cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hygrophorus camarophyllus
Descrission
Capel fin a 13 cm, bombà bin regolar, sliss, brun grisastr scur. Lamele arcà pòch decorente, da bianche a giaunastr monèt. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, un pòch pì ciàira. Carn bianca.
Sibiril
🇫🇮
Sins
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Melz
A aparten a l'aministrassion ëd Röbel-Müritz.
Lenghe chibchan
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg, che a l'é stàita motobin criticà, le lenghe chibchan a son ël branch dle lenghe chibcha midem ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Chicheboville
🇫🇮
Molini di Triora
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama thumb|left|300px|Na strà dël borg vej 🇫🇮
Sizun
🇫🇮
Lachnellula wilkommii
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga Repanbitip
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Repanbitip o Repanbitip a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vanuatu.<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rpn
Lenga kölsch
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kölsch ò Kölsch a l'é parlà dzortut an Almagna.
Isle of Wight - Sandown Airport
L'Isle of Wight - Sandown Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Sandown, Ìsola ëd Wight, Anghiltèra, Regn Unì.
Montalto Ligure
Al 01/01/2017 Montalto Ligure a l'avìa 397 abitant.
Hoplopterus spinosus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na specie 'd pavonëtta. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Bagnara di Romagna
Sità gemelà
Bagnara di Romagna a l'é gemelà con:
Montgru-Saint-Hilaire
🇫🇮
Rocchetta Nervina
Rocchetta Nervina (A Rocheta an lìgur) a l'é na comun-a dla Liguria ëd 274 abitant, an provincia d'Imperia.
Taulé
🇫🇮
Rechlin
A aparten a l'aministrassion ëd Röbel-Müritz.
Lenga Dzongkha
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dzongkha a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dzo
Lenga Kistane
Còdes ISO
<BR>
Boletus impolitus
Descrission
Capel fin a 15 cm, da vlutà a feltrà filamentos, gris bes con tonalità vërdastre, rosastre, brun-e. Tùboj da giàun ciàir a giàun vërdastr, nen ambluent. Përtus fin, dël midem color, dle vire anrossent. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 6 cm, dle vire a fus, giàuna an su, bianch rosastr da àutre part, soens marcà da un sercc rossastr vinos an vers la sima. Pé dle vire ross. Surfassa granolusa. Carn dura, da biancastra a giàuna ciàira, nen ambluenta, un pòch anrossenta ant le ferìe. Savor doss. Odor ëd jòdio, dzortut ant la gamba.
Frank Sinatra
thumb|right|200px|Frank Sinatra Frank Sinatra (dont ël nòm complet a l'era Francis Albert Sinatra) a l'é stàit un cantant e ator american d'orìgin italian-a: sò pare a l'era sicilian, ëd Lercara Friddi e soa mare a l'era lìgura, ëd Lumarzo.
🇫🇮
Glareola nordmanni
Ambient
Da finì. <BR>
Cursorius cursor
thumb|right
Distribussion
As treuva an Asia, Àfrica e Euròpa.
Staffelbach
Staffelbach a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.040 abitant. A së stend për na surfassa ëd 8,94 km², con na densità ëd popolassion ëd 116 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Attelwil, Bottenwil, Kirchleerau, Moosleerau, Schlossrued, Schöftland, Uerkheim, Wiliberg.
Hans Mohrmann
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Schwarz
A aparten a l'aministrassion ëd Röbel-Müritz.
Lenga Groma
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gro
Rio Grande dël Nòrd
La capital a l'è Natal.
Cortinarius renidens
thumb|right
Tourch
Tourch a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 19,52 km², con 820 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km².
Hygrophorus karstenii
Comestibilità
A ven dàit për mangiativ.
Monteferrante
🇫🇮
Lugo di Vicenza
Arferiment
🇫🇮
Bali
right|250px Bali a l'é una dlë Cite Ìsole dla Sonda; as treuva a est ëd Giava, a òvest ëd Lombok e a sud dël Bòrneo.
Piancastagnaio
Arferiment
🇫🇮
Sietow
Sietow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga Jirel
Còdes ISO
<BR>
Casole d'Elsa
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Lenga Mesqan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Mesqan o Mesqan a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mvz
Recesende, Teo
San Xoán ëd Recesende a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Teo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 512 abitant (269 fomne e 243 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
Montalcino
|right|140px Montalcino a l'é na comun-a dla Toscan-a ëd 5.225 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Soñeiro, Sada
🇫🇮
Pterocles orientalis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
ckb:کوڕکوڕە
Càuss a ramassa
As peul butesse an esecussion an vàire ass (da l'estern, da l'antern, anans, a l'andarera, e via fòrt) dl'art dl'aversari sia ansima a l'apògg prinsipal che a col secondari.
Lenga sveva
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Svev a peul esse:
Strengelbach
Strengelbach a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argòvia, con sirca 4.283 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 6,03 km², con na densità ëd popolassion ëd 710 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Brittnau, Oftringen, Rothrist, Vordemwald, Zofingen.
Nils Liedholm
A giugava ant ël Norrköping, anté ch'a l'ha vagnà ij campionà svedèis ant ël 1947 e 1948. Catà peui dal Milan, a l'ha giugà ansema a Gren e Nordahl, formand con lor ël trio d'atach Gre-No-Li. Con ël Milan a l'ha vagnà ij campionà italian dël 1951, 1955, 1957, 1959.
A l'ha alenà ëdcò la Roma, con la qual a l'é amponusse ant ël campionà dël 1983 e ant le Cope Italia 1980, 1981, 1984.
Niels Liedholm a l'avìa marià la turinèisa Nina Gabotto e a l'era restà vidov.
