cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga Urali
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=url
Trentin-Sud Tiròl
La Region Autònoma
Ël Trentin-Sud Tiròl a l'é formà da doe provinse autònome: Trent e Bolsan. Ël Consèj Regional a l'é nen elegiù, ma a l'é formà da l'union dij Consèj dle doe Provinse Autònome e as radun-a metà dle vòlte a Trent e metà dle vòlte a Bolsan.
Popolassion e lenghe
La provinsa ëd Bolsan a l'é an magioransa (69,15%) alman-a; j'italian (26,47%) a son dzortut ant le sità (a son rivaje, an magioransa, dël perìod fassista). Ij ladin (4,37%) a son an Val Gardèna e an Val Badìa.
Anliure esteriore
🇫🇮
Nepal
A confin-a con India e Cin-a.
A l'ha na surfassa ëd 147.181 km² e a conta anviron 26 milion d'abitant.
Lenga kitsai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Giovanni Ignazio Pansoya
Euvre
A l'é autor d'un volumèt dal tìtol Ricreassion d'l'autôn (1827) che a conten:
Lenga arikara
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Discina perlata
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Montigny-le-Chartif
Montigny-le-Chartif a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 25,67 km², con 462 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
Frascarolo
Frascarolo (Frascarö an dialèt lomlin) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.209 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Lenga Kurumba, Mullu
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Kurumba, Mullu o Kurumba, Mullu a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Duxford Aerodrome
Ël Duxford Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Duxford, Cambridgeshire, Anghiltèra, Regn Unì.
Lenga caddo
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Caddo a peul esse:
Oligoporus guttulatus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Manciano
right|140px Manciano a l'é un comun dla Toscan-a dë 7.580 abitant, an provincia ëd Grosset.
Lenga alor
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Alor a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Alor Isla Alor Alor Alor Alor Isola Alor アロール島 Pulo Alor Aloras Alor (eiland) Alor Alor Đảo Alor 阿洛島
Nancy Reagan
thumb|right|200px|Nancy Reagan
Torricella Verzate
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Sensale (dal 16/05/2011, second mandà dal 06/06/2016).
Mede
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giorgio Guardamagna (dal 06/06/2016, dagià sìndich dal 2001 al 2011).
Favole piemonteise
Introdussion
Favole piemontesi a l'é n'euvra ëd Vincenzo Andrea Peyron. <BR> <BR>
Oligoporus inocybe
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Nkangala
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nkn
Lenga Nyengo
Còdes ISO
<BR>
Lenga Kadar
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kej
John Herschel
Dël 1812 a l'é stàit an tra ij fondador ëd la Sossietà Analìtica.
Maren-e
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberta Barbero (dal 26/05/2014 -second mandà: 2019).
Lenga doutai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Architetura micénica
Micene
miniatura|Pòrta dij Lion, con sò sistema trilìtich (architrav) e 'l blason micénich Lòn ch'a resta 'd Micene a armonta anviron al 1300 aGC. A son ëd reste 'd blòch ëd pera difensiv ch'a son na ròba neuva ch'a-i era nen ant l'architetura minòica e ch'a son peui tramandasse a l'architetura greca antica.
Lenga Lembata meridional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lembata meridional a peul esse:
Irak
Organisassion polìtica
Ël prim ministr a l'é Nouri al-Maliki (dal 2006).
Wilhelmsburg
Wilhelmsburg a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Belfòrt
As treuva al bòrd meridional ëd l'Àut Monfrà, al confin con l'Apenin Lìgure, an s'na colin-a davzin a la confluensa dël torent Stura ant l'Òrba.
Oligoporus lowei
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Oligoporus lowei (Pilát) Gilb. & Ryvarden
Gyromitra esculenta
thumb|right thumb|right
Chiaramonte Gulfi
right|140px Chiaramonte Gulfi (Ciaramunti an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia d' 8.021 abitant, an provincia ëd Ragusa.
Parlà dla Galia
La Parlà dla Galia a l'é la lenga dij Selt che as parlava an Galia d'nans che 'l Latin volgar ëd j'ùltim temp dl'Imperi Roman a l'avnisèissa a esse dominant ant la Galia Roman-a. La lenga i la conossoma da vàire sent iscrission ant sij ròch, ant sla siràmica e vàire d'àutre ròbe dël dovré comun, e ansima a dij sòld. Pì ëd rèir ansima a dël piomb, e mach na vira ansima a dlë zinch). A son stàite trovà daspërtut për la Galia Roman-a, visadì dzortut ant lòn che al dì d'ancheuj as ciama Fransa, ma ëdcò an vàire part dla Svìssera, dl'Italia, dla Gërmania e dël Belgi. (Meid 1994).
Ortografìa
thumb|300px|RIG G-172 iscrission ϹΕΓΟΜΑΡΟϹ ΟΥΙΛΛΟΝΕΟϹ ΤΟΟΥΤΙΟΥϹ ΝΑΜΑΥϹΑΤΙϹ ΕΙωΡΟΥ ΒΗΛΗ ϹΑΜΙ ϹΟϹΙΝ ΝΕΜΗΤΟΝ "Segomaros, fieul d'Uillo, toutious (cap tribù) ëd Namausos, a-j dédica 's santuari-sì a Belesama"
Lenga Birwa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=brl
Lenga Paniya
Classificassion
<BR>
Lenga Lamatuka
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lamatuka a peul esse:
Margarita
Arferiment
🇫🇮
Breme
Stòria
Dël sécol ch'a fa XVII Breme a l'é stàit fortëssa dij duca 'd Savòja, peui djë Spagneuj.
Retorbido
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Isabella Cebrelli (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Lenga Malaryan
Còdes ISO
<BR>
Castelnovetto
Arferiment
🇫🇮
Blumenhagen
A aparten a l'aministrassion ëd Uecker-Randow-Tal.
