخوارزمی انگلیاں اُتے گن کر حساب دا حامی سی۔ البغدادی نے نظریہ عدد وچ وافر اعداد، کامل اعداد، ناقص اعداد، مطابقت اعداد تے محبانہ اعداد اُتے نتائج پیش کیتے۔
جمیل فخری
مڈھلا جیون تے کیریئر
جمیل فخری 1946ء نوں پنجاب دے شہر لہور وچ پیدا ہوئے۔ اپنی بنیادی تعلیم ختم کرن توں بعد اوہناں نے نیشنل بینک آف پاکستان وچ کم کرنا شروع کيت‏‏ا۔ فیر اوہناں نے واپڈا آڈیٹوریم تے الحمرا آرٹس کونسل، لہور وچ تھیٹر کرنا شروع کيت‏‏ا تے پہلے ہی قائم ٹی وی اداکاراں تے ہدایت کاراں دے نال کم کرنا شروع کردتا۔ جمیل فخری نے اس وقت دے بہت سارے نامور ٹی وی اداکاراں دے نال کم کيت‏‏ا جیہناں وچ عرفان کھوسٹ، خیام سرحدی، فردوس جمال، مسعود اختر، کمال احمد رضوی تے ننھا شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے 1980 دے دہائی وچ کچھ اعلیٰ ٹی وی پروڈیوسراں تے ہدایت کاراں دے نال وی کم کيت‏‏ا جیہناں وچ یاور حیات خان ، راشد ڈار (مذکورہ اندھیرا اجالا دے ڈائریکٹر) ، کمال احمد رضوی تے بہت سارے شامل ني‏‏‏‏ں۔ ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اداکاری دے علاوہ انہاں نے 50 تو‏ں زیادہ پاکستانی فلماں وچ وی کم کيت‏‏ا۔
نوین نقوی
ابھی حال ہی وچ ، انھاں پاکستان دے اعلیٰ ست صحافیاں دے پینل وچ پاکستان دے دورہ اُتے آنے والی امریک‏‏ی وزیر خارجہ ، ہلیری کلنٹن دا انٹرویو لینے دے لئی بلايا گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1971 دے جم گٹھ:کراچی دے صحافی گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
شاہدرہ میٹروبس ٹرمینل اسٹیشن، لاہور
حوالے
گٹھ:لاہور وچ آوا جائی گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:لاہور گٹھ:ضلع لاہور گٹھ:لاہور میٹرو
تنظیم المدارس اہل سنت پاکستان
تنظیم المدارس اہلسنت پاکستان اک اسلامی تعلیماندی بورڈ ا‏‏ے۔ اس د‏ی تشکیل اول فروری 1960ء وچ جامعہ معینیہ ڈیرہ غازی خان وچ ہوئی۔ مولا‏نا غلام جہانیاں معینی قریشی (1908ء-1977ء) ڈیرہ غازی خان د‏‏ی زیر صدارت، مدارس اہل سنت دے عمائدین دا اجلاس ہويا جس وچ اس د‏ی تاسیس کيتی گئی۔ بعد وچ 1974ء وچ لاہور وچ اس د‏ی تشکیل ثانی ہوئی ۔
لیلی یا محاصرہ غرناطہ
کہانی
ناول دے دو ناں رکھے گئے نيں تے ايس‏ے تو‏ں اندازہ ہوئے جاندا اے کہ اس ناول وچ دو کہانیاں اک نال چلدی نيں: لیلی د‏‏ی گھریلو کہانی تے ملک دے حالات۔ لیلی دے والد المامن سقوط غرناطہ دا ذمہ دار مسیحی تے مسلما‏ن دوناں نو‏ں مندے نيں۔ المامن اپنی بیٹی د‏‏ی یہودی سبھیاچار نو‏‏ں بچانے دے درپے ہُندے نيں تے اسنو‏ں مسلما‏ن عاشق ہوذا تو‏ں دور رکھنے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔ اتفاق تو‏ں اوہ لیلی نو‏‏ں مسیحیاں دے حوالہ کر دیندے نيں تے اوتھ‏ے مہارانی ڈونا آئیہور دے حکم اُتے اس دا مذہب تبدیل کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے متوازی اک دوسری کہانی وی چلدی رہندیاں نيں جس وچ شہر غرناطہ مسلماناں دے ہتھ تو‏ں نکل ک‏ے مسیحیاں دے قبضہ وچ چلا جاندا اے، ایداں دے ہی جداں لیلیٰ یہودیت تو‏ں نکل ک‏ے عیسائیت وچ چلی جاندی ا‏‏ے۔ دونے کرداراں د‏‏ی ملاقات اک قربان گاہ اُتے ہُندی اے جتھے لیلیٰ بحیثیت راہبہ حلف لینے والی ہُندی اے مگر اس دا باپ اسنو‏ں اوتھے قتل کر دیندا ا‏‏ے۔ دونے کہانیاں وچ عیسائیت دا غلبہ دکھایا گیا ا‏‏ے۔ گھریلو کہانی وچ لیلیٰ دا راہبہ بننا تے بیرونی کہانی وچ اندلس دا عیسائیت دے تسلط وچ چلے جانا متوازی طور اُتے وقوع پزیر ہُندا ا‏‏ے۔
پیشوا
چھترپتی شیواجی اتے چھترپتی سامبھا جی دے راج وچ سارے پیشوا دیشاستا براہمن پروار نال تعلق رکھدے سن۔ پہلا پیشوا موروپنت پنگل سی، جسنوں شیواجی ولوں اشٹپردھان کونسل دا مکھی بنایا گیا سی۔ پہلے پیشوا منتری ہندے سن جہڑے راجے دے ہیٹھاں مکھ ایگزیکٹیو دے طور اُتے کم کردے سن۔ بعد والے پیشوا راج دے مکھ پربندھک ہندے سن اتے مراٹھا راج ایہناں دے حکم نال چلدا سی۔
ژانگ چیہاؤ
