cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga piemontèisa
Bibliografìa
Dissionari piemontèis/àutre lenghe gavà l'italian fransèis: Louis Capello di Sanfranco, Dictionnaire portatif Piémontais-Français, Turin 1814; Casimiro Zalli, Dissionari piemontèis, italian, latin e fransèis, Carmagnòla 1815 (sconda edission dël 1830); spagneul: Luis Rebuffo, Diccionario Castellano-Piamontés y Piamontés-Castellano, Asociación Familia Piamontesa, Rosario 1966 e Manual para aprénder Piamontés, 1971.
Gramàtiche moderne Camillo Brero, Gramàtica piemontèisa, Musicalbrandé, Turin 1967 Camillo Brero, Remo Bertodatti, Grammatica della lingua piemontese, Piemont-Euròpa, Turin 1988 Camillo Brero, Sintassi dla lenga piemontèisa, Piemont-Euròpa, Turin 1994 (2 ed.) Guido Griva, Grammatica della lingua piemontese, Viglongo, Turin 1980; Bruno Villata, La lenga piemontèisa, Lòsna & Tron, Montréal 1995; Michela Grosso, Grammatica della lingua piemontese, Nòste Rèis-Libreria Piemontese, Turin 2002; Mauro Tosco, Emanuele Miola, Nicola Duberti: ''A Grammar of Piedmontese. A Minority Language of Northwest Italy (= Grammars and Sketches of the World’s Languages.'' Vol. 19). Brill, Leiden 2023.
Dialèt piemontèis Alba, Langhe e Roé: Primo Culasso, Silvio Viberti, Rastlèiře''. Vocabolari d’Ařba, Langa e Roé, Gribaudo, Savian 2003; Lissandria: Sergi Garuss, Vocabolari e gramàtica do Lissandren, ULALP, Lissandria 2003; Ast: Giancarlo Musso, Gramática astësan-a, Gioventura Piemontèisa, Ast 2004; Bielèis: Piemontèis ëd Biela. Abecedare, gramàtica e sintassi, literatura, glossare, Ël Sol ëd j’Alp, Borian-a 2000; Canavèis ossidental: Lotte Zörner, I dialetti canavesani di Cuorgné, Forno e dintorni, CORSAC, Corgnè 1998; Vërsèj: Dino Serazzi, Nino Carlone, Vocabolario vercellese'', Vërsèj 1997
Studi sientìfich Gianrenzo P. Clivio, Storia linguistica e dialettologia piemontese, Ca dë Studi Piemontèis, Turin 1976; Rëscontr anternassional dë studi an sla lenga e la literatura piemontèisa, tnusse an Alba, Quinsnè, Turin e Ivrèja, publicà j'at dal III a col ch'a fa VIII (1986-1991) e da col ch'a fa X a col ch'a fa XV (1993-1998); Convegno internazionale sulla lingua e la letteratura del Piemonte, tnù a Vërsèj dël 1997 e 2000, at publicà da VercelliViva, Vërsèj; Gaetano Berruto, Piemonte e Valle d’Aosta, an Manlio Cortellazzo (soagnà da), Profilo dei dialetti italiani, 1, Pacini, Pisa 1974
Atlant lenghìstich Atlante linguistico ed etnografico dell’Italia e della Svizzera meridionale (AIS); Atlante Linguistico Italiano (ALI); Atlante Linguistico ed Etnografico del Piemonte Occidentale (ALEPO)
Literatura an piemontèis Gianrenzo P. Clivio, Profilo di storia della letteratura in piemontese, Ca dë Studi Piemontèis, Turin 2002; Giuliano Gasca Queirazza, Gianrenzo P. Clivio, Dario Pasero, ''La letteratura in piemontese. Dalle origini al Settecento, Ca dë Studi Piemontèis, Turin 2003; Gianrenzo P. Clivio, Dario Pasero, La letteratura in piemontese. Dalla stagione giacobina alla fine dell’Ottocento, Ca dë Studi Piemontèis, Turin 2004; Renzo Gandolfo, Camillo Brero, Giuseppe Pacotto, La letteratura in piemontese dalle origini al Risorgimento, Casanova, Turin 1967; Renzo Gandolfo, Camillo Brero, La letteratura in piemontese dal Risorgimento ai giorni nostri, Ca dë Studi Piemontèis, Turin 1972; Camillo Brero, Storia della letteratura piemontese, 3 volum, Piemonte in bancarella, Turin 1981-1983; Giovanni Tesio, Albina Malerba, Poeti in piemontese del Novecento'', Ca dë Studi Piemontèis, Turin 1990.
Canson popolar Costantino Nigra, Canti popolari del Piemonte, Einaudi, Turin 1974 (Loescher, Turin 1888); Roberto Leydi (soagnà da), ''Canzoni popolari del Piemonte. La raccolta inedita di Leone Sinigaglia'', Diakronia, Vigévan 1998
La preservassion dle lenghe
Vardé sì n'artìcol dla Wikipedia piemontèisa an sla preservassion dle lenghe.
Belp
Belp a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 9.710 abitant. A së stend për na surfassa ëd 17,60 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 552 ab/km<sup>2</sup>. A confin-a con coste comun-e: Allmendingen, Belpberg, Gerzensee, Kehrsatz, Münsingen, Muri bei Bern, Rubigen, Toffen, Wald.
Sonnino
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gino Cesare Gasbarrone (dal 29/05/2007).
Lenga piemontèisa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
<Br>
Belp
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Sonnino
Sità gemelà
Sonnino a l'é gemelà con:
Lenga piemontèisa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Belp
🇫🇮
Sonnino
Arferiment
🇫🇮
Singapor
thumb|right|160px Singapur a l'é un pais dl'Asia sud-oriental.
