cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bernardin Ferrero
miniatura|Carl Bernardin Fré Bernardin Ferrero (Carlo Bernardino Ferrero an italian) a l'é stàit diretor dë 'L Birichin për des agn, fin-a al 1896. As trata 'd sigura d'un-a dle person-e che pì a l'han pagà 'd person-a sò amor për la lenga piemontèisa.
Euvre prinsipaj
Àutre soe euvre a son:
Lenga chinantec, usila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tringa flavipes
Ambient
Da finì. <BR>
Provincia ëd Salern
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Edmondo Cirielli (da l' 8/06/2009).
Lenga Majera
Lenga Majera
Garbagna (NO)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Davide Milanesi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Burlington Airpark
Ël Burlington Airpark a l’é n'aeropòrt localisà a Burlington, Ontario, Canadà.
Equassion ëd Tricomi
As ciama equassion ëd Tricomi l'equassion diferensial parsial Costa equassion a l'ha ancaminà a studiela Francesco Giacomo Tricomi ant l'istà dël 1920. 🇫🇮
Orani
🇫🇮
Lenga Horom
Classificassion
<BR>
Lenga sangir
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Provincia ëd Caserta
La Provincia ëd Caserta a l'é an Campania e a comprend 104 comun.
Lenga susquehannock
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Susquehannock a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Bo-Rukul
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bo-Rukul o Bo-Rukul a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga cuicatec, teutila
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cuicatec, Teutila a peul esse:
Lenga bantik
Pais an dova a l'é parlà
La lenga bantik ò Bantik a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Tringa glareola
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Koinè lombarda-véneta
Jë studi pì amportant
Un dij prim che a l’avìa parlà ëd na lenga literaria padan-a a l’era stàit Adolfo Mussafia, che a l’era professor a l’Università ëd Vien-a. Mussafia a l’avìa definila parèj: « un parlé nen sensa coltura, con nen pòchi arcòrd latin, con tante eleganse che a l’ero nen toscan-e, nen provensaj, nen fransèise, ma a l’ero ëd tute le lenghe neolatin-e che ant l'Età ëd mes a l’ero rivà an dësvlup literari ». Àutri studios che a l’han sostnù l’ideja ëd na koiné literaria padan-a a son stàit Bernardino Biondelli, Carlo Tenca, Matteo Giulio Bartoli e Carlo Salvioni; contrari a son stàit Graziadio Isaia Ascoli e Gianfranco Contini, pì che àutr përché a vëddìo ant jë scrit pì ij caràter dialetaj che coj comun (ma Contini, për la "Lauda dij Servent dla Madòna" a dis peui che "la lenga a l'é la koinè padan-a" .). Ai nòsti temp un dij pì gròss sostnidor dla « koiné lombarda-véneta » a l’é Glauco Sanga (professor a l’Università ëd Venessia), con lìber, antërvent aj rëscontr e fin-a con dë studi statìstich an sle caraterìstiche dla lenga. Dal pont ëd vista literari, Tagliavini a scriv parèj: « Ant l’Italia setentrional jë scritor lombard e véneto a j'ero an camin ch'a formavo na koiné literaria che a l’é manifestasse con d'autor com Bonvesin dra Riva, Giacomin da Veron-a, Uguçon da Laodho, Gerard Pateg, e via fòrt. (Peui) ël Fiorentin, mersì a Dante, Petrarca e Boccaccio, a l’é spatarasse an ògni part d’Italia, an fasend dësparì la koiné àut italian-a, che ant ël Dosent a l’era rivà a avèj ëd prestigi ». Ij caràter ëd costa lenga a l’ero pienament gal-romanz e Alberto Varvaro (Università ëd Nàpoli) a l’ha scrivù che as capiss nen përché la lenga padan-a dl'Età ëd mes a së studia ansema a la stòria dla lenga italian-a.
Dante ant la Divin-a Comedia
Costa sitassion a l'é ëd Glauco Sanga.
Pantín, Valdoviño
Santiago ëd Pantín a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Valdoviño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 600 abitant (314 fomne e 286 òm) distribuì an 35 grup ëd popolassion.
Muhammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī
Muhammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī a l'era nassù a Harran (al di d'ancheuj an Turchìa) anviron dl'853 e a l'é mòrt davzin a Samarra (Irak) dël 929.
🇫🇮
Architetura neoplasticista
Stòria
Ël prim proget architetural neoplasticista a l'é stàita n'anteressanta cà a Utrecht dël 1916, travaj ëd Robert Van't Hoff, ant l'architetura orgànica ëd Wright; ma ant ij prim temp dël neoplasticism a l'é pa prodovùsse vàire architetura. Oud, ëdcò cand a l'é stàit angagià 'me cap-architet a Rotterdam, a l'é dimostrasse pòch aderent al moviment. Soa ùnica costrussion ch'a smija neoplasticista a l'é stàita na feriera a Purmerend progetà dël 1919, dont ël samblagi dle masse a smija rèid pròpe 'me ch'a dis ël manifest dlë stil.
Provincia ëd Siracusa
Sò capleugh a l'é Siracusa.
Santarcangelo di Romagna
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Morri (da l' 8/06/2009).
Podofomes trogii
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Abraham Lincoln
🇫🇮
Lenga cherokee
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cherokee a peul esse:
Tringa hypoleucos
Ambient
Da finì.
Lenga Mser
Classificassion
<BR>
Saludecio
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Sanchini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Midland - Huronia Airport
Ël Midland - Huronia Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Midland, Ontario, Canadà.
Salusse
Stòria
An época roman-a, ambelessì a-i passava la stra che dal Borgh San Dalmass, passand për Busca, a mnava a Cavour.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paolo Allemano (dal 28/06/2004).
Cabri Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJJ5.