Augustin-Louis Cauchy
Ël baron Augustin-Louis Cauchy a l'era un matemàtich. A l'era nassù a Paris ël 21 d'agost dël 1789 e a l'é mòrt a Sceaux ël 23 ëd maj dël 1857 ëd na bruta frev. thumb|right|Na fotografìa fàita quand a l'era già anans con j'agn
Cartòs
Stòria
thumb|left|230px|Ij rest ëd l'aquedot an ÀichLa presensa dl'òm ant l'area 'd Cartòs a l'é motoben antica: j'artrovament ëd piolòt an pera seulia e 'd cit utiss a mostro ch'ël teritòri a l'era dagià abità a parte dal Neolìtich. Ant l'Età dël fer coste bande a l'ero popolà da tribù ligurin-e, dla branca djë Statielli. A-i son stàit djë studios ch'a l'han provà a identifiché con Cartòs un-a dle lor sità pì importante, Caristo, cità da Tito Livio për na bataja dël 173 a.C., ma a smìa pì belfé ch'ël sènter prinsipal djë Statielli as trovèissa ant ël leugh ëd l'atual Àich (Aquae Statiellae an latin). Artrovament d'época roman-a a mostro ch'a l'ero present vàire cit ansediament con vile abità e fàbriche 'd mon, ch'a l'han lassane canaj 'd piomb, cop, muraje, statuëtte an bronz, anej d'òr e monede d'argent. Dal torent Er ant ël teritòri 'd Cartòs dël prim sécol prima 'd Crist, ij roman a l'han fàit parte l'aquedot ch'a portava l'eva an Àich con ën condot longh sirca 14 km, an part sota tèra e an part sospèis e dont ancheuj a n'arman-o dij pilastr an corispondensa dl'atraversament ëd la Bormia. Dòp la fin ëd l'Imperi Roman, davzin a Cartòs a passava 'l confin antra le tère dij Bisantin, ch'a ocupavo ancora la Liguria, e le tère dij Longobard: a testimoniansa 'd sòn a son stàite artrovà dle monede d'òr bisantin-e. thumb|left|230px|La tor medievalAnt l'Àuta Età 'd Mès e fin al sécol ch'a fa XIV, ël pais a resta sota a la giurisdission dij vësco d'Àich. A parte dal 1382, ël borgh ëd Cartòs a l'é anfeodà a la famija dj'Asiné, d'orìgin astesan-a, ch'a lo goerno fin al Setsent.
A l'inissi dël Setsent, an séguit a la guèra 'd sucession ëspagneula e al sucessiv Tratà d'Utrecht, Cartòs a passa al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II e pì tard al Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) d'Àich e al Mandament ëd Ponson.
Augustin-Louis Cauchy
La gioventura
A Arcueil, ël giovo Augustin-Louis a l'ha rancontrà Laplace e Berthollet.
Sò ritorn
Cauchy a rintra an Fransa dël 1838, dispensà dal sarament ëd fedeltà. A torna antlora a sò pòst a l'École polytechnique, anté ch'a mostra fin-a a soa mòrt. A cost perìod a armonto pì che sinchsent memòrie su tute le branche dla matemàtica, comprèise la mecànica, la fìsica e l'astronomìa, e për la pì part as trata ëd longh tratà. A l'é ëdcò elegiù a l'unanimità a l'Ufissi dle latitùdin.
Sò travaj
Ël talent matemàtich ëd Cauchy e sò spìrit d'anvension matemàtica, motobin dru, as son manifestasse tòst. Dël 1805 a l'avìa trovà na solussion al problema d'Apolòni e dël 1811, ancoragià da Lagrange ch'a l'avìa signalaje ël problema, a l'ha generalisà ël teorema d'Euler an sij poliedr. Soa memòria dël 1814, pùblicà dël 1827, an sj'antëgraj definì a marca l'achit ëd soa produssion indipendenta.
L'euvra ëd Cauchy a l'é bondosa, dzortut ant l'anàlisi, dont a l'é stàit bon a smon-e ij fondament rigoros ch'a-i fasìa da manca për sò dësvlup. Ancoragià da Laplace e d'àutri, dël 1821 a l'ha scrivù për la publicassion sò cors d'anàlisi a l'École Polytechnique: cost-sì a l'é restà, për tanti agn, ël lìber clàssich dël rigor matemàtich. An efet, un dij sò but a l'era col ëd përfessioné ant la sostansa e ant la forma lòn che ij predecessor a l'avìo pensà e scrivù.
Boletus dupainii
Comestibilità
Mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Boletus dupainii Boudier
Futurism
Manifest e prim Futurism
A Milan ij pitor divisionista Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Giacomo Balla, Gino Severini e Luigi Russolo, a sot-signo ël Manifest técnich dla pitùra futurista, ch’a dà le régole: abolission ant ël figurà dla prospetiva tradissional (già prima abolìa da Picasso), an favor ëd na vision simultania për esprime ël dinamism dj'oget. Apress dël 1910 j'artista Boccioni, Carrà e Russolo, a presento a Milan le prime euvre futuriste a l'Esposission d'art lìbera ant la fàbrica Ricordi.
Tréflaouénan
Tréflaouénan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 8,15 km², con 432 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 53 ab/km².
Atle Selberg
🇫🇮
Boletus lupinus
Ambient
A chërs sota latifeuje, dzortut sota la rol.
Grand Cru de Chambave
Vin ëd qualità, ëdcò se a l'é fàit con uvagi locaj.
Lenga Bantoanon
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bantoanon o Bantoanon a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Filipin-e.<BR> <BR>
Lenga walser
Classìficassion
Në schema ëd classificassion dël Walser a peul esse:
Capistrano
right|140px Capistrano a l'é un comun dla Calabria ëd 1.140 abitant, an provincia ëd Vibo Valentia.
Colombelles
🇫🇮
Lachnum nidulum
Descrission
Fonz a forma 'd copëtta, fin a 1 mm ëd diàmetr, a forma 'd dischet o ëd copa ancavà. Surfassa dë dzora seulia, brun-ocra-arancià; surfassa da fòra scura, quatà 'd peil brun-rossastr. Orl regolar, peilos. Carm motobin fròla, brunastra.