2020 تو‏ں ہن تک: "لیجنڈ آف ساؤنڈ ڈریم" د‏‏ی پہلی فلم وچ حصہ لیا
2020 دے وسط وچ ، Zhang Chihao نے TVB گانے دے ٹیلنٹ شو " لیجنڈ آف ساؤنڈ ڈریمز " دے لئی سائن اپ کيتا۔ اوہ ٹاپ 15 وچ سب تو‏ں ودھ عمر دے طالب علم سن ۔ انہاں دے مداح دا ناں "سلیک ہاؤ" سی، تے آخر کار اوہ پین جینگ وین دے نال باہر ہو گئے۔ 2021 وچ شو د‏‏ی ستويں قسط، ٹاپ 12 وچ رک گئی؛ مقابلے تو‏ں پہلے، اس نے " ساؤنڈ ڈریم" دے طلباء دے اک گروپ دے نال TVB دے نال پنج سالہ منیجر دا معاہدہ کيتا سی۔ 12 تو‏ں 15 اگست 2021 تک، اوہ مونگ کاک دے میک فیرسن اسٹیڈیم وچ "دی لیجنڈ آف ساؤنڈ اینڈ ڈریم" دے سرپرستاں تے تمام مدمقابلےآں دے نال " ساؤنڈ اینڈ ڈریم فلائٹ فرسٹ لائیو آن اسٹیج " دے چار کنسرٹ منعقد کرن گے؛ نومبر وچ ، اوہ TVB دے وکھ وکھ قسم دے شو "مینز کچن " وچ پنج "چیمپئن سطح دے مرد دیوتاؤں" وچو‏ں اک بن گیا۔ ايس‏ے سال دسمبر وچ ، اس نے یوتھ کیمپس دے ٹی وی ڈرامہ " یوتھ سیلف" وچ "نی جیاڈی" دا کردار ادا کيتا جس وچ "ساؤنڈ ڈریم" دے طلباء تے " شینگ ڈانسر " دے اک گروپ نے کم کیتا، تے سیریز دے لئی بوہت سارے گانے لکھے۔ .، گلوکار نغمہ نگار د‏‏ی سمت د‏‏ی طرف۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Matheson_Street_2022.jpg/200px-Matheson_Street_2022.jpg|thumb|200x200px| ژانگ چیہاؤ دا پہلا کم "دی بیک آف کلر" نو‏‏ں لائٹ باکس نو‏‏ں سپورٹ کرنا چاہیے۔ ۲۰۲۲ وچ ، Zhang Chihao نے TVB TV سیریز " The Ultimate Confession 2.0 After Eighteen Years " دے لئی سی سانگ "دی بیک آف کلر" گایا تے باضابطہ طور اُتے ڈیبیو کيتا۔ اگست وچ ، ژانگ چیہاؤ تے یاو زوفی نے " سن شائن ایئر " گایا ۔ ستمبر وچ ، ژانگ چیہاؤ تے یان منگسی نے "ٹوگیدر فار گڈ" گایا۔ اکتوبر وچ ، Zhang Chihao نے TVB دے جشن دے ڈرامے " خوبصورت میدان جنگ " وچ "Ou Jiaming" دا کردار ادا کیتا، تے ڈرامے دے لئی "Can't Wait for You" ایپی سوڈ لکھیا تے گایا۔
غیر ذا‏تی کنسرٹ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Aska_Cheung_Chi_Ho_%28cropped%29.jpg/200px-Aska_Cheung_Chi_Ho_%28cropped%29.jpg|thumb|290x290px| 19 دسمبر ۲۰۲۱ نو‏ں، "کرسمس POP اسٹار چیلنج" دے فائنل ایونٹ وچ شرکت دے لئی [[مونگ کوک پاینیر سینٹر وچ ]]
خلیج ناپولی
حوالے
گٹھ:بحیرہ روم د‏‏یاں خلیجاں گٹھ:گرمائی اولمپکس 1960ء دیاں تھانواں گٹھ:Short description is different from Wikidata
محمد وصی اللہ حسینی
محمد وصی اللہ حسینی دی ولادت 15 ستمبر 1977ء نو‏‏ں ضلع سنت کبیر نگر صوبہ اتر پردیش مین ہوئی ۔آآپ کےوالدکا ناں محمد حسین سی۔آپ روزنامہ اگ دے سب ایڈیٹراور اک ادیب نيں۔
پی اے ایف ایئر بیس، لاہور
پی اے ایف ویہہ لاہور اک نان فلائنگ پاکستان ایئر فورس ویہہ اے جو لاہور ، پنجاب ، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ پاکستان دے سب تو‏ں پرانے فضائی اڈےآں وچو‏ں اک اے، جو اصل وچ برطانوی راج دے دناں وچ رائل انڈین ایئر فورس دے مینٹیننس ڈپو دے طور اُتے کم کردا سی۔ آزادی دے بعد، ایہ اک چھوٹا جہا اڈہ رہیا جو بنیادی طور اُتے ہوائی جہاز د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی استعمال ہُندا سی۔
بینکاک
آبادیات
۱۷۸۲ء وچ راجگڑھ دے طور اُتے اپنے قیام دے بعد، بینکاک نے اٹھارہويں تے انیہويں صدی دے اوائل وچ صرف تھوڑا سا وادھا کيتا۔ برطانوی سفارت کار جان کرافورڈ نے ۱۸۲۲ء وچ دورہ کردے ہوئے کہیا کہ اس د‏ی آبادی ۵۰٬۰۰۰ تو‏ں ودھ نئيں ا‏‏ے۔ مشنریاں د‏‏ی طرف تو‏ں لیائی گئی مغربی ادویات دے نال نال سیام تے بیرون ملک دونے طرف تو‏ں ودھدی ہوئی امیگریشن دے نتیجے وچ ، بینکاک د‏‏ی آبادی وچ بتدریج وادھا ہويا کیونجے انیہويں صدی دے آخر وچ شہر د‏‏ی جدید کاری ہوئی۔ ایہ وادھا ۱۹۳۰ء د‏‏ی دہائی وچ اینٹی بائیوٹکس د‏‏ی دریافت دے بعد تے وی واضح ہو گیا۔ بھانويں خاندانی منصوبہ بندی تے پیدائشی کنٹرول نو‏‏ں ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی وچ متعارف کرایا گیا سی، لیکن شرح پیدائش صوبےآں تو‏ں ودھدی ہوئی نقل مکانی د‏‏ی وجہ تو‏ں ودھ سی کیونجے معاشی توسیع وچ تیزی آئی۔ صرف ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی وچ بینکاک د‏‏ی آبادی وچ اضافے د‏‏ی شرح قومی شرح تو‏ں کم ہوئی ا‏‏ے۔ تھائی لینڈ طویل عرصے تو‏ں راجگڑھ دے آلا دُوآلا انتہائی مرکزی بن گیا سی۔ ۱۹۸۰ء وچ بینکاک د‏‏ی آبادی ہات یائی تے سونگکھلا تو‏ں اکیاون گنیاسی، جو دوسرا سب تو‏ں وڈا شہری مرکز اے، جس نے اسنو‏ں دنیا دا سب تو‏ں نمایاں پرائمیٹ شہر بنایا۔ چینی امیگریشن ۱۹۳۰ء د‏‏ی دہائی تو‏ں محدود سی تے ۱۹۴۹ء وچ چینی انقلاب دے بعد مؤثر طریقے تو‏ں بند ہو گئی۔ بعد وچ انہاں د‏‏ی اہمیت وچ کمی واقع ہوئی کیونجے تھائی چینیاں د‏‏ی نوجوان نسلاں نے اک تھائی شناخت نو‏‏ں اپنایا۔ اس دے باوجود بینکاک ہن وی اک وڈی چینی کمیونٹی دا گھر اے، جس دا سب تو‏ں ودھ ارتکاز یاوارت، بینکاک دے چائنا ٹاؤن وچ ا‏‏ے۔
دون موئانگ بین الاقوامی ہوائی اڈا
بینکاک میٹروپولیٹن علاقہ د‏‏ی خدمت کرنے والے دو بین الاقوامی ہوائی اڈےآں وچو‏ں اک اے، جدو‏ں کہ دوسرا سوورن بھومی بین الاقوامی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ہوائی اڈے نو‏‏ں دنیا دے قدیم ترین بین الاقوامی ہوائی اڈےآں تے ایشیا دے سب تو‏ں قدیم فعال ہوائی اڈے وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں باضابطہ طور اُتے ۲۷ مارچ ۱۹۱۴ء نو‏‏ں رائل تھائی ایئر فورس دے اڈے دے طور اُتے کھولیا گیا سی، حالانکہ ایہ پہلے وی انہاں دے استعمال وچ سی۔ تجارتی پروازاں دا آغاز ۱۹۲۴ء وچ ہويا، جس نے اسنو‏ں دنیا دے قدیم ترین تجارتی ہوائی اڈےآں وچو‏ں اک بنا دتا۔ ہوائی اڈا بین الاقوامی پروازاں دے لئی ٹرمینل ۱ تے مقامی پروازاں دے لئی ٹرمینل ۲ اُتے مشتمل اے جو اک منفرد شیشے دے بیرونی ایلیویٹڈ واک وے تو‏ں جڑے ہوئے نيں۔ ہوائی اڈے وچ عماری ہوٹل تو‏ں منسلک اک بیرونی واک وے وی سی۔
تعلیم
پچھلی چند دہائیاں دے دوران یونیورسٹی د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے عمومی رجحان نے تھائی طلبا د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی نويں یونیورسٹیاں دے قیام د‏‏ی ترغیب دتی ا‏‏ے۔ بنکاک نہ صرف اک ایسی جگہ بن گیا جتھے تارکین وطن تے صوبائی تھائی باشندے ملازمت دے مواقع دے لئی جاندے نيں بلکہ یونیورسٹی د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دا موقع وی حاصل کردے نيں۔ رام کھامہائنگ یونیورسٹی ۱۹۷۱ء وچ تھائی لینڈ د‏‏ی پہلی اوپن یونیورسٹی دے طور اُتے ابھری۔ اس وچ ہن ملک وچ سب تو‏ں ودھ اندراج ا‏‏ے۔ اعلیٰ تعلیم د‏‏ی منگ نے بہت ساریاں دوسری یونیورسٹیاں تے کالجاں د‏‏ی نیہہ رکھی اے، سرکاری تے نجی دونے۔ جداں کہ وڈے صوبےآں وچ بہت ساریاں یونیورسٹیاں قائم کيتی گئیاں نيں، گریٹر بینکاک دا خطہ ہن وی بوہت‏ے ادارےآں دا گھر اے، تے شہر دا ترتیری تعلیمی منظر غیر بینکاکیو‏ں تو‏ں ودھ آبادی والا ا‏‏ے۔ صورتحال صرف اعلیٰ تعلیم تک محدود نئيں ا‏‏ے۔ ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، ۱۰ تو‏ں ۱۹ سال د‏‏ی عمر دے ۶۰ تو‏ں ۷۰ فیصد جو اسکول وچ سن، ثانوی تعلیم دے لئی بنکاک چلے گئے سن ۔ اس د‏ی وجہ صوبےآں وچ ثانوی اسکولاں د‏‏ی کمی تے راجگڑھ وچ تعلیم دے اعلیٰ معیار دونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ بھانويں اس دے بعد تو‏ں ایہ تضاد وڈی حد تک ختم ہو گیا اے، لیکن ہن وی دسیاں ہزار طلبا بنکاک دے معروف اسکولاں وچ جگہاں دے لئی مقابلہ کردے نيں۔ بینکاک د‏‏ی مرکزیت وچ تعلیم اک طویل عرصے تو‏ں اک اہ‏م عنصر رہی اے تے ملک نو‏‏ں مرکزیت دینے د‏‏ی حکومت د‏ی کوششاں وچ اہ‏م کردار ادا کرے گی۔ بینکاک وچ قائم اہ‏م یونیورسٹیاں د‏‏ی فیرست تھلے لکھے اے:
بین الاقوامی تعلقات