Cesare Mainardi
Pianta a Milan
Ant la poesìa "Pianta a Milan", na pianta a riess a vive an sità, ma as sa nen com. L'inissi:
Lenga mixtec, yutanduchi
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixtec, Yutanduchi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Yutanduchi Mixtec language
Hygrophorus aureus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
San Clemente
Anliure esterne
🇫🇮
Fano (omònim)
Fano a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Mecànica
A l'era l'achit d'un neuv métod ch'a l'ha përmetù d'àutri progress; andrinta a cost métod, për mojen dle laj dël moviment e ëd la laj dla gravitassion, Newton a l'é stàit bon a dé na curnis e a antërpreté dij fenòmeno motobin diferent antra 'd lor, tanme ël moviment ëd le bale, ël moviment dij pianeta e via fòrt.
La mecànica a l'é peui dësvlupasse an pressa e a l'é dventà un model e un métod fondamentaj për ël dësvlup ëd tute j'àutre branche dla fìsica e, pì an general, dla siensa. Ij sucess gropà a l'usage ëd cost métod a son a l'adoss dël mecanicism, n'ategiament coltural ëspantià ant j'ambient sientìfich.
Actitis macularius
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
William Kidd
Rintrà a New York për ciairì soa posission, a l'é arestà, mnà an Anghiltèra e ampicà a Wapping ai 23 ëd magg dël 1701.
Polyporus alveolaris
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga oki-no-erabu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga oki-no-erabu o Oki-No-Erabu a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Provincia ëd Tràpani
Geografìa
A confin-a a est con la provincia ëd Palerm e a sud-est con la provincia d'Agrigent. A l'é bagnà a nòrd dal Mar Tireni, a òvest e a sud dal Mar Mediterani.
A fan part dla provincia le ìsole Ègadi e l'ìsola ëd Pantelerìa.
Lenga Yangkam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yangkam o Yangkam a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Hygrophorus latitabundus
Descrission
Capel fin a 16 cm, motobin a pupa, tachiss, bistr bronzà con ël bòrd anrolà pì ciàir. Lamele bianche peui crema òcra. Gamba àuta fin a 16 cm e larga fin a 5 cm, a fus pansarùa un pòch radicanta, bianca con striadure tachisse ch'a ven-o gris bistr olivastr sota a na linia bin precisa. Carn bianca.
Lenga Yangkam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bsx
Lenga okinawan, sentral
Pais an dova a l'é parlà
La lenga okinawan, sentral o Okinawan, sentral a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Lenga kunigami
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kunigami o Kunigami a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kunigami a peul esse:
Lenga mixtec, Santa Lucia Monteverde
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Santa Lucía Monteverde Mixtec
Caramba
Dël 1898 a l'é ciamà a fé part, ansema a Leonardo Bistolfi, Edoardo Calandra, ël crìtich teatral Domenico Lanza, Francesco Pastonchi, dël comità ancarià, për l'arcorensa dij sinquant'agn dlë Statù, ëd rivalorisé ël teatro Gerbino, sota 'l nòm neuv ëd Teatro d'art. Dal 1921 a soa mòrt a l'é stàit diretor artìstich dël Teatro a la Scala ëd Milan.
Lenga Sur
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sur a peul esse:
Lenga Malgbe
Lenga Malgbe
HRPP
🇫🇮
Assedi 'd Turin dël 1706
La vita ant la sità
La comun-a a l'ha vendù dle tère e a l'é 'dcò andebitasse për trové ij sòld. Ij sitadin turinèis a j'ero sburdì da le bombe che sensa pietà a ciapavo la sità e për lòn a tacavo sla pòrta 'd soa ca la mistà dla Consolà, an sperand ant la protession ëd la Vèrgin. Ëdcò ij regiment catòlich e luteran a l'avìo sël capel la mistà 'd Marìa.
L'assedi
Des di apress ij fransèis a l'han tacà la Mesalun-a ëd Socors con 38 companìe 'd granatié ma 'dcò costa vira ij piemontèis a l'han arpossà cost arsàut an pagand cost trionf con la mòrt ëd 400 soldà. Për evité dj'epidemìe ël cont Daun a l'ha fàit preparé dle tampe e l'ha ordinà 'd brusé ij còrp. A l'é a costa mira che as peul butesse l'episòdi 'd Pero Mica che, an sacrificand soa vita andrinta a le galarìe ant la neuit antra ij 29 e ij 30 d'ost a l'ha ampedì na vira ëd pì ai fransèis d'intré a Turin.
La situassion a l'era sempre pì disperà e 'l cont d'Orleans, capitani dl'armà 'd Luis XIV, a l'era ruvà a Turin për deje 'l colp final.
Tringa melanoleuca
Distribussion
Da finì.
Strop
Definission
Në strop a l'é un monòid anté che minca element a l'ha n'anvers, visadì a l'é n'ansem nen veuid G con n'operassion binaria \cdot ch'a l'ha coste proprietà: S'a-i é gnun privo ëd confondse, soens ël sign dl'operassion \cdot a l'é sotantendù e a së scriv mach ab pitòst che a \cdot b.
Esempi
N'esempi amportant dë strop a l'é l'ansem dle simetrìe ëd na figura geométrica, con l'operassion ëd composission.
Vinezac
Vinezac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 10,91 km², con 989 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 90 ab/km². 🇫🇮
Provincia ëd Veron-a
Geografìa
A confin-a a nòrd con ël Trentin-Sud Tiròl (provincia ëd Trent), a est con le provinse ëd Vicensa e Pàdoa), a sud con la provincia ëd Rovigh e a òvest con la Lombardìa (provinse ëd Màntoa e Bressia).
Strop
Morfism
Dimostrassion..
Sot-ëstrop normaj
Dimostrassion. Si, ch'as pija. Antlora, për chèich h' \in H, donca.
Peux-et-Couffouleux
🇫🇮
PCdoB
Ël pressident dël partì a l'é José Renato Rabelo.
Lenga mixtec, atatláhuca
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixtec, Atatláhuca a peul esse:
Cèj
right|140px Cèj (Cellio an italian) a l’é un comun d' 866 abitant dla provincia ëd Vërsèj.