Lenga Mesmes
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mesmes a peul esse:<BR> <BR>
Ivan Alekseevič Bunin
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Brokpake
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sgt
Cortinarius balteatoalbus
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd conìfere.
Acquaviva Platani
Aministrassion
🇫🇮
Marrubiu
Anliure esterne
thumb|right|200px|La stassion dij treno
Quistello bianch
Ël vin Quistello bianch as prodov ant la comun-a ëd Quistello an provinsa ëd Màntoa.
Dasyscyphella nivea
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga cimbrian-a
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cim
🇫🇮
Lenga Ati
Classificassion
<BR>
Lenga buyang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga buyang o Buyang a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Lenga Argobba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Argobba o Argobba a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Lenga Sikkimese
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sikkimese a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Ël Casal Nosé
Stòria
thumb|200px|left|Ël cioché dla parochial Le testimonianse archeològiche a mostro ch'ël teritòri dël Casal Nosé a sìa stàit abità fin da la Preistòria: a son stàit fàit artrovament dl'ansidita siviltà dij Vas a Boca Quadra e as pensa che la vis a sìa stàita coltivà fin dal IV mileni prima 'd Crist. Ël topònim ëd Nocetum as fa armonté a l'época roman-a, mentre che ant l'época dij Longobard a smìa che l'abità pì important a fussa col ëd la frassion Rosan, andova ch'a j'era na diramassion ëd la via Postumia, ch'a colegava Génoa a Aquilèja, an passand për la pian-a dël Pò. Ant l'Età 'd Mès ij topònim ëd Casà e 'd Nosé a son tùit e doi atestà coma s'a fusso doi località distinte: dël 972 l'imperador Oton I a conferma 'l possess ëd Nosé a l'abassìa 'd San Colomban ëd Beubi e ant l'istess ann a don-a Casà al monasté 'd San Pé an Cel d'Òr ëd Pavìa. Passà sota la giurisdission ëd Torton-a, a partécipa a le lòte contra Federich I Barbarossa. Dël sécol ch'a fa XIV, a l'é lijà a la sgnorìa dij Viscont ëd Milan e as buta da la part dij Ghiblin ant le varie contèise ch'a carateriso 'l perìod. A ven për sòn atacà e devastà për pì vire. A la fin dël Tërzent ij Viscont a l'arcostruvo pì fortifià, conforma al model ëd le ròche viscontil. Dël 1415 Flip Maria Viscont a assegna torna ël Casà Nosé a la Comun-a 'd Torton-a. thumb|230px|left|La cesa 'd Santa Maria a Rosan Dël 1469 ël pais a l'é anfeodà a la famija Spìnola da jë Sfòrsa, dël 1523 a la branca Spìnola de Los Balbassos da l'imperador Carl V, che contestualment a conced lor gran benefissi con l'esension perpétua da imposission fiscaj. Jë Spìnola a l'avran gran rilevansa ant ël goern dël Ducà 'd Milan e a s'ansedio ant la frassion ëd Rosan, andova ch'a costruisso 'dcò na cesa e un monasté për fé sotré Ambreus Spìnola, conquistador ëd le Fiandre. La presensa djë Spìnola a don-a importansa al pais, ch'a contròla ij comersi dël gran e dël guald con la Repùblica 'd Génoa. Dël Setsent, col passagi a j'autrìach, la famija Spìnola a cad an maleur e 'l pais a perd sò ròl sentral ant l'economìa dla Val Cròu. Ël pais, tanme bon-a part dël Tortonèis, a passa sota la protession dij Savòja. D'apress a l'anession a l'Imperi Fransèis ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 ël Casà Nosé a intra ant ël Regn ëd Sardëgna ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e ant ël Mandament ëd Volped.
Lenga amàrica
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=amh
Butera
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Syrrhaptes paradoxus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Syrrhaptes paradoxus
Lenga Capiznon
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cps
Mercosur
A l'é stàit fondà dël 1991 da Argentin-a, Brasil, Paraguay e Uruguay; dël 2006 a l'é gionta-se ël Venessuela.
Lenga kiliwa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kiliwa a peul esse:
Chianciano Terme
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gabriella Ferranti (da l' 8/06/2009).
Boletus pulchrotinctus
Ambient
A chërs sota latifeuje.
Riviera dël Garda
Ël vin Riviera dël Garda, conossù ëdcò com Moniga, as prodov an sla riviera dël Lagh ëd Garda, con sénter a Moniga an provinsa ëd Bressia.
Teufenthal
🇫🇮
Lenga Naaba
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Naaba a peul esse:<BR> <BR>
Montigny-sur-Crécy
Arferiment
🇫🇮
Tréglonou
Tréglonou a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 5,88 km², con 494 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 84 ab/km².
Cortinarius subvalidus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lachnum sulphureum
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga mohave
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mov
Lenga Sherdukpen
Classificassion
<BR>
Lenga Harari
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Harari o Harari a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Roccasusella
Ël vin a pija ëd nòm dal pais ëd produssion.
Les Granges-Gontardes
🇫🇮
Cortinarius olidus
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Montloué
Montloué a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 15,58 km², con 189 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
Lenga Thudam
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=thw
Rudyard Kipling
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga maricopa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Maricopa a peul esse:
Architetura espressionista
D'eveniment amportant për l'architetura e j'art espressioniste a son stàite la Werkbundausstellung dël 1914 a Colònia, le corëspondense dël Gläserne Kette, la costrussion e l'atività dël Grosses Schauspielhaus ëd Berlin dël 1919, e l'atività dla Scòla d'Amsterdam. Ël pì amportant sìmbol dl'architetura espressionista a l'é la Tor Einstein d'Enrich Mendelsohn a Potsdam. Dal 1925 la pipart dj'architet arpresentant dl'espressionism, dont Bruno Taut, Erich Mendelsohn, Walter Gropius e Hans Poelzig, ansema a d'àutri espressionista dj'art visuaj, a son passà al moviment ciamà Neue Sachlichkeit (Neuv ogetivism), n'apròcc pì pràtich e pì gropà ai fàit ch'a arfudava l'agitassion emossional dl'espressionism. Contut sòn, queidun, an particolar Hans Scharoun, a son andàit anans con soa euvra tìpica espressionista.