A l'é na sità-stat e 'l pì cit, për surfassa, pais dl'Asia.
A confina mach con la Malaysia.
A l'ha na surfassa ëd 699 km² e a conta anviron 4 milion e mes d'abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
Singapor (nòm ofissial: Republik Singapura / 新加坡共和国 / சிங்கப்பூர் குடியரசு) a l'é na rèpublica.
Ël president a l'é Halimah Yacob (dal 2017).
Ël prim ministr a l'é Lee Hsien Loong (dal 2004).
🇫🇮
Lenga agta, cagayan sentral
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël agta, cagayan sentral a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=agt
🇫🇮
Lucky Lake Airport
Ël Lucky Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Lucky Lake, Saskatchewan, Canadà.
Ca Vasari
thumb|Ël Salon Ca Vasari a resta an contrà XX dë stèmber 55, a Aress. Giorgio Vasari a l'avìa catà ël palass a doi pian, ancor an costrussion, dël 1540 e, tanme architet, a l'ha butaje man al proget. Dagià ch'a l'era ëdcò pitor, a l'ha archincane le stansie prinsipaj.
Al di d'ancheuj ca Vasari a l'é musé e archivi. 🇫🇮
Ners
Ners a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 4,96 km², con 672 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 135 ab/km².
🇫🇮
Lenga dij segn dla Guinea
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn dla Guinea a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Guinea.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dla Guinea a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gus
Giovanni Agnelli
thumb|right|200px|Giovanni Agnelli Giovanni Agnelli a l'era nassù al Vilar ëd Perosa ël 13 d'agost dël 1866 e a l'é mòrt a Turin ël 16 dë dzèmber dël 1945.
Dël 1899 a l'ha fondà la FIAT e a l'é stane ël president fin ch'a l'é mòrt.
Dël 1923 a l'é stàit nominà senator dël regn: për lòn a l'era stranomà ël Senator.
🇫🇮
Belpberg
Belpberg a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 370 abitant. A së stend për na surfassa ëd 5,7 km², con na densità ëd popolassion ëd 65 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Belp, Gelterfingen, Gerzensee, Toffen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Bisegna
Bisegna a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 348 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 46 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 8 ab/km quadrà. A confin-a con Gioia dei Marsi, Ortona dei Marsi, Pescasseroli, Scanno, Villalago.
🇫🇮
Lenga Yi, Limi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yi, Limi o Yi, Limi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yi, Limi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ylm
Sidney Sonnino
thumb|right|200px|Sidney Sonnino Òm polìtich italian. Ël baron Sidney Costantino Sonnino a l'era nassù a Pisa j'11 ëd mars dël 1847 e a l'é mòrt a Roma ij 24 ëd novèmber dël 1922. A l'é stàit elegiù deputà dël Regn d'Italia për la prima vira dël 1880, ministr dle Finanse e dël Tesòr dël 1893, pressident dël Consèj dij Ministr dël 1906 e peui dal 1909 al 1910.
🇫🇮
Università dël Bío-Bío
L'Università dël Bío-Bío a l'é n'università ëd Cile e a l'é stàita fondà dël 1947.
Organisassion
L'atual resior a l'é Héctor Gaete Feres.
Anliure esterne
🇫🇮
Sukow-Levitzow
Sukow-Levitzow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 20.23 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 485 abitant.
Demi Moore
Demi Gene Guynes, mej conossùa tanme Demi Moore, a l'è n'atris nà l'11 ëd novèmber dël 1962 a Roswell, Neuv Méssich ant jë Stat Unì. A l'ha avù n'infansia motobin difìcila: ij genitor alcolisà a la patlavo, an rivand a darmageje n'euj e ël sò patrign a l'é suicidasse. A l'ha ancomensà a travajé an film për la television e soap-operas për peui passé a film ëd gran sucess commercial. Për bon-a part ëd j'Agn Novanta a l'é stàita l'atris pì pagà d'Hollywood. Ancheuj a récita ant un minor nùmer ëd film e a fa ocasionalment la produtris.
Filmografìa
🇫🇮
Elviña, A Coruña
San Vicenzo d'Elviña a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Coruña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 6.075 abitant (3.079 fomne e 2.996 òm) distribuì an 15 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Charles Lindbergh
Charles Augustus Lindbergh (Detroit, 4 fërvé 1902 – Maui, 26 ost 1974) a l’é stàit n'aviator american.
Fieul d’imigrà svedèis, sò pare, avocà, a l'era stàit mèmber del Congress ëd jë Stat Unì.
Ël nòm ëd Lindbergh a l’é lijà dzortut al prim vòl an solitari e sensa sosta ansima l’Océan Atlàntich dël 20 magg 1927, durà trantetré ore e mesa, ma ëdcò a la trista facenda del rapiment e dël sassinament ëd sò giovo fiolin, Charles August, dël 1932 fàit da Bruno Hauptmann che combin ch’a sìa sèmper diciairasse nossent a l’é stàit giustissià dël 1936. 🇫🇮
Lenga agta, casiguran dumagat
Pais an dova a l'é parlà
La lenga agta, casiguran dumagat o agta, casiguran dumagat a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dgc
🇫🇮
Lenga Lega-Mwenga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lega-Mwenga o Lega-Mwenga a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lega-Mwenga a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lgm
Jacques Maritain
Filòsof neotomista. Jacques Maritain a l'era nà a Paris ai 18 ëd novèmber dël 1882 e a l'é mòrt a Tolosa ai 28 d'avril dël 1973.