Morciano di Romagna
Anliure esterne
🇫🇮
Partì Comunista ëd Cile
Ël Partì Comunista ëd Cile (Partido Comunista de Chile) a l’é un partì comunista an Cile. Ël partì a l’é stàit fondà ant ël 1912 da Luis Emilio Recabarren.
Stefano Mina
Biografìa
Stefano Mina a l'é stàit poeta. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Toro
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tdv
Provincia ëd Belun
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Gianpaolo Bottacin (dal 22/06/2009).
Lenga Muskum
Classificassion
<BR>
BJP
L'organisassion zovanil dël partì a l'é Bharatiya Janata Yuva Morcha.
Ant j'elession parlamentar dël 2004 ël partì a l’ha pijà 85.866.593 vot (22%, 138 segg).
Provincia ëd Màntoa
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Maurizio Fontanili (dal 30/05/2006).
Fort Severn Airport
Ël Fort Severn Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Fort Severn, Ontario, Canadà.
Lohme
A aparten a l'aministrassion ëd Nord-Rügen.
PCV
Ël cap dël partì a l’é Jerónimo Carrera.
Ël partì a pùblica Tribuna Popular. L'organisassion giovanil dël partì a l'é Juventud Comunista de Venezuela.
Laurent Chappis
Ël travaj an montagna
Dal 1946 al 1955, ansema a j'architet Pradelle e Legrand, Chappis a realisa na serie 'd proget marcà da la sperimentassion architetural, conossù sota 'l nòm dë scòla ëd Courcheval.
Stàtica strutural
Condission ëd vìncol
Ij vìncoj as diso estern o assolù s'a condission-o ël sistema antregh, as diso antern s'a condission-o mach ël moviment fra ij tòch dël sistema. As ciama gre ëd vìncol ël nùmer dle componente dël moviment ch'a resto condissionà: con ës significà-sì as parla ëd vìncol sempi se a blòca mach na componenta dël moviment, e peui ëd vìncol dobi, tripl e via fòrt, cand le componente blocà a son pì che un-a.
As parla cediment ëd vìncol cand ël vìncol a l'é pì nen bon a anulé la componenta corëspondenta dël moviment.
Nòte
🇫🇮
Aquino
🇫🇮
Ìsole Pelage
right|250px Le ìsole Pelage a son un arsipélagh ëd tre ìsole (Lampedusa, Linòsa e Lampion) an cola part dël Mar Mediterani ciamà Mar d'Àfrica.
Claudio Calandra
Biografìa
Nassù dël 1818 e mòrt dël 1882, Claudio Calandra a l'é stàit poeta e deputà. <BR> Da già ch'a l'era deputà, a l'avìa avù pì car publiché le soe poesìe ant un volum dë Stefano Mina. <BR> A l'é pare dlë scritor Edoardo e dlë scultor Davide.
Lenga Cori
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cry
AIADMK
Ant le elession parlamentar dël 2004 ël partì a l’ha pijà 8.547.014 vot (2.2%). Ma ël partì a l’ha nen pijà gnun segg ant ël parlament.
Lenga Gweda
Còdes ISO
<BR>
Tringa ochropus
Descrission
La Tringa ochropus a l'é un grassios cit trampolié. As riproduv ant ij nij dj'osej ëd bòsch. A fa an media quatr euv. A mangia cite babòje d'eva e 'd tèra.
Distribussion
A viv ant ij bòsch dël nòrd-est Europa, a migra an Àfrica ma a peul fermesse ant ël Mediterani.
Ustica
Stòria
Ij roman a l'han ciamala Ustum, an arferiment a l'aspet brusà e neirastr ëd sò spiuvent làvich.
Lenga makasar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga makasar ò Makasar a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Lenga mixtec, chayuco
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixtec, chayuco o Mixtec, Chayuco a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lenga aguaruna
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=agr
Provincia ëd Bressia
La Provincia ëd Bressia a l'é an Lombardìa e a comprend 206 comun.
Lenga mixtec, chigmecatitlán
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mii
Calgary - Okotoks Air Park
Ël Calgary - Okotoks Air Park Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Calgary, Alberta, Canadà.
Lenga huambisa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tringa stagnatilis
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
DMZ
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Zona desmilitarizada Zone démilitarisée DMZ
Geoffrey Hull
Geoffrey Stephen Hull (nassù ël 6 dë stèmber dël 1955) a l'é un lenghista australian, etnòlogh e stòrich che a l'ha contribuì a jë studi an sle lenghe romanze, séltiche, slave, semìtiche, austronesian-e e papua. A l'ha studià dzortut le relassion tra lenga e cultura.
D'àutri studi
... da finì ...
Saint-Maurice-Saint-Germain
Saint-Maurice-Saint-Germain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 12,31 km², con 320 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 26 ab/km².
Lenga mamuju
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mamuju ò Mamuju a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Viviers (Ardèche)
44.48361°N, 4.68972°W
Lenga Haigwai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Haigwai a peul esse:<BR> <BR>
Calling Lake Airport
Ël Calling Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Calling Lake, Alberta, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CFK4.
Bonaventura ëd Bagnoregio
Bonaventura a l'é stàit predicator, professor universitari e consijé ëd re e vësco. Creà cardinal e peui vësco d'Alban, a l'é mòrt ai 15 ëd luj 1274 a Lion, antramentre ch'a partissipava al concili, e ambelelì a l'é stàit sotrà.
Motta di Livenza
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Graziano Panighel (dal 26/05/2003 -second mandà: 2008-).
Lenga mandar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Alfonso Leonetti
Euvre prinsipaj
🇫🇮
INC
Indian National Congress a l’é un partì polìtich ëd sènter-ësnistra an India. Ël partì a l’é stàit fondà ant ël 1885 da A.O. Hume.
Ìsola ëd Lampedusa
Geografìa
L'ìsola ëd Lampedusa a l'é l'ìsola sicilian-a pì davzin-a a le rive d'Àfrica dël Nòrd: a dista 113 km da la Tunisìa e 205 km da la Sicilia (Porto Empedocle).