Contest
Dë stij andividuaj 'me l'architetura modernista catalan-a d'Antoni Gaudí e l'antërpretassion dl'architetura Art Decò dàita da Frank Lloyd Wright a l'ero n'àutr tòch dël contest andoa ch'as anseriss l'espressionism. Dij lìber sël travaj ëd Wright a l'ero spantià ant ël sìrcol d'Erich Mendelsohn. Gaudí nopà sia a anfluensava, sia a l'era anfluensà da lòn ch'a së studiava an Almagna. Ël sìrcol dl'Anel, quand ch'a l'ha savù dl'euvra 'd Gaudí, a l'ha publicala an Almagna e parèj Finsterlin a l'ha tacà na corëspondensa con l'architet catalan. Ëdcò Charles Rennie Mackintosh a rintra ant ël duvert contest espressionsta, dagià che soa euvra, difìcil da classifiché, a pija 'd nuanse, an particolar për la mobilia (cadrega Ingram, smonùe ant l'espossion dla Secession Vienèisa dël 1900) e la ca Hill House, ch'a saran da consideré tìpiche espressioniste, combin ch'a sio precedente.
Pensé
Vàire scritor a l'ha contribuì al pensé fondant dl'architetura espressionista, an particolar Friedrich Nietzsche, Soren Kierkegaard e Henri Bergson. Jë sbòss ëd Bruno Taut a l'avìo soens dacant ëd sitassion ëd Nietzsche, an particolar pijà da Also sprach Zarathustra, dont ël protagonista a ampërson-a la libertà cara a j'espressionista; la libertà 'd reagì ai borzoà e a la stòria, e la fòrsa dë spìrit dl'isolament ëd la përson-a. Ël poeta Paul Scheebart a l’ha travajà con Bruno Taut e sò sìrcol, e a l'ha contribuì con d'idèje basà sla soa poética dl’architetura 'd véder. miniatura|left|Caspar David Friedrich, Das Eismeer ("ël mar giassà"), 1824 miniatura|right|Walter Gropius, Monument ai mòrt ëd Mars, 1921 La nassenta psicologìa ëd Sigmund Freud e Karl Jung a l'é stàita amportanta për l'espressionism. L'esplorassion dj'efet psicològich dla forma e dlë spassi a l'é stàita considerà da j'architet ant soe costrussion, sòj proget e sòj film. Bruno Taut a l’ha notà le possibilità psicològiche dij proget senogràfich che con “j'oget a servìo a specé j'emossion e ij gest dj’ator da na mira psicològica”. L'esplorassion dij seugn e dl'incossient a l’ha fornì 'd material për l'arserca formal ëd Hermann Finsterlin.
Lachnum virgineum
Ambient
A chërs ëdzora a vegetaj mars, a la prima.
Sommatino
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Salvatore Gattuso (dal 14/05/2007).
Tréguennec
🇫🇮
Meirás, Sada
San Martiño ëd Meirás a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era d'842 abitant (421 fomne e 421 òm) distribuì an 11 grup ëd popolassion.
Hygrophorus pudorinus
Descrission
Capel fin a 13 cm, bombà carnos, òcra groson motobin ciàir, con ël bòrd un pòch pì ciàir, tachiss. Lamele pòch decorente, ciàire peui crema òcra. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2,5 cm, biancastra, fiocosa an sima e un pòch tachissa al pé andoa a s'ambruniss un pòch. Carn bianca.
Lenga quechan
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quechan a peul esse:
Cetona
|right|140px Cetona a l'é un comun dla Toscan-a ëd 2.954 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Montreuil-aux-Lions
Montreuil-aux-Lions a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 12,99 km², con 1197 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 92 ab/km².
Lenga Balti
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Balti o Balti a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Pakistan.<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bft
Lenga Porohanon
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Porohanon a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga havasupai-walapai-yavapai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga havasupai-walapai-yavapai o Havasupai-Walapai-Yavapai a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Narcís de Carreras
Dël 1972 a l'é dventà president ëd la Banca La Caixa e dël 1987 a l'ha chità cost ufissi a favor ëd Juan Antonio Samaranch. 🇫🇮
Lenga Zay
Classificassion
<BR>
Rivoli Veronese
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mirco Campagnari (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Marianopoli
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Calogero Vaccaro (dal 14/05/2007).
Caprimulgus ruficollis
Ambient
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Caprimulgus ruficollis
Lenga Romblomanon
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Romblomanon o Romblomanon a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Filipin-e.<BR> <BR>
Lenga chimariko
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chimariko o Chimariko a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Raimon Carrasco
A l'é stàit president dël FC Barslon-a dal 18 dzèmber dël 1977, di dle dimission ëd Agustì Montal i Costa, fin-a al 1m luj dël 1978, quandi a l'é stàit elegiù Josep Lluís Núñez.
Ant l'ani 'd soa presidensa 'l Barça a l'ha vagnà na Copa dël Re an batend an final ël Las Palmas 3 a 1. 🇫🇮
Mato Gròss
La capital a l'é Cuiabá.
Lampai, Teo
Santa María ëd Lampai a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Teo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 286 abitant (140 fomne e 146 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Graal-Müritz
Graal-Müritz a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 8.34 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 4.072 abitant.
Cytidia salicina
Ambient
A chërs dzortut an dzora ai sàles.
Provincia ëd Bolsan
right|180px La Provincia Autònoma ëd Bolsan (Autonome Provinz Bozen – Südtirol an alman, Provinzia Autonòma de Bulsan – Südtirol an ladin) a l'é an Trentin-Sud Tiròl e a comprend 116 comun.
