cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uguçon da Laodho
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Lenga Kate
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kate a peul esse:<BR> <BR>
Leezen
Leezen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'é mèmber e sede dl'aministrassion ëd Ostufer Schweriner See.
Lenga Raji
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Raji o Raji a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Raji a peul esse:<BR> <BR>
Ymonville
Ymonville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 20,91 km², con 460 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Conklin (Leismer) Airport
Ël Conklin (Leismer) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Conklin, Alberta, Canadà.
Lenga kanakanabu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xnb
Robert Peel
Segretari dë Stat për l'Intern (Home Secretary) ant ël regn ëd Giòrs IV, an séghit a l'é stàit prim ministr dël Regn Unì doe vire: dal dzèmber dël 1834 a l'avril dël 1835 e da l'agost dël 1841 al giugn dël 1846.
Spongipellis delectans
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Livorn
Stòria
Apress ëd neuve trasformassion urbanìstiche ant ël sécol ch'a fà XIX e ij travaj d'arcostrussion séghit a la sconda guèra mondial, Livorn a l'é dventà ancheuj un-a dle prinsipaj sità portuaj dël Mediterani, con un grand pòrt ëd mërcansìe, d'amportante liure marìtime, dle rafinerìe e la sede dl'Academia italian-a dla marin-a.
Montefalcone Appennino
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Stieg Larsson
Vita
Dël 1995, dòp che d'estremista 'd drita a l'han sassinà sìnch matòcc a Stocòlma, Larsson a l'ha chità l'arvista Tidningarnas telegrambyrå e a l'ha fondà l'arvista trimestral anti-rassista e anti-fassista EXPO. La bataja dë Stieg Larsson contra 'l rassism, ël fassism e tut estremism ëd drita a l'é stàita na facenda franch seria: dël 1991 a l'ha scrivù, ansema a Anna-Lena Lodenius, Extremhögern (Estremism ëd drita). Des ani dòp a l'ha publicà, ansema a Mikael Ekman, Sverigedemokraterna: den nationella rörelsen (Democràtich svedèis: ël moviment nassional). A l'ha peui tacà a fé 'd conferense an tut ël mond, ëdcò a Londra, andoa a l'é stàit anvità da Scotland Yard, e pròpi con la polissìa anglèisa a l'ha ancaminà na colaborassion. Për lòn an vàire ocasion a l'é stàit mnassà 'd mòrt. A chiel as devo djë studi an sla conomìa e dij servissi ëd guèra an Àfrica.
Sota la mira polìtica Stieg Larsson a l'é stàit mèmber dël partì socialista svedèis che a l'ha chità dël 1987 për la pòca democrassìa che a-i era ant ij pais dël socialism real.
Lenga hupdë
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hupdë a peul esse:
Lenga Borong
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ksr
Scotland Yard
Stòria
Dël 1967 a-i é staje l'ùltim tramud, e parèj Scotland Yard a l'é butasse al 10 ëd la contrà Broadway, che anans a l'era mach n'edifissi d'ufissi.
Lenga Luba-katanga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Luba-katanga o Luba-katanga a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Monterubbiano
Sità gemelà
Monterubbiano a l'é gemelà con:
Blason dla provincia ëd Grosset
Blason dij comun dla provincia ëd Grosset
🇫🇮
Juniperus communis
Descrission
Busson sempeverd àut fin a 5-8 méter, strèit, verd ciàir, bion ramificà fin dal pe. Scòrsa gris-barossa ch'as dësbela a scaje. Le fujëtte, faite a uja, a l'han la ponta ch'a fora. Da dzora a son marcà da na linia biancastra, ël rest dla feuja a l'é verd-gris.
Lenga Boko
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Boko a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bkp
Lenga Sunwar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sunwar o Sunwar a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Breaking Bad
Sernia dj'ator
L'idèja inissial ëd Gilligan a l'era ëd massé ël përsonage ëd Jesse Pinkman prima dla fin dla prima stason, durant n'afé 'd dròga mal finì. A dovìa esse 'n truch narativ për fé monté 'l sens ëd colpa ëd Walter White. Tutun, già da lë scond episòdi, Jesse Pinkman e l'antërpretassion d'Aaron Paul a l'han anciarmalo e a l'ha pensà ch'a sarìa stàit un gròss eror masselo.
Spongipellis spumeus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Spongipellis spumeus (Sowerby) Pat.
Valdobbiadene
Anliure esterne
🇫🇮
Fìlter
Ch'as consìdera n'ansem (nen veuid) X e na famija F ëd sot-ansem d'X. La famija F as dis fìlter su X s'a valo le doe propietà sì-dapress: La nossion doal a cola ëd fìlter a l'é cola d'ideal.
Ël fìlter F a l'é pròpi si. Un fìlter F su X a l'é prinsipal s'a esist n'element x \in X tal che.
Lenga Bolia
Classificassion
<BR>
Paradòss ëd Galilei
Ël paradòss ëd Galilei a fortiss ch'a-i son tanti nùmer naturaj che nùmer ch'a son ël quadrà d'un natural, visadì ch'a-i é na bijession antra ij doi ansem. A basta, an efet, definì la fonsion che a minca nùmer natural a fa corësponde sò quadrà. 🇫🇮
Avezzano
thumb|Localisassion Avezzano a l'é un comun dl'Abruss ëd 40.277 abitant, an provincia dl'Àquila.
Constance Lake Water Aerodrome
Ël Constance Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Constance Lake, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CNQ5.
Leaf Rapids Airport
Ël Leaf Rapids Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Leaf Rapids, Manitòba, Canadà.
Torquato Tasso
Poeta e dramaturgh italian.
Salmiech
Salmiech a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 28,16 km², con 728 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
Lenga Bolia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bli
Stanisław Wyspiański
Euvre
🇫🇮
Pò
A l'é ël pì longh fium an Italia, an tocand tërdes provinse: Coni, Turin, Lissandria, Vërsèj, Piasensa, Pavìa, Lòd, Cremon-a, Parma, Màntoa, Res dl'Emilia, Fërara, Rovigh.
