cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vernàcol
Ij prim dissionari vernacolar
Ij vernàcoj a son riva a na pijn-a dignità quand a son sortù ij prim dissionaru monolenga. Viaman ch'as formavo jë stat nassionaj e le lenghe nassionaj a vagnavo amportansa a l'é rivasse a publiché dij dissionari vernacolar multilenga an vàire combinassion.
Dissionari bilenga vernacolar
Antra ij prim dissionari bilenga vernacolar i trovoma:
Tedësch
🇫🇮
Umgangssprache Vernáculo Langue vernaculaire dagligtale daglegtale Vernáculo 地方话
Sesto, Agolada
San Cibrao ëd Sesto a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Agolada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 44 abitant (27 fomne e 17 òm), distribuì an 2 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Pont-en-Ogoz
Pont-en-Ogoz a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 1.461 abitant. A së stend su na surfassa ëd 9,95 km², con na densità ëd popolassion ëd 147 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Farvagny, Hauteville, Le Glèbe, Marsens, Pont-la-Ville, Rossens, Sorens, Vuisternens-en-Ogoz.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Saint-Pierremont
Saint-Pierremont a l'é 'l nòm:
Lenga wik-keyangan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wik-keyangan o Wik-Keyangan a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wif
🇫🇮
Radville Airport
Ël Radville Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Radville, Saskatchewan, Canadà.
Hypomyces luteovirens
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs parassita dzora a le Russulales, d'istà e d'otonn.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Jonava
Jonava ([[Media:Jonava.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla Contà ëd Kaunas, ant la munissipalità dël distret ëd Jonava. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1864. 🇫🇮
Lenga Yagwoia
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yagwoia a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
San Salvador
San Salvador a l'é la capital ëd El Salvador.
A conta 2.225.000 abitant.
Sità gemelà
San Salvador a l'é gemelà con:
Anliure esterne
200px|thumb|right|La catedral
🇫🇮
Bianch dij Còj ëd Conegliano
An provinsa ëd Trevis, comun-a ëd Coneglian, a nasso, chërso e maduro j'uve ch'a compon-o ël Bianch dij Còj ëd Conegliano, dont ël vin a pija ël nòm.
Sto bianch a l'é un vin piasèivol, ëd bon-a strutura, fait da uve Verdiso, Prosech, Malvasìa, Riesling e autre uve locaj bianche. A l'ha un color giaun òr con sfumadure vërdolin-e, përfum fresch e gradèivol, savor suit con na marca amaricanta. As compagna fresch a piat d'antipast e pess.
A l'é mej bèivlo giovo për cheujne tute le sfumadure ëd gust e ëd pëfum.
🇫🇮
Xerocomus pruinatus
Descrission
Capel brun porprà scur, da crespà a forma ëd servele. Gamba giàun viv e a ven bleua. Carn giàun viv.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Xerocomus pruinatus (Fries) Quélet
Saint-Simon
Saint-Simon a l'é 'l nòm:
Wulkenzin
Wulkenzin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 21.55 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.534 abitant.
Lentiol
45.3°N, 5.11417°W
Seillans
Seillans a l'é na comun-a ëd 2543 abitant ant ël Var. Ël pais a l'é costruì motobin an pendensa.
Lentiol
Lentiol a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 7,6 km², con 147 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
Seillans
Eveniment e manifestassion
🇫🇮
Lentiol
🇫🇮
Gressoney
Gressoney a l'é 'l nòm ëd doi comun dla Val d'Osta:
ch'as treuvo ant la:
A Cidá, O Irixo
Santa Mariña dla Cidá a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Irixo. Soa popolassion al censiment dël 2007 a l’era ëd 70 abitant (37 fomne e 33 òm).
🇫🇮
Cesa dël Sant Salvator (Saorge)
miniatura|sinistra La cesa dël Sant Salvator a Saorge a l'é stàita costruìa dël sécol ch'a fa XVI. Dël sécol ch'a fa XVIII a l'han arfaje la vòlta.
A l'é formà da tre navà separà da dle colòne coj capitej corint dorà. A l'ha 'n bel tabernàcol Arnassensa, na Vèrgin an bòsch dorà con baldachin dël 1708, dij bassin batesimaj dël sécol ch'a fa XV dzormontà da 'n cit tablò dël 1532. An sl'autar dl'Anonsiassion a-i é 'n tablò primitiv dël sécol ch'a fa XVI.
