cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga hmong don
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong Don a peul esse:
Russula consobrina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Russula consobrina (Fr. : Fr.) Fries
Hieraaëtus pennatus
Ambient
Da finì.
Plobannalec
🇫🇮
Joncourt
🇫🇮
Lenga Mandàica clàssica
Còdes ISO
<BR>
Russula alnetorum
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Sgnor ëd Bayard
Ël vin a l'é nassù con la vëndëmmia dël 1989 e a pòrta ël nòm dël Cavajé ëd Bayard, mòrt ant na bataja ai pé dla colin-a ëd Breclema, tra le comun-e ëd Ghem e Romagnan.
Antòni d'Avise
Bibliografìa
🇫🇮
Sceun (vin)
🇫🇮
Otus scops
Cioch ëd la neuit
Órdin:  Strigiformes
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: cioch nuité o cioch ëd la neuit.
Calice al Cornoviglio
Calice al Cornoviglio (Càlese an lìgur, dialèt spessin) a l'é un comun dla Liguria ëd 1.144 abitant, an provincia dla Spessia.
Lenga Roglaj setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Roglaj setentrional o Roglaj setentrional a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vietnam.<BR> <BR>
Aubenasson
Aubenasson a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 6,69 km², con 30 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4 ab/km².
Lenga sirìaca
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Sirìaca o Sirìach a l'é na lenga mòrta ant ël sécol che a fa XII che a fasìa part dle lenghe semìtiche e a l'era parlà specialment an Turchìa.<BR> <BR>
Lenga Ede Idaca
Classificassion
<BR>
Kansas
La capital a l'é Topeka (122.377 abitant); la sità pì popolà dlë stat a l'é Wichita (344.284 abitant). Àutre sità ch'a l'han pì che 100.000 abitant a son Overland Park, Sità ëd Kansas e Olathe.
Lockwisch
A aparten a l'aministrassion ëd Schönberger Land.
Jumencourt
🇫🇮
Gränichen
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Jacopo Peri
Compositor. Nassù dël 1561, mòrt dël 1633. 🇫🇮
Pyronia tithonus
Distribussion
A viv an Italia setentrional, fin al Lassio e an Sardegna.
Russula atropurpurea
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
Ij teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral a son tre teorema (teorema ëd B. Levi o dla convergensa monoton-a, lema ëd Fatou, teorema dla convergensa dominà ëd Lebesgue) ch'a smon-o ëd condission për che ël lìmit ëd na sequensa ëd fonsion antëgràbij a sia antëgràbil. Mincadun ëd si teorema a l'é consegoensa ëd col ch'a-i ven prima.
Teorema ëd B. Levi
Si (f_n) a l'é na sequensa ëd fonsion reaj antëgràbij ansima a X con la proprietà che për minca a sia  squasi daspërtut e che  a sia finì, antlora la fonsion f limit pontoal dla sequensa a l'é antëgràbil e sò antëgral a resta.
Staffolo
right|120px Staffolo a l'é un comun dlë Marche ëd 2.363 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Arferiment
🇫🇮
Jussy (Aisne)
Jussy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13,37 km², con 1289 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 96 ab/km².
Castel Roché
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Iuppa (da l' 8/06/2009).
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
Lema ëd Fatou
Consideroma na sequensa f_n ëd fonsion reaj antëgràbij dzora X anté che minca f_n a sia squasi daspërtut nen negativa e. Antlora la fonsion a l'é antëgràbil e.
Lenga Ede Ije
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ijj
Lenga Isekiri
Classificassion
<BR>
Lenga neuv aramàich ossidental
Còdes ISO
<BR>
Giovanni Bressani
Contro i cattivi poeti
L'inisse:
Arferiment
🇫🇮
Prunus persica
Notissie
Da finì.
Nestor Makhno
Prinsipi ëd soa vita e rivolussion ucrain-a
Pen-a dapress a la Rivolussion Russa dël 1905 Makhno a l'era rintrà ant na sela d'anàrchich e a l'era stàit amplicà an vàire espròpri ëd proprietà, lòn ch'a l'avìa ëdcò mnà a massé vàire polissiòt. A l'era stàit arestà dël 1906, processà e giudicà inossent. A l'é stàit arestà n'àutra vira dël 1907, ma a l'é pa podusse ancriminé e j'acuse a son stàite chità. La tersa vira a l'han arestalo dël 1908, quand n'anfiltrà a l'ha testimoniaje contra. Dël 1910 Makhno a l'é stàit condanà a esse ampicà, ma la sentensa a l'é stàita cambià an përzon a vita, e dapress a sòn a l'han mandalo a la përzon Butyrskaya a Mosca. Ambelelà a l'ha passà 6 agn, fin a che a l'é stàit liberà dël 1917, dapress a la Rivolussion dël Fërvé. Ën stand an përzon a l'ha podù studié, con l'agiut ëd vàire inteletuaj ch'a l'ero sò compagn dë stansia (notaman Pëtr Aršinov). Dapress a soa liberassion Makhno a l'é giontasse al moviment rivolussionari an Ucrain-a e a l'ha giutà a organisé l'espròpri dle proprietà djë sgnor e dij capitalista ant la part oriental dël pais.
Dël prinsipi dël 1918, ël neuv goèrn bolsievich an Russia a l'ha firmà ël Tratà ëd Brest-Litovsk, ën fasend la pas coj Podej Sentraj, al pressi dla cession ëd na gran quantità ëd teritòri, Ucrain-a comprèisa. La popolassion rural dl'Ucrain-a a l'é arvirasse. A son formasse dj'unità ëd partisan contra ai soldà tedësch e àustro-ungàrich. Ant la provinsa ëd Yekaterinoslav st'arvira motobin prest a l'ha pijait n'andi anàrchich. Nestor Makhno (ansema a Aršinov e Volin) a l'é trovasse a esse un dij pì gran organisator dë ste bande partisan-e, che a la fin dle fin a son unisse a formé l'Esércit rivolussionari ansuressional dl'Ucrain-a (ERAU), conossù ëdcò coma Armada Nèira (për via ch'a combatìo sot ël drapò nèir anàrchich). L'ERAU a combatìa ëdcò contra ij bianch (contra-rivolussionari), ij nassionalista ucrain, e j'anti-semita ch'a 'ndavo për ël pais a fé pògrom contra j'ebrèo (visadì a massé j'ebréo). Ël moviment anàrchich an ucrain-a a l'é peui stàit soèns ciamà "Makhnovism" ò, con un pegiorativ russi "Makhnovshchina" (ch'as podrìa disse an piemontèis coma "makhnolerìa").