Stigmatolemma poriiforme
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje motobin mars.
Castelletto di Branduzzo
Arferiment
thumb|left|300px|Cassin-e ant la campagna ëd Castelletto di Branduzzo 🇫🇮
Consort Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CFG3.
Lenga yuhup
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yuhup a peul esse:
Pafnutij L'vovič Čebyšev
A pòrto sò nòm
thumb|right|200px|Gràfich dij polinòmi ëd Čebyšev
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Juniperus sabina
thumb|right
Dipartiment ëd l'Àuta Marna
A pija sò nòm dal fium Marna.
Lenga Athpariya
Classificassion
<BR>
Domsühl
A aparten a l'aministrassion ëd Parchimer Umland.
Torrice
🇫🇮
Lenga lengua
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=leg
Lenga Kovai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kovai a peul esse:<BR> <BR>
Grand San Bernard
La stòria dl'ospissi
Dël 1905, al pian ëd Gieuv, anté che na vira a-i era la statua ëd Gieuv, a l'han inaugurà na statua a Bernard ëd Menton.
Samugheo
Samugheo a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 3.512 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 81 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 43 ab/km quadrà. A confin-a con Allai, Asuni, Atzara (NU), Busachi, Laconi (NU), Meana Sardo (NU), Ortueri (NU), Ruinas, Sorgono (NU).
Grand San Bernard
Passage amportant
A son passà da sì ëdcò ij vësco 'd Roma Stevo II e Lion IX.
Caulaincourt
🇫🇮
Osservatòri astronòmich ëd Brera
L'achit ëd j'osservassion a Brera a armonta al 1760. L'osservatòri a l'ha avù dij diretor ëd grand nòm: antra 'd costi Ruggero Giuseppe Boscovich e Giovanni Virginio Schiaparelli. 🇫🇮
Bassa Califòrnia dël Sud
La Bassa Califòrnia dël Sud a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa dë 73.943 km² e na popolassion ëd 517.000 abitant.
Vallecorsa
Vallecorsa a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 3.110 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 39 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 80 ab/km quadrà. A confin-a con Amaseno, Castro dei Volsci, Fondi (LT), Lenola (LT), Monte San Biagio (LT).
Finlandia
Moneda
thumb|right|120 px|2 euro: Rubus chamaemorus Dal 1m ëd gené dël 2002 la Finlandia a deuvra l'Euro.
Tines, Vimianzo
🇫🇮
Celles-lès-Condé
Celles-lès-Condé a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,91 km², con 77 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
Carl Sandburg
Dal 1910 al 1912 a l'ha fàit ël segretari dël sìndich ëd Milwaukee.
Lenga Binji
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Binji a peul esse:<BR> <BR>
Sant'Elpidio a Mare
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Mezzanotte (dal 28/05/2007).
Sonora
A confin-a a nòrd con jë Stat Unì (stat ëd l'Arison-a), a est con lë stat ëd Chihuahua, a sud con lë stat ëd Sinaloa, a òvest con lë stat ëd la Bassa Califòrnia e col Gòlf ëd Califòrnia.
Lenga Kete
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kete a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Bamwe
Classificassion
<BR>
Pò
La surtìa dal Piemont
As buta torna a andé vers est, con na pendensa viaman pì cita e na larghëssa media ch'a riva a toché 700 o 800 méter. A cheuj j'eve dël Mincio, ël darié dj'afluent dë snistra, e dla Sëggia e dël Panar, ij darié ëd drita.
Goffredo Antonio Casalis
Dël 1850, Vitòrio Emanuel II a-j conferiss la cros ëd l'órdin dij Sant Morissi e Làser e na pension. A arsèiv ëdcò la cros al mérit sivil, coma benemérit ëd la coltura.
Luca
Stòria
Ant ij sécoj XIII e XIV la fòrta concorensa ëd Firense e ëd Pisa a pròvoca dle dificoltà conòmiche e polìtiche ch'a posso j'artisan locaj a emigré: scapand da na situassion a brus ëd guèra sivila, costi-sì a preferisso andé a travajé a Firense o a Venessia.
Lenga Sene
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sej
Lenga Burum-Mindik
Classificassion
<BR>
Mayo Airport
Ël Mayo Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Mayo, Yukon, Canadà.
Lenga Burum-Mindik
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bmu
Platon
A l'é belfé che sò nòm ver a fussa Aristòcle; pì tard a l'han ciamalo Platon, visadì largh, miraco për via ëd soe spale fòrte e sò fìsich atlétich.
Soa vita
Fieul d'Ariston e Periction, Platon a vnisìa da na famija ëd veja noblëssa atenèisa, dzortut da la part ëd soa mare, ch'a l'era seur ëd Càrmide e novoda ëd Crissia (un dij tranta tiran). Motobin giovo a l'era dedicasse a la pitura e a la poesìa, ma tòst a l'é consacrasse a la filosofìa, andasend dapress prima a j'ansegnament ëd Cràtilo, peui a coj ëd Sòcrate, ch'a l'ha rancontrà dël 408 aGC e ch'a l'ha avù su chiel n'anfluss decisiv.
Estònia
Organisassion polìtica
miniatura|Estónia 2021
Oscar Botto
Botto a l'avìa ëdcò colaborà ai Brandé.
Pò
La portà e la morfologìa
La configurassion ëd sò bassin a detèrmina un regim ìdrich assè complicà. J'afluent alpin a l'han dij cors pitòst longh e d'eve bondose, për la pì part regolà da la fonsion da serbator dij lagh prealpin: ij màssim dle portà a son d'istà, cand le fiòche e ij giassé a fondo; ij mìnim as toco d'invern. Nopà, j'afluent apenìnich, distribuì dzortut arlongh ël bassin mesan e anferior, a l'han caràter ëd torent con dij longh perìod ëd màira durant l'istà e dle pien-e amprovise an corëspondensa dle pieuve dla prima e dl'otonn.