Vegetassion
L'ìsola a l'é coatà da la tìpica macia mediterania.
Stòria
Già conossùa dai roman, ch'a la ciamavo Lopedusa, a l'é stàita al sènter ëd na bataja naval antra j'àrabo e ij bisantin.
Durant la sconda guèra mondial a l'é stàita al sènter ëd maneuvre militar alià.
Aministrassion
🇫🇮
San Vicenzo de Curtis, Vilasantar
San Vicenzo ëd San Vicenzo de Curtis a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilasantar. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 295 abitant (134 fomne e 161 òm) distribuì an 21 categorìe ëd popolassion.
Provincia ëd Bérghem
Anliure esterne
🇫🇮
Scipione Giordano
Biografìa
Mòrta soa mare, a l'era stàit mandà a studié da 'n precetor, ma a soportava nen la dura dissiplin-a ch'a j'amponìo. Parèj a l'ha ciamà e otnù da sò pare d'esse mandà a studié al colege djë scolop a Carcar, anté ch'a arsèiv n'erudission clàssica. A sarà për tuta la vita arconossent dl'anstrussion arseivùa d'jë scolop.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Lenga Minaveha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Minaveha o Minaveha a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
ABBA
El géner al qual a aparten-o a l’é an prevalensa ël folk pop. Caraterisà da test sempi e da mùsica "piasosa", a l'han vendù pì ëd 375 milion ëd disch an tut ël mond. J'ABBA a l'han influensà motobin la mùsica sucessiva dzortut le formassion pop/rock svedèise dj'agn novanta, me Ace of Base, Rednex, Roxette, The Cardigans, Europe, Alcazar
Amaseno
🇫🇮
Provincia ëd Lòd
La Provincia ëd Lòd a l'é an Lombardìa e a comprend 61 comun.
Anliure esterne
🇫🇮
Xenus cinereus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Castelfranco Veneto
Anliure esterne
🇫🇮
Monasté an Bormia
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Gallareto (dal 14/06/2004 -second mandà: 2008-).
Monastireu
Monastireu (Monasterolo di Savigliano an italian) a l’é un comun ëd 1.200 abitant dla provincia ëd Coni.
Camp Cordero Water Aerodrome
Ël Camp Cordero Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Cordero Lodge, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga enrekang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga enrekang ò Enrekang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Vogüé
Vogüé a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment dl'Ardèche. As dëstend an sna surfassa d'11,72 km², con 726 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 61 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
CPI
Ant j'elession parlamentar dël 2004 ël partì a l’ha pijà 5.434.738 vot (1,4%, 10 segg).
Lenga maiwa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
WBSP
thumbWest Bengal Socialist Party a l’é un partì polìtich socialista an l’India. Ël cap dël partì a l’é Kiranmoy Nanda.
Lenga kiowa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kiowa o Kiowa a fa part ëd le lenghe kiowa tanoan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Arnara
Arnara a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 2.453 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 12 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 204 ab/km quadrà. A confin-a con Ceccano, Frosinon, Pofi, Ripi, Torrice.
Frecciarossa ross
🇫🇮
Riese Pio X
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianluigi Contarin (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Eron
A l'é ëdcò arcordà coma l'anventor ëd na màchina a vapor rudimental, ëd vàire dësmore, ëd na pompa contra 'l feu, ëd n'angign con ël qual anviscand un feu an sl'autar le pòrte dël templi as duvertavo da sole e ëd vàire àutri angign mecànich basà an sle propietà dij flùid e an sle laj dla mecànica.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Felicita Ferrero
Felicita Ferrero a l'era nassùa a Turin, ant la bariera ëd Lans, ai 31 dë dzèmber dël 1899, ùnica masna an na famija d'ovrié (sò pare a travajava a le Fàbriche Savian). Già da adolessenta as anteressa a la polìtica e ansema a na cusin-a a va ai comissi ëd Balabanoff. A la fin ëd la prima guèra mondial a fa amicissia con Luigi Longo, Teresa Noce e a va a Mosca a la tersa conferensa dla Tersa Antërnassional. Rintrà an Piemont a rancontra Velio Spano, sò prim grand amor.
Accons
44.88722°N, 4.38778°W
Accons a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 9,87 km², con 419 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km². 🇫🇮
Sillobre, Fene
Santa María ëd Sillobre a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Fene. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.195 abitant (609 fomne e 586 òm) distribuì an 31 categorìe ëd popolassion.
Lenga jemez
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Saint-Symphorien-le-Château
Saint-Symphorien-le-Château a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 9,44 km², con 859 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 91 ab/km².
Lenga Taupota
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Taupota a peul esse:<BR> <BR>
Camsell Portage Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJP6.
Arpino
Arpino a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 7430 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 55 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 135 ab/km quadrà. A confin-a con Broccostella, Casalattico, Casalvieri, Castelliri, Fontana Liri, Fontechiari, Isola del Liri, Monte San Giovanni Campano, Santopadre, Sora.
Lenga dakka
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Dakka a peul esse:
Lambru
Ël vin Lambru o Hambru as prodov ant la comun-a ëd Boario Terme an provinsa ëd Bressia.
Macenda, Boiro
San Xoán ëd Macenda a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Boiro. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 295 abitant (160 fomne e 135 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Atina
Atina a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 4.480 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 29 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 154 ab/km quadrà. A confin-a con Alvito, Belmonte Castello, Casalattico, Casalvieri, Gallinaro, Picinisco, Terelle, Villa Latina. 🇫🇮
Bilbo / Bilbao
Bilbo (an basch) / Bilbao (an ëspagneul) a l'é la sità pi importanta dij Pais Basch, capleugh dla provincia spagneula ëd Biscaja.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Bonkeng
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bvg
ÖVP
Österreichische Volkspartei a l’é un partì polìtich an l’Àustria. Ël partì a l’é stàit fondà ant ël 1945.