Parlà dla Galia
Alfabet latin dla Galia
Alfabet latin (monumental e corsiv) dovrà ant la Galia Roman-a:
Marsaja
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franca Biglio (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Acate
Sità gemelà
Acate a l'é gemelà con:
Breme
Arferiment
thumb|left|300px|L'abassìa, ancheuj sede dël Comun 🇫🇮
Lenga Sotho meridional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sot
Helvella acetabulum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga emberá-catío
Pais an dova a l'é parlà
La lenga emberá-catío o Emberá-Catío a fa part ëd le lenghe choco e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Emberá-Catío a peul esse:
Lenga Binumarien
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Binumarien o Binumarien a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga Tswapong
Classificassion
<BR>
Bamfield Water Aerodrome
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CAE9.
Oligoporus ptychogaster
Ambient
A chërs an dzora a conìfere.
Parnas Piemonteis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Binumarien
Còdes ISO
<BR>
Lenga Tswana
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tswana a peul esse:
Ël Mél
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurilio Paseri (dal 30/05/2006).
Anliure esterne
é Sit istitussional 🇫🇮
Parlà dla Galia
Còrpus
Ant la Svìssera a son stàite trovà iscrission motobin da rèir, ma a-i é un përfond ëd topònim modern derivà da nòm an stil gàlich, coma an tut ël rest dla Galia. A-i é na statua ëd na divinità fumela setà con n'ors, che a diso Artio, trovà a Muri, davsin a Berna, con n'iscrission latin-a DEAE ARTIONI LIVINIA SABILLINA, che a jë smija a al gàlich Artiyon- "divinità fomela dl'ors".
Damerow
Damerow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Uecker-Randow, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Charles-Joseph Pigeon
Charles-Joseph Pigeon a l'é mòrt dël 1915. 🇫🇮
Lenga Irula
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=iru
Lenga Kaikadi
Classificassion
<BR>
Ispica
right|140px Ispica (Spaccafurnu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 15.221 abitant, an provincia ëd Ragusa.
Mirandola
Arferiment
thumb|left|300px|Ël dòm ëd Santa Maria prima dël teremòt dël 2012
Lenga Tairora meridional
Còdes ISO
<BR>
Giuseppe Domenico Perrucchetti
🇫🇮
Giuseppe Arnaud
Scritor e poeta an lenga piemontèisa.
Lissandria
Stòria
Ël vast teritòri comunal ëd Lissandria a l'é stàit abità dagià an época motobin antica: a Castisserieu a son stàit fàit artrovament archeològich d'utiss ch'a smìo armonté a la prima Età dla Pera. A parte dal Neolìtich, ij prim ansediament preistòrich as dësvelupo an corispondensa dle vie 'd comunicassion prinsipaj, e antra coste dzoratut ij fium. A l'é për lòn ch'ël teritòri lissandrin a ved viaman spantiesse la presensa dl'òm. J'artrovament a mostro cit grup ëd colonisator dédit a l'agricoltura, a l'anlevament e ai comersi 'd pere levigà. Col passagi a l'Età dël bronz a cambio le costume religiose e as passa a 'n tipo 'd cultura caraterisà da la cremassion. La tomba 'd Lissandria, artrovà davzin a la Cassèina Ciapon-na, a mostra j'element ëd cost'época e a l'é un ëd j'esempi pì arlevant ant l'Italia stentrional. A s'ancamin-a a formé na cultura dë stamp selt-ligurin, con vàire contat con le aree padan-e e con cole transalpin-e. A smìa che j'ansediament ant l'area a sìo sempre restà cit, anfluensà da l'ariv ëd popolassion séltiche che mës-ciandse con cole celt-ligurin-e locaj a l'han comportà quaivòlta la fusion passìfica, quaivòlta la scapada dj'abitant an sij brich.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianfranco Cuttica di Revigliasco (Lega Nord, dal 27/06/2017).
Lenga saweru
Pais an dova a l'é parlà
La lenga saweru o Saweru a fa part ëd le lenghe geelvink bay e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Lenga Sholaga
Classificassion
<BR>
Luía, Ortigueira
Santa María ëd Luía a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Ortigueira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 242 abitant (122 fomne e 120 òm) distribuì an 2 grup ëd popolassion.
Romagnese
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Aurelio Bramanti (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Strutura algébrica
An matemàtica, pì an particolar ant l'àlgebra e ant la teorìa dij modej, na strutura algébrica a l'é formà da n'ansem combinà a un-a o vàire operassion (laj ëd composission) e relassion (për esempi n'órdin); chèich vira as gionta ëdcò na topologìa. Ëd sòlit, as ciama che la strutura a sodisfa na chèica colession d'assiòma.
Struture algébriche topològiche
Le struture algébriche a peulo ëdcò avèj dle caraterìstiche topològiche adissionaj. Parèj, an bogiand-se dal general al particolar:
Lenga Tamil
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tamil o Tamil a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.
Cesare Balbo
Biografìa
thumb|right|180px|Cesare Balbo (1848) Cesare Balbo a l'era nassù a Turin ij 27 ëd novembèr dël 1789 e ambelelà a l'é mòrt ij 4 ëd giugn dël 1853.<BR> A l'avìa avù incàrich ëd govern ant l'época ëd Napoleon Bon-apart e peui a l'avìa continuà a sosten-e la necessità che ël Piemont as butèissa a la testa dl'Italia.<BR> <BR>
Oligoporus septentrionalis
Descrission
Fonz anuaj, ressupinà, carnos da fresch, na vòta sëccà a së sfriso. A mzuro pòchi cm ëd lunghëssa. La surfassa a l'ha un color giaun intens, as dëscolora ant ij fonz sech; ij përtus a son riond-angolos, 2-4 për mm. Ij bòrd a son sutij. La carn a l'é biancastra, membranosa, motobin sutila. Ij tuboj a son a në strat sol, giaun e a son spess 1-2 mm.
Modica
Urbanism
Ël sènter, tacà al cap-leugh, a l'é dividù an doi livej urban: Mòdica Bassa e Mòdica Àuta.