Antra Ross e Bianch
Makhno a l'ha fërmà ij tentativ dij Bianch d'anvade l'Ucrain-a da sud-òvest për tré mèis, anans che ij Ross a-j rivèisso an agiut. Ma bele che dapress a la congiunsion con l'Armada Rossa, j'anàrchich a l'han tenusse soe struture polìtiche prinsipaj e a son arfudasse tant d'arfé j'elession dij consej che d'aceté comissari polìtich nominà dai Bolsievich. L'Armada Rossa për chèich temp a l'ha acetà ste condission, ma motobin prest a l'ha chità dë deje ai makhnovista dj'arforniment base, coma gran e carbon. Ël giornal La ciòca a l'é stàit proibì e 'l Tèrs Congress (ant la person-a ëd Pavel Dybenko) a l'ha diciarà ël moviment makhnovista fòra lege e contra-rivolussionari. An arspòsta ël Congress Anàrchich an pùblich a l'ha butà an dùbit la legitimità dij soviétich coma podej. La giustìfica mnà da la stampa bolsievica a la question dla rotura dij rapòrt con j'anàrchich a l'é stàita basà ansima a vàire fator:
Ant la coltura popolar
Na miniserie televisiva an 12 pontà ciamà "Le 9 vite ëd Nestor Makhno" a l'é staita girà an Ucrain-a dël 2006.
Augusto Pinochet
Augusto Pinochet a l'é stàit ditator dël Cile. A l'era nà dël 1915 e a l'é mòrt dël 2006.
Lenga hmong, mashan sentral
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Arese
Sità gemelà
Arese a l'é gemelà con:
Buteo rufinus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Buteo rufinus
Hendschiken
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Auquainville
Auquainville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 9,58 km², con 249 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 26 ab/km². 🇫🇮
Lenga Lom
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lom ò Lom a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Sumatra).<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Saturnia spini
Ambient
Pòch conossù.
Lenga Mokole
Classificassion
<BR>
Deiva Marina
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianluigi Troiano (dal 26/05/2014).
Anliure esterne
left|thumb|300px|La rivera 🇫🇮
Cianoch
miniatura|sinistra right|140px Cianoch (Chianocco an italian, Tsanuch an franch-provensal) a l’é un comun ëd 1.690 abitant dla provincia ëd Turin.
Autichamp
🇫🇮
Prunus serotina
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Luisian-a
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Stòria
La Luisian-a a l'é stàita catà da jë Stat Unì dël 1803.
Hermetschwil-Staffeln
Hermetschwil-Staffeln a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.119 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,34 km², con na densità ëd popolassion ëd 335 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Besenbüren, Bremgarten, Bünzen, Rottenschwil, Unterlunkhofen, Waltenschwil, Zufikon.
Gilbert Keith Chesterton
🇫🇮
Polverigi
Arferiment
🇫🇮
Cinsan
Arferiment
🇫🇮
Les Autels-Saint-Bazile
Les Autels-Saint-Bazile a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 5,78 km², con 52 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
Follo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giorgio Cozzani (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Prunus spinosa
Notissie
Da finì.
Ballons
Ballons a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 17,23 km², con 66 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 3 ab/km².
Saturnia pyri
Ambient
na generassion a l'ann. La farfala a vòla da magg a luj.
Distribussion
A l'é la pì gròssa ëd nòste farfale, an rivand a 12-16 cm.
Boncourt (Aisne)
Boncourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13,29 km², con 225 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 16 ab/km².
Lenga Orang Kanaq
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=orn
Lenga Ede Nago, Kura
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ede Nago, Kura a peul esse:<BR> <BR>
Papenhusen
Papenhusen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Sassoferrato
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ugo Pesciarelli (da l' 8/06/2009).
Tayauh
Tayauh, conossù ëdcò coma Quetzalayotzin, a l'era 'l fieul pì grand ëd Tezozómoc, grand imperator tepanech. A l'era frel ëd Maxtla e Cuacuapitzahuac.
Authie (Calvados)
🇫🇮
Grenfell Airport
Ël Grenfell Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Grenfell, Saskatchewan, Canadà.
Caumont (Aisne)
Caumont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,71 km², con 474 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 83 ab/km².
Lenga Ulukwumi
Còdes ISO
<BR>
Canepina
🇫🇮
Amerigo Vespucci
Navigador e esplorator. Nassù dël 1454, mòrt dël 1512.
Les Authieux-Papion
Les Authieux-Papion a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,42 km², con 53 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km². 🇫🇮
Barcelonne
🇫🇮
Lenga teressa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga teressa o Teressa a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an India.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tef
Crocicreas coronatum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga Yoruba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yoruba o Yoruba a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yoruba a peul esse:
Quart (Ca nobiliar)
J'arme dla ca
Arma d'argent, con dzora na Pòrta duvèrta antra doe tor an mon. Ant sla pòrta a-i passa n'ors.
Coasseul ëd Turin
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Musso (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Canino
Canino a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 5.072 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 123,49 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 41,07 ab/km quadrà. A confin-a con Cellere, Ischia di Castro, Manciano (GR), Montalto di Castro, Tessennano, Tuscania.
Lenga pa-hng
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pa-Hng a peul esse:
Castelneuv Belb
Stòria
Castelneuv Belb a l'é stàit fondà dantorn al 1000. Ant ës perìod a l'era sota al Marchèis d'Ansisa, peui a l'é stàit conquistà dai Gonzaga. A la fin, Castelneuv a l'é passà sota ël domini dij Savòja.
Emerich ëd Quart
Già da masnà Emerich as fasìa armarché për soa passion ant lë studié. An vorend ëstudié teologìa, a l'é dotorasse a l'università; peui a l'é rintrà a Car.
Castelneuv Belb
Manifestassion
Al 3 ëd fërvé, o la dumìnica dòp, a i-é la festa patronal ëd san Bias, peui, al prim d' agost, cola ëd san Ròch. A la tersa dumìnica d'otóber as fa Polenta e cunij a la manera ëd Bagen.