J'inondassion a ancàpito dzortut an corëspondensa dle stagion motobin piovose, cand le pien-e arlongh ël cors bass dël fium - che an vàire tòch a scor pì àut che ij teren dantorn - a son nen bin contnùe da j'àrgin e la pression fòrta ëd j'eve a s-ciapa j'euvre ëd difèisa. Già a Pavìa j'eve àute a sorpasso ël livel ëd la pian-a e vers ël delta la dzorelevassion a riva a 6 méter.
La profondeur ëd Pò a varia: anviron 1,8 méter a Turin, 6 al Casal, 9 a la confluensa ëd Tesin; da 2 a 6 o 7 antra 'l Tesin e Piasensa, da 7 a 10 antra Ostiglia e lë sboch. Durant le pien-e, ant ël tòch bass j'eve a argionzo ëdcò ij 20 méter ëd profondeur e, ant le pien-e màssime, antra j'àrgin, ij 4 chilòmeter ëd larghëssa.
Ël ròl econòmich
Malgré ël gròss volum ëd soe eve, Pò a arzulta esse pòch navigàbil, dzortut an rason dl'instabilità dël fond. Tutun a l'é stàit ësfrutà ëdcò për sòn: ant l'età 'd mes, për esempi, la navigassion an sël Pò a l'era sostnùa, dzortut ant ël tòch antra Piasensa e l'Adriàtich.
Nancy
Nancy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Loren-a, ant ël dipartiment ëd Meurthe-et-Moselle. A së stend për na surfassa ëd 15,01 km², con 105.400 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7022 ab/km².
Groß Godems
Groß Godems a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Platon
Ij diàlogh dël ters perìod
Al prinsipi dl'euvra Platon as colega a la Repùblica, an fasend finta che antra ij doi diàlogh a-i sia passaje mach un di. Timeo a ancamin-a soa discussion an marcand na distinsion fòrta antra l'esse etern e ël fesse temporal, e ansistend che mach dël prim i podoma avèj na conossensa esata e definitiva. Donca la cosmologìa, al mej, a l'é nen na siensa esata. Ël mond visìbil, ch'a cangia e a l'é temporal, a l'é na còpia d'un model etern; la còpia a l'é ël travaj ëd Dé e la rason për la qual a-i é sa còpia a l'é la bontà sempe ativa e generosa ëd Dé.
Partend da doi triàngoj primitiv, col retàngol isòssel e col retàngol ëscalen anté che l'ipotenusa a l'é ël dobi dla banda pì curta, Timeo a fàbrica quatr dij sòlid regolar: ël cubo, ël tetraedr, l'otaedr, l'icosaedr; costi a son soponù esse le forme dij corporin ëd tèra, feu, aria, eva. Costi quatr, a soa vira, a son ij constituent imedià ëd tuti ij compòst orgànich e inorgànich. Continuassion ëd Timeo, an sl'orìgin d'Atene e ansima a Atlàntide. A l'é rivane incomplet. Ël but imedià dle Laj a l'é ëd sodisfé në bzògn pràtich, an fornend un model ëd produssion ëd na constitussion e ëd na legislassion për ij mèmber ëd l'Academia ch'a fusso stàit ciamà a giuté coma consulent ant la fondassion o la rifondassion ëd sità. La situassion anmaginà a l'é che ij cretèis a starìo për fondé n'ansediament an sël pòst ëd na sità bandonà da tant temp. Ël cap dla comission për ël proget a l'é an camin ch'a marcia për anspessioné ël sit proponù con n'amis ëspartan, cand ij doi a rancontro n'atenèis e, bin ampressionà da soa conversassion, a lo anvito a gionz-se a lor coma consulent espert. Ël diàlogh a l'é pien ëd sugeriment për l'aplicassion pràtica dla siensa, parèj dla necessità dë standardisé ëd fasson ës-ciassa tuti ij pèis e le mzure o ël basé ël calendari an sn'ann solar (ëd 365 di). A l'é dit che la vera òrbita ëd minca pianeta a l'é n'ùnica curva sarà.
Lenga Komba
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kpf
Lenga Aushi
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=auh
Lenga Gwandara
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gwandara a peul esse:<BR> <BR>
Manitouwadge Airport
Ël Manitouwadge Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Manitouwadge, Ontario, Canadà.
Valadares, Vigo
🇫🇮
Emanuele Tesauro
Scritor italian. Emanuele Tesauro a l'era nassù a Turin dël 1592 e a l'é mòrt-ie dël 1675.
Corrado Gini
Gini a l'ha fondà e dirigiù për 45 agn l'arvista Metron; a l'ha fondà la facoltà ëd siense statìstiche, demogràfiche e atuariaj ëd l'Università ëd Roma. A l'é stàit ëdcò pressident ëd l'Anstitù antërnassional ëd sossiologìa. A l'ha dàit ëd contribussion amportante a la siensa statìstica.
San Nicolò d'Arcidano
🇫🇮
Angelo De Gubernatis
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Taabwa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Taabwa o Taabwa a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Teorema ëd Pitàgora
thumb|right|Na rapresentassion gràfica dij quadrà dont s'agiss ant ël teorema Ël teorema ëd Pitàgora a fortiss che, ant un triàngol retàngol, la mzura dël quadrà costruì an sl'ipotenusa a l'é la soma dij quadrà costruì an sij catet.
Adragonte, Paderne
🇫🇮
Veroli
🇫🇮
Cerizy
🇫🇮
Lenga Yiwom
Lenga Yiwom
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yiwom o Yiwom a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Trametes pubescens
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Charlevoix Airport
Ël Charlevoix Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Charlevoix, Québec, Canadà.
Lenga Fyer
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fie
Henri Salvador
Henri Salvador a l'era mariasse doe vire: con Jacqueline e, pì tard, con Catherine Costa. A l'é mòrt a soa ca a Paris a la matin dij 13 ëd fërvé dël 2008.
Houville-la-Branche
Houville-la-Branche a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 13,88 km², con 450 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 32 ab/km².
Lanneray
Lanneray a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 26,63 km², con 498 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 18 ab/km².
Trametes suaveolens
Ambient
A chërs an dzora a bion ëd latifeuje vive, a l'ha pì car sàles e albre.