Campogalliano
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Stefania Zanni (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga anserma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Santa María de Lurdes, Curtis
🇫🇮
Bar River Water Aerodrome
Ël Bar River Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Bar River, Ontario, Canadà.
Zerbolò
Zerbolò (Zérbol  an dialèt lomlin) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.752 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Monterosso Almo
center|550px
Lenga Yerukula
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yerukula a peul esse:<BR> <BR>
Oligoporus sericeomollis
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd conìfere.
Lenga Isanzu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Isanzu o Isanzu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tanzania.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Jules Michelet
Michelet e ël Piemont
Michelet a l'era passà an Piemont, an rivand la prima vira a Turin ai 24 ëd mars dël 1830. Turin a-j piasìa franch nen, a lo definìa garavlù.
Saint-Sauveur-de-Cruzières
44.30056°N, 4.25444°W
Montecalvo Versiggia
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Torti (dal 26/05/2014).
Isaac Newton
La famija
Newton a andasìa nen tant bin a scòla, ma a l'era pitòst brav a fariché dle dësmore e dj'utiss mecànich.
La cariera académica e j'ufissi pùblich
Ant la prima dël 1673 Newton a l'ha presentà soe dimission da la sossietà, ma peui a l'ha artiraje. Mòrtie Robert Hooke, dël 1703 a na sarà elegiù pressident, e a sarà peui torna elegiù fin-a a soa mòrt.
Dël 1705, an ocasion ëd na vìsita a Cambridge, l'argin-a Ana a l'ha daje la decorassion dl'Órdin dël sivalié.
La vita privà e la salute
A part coste maladìe, soa salute a l'é restà bon-a fin-a ai darié agn, peui a l'é viaman vastasse ant ij darié mèis. Tutun Newton a portava maj j'uciaj e an tuta soa vita a l'é cascaje mach un dent; ij sò cavèj a son ëvnù bianch vers ij trant'agn, ma a l'ha goernaje fin-a a soa mòrt.
Soa mòrt
A l'é stàit sotrà ant l'abassìa ëd Westminster.
L'òtica
Basand-se su costi arzultà, Newton a l'ha arpijà a studié ël problema dl'aberassion cromàtica. Dagià che j'esperiment ëmnà con ël prisma a l'avìo mostrà che minca color a l'avìa un sò ìndes ëd rifrassion, a l'ha concludù che la figura d'un còrp anluminà da lus bianca a peul nen esse sclinta, përchè minca color a l'ha 'n feu diferent: parèj, na lentìa bi-convessa ordinaria a forma na figura con bordura colorà ch'a smija a 'n sutil arch-an-cel.
La polémica an sla teorìa corporin-a
Bele che ciàira e rigorosa, la comunicassion a l'é stàita nen bin capìa ëdcò da siensià che, parèj ëd Huygens e Hooke a l'avìo mnà djë studi ancreus an sla lus e ij color.
Tutun ëd coste soe arserche Newton a l'ha publicà gnente fin-a a apress la mòrt ëd Hooke dël 1703.
Lenga caramanta
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=crf
Isaac Newton
J'arserche an sla gravitassion e ij Principia
Dël 1684 Hooke a l'ha fortì d'esse bon a spieghé tute le laj dij moviment dël cel an sla base ëd n'ipòtesi rësguardant la gravitassion universal, ma a l'é nen ëstàit bon a dene na dimostrassion matemàtica.
Për tut ël 1685 Newton a l'ha travajà an slë studi dij problema rësguardant l'atrassion universal e a l'ha butà giù ij Philosophiae naturalis principia mathematica, livrà l'ann apress e che a l'han dlongh avù un gròss arson, confermand soa nomea.
L'anfluss ancreus che cost'euvra a l'ha avù an sël pensé ëd sò temp a l'é dovùa motobin a l'anciarm potent ëd chèich passage restà arnomà; nopà, l'esposission matemàtica a l'é soens nen ciàira.
Àutre arserche
An dzorpì che ëd matemàtica e ëd fìsica, Newton a l'avìa n'anteresse ancreus për la teologìa, j'arserche cronològiche e l'alchimìa. A l'é dedicasse a studi dë stòria dla Cesa e ëd polìtica eclesiàstica, ëd crìtica dla Bibia e d'esegesi profética, ëd cronologìa e erudission ëstòrica. Su costi argoment a l'ha lassà un foson ëd manuscrit pì gròss che ij sò test sientìfich.
Ël métod sientìfich newtonian
Tutun ël procediment ësperimental-matemàtich e ël mòt hypotheses non fingo, che ant ël sécol ch'a fa XIX a son ëstàit pijà a model metodològich ëd l'anvestigassion positiva, për Newton a j'ero nen na régola assolùa e rigorosa. An efet, si da na part l'arvendicassion dle fondamenta a posterior dla siensa a vorìa dì che Newton a l'avìa cossiensa precisa dla distinsion tra ipòtesi dedutive e teorìa fondà an sj'esperiment, da l'àutra soa istessa costrussion sientìfica a l'é madurà drinta a 'n compless complicà d'element nen empìrich, ëd caràter metafìsich. An slë sfond ëd la siensa newtonian-a a son intraje dj'element colturaj spatarà: la tradission ermética, cola platonisanta arnovà a Cambridge, cola alchimìstica, la filosofìa corporin-a antica e moderna, la metafìsica rassionalista. A propòsit dj'ipòtesi, ëdcò Newton a l'ha formolà dle congeture: an sla natura dla lus, an sla strutura elementar ëd la materia, an sla càusa dla gravità; e a l'ha elaborane vàire version diferente: cola dl'éter, cola corporin-a clàssica (an dotand ij corporin ëd fòrse soe pròpie o an sugerend na solussion dla càusa dle fòrse an n'atività spiritual o divin-a).
Lenga Lamogai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lamogai o Lamogai a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga volapük
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Volapük a peul esse:
Jatznick
A aparten a l'aministrassion ëd Uecker-Randow-Tal.