Ël partì a l’ha 6 segg ant ël Parlament Europengh.
Link
🇫🇮
Prévinquières
🇫🇮
Rob Gonsalves
Rob Gonsalves a l'é nassù dël 1959 a Toronto an Canadà. A l'é avosà për sòj quàder ëd realism màgich con sò stil e soe prospetive particolar. A produv d'euvre originaj, stampe an edission limità e d'ilustrassion për sòj lìber.
Da pcit, Gonsalves a l'ha ancaminà a dissegné d'oget fantàstich. A dódes agn a l'é anteressasse viaman ëd pì a l'architetura e a l'ha amparà le técniche ëd prospetiva e a l'ha ancaminà a creé sòj prim quàder e soe arpresentassion d'edifissi anmaginà. Dòp lë studi dj'artista Salvador Dalì e Yves Tanguy Gonsalves a l'ha ancaminà soe piture dzor-realiste. L'apròcc ëd realism màgich ëd René Magritte tanme j'ilusion ëd Maurits Cornelis Escher a l'han peui anfluensà soe euvre sucessive.
Fórmola d'Eron
La fórmola d'Eron a serv për la determinassion ëd l'àrea d'un triàngol.
Ca' d'Andrea
Arferiment
thumb|300px|left|Ël Munissìpi 🇫🇮
Nest Labs
L'asienda a l'é stàita fondà dël 2010 da Matt Rogers e Tony Fadell. Soa sede a resta a Palo Alto. 🇫🇮
Lenga tiwa setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Bassossi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bassossi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Eugène de Mirecourt
Eugène de Mirecourt a l'era lë stranòm ëd Charles Jacquot, nà dël 1812 e mòrt dël 1880.
Privezac
🇫🇮
Omphalina fibula
Ambient
A chërs ant ij mojiss, ant ij bòsch o ant ij pra.
FPÖ
Ël cap dël partì a l’é Heinz-Christian Strache.
Lenga ulumanda
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ulm
Lenga Tumak
Lenga Tumak
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tumak o Tumak a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Ciad.<BR> <BR>
Lenga baibai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga baibai o Baibai a fa part ëd le lenghe kwomtari-baibai e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Lenga nai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga nai o Nai a fa part ëd le lenghe kwomtari-baibai e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Grünen
Ant le elession parlamentar dël 2002 ël partì a l’ha pijà 464.980 vot (9.47%, 17 segg).
Lenga fas
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fqs
Lenga Yakaikeke
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yakaikeke o Yakaikeke a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga kalumpang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Anthracobia maurilabra
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Còdes dij batù ëd Lòd
Arferiment
🇫🇮
Snista (polìtica)
Stòria
Dij temp ëd la Rivolussion fransèisa, ij deputà radicaj dël Ters Ëstat che as disìo "dla Montagna" për sòlit as setavo a la snista dël Pressident ëd l'Assembléa. As tratava 'd na costuma ch'a l'era anandiasse dij temp ëd jë Stat Generaj dël 1789. Ij moderà (ch'as disìo Fojant) për sòlit as setavo a la drita. A l'é anco' na costuma dl'Assembléa Nassional fransèisa che ij deputà as seto da drita a snista (rispet al Pressident ëd l'Assembléa midema) për fé vëdde sò orientament polìtich.
Ël concet ëd 'gàucia' dapress a la mòrt ëd j'ideologìe
An general a resta patrimòni dla snista la posission catòlica pì sossial, ma contut che le veje posission atée e làiche a l'abio përdù sò monopòli assolut, l'amportansa dle posission confessionaj andrinta a la snista a la resta sempe motobin bassa. La snista a l'é 'cò la part pì vocal ant ël ciamé la protession dij modej d'assistensa sossial e ant ël ciamé na gestion viaman pì lìbera ëd le forme ëd convinvensa sossial, con vàire overture anvers a jë bzogn ëd le comun-e omossessuaj, ëd le famije 'd fat e an chèich cas 'cò anvers al dovré dròghe legere. A pàira vàire a ciamé la gent an piassa e a l'ha anco' na fòrta presensa ant le struture sindacaj, contut che a l'abia përdù cola ch'a l'era na posission ëd predominansa total.
Lenga guriaso
Pais an dova a l'é parlà
La lenga guriaso o Guriaso a fa part ëd le lenghe kwomtari-baibai e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Lenga finlandèisa, Tornedalen
Pais an dova a l'é parlà
La lenga finlandèisa, Tornedalen o Finlandèis, Tornedalen a fa part dle lenghe uràliche e a l'é parlà specialment an Finlandia.<BR> <BR>
Lenga Boor
Còdes ISO
<BR>
Lenga Hasha
Còdes ISO
<BR>
Lenga kwomtari
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kwo
Eràclito
La vita
Eràclito a l'é nassù a Éfeso d'antorn al 550 prima ëd Nosgnor.<BR> <BR>
AKEL
Ant le elession parlamentar dël 2006 ël partì a l’ha pijà 131.066 vot (31.1%, 18 segg).
Bernardo Garneri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Alba Adriatica
Aministrassion
thumb|right|200px|Ij giardin Ël sìndich a l'é Franchino Giovannelli (dal 15/04/2008).
Castelleone di Suasa
Anliure esterne
thumb|right|200px|La tor sivica
Tortoreto
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Generoso Monti (da l' 8/06/2009).
Gaspard Monge
A l'ha studià da j'oratorian dël colege ëd soa sità, peui a l'é andà a mostré fìsica a Lion, ant ël colege dla Tërnità.
Monge e l'arvolussion
Dël 1794 as forma la comission dij travaj pùblich e Monge a n'ha fane part, an profitandne për fondé l'avosà Scòla politécnica, ch'a ancamin-a a marcé dal 1795.