Filòsof spiritualista, Maritain a l'é stàit antra ij pì grand crìtich dla pedagogìa ëd Dewey. Contra le posission naturaliste e pragmatiste dl'educassion a l'ha sostnù na concession cristian-a e umanista ch'a l'ha pì car ij but e ij valor uman che ij mojen. Scond Maritain, ël but ëd l'educassion a l'é la formassion e ël dësvlup complet ëd la përson-a uman-a.
🇫🇮
Salmour
right|120px Salmour a l’é un comun ëd 704 abitant dla provincia ëd Coni.
Ël pais a resta a 33 chilòmeter da Coni, a n'autëssa ëd 391 méter.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gian Franco Sineo (dal 28/05/2007).
🇫🇮
Lenga Walio
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Walio o Walio a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Walio a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wla
Narcao
right|140px Narcao (Narcau an sard) a l'é un comun dla Sardëgna dë 3.383 abitant, an provincia ëd Carbònia-Iglesias.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Lallai (dal 29/05/2007).
Sità gemelà
Narcao a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga agta, dupaninan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga agta, dupaninan o agta, dupaninan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël agta, dupaninan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=duo
🇫🇮
Geastrum quadrifidum
Descrission
Ël Geastrum quadrifidum a l'é un pissacan. Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd conìfere e ëd latifeuje.
Lumsden (Metz) Airport
Ël Lumsden (Metz) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Lumsden, Saskatchewan, Canadà.
Geastrum quadrifidum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Geastrum quadrifidum Persoon : Persoon
🇫🇮
Propiac
44.27861°N, 5.19917°W
Propiac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 11,15 km², con 78 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
🇫🇮
Fauguernon
Fauguernon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,41 km², con 200 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
Castelbianco
Castelbianco (Castregianco an lìgure) a l'é un comun dla Liguria ëd 322 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Valerio Scola (dal 06/06/2016).
Anliure esterne
thumb|left|300px|La frassion Colletta di Castelbianco 🇫🇮
Lenga Yi, Mimi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yi, Mimi o Yi, Mimi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cin-a.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yi, Mimi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Bugnara
Bugnara a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 1.037 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 25 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 41 ab/km quadrà. A confin-a con Anversa degli Abruzzi, Cocullo, Introdacqua, Prezza, Scanno, Sulmona.
🇫🇮
Lenga Yi, Muji
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Yi, Muji o Yi, Muji a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yi, Muji a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ymj
Yi Muji language
Fausto Vallainc
Giornalista e vësco. Angelo Fausto Vallainc a l'era nassù a Champorcher, an Val d'Osta, ij 14 d'otóber dël 1916. Da giovo a studia an seminari, na vira ordinà prèive as làurea an litre a l'Università 'd Turin. Gioann XXIII a lo ciama a formé e a dirige l'ufissi stampa dël concili Vatican II; pì tard a dventa ël prim diretor ëd la sala stampa dla Santa Sede. Nominà vësco ëd Còl Val d'Elsa e peui d'Alba, a manten d'anliure s-ciasse con ël mond ëd la comunicassion, seguitand a fé ël vësco-giornalista. A meuir a Rodel j'8 dë dzèmber dël 1986.
🇫🇮
Ingmar Bergman
Ernst Ingmar Bergman a l'era nassù a Uppsala ai 14 ëd luj dël 1918, fieul dël pastor luteran Erik Bergman e 'd na mare d'orìgin valon-a. thumb|right|Bergman ansema a [[Ingrid Thulin ant sël set dël film Ël silensi]]
La gioventura
Soa anfansia a l'é stàita marcà da la presensa comandòira ëd soa mare-granda.
Dël 1934, a Weimar, durant na permanensa për amprende la lenga alman-a òspit ëd na famija ch'a l'avìa aderì al nasism, Bergman a partìssipa a 'n rancontr dël partì nasista, con Hitler, e a na resta fassinà.
Ancor giovo, Bergman a l'ha tramudà a Stocòlma, leugn da soa famija, anté ch'a l'ha ancaminà a buté an sena euvre teatraj (Strindberg e Shakespeare ij sò autor preferì).
Dël 1939, a oten un pòst ëd produtor assistent al Teatro real dë Stocòlma. thumb|right|Bergman ansema a [[Victor Sjöström, dël 1957]]
So travaj ant ël cine
Armarcà da 'd professionista dël cine, dël 1942 a rintra ant la squadra ëd senarista dla sossietà 'd produssion Svensk Filmindustri. Da antlora a l'é stàit sòlit dediché j'invern al teatro e j'istà al cine.
Dël 1944, sò prim senari a l'é portà an slë scren da Alf Sjöberg e a l'é selessionà a la Mostra ëd Venessia.
Sò prim film a l'é dël 1945; a l'era l'adatament d'un tòch për ël teatro e a l'é stàit franch un faliment. Ël prim film ëscrivù e realisà tut da chiel a l'é dël 1948. A seghitrà a fé 'd film fin-a al 2003.
Apopré na mità dij sò film a son ëstàit realisà a Filmstaden, la sità dël cine dla Svensk Filmindustri. Bergman a l'avìa visità ës pòst për la prima vira con sò pare, cand ch'a l'avìa dódes agn. Pì tard a dirà che con costa vìsita a l'era smijaje d'intré an paradis.