Lenga runa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Runa a peul esse:
Lenga Ruma
Còdes ISO
<BR>
Lenga Ngbee
Classificassion
<BR>
Oligoporus stipticus
Ambient
A chërs an dzora a conìfere, pì da rair an dzora a latifeuje.
Golferenzo
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga Bellari
Còdes ISO
<BR>
Otidea alutacea
Ambient
A chers an sla tèra dij bòsch.
Barrage Gouin Water Aerodrome
Ël Barrage Gouin Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Barrage Gouin Lodge, Québec, Canadà.
Wick Airport
Ël Wick Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Wick, Highland, Scòssia, Regn Unì.
Michel Sola
Michel Sola a l'era nassù a Decazville ai 18 d'otóber dël 1939.
🇫🇮
Lenga Mayeka
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=myc
Oligoporus subcaesius
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Oligoporus subcaesius (A. David) Ryvarden & Gilb.
🇫🇮
Vitòrio Emanuel I
Vitòrio Emanuel as artira ant ël castel ëd Moncalé anté ch'a meuir ij 10 ëd gené dël 1824. 🇫🇮
Lenga Mouk-Aria
Còdes ISO
<BR>
Acrocephalus paludicola
Ambient
Da finì.
Lenga Kemak
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kemak a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kem
🇫🇮
Barrhead Airport
Ël Barrhead Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Barrhead, Alberta, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CEP3.
Westray Airport
Ël Westray Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Aikerness, Ìsole Òrcad, scòssia, Regn Unì.
Lenga Lakalei
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lakalei ò Lakalei a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Timor Est.
Oligoporus tephroleucus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Oligoporus tephroleucus (Fr.) Gilb. & Ryvarden
Otidea onotica
Descrission
Aut fin a 10 cm., giàun arancion, anvërtojà e s-ciapà da na part, a forma d'orija.
Lenga Tami
Classificassion
<BR>
Borgorà
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Simone Bigotti (dal 30/03/2010, scond mandà dal 31/05/2015).
Lenga alutor
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Tetun
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Songo
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Songo o Songo a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Lenga Allar
Classificassion
<BR>
Lenga Songo
Còdes ISO
<BR>
Lenga koryak
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kpy
Bearskin Lake Airport
Ël Bearskin Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Bearskin Lake, Ontario, Canadà.
Gajòla
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessia Bruno (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Cigognola
Arferiment
thumb|left|300px|Ël castel 🇫🇮
Lenga Kobon
Classificassion
<BR>
Carlo Azimonti
Biografìa
Carlo Azimonti a l'era nassù a Busto Arsizio, dël 1888, da na famija ëd paisan; a l'é mòrt a Busto ai 22 ëd mars dël 1958. <BR> A l'avìa travajà ant le tessidure e ant le ferovie, peui a l'era stàit giornalista. <BR> Vnù sìndich ëd la sità ëd Busto, a l'avìa pijà a cheur la tùa dla lenga ëd la sità. <BR>
Ul ricevimento deul Preòstu Nôeu
An drinta a la poesìa Ul ricevimento deul Preòstu Nôeu, l'Azimonti a arsèiv com sìndich un neuv monsignor a Busto. L'inisse: <BR>
Lenga Ndebele meridional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ndebele meridional a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Bazigar
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Bazigar o Bazigar a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bfr
Lenga Tai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tai a peul esse:<BR> <BR>
Lux Interior
Lux Interior (Erick Lee Purkhiser sò nòm ver) a l'era nà a Stow, ant l'Ohio, ai 21 d'otóber dël 1948.
Acrocephalus schoenobaenus
Ambient
Da finì.
Estaing (Aveyron)
🇫🇮
Valsesian
Artìcoj
A dzorvivo ancó (ma a son an camin ch’a sparisso ëd pianta) le forme arcàiche:
Oxyporus corticola
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Oxyporus corticola (Fr.) Ryvarden
Acrocephalus scirpaceus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
Lenga Habu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Habu ò Habu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Timor Est.
Borore
🇫🇮
Peziza varia
Ambient
A chers an dzora a bòsch ëd latifeuje.
Lenga cruzeño
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Basa-Gumna
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Basa-Gumna o Basa-Gumna a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bsl
Lenga Angal
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=age
Montescano
Arferiment
🇫🇮
Cantiano
Cantiano a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 2.549 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 83 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 31 ab/km quadrà. A confin-a con Cagli, Frontone, Gubbio (PG), Scheggia e Pascelupo (PG).
Lenga Malankuravan
Classificassion
<BR>
Lenga Dghwede
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dgh
Lenga Angal Heneng
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Angal Heneng a peul esse:<BR> <BR>
Lenga yawa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga yawa o Yawa a fa part ëd le lenghe geelvink bay e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël yawa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga obispeño
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=obi
Lenga Bassa-Kontagora
Còdes ISO
<BR>
Saint-Symphorien-sous-Chomérac
🇫🇮
Oxyporus populinus
Ambient
A chërs an dzora a latifeuje vive o mòrte, soens ant le filure o dzore le suche.
Lenga ventureño
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Uab Meto
Còdes ISO
<BR>
Cesa ëd San Cristòfo ëd Javel
La cesa ëd San Cristòfo ëd Javel a resta a Paris, an contrà dla Convension 28.
Lenga Guduf-Gava
Lenga Guduf-Gava
Gustavo Colonnetti
Biografìa
Soa ca a Polon antra ël 1930 e ël 1943 a l'é trovasse a esse un pont d'arferiment për vàire përsonalità dla cultura, tant piemontèise, che pì an general italian-e e foreste. Dapress al 25 ëd luj dël 1943, ën essend-je drocaje ël goèrn ëd Mussolini, a l'é torna stàit nominà Resior dël Politécnich. Ma con l'8 dë stèmber dël 1943 e ël formesse dla Repùblica Sossial Italian-a a l'é trovasse a arzigh ëd persecussion.