Euvre prinsipaj
Monge a arsèiv ël përmess ëd publiché cost'euvra mach dël 1795: prima ij goern a l'avìo considerà sò contnù tanme un segret militar. 🇫🇮
Saint-Marcel-lès-Annonay
45.28694°N, 4.62694°W
Tinnura
🇫🇮
Lenga Ghayavi
Classificassion
<BR>
Montpeyroux (Aveyron)
Montpeyroux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 61.71 km², con 550 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
Lenga Fali of Baissa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Fali of Baissa a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fah
DISY
Ant j'elession presidensiaj dël 2002 ël candidà dël partì, Glafkos Klerides, a l’ha pijà 160.724 vot (38.8%).
Prìstina
A l’é ëdcò la prima sità dël Kosovo për popolassion; a conta anviron 500.000 abitant.
Lenga Bekwil
Còdes ISO
<BR>
Lenga Ija-Zuba
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ija-Zuba a peul esse:<BR> <BR>
Virginio Rosetta
A l'ha chità 'l fótbal a 34 ani, dël 1936, dòp ch'a l'é stàit për 13 ani titolar ant la Juventus, an giugand për la squadra turinèisa 338 partìe e an vagnand 8 campionà.
Lenga Doga
Còdes ISO
<BR>
EDEK
Κινήμα Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ a l’é un partì polìtich sossial democràtich ant ël Cipro. Ël partì a l’é stàit fondà ant ël 1970 da Vasos Lyssaridis.
Ël cap dël partì a l’é Yannakis Omirou.
Villanova Tulo
Villanova Tulo a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 1.209 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 40 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 30 ab/km quadrà. A confin-a con Gadoni, Isili, Laconi, Nurri, Sadali, Seulo.
Anassàgora
Introdussion
Filòsof, fìsich, astrònom e matemàtich, Anassàgora a l'é stàit ël prim a porté la filosofìa an Atene.
Lenga Okpe, Edoid
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Okpe, Edoid o Okpe, Edoid a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga Liv
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Liv a peul esse:
Lenga Bomwali
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bmw
EK
L'oganisassion zovanil dël partì a l'é Νεολαία Ευρωπαϊκό Κόμμα.
Karl Marx
thumb|right|200px|Karl Marx Filòsof.
Carleton Place Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CNR6.
Modlura
Profij multi-sirognà
150px|miniatura|Dentel dentlà
Decorassion nen canòniche
🇫🇮
Lenga Gyele
Classificassion
<BR>
Kluis
A aparten a l'aministrassion ëd West-Rügen.
Lenga Livvi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Livvi o Livvi a fa part dle lenghe uràliche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=olo
Lenga Buso
Lenga Buso
Pasquale Cantone
A l'ha colaborà a l'arvista Canavèis e, pr'ij sò 90 agn, la Sossietà stòrica dle combe ëd Lans a l'ha conferije ël Sigil d'Òr.
Paggio Fernando
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Kosovo
Stòria
Ant ël mars dël 1989 Slobodan Milošević a l'ha gavà l'autonomìa al Kosovo e a l'ha tacà a dëscriminé ij Kosovar ëd lenga albanèisa (anviron ël 90% dla popolassion).
Lenga Makaa
Còdes ISO
<BR>
Antërlenga
Ël Pare Nòstr an antërlenga
e non duce nos in tentation,
Diferense ant ël vocabolari
Esempi ëd paròle e d'espression diferente:
Géner dl'agetiv
Ij nòm agetiv an antërlenga a son invariàbij tnù rëspet al géner. An lenga piemontèisa a son variàbij parèj che ij sostantiv.
Ij nòm agetiv che an antërlenga a finisso an -ante a l'han an lenga piemontèisa dj'equivalent ch'a finisso an -ant (masculin) e -anta (feminin). An manera anàloga con la terminassion -ente: ia. differente - pms. diferent (masculin) o diferenta (feminin).
Parménid
Parménid a l'era ën filòsof.
Albert Rusiñol i Prats
Dël 1900 a l'é stàit vice-pressident ëd la ciambrea 'd comersi dla Spagna e a l'é stàit delegà dël govern a l'esposission universal ëd Paris. A l'achit dël sécol ch'a fa XX a l'é intrà ant la Lliga Regionalista, mersì a l'anvit d'Enric Prat de la Riba, dont a l'é dventà pressident dël 1902, deputà për la sità 'd Vic dël 1905 e dël 1923 e deputà për la sità 'd Barslon-a a j'elession dël 1901, 1903, 1914, 1916, 1918, 1919 e 1920.
Talencieux
Talencieux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 7,10 km², con 772 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 109 ab/km². 🇫🇮
Lenga toala
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Toala' a peul esse:
Bealo, Boiro
🇫🇮
Peter Paul Rubens
A l'é un dij pitor fiamingh e europengh pì avosà dël sécol ch'a fa XVII.
Lenga Kimré
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kqp
Castelliri
Castelliri a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 3.536 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 15 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 236 ab/km quadrà. A confin-a con Arpino, Isola del Liri, Monte San Giovanni Campano, Sora.
Giovanni Battista Gastaldi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Protàgora
La vita
Protàgora a l'é nassù a Abdera, com Demòcrit, antorn al 500 prima ëd Nosgor. A l'ha vivù e mostà tanti agn an Atene.<BR> <BR>
Lenga Ubir
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ubir o Ubir a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Diego Velázquez
🇫🇮
Lenga Mpongmpong
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mgg
Lenga Byep
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Byep a peul esse:<BR> <BR>
Brasles
Brasles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l'Aisne. As dëstend su na surfassa ëd 7,45 km², con 1236 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 165 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Cesana Brianza
Cesana Brianza (Cesana Briansa o San Fermo an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.370 abitant, ant la provinsa ëd Lech.
Lenga Kaninuwa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kaninuwa a peul esse:<BR> <BR>
Bartomeu Robert i Yarzábal
Pijà la làurea an meisin-a a Barslon-a dël 1863, dël 1869 a l'é dventà médich primari a l'ospidal Santa Creu e dël 1875 a l'ha vagnà 'n pòst da professor an patologìa interna a l'Università 'd Barslon-a.