J'arconossiment
Bergman a l'é vnù amportant tanme regista ëd cine e ëd teatro ant j'agn 1950: cheidun dij sò prim film, anfluensà dal neo-realism, a l'é stàit armarcà daj crìtich dla Nouvelle vague. Antra ij premi ch'a l'ha vagnà, a-i é ël Leon d'òr a la cariera a la Mostra ëd Venessia dël 1971.
An dzorpì che soa atività al cine e a teatro, Bergman a l'ha ëdcò colaborà con la television e a l'é autor ëd documentari an sl'ìsola ëd Farö, an sël mar Bàltich, anté ch'a l'era fasse na ca.
Dël 1976 në scàndol fiscal a l'avìa possalo a tramudé a Mùnich ëd Baviera, për peui rintré pì tard an Ësvessia.
Dël 2007, j'archivi dël realisator a son ëstàit anscrivù ant ël registr Memòria dël mond ëd l'UNESCO.
Ingmar Bergman a l'é mòrt ai 30 ëd luj 2007 a soa ca, an sl'ìsola ëd Farö.
A l'ha ëdcò avù na fija da l'atris Liv Ullmann, soa musa anspiratris: la scritris Linn Ullmann.
A l'ha dit
🇫🇮
Le Faulq
🇫🇮
Ël Vilar ëd Perosa
miniatura|sinistra right|140px Ël Vilar (Villar Perosa an italian, Li Vialar an ossitan) a l’é un comun ëd 4.217 abitant dla provincia ëd Turin.
Nise da Silveira
Nise da Silveira, a l'é na psichiatra brasilian-a nassùa dël 1905, mòrta dël 1999 ; a l'é stàita anleva ëd Carl Gustav Jung, e sempre contraria a l'eletroshock, l'insulinterapìa e la lobotomìa.
Ël Vilar ëd Perosa
Personalità
Al Vilar a l'é nassù, dël 1866, Giovanni Agnelli, ch'a l'é stàit sìndich dël comun dal 1895 al 1945. Sò nëvod Gianni Agnelli a l'è stàit sìndich dal 1945 al 1980.
Nise da Silveira
Nopà, a l'é stàita un-a dle pioniere dla terapìa con j'animaj. A l'ha fondà, con sò òm Mário Magalhães da Silveira ël Museu de Imagens do Inconsciente e la Casa das Palmeiras, andoa ij passient grev a-i ero tratà tanme përsone ëd passage e nen coma malavi crònich.
Ël Vilar ëd Perosa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Costantino (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Pterygium
thumb|right|200px|Intervent chirùrgich për gavé un pterygium Ël pterygium a l'é na forma fòrta ëd congiuntivit.
Nise da Silveira
Liure
🇫🇮
Ël Vilar ëd Perosa
Arferiment
🇫🇮
Pterygium
🇫🇮
Lenga Yawiyo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yawiyo o Yawiyo a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ybx
Piscinas
right|140px Piscinas a l'é un comun dla Sardëgna d' 838 abitant, an provincia ëd Carbònia-Iglesias.
Arferiment
🇫🇮
Perdaxius
right|140px Perdaxius a l'é un comun dla Sardëgna ëd 1.481 abitant, an provincia ëd Carbònia-Iglesias.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Sabiu (dal 30/05/2006).
Amanita phalloides
right|thumb thumb|right thumb|right
Perdaxius
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa ëd San Leonard
Arferiment
🇫🇮
Amanita phalloides
Descrission
Capel fin a 15 cm, da mes sférich a distèis, seuli, verd giaunastr ma motobin variàbil, dle vire ciàir o pì bronzà, con fibre radiaj inà. Bòrd unì, sutil. Lamele motobin s-ciasse, bianche. Gamba àuta fin a 20 cm e larga fin a 3 cm, silìndrica-clavà, a siola, bianca, strià ëd gris olivastr. Anel bianch, membranos. Euv bianch, soens verd an drinta. Carn bianca.
Comestibilità
A l'é scasi sempe velenos mortal, përchè ij sìntom dl'antossiament as manifesto vàire ore apress l'angestion, cand ël fìdigh a l'ha già subì 'd dann pì nen armediàbij.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Notre-Dame-de-la-Rouvière
🇫🇮
Monica Vitti
thumb|right|200px|Monica Vitti Maria Luisa Ceciarelli, mej conossùa tanme Monica Vitti, a l'é n'atris nassùa a Roma ël 3 ëd novèmber dël 1931.
Film prinsipaj
🇫🇮
Puygiron
44.5425°N, 4.84889°W
Puygiron a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 6,68 km², con 347 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 51 ab/km².
Fontao, Vila de Cruces
🇫🇮
Puygiron
🇫🇮
Cipro
thumb|right|160px Cipro (Κύπρος an grech, Kıbrıs an turch) a l'é un pais dl'Asia, ma ëd coltura e tradission europenga.
A l'é n'ìsola ant ël Mar Mediterani.
La capital a l'é Nicosìa.
Corriere della Sera
miniatura|sinistra miniatura|sinistra Ël Corriere della Sera a l'é un giornal cotidian ëd Milan A l'é stàit fondà dël 1876 da Eugenio Torelli Viollier. A l'é 'l prim cotidian italian për difussion, con pì che 680.000 còpie al di. Ël diretor responsàbil a l'é Paolo Mieli; ël cò-diretor a l'é Paolo Ermini. miniatura|destra
Cipro
A l'é mèmber ëd l'Union Europenga.
Corriere della Sera
Anliure esterne
Sit internet
Cipro
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria
L'ìsola ëd Cipro a l'é stàita colonisà ëd fasson massissa mach a parte dal neolìtich.
Situassion politica
L'ìsola ëd Cipro a l'é abità da doe etnìe, ij Grech (ij tre quart ëd la popolassion) e ij Turch (un quart).