Lenga karok
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kyh
Agustí Montal i Costa
thumb|Agustí Montal i Costa Agustí Montal i Costa (Barslon-a, 1934) a l'é n'impreisari catalan, già mèmber ëd n'amportanta famija angagià ant ël setor industrial téssil. A l'é stàit president dël FC Barslon-a dal 1969 al 1977.
Hygrophorus russula
Descrission
Capel fin a 15 cm, bombà, carnos, ciàr ma an pressa macià da ross vinos a brun porporin. Lamele adnà, s-ciasse, macià ëd reusa vinos. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 3 cm, gorëgna, dël midem color. Carn ciàira o macià, un pòch amera.
Larmes du Paradis
Ël vin Larmes du Paradis as prodov ant la comun-a ëd Donnas an Val d'Osta.
Trémaouézan
🇫🇮
Hymenochaete cruenta
Ambient
A chërs dzortut an dzora ai sapin.
Mont-Saint-Père
Mont-Saint-Père a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,69 km², con 538 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km². 🇫🇮
Lenga atsugewi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Merops apiaster
Merops apiaster
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR> thumb|right|Pòst sërnù për fé le nià
Cotylidia pannosa
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje, dzortut sota ij fò.
Merops apiaster
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Merops apiaster
Cotylidia pannosa
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga Byangsi
Còdes ISO
<BR>
Morcourt (Aisne)
🇫🇮
Merlic
Ël vin Merlic as prodov ant la comun-a ëd Villeneuve an Val d'Osta.
Lenga Chaudangsi
Classificassion
<BR>
Lenga Hobyót
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hoh
Jaillans
🇫🇮
Lenga pomo oriental
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=peb
Tréouergat
Tréouergat a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 6,12 km², con 263 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 43 ab/km².
Ren
Ël Ren a passa a travers dë Svìssera, Gërmania e Olanda. A bagna, antra j'àutre, le sità ëd Basilea, Bonn, Colònia e Duisburg.
Morsain
Morsain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l'Aisne. As dëstend an sna surfassa ëd 14,34 km², con 417 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 29 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Cacheiras, Teo
🇫🇮
Lenga Rangkas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Rangkas o Rangkas a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Lenga pomo nòrd oriental
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pomo nòrd oriental a peul esse:
Kanawata Aeroparc
Ël Kanawata Aeroparc a l’é n'aeropòrt localisà a Kanawata, Québec, Canadà.
Laccaria bicolor
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Santa Catarina
A confin-a a nòrd con lë stat brasilian dël Paranà, a òvest con l'Argentin-a, a sud con lë stat brasilian ëd Rio Grande dël Sud e con l'Argentin-a, a est con l'Océan Atlàntich.
Unterentfelden
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Clàudi ëd Challant
Fieul ëd Carl ëd Challant-Fén-is. Dël 1577 a l'avìa marià Bòna ëd Savòja, fija ëd Flip sgnor ëd Racunis. A meuir dël 1590.
Lanius minor
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na griva.
Cordebugle
Cordebugle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 9,17 km², con 110 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
Lachau
Lachau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 25,78 km², con 225 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
Urbin
Anliure esterne
thumb|right|200px|Palass Ducal
Lenga kashaya
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kju
Bruce Springsteen
thumb|Bruce Springsteen Bruce Frederick Joseph Springsteen, nassù ël 23 dë stèmber dël 1949 ant ël New Jersey, a l'é un mùsich rock, stranomà the Boss.
Pollutri
Pollutri a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 2.345 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 26 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 90 ab/km quadrà. A confin-a con Atessa, Casalbordino, Monteodorisio, Scerni, Vasto.
Wilhelm Wundt
Dël 1879 Wundt a l'ha anstituì a Lipsia ël prim laboratòri dë psicologìa sientìfica.
Bamonde, Teo
Santa María ëd Bamonde a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Teo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 236 abitant (119 fomne e 117 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
Enzo Biagi
Dël 1969 a l'ha fàit nasse ël programa televisiv Dicono di lei, basà an 's d'antërviste a përsonage arnomà. Ant j'agn apress a l'ha colaborà a La Repubblica, ël Corriere della Sera e Panorama.
Lapeyrouse-Mornay
45.32389°N, 4.99583°W
Laccaria laccata
Descrission
Capel fin a 4 cm, da seuli a forforà, da òcra groson a brun rosà ciàir, strià. Lamele reusa peui brun rosà. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 0,4 cm., dël midem color.
Pésaro
Pésaro a l'é na sità dle Marche dë 92.206 abitant; a l'é un dij doi capleugh dla provincia ëd Pésaro-Urbin.
Lophodermium pinastri
Ambient
A chërs ëdzora a feuje marse ëd pin.
Michail Bulgakov
Vita
Nàit a Kiev ël 15 ëd magg dël 1891, a l'é mort a Mosca ël 10 ëd mars dël 1940.
Callophrys rubi
Distribussion
Comun an tuta Italia, da la pian-a a la colin-a, ëd men an montagna.
Pretoro
Pretoro 🇫🇮
Repùblica Democràtica dël Còngo
A l'ha na surfassa ëd 2.344.858 km² e a conta anviron 100.000.000 abitant.
Palo del Colle
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Rosario Viola (dal 30/05/2006).
Lenga pomo sud oriental
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pomo sud oriental a peul esse:
Motacilla flava flava
Ambient
Da finì. <BR>
Milena
Arferiment
🇫🇮
Còptich
Pais an dova a l'é parlà
La lenga còptica o Còptich a l'é na lenga mòrta che a fasìa part dle lenghe semìtiche e a l'era parlà specialment an Egit.<BR> <BR>
Aulla
Sità binele
Aulla a l'é binelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama
Lenga Kinnauri, Chitkuli
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Chitkuli language
Panellus stypticus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Gahri
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gahri a peul esse:<BR> <BR>
Castlèt d'Er
Stòria
D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 Castlèt a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) d'Àich e al Mandament ëd Bistagn.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Panaro (dal 26/05/2014).