L'òrgo dël 1847 a l'é dij costrutor Lingiardi ëd Pavìa. Apress un viage an mar da Génoa a Nissa Marìtima, a l'é stàit portà dal pòrt ëd Nissa a Saorge an gropa ëd mul. 🇫🇮
Suevos, Arteixo
San Martiño ëd Suevos a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Arteixo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 540 abitant (272 fomne e 268 òm) distribuì an 2 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Aiello del Sabato
🇫🇮
Ryes
Ryes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 9,57 km², con 421 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 44 ab/km².
🇫🇮
Lenga kota marudu talantang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kota marudu talantang ò Kota Marudu Talantang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sabah).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kota Marudu Talantang a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=grm
🇫🇮
Lenga kudmali
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kudmali ò Kudmali a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Lenga wik-ngathana
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wik-ngathana o Wik-Ngathana a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Lenga kudmali
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kudmali a peul esse:
Lenga wik-ngathana
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wik-Ngathana a peul esse:
Lenga kudmali
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kyw
Lenga wik-ngathana
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wig
🇫🇮
Lenga kudmali
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Asmat, còsta Casuarina
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Asmat, còsta Casuarina o Asmat, còsta Casuarina a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Indonesia.<BR> <BR>
Giuseppe Ungaretti
thumb|right|200px|Giuseppe Ungaretti Poeta italian. Giuseppe Ungaretti a l'era nassù a Lissandria an Egit ij 10 ëd fërvé dël 1888 da pare e mare 'd Luca e a l'é mòrt a Milan ant la neuit tra 'l 1 e ij 2 ëd giugn dël 1970. La passion për l'euvra ëd Mallarmé e d'Apollinaire e l'esperiensa an sij camp ëd bataja an sël Cars durant la prima guèra mondial a formo ij fondament ëd soa poesìa.
Lenga Asmat, còsta Casuarina
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Asmat, còsta Casuarina a peul esse:<BR> <BR>
Bianch dij Còj ëd Valdobbiadene
La mës-cia ëd j'uve prodovùe da j'uvagi Prosech, Verdiso, Bianchëtta, Malvasìa, Rieslingh a dan orìgin al vin Bianch dij Còj ëd Valdobbiadene.
Lenga Asmat, còsta Casuarina
Classificassion
<BR>
Giuseppe Ungaretti
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Kingston
thumb|right|200px|Ël pòrt Kingston a l'é la capital dla Giamàica.
Bianch dij Còj ëd Valdobbiadene
Color giaun pajarin, a l'ha un përfum caraterìstich ëd fruta e un savor linger amaricant, piasèivol aromàtich e sech.
Lenga Asmat, còsta Casuarina
Còdes ISO
<BR>
Kingston
A conta 652.000 abitant (2001).
Bianch dij Còj ëd Valdobbiadene
A l'é un vin da tut past coltivà ant la part colinar ëd la comun-a ëd Valdobbiadene, dont a pija ël nòm.
Samuel de Champlain
Samuel de Champlain (Hiers-Brouage, 1567 – Québec, 1635) a l'é stàit un navigator e n'esplorator fransèis.
Rochëtta Palafèja
Rochëtta Palafèja (Rocchetta Palafea an italian) a l’é un comun ëd 386 abitant dla provincia d'Ast.
Lenga kimaragang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kimaragang ò Kimaragang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sabah).
Samuel de Champlain
Dël 1608 a l’ha fondà la sità ëd Québec e dël 1611 a l’ha fondà la sità ëd Montréal ant la colònia fransèisa ëd Canadà.
Bianch dij Còj ëd Valdobbiadene
🇫🇮
Lenga kimaragang
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kimaragang a peul esse:
Rochëtta Palafèja
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Gallo (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga kimaragang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kqr
🇫🇮
Rochëtta Palafèja
Anliure esterne
🇫🇮
Samuel de Champlain
Dël 1620 a l’é stàit nominà leu-tenent general dla colònia dal re ëd Fransa. 🇫🇮
Lenga Asmat, còsta Casuarina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=asc
Behchokò/Rae-Edzo Airport
Ël Behchokò/Rae-Edzo Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Behchokò/Rae-Edzo, Teritòri dël Nòrd-Òvest, Canadà.