Sedilo
Sedilo a l'é na comun-a dla region Sardëgna, an provincia d'Oristan, con sirca 2.445 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 68 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 36 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Aidomaggiore, Bidonì, Dualchi (an provinsa ëd Nùoro), Ghilarza, Noragugume (an provinsa ëd Nùoro), Olzai (an provinsa ëd Nùoro), Ottana (an provinsa ëd Nùoro), Sorradile. 🇫🇮
Lenga Bangala
Classificassion
<BR>
Picea abies
Distribussion
A setentrion a riva fin-a al Sìrcol Polar Àrtich.
Lenga Tambas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tambas o Tambas a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tdk
Fransa
Stòria
Ant ël sécol ch'a fa XX la Fransa a l'é stàita amplicà an vàire conflit: le doe guère mondiaj, le guère d'Indocin-a (1945-1954) e d'Algerìa (1954-1962), j'antërvension an Ciad e an Zaire (1969-1984), an Lìban (1982-1987) e la guèra dël Gòlf (1991).
Conomìa
Ël 12% dj'abitant a viv sota la seuja dla miseria (908 éuro al mèis).
Lë 78% dl'eletricità a l'é fornì dai 58 reator nuclear an fonsion. Ël rest dal carbon, ël gas, l'energìa idràulica e j'energìe arnovàbij (eòlich e fòto-voltàich, ch'a arpresento l'1% ëd la produssion).
Lenga Lorung setentrional
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lbr
Tricholoma myomyces
Comestibilità
Comestìbil.
Sébazac-Concourès
🇫🇮
Pinus mugo
right|200px|thumb|Pinet ëd montagna
Descrission
Ël Pinus mugo, o Pinet ëd montagna, a l'é n'erbo.
Lèves
🇫🇮
Lenga Ron
Lenga Ron
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cla
Ugo La Malfa
thumb|right|200px|Ugo La Malfa Òm polìtich italian. Ugo La Malfa a l'era nà a Palerm ai 16 ëd magg dël 1903 e a l'é mòrt a Roma ai 26 ëd mars dël 1979. A l'é stàit segretari dël Partì Republican Italian dal 1965 al 1975.
Teis, Vigo
🇫🇮
Franco Trappoli
Dal 1980 al 1983 a l'é stàit sìndich ëd Fano. A l'é stàit elegiù për la prima vira diputà al parlament dla repùblica italian-a ant ël 1983 al 1987, e per la sconda dal 1992 al 1994.
Lenga wichí lhamtés vejoz
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wichí lhamtés vejoz o Wichí Lhamtés Vejoz a fa part ëd le lenghe mataco-guaicuru e a l'é parlà dzortut an Argentin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wichí Lhamtés Vejoz a peul esse:
Lenga Limbu
Pais andova a l'é parlà
La lenga Limbu o Limbu a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Lenga Lenje
Classificassion
<BR>
Lenga pame sentral
Pais andoa a l'é parlà
La lenga pame sentral o Pame sentral a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Frederick Augustus Ferdinand Pettrich
miniatura
Lenga Duhwa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kbz
Lenga Dombe
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dov
Trechispora mollusca
Ambient
A chërs an dzora a bòsch motobin mars ëd conìfere e ëd latifeuje, a l'ùmid.
Lenga Kulere
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kulere a peul esse:
Lucé (Eure-et-Loir)
🇫🇮
Cranfield Airport
Ël sò còdes aeropòrt ICAO a l’é EGTC.
Lenga matagalpa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga matagalpa o Matagalpa a fa part ëd le lenghe misumalpan e a l'é parlà dzortut an Nicaragua.
Lenga Ila
Classificassion
<BR>
Siamaggiore
🇫🇮
Massa
Stòria
Massa a l'é massionà për la prima vira an dij papé stòrich ant l'882.
Lenga Ndolo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ndolo a peul esse:<BR> <BR>
Villa Santo Stefano
🇫🇮
Vien-a
Sità gemelà
Vien-a a l'é gemelà con:
Lenga Lorung meridional
Classificassion
<BR>
Maniwaki Airport
Ël Maniwaki Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Maniwaki, Québec, Canadà.
Grecia
Organisassion polìtica
Ël president a l'é Katerina Sakellaropoulou (dal 2020).
Lenga popoloca, mezontla
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Assedi 'd Coni dël 1691
Ij precedent
Për la sità, col-lì a l'era ël quint assedi 'd soa stòria. Ij piemontèis a j'ero anferior coma nùmer e an pì a j'ero ancora dëscoragià përchè n'ann anans a l'aviò përdù na bataja contra Catinat a Stafarda.
Trichaptum biforme
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje, soens dzora a bion për tèra e suche.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Leucocortinarius bulbiger
Ambient
A chërs sota le conìfere, an montagna.
Sini
Sini a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 597 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 8 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 75 ab/km². A confin-a con Baradili, Genoni (NU), Genuri (CA), Gonnosnò. 🇫🇮
Almagna
Anté ch'as treuva
300px|centro
Dipartiment dël Morbihan
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason dël Morbihan Ël dipartiment dël Morbihan a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd la Brëtagna e a l'ha për capleugh la sità ëd Vannes.
Irlanda
A l'ha na surfassa dë 70.273 km² e a conta anviron 4.500.000 abitant.
Lenga Sha
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sha a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
François-Régis Bastide
Scritor an lenga fransèisa. François-Régis Bastide a l'era nassù a Biarritz ai 1m ëd luj dël 1926 e a l'é mòrt dël 1996. A l'é stàit pianista, germanista, romansié, editor, crìtich e a l'ha animà për vintessinch agn la trasmission a la radio Le masque et la plume.
Viticuso
🇫🇮
Trichaptum fuscoviolaceum
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd conìfere, dzortut pin, e ëdcò an dzora a bòsch travajà.
Lenga Lumba-Yakkha
Classificassion
<BR>
Islanda
Moneda
🇫🇮
Vilaneuva Solar
Arferiment
🇫🇮
Lepista panaeola
Comestibilità
Comestìbil.