Ruanda
thumb|right|160px Ël Ruanda (Rwanda an lenga kinyarwanda) a l'é un pais dl'Àfrica oriental.
La Laupie
La Laupie a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 9,68 km², con 588 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 60 ab/km².
🇫🇮
Panus tigrinus
Ambient
A chërs dzortut an sij sàles.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Dhaasanac
Pì conossù com: Galab, Geleba; ant la literatura as treuvo ëdcò ij termo: Merille, Reshiat e Shangilla.
Cesa ëd Santa Marìa dle Përzon (Prato)
Ël cioché a armonta al sécol ch'a fà XVII.
Alain Robbe-Grillet
Dël 1949, a l'ha scrivù un romanz, Un régicide, arfudà da Gallimard. An sla barca ch'a lo arportava a ca da j'Antile për ëd rason ëd salute, dël 1951, a l'é butasse a scrive Les gommes. Dël 1955 Le voyeur a l'ha vagnà ël premi dle Crìtiche, mersì a Georges Bataille, Jean Paulhan e Maurice Blanchot che, ansema a Georges Lambrichs e Roland Barthes, a son ëstàit ij prim a sosten-lo. Dël midem ann a l'é vnù consijé literari a j'Éditions de Minuit.
Dël 1960 a l'ha sot-signà ël Manifest dij 121 për ël drit a l'insotmission ant la guèra d'Algerìa.
Provincia d'Ancon-a
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Patrizia Casagrande Esposto (dal 28/05/2007).
Motacilla cinerea
Ambient
Da finì.
Rafael Casanova i Comes
Al 25 ëd gené dël 1706, con la mòrt dël consijé dla sità Jacint Lloreda, a l'é dventà consijé a sò pòst. N'ani dòp, al 6 ëd fërvé dël 1707, l'arciduca Carl a lo nòmina sitadin onorari. Con costa nòmina a l'é peui intrà tra ij sinch mèmber ëd la gionta segreta ciamà a studié tute le propòste fàite dal comandant ëd le fòrse catalan-e Antoni de Villaroel.
Renà ëd Challant
Ël mariagi d'Emanuel Filibèrt
Ij Duca ëd Savòja as arpijo sò stat dapress al Tratà ëd Cateau-Cambrésis. L'operassion a l'é sancìa da la mira formal col mariagi antra 'l Duca Emanuel Filibèrt e Margarita ëd Fransa: a l'é Renà ëd Challant a arpresenté ël duca a Paris ant lë strument dij 27 ëd giugn 1559. Për cont dël Duca, Renà a pija possess dël Bugey, dla Savòja, dla Morian-a e dla Tarantasia e a arsèiv ël sarament ëd fedeltà dij sùdit; peui a ven goernador dla Savòja e ëd Bresse, e pr'ùltim goernador dla Val d'Osta. Ai 12 d'ost 1559 a stabiliss a Chambéry ël senà 'd Savòja. A comanda dij travaj ëd riparassion ant ij castej ëd Chambéry, Montmélian e Le Bourget (novèmber 1559).
Lenga birale
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bxe
Medeo V
Filip, séghit a sò mariage con Isabela ëd Villehardouin dël 1301, a pija ël tìtol ëd prinsi d'Acaja, ch'a tramandrà ai sò dissendent. Fin-a ch'a l'han vivù Medeo V e Filip d'Acaja, ij sò rapòrt a son restà fidej al giudissi arbitral dël 1294 ch'a l'avìa spartì ij possediment. Dël 1306, as buto d'acòrd për consideré tanme proprietà comun-e coj teritòri pijà mersì a l'union dle fòrse. Dël 1313 ëd neuve dificoltà a men-o a conclude n'àutr arbitrà: as decid che le conquiste piemontèise a sio comun-e e ch'a-i é l'obligassion ëd giutesse e difend-se l'un l'àutr; tutun as precisa che Filip d'Acaja a goernërà tute soe possession, dël present e dl'avnì, anfeodà da Medeo V. Mersì a cost acòrd, ai 15 ëd novèmber dël 1313 Ivrèja a passa sota ai Savòja, possession comun-a dij doi prinsi.
Medeo V e la Val d'Osta
Dël 1310 a l'ha concedù dle franchise ai sò soget d'Étroubles, dël 1318 a coj dla Valdigne e dël 1320 a coj ëd Châtel-Argent.
La dissendensa
Medeo V a l'era mariasse dël 1272 con Sibila ëd Baugé e, an seconde nòsse, con Marìa ëd Brabant. Da soa prima fomna a l'ha avù ij fieuj Edoard, ch'a-j suced; Ajmon, ch'a sucedrà a sò frel Edoard; Margrita (mòrta dël 1349), marià a Gioann I ëd Monfrà; Agnes (mòrta dël 1322), ch'a l'ha marià Gulielm III ëd Gëneva. Da soa sconda fomnà a l'ha avù le fije Catlin-a (mòrta dël 1336), marià a Leopold d'Àustria, e Gioana (mòrta dël 1359), marià a Andrònich III imperator ëd Bisans.
Vallelunga Pratameno
Anliure esterne
🇫🇮
Dahalo
Dahalo: lenga cussìtica meridional (< cussìtich < afroasiàtich [camito-semìtich]) parlà an Chenia, ant l'area ëd Lamu, da apopré 400 përson-e. Ij parlant a së s-ciamo guħo gʷittso ("ël cit pòpol"). La pi part a son bilengh an swahili. Ël Dahalo a l'é l'ùnica lenga afroasiàtica che a dòvra un click tan-me fonema.
Lenga Jangshung
Classificassion
<BR>
Bagnone
Aministrassion
Ël sindich a l'é Carletto Marconi (dal 27/05/2014, scond mandà dal 28/05/2019).