Lenga Asmat, còsta Casuarina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Asmat language
Kingston
Sità gemelà
Kingston a l'é gemelà con:
🇫🇮
Xerocomus rubellus
Descrission
Com lë Xerocomus chrysenteron, ma ël capel a l'é da ross sinabri a reusa fròla o ocra rossastr. Gamba clavà a siola, atenuà an bass.
Ambient
A chërs ant le bordure e j'indrit erbos.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Xerocomus rubellus Quélet
IBM
Introdussion
IBM a l'è la sigla ëd International Business Machines.
Sede
La sede ufissial dla IBM a l'è Armonk, ant lë stat ëd New York, USA.
Stòria
La IBM a l'è stàita fondà ant ël 1888 con ël nòm ëd Computing-Tabulating-Recording Company, e dal 1916 a l'è quotà a la Borsa ëd New York (New York Stock Exchange).
Ant j'agn '60, con soa linea ëd computer IBM 360, a l'è dventà ël pì gròss produtor mondial ëd computer.
St. George's
thumb|right|200px|Panorama St. George's a l'é la capital ëd Grenada.
IBM
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
ufissial dl'IBM'''
St. George's
A conta 7.500 abitant (1999).
Sergy
Sergy a l'é 'l nòm:
St. George's
🇫🇮
IBM
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gressoney-Saint-Jean
center|550px
Gressoney-Saint-Jean (Greschôney Sankt Johann o Creschnau Sankt Johann an walser) a l'é un comun dla Val d'Osta d' 807 abitant, ant l'omònima Val ëd Gressoney.
Stòria del comun
Ël fassism a l'avìa unì ij doi comun ëd Gressoney-La-Trinité e Gressoney-Saint-Jean e a l'avia daje 'l nòm ëd Gressonei. Gressoney-La-Trinité a l'era stàita ciamà Gressonei San Giovanni. Dòp ëd la guèra ij doi comun a son stàit ripristinà.
Saint-Agnan-le-Malherbe
Saint-Agnan-le-Malherbe a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6 km², con 102 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Gressoney-Saint-Jean
Lenga
Gressoney-Saint-Jean a l'é un dij tre comun dla Val ëd Gressoney (j'àutri a son Gressoney-La-Trinité e Issime) andoa ch'as parla ancora la lenga walser. A Gressoney-Saint-Jean as parla la variant titsch. Ël titsch a l'é nen la lenga ofissial dël comun (a lo son l'italian e 'l fransèis, parèj che an tuta la Val d'Osta), ma jë Statù Comunaj a l'arconòsso come lenga parificà, ansema al tëdesch.
Saint-Agnan-le-Malherbe
🇫🇮
Gressoney-Saint-Jean
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Chiavenuto (dal 24/05*2010, second mandà dal 28/05/2015).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama thumb|left|300px|Castel Savòja 🇫🇮
Zirzow
Zirzow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 9.33 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 325 abitant.
Lenga wik-me'anha
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wik-Me'anha a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wih
Sergy (Aisne)
Sergy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13,32 km², con 143 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 10 ab/km².
Cornalba
Cornalba (Cornalba 'dcò an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 309 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Vistalli (dal 02/06/2011, scond mandà dal 06/06/2016; dagià sìndich dal 1993 al 2001).
Jurbarkas
Jurbarkas ([[Media:Jurbarkas.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla contà ëd Tauragė, ant la munissipalità dël distret ëd Jurbarkas. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1611. 🇫🇮
Cornalba
Sità gemelà
Cornalba a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|350px|Panorama 🇫🇮
Pont-la-Ville (Friborgh)
Pont-la-Ville a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 506 abitant. A së stend su na surfassa ëd 4,33 km², con na densità ëd popolassion ëd 117 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Hauteville, La Roche, Pont-en-Ogoz, Rossens, Treyvaux.
Hypoxylon fragiforme
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Pont-la-Ville (Friborgh)
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Hypoxylon fragiforme
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch ëd fò, tut l'ann.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Metan
thumb|left|Model dla molécola ëd metan Ël metan (CH_4) a l'é na molécola constituìa da n'àtom ëd carbòni e quatr àtom d'idrògen.