Oinville-sous-Auneau
🇫🇮
Lenga Baikeno
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bkx
Federico Garelli
Biografìa
A l'ha publicà an sël Fischietto e d'àutri giornaj pròse, poesìe, nòte umorìstiche, sàtire, facessie, ma sò anteresse prinsipal a l'é stàit ël teatro.
Lenga Matukar
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mjk
Lenga moma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=myl
Saint-Victor (Ardèche)
45.10167°N, 4.67306°W
Saint-Victor a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 31,88 km², con 828 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
🇫🇮
Lescure-Jaoul
🇫🇮
Lenga Bauchi
Còdes ISO
<BR>
Lenga moskona
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Moskona a peul esse:
Miño, Miño
🇫🇮
Lenga Dengka
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dnk
Lenga Kewa oriental
Classificassion
<BR>
Lenga manikion
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mnx
🇫🇮
Lenga topoiyo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Erave
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Erave o Erave a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Spathularia flavida
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Nurachi
right|140px Nurachi a l'é un comun dla Sardëgna ëd 1.750 abitant, an provincia d'Oristan.
Orlu
Orlu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 5 km², con 30 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
Perenniporia fraxinea
Ambient
A chërs al pé ëd latifeuje vive.
Lenga Marik
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Marik a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Tibea
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tibea a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Zerbo
Arferiment
🇫🇮
Batchawana Water Aerodrome
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CNF5.
Lenga Parkwa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Parkwa o Parkwa a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga sedoa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sedoa a peul esse:
Lenga inupiatun, nòrd alaskan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=esi
Saint-Vincent-de-Durfort
🇫🇮
Orrouer
🇫🇮
Stemonitis axifera
Ambient
A chers an dzora a bòsch mars.
Propietà ëd Baire
As dis che në spassi topològich E a l'ha la propietà ëd Baire (o ch'a l'é në spassi ëd Baire) si l'antërsession ëd minca famija numeràbil ëd sot-ansem duvert satì d'E a l'é satìa an E.
Livinhac-le-Haut
🇫🇮
Ouarville
Ouarville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 20,35 km², con 468 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
Perenniporia meridionalis
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Gavoi
Colegament
🇫🇮
Costa de' Nobili
Arferiment
thumb|left|300px|La riva dl'[[Olon-a|Olon-a Inferior davsin al pais]] 🇫🇮
Ouerre
Ouerre a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 12,64 km², con 531 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km².
Lenga Tii
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tii o Tii a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Cite Ìsole dla Sonda.
Còdes ISO
<BR>
Lenga Cuvok
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Cuvok a peul esse:<BR> <BR>
Spassi métrich
Topologìa ëd në spassi métrich
N'anviron dël pont A a l'é qualsëssia sot-ansem d'E ch'a conten-a na bala (duverta o sarà) ëd sènter A.
Lenga inuktitut, western canadian
Pais an dova a l'é parlà
La lenga inuktitut, western canadian o Inuktitut, Western Canadian a fa part ëd le lenghe eskimo-aleutin-e e a l'é parlà dzortut ant ël Canadà.
Pieve Porto Morone
Arferiment
🇫🇮
Calidris alpina
Calidris alpina
Géner:  ---
Perenniporia narymica
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Tòrcc
🇫🇮
Les Salelles (Ardèche)
44.43472°N, 4.10361°W
Lenga inuktitut, greenlandic
Pais an dova a l'é parlà
La lenga inuktitut, greenlandic o Inuktitut, Greenlandic a fa part ëd le lenghe eskimo-aleutin-e e a l'é parlà dzortut ant la Groenlandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Inuktitut, Greenlandic a peul esse:
Perenniporia ochroleuca
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Oulins
🇫🇮
Lenga pamona
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcx
Lenga Benga
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bng
Cutián, Cesuras
🇫🇮
Nino Còsta
thumb|right|200px|Nino Còsta Nino (Gioan) Còsta (Giovanni Costa an italian) a l'era ën poeta. A l'é nassù a Turin ai 28 ëd giugn dël 1886, da pare canavzan e mare monfrin-a. A tre agn a l'é restà orfanin ëd pare, ch'a l'era emigrà e a l'era mòrt an América. A l'avìa studià al ginasi Balbo e al liceo Cavour. Apress l'esam ëd madurità, për feje piasì a la famija a l'é anscrivusse a la facoltà 'd veterinaria e, apress soa prima làurea, a litre, anté ch'a l'é stàit anlev d'Arturo Graf.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Dugwor
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dme
Lenga Kyaka
Classificassion
<BR>
Lenga Ormu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ormu a peul esse:<BR> <BR>
Lenga tombelala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tombelala ò Tombelala a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Ozoir-le-Breuil
Ozoir-le-Breuil a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 22,53 km², con 428 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
Lenga Lopa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lop
Camillo Olivetti
Industrial italian. Camillo Olivetti a l'era nassù a Ivrèja ël 13 d'agost dël 1868 e a l'é mòrt a Biela ël 4 dë dzèmber dël 1943. Dël 1908 a l'ha deurbì a Ivrèja la fàbrica ëd màchine për scrive ch'a porta sò nòm.
Saint-Vincent (Val d'Osta)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Borgio (da l'11/05/2015).
Lenga Nila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Nomograma
Un nomograma a l'é un gràfich che a përmet ëd fé adission e sotrassion.
Minca reta ch'a ancrosia le doe rete esterior ant ij pont ëd coordinà u e v, rispetivaman, a ancrosia cola sentral ant ël pont ëd coordinà u+v, lòn ch'a përmet ëd fé j'adission. Për le sotrassion, a basta armarché che na reta ch'a ancrosia la reta sentral ant ël pont ëd coordinà u e na reta esterior ant ël pont ëd coordinà v, a taja la dariera reta ant ël pont ëd coordinà u-v. 🇫🇮
Vin nèir
🇫🇮
Gabicce Mare
Gabicce Mare a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 5.346 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 4 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 1337 ab/km quadrà. A confin-a con Cattolica (RN), Gradara, Pesaro.