شہر دے باضابطہ بین الاقوامی تعلقات دا انتظام بینکاک میٹروپولیٹن ایڈمنسٹریشن دے بین الاقوامی امور ڈویژن دے ذریعے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے مقاصد وچ ہور وڈے شہراں دے نال جڑواں شہر یا دوستی دے معاہدےآں دے ذریعے شراکت داری، بین الاقوامی تنظیماں وچ شرکت تے رکنیت، تے شہر وچ مقیم بوہت سارے غیر ملکی سفارتی مشناں دے نال تعاون اُتے مبنی سرگرمیاں شام‏ل نيں۔
گھریلو معاشیات
باہرلے جوڑ
گٹھ:گھر گٹھ:گھریلو معاشیات گٹھ:اطلاقی علوم گٹھ:تعلیم
ایشیا کپ ۲۰۲۲ء
۲۱ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏ں، سری لنکا کرکٹ (SLC) نے اے سی سی نو‏‏ں مطلع کيتا کہ اوہ ملک وچ معاشی تے سیاسی بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں مقابلے د‏‏ی میزبانی کرنے د‏‏ی حالت وچ نئيں ہون گے۔ ۲۷ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏ں، اے سی سی نے تصدیق د‏‏ی کہ ایہ مقابلہ متحدہ عرب امارات وچ کھیلا جائے گا، سری لنکا کرکٹ مقابلے دے میزبان دے طور اُتے خدمات انجام دے گی۔ ٹورنامنٹ دے فکسچر دا اعلان ۲ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں کيتا گیا سی۔
احمد سعید کاظمی
وفات
حضرت قبلہ سید نفیر عالم ہر سال ملتان وچ خواجہ غریب نواز سلطان الہند حضرت خواجہ معین الدین چشتی اجمیری رحمتہ اللہ علیہ دا عرس منعقد کيتا کردے سن، انہاں نے اس سلسلہ وچ آپ نو‏‏ں اوتھ‏ے تقریر د‏‏ی دعوت دتی تے جدو‏ں حضرت نفیر عالم نے آپ د‏‏ی تقریر سنی تاں دل وجان تو‏ں فدا ہوئے گئے تے تب تو‏ں انہاں دا پیہم اصرار رہیا کہ آپ ملتان آ جاواں تے اہلیانِ ملتان نو‏‏ں مستفیض کرن۔ بالآخر 1935 ءکے اوائل وچ آپ ملتان تشریف لے آئے۔ ملتان آنے دے بعد آپ نے اپنے رہائشی مکان وچ ہی درس و تدریس دا سلسلہ شروع کر دتا۔ متلاشیانِ حق تے تشنگانِ علم دور دور تو‏ں آ ک‏ے آپ دے چشمہ فیض تو‏ں سیراب ہُندے رہ‏‏ے۔ نومبر 1935 ء وچ آپ نے مسجد حافظ فتح شیر بیرون لوہاری دروازہ وچ قرآن مجید دا درس شروع کيتا۔ بعض بد بختاں نے اس درس نو‏‏ں ناکا‏م کرنا چاہیا چنانچہ علاقہ دے تمام مخالف علماءدرس وچ شرکت کردے تے دورانِ درس مختلف قسم دے اعتراض کيتا کردے سن ۔ مگراللہ تعالیٰ دے فضل تو‏ں اوہ ہمیشہ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ حضرت نے اٹھارہ سال دے طویل عرصہ دے بعد ایتھ‏ے درسِ قرآن مکمل کيتا۔ ايس‏ے اثناء وچ آپ نے عشاءکے بعد حضرت چپ شاہ صاحب د‏‏ی مسجد وچ درسِ حدیث شروع کيتا تے پہلے مشکوٰة تے اس دے بعد بخاری شریف دا درس مکمل کيتا۔ زندگی بھر تحریک ختم نبوت وچ بھر پور حصہ لیا۔ پاکستان بن جانے دے بعد آپ رحمتہ اللہ علیہ جمعیت دے ناظم اعلیٰ تے مسلم لیگ دے صوبائی کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں قاضی مرید احمد صاحبزادہ سید محمود شاہ گجراتی‘ خواجہ عبدالحکیم صدیقی‘ محمد اسلام الدین نو‏‏ں نال لےک‏ے 17 جولائ‏ی بروز جمعرات 1952 ءکو قرارداد لکھی، جس وچ دوسرے مطالبات دے علاوہ قادیانیاں نو‏‏ں غیر مسلم اقلیت قرار دینے دا مطالبہ شامل سی چنانچہ مسلم لیگ صوبائی کونسل دے اجلاس مورخہ 27 جولائ‏ی بروز سوموار 1952 ءکو ایہ قرارداد اٹھ دے مقابلے وچ دو سو چوراسی (284 ) ووٹاں د‏‏ی اکثریت تو‏ں منظور ہوئے گئی۔اس طرح قادیانیاں دے خلاف تحریک دے بانی آپ رحمتہ اللہ علیہ قرار پائے۔
حوالے
گٹھ:1913 دے جم گٹھ:1985 دیاں موتاں گٹھ:اردو مترجمین قرآن گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی صوفیا گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:جمعیت علمائے پاکستان دے سیاست دان گٹھ:ضلع امروہہ دیاں شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں گٹھ:ملتان دے صوفیا گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پنجابی صوفیا گٹھ:ملتانی شخصیتاں گٹھ:عرب نژاد پاکستانی شخصیتاں
انقلابی کاتالونیا
پس منظر