Russula puellaris
thumb|right thumb|right thumb|right
Corèj Castelneuv
Arferiment
thumb|right|200px|La tor ëd l'Età 'd mës
Lenga Igala
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Igala a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Banjar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Sorbus aria
Notissie
Da finì.
Lenga nicobarese sentral
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nicobarese sentral a peul esse:
Grist Lake Airport
Ël Grist Lake Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Grist Lake, Alberta, Canadà.
Torre del Greco
Torre del Greco a l'é un comun dla Campania ëd 90.607 abitant, an provincia ëd Nàpoli.
Guelph Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CNC4.
Lenga hmong, qiandong oriental
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Plonévez-Porzay
🇫🇮
Maryland
La fondassion
An dzorpì, ël papé a stabilìa che le laj a dovìo esse fàite dal proprietari e da j'òm lìber. A l'é për sòn che a la mità dël sécol ch'a fa XVII ël Maryland a l'avrà un sistema arpresentativ e na legislassion bicameral.
L'at ëd toleransa
Dël 1649 an Maryland a l'é stàit antroduvù l'At ëd toleransa, ch'a përmëtìa për laj l'esistensa ëd tute le confession cristian-e. Cost at a l'é restà an vigor për vàire agn, con ëd curte anterussion.
Colònia real
Dël 1691 ël Maryland a l'é dventà provinsa real e a l'é restà parèj findi al 1715.
Auvillars
Auvillars a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 11,87 km², con 178 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
Cryptodiscus pallidus
Ambient
A chërs ëdzora a càuss d'erbe mòrt, d'istà.
Sorbus intermedia
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Qatar
A l'ha na surfassa d' 11.437 km² e a conta anviron 840.000 abitant.
Lenga hmong, qiandong meridional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Plouarzel
🇫🇮
Corgnè
Leu d'anteresse coltural
thumb|right|200px|Musé Archeològich dël Canavèis: frèsch ëd Giacomin d'Ivrèja, dëstacà dal castel ëd Vila Castelneuv
Islisberg
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Masca d'Agnesi
Equassion
ò ëdcò da:
che a deuvra mach dle fonsion algébriche.
Lenga Malay, Berau
Classificassion
<BR>
Cossan (TO)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Gianotti (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Leon Battista Alberti
Alberti a l'é stàit consejé ëd vàire riche famije prinsipësche.
Jonen
Jonen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argòvia, con sirca 1.646 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 5,70 km², con na densità ëd popolassion ëd 289 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Affoltern am Albis (ant ël canton ëd Zurigh), Arni, Hedingen (ant ël canton ëd Zurigh), Oberlunkhofen, Ottenbach (ant ël canton ëd Zurigh), Rottenschwil.
Lenga bit
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bgk
La Bâtie-Rolland
La Bâtie-Rolland a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 8,33 km², con 814 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 97 ab/km².
Fleury (Aisne)
Fleury a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,51 km², con 148 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
Montabon
Montabon (Montabone an italian) a l’é un comun ëd 367 abitant dla provincia d'Ast.
Roé
Comun dël Roé
Ij doi pais pì gròss a son Bra e Canal.
J'àutri a son:
Lenga Malay, Bukit
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Malay, Bukit a peul esse:<BR> <BR>
Kallern
Kallern a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 301 abitant. A së stend për na surfassa ëd 2,67 km², con na densità ëd popolassion ëd 113 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Bettwil, Boswil, Sarmenstorf, Uezwil, Waltenschwil.
Filippo Brignone
La comun-a 'd Bricheras a l'ha dedicaje la contrà andoa as treuva la ca anté che a l'é nassù.
Mongòlia
A l'ha na surfassa d'1.564.116 km² e a conta anviron 2.700.000 abitant.
Organisassion polìtica
Ël president a l'é Ukhnaagiin Khürelsükh (Ухнаагийн Хүрэлсүх, ᠤᠬᠤᠨᠠᠭ᠎ᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠷᠦᠯᠰᠦ᠋ᠬᠡ)(dal 2021).
Valèis (Ca nobiliar)
Ij sivalié dla Nonsià
A son tre ij Valèis a esse fait sivalié dla Nonsià:
Macroglossum stellatarum
Distribussion
A viv ant tuta Italia e a l'é la pì comun-a dle Sphingidae. An Piemont a l'é motobin comun-a.
Fransesch ëd Valèis
Element dla famija Valèis. Contut che soa famija a l'abia faje at ëd dedission a ij Savòja giumaj dël 1251 (sot a Giaco ëd Valèis), a ciama e a l'arsèiv ëdcò l'anvestidura dl'Imperator Enrich IV, dël 1310.
Lenga biao mon
Pais andoa a l'é parlà
La lenga biao mon o Biao Mon a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Franqueville (Aisne)
🇫🇮
Levaldis
Bibliografìa
🇫🇮
Tlatelolco
Quat-sent ani dòp, aj 2 d'ótober dël 1968, a l'é capità n'àutr carnagi, quandi l'armada messican-a, pòchi di anans dij Gieugh Olìmpich, a l'ha massà vàire senten-e dë student che a protestavo contra 'l govern.
Alp Apuan-e
J'Alp Apuan-e a son na caden-a ëd montagne ch'a va da la gionsion antra Liguria, Emilia-Romagna e Toscan-a a nòrd-òvest, fin-a a Luca, a sud-est. As dëstendo an s'na surfassa ëd 1080 chilòmeter quàder.
Castiglione in Teverina
Castiglione in Teverina a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 2.261 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 19,96 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 113,28 ab/km quadrà. A confin-a con Bagnoregio, Civitella d'Agliano, Lubriano, Orvieto (TR).
La Rioja (provincia dl'Argentin-a)
Geografìa
La provincia ëd La Rioja as treuva al nòrd-òvest ëd l'Argentin-a e a confin-a con ël Cile.
Lenga iu mien
Pais andoa a l'é parlà
La lenga iu mien o Iu Mien a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ium
Mien (språk)
Fransesch II ëd Valèis
Element dla famija Valèis. Contut che soa famija a l'abia faje at ëd dedission a ij Savòja giumaj dël 1251 (sot a Giaco ëd Valèis), ansema a sò fratel Gioan ëd Valèis a ciama e a l'arsèiv ëdcò l'anvestidura dl'Imperator Sigismond ëd Lussemborgh, dël 1418.