A l'é stàit pressident ëd la Lliga regionalista fin-a da soa nàssita dël 1901 e a l'é stàit elegiù deputà al parlament ëspagneul an col midem ann, andrinta a la candidatura ciama dij quat pressident. 🇫🇮
Lenga Ngumba
Classificassion
<BR>
Samtens
Samtens a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'é mèmber e sede dl'aministrassion ëd West-Rügen.
Calabria
Geografìa
La Calabria a confin-a a nòrd con la Basilicà. A òvest a l'é bagnà dal Mar Tireni e a est dal Mar Jòni. Ël 49,2% dla region a l'é fàit da colin-e, ël 41,8% da brich e mach ël 9% a l'é an pian.
Baron Litron
Për chi ch'a veul fé arserche pì ancreuse
🇫🇮
Enric Prat de la Riba
Polìtica
Sota na mira anstitussional Prat de la Riba a l'é stàit pressident de la Diputació ëd Barslon-a e con costa càrica a l'ha creà, ai 18 ëd giugn dël 1907, l'Institut d'Estudis Catalans. A l'ha cissà la creassion ëd la Mancomunitat ëd la Catalògna dont a l'é stàit ël prim pressident dal 6 d'avril dël 1914 fin-a a quand a l'é mòrt. 🇫🇮
Lenga Moksha
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mdf
Lenga Gabri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nnc
Turin-Cavôret an aôtômobil
Publicassion
TURIN - CAVÔRET AN AÔTÔMOBIL Musica di R. Cuconato - Parole di G. Gastaldi (Tito Livido) - Settembre 1907 O Pinota, la sastô la neuva, che 'ñ Piassa Castel fan viagè n'aôtômobil an preuva pì lest che n'ôsel ?<BR> Dal "Romano" o dal Circô dij Nobil, pagand-se nost biet, galegiôma sul treno aôtômobil Turin-Cavôret. Ven, Pinota, sestô prônta? mônta, mônta - an diligenssa, già 'l môtôr perd la passienssa, largo! largo! ... tè 'l subiet ! Che piesì, për la coliña, mia gôgniña - pôdei côre, fè 'n bel raid d'un paira d'ôre da Turin a Cavôret! Che Nazzàri, che Cagno, che Lancia! sôn mi to chaffeur. Quala côpa, staseira, për mancia, tëm prônte, bel cheur? Ma përchè tôa maniña a fërfôja, me car ratôjin?<BR> A l'è n' amen, tôcand la manôja, trôvesse a Pekin! Oh! che machina sicura la vitura - d' sent cavai ! J' "accapì" s'andeurmô mai, van pì coti che 'n diret. Ma darmagi che sta côrssa për mia bôrssa - l'è 'n ravagi: ses pianeta a côsta 'l viagi da Turin a Cavôret !!! ...
Àlgebra
J'età ëd l'àlgebra
Dapress a Florian Cajori, ch'a dis d'avèj arpijà la classificassion proponùa dël 1842 da lë stòrich G.H.F. Nesselmann, për l'evolussion ëd l'àlgebra as arconòsso generalman tre fas, ch'a ven-o nen con precision un-a apress l'àutra; costa classificassion as basa an sla fasson dont l'àlgebra a l'é viaman emancipasse da le formolassion esprimùe ant ël lengage corent, pr'ëdventé na siensa formalisà astrata:
Nùmer real
Ant la vita ëd tuti ij di
La pì part dël temp, mach chèich sot-ansem ëd reaj a son dovrà:
An siensa
Për finì, bele ch'ij nùmer reaj a peulo arpresenté un përfond ëd grandësse fìsiche, e che cost ëspassi a l'abia pì dë mzure ch'a sia nen possìbil ëd dovré, ij nùmer reaj a van nen bin për travajé ansima a vàire dij problema fìsich. D'ansem pì grand ch'a conten-o ij reaj a son ëstàit creà për podèj manipulé vàire spassi fìsich. Për esempi:
Lenga Erzya
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Erzya o Erzya a fa part dle lenghe uràliche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Nùmer real
La costrussion
thumb|160px|right|Augustin Louis Cauchy L'anàlisi a përmet n'antuission pì precisa ansima a la topologìa dij nùmer. A-i sarà da manca d'un sécol për rivé a na costrussion rigorosa dij nùmer reaj, visadì saré ij përtus. thumb|left|Richard Dedekind
Tanme a-i ancàpita soens an matemàtica, na vira che ël problema a l'é vnù madur, cost a l'é arzolvù pà mach da un, ma da doi pensador.
Costi métod a fàbrico tuti ël midem ansem, col dij nùmer reaj.
Descrission assiomàtica
La definission assiomàtica a l'é cola smonùa dëdzora. \mathbb R a l'é l'ùnich camp archimedeo complet. Ma a-i é ëdcò n'àutra definission assiomàtica pì sempia e ch'a l'é echivalenta. \R a l'é l'ùnich camp totalman ordinà che a sodisfa l'assiòma dl'estrem superior. L'unissità a veul dì ambelessì che, se K a l'é un camp totalman ordinà ch'a l'abia la proprietà dl'estrem superior, a esist n'ùnich isomorfism antra K e \R.
Carstairs - Bishells Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CGB2.
Nùmer real
Saradura algébrica
Se \mathbb R a l'é pà algebricaman sarà, as peul tutun mojé ës camp ant un camp pì gròss. As trata d'un camp neuv, ël camp dij nùmer compless. Tutun ës camp-sì a l'é pà globalman "mèj". L'esse algebricaman sarà a l'é na proprietà fòrt anteressanta, ma a l'ha un pressi: ël camp dij compless a peul nen avèj ëd relassion d'órdin compatìbij con soe doe operassion. An chèich sòrt, lòn ch'a l'é vagnà da na banda a l'é përdu da n'àutra.