Giuseppe Baretti
Euvre prinsipaj
Baretti a l'ha scrivù ëdcò dij vers, che chiel-midem a ciamava folairà ch'a valo gnente.
Lenga Daza
Còdes ISO
<BR>
Lenga mixe, isthmus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campelo, Negreira
🇫🇮
Châteaubourg
44.99778°N, 4.84417°W
🇫🇮
Alpin
La coscrission local
Për j'esigense a le quaj a dovìo rësponde j'alpin, a l'é fasse n'ecession al sistema nassional con ël qual a l'era reclutà ël rest ëd l'esèrcit: j'alpin a j'ero reclutà con ël sistema teritorial, visadì ant le mideme zòne ëd montagna ch'a dovìo pressidié. Sòn a l'avìa tra l'àutr ël vantagg ëd na mobilitassion motobin pì lesta e ëd na mej conossensa dle trupe dël teren ant ël qual a dovìo operé.
Tyromyces chioneus
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch ëd latifeuje, da ràir ëd conìfere.
Lenga Libinza
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Libinza a peul esse:<BR> <BR>
Dipartiment ëd la Mosela
🇫🇮
Hugues Leblanc
Chità Temple, a l'é vnù professor gionzù a l'Università ëd Québec a Montréal. Dël 1996 a l'ha ancaminà a avèj ëd grev problema ëd salute e a l'ha tramudà an Virginia setentrional për podèj esse pì davzin a soe masnà (a-n n'avia tre). A l'é mòrt ai 10 dë stèmber dël 1999 ëd na maladìa cardiovascular al Casey House Hospice a Rockville, ant ël Maryland. Soe sënner a son ëstàite sotrà a Ste-Hyacinth, davzin ai sò.
Lenga Moinba
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Moinba o Moinba a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Moinba a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Marìa Cristin-a ëd Savòja
Stabilisse a Génoa, dël 1832 apress la mòrt ëd soa mare a l'é arciamà a la cort ëd Turin da Carl Albert, ch'a vorìa fela marié a Ferdinand II ëd Nàpoli. Ël mariage a l'é selebrà a Génoa ai 20 ëd novèmber dël 1832.
Lenga popoloca, San Marcos tlalcoyalco
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Auyokawa
Classificassion
<BR>
Capizzi
right|140px Capizzi a l'é un comun dla Sicilia ëd 3.425 abitant, an provincia ëd Messin-a.
Lenga Nyamwanga
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyamwanga a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga popoloca, San Juan atzingo
Pais andoa a l'é parlà
La lenga popoloca, San Juan atzingo o Popoloca, San Juan Atzingo a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=poe
🇫🇮
Hafling
right|140px Hafling (Avelengo për j'italian) a l'é un comun ëd 709 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Taormina
Stòria
Durant l'arvira ëd Messin-a dël 1675, a l'é torna stàita fidela a la Spagna, bele che ocupà dai soldà fransèis ëd Luis XIV.
L'artisanà
Soa produssion artisanal a l'è bondosa: siràmiche, porslan-e, paja, bòsch, tëssù, brodarìe.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Passalacqua (dal 16/06/2008).
Lepista gilva
Comestibilità
Comestìbil.
Lenga mixe, nòrd sentral
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, nòrd sentral o Mixe, nòrd sentral a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, nòrd sentral a peul esse:
Musé dël Louvre
Dël 2011 a l'é stàit visità da 8,8 milion ëd përson-e. 🇫🇮
Juventus
Antra ij giugador pì arnomà a-i ero ò a i son ancora: Giampiero Combi, Virginio Rosetta, Umberto Caligaris, Andrea Pirlo, John Charles, Giampiero Boniperti, Gaetano Scirea, Antonio Cabrini, Dino Zoff, Michel Platini, Marco Tardelli, Roberto Baggio, Gianluca Vialli, Alessandro Del Piero, Zinedine Zidane, Antonio Conte, Giorgio Chiellini, Claudio Marchisio, Gianluigi Buffon, Fabio Cannavaro, Paolo Rossi, Pavel Nedved, Cristiano Ronaldo, Paul Pogba.
Dipartiment dël Nòrd
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason dël dipartiment dël Nòrd Ël dipartiment dël Nòrd a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd l'Àuta Fransa (fin al 2015 dël Nòrd-Pass ëd Calais) e a l'ha për capleugh la sità ëd Lille.
Lenga Bade
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dbe
Chazeaux
44.59556°N, 4.30694°W
Tyromyces kmetii
thumb|right|Surfassa poròida
Lenga popoluca, oluta
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=plo
Brembate
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Doneda (dal 26/05/2014).
Lenga popoloca, San Luis temalacayuca
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
San Luís Temalacayuca Popoloca language
Pelé
Cariera
Sò nòm a l'é intrà ant ël lìber dij primà coma giugador che a l'ha marcà pì grije ant la stòria (1279 grije dal 1956 al 1977), coma fotbaleur pì giovo ch'a l'ha giugà na partìa final dël mondial (ai 19 ëd giugn dël 1958 quand a l'avìa nomach 17 ani a Göteborg contra la Svessia).
Selession nassional
A l'ha vagnà tre vire la Copa dël Mond (1958, 1962, 1970) con soa selession nassional ansema a giugador coma Mario Zagallo, Garrincha, Didì, Vavà, Zico, e via fòrt.
Tyromyces mariani
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tyromyces mariani (Bres.) Ryvarden
Oasis
Dël 1998 a l'é stàita publicà The Masterplan, n'archeujta ëd soe B-Sides ch'a l'ha avù 'n gran sucess comersial. Al achit dël 2000 e l'é sortì Standing on The Shoulder of Giants, ch'a l'ha mostrà vàire neuve an la musica dël grop con un "sound" motobin sperimental ch'a l'é nen piasù tròp al pùblich.
Roma
Roma a l’é la capital d'Italia e dla Region Lassio e 'l capleugh dl'omonima provincia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Virginia Raggi (dal 2016).