Lenga Tobati
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tobati a peul esse:<BR> <BR>
Tuttosport
Anliure esterne
Sit internet
Logaritm ëd Napier
Chèiche propietà dël logaritm
Da la definission a-i ven che log x a l'é na fonsion derivàbil, e donca continua. Dagià che soa derivà a l'é positiva, as trata ëd na fonsion chërsenta.
Lenga yupik, sirenik
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yupik, Sirenik a peul esse:
Lenga Serua
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Calidris minuta
thumb|right
Lenga Yasa
Classificassion
<BR>
Al Capone
A l'era nassù ij 17 ëd gené dël 1899, a Brooklyn, New York, quarta masnà ëd Gabriel e Teresa Riolia.
Camarophyllus cereopallidus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Fonsion esponensial
La fonsion logaritm a l'é na fonsion bijetiva. Donca a admet na fonsion anversa, definìa ansima a \mathbb R e dont la plancia a l'é \mathbb R^+. Costa fonsion a l'é ciamà fonsion esponensial e denotà expx.
Al Capone
La montà a la sima
Ij 24 ëd gené dël 1925 Torrio a l'é ferì an manera grav an n'atentà dla còca d'O'Banion. Cand ij 9 ëd fërvé a seurt da l'ospidal a l'é bin content d'aceté na pen-a ëd neuv mèis për n'afé an sospèis e podèj esse protegiù ant la përzon ëd Lake County a Waukegan. A Capone e aj sò avocat che an mars a van a trovelo, Torrio a nonsia ch'a veul artiresse da j'afé ëd Chicago. Capone a n'ardita le richësse e ël podèj; ma as rend cont che për goerneje a dev dominé o crasé j'àutre còche.
Vin
thumb|right
Ël vin a l'ha 'dcò avù un significà religios: a parte dal Neolìtich dl'Avzin Orient a arpresentava ël sacrifissi vegetal, ël sangh simbòlich ëd la tèra.
Vin ëd Piemont
Noté che l'artìcol a cambia se 'l vin a l'é masculin ò feminin.
Al Capone
J'àutre atività dl'organisassion
As buta ëdcò a trafiché ant le corse dij can (për un pòch ëd temp a l'avìa fin-a trovà un giùdes dla contà ëd Cook, Harry Fisher, ch'a l'avìa diciaràje legaj).
Lenga Tsikimba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tsikimba o Tsikimba a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Al Capone
Ël massacri ëd san Valentin
Vers la fin dë dzèmber 1928, Capone a part torna për Miami. A l'ancamin ëd fërvé Jack McGurn a passa a trovelo. An coj di Capone a parla tuti ij di al teléfon con Jake Guzik, ch'a l'era al Congress Hotel ëd Chicago: la dariera telefonà antra ij doi a l'é dj'11 ëd fërvé.
Ël massacri a sburdiss la gent. Për pijé ij sassin vàire anstitussion a eufro 'd taje ch'a rivo fin-a a 100.000$. Capone a l'é sospetà da la polissìa d'avèj organisà ël massacri, bele che da Miami, e vàire dj'òm davzin a chiel d'avèj pijaje part. L'ùnich contra 'l qual a-i son dle preuve gorëgne a l'é Fred Burke, ch'a ven fërmà dl'avril 1930 ant ël Michigan, dont j'autorità a arfudo però ëd consignelo a l'Illinois për processelo për ël sassinament d'un polissiòt. A sarà condanà për sòn a la përzon a vita ant ël Michigan State Penitentiary, anté ch'a muirà.
Monasté
Monasté a l'é 'l nòm ëd tre comun piemontèis:
Al Capone
L'atach a l'organisassion
D'àutra part, ël cap dl'ufissi nassional dle taje Elmer I. Irey, possà fin-a dal pressident Hoover, a l'avìa ancaminà a anvestighé an sl'organisassion ëd Capone da la mira dl'evasion fiscal, dagià che Capone e vàire dij sò òm a l'avìo mai presentà na diciarassion dle taje (o presentà dle diciarassion tròp cite). Për ancaminé, j'agent d'Irey as taco al frel Ralph: a dëscheurvo ch'a l'avìa dij rich cont an banca (argistrà sota 'd nòm fàuss). A riesso a monteje ël process e Ralph Capone a l'é condanà a tre agn ëd përzon. Apress, a-i ven la vira ëd Jake Guzik, ch'as pija sinch agn për avèj diciarà a le taje motobin men che soe rèndite vere, e disdeut mèis a toco ëdcò a Frank Nitti.
Për anvestighé su Capone, Irey a arciama Frank Wilson da Baltimora e a-j da libertà ëd soasì soa squadra (a sarà formà da Nels Tessem, William Hodgins, Clarence Converse, James S. Sullivan, Michael F. Malone). J'anvestigador a sërco 'd fé na stima dle richësse ëd Capone, ma për podèj esse sigur ëd felo condané a l'avìo da manca ëd na preuva direta dla liura ëd Capone con la proprietà dij sò locaj. Michael Malone a riess a anfilesse ant la còca ëd Capone, fasendse chërde un bandì ch'a scapava da Filadelfia, ma për pì che n'ann a riesso a cheuje gnente contra 'd chiel.
Ël process e la përzon
La sèira dij 29, Capone a da na festa d'adiù al ristorant New Florence.
Angling Lake - Wapekeka Airport
L' Angling Lake - Wapekeka Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Wapekeka, Ontario, Canadà.
La Repubblica
Anliure esterne
🇫🇮
Calidris temminckii
Distribussion
A fà 'l nil an Scandinavia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga aputai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=apx
🇫🇮
Lenga Bonggo
Classificassion
<BR>
Muxía, Muxía
Santa María ëd Muxía a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Muxía. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.654 abitant (835 òm e 819 fomne).