Dël 1974, dòp un perìod ëd violense e un tentativ ëd colp dë stat për fé l' enosis (ch'a sarìa l'unificassion ëd Cipro con la Grecia), la Turchìa a l'ha ocupà la part setentrional ëd l'ìsola e a l'ha fondà-ie në stat, la Repùblica Turca ëd Cipro Nòrd, ch'a l'é stàit arconossù da gnun pais gavà la Turchìa midema. Le doe part a son separà da l'ansidita Linia vërda.
Organisassion polìtica
Cipro (nòm ofissial: Κυπριακή Δημοκρατία / Kıbrıs Cumhuriyeti) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Nicos Anastasiades (da fërvé 2013).
Moneda
Dal 1m ëd gené dël 2008 Cipro a deuvra l'Euro.
Prinsipi dij tiroj ëd Dirichlet
Ël prinsipi dij tiroj ëd Dirichlet, o prinsipi dla colombera, a fortiss che si n oget a son piassà an k scàtole, andoa n e k a son d'antregh positiv e n>k, antlora almanch na scàtola a conten pì che n'oget.
Cipro
Moneda
Për savèjne ëd pi, guarda soa vos.
Prinsipi dij tiroj ëd Dirichlet
Cost prinsipi a peul esse formolà an fortend che minca iniession f:A \to A ëd n'ansem finì andrinta a chiel-midem a l'é ëdcò na suriession.
Cipro
Moneda
🇫🇮
Prinsipi dij tiroj ëd Dirichlet
Base
La base dl'andussion a ven dlongh: si m=0 o m=1 a-i é mach na fonsion g possìbil, e a l'é na bijession.
Pass d'andussion
Admetoma l'arzultà për chèich m>0 e dimostroma che minca iniession a l'é n'iniession. A-i son tre cas da consideré.
Prim cas
Ël nùmer m a l'é nen ant la plancia ëd g.
Scond cas
Antlora la restrission h ëd g a {0,...,m-1} a l'é torna n'iniession e donca na bijession. Donca ëdcò g a l'é na bijession.
Ters cas
Ël ters cas, ël pì anteressant, a l'é cand a esisto dij nùmer u,v<m taj che Antlora, ch'as definissa la fonsion për mojen dj'equassion Antlora h a l'é n'iniession, përchè a va d'acòrd con g ansima a tuti j'argoment gavà u, anté ch'a pija ël valor v; d'àutra part g(j) \neq v për tut j<m.
L'ipòtesi d'andussion a spòrz antlora che la plancia d'h a l'é tut {0,...,m} e da sòn a-j ven che ëdcò g a l'é surietiva.
D'àutre formolassion
Na formolassion alternativa dël prinsipi a l'é che minca suriession f:A \to A da n'ansem finì an chiel-midem a l'é n'iniession. 🇫🇮
Lenga agta, dicamay
Pais an dova a l'é parlà
La lenga agta, dicamay o agta, dicamay a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël agta, dicamay a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=duy
🇫🇮
Castelvecchio di Rocca Barbena
Castelvecchio di Rocca Barbena (Castrevëgio an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 169 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marino Milani (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Anliure esterne
left|thumb|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga Yi, Pula
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yi, Pula o Yi, Pula a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yi, Pula a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ypl
Lenga Lika
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lika o Lika a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lika a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Valeixe, A Cañiza
🇫🇮
Lenga Lika
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lik
Comportamentism
La scòla comportamentista (behaviorism) a l'é na corent ëpsicològica che, an partend da jë studi dlë psicòlogh Ivan P. Pavlov (1849-1936) a fortiss che ël comportament uman a l'é determinà e formà da tuta na caterva d'anfluss ambientaj. Ëdcò ël pensé a l'é constituì da n'ansem ëd costume aquisìe ch'a servo a risponde a jë stìmoj esterior conforma a lë schema dë stìmol-rispòsta.
Ël fondador dël comportamentism a l'é stàit John B. Watson (1878-1958), ch'a l'era contra le teorìe dl'avèj dal nasse e dij métod psicològich antrospetiv.
Antra ij sò esponent, a l'han avù soa amportansa Edwin R. Guthrie (1886-1959) ch'a l'é ocupasse dzortut dij problema dl'amprendiment, E.L. Thorndike (1874-1949), C.L. Hull (1884-1952); un neuv dësvlup a l'ha avulo con Burrhus F. Skinner (1904-1990).
Manifest dël comportamentism a peul consideresse l'artìcol Psychology as the behaviorist views it (La psicologìa 'me ch'a la s-ciàira un comportamentista) publicà ant ël 1913 da Watson an sl'arvista Psychological Review. 🇫🇮
Orsan
Orsan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 6,9 km², con 1150 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 166 ab/km².
🇫🇮
Bienna
Bienna a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 50.295 abitant. A së stend për na surfassa ëd 21,21 km², con na densità ëd popolassion ëd 2.371 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Brügg, Ipsach, Leubringen/Magglingen (Evilard/Macolin), Nidau, Orpund, Orvin, Pieterlen, Port, Safnern, Tüscherz-Alfermée, Vauffelin.
Colegament
🇫🇮
Myriostoma coliforme
Ambient
A chërs ant ij tajiss, ij bòsch ciàir, ant ij teren sabios. Soens sota le gasìe (Robinia pseudoacacia).