Lenga Phangduwali
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phangduwali language
Ripartites tricholoma
Descrission
Capel fin a 5 cm, da pian bombà a un pòch creus, biancastr, con ël bòrd barbos. Lamele un pòch decorente, òcra monet. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,5 cm, dël midem color.
The Beatles
Tante a son j'assossiassion ëd passionà, spantià për tut ël mond. An pì sò sucess a ven studià da studios che a intro për gnente ant ël mond ëd la mùsica sota la mira artìstica e comercial.
Ripartites tricholoma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ripartites tricholoma (A. & S. : Fr.) P. Karsten
Pinnow (Meclemborgh)
Pinnow (Meclemborgh) a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Molise
Geografìa
Bele che la region a sia davzin al mar, a l'é motobin montan-a: ël 44,7% dla region a l'é fait da colin-e e 'l 55,3% da brich.
Sità e provinse
right|300px Ël Molise a l'ha 2 provinse:
Chalandry
Chalandry a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,66 km², con 222 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 28 ab/km².
Lenga Puma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pum
Lenga mazatec, jalapa de Diaz
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mazatec, jalapa de Diaz o Mazatec, Jalapa de Diaz a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Le Cheylard
44.90611°N, 4.42306°W
Souancé-au-Perche
Souancé-au-Perche a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 18,94 km², con 514 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 27 ab/km².
Edoardo Bosio
Biografìa
Diplomasse coma rasoné, a l'é stàit angagià da la Thomas & Adams ëd Nottingham, società che a l'ha faje conòsse j'ambient anglèis dël fótbal. Ruvà torna a Turin ansema ai sòcio dla session turinèisa dla Thomas & Adams, a l'ha fondà 'l Football & Cricket Turin (1888), società sportiva che a fasìa rowing d'istà e fótbal an invern. La divisa a l'era na camisa con ëd righe rosse e nèire con ël còl bianch, un bonèt sla testa e braje longhe.
Johan Cruyff
Da giugador
Chità 'l Barça dël 1978 a l'é ancora butasse le maje dle squadre Los Angeles Aztecs, Washington Diplomats, Levante, e a l'ha peui furnì soa cariera al Feyenoord, ëd Rotterdam.
Tramatza
🇫🇮
Lenga mixe, tlahuitoltepec
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Duwai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Duwai o Duwai a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Italia
A confin-a con Fransa, Svìssera, Àustria, Slovenia, Vatican e Repùblica ëd San Marin.
Spece vivente
A vivo ant l'Italia 57468 spece animaj e pì che 33700 spece vegetaj.
Anliure esterne
🇫🇮
Marche
A conto 1.522.608 abitant e a l'han na surfassa ëd 9.401,38 km².
Francesco Riva
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Saulnières (Eure-et-Loir)
🇫🇮
Reboredo, Oza dos Ríos
Santiago ëd Reboredo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Oza dos Ríos. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 129 abitant (67 òm e 62 fomne) distribuì an 4 categorìe ëd popolassion.
Lenga Mburku
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mburku a peul esse:<BR> <BR>
Football Club Turinèis
Na formassion dël 1900
🇫🇮
Lenga Ajawa
Classificassion
<BR>
Provincia ëd Grosset
Geografìa
A confin-a a nòrd-est con le provinse ëd Livorn e 'd Pisa, a nòrd e a est con la provincia ëd Sien-a e a sud-est con la provincia ëd Viterb, an Lassio. A òvest a l'é bagnà dal Mar Tireni.
Terralba
🇫🇮
Provincia ëd Sien-a
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Firense, a nòrd-est con la provincia d'Aress, a est con l'Umbria (provinse ëd Perugia e Terni), a sud con la provincia ëd Grosset e con ël Lassio (provincia ëd Viterb) e a òvest con la provincia ëd Pisa.
Leucopaxillus paradoxus
Comestibilità
Comestìbil.
Airon
Ël vin Airon as prodov ant la comun-a ëd Calamandran-a, an provinsa d'Ast.
Cambeda, Vimianzo
San Xoán ëd Cambeda a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vimianzo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 422 abitant (226 fomne e 196 òm) distribuì an 9 grup ëd popolassion.
Böhse Onkelz
Dësbut skinhead
Dël 1982 a fan seurte sò sgond album anté che a fan vëdde soa adesion al moviment skinhead neonazista antramentre che a cangio sò aspet: as tajo ij cavèj, as buto 'l bòmber e j'anfibi. A son-o sempre meno dal viv përchè ai sò consert a-i é sempre n'esplosion ëd violensa provocà dai "fan" nasista.
Vàire grop a diso che j'Onkelz a son soa ispirassion, e parèj a son arconossù coma ël mèj grop alman e a l'han na fama granda coma cola dj Skrewdriver an Anghiltèra. Sò test a parlo 'd sess, nassionalism, alcolism e violensa. Vàire canson a son giudicà "nasiste" dont la canson Deutschland a l'é 'n bon esempi, tòch nassional patriòtich che a portarà la giustissia alman-a a antërdì soa distribussion ant ël pais dël 1986.
Pontinia
🇫🇮
Brixen
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Albert Pürgstaller (dal 22/05/2005).
Camille Claudel
Dal 1876 al 1879 a l'ha vivù a Nogent. A l'é ambelessì che n'artista avosà 'd coj temp, Alfred Boucher, a l'ha armarcala e a l'ha daje soe prime lession, fin-a al 1882 a Paris, prima che chila a intrèissa ant l'atelié ëd Rodin tanme anleva, praticanta e modela.
Provincia ëd Firense
Sò capleugh a l'é Firense.
Aricoch
L'Aricoch a l'é un vin che a peul anvejé fin a tre, quatr agn, afinandse ant la bota.
Lenga mazatec, ayautla
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mazatec, Ayautla a peul esse:
Lenga Zumbun
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Thérondels
Thérondels a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 38,47 km², con 478 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
Lussemborgh
Moneda
thumb|right|120 px|2 euro: ritrat dël granduch Henri Dal 1m ëd gené dël 2002 ël Lussemborgh a deuvra l'Euro.
Nemiscau Airport
Ël Nemiscau Airport a l’é n'aeropòrt localisà an Nemaska, Québec, Canadà.