Lenga salinan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sln
Locmélar
🇫🇮
Prinsipi ëd pa contradission
Ël prinsipi ëd pa contradission a l'é la tautologìa A fortiss che a peul pa ancapité che A e soa negassion \neg A a sio tuti doi ver. 🇫🇮
Untersiggenthal
🇫🇮
Melastiza cornubiensis
Ambient
A chërs an sël teren dij bòsch ëd Picea, tra la mofa e j'ujëtte.
Antuissionism
L'antuissionism a arfuda le dimostrassion për assurd e a aceta mach ij concet matemàtich costruìbij. Costa posission a l'ancamin a l'ha ampovrì motobin ël patrimòni matemàtich, ma d'àutra part a l'ha possà l'elaborassion ëd técniche che a assignavo e a calcolavo ëd solussion efetive a vàire problema. Coste arserche a arzulto pressiose ëdcò për l'utilisassion matemàtica dl'ordinator. 🇫🇮
Niccolò Machiavelli
Sò travaj teòrich
An soe Istorie fiorentine a analisa cole che, për chiel, a son le carense ëd n'armèja ëd mercenari.
Lenga Kinnauri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kinnauri o Kinnauri a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Hanvec
🇫🇮
Castlèt Molèina
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimiliano Caruso (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Polyporus brumalis
thumb|right thumb|right thumb|right
Pseudoclitocybe cyathiformis
thumb|right
Descrission
Capel fin a 8 cm, a ambossor, con na cita papila al fond, brun càud scur, bes con temp sech. Bòrd fin. Lamele bes grisastr ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, soens ciàira për fibrile biancastre.
Dury
Dury a l'é 'l nòm:
Nicolas Bourbaki
Apress ël 1958 ël bourbakism a l'é intrà an crisi. 🇫🇮
Polyporus melanopus
Ambient
A chërs an dzora a bòsch antrà an tèra.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga chontal, lowland oaxaca
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Xeer
Literatura
🇫🇮
Doris Lessing
Doris Lessing a l'era nassùa a Kermanshah, an Iran, ël 22 d'otóber dël 1919, an na famija anglèisa dla classa mesan-a. Sò nòm anagràfich a l'era Doris May Tayler (Lessing a l'é 'l cognòm ëd sò second marì).
Dël 1924 tuta la famija a l'ha tramudà an Rhodesia dël Sud (al di d'ancheuj, Zimbabwe). A tërdes agn la fija a l'ha decidù ëd chité la scòla.
A disneuv agn a l'é mariasse na prima vira e a l'ha avù doe masnà. Apress avèj divorsià, as mariërà torna, con Gottfried Lessing. Con chiel a l'ha avù un fieul e peui a l'ha torna divorsià.
Stereum insignitum
Ambient
A chërs an meridion.
Lenga washo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=was
Motacilla flava feldegg
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na balarin-a, o bërgeronëtta. <BR> Nòm an italian: Cutrettola capinera<BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Plebeius eumedon
Ambient
La ruva a viv an dzora a gerani sarvaj. Na generassion a l'ann, la farfala a vola da giugn a luj.
Phnom Penh
Geografìa
Phnom Penh as treuva a la confluensa dij fium Mekong e Tonlé Sap.
Sità gemelà
🇫🇮
Astana
right|160px Astana a l’é, dal 1997, la capital dël Kazakistan. A conta anviron un milion d'abitant (2017) e a l'é la sconda sità dël pais per popolassion.
Bërgamin-a
Notissie stòriche
La manera ëd travajé la bërgamin-a a l'era diferenta ant le vàire region. An Irlanda e Anghiltèra ël toson dij manuscrit pì antich a l'é ëd sòlit ëd qualità pì gorëgna che cola dj'esemplar d'àutri pòst. Ant le region europenghe dantorn al Mediterani durant l'età ëd mes as dovravo ëd preferensa ëd surfasse pì lùcide, con la bruta conseguensa che la durëssa dël material a ostacolava ël surbiment e a-i era sempe la tendensa dl'anciòstr e dla pitura dë slinguesse. D'àutra part an Euròpa ossidental, për ij manuscrit ëd qualità pì bon-a, a parte dal sécol ch'a fa XII a l'é spantiasse un toson còti e flessìbil.
La Lògia
Arferiment
🇫🇮
Léoncel
44.91139°N, 5.19361°W
Lenga Tinani
Còdes ISO
<BR>
Mazzarino
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël castel ('U Cannuni)
Lenga Binandere
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Binandere a peul esse:<BR> <BR>
Sità ëd San Marin
🇫🇮
Tricholoma saponaceum
Comestibilità
A l'é nen comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Giuseppe Veronese
Euvre prinsipaj
Ël test a l'era adressà a le scòle ëd magisté ch'as prontavo për mostré matemàtica. 🇫🇮
Tashkent
A conta 1.967.879 abitant (2006) e a l'é 'l pi important sentr econòmic e cultural dël pais.
Stereum reflexulum
Descrission
Pòch sporzent (fin a 1 cm.), pòch confluent. Imenòfor brun arancion ciàir, soens chërpà. Surfassa peilosa, zonà, gris brunastra.
Domini (tassonomìa)
Ël domini a l'é un grup tassonòmich antroduvù mach ëd recent e a rapresenta ël livel pì aut dla classificassion sientìfica. As fonda an sla teorìa filogenética, valadì an sle diferense genétiche ch'a-i son antra le specie vivente. Un domini a l'ha al sò intern le forme ëd vita pì davsin-e dal punt ëd vista evolutiv: j'organism d'un domini a l'han për sòn un DNA pì sìmil antra lor che nen j'organism ch'a fan part ëd n'àutr domini.
- Bacteria --> Bateri : organism unicelular procariòt, con célule bin sempie
Posission Tassonòmica
🇫🇮
Sistemàtica
Ël nòm ëd na specie, viventa o fòssil, as compon d'almanch 4 element: Géner, specie, AUTOR, ann.