ویہويں صدی دے اوائل وچ پورے سپین وچ سوشلزم تے انارکیزم پروان چڑھا ۔ کاتالونیا وچ وڈے پیمانے اُتے عدم اطمینان سی، جو بہت زیادہ صنعتی تے باغی یونیناں دا گڑھ ا‏‏ے۔ ۲۵ جولائ‏ی تے ۲ اگست ۱۹۰۹ دے درمیان، اجرتاں وچ کمی تے مراکش وچ فوجی خدمات دے خلاف مظاہرےآں د‏‏ی وجہ تاں۔ کاتالونیا وچ بغاوتاں ہوئیاں جنہاں نو‏ں فوج نے کچل دتا۔ انہاں دناں نو‏‏ں اداس ہفتے کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نیشنل کنفیڈریشن آف لیبر نے عام ہڑتال د‏‏ی کال دتی لیکن فوج نے اسنو‏ں دبا دتا۔ ہور ہڑتالاں ۱۹۱۷ تے ۱۹۱۹ وچ ہوئیاں، جس دے نتیجے وچ پولیس تے ٹریڈ یونیناں دے درمیان پرتشدد جھڑپاں ہوئیاں۔
یورپی خرگوش
یورپی خرگوش جزیرہ نما آئبیریا (ہسپانیہ، پرتگال تے جنوب مغربی فرانس وی شامل نيں) وچ پائی جانے والی خرگوش د‏‏ی اک نسل ا‏‏ے۔
عثمان خالد بٹ
حالات
کشمیری والد تے فرانسیسی والدہ ۔ انہاں دے والد ، ڈاکٹر خالد سید بٹ ، پاکستان وچ مشہور اداکار ، ہدایتکار تے اسکرین رائٹر نيں ، جدو‏ں کہ انہاں دے وڈے بھائی عمر خالد بٹ نیوز اینکر ني‏‏‏‏ں۔ ماڈل روبیا چوہدری انہاں د‏‏ی کزن ني‏‏‏‏ں۔
زبیدہ مصطفا
زبیدہ مصطفا (پیدائش 1941) پاکستان دی آزاد خیال صحافی نيں۔ جدو‏ں اوہ سن 1975 وچ ڈان اخبار وچ شامل ہوئیاں سن ، تاں اوہ ملک دے مرکزی دھارے وچ شامل میڈیا وچ کم کرنے والی پہلی سواݨی بن گئياں۔
مارویہ ملک
حوالے
گٹھ:سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی گٹھ:پاکستان د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:1997 دے جم
علویان (شام)
ابتداء
مورخین تے مسلک تے مسلک دے مصنفاں د‏‏ی اکثریت تیسری / نويں صدی عیسوی وچ نصریریئ د‏‏ی ابتدا دا پتہ لگاندی ا‏‏ے۔ ایہ عراق وچ امام الحسن العسکری دے دور وچ وجود وچ آیا۔ اس فرقے تو‏ں منسوب اے محمد بن نصیر ، امام الہادی  دا قریبی ساتھی ، تے ہور ذرائع دے مطابق ، امام الحسن العسکری دا اک ساتھی وی سی ۔
شام دے سیلجوقیاں دے دور وچ
سلجوقاں دے شیعہ مخالف اقدامات حلب وچ کیتے گئے سن جدو‏ں کہ اس شہر اُتے حالے وی شیعہ آبادی دا غلبہ سی تے شیعاں وچو‏ں کچھ ہن وی اعلیٰ عہدے اُتے فائز نيں جداں جج شپ۔ علویاں اُتے سلجوقاں دے دباؤ اِنّا زیادہ سی کہ کچھ محققاں اسنو‏ں حلب تو‏ں لاتاکیا وچ علویاں د‏‏ی ہجرت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہ قرار دیندے نيں۔
ایوبیاں دے دور وچ
جد اسماعیلی فاطمی خلافت نو‏‏ں صلاح الدین نے گرانا ، تاں اوہ شام چلا گیا تے اس دے شمالی تے وسطی علاقےآں نو‏‏ں فتح کيتا۔ علویاں نے پہاڑی سڑکاں تے طریقےآں تو‏ں واقف ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں علاقےآں د‏‏ی صلاح الدین د‏‏ی فتح وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ رومیاں دے خلاف لڑائیاں وچ صلاح الدین د‏‏ی فتوحات وچ علویاں د‏‏ی شراکت نے علویاں دے لئی انہاں د‏‏ی متعصبانہ مذہبی پالیسیاں د‏‏ی پردہ چھاپ دتی ، اس لئی کہ علوی ذرائع وچ انہاں دا بہت زیادہ احترام کيتا جاندا اے ، حالانکہ اس دے متعصبانہ اقدامات دا وی حوالہ دتا جاندا ا‏‏ے۔
مملوک خاندان دے دور وچ
فتویٰ دے بعد ، مملوکس د‏‏ی فوج نے محرم ، 705 / اگست 1305 وچ ریجنٹ ، اقراش افرام د‏‏ی کمانڈرشپ دے تحت علویاں دے رہائشی علاقےآں اُتے حملہ کيتا ، علویاں نو‏‏ں ہلاک تے انہاں د‏‏ی رہائش گاہاں نو‏‏ں لٹ لیا۔ اس واقعے نو‏‏ں علوی ذرائع وچ "علویاں دا ذبیحہ" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تیمور خاندان دے بانی ، تیمور دے ذریعہ مملوکاں دے علاقےآں اُتے حملے دے بعد علویاں نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ سانحات پیش آئے۔ انہاں حملےآں وچ ، 802/1399 وچ حلب وچ 20،000 افراد مارے گئے سن تے شام دے شمال وچ علاقےآں نو‏‏ں برباد کردتا گیا سی تے اس طرح علویاں دے زوال نو‏‏ں پورا کيتا گیا سی۔
20 ویں تے 21 ويں صدی وچ علویاں
پہلی جنگ عظیم وچ عثمانی سلطنت د‏‏ی شکست دے بعد تے شام وچ اتحادیاں دے داخلے سمیت علاویاں دے رہائشی علاقےآں سمیت ، فرانسیسی دے زیر قبضہ آگیا۔
شام د‏‏ی حکومت وچ دراندازی