Paris
Geografìa
thumb|La Tor Eiffel
Cese pi importante
thumb|Ël Louvre
Sità binele e sità sòcie
Paris a l’é binelà mach con
A l'ha vàire sità sòcie:
Ponza
🇫🇮
Lenga mazatec, mazatlán
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vmz
Lenga Ndobo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ndobo a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ndw
Lenga popoluca, texistepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga popoluca, texistepec o Popoluca, Texistepec a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Bronzolo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Bertinazzo (dal 9/05/2005).
Calo, Vimianzo
San Xoán ëd Calo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vimianzo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 504 abitant (243 fomne e 261 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Lenga Ntomba
Classificassion
<BR>
Montevecchia (omònim)
Montevecchia a l'é 'l nòm:
Pais Basch
Lenga
La lenga nassional a l'é 'l basch; le lenghe ufissiaj a son ël basch e lë spagneul.
Lenga pirahã
Pais an dova a l'é parlà
La lenga pirahã a l'é stàita motobin studià da Daniel Everett e a l'é oget ëd gròsse controversie an tra ij lenghista.
Barengh (vin)
La legenda a vorrìa che n'amportador a l'abia antrodovulo da la Grecia.
Bruneck
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Christian Tschurtschenthaler (dal 9/05/2005).
Lenga Dawawa
Classificassion
<BR>
Lenga Siri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Siri o Siri a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Coux (Ardèche)
Coux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 12,02 km², con 1695 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 121 ab/km².
Ìsole Canarie
Politicament a constituisso un-a dle 17 Comunità autònome ch'a formo ël Regn dë Spagna.
Lenga chatino, zacatepec
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chatino, Zacatepec a peul esse:
Lenga Kakabai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kakabai o Kakabai a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Nouveau Réalisme
Ij neuv realista a reagisso a l'astrassion dominanta dj'agn apress la guèra e a travajo an sël real ës-ciairà an chiel-midem dël mond modern, andustrial e dij mojen d'anformassion. 🇫🇮
Le Charmel
🇫🇮
Lenga Ciwogai
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tgd
Lenga chatino, zenzontepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chatino, zenzontepec o Chatino, Zenzontepec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lenga chatino, nopala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chatino, nopala o Chatino, Nopala a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Provincia dla Spessia
130px|right La Provincia dla Spessia a l'é an Liguria e a comprend 32 comun. A l'ha na surfassa ëd 881 km² e a conta 220.212 abitant. Sò capleugh a l'é La Spessia.
Anliure esterne
🇫🇮
Malta
Organisassion polìtica
Ël president a l'é George Vella (dal 2019).
Lenga Yakha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yakha o Yakha a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Lenga Bushoong
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bushoong a peul esse:<BR> <BR>
La guerra dei Morgiazzi
Trama
La stòria a l’é motobin sempia. A girava për la val la vos che ël goern a vorèissa dé an féod la Valsesia a un cont milanèis. Për combinassion un cont Serbelloni, ëd Milan, as trovava a Varal për la festa dla Madòna d’aost e la soa presensa a smijava confermé ij sospèt. La popolassion an partend da Alagna a marcia vers Varal con l’intension ëd mandé vìa ij governant e ëd sachegé la sità.
A la fin a sarà franch ël cont milanèis a spieghé ël malintèis e a pasié ij valsesian, ma ël podestà ëd Varal a dovrà scapé sël lagh d’Òrta sensa podèj mai pì torné an Valsesia. La question dla dësfèisa dij privilegi a tornarà a presentesse con ël passagi dla val al ducà ëd Savòja, ma për boneur ël neuv sovran, Tòjo Medeo II, a tornarà a confermeje.
Giovanni Brezzi
A l'ha antrenà 'l Lecce ant le stagion 1946-47 e 1950-51. 🇫🇮
Lyophyllum aemiliae
Ambient
A chërs a bocc ant ij bòsch ëd pin e rol.
Lenga aragonèisa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' aragonèis a peul esse:
Lenga choctaw
Pais andoa a l'é parlà
La lenga choctaw o Choctaw a fa part ëd le lenghe muskogean e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Lenga Dengese
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dengese a peul esse:<BR> <BR>
Leo Valiani
Slontanasse dal PCd'I, contrarià da l'acòrd Molotov-Ribbentrop, as apròcia al mond ëd Giustissia e Libertà. As avzin-a peui ai republican e dël 1955 a l'é an tra ij fondador dël Partì radical. Dël 1980 a l'é nominà senator a vita dla Repùblica Italian-a dal president Pertini.
🇫🇮
Antërnassional Turin
L'Antërnassional Turin o International Football Club Turin a l'é stàita na squadra 'd fótbal fondasse dël 1891.
Cita stòria
9 d'avril 1899, Turin, Semifinal: Antërnassional - Ginnastica Torino 2-0
Batiè
Ël vin Batiè as prodov ant la località Santa Marìa, ant la comun-a ëd La Mora, an provinsa ëd Coni.
Monteporreiro, Pontevedra
🇫🇮
Lenga asturian-a
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' asturian a peul esse:
Lenga Auhelawa
Còdes ISO
<BR>
Anthocharis euphenoides
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sboss. Da finì.
Hermann Grassmann
Matemàtich. Hermann Günther Grassmann a l'era nassù a Szczecin ai 15 d'avril dël 1809 e ambelelà a l'é mòrt ai 26 dë stèmber dël 1877.
Bamiro, Vimianzo
🇫🇮
Santi Cosma e Damiano
Santi Cosma e Damiano a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 6.581 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 31 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 212 ab/km quadrà. A confin-a con Castelforte, Coreno Ausonio (FR), Minturno, Sessa Aurunca (CE). 🇫🇮
Chassemy
Chassemy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,85 km², con 709 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 65 ab/km².
🇫🇮
Lenga Kir-Balar
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kir-Balar a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kkr
Lenga nambikuára, setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mbg
Northern Nambikuára language
New York
Geografìa
La zòna oraria 'd Neuva York a l'é sinch ore a òvest dël meridian ëd Greenwich.