Favria
Arferiment
🇫🇮
Tavarnelle Val di Pesa
Arferiment
🇫🇮
Lenga kim mun
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kim mun o Kim Mun a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kim Mun a peul esse:
É!
'''é! - Afermativ piemontèis''' a l'era 'n bimestral d'anformassion e coltura. Ël nùmer 1 a l'era surtì dël maj-giugn 2004. A l'ha chità le publicassion con ël nùmer 14 ëd luj-ost 2006.
Ël diretor responsàbil a l'era Mauro Tosco; ant la redassion a-i ero Gianni Davico e Silvio Sandrone. 🇫🇮
Uva ràira
🇫🇮
Acer campestre
Distribussion
Da finì.
Gioan ëd Valèis
Bibliografìa
🇫🇮
Wikipedia
A l'é nàita ël 15 ëd gené dël 2001 da n'idéja ëd Jimmy Wales, e ancheuj a l'é un dij sit d'anformassion pì visità dla Ragnà (ëns ij 60 milion ëd vìsite al dì). La version piemontèisa a l'è ativa dal 27 ëd mars dël 2006 e a la fa anviron a 1.750.000 pàgine lesùe a l'ann.
Lista dle Wikipedie prinsipaj
Sì-sota a-i é la lista dle Wikipedie con pì ëd 300.000 pàgine.
Lenga mal
Pais andoa a l'é parlà
La lenga mal o Mal a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Assieta
left|thumb|250px| Na fotografìa dël Còl dl'Assieta, andoa a l'é staje un-a dle bataje pì avosà dla stòria piemontèìsa
Thun
|right|150px Thun a l’é na sità dla Svìssera, ant ël canton Berna. A conta 41.252 abitant (2007).
Vëspolin-a
🇫🇮
Lenga lua
Pais andoa a l'é parlà
La lenga lua' o Lua' a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Italianism
Armarche
Për frel/fradel, l'italianada a l'é pi che d'àutr fraTel, con T.
Lòn ch'a l'ha rendùlo spantià parèj an turinèis, tutun, a l'é l'anfluss italian, përchè fòra 'd Turin a-i é ancora le forme veje "ston, fon, von, don" o "stagh, fas, dagh, vagh".
Mecànica sossial dlë spantiament dj'italianism
Notaman anteressant a l'é che j'italianism a sio stàit considerà an prinsipi 'mé na forma nòbil dël parlé, quand la class media as ancalava nen a parlé italian com jë sgnor e parej a n'anfilava chèich paròla ant ël discors për desse un ton. Sòn a l'ha smonùje a ste forme un pèis sossial ch'as ës-ciàira motobin da 'nt sò spantiesse ant la literatura piemontèisa fin dal prinsipi dël sécol ch'a fa XX, pen-a dapress a l'unità d'Italia. Passa-ie la bura nassionalista, la tendensa corenta a l'é pitòst cola dë nen ancrosié le doe lenghe, ma dë vardé dë parleje e scriv-je giuste tute le doe, e con lòn j'italianism a son an camin ëd passé viaman a esse considërà com un dësdeuit antra la gent ch'a l'é bon-a 'd lese e dë scrive. Comsëssìa, as trata ëd posission motobin variegà, con vàire anteletuaj ch'a sosten-o ch'a-i sia l'arzigh dë butesse a parlé ant na lenga tròp diferenta da cola dla gent normal da pì nen podej esse capìa.
Cellere
🇫🇮
Acer monspessulanum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Beaufort-sur-Gervanne
44.77889°N, 5.14333°W
Beaufort-sur-Gervanne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 9,48 km², con 380 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 32 ab/km².
Ël Pin
e ëd ses comun-e fransèise:
Prohn
Prohn a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Altenpleen.
Lenghe chapacura-wanham
Le lenghe chapacura-wanham a son:
Entoloma nitidum
Descrission
Capel fin a 5 cm, scasi colibiòid, da seuli a fibrilos-smajà, gris bleu scur particolar, neirastr al disch e pì ciàir al bòrd. Lamele pòch s-ciasse, bianche. Gamba àuta fin a 9 cm e larga fin a 0,5 cm, torzùa, brilanta, gris bleu metalisà pì ciàir che ël capel, giaunastr ciàir an bass. Carn gris bleu an surfassa.
Londa
Londa a l'é un comun dla Toscan-a ëd 1.670 abitant, an provincia ëd Firense.
Acer opalus
Distribussion
As treuva an Euròpa e Nòrd Àfrica, a mesa montagna.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Entoloma sepium
Descrission
Capel fin a 12 cm, sliss peui setos, seuli o fibrilos-rupì, a marca l'ùmid, da brunastr a crema giaunastr o un pòch grisastr. Bòrd nen strià. Lamele pòch s-ciasse, bianche. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 2 cm, bianca, lavà e macià da giaunastr a rosastr an bass, fibrilosa. Carn angiaunenta.
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Riasch
Aministrassion
Ël sìndich a l'é sta' Laura Teresa Odilia Novara (dal 14/06/2004 al 25/05/2014) quand a l'e sta' elesi' Giuseppe Contorno.
Acer platanoides
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Adscita mannii
Ambient
Ël parpajon a vòla an giugn e luj.
Auguste Frédéric Louis Marmont
A l'han dit ëd chiel
''A l'é la vanità ch'a l'ha përdù marëssal Marmont. Coj ch'a vniran a marcran sò nòm con lë stamp ëd traditor, ma sò talent militar e sò corage a valo ëd pì che sò bàilo''. Napoleon. 🇫🇮
Impruneta
Sità gemelà
thumb|right|200px|La Basìlica ëd Santa Marìa Impruneta a l'é gemelà con:
Bartelshagen II b. Barth
A aparten a l'aministrassion ëd Barth.
Entoloma porphyrophaeum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Acer pseudoplatanus
Distribussion
Da finì.
La Ròca d'Arass
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Mirando Avidano (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenghe choco
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe choco a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América sentral e meridional, dzortut an Colombia e Panamà.
Laigny
Laigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,83 km², con 221 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km².