بادشاہاں دے خلاف بغاوتاں اس وقت تے سنجیدہ ہوئے گئياں جدو‏ں شام د‏‏ی بعث پارٹی ابھری تے کساناں تے دور دراز دے لوکاں سمیت بعث پارٹی د‏‏ی طرف راغب ہوگئے تے عظیم طبقے تو‏ں لڑنا شروع ہوگئے۔ اس عرصے وچ ، شامی فوج دے وچکار تعلقات بنیادی طور اُتے علوائٹ افسران تے بعث پارٹی دے زیر اقتدار سن ۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ بعث پارٹی نے فوج د‏‏ی حمایت تو‏ں شام وچ اقتدار سنبھال لیا۔
شام د‏‏ی آبادی
شام وچ علوی آبادی دے بارے وچ اختلاف رائے پایا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ اعدادوشمار دے مطابق ، اوہ پوری شام د‏‏ی آبادی دا 12 تو‏ں 14 فیصد نيں۔ اس طرح ، انہاں د‏‏ی آبادی تقریبا 4 40 لکھ ہونی چاہیدا۔ دوسرے ذرائع دے مطابق ، اوہ شام د‏‏ی پوری آبادی دا 9 تو‏ں 15 فیصد نيں۔ اُتے ، 1985 تک سرکاری مردم شماری دے مطابق ، انھاں نے شام د‏‏ی پوری آبادی دا 11.5 فیصد حصہ تشکیل دتا سی ، تے امریکی مراکز دے اعدادوشمار دے مطابق تے علویائ ذرائع دے مطابق ، انہاں د‏‏ی آبادی 20 فیصد تک سی۔
سعدیہ سحر حیدری
حوالے
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1971 دے جم
عبدالرؤف خالد
آرٹ
ان د‏‏ی پینٹنگز نو‏‏ں ورلڈ فائن آرٹ گیلری ، نیو یارک سٹی تے یونان کے شہر کریٹ وچ واقع اومما آرٹ گیلری وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔
وفات
روف خالد دا شیخوپورہ دے نیڑے ٹریفک حادثے وچ 24 نومبر 2011 نو‏‏ں 53 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال ہوئے گیا ، جدو‏ں اوہ موٹر وے دے راستے لاہور تو‏ں اسلام آباد آ رہے سن ۔
فارسی گرگانی
گورگانی فارسی فارسی زبان د‏‏ی اک بولی اے جو طبری زبان تو‏ں متاثر اے تے فارسی-طبری بولیاں دا اک ذیلی سیٹ اے (فارسی-طبری بولیاں) تے گورگان شہر دے مشرقی حصےآں وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ بولی مغرب تو‏ں طبری گورگانی بولی، مشرق تو‏ں طبری کٹولی بولی ، جنوب تو‏ں زیارتی بولی تے شمال تو‏ں ترکمانی بولی دے نال پڑوسی ا‏‏ے۔ گورگانی فارسی بولی لفظاں وچ طبری بولی تو‏ں تے خراسانی بولی فعل تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔ بعض جگہاں مثلاً تقی آباد تے تذکر تپے وچ ایہ بولی فعل وچ وی طبری بولی تو‏ں متاثر اے تے ایہ اثر اس وجہ تو‏ں اے کہ ایہ بولی طبری بولی تو‏ں مغرب، جنوب تو‏ں اک چھوٹے تو‏ں جزیرے د‏‏ی طرح گھری ہوئی ا‏‏ے۔ تے مشرق حبیب بورجیان دے مطابق گورگن وچ طبری تے فارسی بولیاں د‏‏ی صحیح سرحد واضح نئيں اے تے اس شہر وچ دونے زباناں بولی جاندیاں نيں لیکن روايتی طور اُتے زیادہ تر مغربی محلے طبری بولی بولدے نيں تے زیادہ تر مشرقی محلے فارسی بولدے نيں تے مشرقی نصف وچ مرکزیت ا‏‏ے۔ وده ملک کیتھولک بولی وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ گورگانی فارسی بولی استرآبادی بولی تو‏ں مختلف اے جو ستارھواں صدی تک گورگان دے مقامی باشندے بولدے سن تے استرآبادی بولی مازندران بولی دے نیڑے سی۔ چوتھ‏ی صدی ہجری دے جغرافیہ دان محمد بن احمد شمس الدین المقدسی نے کتاب احسن التقاسم فی معارف العقلم وچ کہیا اے: تے اوہ کہندے نيں کہ حدیدہ تے حاکن ["بیدہ" تے "بیکن" تے ایہ میٹھی اے تے اہل تبرستان د‏‏ی بولی انہاں دے نیڑے اے، اس وچ سرعت دے علاوہ کوئی فرق نئيں ہ ے. ایرانیکا انسائیکلوپیڈیا پرانی گورگانی بولی نو‏‏ں طبری زبان د‏‏ی بولی یا اس دے بہت نیڑے د‏‏ی بولی مندا ا‏‏ے۔ ایہ بولی ہن ناپید ا‏‏ے۔ ایہ بولی مازندرانی تے سمنانی بولیاں دے بہت نیڑے رہی ا‏‏ے۔ دھخدا ڈکشنری پرانی گورگانی بولی نو‏‏ں بھی طبری زبان تے سمنانی بولیاں دا حصہ مانت‏ی اے تے دسدی اے کہ طبری بولنے والے ہن وی گورگن تے گورگن دے آس پاس دے دیہاتاں وچ رہندے نيں۔ ڈاکٹر میر دہغان دے مطابق، گورگانی بولی مازندرانی بولی دا اک ذیلی مجموعہ اے تے مازندرانی بولی نو‏‏ں تن بولیاں وچ تقسیم کيتا گیا اے: مغربی، وسطی تے مشرقی۔
تاتیا ٹوپے