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Amanita verna
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 10 cm., da mes sférich peui bombà a piat, da bianch a crema ciàir, seuli e sensa peil, sliss. Lamele bianche, motobin s-ciasse, col ël fil un pòch smangià o anter. Gamba àuta fin a 12 cm. e larga fin a 2 cm., silìndrica-clavà, a siola, bianca, da seuli a setosa. Anel bianch, membranos. Euv bianch, dle vire sgacà an sla gamba. Carn bianca e sensa odor.
Ambient
A chërs ant ij bòsch e ij tajiss, a l'ha pì car ël càud.
Comestibilità
Velenos, mortal.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Santa Comba, Santa Comba
San Pedro ëd Santa Comba a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santa Comba. Soa popolassion al censiment dël 2006 a l’era ëd 3.038 abitant (1.550 fomne e 1.448 òm), distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Portoscuso
right|140px Portoscuso (Portescùsi an sard) a l'é un comun dla Sardëgna ëd 5.323 abitant, an provincia ëd Carbònia-Iglesias.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Puddu (dal 28/05/2007).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La tor espagneula
Arferiment
🇫🇮
San Xoán do Monte, Vigo
San Xoán ëd San Xoán do Monte a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vigo.
🇫🇮
Lundar Airport
Ël Lundar Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Lundar, Manitòba, Canadà.
Bernard Stasi
Òm polìtich.
Bernard Stasi a l'era nà ai 4 ëd luj 1930 a Reims, fieul d'imigrà: sò pare a l'era nassù an Catalògna, soa mare a Cuba. A l'ha fàit ij sò studi a la Scòla nassional d'aministrassion.
Vers la fin dj'agn 1960 a decid d'intré an polìtica, an intrand ant ël Sènter democrassìa e progress (CDP), un partì ch'a l'ha përmetuje ëd fé cariera lassandje bastansa indipendensa. Dël 1968 a l'é stàit elegiù diputà dla Marna (a lo restrà findi al 1973, peui dal 1978 al 1993). Ansema a Jacques Duhamel e Joseph Fontanet a l'é ëd la partìa ëd sentrista che dël 1969 as buto da la part ëd Georges Pompidou. Mersì a sòn, ant l'avril 1973, ant ël second goern ëd Pierre Mesmer a dventa ministr dij dipartiment e teritòri dëdlà dël mar. An cost moment a l'é considerà tanme un-a dle stèile montante dël sènter-drita. Tutun a resta ministr mach óndes mèis e ëd mars 1974 a dev chité ël goern, avenda contra l'ala pì conservatris ëd la magioransa ch'a sopòrta nì soa volontà arformatris ant ij DOM-TOM, nì soa condana dël colp dë stat d'Augusto Pinochet an Cile.
Àutri ufissi
Dël 1970 a l'é elegiù sìndich d'Épernay (a lo resta fin-a al 1977, peui torna dal 1983 al 2000). Dal 1981 al 1988 a l'é pressident dël consèj regional ëd Champagne-Ardënne; dal 1994 al 1998 diputà europengh.
Dël 1998 Jacques Chirac e Lionel Jospin as son trovasse d'acòrd për che Stasi a dventèissa Mediator ëd la repùblica; a lo restrà findi al 2004. Dël 2003 a l'é nominà pressident ëd l'ansidita comission an sl'aplicassion dël prinsipi ëd laicità ant la repùblica.
Doe laj a son ëvnùite fòra ëd fasson direta dai rapòrt dont Stasi a l'é stàit relator: cola dij 15 mars 2004, ch'a proibìa dë smon-e dij segn religios evident a scòla, e cola dij 30 dë dzèmber 2004 ch'a l'ha creà l'Àuta autorità ëd lòta contra le discriminassion e për l'ugualiansa (Halde).
Soe posission polìtiche
Vàire vire Bernard Stasi a l'ha pijà dle posission ch'a son nen piasùe an sò pròpi camp. A l'inissi dij set agn ëd Valéry Giscard d'Estaing, an sël Monde dij 13 dë dzèmber 1975, a fortiss che ël pressident a l'é mnassà dal dobi diav ëd l'autoritarism e ëd l'imobilism. A la fin ëd j'agn 1970, da banda ëd pòchi parlamentar ëd drita, as diciara a pro dl'abolission dla pen-a ëd mòrt.
A parte da j'inissi dj'agn 1980, Stasi as angagia ëd fasson gorëgna contra ël Front nassional; na posission ch'a fa an manera che ai 9 d'otóber 1986 ij diputà lepenista a voto ël sossialista Roland Dumas për ampeceje ëd rivé a la pressidensa dla comission dj'afé strangé ëd la ciambrea nassional.
A sosten ëdcò ël drit ëd vot për jë strangé.
Bernard Stasi a l'ha ëdcò pressiedù për tant temp la Federassion fransèisa ëd corsa d'orientament.
A l'é mòrt a Paris ai 4 ëd maj 2011 dle conseguense dla maladìa d'Alzheimer.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
La Ferrière-Harang
La Ferrière-Harang a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 11,57 km², con 266 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km². 🇫🇮
Biela
Biela (Biella an italian) a l’é ël capleugh dla Provincia ëd Biela.
Sità binele
Biela a l'é binelà con:
Anliure esterne
thumb|left|200px|Ël batister con la fiòca
🇫🇮
Lenga kasiguranin
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kasiguranin o kasiguranin a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël kasiguranin a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ksn
🇫🇮
Psicologìa dla forma
La psicologìa dla forma (Gestalttheorie) a l'é stàita formolà a l'achit dël sécol ch'a fa XX da na partìa dë psicòlogh, për la pì part d'orìgin alman-e a peui emigrà ant jë Stat Unì, dont Max Wertheimer, Kurt Koffka, Wolfgang Köhler e Kurt Lewin.