Umbria
Sità e provinse
right|300px L'Umbria a l'ha 2 provinse:
Lliga Regionalista
Ij prim sucess
Dël 1907 a-i é stajé n'àutr trionf për l'alensa catalanista, ma peui a-i son nàite 'd diferense tra la Lliga e j'àutri partì pì dë snistra e con j'elession dël magg dël 1909 la formassion ëd Solidaritat Catalana a l'é s-ciapasse. A j'elession dël 1910 minca partì catalanista a l'é presentasse da sol.
Lenga Diodio
Classificassion
<BR>
Lenga Ukhwejo
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ukh
Braye-en-Thiérache
🇫🇮
Lenga Tobanga
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tobanga a peul esse:<BR> <BR>
Soulaires
🇫🇮
Cruas
44.65778°N, 4.76361°W
Lenga mixtec, ayutla
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=miy
Lenga boano
Pais andoa a l'é parlà
La lenga boano ò Boano a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Lenga Komi-Zyrian
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kpv
Lenga Udmurt
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Udmurt a peul esse:
Clitocybe font-queri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Clitocybe font-queri R. Heim
Abruss
L'Abruss (Abruzzo an italian) a l'é na region d'Italia.
Sò cap-leu a l'é L'Àquila.
Sità e provinse
right|300px L'Abruss a l'ha 4 provinse:
Lenga Kera
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kera a peul esse:<BR> <BR>
Badesi
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa
Lenga totoli
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=txe
Francesc Cambó
Sota la mira coltural a l'ha fondà, dël 1922, la Fondassion Bernat Metge, che a l'ha virà an catalan vàire classich latin e grech, e la Fondassion Bìblica Catalana che a l'ha virà la Bibia antrega an catalan an partend dai test originaj. 🇫🇮
Monbetsu
Coltura
thumb|right|200px|Panorama A Monbetsu a-i é 'n musé dla giassa.
Lenga Saami, Akkala
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Saami, Akkala o Saami, Akkala a fa part dle lenghe uràliche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sia
Valsesia
Stòria
🇫🇮
Banzkow
Banzkow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'é mèmber e sede dl'aministrassion ëd Banzkow.
Pulia
Anliure esteriore
🇫🇮
Lenga Bebil
Còdes ISO
<BR>
Plate
A aparten a l'aministrassion ëd Banzkow.
Lenga Eton
Còdes ISO
<BR>
Les Ollières-sur-Eyrieux
44.80639°N, 4.62194°W
Myxomycetes
Vita dij Mixomicetes
A l'é për costa capassità ëd bogesse che ij Mixomicetes a peulo esse considerà squase dj'animaj e a son butà ant ël Règn dij PROTOZÒA. Ant cost moment ëd soa vita, ël plasmòdi a sirconda e a digeriss ij materiaj dont a-j fa da manca për dësvlupesse.
De Stijl
Tema
Al prinsipi j'autor dël De Stijl a l'ero concentrasse sna discussion filosòfica s'ël model da dovré për ëspieghè e capì 'l còsm e la natura. J'arserche dë sti artista a son peui servìe a dësvlupé 'l langagi neoplasticista, dësgropà da tute j'art, ma aplicàbil (e aplicà) a tute j'art, n'echilibri visual ch'a dovìa esse piasos e sempi për porté ël boneur ant la vita 'd minca dì. J'esperiense dël grup olandèis a l'han motobin anfluensà j'anvanguarde ch'a l'han peui formà 'l Moviment Modern.
Prinsipaj arpresentant
🇫🇮
Rullac-Saint-Cirq
🇫🇮
Lenga Saami, Ter
Classificassion
<BR>
Lenga tomini
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tomini a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=txm
Clitocybe candicans
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Clitocybe candicans (Pers. : Fr.) Kummer
Lenga Dangaléat
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dangaléat a peul esse:
Lenga mixtec, yosondúa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixtec, Yosondúa a peul esse:
Basilicà
Sità e provinse
right|300px La Basilicà a l'ha 2 provinse:
Lenga Ewondo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ewondo o Ewondo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Lenga Saami, Inari
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Nasino
Nasino (Naxin an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 216 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Giusep Benedèt Cotolengh
🇫🇮
Pranles
Pranles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 29,49 km², con 409 abitant, scond ël censiment dël 1999.
Lenga balaesang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga balaesang ò Balaesang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Saint-Amans-des-Côts
Saint-Amans-des-Côts a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 41,51 km², con 771 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
Assiòma ëd selession
Ij prinsipaj
Ij prinsipaj equivalent ëd l'assiòma ëd selession a son:
Strop ëd përmutassion
Minca strop ëd përmutassion G a agiss an sl'ansem ëd soe litre X con n'assion definìa da gx=g(x).
Isomorfism dë strop ëd përmutassion
Si (X,G) e (Y,H) a son isomòrfich, antlora jë strop G e H a son isomòrfich e j'ansem X e Y a l'han la midema cardinalità, ma G e H a peulo esse dë strop isomòrfich e X e Y a peulo avèj la midema cardinalità sensa che (X,G) e (Y,H) a sio isòmorfich tanme strop ëd përmutassion. 🇫🇮
Assiòma ëd selession
Prinsipi dle selession numeràbij ( AC_{ \omega } )
Ël prinsipi dle selession numeràbij a l'é pì débol dël prinsipi dle selession dipendente, ma an efet vàire arzultà dont la dimostrassion natural a deuvra DC a son conseguensa, con chèich ësfòrs an pì, d'.
Ël debà an sl'assiòma
L'assiòma ëd selession a l'ha fàit dlongh nasse dle discussion pen-a ch'a l'é stàit formolà. Già dël 1905, ël Bulletin de la Société mathématique de France a publicava un debà antra Baire, Borel, Hadamard e Lebesgue an sl'assiòma ëd Zermelo e, dl'istess ann, vàire artìcoj dij Mathematische Annalen a son ëstàit consacrà a cost argoment. Antra ij pì goregn opositor dl'assiòma a-i ero Baire, Borel e Lebesgue.
Sukow
A aparten a l'aministrassion ëd Banzkow.
Claude-Gaspard Bachet
Euvre prinsipaj
🇫🇮