Seiròle
Anliure esterne
🇫🇮
Majan (ant ël Roé)
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Luigi Carosso (al 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Gesù ëd Nàsaret
A-i é gnun ëscrit ëd Gesù ëd Nàsaret ch'a sia rivane e le notissie chi l'oma dzora ëd chiel an ven-o da 'd document ëd sò contemporani o 'd gent vivùa pòch apress, për la pì part sò dissìpoj.
Vràita
Përcors
A nass da d'adoss a est dël Viso ch'a formo 'd biarlòt ch'a van a campesse 'nt lë Vràita 'd Cianal (frassion ëd Pontcianal) e Vràita dë Blin. Ij doi ri a s'ëncrosìo a Casteldelfin e a formo Vràita. Caland për la valada ch'a pòrta 'l nòm dël fium a a bagna San Pèire, Frasso, Ël Mél, Brossasch, Ël Piasch e Costiòle. Ant la pian-a as mës-cia con ël Pò davzin a Casalgrass.
Dòm ëd Sant Andrea (Carara)
L'anterior
L'anterior ëd la cesa a arflet la stòria architetural ëd l'edifissi. A l'época romànica a armonto la vòlta dla basìlica, a tre navà, e ij modion ëd vàire forme dzora a j'arcade dla longa navà; con soe sene ëd cassa e d'animaj, a arciamo le scolture che a archinco ël porton prinsipal.
La cesa a goerna vàire àutre scolture. Le pi antiche a son l'autar dla Divin-a Providensa, da la banda andrinta dla fassada, probabilman realisà da Giroldo da Còm ant ël sécol ch'a fà XIV, e la partìa dl'Anonsiassion ant la navà lateral drita, realisà an màrmol vers ël 1310 e ant la qual a së s-ciàiro d'anfluss fransèis.
Discina parma
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
New York (stat federal)
La capital a l'é Albany (95.658 abitant). La sità 'd Neuva York a l'é la pì popolà dlë stat (8.091.700 abitant). Àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Buffalo, Rochester, Yonkers e Syracuse.
Lenga Indonesian
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l ' Indonesian a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Ohio
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Mid-West. A confin-a a nòrd col Michigan e col Lagh Erie, al confin col Canadà, a òvest a confin-a con l'Indian-a, a sud col Kentucky e con la Virginia Ossidental, a est con la Pennsylvania.
Nus (Ca nobiliar)
Dësvlup dla sgnorìa
Antra ij Nus ch'a lasso na marca ant ij papé savojart a-i son:
Lenga khàng
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kjm
Alviero Negro
thumb|right|200px|Alviero Negro Scritor an lenga furlan-a. Alviero Negro a l'era nassù a Muzzana del Turgnano dël 1920 e a l'é mòrt a Ùdin ij 21 ëd fërvé dël 1987. Autor ëd teatro, a l'é stàit l'ànima dl'arnovament dël teatro furlan modern. A fasìa part ëd l'ARC, l'associassion djë scritor ëd l'arch alpin.
Aesculus hippocastanum
thumb|right|Fior dla castagnera d'India, ch'as consìdera sìmbol dla sità ëd [[Kiev, n'Ucrain-a]] thumb|right
New Hampshire
Ël New Hampshire a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 24.239 km² e na popolassion d'1.299.500 abitant.
Stòria
Na companìa, ciamà Laconia Company, a l'é formasse dël 1629 an Anghiltèra e l'ann apress a l'han mandà un vassel a la boca dël Piscataqua con ansima na partìa ëd colon con ël capitani Neal tanme goernador. Vàire sità a son formasse, mincadun-a indipendenta da j'àutre.
Haines Junction - Pine Lake Water Aerodrome
Ël Haines Junction - Pine Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Haines Junction, Yukon, Canadà.
Capitani Mania Rèida
As pensa che Capitani Mania Rèida a sia lë stranòm literari ëd Giuseppe Doria. A l'é l'autor d'un romanz umorìstich dla fin dël sécol ch'a fa XIX antitlà Le straordinarie aventure 'd Martin Cassul an Àfrica. 🇫🇮
Russula atroglauca
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Russula atroglauca Einhellinger
Landouzy-la-Cour
Landouzy-la-Cour a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,12 km², con 173 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Baiso
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabrizio Corti (dal 26/05/2014, scond mandà dal 27/05/2019).
Vijan (AT)
thumb|right|200px|Panorama Vijan (Vigliano d'Asti an italian) a l'é un comun d' 839 abitant dla provincia d'Ast.
Landricourt (Aisne)
🇫🇮
Himalaya
thumb|200px|Na fòto dl'Himalaya. L'Himalaya a l'é na caden-a ëd montagne che as treuva an Asia.
La caden-a a part dal Pakistan, peui a passa an India (ant jë stat indian dël Himachal Pradesh e dl'Uttaranchal), an Nepal, an Sikkim e Bhutan, e a la fin an Tibet.
Haliburton Water Aerodrome
Vardé ëdcò
fa:فرودگاه هاف مون بی
Lenghe chumash
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe chumash a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América setentrional, ant jë Stat Unì.
Zygaena lavandulae
Ambient
La farfala a vòla an magg.
Distribussion
Signalà an Piemont, Lombardìa e Campania.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Russula azurea
Ambient
A chërs sota le conìfere.
Rufina
right|140px Rufina a l'é un comun dla Toscan-a ëd 7.122 abitant, an provincia ëd Firense.
Lengnau
🇫🇮
Ande
🇫🇮
Lenga aràbica dla Mesopotamia
Pais andoa a l'é parlà
La lenga aràbica dla Mesopotamia o aràbich dla Mesopotamia a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Irak.<BR> <BR>
San Pàul Subrì
Sità gemelà
San Pàul Subrì a l'é gemelà con:
Entoloma conferendum
thumb|right
Descrission
Capel fin a 5 cm, brun rossastr o brun còrn, bes grisastr con ël sech. Bòrd strià. Lamele crema ciàir. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 0,8 cm, fràgil, òcra giaunastr, fibrilosa argentà. Odor e savor farinos.
Lenga danau
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dnu
Pinin Pacòt
miniatura|Pinin Pacòt. Scritor e poeta an lenga piemontèisa. Pinin Pacòt (a l'anàgrafe Giuseppe Pacotto) a nass a Turin ij 20 ëd fërvé dël 1899 da na famija ëd Castel d'Anon. Soe prime poesìe piemontèise, an sël Birichin, a ancamin-o a seurte ai 22 d'avril dël 1915, che chiel a l'ha mach sëddes agn.