Categorìe tassonòmiche
Le categorìe tassonòmiche pì dovrà a son:
Lenga créola fransèisa seselwa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga créola fransèisa seselwa o fransèis créol Seselwa a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut a le Seychelles.
Montedoro
Sità gemelà
thumb|right|200px|Panorama Montedoro a l'é gemelà con:
Cavàu
Ël pais a resta ant l'Àut Monfrà e sò teritòri a comprend le colin-e an sla riva oriental dël torent Er e an sla riva meridional ëd la Bormia.
Saint-Sauveur (Finistère)
Saint-Sauveur a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment dël Finistère. A së stend për na surfassa ëd 13,24 km², con 636 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 48 ab/km².
Lenga umotina
Pais an dova a l'é parlà
La lenga umotina o Umotina a fa part ëd le lenghe macro-ge e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Umotina a peul esse:
Faverolles (Aisne)
Faverolles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13, 79 km², con 319 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
Stanisław Lem
Travaj artìstich
Ij travaj ëd Lem a son coj ëd n'umorista anteletual, con vàire gieugh ëd paròle e mila alusion.
Lenga créola fransèisa dla Guadalopa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gcf
Coulonces (Calvados)
Coulonces a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 15,51 km², con 636 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km². 🇫🇮
Lenga Doghoro
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Doghoro a peul esse:<BR> <BR>
Òslo
Òslo a l’é la capital dla Norvegia.
Provincia d'Àscoli Picèn
right|140px La Provincia d'Àscoli Picèn a l'é ant le Marche e a comprend 33 comun.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Piero celani (dal 22/06/2009).
Baku
Sità gemelà
thumb|right|200px|Panorama Baku a l'é gemelà con:
Catathelasma imperiale
Comestibilità
Comestìbil.
Visòn (dòira)
Nòte
🇫🇮
Lenga Sunam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ssk
Anstitù Agronòmich për lë dlà dël Mar
L'Anstitù Agronòmich për lë dlà dël Mar (IAO) a l'é stàit fondà a Firense dël 1904, për inissiativa ëd na partìa d'agrònom tropicalista. Al di d'ancheuj a l'é n'òrgo técnich e sientìfich dël Ministé dj'afé strangé dla Repùblica Italian-a. Sò but a l'é dë studié, fé atività ëd formassion, dé ëd consulense e assistensa técnica ant ij setor dl'agricoltura tropical e sot-tropical e dla tua dl'ambient. Sò travaj a l'é adressà an particolar ai pais dl'Àfrica, dl'América latin-a, dl'Asia e dl'Euròpa oriental. J'àree ëd competensa dij programa dël IAO a son definì da la Cooperassion italian-a al dësvlup. Al di d'ancheuj, j'atività pì amportante dl'anstitù a toco: Diretris general dël IAO a l'é Alice Perlini. 🇫🇮
Lenga rien
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Rien a peul esse:
Lenga Gaina
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gaina o Gaina a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Heodes tityrus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Tukpa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Tukpa o Tukpa a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tukpa a peul esse:<BR> <BR>
Lenga chiquitano
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chiquitano o Chiquitano a fa part ëd le lenghe macro-ge e a l'é parlà dzortut an Bolivia.
Luscinia svecica
Distribussion
As treuva an Euròpa, Asia, Àfrica, e Alasca.
Collybia butyracea
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Atri
right|120px Atri a l'é un comun dl'Abruss d' 11.338 abitant, an provincia ëd Téramo.
Lenga fulniô
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fun
Moulins (Aisne)
Moulins a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 1,6 km², con 81 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km².
Lenga acroá
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=acs
Lenga Ewage-Notu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ewage-Notu o Ewage-Notu a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga xavánte
Pais an dova a l'é parlà
La lenga xavánte o Xavánte a fa part ëd le lenghe macro-ge e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Bjerkandera adusta
Descrission
Capel fin a 6 cm, da resupinà a motobin sporzent, da gris òcra a gris dëstiss, vlutà. Imenòfor gris scur, tipicament da 4 a 6 përtus për mm. Carn com ël coram.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Convent ëd San Fransesch an Osta
Ël convent ëd San Fransesch an Osta a l'era un convent ëd capussin, fondà da Medeo VI, ël Cont verd, dël 1352. An col ann ël cont a l'avìa ciamaje ël përmess al vësco ëd Roma, Clement VI, con na litra anté ch'as angagiava a soporté chiel tuti ij fré. Ai 14 ëd luj dël 1353, Medeo VI a l'ha catà ij locaj adat e a l'ha anandià ij travaj pr'ëstabilì ël convent.
Caramagna (dòira)
thumb|right| La Caramagna (an italian Caramagna) a l'é  na dòira ëd la provincia ëd Lissandria.
Coltricia perennis
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Collybia hariolorum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Sturnus roseus
Sturnus roseus
Órdin:  ---
Buggiano
Sità gemelà
thumb|right|200px|Buggiano Castello Buggiano a l'é gemelà con:
Lenga Jingpho
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kac
Bassa Normandìa
A l'avìa na surfassa ëd 17.568 km2 e a contava anviron 1.449.000 abitant.
Lombardor
Stòria
Ij prim repert archeològich dël borgh a ven-o dal sit (ò compless ëd sit) dla Vàuda ëd Lombardor, che a resta antra Lombardor midem, San Morissi, Caseli e Leinì. As trata ëd materiaj anco' nen tant bin catalogà, che a peul esse che a resto dla tarda preistòria. Ël problema ëd catalogassion a ven dzortut da la question che ij repert a rivo nen da djë sgav organisà, ma dal travaj ëd privà.
Mila Kunis
Atris ucrain-a naturalisà américan-a.
Lenga kayapó
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Loransé
right|140px Loransé (Loranzè an italian) a l’é un comun ëd 1.077 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pasquale Beata (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama con la cesa parochial
Lenga Zia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zia
Jürgenshagen
Jürgenshagen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 42.25 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.113 abitant.
Mollisia humidicola
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.