A l'é ël pì sempi dij idrocarbur‎.
Vardé 'dcò
🇫🇮
Lenga kadazan, klias river
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kadazan, klias river ò Kadazan, Klias River a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sabah).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kadazan, Klias River a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kqt
🇫🇮
Max Ernst
Pitor.
Max Ernst a l'era nà dël 1891. A l'é stàit n'animator motobin ativ dël moviment dada, ch'a l'é trasformasse an surealism.
Con soa fomna, la pitris Dorothéa Tanning, dël 1964 a l'ha tramudà a Seillans, anté ch'a l'ha decidù 'd passé ij darié agn ëd soa vita. A l'é mòrt dël 1976. 🇫🇮
Rochëtta Tane
Rochëtta Tane (Rocchetta Tanaro an italian) a l’é un comun ëd 1.437 abitant dla provincia d'Ast.
J'abitant ëd Rochëtta a son ëstranomà bata pin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Aliberti (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Louis Liard
thumb|right|200px|Louis Liard Filòsof fransèis. Louis Liard a l'era nassù a Falaise ai 22 d'agost dël 1846 e a l'é mòrt dël 1917. Amis ëd Jevons, dël 1877, antramentre ch'a l'era professor a la Facoltà ëd Litre a Bordò, a l'ha publicà doi artìcoj an sij sistema lògich ëd Jevons e George Boole: ''Un nouveau système de logique formelle. M. Stanley Jevons e La logique algébrique de Boole'', tuti doi an sla Revue philosophique de France et de l'Étranger.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lieudieu
45.45917°N, 5.18222°W
Lieudieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 5,94 km², con 246 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km².
Etan
thumb|left|Model dla molécola d'etan L'etan (C_2H_4) a l'é na molécola constituìa da doi àtom ëd carbòni e ses àtom d'idrògen.
Dòp ël metan a l'é ël pì sempi dij idrocarbur‎. 🇫🇮
Rainbow Lake Airport
Ël Rainbow Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Rainbow Lake, Alberta, Canadà.
Lenga Buruwai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Buruwai o Buruwai a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Indonesia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Buruwai a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=asi
Cangues, O Irixo
Santo Estevo ëd Cangues a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Irixo. Soa popolassion al censiment dël 2007 a l’era ëd 38 abitant (24 fomne e 14 òm).
🇫🇮
Ël Francó
Etimologìa dël topònim
Ël prim topònim latin dël pòst a l'é Rivus Francorum (Riv dij Franch), che conforma a lòn ch'a në dis Pàol Diàcon a sarìa nàit an memòria dla Bataja dël Francó.
Antra le version atestà dël nòm dël pais an época medioeval, an mes a vàire version italianisà ch'a dan l'amzura dla progressiva penetrassion dël volgar toscan ant j'afé aministrativ, a-i é ëdcò Riu Francor, ch'a smija esse na version fonètica dël nòm dovrà an piemontèis già d'antlora.
Stòria
Al Francó antlora a-i sarìa sta-ie na chèich fortificassion ëd Grimoald, ch'a l'avrìa fàit la finta dë scapé, ën lassand-la pijn-a 'd vin. Ij Franch, convint d'avej vinsù, a sarìo butasse a fé festa, e Grimoald a sarìa tornà coj sò la neuit, e a l'avrìa massaje tuti antramentr ch'a j'ero cioch e a podìo nen difend-se. Coj pòch Franch ch'a sarìo riessù a dzorvive e a scapé a l'avrìo pen-a fa-ila a passé torna j'Alp për andé a ca. Sòn a sarìa rivà dël 663. La pì part djë stòrich al dì d'ancheuj a chërd che Diàcon a contèissa 'd question vèire.
Arnad
Arnad (Arnà an franch-provensal) a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 1.323 abitant. Ël paìs as treuva a 43 chilòmeter da Osta, a 361 méter an sël livel dël mar.
Ël Francó
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Mortara (da l' 8/06/2009).
Lenga wik-iiyanh
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wik-iiyanh o Wik-Iiyanh a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Arnad
Nòm
Fin-a al 1976 ël nòm dël comun a së scrivìa Arnaz.