Zygaena purpuralis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Kenz-Küstrow
Kenz-Küstrow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Pinin Pacòt
Pacòt e ël teatro
Pacòt a l'é stàit ëstudios e amirator ëd Mistral. A l'é mòrt a Castel d'Anon ant la neuit tra ij 15 e ij 16 dë dzèmber dël 1964. Dël 1967 tuta soa produssion poética ansema a na sernia 'd pròse a l'é stàita publicà ant ël volum Poesìe e pàgine 'd pròsa da la Ca dë studi piemontèis. 🇫🇮
Arbutus unedo
Notissie
Ël frut a l'é motobin presià përchè a l'é rich ëd vitamin-a C. Ij frut a peulo esse mangià cru, o con sùcher e vin licoros. As peulo fesse dle marmlade, bìbite e branda.
Lenga palaung, pale
Pais an dova a l'é parlà
La lenga palaung, pale o Palaung, Pale a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Myanmar.
Thymelicus acteon
Distribussion
A vin ant Italia apenìnica fin a la Sicilia, ràira al nòrd, a manca an Sardegna.
Entoloma catalaunicum
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga Brunei
Classificassion
<BR>
Plougourvest
🇫🇮
Russula lutea
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Saragòssa
Anliure esterne
🇫🇮
Lenghe east bird's head
Le lenghe east bird's head a son na cita famija lenghìstica parlà ant l'ìsola ëd Neuva Guinea (Indonesia). Coste lenghe a son, com un pòch tute cole dla Neuva
Nino Autelli
A l'avìa studià medzin-a a Turin, ma a l'avìa anterompù jë studi për fé 'l bajèt; rintrà a l'ha decidù 'd fé ël magìster elementar. A l'era partì volontari për la campagna d'Etiòpia. Ai 23 ëd novèmber 1940 a l'é mariasse con Paola, ëdcò chila magistra. An gené 1941 a l'é stàit arciamà a j'arme. Cand ai 4 d'otóber 1941 a l'é naje soa fija Paola, chiel a l'era a Kolosvàr, an Transilvania. Vnù malavi, a l'é stàit congedà e a l'é tornà a fé ël magìster.
Montèu
Aministrassion
thumb|right|200px|Ij rest ëd la sità roman-a d'Industria Ël sìndich a l'é Maria Elisa Ghion (dal 17/07/2007).
Lenga palaung, rumai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga palaung, rumai o Palaung, Rumai a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Myanmar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rbb
Ra Vila (frassion ëd Lissandria)
Ra Vila (Villa del Foro ën italian) a l’é na frassion ëd Lissandria.
Lenghe eskimo-aleutin-e
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe eskimo-aleutin-e (o lenghe eskimo-aleut) a l'é na famija ëd lenghe parlà ant l'estrem nòrd ëd l'América e ant le ìsole Aleutin-e. A
Bellecombe-Tarendol
44.3525°N, 5.35389°W
Catalpa bignonioides
Notissie
A l'é originari dël Nòrd América. Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cesa ëd San Fredian (Luca)
L'andrinta
Le capele lateraj, giontà antra ij sécoj XIII e XVI, sit funerari dle grande famije luchèise, a son archincà con richisia con dë scolture e 'd piture. J'arlichie ëd Zita, patron-a dla sità, a son goernà ant la capela ch'a pòrta sò nòm.
Bellecombe-Tarendol
🇫🇮
Entoloma serrulatum
Descrission
Capel fin a 4 cm, da feltrà a scajos, da bleu nèir a gris bleu scur, dle vire chërpà dzora a un fond ciàir. Lamele bianche bluastre. Fil dentà, bleu nèir. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, un pòch dël midem color. Odor aromàtich.
Ca editris Viglongo
A l'ancamin a dovrava j'inissiaj S.E.L.P. (Studi Editorial Librari Piemontèis).
Sò prim volum a l'é stàita l'edission completa ëd le poesìe d'Edoardo Ignazio Calvo, ch'a l'ha marcà l'adossion ëd la grafìa piemontèisa moderna. 🇫🇮
Texas
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga Lubu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lubu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lcf
San Second
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paolo Cozzo (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Milvus milvus
Milan
thumb|right Órdin:  ---
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: milan, nibi.
Utah
Organisassion polìtica
Lë Utah a contribuiss con 5 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. 🇫🇮
Lenga Lembak
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lembak o Lembak a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Indonesia (Sumatra).
Hanna Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CEL4.
Vincenzo Virginio
L'avocat Vincenzo Virginio a l'era nà a Coni dël 1752. A l'é stàit chiel a antrodùe la coltivassion dla patata an Piemont.
A l'é mòrt ai 5 ëd maj 1830. 🇫🇮
Circus pygargus
Ambient
Da finì.
Papé dle Franchise dla Val d'Osta
Sust dël Papé
La nos prinsipal dël papé a l'era donca che ël cont as angagiava a pretende gnun-e taje sensa che coste a fusso dëscutùe a aprovà dai valdostan. An contracambi, ij valdostan as consacravo a la ca 'd Savòja e as angagiavo da soa part a andé an agiut dël prinsi con dle donassion volontarie.
San Pé
miniatura|sinistra right|140px San Pé (San Piere an ossitan; San Pietro Val Lemina an italian) a l’é un comun ëd 1.493 abitant dla provincia ëd Turin. As treuva ant la cita Val Lemna, davsin a Pinareul.
Lenga aràbica ëd Cipro
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' aràbich ëd Cipro a peul esse:
Saal
A aparten a l'aministrassion ëd Barth.
Russula risigallina
Descrission
Capel fin a 5 cm, fràgil, sech, giàun motobin viv, pì ciàir al bòrd. Bòrd scanalà. Lamele crema peui giàune con arfless groson. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 1 cm, fràgil, bianca. Carn ciàira, dossa. Odor frutà bon, peui com ëd reusa.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Murcia (Spagna)
Sità gemelà
thumb|right|200px|La catedral ëd Santa Marìa Murcia a l'é gemelà con:
Giuseppe Berruti
Médich e ginecòlogh. Giuseppe Berruti a l'era nà a Civass ai 18 ëd novèmber 1841, fieul ëd Giovanni Battista.