Boretto
Boretto (Burèt o Borèt an dialèt arzan) a l'é un comun ëd l'Emilia-Romagna ëd 5.365 abitant, ant la provinsa 'd Res ëd l'Emilia.
Cudworth Airport
Ël Cudworth Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Cudworth, Saskatchewan, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CKS3.
Lenga Mangas
Classificassion
<BR>
Bonarda (piemontèisa)
La Bonarda as treuva ëdcò an provinsa ëd Pavìa e ëd Piasensa.
Lenga nambikuára, meridional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tokyo
Anliure esterne
🇫🇮
Lituania
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria
Fin-a al 1926 a governo ij partì polìtich republican, ch'a siglo n'acòrdi con l'Union Soviética ëd nen agredisse. Ant ël 1926 con un colp ëd man a va al podèj ël regim ditatorial dël pressident Smeton. Dël 1934, Estònia, Letònia e Lituania a firmo l'Antèisa Bàltica, n'acòrdi ëd colaborassion, dzortut për la difèisa. Dël mars 1939 l'Almagna a òcupa Memel e ël govern lituan a stìpula 'n neuv acòrdi con l'Union Soviética. La sità ëd Vilnius e j'anviron, ocupà da l'Union Soviética a l'anvasion dla Polònia dlë stèmber 1939, a son rendù a la Lituania. Ma ant ël 1940 a-i é n'àotr colp dë stat. Ël neuv govern ëd J. Paleckis a uniss la Lituania a l'Union Soviética, tanme repùblica soviética. La Lituania a ven ocupà da j'armade alman-e durant l'anvasion dl'Union Soviética e, a la fin dla goèra, a torna sota 'l contròl dl'Union Soviética.
Art
Apress lë spantiament dël catolicésim (1387) a l'é ancaminasse la costrussion d'edifissi religios, dont ël pì amportant a resta Sant'Ana a Vilnius (1500-1581); con l'antensifichesse dij rapòrt con j'àutri pais, a ancaminé dal sécol ch'a fa XVII a son fabricà vàire edifissi, cese e palass baròch (tanme la cesa ëd Santa Catlin-a a Vilnius, dël sécol ch'a fa XVIII) ampressiosìe ëd piture e sculture. Da banda ëd sòn, as dësvlupa la pitura monumental (frësche dël monasté ëd Pažaislis davzin a Kaunas, ëd Delbene, M.A. Palloni e d'àutri) e la decorassion ëscultural (Sant Pé e Pàul ëd P. Peretti, G.M. Galli e àutri artista).
Conomìa
L'anflassion a l'é a l'11%.
Organisassion polìtica
Ël Prim Ministr a l'é Ingrida Šimonytė (dal 2020).
🇫🇮
Aporia crataegi
Ambient
La ruva a viv an dzora a bërgne, biancospin e prussé.
Lenga Dass
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dot
Moldavia
Conomìa
Dal cròl dl'Union Soviética, ël cit pèis dij servissi tersiari ant la conomìa dla Moldavia a l'ha tacà a chërse e a dominé 'l Prodot Interior Concc (ancheuj anviron 63,5%), 'me n'arzultà dël cal d'industria e agricoltura. Comsëssìa, la Moldavia a resta ël pais pì pòver d'Euròpa.
Organisassion polìtica
🇫🇮
Alexander Calder
Artista.
A l'é mòrt dël 1976. 🇫🇮
Lenga Tomyang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tomyang o Tomyang a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Castija e León
A l'ha na surfassa ëd 94.223 km2, ch'a na fan la Comunità autònoma pì granda an Ëspagna. A conta anviron 2.528.000 abitant.
Valzergues
Valzergues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 6,49 km², con 203 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
Siclòida
Stòria e propietà
Antra le propietà dëscoatà ant ël sécol ch'a fa XVII a-i son: 🇫🇮
Arnassensa
Ël sènter prinsipal ëd cost moviment a l'é stàita la sità ëd Firense, an Italia. La dëscuverta ëd test grech e latin dl'Imperi Bisantin, conservà ant ij monasté, a men-a a na caterva dë studi e d'anvension. Cheidun a sara cost perìod al 6 ëd mai dël 1527, cand Roma a l'era anvadùa da j'armade spagneule e alman-e ëd re Carl V. Ant la stòria dla mùsica, nopà, la fin dl'Arnassensa a l'é an tra ël 1600 e ël 1620.
Orìgin dla paròla
Ma la paternità dla paròla a l'é dlë stòrich Jules Michelet ch'a la deuvra dël 1855 për indiché la dëscuverta dël mond e dl'òm ant ël sécol ch'a fa XVI. Costa afermassion a ven ëspantià d'la stòrich Jacob Burckhardt ch'a parla dl'Arnassensa coma dël perìod ëstòrich anté che l'umanità e la cossiensa moderna a s-ciàiro la lus, apress ël perìod sombr dl'Età ëd mes.
Përsonalità dl'Arnassensa
🇫🇮
Lyophyllum putidum
Ambient
A chërs a bocc ant ij bòsch ëd latifeuje.
Pais Catalan
Polìtica
La lèj spagneula a garantiss d'autonomìa particular a la part dij Pais Catalan ch'a j'apartniss, mentre che la Fransa a arconòss gnun-e forme d'autonomìa ai Catalan ch'a vivo ant ël Rossijon, e legalment a j'impon la lenga fransèisa. An efet, ël nòm pì giust për sa region a sarìa Catalunya Nòrd, ma lë Stat fransèis a j'arfuda ëd pianta tut arconossiment lenghìstich ò coltural ch'a sia. Mach ant j'ùltim agn, ij resior dël Rossijon a smija ch'a së slargo un pòch a deje a la lenga e a la coltura catalan-e almanch na dignità coltural-folclorìstica, ma bin leugn da qualsëssìa arconossiment ufissial.
Lenga Poko
Còdes ISO
<BR>
Prince Albert (Glass Field) Airport
Ël Prince Albert (Glass Field) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Prince Albert, Saskatchewan, Canadà.