Xerocomus armeniacus
Descrission
capel fin a 10 cm., vlutà pì o men chërpà, reusa rossastr o lila ametista, dëscolorant an arancion armogna peui òcra ciàir. Tuboj motobin curt, adnà un pòch decorent, giàun motobin ciàir peui vërdastr, a ven-o bleu. Përtus motobin largh, da giàun ciàir a vërdastr, a ven-o bleu a fërteje. Gamba àuta fin a 12 cm. e larga fin a 2,5 cm., da seulia a strià, un pòch dël midem color, pì giàuna an su e canela arancion an bass. Carn giàun ciàir ma armognan o arancion rossastr an bass, dossa.
Lenga wik-iiyanh
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wik-Iiyanh a peul esse:
Ël Francó
Bibliografìa
🇫🇮
Sità ëd Guatemala
200px|thumb|right|Panorama con ij vulcan Fuego e Acatenango Sità ëd Guatemala a l'é la capital dël Guatemala.
Lenga wik-iiyanh
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wij
Sità ëd Guatemala
Sità gemelà
Sità ëd Guatemala a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Arnad
Produssion tìpiche
Arnad a l'é arnomà për la produssion ëd sò lard e dël vin DOC.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pierre Bonel (dal 21/05/2007, second mandà dal 28/05/2012).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Xerocomus armeniacus
Ambient
A chërs dzortut sota [[latifeuje], ant j'indrit ciàir erbos.
Gir ëd Padania
Prim Gir ëd Padania
Ël prim Gir ëd Padania a l'é corusse dai 6 dë stèmber ai 10 dë stèmber 2011.
Xerocomus armeniacus
Comestibilità
Comestìbil.
Six-Fours-les-Plages
Six-Fours-les-Plages (Sièis-Fours en proùvenço an lenga local) a l'é na comun-a ëd 34000 abitant ant ël Var.
Gir ëd Padania
Prim Gir ëd Padania
A l'han partessipaje pi o men 200 coridor professionista, comprèise le echip nassionaj d'Australia, Polònia e Slovenia.
Six-Fours-les-Plages
A resta 11 chilòmeter a òvest ëd Tolon e as dëstend an sla part ossidental ëd la penìsola ëd Sicié. Ëd soe vàire rive, la pì gròssa a l'é cola ëd Bonnegrâce, ëd doi chilòmeter ëd sabia.
Xerocomus armeniacus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Xerocomus armeniacus (Quélet) Quélet
Six-Fours-les-Plages
Eveniment e manifestassion
🇫🇮
Gir ëd Padania
Prim Gir ëd Padania
Ël Gir ëd Padania a l'é anserì ant ël 2010–2011 UCI Europe Tour.
Xerocomus armeniacus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gir ëd Padania
Tape
Ël prim Gir ëd Padania a l'era an sinch tape:
Cortenuova
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianmario Gatta (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Gir ëd Padania
Vinsidor
Ivan Basso.
Cortenuova
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial ëd San Lissànder 🇫🇮
Gir ëd Padania
Arferiment
🇫🇮
Hypoxylon fuscum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga kadazan, coastal
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kadazan, coastal ò Kadazan, Coastal a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sabah).
Hypoxylon fuscum
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch mars ëd latifeuje, tut l'ann.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga kadazan, coastal
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kzj
Hypoxylon fuscum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga kadazan, coastal
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ospissi ëd la Clusaz
L'ospissi ëd la Clusaz ëd Dzegnoù a l'era un dj'ospissi për viagiator ant la Val d'Osta. Motobin antich, soa fondassion a armonta apopré al 1140 e dël 1234 ël prinsi Medeo IV a lo pijava sota soa tua. As conòsso ij nòm ëd 29 resior. La capela a l'era dedicà a la Santa Vérgin e a San Pantaleon, e a l'avìa 'n cioché con doe ciòche. A l'ha durà fin-a al 1791, cand ij locaj a son ëstàit dàit a la comun-a. 🇫🇮
Cumbraos, Mesía
🇫🇮
Anidrid carbònica
thumb|left|Model dla molécola d'anidrid carbònica La molécola d'anidrid carbònica, CO_2, a l'é constituìa da n'àtom ëd carbòni e da doi àtom d'ossìgen.
Lenga wikalkan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wikalkan o Wikalkan a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wikalkan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wik
🇫🇮
Anidrid carbònica
A l'é stàita dëscuverta dël 1638 dal chìmich belga Jean Baptiste van Helmont. 🇫🇮
Breest
Breest a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 9.38 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 133 abitant.