Lenga kon keu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kkn
Aplocera plagiata
Ambient
La ruva a viv dzora a Hypericum. Ij parpajon a vòlo da magg a stèmber.
Canton d'Appenzell Estern
thumb|Localisassion dël Canton d'Appenzell Estern thumb|Mapa dël Canton d'Appenzell Estern thumb|120px|Scu dël Canton d'Appenzell Estern Appenzell Estern (an alman: Appenzell-Ausserrhoden) a l'é un Canton ëd la Svìssera.
Con àutr 10 Canton, cost canton a l'é pa partagià an distret, ma a l'é partagià diretament an comun-e.
Meisterschwanden
Meisterschwanden a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 2.227 abitant. A së stend për na surfassa ëd 6,86 km², con na densità ëd popolassion ëd 325 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Beinwil am See, Birrwil, Fahrwangen, Sarmenstorf, Seengen.
Fabio Artico
thumb|Artico al Lissandria Fabio Artico (La Venerìa, 9 dzèmber dël 1973) a l'é'n fotbaleur piemontèis, atacant dël Lissandria.
PSV Eindhoven
Ël PSV Eindhoven, dont ël nòm ofissial a l'é Union Sportiva Philips (Philips Sport Vereniging an olandèis), a l'é famos nomach coma PSV e a l'é na sossietà ëd fótbal olandèisa d'Eindhoven. thumb|left|200px|Philips Stadion A gieuga ant la prima division olandèisa: la Eredivisie.
Rolèj
right|140px thumb|left|Panorama Rolèj (Roletto an italian, Roulèi an ossitan) a l’é un comun ëd 2.062 abitant dla provincia ëd Turin.
Russula vinosa
Comestibilità
A ven dàita për comestìbil.
Murcia (Filipin-e)
A conta 81.286 abitant (2015).
Cornus mas
thumb|right
Descrission
Ij frut a son bastansa gròss, ovaj, con na gròssa ganeuja andrinta. A l'ancamin a son verd, peui murend a ven-o ross con un gust assè brusch. Cand a son tut afàit mur sò color a ven pi fonsé, scasi ross-nèir, e soa polpa dossa e pien-a ëd giuss.
Hanover - Saugeen Municipal Airport
Ël Hanover - Saugeen Municipal Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Hanover, Ontario, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CPN4.
Lenga Lematang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lematang ò Lematang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Sumatra).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lmt
Plouigneau
🇫🇮
Boson Gròss
Boson Gròss a l'era ëd La Sala e a l'é stàit vësco ëd Tarantasia ant ël 1096. La pì part dij detaj ëd soa vita a son nen rivane. 🇫🇮
Entoloma mougeotii
thumb|right
Laversine
🇫🇮
Lenga mok
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mok o Mok a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Gieugh dl'ansem përfet
Ës gieugh a peul esse codificà tanme an gieugh an sij nùmer naturaj. 🇫🇮
Virginia
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Sud (South). A confin-a a nòrd con la Virginia Ossidental e col Maryland, a òvest con ël Kentucky, a sud con ël Tenessì e con la Carolin-a dël Nòrd, a est con l'Océan Atlàntich.
Organisassion polìtica
La Virginia a contribuiss con 13 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. 🇫🇮
Daldinia vernicosa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Castelneuv an Bormia
Stòria
Ij document ch'a armonto ai sécoj ch'a fan X e XI a mostro che la nàssita 'd Castelneuv a l'é lijà ai tentativ dël Vëscovà d'Àich dë spantié 'l pròpi podèj temporal an sij teritòri a val ëd la sità arlongh al cors ëd la Bormia. Dël 996 ël vësco Prim a oten da l'imperador Oton III ëd Sassònia la conferma dla giursdission feodal an sle vile ëd Cavàu, Strev, Ters e Cassèine, ma ëdcò s'ën districtus ant ën ragg ëd tre mija (4,5 km) da dite vile. L'area 'd Castelneuv a fasìa part dël districtus ëd Cassèine e ël castel e 'l vilagi 'd Castelneuv a sarìo stàit fondà a la mità dël sécol ch'a fa XI: ël castel a l'é nominà për la prima vira an n'at ëd donassion dël vësco San Guido al monasté 'd San Pé an Àich, anté ch'a ven cità 'dcò la presensa 'd na piev dedicà a Sant'Àngel. thumb|left|230px|Ël castelCon na fortificassion an sla sima d'ën punt aussà, ij vësco a volìo sicuresse 'l passagi dla Bormia davzin a la strà ch'a mnava da Àich a Torton-a (che an época roman-a a l'era ciamà via Aemilia Scauri). Ij vësco a esercito 'l contròl sël castel (ch'a oten soa identità teritorial viaman ch'a chërs la popolassion) fin a l'inissi dël sécol ch'a fa XII, quand ch'ël feod a passa sota ai marchèis ëd Monfrà dla dinastìa aleràmica: dël 1164 l'imperador Federich I Barbarossa a conferma la sgnorìa feodal al marchèis Vielm V ël Vèj. Dël Dosent ël feod a smìa spartì an condivision antra 'l Monfrà e la Comun-a 'd Lissandria. Dël Tërzent ij vësco d'Àich a oten-o torna da l'imperador chèich drit sël pais, ch'a passa però torna esclusivament ai Marchèis ëd Monfrà dla dinastìa dij Paleòlogh. Castelneuv a sarà për ël Monfrà n'important postassion ëstratégica al confin con ij teritòri 'd Cassèine e dë Tsé ch'a l'ero goernà dal Ducà 'd Milan. thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San QuìrichIj marchèis a atribuisso l'anfeodassion dël pais a vàire famije: Adorn, Pòr, Sòp, Sach, Moschen e Grass. Ant ij sécoj ch'a fan XV e XVI le fortificassion a son potensià dal marchèis Vielm VIII, con la costrussion d'ën torion quadrà ancora esistent ancheuj. Ël Marcheisà a passa ai Gonsaga 'd Màntoa dël 1536 e dal 1575 a ven promovù a Ducà. Ij Gonsaga a séguito a atué la polìtica dle anfeodassion për manten-e le finanse stataj e dël Sessent a concedo Castelneuv prima a la famija Gril e peui ai Fré. L'11 gené 1704 a Castelneuv a ven combatùa na bataja antra le trupe fransèise dël Maressial Vendôme e le trupe imperiaj-piemontèise dël General Stahremberg, ant ël contest pì vast ëd la Guèra 'd Sucession Ëspagneula. Le pérdite a son stàite stragròsse da tute e doi le part ma la vitòria final ëd le fòrse imperiaj a l'ha portà al passagi dël Monfrà al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II e pì tard al Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 Castelneuv a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) d'Àich e al Mandament d'Arvàuta.