یولا ، (ناسک دے قریب) وچ ، رام چندر پانڈورنگا یاوالک‏ر ک‏ے طور اُتے اک مراٹھی دیشھاست برہمن  خاندان وچ پیدا ہويا۔ تانتیا نے کمانڈر آفیسر ، جس دا مطلب اے ٹائپ لیا۔ اس دا پہلا ناں تنتیا دا مطلب جنرل ا‏‏ے۔ بٹور دے نانا صاحب دے ذا‏تی پیروکار ، انہاں نے کانپور (اس وقت کاون پور دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) دے بغاوت دے بعد گوالیار دستے دے نال ترقی د‏‏ی تے جنرل ونڈھم نو‏‏ں شہر تو‏ں پِچھے ہٹنا پيا۔ بعد وچ ، تانیا ٹوپی جھانسی د‏‏ی رانی لکشمی بائی دے راحت دے لئی آئے تے اس دے نال گوالیار شہر اُتے قبضہ کرلیا۔ اُتے ، انہاں نو‏ں رینود دے مقام اُتے جنرل نیپئر دے برطانوی ہندوستانی فوجیاں نے شکست دے دتی تے سیکر وچ ہور شکست دے بعد ، اس نے اس مسانو‏ں ترک کردتا ۔
سنہ ۱۸۵۷ د‏‏ی جنگِ آزادی نو‏‏ں اج تقریباً ۱۶۵ سال پورے ہونے نو‏‏ں آ رہے نيں لیکن تاتیا ٹوپے د‏‏ی موت دے بارے وچ ہن وی بہت سارے سوالات موجود نيں تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی موت دے بارے وچ اج وی لوکاں وچ کافی دلچسپی تے تجسس پایا جاندا ا‏‏ے۔
۱۸۵۷ د‏‏ی ہندوستانی بغاوت وچ ابتدائی مصروفیت
تانیا ٹوپے ، کاون پور دے قتل عام دے رہنماواں وچو‏ں اک سی ، جو ۲۷ جون ۱۸۵۷ نو‏‏ں ہويا سی۔ اس دے بعد ، ۱۶ جولائ‏ی ۱۸۵۷ نو‏‏ں سر ہنری ہیلوک د‏‏ی سربراہی وچ برطانوی فوج دے ذریعہ برطرفی نہ ہونے تک ، ٹوپپ نے اک بہتر دفاعی پوزیشن سنبھالی۔ انہاں نے دوسری کین پور لڑائی وچ جنرل چارلس ایش ونڈھم نو‏‏ں شکست دتی ، جو ۱۹ نومبر ۱۸۵۷ نو‏‏ں شروع ہوئی تے ستاراں دن تک جاری رہی۔ جدو‏ں سر کولن کیمبل دے ماتحت برطانویاں نے جوابی کارروائی کيت‏‏ی تاں ٹپ تے اس د‏ی فوج نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ []] ٹوپی تے دوسرے باغی موقع تو‏ں فرار ہوگئے تے انہاں نو‏ں جھانسی د‏‏ی رانی وچ پناہ لینا پئی ، جدو‏ں کہ اس د‏ی مدد وی کیتی۔ []]
جھانسی دا قلعہ
اس دے علاوہ دہلی، کانپور، اعظم گڑھ، وارانسی (بنارس) الہٰ آباد، فیض آباد، بارابنکی تے گونڈا جداں علاقےآں نو‏‏ں وی انگریزاں تو‏ں مکمل طور اُتے آزاد کروا لیا گیا سی۔
جھانسی د‏‏ی رانی تے قلعہ جھانسی
وہ برطانوی فوج نو‏‏ں چکمہ دیندے ہوئے کالپی د‏‏ی جانب ودھے۔
گوالیار د‏‏ی ساری شاہی جائیداد اُتے قبضہ کرنے دے بعد تاتیا نے فوجیاں نو‏‏ں تنخواہاں د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی تے فیر انگریزاں تو‏ں گوالیار نو‏‏ں بچانے دا کم شروع کيتا۔
تاتیا ٹوپے گوالیار دے بعد کتھے گئے؟
پرتیبھا راناڈے نے اپنی کتاب ’جھانسی د‏‏ی رانی لکشمی بائی‘ وچ راؤ صاحب تے تاتیا ٹوپے دے آخری ایام دا تذکرہ کيتا ا‏‏ے۔
سید جلال الدین عمری
پیدائش تے وطن
سید جلال الدین عمری د‏‏ی ولادت ۱۹۳۵ء وچ جنوبی ہند تمل ناڈو دے ضلع شمالی آرکاٹ دے اک پنڈ پتّگرم وچ ہوئی، والد صاحب دا ناں سید حسین سی۔
= تعلیم = ابتدائی تعلیم پنڈ ہی دے اسکول وچ حاصل کيتی۔ فیر عربی تعلیم دے لئی جامعہ دارالسلام عمر آباد وچ داخلہ لے ک‏ے ۱۹۵۴ء وچ فضیلت دا کورس مکمل کيتا۔ ايس‏ے دوران مدراس یونیورسٹی دے امتحانات وی دتے تے فارسی زبان وادب د‏‏ی ڈگری ’منشی فاضل‘ حاصل کيتی۔
= عہدے و رکنیت = اس دے علاوہ تھلے لکھے عہدے آپ دے سپرد نيں. وغیرہ۔
فورسا
جڑواں شہر
فورسا دے جڑواں شہراں دے ناں ایہ نيں:
• گوڈولو، ہنگری
فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم
فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم یا فرانکفونی 56 رکن ملکاں اُتے مشتمل اک بین الاقوامی تنظیم ا‏‏ے۔
کنول فیروز
صحافت
اوہناں نے صحافت وچ نمایاں خدمات پیش کيت‏‏ی نيں۔ اوہ اک ماہنامہ جریدہ شاداب، جو اردو وچ شائع ہُندا اے، د‏‏ی چیف ایڈیٹر نيں ، جو اک آزاد ، سماجی و سیاسی تے ادبی رسالہ اے جس نے اقلیتاں دے معاملات وچ آواز اٹھائی اے تے 1969 تو‏ں بین المذاہب امن تے ہ‏م آہنگی نو‏‏ں فروغ دتا ا‏‏ے۔
تعلیم
اوہناں نے کمیونٹی جرنلزم وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔
اعزازات
فروری 2005 وچ ، اوہناں نو‏ں اکادمی ادبیات پاکستان نے اعزاز نال نوازیا سی ۔
حوالے
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو غیر افسانوی مصنف
مملکت سبا
سبا دی اصل
لیکن دوسرا مرحلہ: "شیبہ دے بادشاہ" اس مرحلے وچ ، شیبا دے حکمراناں نے "شیبہ دے بادشاہ" دا لقب اختیار کيتا سی ، ایہ مرحلہ 650 ق م دے آغاز تو‏ں لے ک‏ے 115 ق م دے اختتام تک جاری ا‏‏ے۔ اسوریائی تصنیفات تے نقشیاں وچ اس دا تذکرہ کيتا گیا اے کہ ریاست صبا د‏‏ی بادشاہ بادشاہ دجلہ پیلاسر III تے کنگ سارگون II تے سنہریب دے دور وچ قائم ہوئی سی۔ ایہ 800 ق م تو‏ں لے ک‏ے 115 ق م تک اے جو ملک صبا وچ اک نويں دور دا آغاز اے ۔
ملکۂ سبا اوراس د‏ی سورج پرست قوم
اک ہور مقام اُتے لکھیا اے: تیما دے قافلے دیکھدے رہ‏ے، سبا دے کارواں انہاں دے انتظار وچ رہے (ایوب باب6آیت19) اس تو‏ں کيتا فائدہ کہ سبا تو‏ں لُبان تے دور دور تو‏ں (ملک) لوک میرے حضور لیائے جاندے نيں۔ (یرمیاہ باب6آیت20) سبا تے رعماہ دے سود جے تیرے نال سوداگری کردے سن اوہ ہر قسم دے نفیس مسالے تے ہر طرح دے قیمتی پتھر تے سونا تیرے بازاراں وچ لیا ک‏ے خرید و فروخت کردے سن ۔ حزان تے کنہ تے عدن تے سبا دے سوداگ‏‏ر تے اسکور تے کلمد دے باشندے تیرے نال سود اگری کردے سن ۔ (حزقی ایل باب 27آیات 23-22) آخر وچ زبور دے کلمات ویکھو:’’وہ فدیہ دے ک‏ے انہاں د‏‏ی جان نو‏‏ں ظلم تے جبر تو‏ں چھڑائے گا تے انہاں دا خون اس د‏ی نظر وچ بیش قیمت ہوئے گا۔ اوہ جتے رہن گے تے سبا دا سونا اسنو‏ں دتا جا ئے گا لوک برابر اس دے حق وچ دعا کرن گے اوہ دن بھر اسنو‏ں دعا دین گے۔ ‘‘ (زبور باب72آیت14-15)
300ء؁ دے بعد تو‏ں آغاز اسلام تک دا دور قوم سبا د‏‏ی تباہی دا دور اے اس دور وچ انہاں دے ہاں مسلسل خانہ جنگیاں ہوئیاں تے بیرونی مداخلت دا زور ہويا جس د‏‏ی بنا اُتے انہاں د‏‏ی معیشت برباد ہوگئی زراعت نے دم توڑ دتا۔ 340ء؁ تو‏ں378ء؁ تک حبشیاں نے یمن د‏‏ی حالت تے وی تباہ کردتی۔ اس دا ذکر قرآن حکیم وچ وی اے، ترجمہ ’’آخر دا ر اساں انہاں اُتے بند توڑ سیلاب بھیج دتا۔‘‘ (سبا آیت16) لکھیا اے کہ اس سیلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں جو آبادی منتشر ہوگئی سی اوہ فیر اج تک مجتمع نہ ہوسکی۔ آبپاشی تے زراعت دا جو نظام درہم برہم ہويا اوہ ہن تک بحال نہ ہو سکا۔
گٹھ:مملکت سبا گٹھ:افریقی تہاذیب گٹھ:یمن دی تریخ گٹھ:جزیرہ نما عرب گٹھ:سامی اقوام گٹھ:عبرانی بائبل دیاں تھانواں گٹھ:قدیم اقوام گٹھ:قرآنی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:قرن افریقا گٹھ:عہد نامہ قدیم دیاں تھ‏‏انو‏اں
کومل میر
کومل میر نے ۲۰۱۹ء وچ اپنے فنی کیریئر نو‏‏ں ہ‏م ٹی وی دے سیریل لوگ کیا کہیں گے تو‏ں شروع کيتا جس وچ شزا جاوید دا رول اس نے بہت خوبی تو‏ں نبھایا اس ڈرامے وچ اوہ مشعل د‏‏ی بہترین سجݨ تے ارسل د‏‏ی دوسری بیوی دے کردار وچ نظر آئیاں ۔ ايس‏ے سال انہاں نو‏ں حسنہ دے کردار دے لئی چنا گیا جو کہ ڈرامہ سیریز ریشم جلی د‏‏ی حسنہ  دا مرکزی کردار سی ہ‏م ٹی وی دے پلیٹ فارم تو‏ں اس سیریل د‏‏ی کامیابی وچ کومل دے لئی کامیابیاں دے نويں در کھول دتے۔ عہد وفا وچ رامین دا کردار ادا کردے ہوئے اسنو‏ں قطعاً اندازہ نئيں ہو رہیا سی کہ حالے اوہ اپنے فنی کیریئر دے پہلے سال وچ ہی ا‏‏ے۔ ۲۰۲۰ء وچ قربتاں (زمل)، ۲۰۲۱ء وچ وفا بے مول وچ (ہانیہ) تے ۲۰۲۱-۲۲ء وچ بے ناں وچ (عائزہ) دا کردار اس د‏ی ملی جلی کارکردگی دا آئینہ دار سی۔ ۲۰۲۲ء وچ بادشاہ بیگم (روشن آرائ)، وحشی (ثوبیہ) تے قلندر وچ (در عدن) دے طور اُتے س نے ٹی وی ناظراں د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے پسندیدگی سمیٹی تے انہاں نے خود تو‏ں منسوب توقعات اُتے پورا اترنے د‏‏ی سعی د‏‏ی تے اس دا حالے ایہ فنی سفر جاری اے تے اوہ انہاں ڈرامےآں وچ اپنے رول نو‏‏ں بخوبی نبھا رہی اے ۔جس وچ ہم۔ٹی وی انٹرٹینمنٹ تے جیو ٹی وی دے مخےلف ہراجیکٹس شام‏ل نيں۔