Longechenal
Longechenal a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 8,12 km², con 428 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 52 ab/km².
🇫🇮
Bembrive, Vigo
Santiago ëd Bembrive a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vigo. Soa popolassion al censiment dël 2003 a l’era ëd 4.063 abitant, distribuì an 15 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Savian
miniatura|left Savian o Savijan (Savigliano an italian) a l’é un comun ëd 20.675 abitant dla provincia ëd Coni.
Leu d'anteresse
Musé cìvich Antonino Olmo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giulio Ambroggio (dal 27/06/2017).
Arferiment
🇫🇮
Port-au-Prince
thumb|right|200px|Port-au-Prince Port-au-Prince (Pòtoprens an haitian) a l'é la capital ëd Haiti.
A conta anviron 1.300.000 abitant.
Sità gemelà
Port-au-Prince a l'é gemelà con:
🇫🇮
Rainy River Water Aerodrome
Ël Rainy River Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Rainy River, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt LID a l’é CKQ4.
Kalvarija
Kalvarija ([[media:Kalvarija.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla contà ëd Marijampolė, ant la munissipalità ëd Kalvarija. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1791.
🇫🇮
Usseu
right|140px Usseu (Usssiau [yˈsjaw, yˈʃaw] an ossitan, Usseaux an italian) a l’é un comun ëd 185 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Elvio Rostagno (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La frassion Pourrières
Arferiment
🇫🇮
Ponthaux
Ponthaux a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 512 abitant. A së stend su na surfassa ëd 5,96 km², con na densità ëd popolassion d'86 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Autafond, Chésopelloz, Grolley, Léchelles, Montagny, Noréaz.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Tameiga, Mos
San Martiño ëd Tameiga a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Mos. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 3.064 abitant (1.546 òm e 1.518 fomne), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Costa Serina
Costa Serina (Còsta an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 918 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Botànica
La botànica a l'é la siensa dla classificassion, dël fonsionament e dl'arprodussion dle piante.
Galerìa
🇫🇮
Costa Serina
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fausto Dolci (dal 26/05/2014, dagià sìndich dal 1995 al 2004).
Lenga wik-mungkan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wik-mungkan o Wik-Mungkan a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Costa Serina
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama dla frassion Ambriola 🇫🇮
Lenga Asmat, Yaosakor
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Asmat, Yaosakor o Asmat, Yaosakor a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Indonesia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Asmat, Yaosakor a peul esse:<BR> <BR>
Lenga wik-mungkan
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wik-Mungkan a peul esse:
Lenga Asmat, Yaosakor
Classificassion
<BR>
Lenga wik-mungkan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wim
Lenga Asmat, Yaosakor
Còdes ISO
<BR>
Lenga wik-mungkan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Asmat, Yaosakor
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=asy
Luzinay
Luzinay a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd l'Isère. As dëstend an s'na surfassa ëd 18,96 km², con 1973 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 104 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Bagnoli Irpino
Bagnoli Irpino a l'é na comun-a dla region Campania, provincia d'Avlin, con sirca 3.323 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 66 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 50 ab/km quadrà. A confin-a con Acerno (SA), Calabritto, Caposele, Lioni, Montella, Nusco.
🇫🇮
Lenga tebilung
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tebilung ò Tebilung a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sabah).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tebilung a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pierrepont (Calvados)
Pierrepont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,38 km², con 92 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km².
🇫🇮
Trausela
thumb|right|200px|La cesa parochial Trausela (Trausella an italian) a l’é un comun ëd 140 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michelangelo Boglino (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Phylloporus rhodoxanthus
Ambient
A chërs dzortut sota le latifeuje.
Comestibilità
Comestìbil.
Colegià ëd Nòstra Sgnora dl'Assonsion (Tenda)
La colegià ëd Nòstra Sgnora dl'Assonsion ëd Tenda a l'é dl'ancamin dël sécol ch'a fa XV, gavà na tor lombarda romànica a cùpola. A l'é an sist verd.