Biston betularia
Descrission
A l'é avosà përché a l'ha dle forme pì scure o fin-a nèire. Le forme scure a son vnùe pì frequente dla forma tìpica ant le region andustriaj dë Nòrd Euròpa (Inghiltèra). As pensa che sòn-sì a sia capità përché le forme scure a riesso a scapé mej ai predator an posandse ant ij pòst an-neirì dai fum dj'industrìe.
Castelneuv Scrivia
Sò teritòri as treuva tut ant la pian-a comprèisa antra ij Còj Tortonèis e 'l fium Pò, an sla riva oriental ëd la Scrivia, sùbit a val ëd la confluensa dël torent Gruve.
Lenga aràbica tunisin-a
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' aràbich tunisin a peul esse:<BR> <BR>
Pedologìa
Con pedologìa as andicava a l'ancamin la siensa esata dl'educassion, basà an sla psicologìa e an sël métod ësperimental, da contrapon-se a la pedagogìa, considerà tanme l'art empìrica e l'aspet filosòfich ëd l'educassion. Ës nòm a l'é stàit dovrà dël 1894 da Oscar Chrisman, dël 1897 da Eugène Blum e peui ëdcò da Ernst Meumann. Tutun, apress chèich agn, a l'é stàit dël tut bandonà.
Rhodocybe nitellina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Rhodocybe nitellina (Fries) Singer
Virginia Ossidental
La capital a l'é Charleston (53.421 abitant), ch'a l'é ëdcò la sità pì popolà dlë stat.
Sant'Ilario d'Enza
Sant'Ilario d'Enza (Sânt'Ilâri an dialèt arzan) a l'é un comun ëd l'Emilia-Romagna d'11.333 abitant, ant la provinsa 'd Res ëd l'Emilia.
Lenga Malay, Molucan setentrional
Còdes ISO
<BR>
Sant'Ilario dello Ionio
Arferiment
🇫🇮
Rodilhan
Rodilhan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 4,69 km², con 2 559 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 545 ab/km².
🇫🇮
Falco cherrug
Falco cherrug
Géner:  ---
Lenga chaima
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga aràbica Sa'idi
Classificassion
<BR>
Lenga Malay, Kedah
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Malay, Kedah a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Formassion dl'Imperi Roman
Arforma militar
Për via dle guère sivij ël nùmer dle legion a l'era montà fin squasi a 50. As tratava 'd na quantità 'd soldà sensa precedent, che ant sël pat d'esse pericolose an sens polìtich a mnavo ëdcò a na spèisa statal motobin granda. August a l'ha tajane 'l nùmer a 28. Vàire legion a son stàite liquidà d'amblé, dzortut cole nen afidabij an sens polìtich. Quand a jë contava nen pericolose soa tendensa a smija esse stàita dzortut cola dë fene un-a da vàire, coma a smijerìo fortì dle denominassion coma Gemina (gemej). August a l'ha ëdcò creà neuv coort speciaj, dont but ufissial a l'era col dë vardé l'Italia. Almanch 3 a l'ha tenuss-je an Roma, andova che an pràtica a l'han faje da forsa militar personal ëd pront impiegh. Ste coort a son peui stàite ciamà ij Pretorian.
Lë scond acòrdi dël 23 aGC
Antra soe neuve prerogative a-i son:
Rodolf Du Chatelar
Rodolf Du Chatelar a l'era nassù a La Sala dal nòbil Anselm Gròss e da soa fomna Bonarent. Intrà ant la cariera eclesiàstica, a l'é vnù prevòst a la catedral d'Osta e vicari capitolar.
Giutà dai sò frej, a l'é chiel ch'a l'ha fàit tiré su ël castel ëd Chatelar e a l'é da antlora che la famija Gròss a l'ha pijà ant ël parlé comun la denominassion Du Chatelar. Ant ës castel, Rodolf a l'ha fàit fé na capela dedicà a San Teodul, a San Tomà vësco e ai sò predecessor ant la sede ëd Tarantasia San Giaco e San Pero.
Canton d'Appenzell Intern
Con àutr 10 Canton, cost canton a l'é pa partagià an distret, ma a l'é partagià diretament an comun-e.
Falco rusticolus
thumb|right
Xylaria carpophila
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga kiorr
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kiorr a peul esse:
Bitonto
right|140px Bitonto a l'é un comun dla Pulia ëd 56.283 abitant, an provincia ëd Bari.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michele Abbattichio(dal 2012).
Arferiment
thumb|right|200px|La catedral
Wisconsin
Ël Wisconsin a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 189.790 km² e na popolassion ëd 5.509.026 abitant.
Lenga con
Pais andoa a l'é parlà
La lenga con o Con a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cno
Édouard Séguin
Anlev e colaborador ëd Jean Marc Gaspard Itard e ëd Jean Esquirol, dël 1837 a l'ha ancaminà a ocupesse ëd l'educassion dij torloch.
🇫🇮
Falco columbarius
Falco columbarius
Géner:  ---
Liestal
La lenga ufissial an costa comun-a a l'é l'alman. 🇫🇮
Neuv Testament
Lista dij lìber dël Neuv Testament
Al di d'ancheuj, për comodità d'arferiment, ij lìber a son dividù an capìtoj e versèt. Ij capìtoj an ven-o da S. Langton (mòrt dël 1228), ch'a l'ha dovraje ant la version parisin-a dla Vulgata. S. Pagnini an soa version latin-a a l'ha për prim dovrà na division an versèt (che për al Vej Testament a coincidìo për la pì part con coj dij masoret). Tutun, për ël Neuv Testament, ij versèt ëd Pagnini a l'ero tròp longh për vnì a taj e a son peui adotasse coj prontà da R. Estienne (stranomà Stephanus) për soa version greca dël Neuv Testament (1555).