Partì da na crìtica a l'associassionism psicològich a son rivà a fortì che la përcession a l'ha un caràter sintétich e global, donca la përcession dël tut a ven prima 'd cola dij sìngoj particolar. La përcession a ven a struturesse conforma a dle laj, dont cole dla pregnansa, dla vzinansa, dla smijansa e dla forma sarà.
🇫🇮
Thürkow
Thürkow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 14.61 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 375 abitant.
Lycoperdon mammiforme
thumb|A madurassion
Descrission
Aut fin a 10 cm. café lait rosastr, coatà d'uje fin-e, con un vel rot an fiòch bianch ch'a dròco. A moura an durvendse an sla sima. Glaba brun oliva. Sotgleba da brun oliva a brun viòla, mancanta.
Ambient
A chërs sota latifeuje.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lycoperdon mammiforme Persoon : Persoon
🇫🇮
Patrick Roy
Òm polìtich.
Patrick Roy a l'era nà a Denain ai 30 d'ost 1957. Magìster, militant polìtich dël PS e sindicalista, dël 2002 a l'é stàit elegiù diputà dël Nòrd.
Dël 2010 Patrick Roy a l'ha fàit savèj ch'a l'avìa un càncher al pàncreas. A l'é mòrt a Denain ai 3 ëd maj 2011. 🇫🇮
Palass Bruni-Ciocchi
miniatura|sinistra Palass Bruni-Ciocchi a l'é stàit batì del 1445 e a resta an contrà San Lorentin 8 a Aress.
Ël Musé d'art medieval e moderna
Ant ël 1958 a palass Bruni-Ciocchi a l'é stàit sistemà ël Musé d'art medieval e moderna.
Antra ij tòch ëd soe colession, ël musé a goerna ël tablò Madòna con ël Bambin e dij sant, dariera euvra conossùa ëd Luca Signorelli, piturà vers ël 1520. 🇫🇮
Bleiken bei Oberdiessbach
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Luseland Airport
Ël Luseland Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Luseland, Saskatchewan, Canadà.
Lenga Yi, Puwa
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ypw
Lenga Murik
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Murik o Murik a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Murik a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mtf
Celle Ligure
Celle Ligure (Çelle an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 5.470 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Renato Zunino (da l' 8/06/2009, scond mandà dal 2014).
Giuseppe Scienza
Giuseppe Scienza (Ël Dòm, 14 otóber 1966) a l'é stàit un fotbaleur e ancheuj a l'é n'antreneur piemontèis.
Amanita virosa
Descrission
Capel fin a 10 cm., oval campanulà peui disteis nen regolar, soens nen simétrich, da bianch a avòri o crema ciàir, sliss o brilant, sensa peil. Lamele motobin s-ciasse, bianche, col ël fil smangià. Gamba àuta fin a 15 cm. e larga fin a 1,5 cm., slansà, silìndrica-clavà, a siola, bianca, ciarament fibrilo-peilosa o lanosa. Anel bianch, fiocos e fràgil. Euv membranos, bianch. Carn bianca e sensa odor.
Giuseppe Scienza
An soa cariera (dal 1983 al 2002) a l'ha giugà con vàire maje ma le esperiense pì amportante a son ëstàite cole con ël Turin, con la Reggiana e con ël Catania.
Amanita virosa
Ambient
A chërs ant ij bòsch, soens sota conìfere, dle vire sota latifeuje.
Celle Ligure
Sità gemelà
Celle Ligure a l'é gemelà con:
Amanita virosa
Comestibilità
Velenos, mortal.
Giuseppe Scienza
Coma antreneur a l'ha guidà la Pro Patria (2002-2005), ël Noara (2005-2007), la "Primavera" dël Turin (dal 2007-2008).
Celle Ligure
Anliure esterne
thumb|250px|left|Na contrà dël borgh vèj
Amanita virosa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Celle Ligure
Anliure esterne
🇫🇮
Puy-Saint-Martin
44.62917°N, 4.97417°W
Puy-Saint-Martin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 11,65 km², con 647 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 55 ab/km². 🇫🇮
Giuseppe Scienza
🇫🇮
Max Wertheimer
Psicòlogh. Max Wertheimer a l'era nà a Praga ai 15 d'avril dël 1880 e a l'é mòrt a New Rochelle (Stat Unì) ai 12 d'otóber dël 1943. A l'é stàit antra coj ch'a l'han formolà la psicologìa dla forma.
🇫🇮
Pezicula acericola
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a 'd bòsch mars ma con la scòrsa d'Acer.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Calascio
Calascio a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 150 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 39 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 4 ab/km quadrà. A confin-a con Carapelle Calvisio, Castel del Monte, Castelli (TE), Castelvecchio Calvisio, Isola del Gran Sasso d'Italia (TE), Ofena, Santo Stefano di Sessanio.
🇫🇮
Asinèj ciàir
🇫🇮
Bortolo Belotti
Euvre
Tra le soe euvre an italian a son da arcordé:
La nóna
Ant la poesìa La nóna ël Belotti a simbolegia la fin dla coltura popolar. L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Henri Fesquet
Giornalista.
Ëd gené 1946 a l'é intrà a Le Monde. A col'época, al giornal a giravo pòchi sòld e ij redator a j'ero ancoragià a ariondé lë stipendi con d'àutre atività. Fesquet a l'avìa duvertà na scòla ëd guida.
A l'ancamin, a l'era un giornalista generalista, ma sòn a-j piasìa pòch. Peui a l'é ocupasse d'anformassion religiosa. A l'é stàit dzortut ël concili Vatican II, dont a l'ha coatà le quatr session, ch'a l'ha falo conòsse.