Ël portal Arnassensa a l'é formà da doe colòne dòriche pogià ansima a doi lion d'anspirassion romànica. L'antaulament, archincà con dle statuëtte dël Crist e dj'apòstoj, a l'é dzormontà da 'n tìmpan semi-sircolar con l'Assonsion an bass riliev.
L'andrinta a l'é partagià an tre navà da dle gròsse colòne an sist. L'òrgo a l'é dij costrutor Serrassi. 🇫🇮
Hugh MacColl
thumb|right|200px|Hugh MacColl Matemàtich. Hugh MacColl a l'era nassù ant l'a contèa d'Argyll, an Scòssia, dël gené dël 1837 e a l'é mòrt dël 1909. A l'é stàit pionié dël càlcol dle proposission e dla lògica modal. A l'ha creà soe idèje ëd fasson indipendenta da Boole, dont a l'ha a la fin conossù ël càlcol mersì al lìber ëd Bain. A l'ha scrivù na serie d'artìcoj The calculus of equivalent statements.
🇫🇮
Bela Rosin
thumb|right|200px|La Bela Rosin A smija che Teresa Luisa Rosa Vercellana, stranomà la Bela Rosin, a fussa nassùa a Moncalv (bele che ant lë strument ëd mòrt a l'abio scrivù Nissa Marìtima) j'11 ëd giugn dël 1833, fija ëd Giovanni Battista e ëd Francesca Griglio. A l'era na bela fija conforma al gust dij temp: àuta, sen prosperos, cavèj e euj nèir. An dzorpì, a l'avìa un bon caràter.
Ant l'istà 1847 a rëncontra a Racunis ël duca Vitòrio Emanuel, ardité al tròno. Vitòrio Emanuel a l'avìa vintesset agn e dal 1842 a l'era marià con Marìa Adelàide d'Àustria; la fija a-j pias dlongh e chila a dventa soa morosa preferìa. Për mostreje le bon-e manere, Vitòrio a la afida ai soen ëd na magistra, madamin Michela.
Rosin a l'avrà doe masnà da Vitòrio, dont la prima a nass ël 1 dë dzèmber dël 1848, batesà Maria Vittoria Rosa Francesca Adelaide Guerrieri. La sconda masnà a nass ij 4 d'otóber dël 1851: a l'é un mas-cc e a l'é ciamà Emanuele Alberto Francesco Ferdinando, stranomà Manuflo; për un boro ëd trascrission ansima a lë strument, sò cognòm a resta Guerriero, nopà che Guerrieri.
Vitòrio Emanuel a resta vidov ant ël 1855. J'11 d'avril dël 1859 Rosin a ven nominà contëssa ëd Mirafior e 'd Fontan-a-frèida, tìtol ardità dai fieuj. Prima ëd deje cost tìtol, Vitòrio a l'avìa pensà ëd nominela contëssa ëd Polens, an arcòrd ëd le sman-e passà ansema al castel ëd Polens; ma ël tìtol ëd cont ëd Polens a l'era col che Carl Albert a dovrava cand a viagiava sensa vorèj fesse arconòsse e donca ës tìtol a l'é staje nen concedù.
Cand la capital dël regn a tramuda a Firense, Rosin a-j va dapress a Vitòrio. A l'ancamin a va a sté a l'obergi dla Neuva York, peui për chila a l'é prontà un palass a na desen-a 'd chilòmeter d'la sità, Vila La Petraia. Ai 18 dë dzèmber 1869 a San Rossor Vitòrio, ch'a l'era malavi 'd fasson greva, a maria Rosin con mariage cristian, testimon ël general Menabrea, pressident dël consèj; ma mach dël 1877 l'Armanach ëd Gotha a publichërà për la prima vira la notissia d'ës mariage.
A l'ancamin dël 1872, Rosin a tramuda con ij sò fieuj a Roma, che antramentre a l'era dventà la capital dlë stat. A va a sté an na vila an sla Nomentan-a. Ambelelà, ai 7 ëd novèmber 1877 la cobia a sélebra ëdcò dle nòsse morganàtiche, ch'a lassavo fòra dal tìtol real e da la sucession chila e ij sò fieuj. Ij testimon a j'ero ël general cont Morissi De Sonnaz e ël colonel cont Federich ëd Castelengh.