Lenga Wiru
Classificassion
<BR>
Lenga piemontèisa (stòria)
L'anvironament latin imperial
La geografìa dle comunicassion ai temp dla colonisassion roman-a a la pògia ansima a 4 sità, con Turin e Ast antrames. As trata ëd Torton-a, Ivrèja, Alba e Susa. Për Torton-a as va a Orient për la via Emilia, fin-a a Rìmin, Aquileja e Postumia. Da 'n Torton-a as va ëdcò a Savon-a, anvers a Coni e al Còl dla Madlen-a. Da n'Alba as va a Turin, a da lì a la Valsusa e al Monginevr, da Ivrèja as duvèrta la Val d'Osta, coj passagi anvers a la Savòja e al Valèis. Ma sempe da Ivrèja as va ëdcò anvers a Vërsèj e Milan. Bele che ën vorend pa conté ël seul ligurin-gàlich restà da prima dla conquista roman-a (dont as sa nen vàire), ël latin ch'as parla an Piemont a resta sempe l'arzultà ëd na mës-cia antra comportament lenghìstich che da na banda a rivo da 'nt ij Balcan e l'Italia, da 'nt l'àotra la Galia Narbonèisa e cola Galia Lugdunèisa (che peui a vniran Ossitania e Fransa).
Prime marche
Motobin anteressant a l'é vëdde coma jë scritor notaril a resto sconfondù a sërne le dobie, che a buto a truch e branca (ën finend për buteje quand a servo nen e nen buteje quand a dovrìo ess-ie), lòn ch'a smija dine che le dobie latin-e a fusso già drocà d'autut. Donca ël parlé piemontèis sensa dobie a l'avrìa squasi mila agn.
Ël passà lontan
Chèich marca dël dovré d'ës temp-sì a l'é restà ant la literatura. L'esempi miraco pì vej a l'é col dël Sermon scond dij Sermon subalpin, ma a l'ha da esse stàit motobin present ant ël parlé dla gent fin-a al sécol ch'a fa XVIII, com a testimònio j'euvre ëd Pare Ignassi Ìsler. As trata d'euvre che ën avend ël but dë rive-ie al gran pùblich popolar a l'é malfé chërde ch'a dovrèisso dj'arcaìsm soagnà.
Ij përnòm verbaj piemontèis
Për deje dapress a la mecànica ëd formassion dij përnom as peulo vardesse le variassion locaj :
Alberona
right|140px Alberona a l'é un comun dla Pulia ëd 1.049 abitant, an provincia ëd Fògia.
Phellinus chrysoloma
Descrission
Fonz pluri-anuaj, da rair anuaj, prima ressupinà, peui sporzent, singoj o fondù ansem; a peulo formé dij gròss bocc, longh vaire desen-e 'd cm e spess 10-20 cm. Ij bòrd a son ondulà, avuss, sutij ant le forme ressupinà, pi spess an cole sporzente, ëd color brun-giaunastr. La surfassa dë dzora, quand a-i é, a l'é peilosa, zonà, ëd color brun o brun-rossastr. La surfassa poròida a l'é brun-a, brun-giaunastra, i përtus a son pa regolar, angolos, da 2 a 4 për mm. La carn a l'é fibrosa, brun-rossastr e a l'ha në spessor ëd 1-3 mm. Ij tuboj a peulo esse a në strat sol o stratificà, spess 10-15 mm, a son brun, brun-canela, pi ciair ëd la carn.
Lenga Ili'uun
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Ili'uun ò Ili'uun a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Lenga Masimasi
Còdes ISO
<BR>
Lenga Kakihum
Classificassion
<BR>
St. Anthony Airport
Ël St. Anthony Airport a l’é n'aeropòrt localisà a St. Anthony, Teraneuva e Labrador, Canadà.
Tònga
Organisassion polìtica
Ël re a l'é Tupou VI (dal 2012).
Ël prim ministr a l'é Siaosi Sovaleni (dal 2021).
Israel
Anté ch'as treuva
300px|center
Lenga Ari
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aac
Lenga Tsishingini
Còdes ISO
<BR>
Benay
🇫🇮
Tofino Airport
Ël Tofino Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Tofino, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga Merey
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Merey o Merey a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Lenga Talur
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Talur a peul esse:
Lenga Merey
Classificassion
<BR>
Chlidonias hybrida
Chlidonias hybrida
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR> thumb|right
Ambient
Da finì. <BR>
Ardauli
Arferiment
🇫🇮
Siaosi Tupou V
thumb|right|200px|Siaosi Tupou V Siaosi Tupou V (dit ëdcò George Tupou V) a l'é nassu a Tongatapu ël 4 ëd magg dël 1948 e l'é mòrt dël 2012
Mercatino Conca
🇫🇮
Torraca
right|120px Torraca a l'é un comun dla Campania ëd 1.262 abitant, an provincia ëd Salern.
Arferiment
🇫🇮
Borrifáns, Cesuras
San Pedro ëd Borrifáns a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cesuras. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 305 abitant (153 òm e 152 fomne), distribuì an 25 categorìe ëd popolassion.
Varese
Varese a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Baradili
Arferiment
🇫🇮
Enrico Crespi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Leonhard Euler
La formassion
A eut agn, Euler a l'é andàit a vive a Basiléa con soa granda ëd mare, për podèj frequenté ël ginasi. Ambelessì a l'ha studià ëd fasson ancreusa grech e latin.
Ël prim perìod a San Peroborgh
Durant ij prim agn a San Peroborgh, Euler a l'ha partagià n'alògg con Daniel Bernoulli; da soe conversassion a son ës-ciodùe la dinàmica dij flùid e la teorìa djë sbalansament.