Henri Fesquet a l'é mòrt a Conflans-Sainte-Honorine, ant j'Yvelines ai 28 d'avril 2011.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga agta, camarines norte
Pais an dova a l'é parlà
La lenga agta, camarines norte o agta, camarines norte a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël agta, camarines norte a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=abd
🇫🇮
Cengio
Cengio (Cengë an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 3.676 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Marenco (dal 27/05/2013).
🇫🇮
Oakland
center|580px
Oakland a l'é na sità dla Califòrnia d'apopré 440.646 abitant.
Geografìa
thumb|right|200px|Ël pòrt Oakland as treuva ant l'est dl'ansen ëd San Francisco.
Sità gemelà
Oakland a l'é gemelà con:
References
🇫🇮
Vesme
Vesme (Vesime an italian) a l’é un comun ëd 677 abitant dla provincia d'Ast.
Aministrassion
El sìndich a l'é Gianfranco Murialdi (dal 28/05/2007).
🇫🇮
Cesa ëd Santa Marìa dle Grassie (Aress)
miniatura|sinistra La cesa ëd Santa Marìa dle Grassie d'Aress a l'é na cesa a navà ùnica dë stil gòtich tardiv, fabricà a mità dël sécol ch'a fà XV fòra dal sènter dla sità. 🇫🇮
Petán, A Cañiza
San Xián ëd Petán a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Cañiza. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 564 abitant (284 fomne e 280 òm), distribuì an 29 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Giuseppe Mazza
Biografìa
Giuseppe Mazza a l'era nassù a Bérghem dël 1879 e lì a l'ha vivù, travajand prima an drogherìa e peui ant na sossietà elétrica. A l'é stàit, sota ël nòm ëd Felìpo, un bon ator. A l'é mòrt dël 1949.
Euvre
A l'ha publicà soe euvre an vers dël 1936 e a l'ha ripublicaje dël 1945.
Suertèra
Ant la poesìa Suertèra ël Mazza a arpresenta la vijà a un mòrt, con tute le ipocrisìe uman-e. L'inissi:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Naxi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Naxi o Naxi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbf
Fervaques
Fervaques a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 10,6 km², con 551 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 52 ab/km². 🇫🇮
Warnkenhagen
Warnkenhagen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 19.49 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 323 abitant.
Lenga Songoora
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Songoora o Songoora a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Songoora a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga agta, umiray dumaget
Pais an dova a l'é parlà
La lenga agta, umiray dumaget o agta, umiray dumaget a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Kurt Koffka
Psicòlogh. Kurt Koffka a l'era nà a Berlin ai 18 ëd mars dël 1886 e a l'é mòrt a Northampton, ant ël Massachusetts, ai 22 ëd novèmber dël 1941. A l'é stàit antra coj ch'a l'han formolà la psicologìa dla forma.
Lenga agta, umiray dumaget
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=due
Kurt Koffka
🇫🇮
Lenga agta, umiray dumaget
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Limacella guttata
Descrission
Capel fin a 15 cm, sliss, bes carn o coram ciàir. Lamele s-ciasse, bianche. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 3 cm, da silìndrica-clavà a siola, biancastra o crema, slissa a temp sech o fibrilosa sota n'anel membranos largh. Carn ciàira. Odor farinos fòrt o ëd chëcchëmmo.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Comestibilità
A ven dàita për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Kopar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kopar o Kopar a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kopar a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xop
Pezicula aurantiaca
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a 'd bòsch mars ma con la scòrsa ëd ninsolé e ëd verna, a la prima.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campo di Giove
Campo di Giove a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 903 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 30 km², con na densità ëd popolassion ëd 30 ab/km². A confin-a con Cansano, Pacentro, Palena (CH).
🇫🇮
Ordinator
300px|right
L'ordinator, o elaborator, a l'é un dispositiv programàbil bon a eseguì 'd complesse operassion lògiche e aritmétiche a velocità elevà.
Etimologìa
Ël tèrmin ordinator a l'é n'adatament dël fransèis ordinateur, visadì col ch'a rangia. Combin che an certe lenghe a sia pi dovrà ël termin anglèis computer, diverse nassion a l'han decidù ëd formé n'adatament. An Fransa, për esempi, ël tèrmin pi dovrà a l'é pròpi ordinateur.
Stòria
L'ordinator a l'é na version pi evolùa ëd strument ëd calcol come l'angign ëd Pascal o l'angign ëd Leibniz. Ël passagi da màchina calcolatriss a ordinator programàbil a l'é avusse mersì a Babbage, da già che la soa màchina analìtica, progetà dël 1833, a l'é stàit ël prim ordinator ëd la stòria. As tratava d'una enòrm màchina a ingranagi, alimentà a vapor e provëddù ëd dispositiv d'intrada, dë surtìa, e d'unità 'd memòria. Contrariament a lòn ch'as podrìa pensé, la màchina analìtica a l'era antregament nùmerica.
Ël prim ordinator personal a l'é stàit creà dël 1957 da l'Olivetti d'Ivreja.
Da j'ann 1970 a ancheuj, l'ordinator a l'é mostrasse ël mojen pì rivolussionari dla nòstra era, parèj che, oltra al ròl ëd velocisassion ëd tanti process, a l'é podù difondesse l'us ëd la Ragnà. 🇫🇮
Albachiara
Le vigne a son an località Montecchio.
🇫🇮
Lenga Phula
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Phula o Phula a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Phula a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=phh
Phula language