Ël mariage
Ancora dël 1733 as maria con Katharina (1707-1773), la fija dël pitor Georg Gsell. La cobia a l'é andàita a sté an na ca dzvzin a l'Academia. Soa prima masnà, Johann Albrecht, a l'é nassùa dël 1734 e a l'ha arseivù ël nòm dël pressident ëd l'Academia, ël baron Johann Albrecht de Korff; sò parin a l'é stàit Goldbach. A col temp Euler a l'era an camin ch'a livrava ël prim volum ëd soa Mechanica.
J'agn a Berlin
Dël 1747 a-i é staje na polémica con d'Alembert, a propòsit ëd la definission ëd logaritm për ij nùmer negativ. Pì tard d'Alembert a l'ha tacalo për nen avèj arconossù soa priorità an sj'equassion dël moviment dij còrp rèid e dij flùid.
Probabilità
Euler a s'anteressa ëdcò a la probabilità, possà da l'amicissia con ij frej Bernoulli.
Geometrìa
A classìfica le surfasse algébriche sconda dël grad ëd soe equassion e a smon le quàdriche coma l'anàlogh bidimensional dle còniche. A men-a ëdcò dë studi an sle surfasse dësvlupàbij. Ant ël 1752 a dmostra ël teorema ëd Descartes-Euler.
Camarophyllus subradiatus
Ambient
A chërs ant ij pra.
Comestibilità
Comestìbil.
Leonhard Euler
Notassion matemàtiche
As devo ëdcò a chiel vàire notassion ch'a son ëvnùite d'usage comun an matemàtica: la litra e për la bas dij logaritm neperian (1727), la litra i për l'unità anmaginaria nopà ëd \sqrt{-1}. A ancaminé dal 1737 a ampon l'usage ëd la litra \pi (notassion anventà ant ël 1706 da Williams Jones) për ël rapòrt tra na sirconferensa e sò diàmeter.
David Foster Wallace
thumb|right|200px|David Foster Wallace Scritor an lenga anglèisa.
Lenga Perai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Perai a peul esse:
Chlidonias niger
Distribussion
Da finì. <BR>
Lenga Acipa oriental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Acipa oriental o Acipa oriental a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga Damar òvest
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Damar òvest ò Damar òvest a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Lenga Mefele
Còdes ISO
<BR>
Gonnosfanadiga
Anliure esterne
🇫🇮
Bella Bella - Shearwater Water Aerodrome
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CAW8.
Bareul (vin)
A ven considerà 'l re dij vin piemonteis.
Vis
100% Nebieul ëd lë varietà Michet, Làmpia e Rosé.
Faerberia carbonaria
Comestibilità
Comestìbil.
Test sacrà
🇫🇮
Lenga Waruna
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wrv
Religion
Religion naturaj
L'òm a serca d'arzòlve con la rason uman-a le chestion che l'esistensa a jë smon: an formoland soe ipòtesi e an dovrand sò rasonament l'òm a riva, se a-i riess, a trové dë spiegassion e ëd valor convincent për soa vita. Parèj a nasso le religion naturaj. Esempi ëd religion naturaj a son: budism, taoism, vàire filosofìe, ateism.
Lenga Tarpia
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tarpia a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Cinda-Regi-Tiyal
Còdes ISO
<BR>
Phellinus ferreus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellinus ferreus (Pers.) Bourdot & Galzin 🇫🇮
Arbus (Sardëgna)
Ël Desert ëd Piscinas
thumb|right|200px|Ël desert ëd Piscinas Ant ël teritòri dël comun d'Arbus a-i é un dij pòch desert europengh, ël Desert ëd Piscinas.
Laconi
right|140px Laconi (Làcana an sard) a l'é un comun dla Sardëgna ëd 2.115 abitant, an provincia d'Oristan.
Architetura dla Regensa
Un ch'a l'ha possà së stil a l'é stàit John Nash ch'a l'ha progetà j'aliniament d'edifissi an stil dla REgensa ch'a resto a Regent's Park e Regent Street a Londra. D'esempi fiamengh dlë stil as guerno a Brighton ant ël Sussex oriental, an particolar le residense ëd Kemp Town e Brunswick. Ant ël sénter ëd Londra a-i son vàire strà tute an së stil ant le zòne Victoria, Pimlico, Mayfair e d'àutre. La sità ëd Cheltenham an Gloucestershire a l'ha 'dcò vàire esempi dlë stil e a smija esse la pì completa sità ant lë stil ant ël Regn Unì. . La sinagòga ëd Cheltenham a l'é giudicà da Nikolaus Prevsner 'me un dij pì notèivoj leu 'd cult nen anglican dël Regn Unì. . Dle bon-e dimostrassion dë stil dla Regensa as treuvo 'dcò ant la stassion termal ëd Royal Leamington Spa an Warwickshire.
Châtillon (Val d'Osta)
Anliure esterne
Sit istitussional
Emberiza schoeniclus
Emberiza schoeniclus
Órdin:  Passeriformes Famija: Emberizidae Géner:  Emberiza
Lenga Mofu setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mfk
Lenga Suki
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sui
Hygrocybe cantharellus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Niels Henrik Abel
Sò viage an Euròpa
Durant sò sogiorn a Paris, a l'avìo diagnosticaje la consonsion, ma chiel a l'avìa pà chërduje. Da mars a maj 1827 a l'era tornà a Berlin, seghitand a travajé a soe arserche.
Lenga Dobel
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kvo
Mòle Antonelian-a
Stòria
A l'era stàita comissionà për esse la gran Sinagòga ëd Turin, përchè a l'era pen-a stàita concedùa la libertà ëd religion a coj ch'a j'ero nen catòlich. Dël 1860 la comunità ebrea ëd Turin a l'avìa catà un teren ëd pòch pì grand che 2200 méter quàder an contrà dël Canon, cola che al di d'ancheuj a l'é contrà Montebel, për tireje su n'edifissi ch'a fussa leu d'orassion e sede pr'ëscòle e ufissi.
Ortacesus
right|140px Ortacesus a l'é un comun dla Sardëgna ëd 944 abitant, an provincia ëd Càliari.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabrizio Mereu (dal 16/06/2008).