Dapress esse restà vidoa, Rosin a dev arnonsié a vàire dle soe residense, ma dël 1879 a torna 'd soa proprietà ël castel ëd Somariva. Vers la fin dël 1885, antramentre ch'a l'era a Firense òspit ëd soa fija Vittoria, a ven malavia e a meuir ij 27 dë dzèmber ëd col ann. thumb|right|200px|Turin: ël mausolé dla Bela Rosin Sò còrp a l'é portà a Mirafior, anté ch'a j'ero già sotrà ij sò. L'angigné Demezzi a l'ha progetaje un mausolé. 🇫🇮
Burow
Burow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 17.33 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 954 abitant.
Red Deer Forestry Airport
Ël Red Deer Forestry Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Sundre, Alberta, Canadà.
Tegucigalpa
200px|thumb|right|Panorama Tegucigalpa a l'é la capital dl'Honduras.
A conta 1.325.000 abitant.
Sità gemelà
Tegucigalpa a l'é gemelà con:
🇫🇮
Prez-vers-Noréaz
Prez-vers-Noréaz a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 815 abitant. A së stend su na surfassa ëd 5,71 km², con na densità ëd popolassion ëd 143 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Avry, Corserey, La Brillaz, Montagny, Noréaz.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Kavarskas
Kavarskas ([[media:Kavarskas.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a ëd la Contà d'Utena, ant la munissipalità dël distret d'Anykščiai).
🇫🇮
Lenga Asmat sentral
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Asmat sentral o Asmat sentral a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Indonesia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Asmat sentral a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cns
Asmat language
Gelindo
Introdussion
Ël Gelindo a l'é un drama sacrà popolar conossù ant tut ël Piemont.<BR>
A l'é la prima euvra teatral piemontèisa, anco' d'ispirassion sacra ma andova a intra già l'element profan.
A-i n'a j'é n'edission dël 1896, cudìa da Rodolfo Renier, bin soagnà da na mira filològica, basà su doe variante dël 1839 e dël 1842.
Test
L'euvra a l'é an doe lenghe, ij përsonagi popolar a parlo an piemontèis monfrin, ij përsonagi sàcrà e ij nòbij a parlo an italian nen natural.<BR>
La stòria a l'é ambientà ai temp ëd la nàssita ëd Nosgnor. Gelindo, come Giusep e Marìa, a dev andé a fesse registré, an càusa a le "materii [...] d'ist nòst bislach d'amparator 'd vorej ch' ticc as vago fé scrivi".
A manca nen na pcita denonsia sossial: "Ma tant a l'è, après dij sgnori el par [a smija] ch'la carn dël povr òm sia carn d'aso".
A son proverbiaj le racomandassion che Gelindo a-i fa a soa fomna dnans ëd butesse an viage. Tante vòlte a smija ch'a vada e peui a torna andaré për gionteje anco' quàich consèj. A l'era comun-a an Piemont l'espression Gilindo a artorna, për indiché cole përson-e che, con sò comportament, a arcordavo costa sena ch'a duvìa esse bin familiar për tuti ij piemontèis.
Na part ëd Gelindo : <BR>
E pì anans:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Ruggero Cipolla
Nassù ël 2 dzèmber 1911 e mòrt dël 2006, Ruggero Cipolla a l'era frà fransëscan. A l'avìa pijà ij vot dël 1937. Ant ël 1944 ël vësco Maurilio Fossati a l'avìa destinalo a l'assistensa dij përzoné a le Neuve ëd Turin, dagià che bon-a part dël clero secolar a l'era esponusse tròp con ij partì dl'Arzistensa. An soa mission a l'ha assistù tanti condanà a mòrt: daj partisan fusilià al Martinèt, ai fassista giustissià apress ël 25 d'avril, fin-a ai sassin ëd Vilarbasse, darié condanà a mòrt an Piemont. Dël 1988 a l'era stàit ëdcò chiel arestà për dontré di, për ël servissi ch'a fasìa a pro 'd chèich andagà për corussion. A l'era peui surtine polid, a testa àuta. A l'é stàit caplan a le Neuve fin-a al 1996, cand ch'a l'é artirasse ant ël convent ëd Salusse. Ant ij darié mèis ëd soa vita a l'era ospità al convent ëd San Bërnardin an Borgh San Pàul, a Turin.
Nòte
🇫🇮
Traussela
thumb|right|200px|Panorama Traussela (Traversella an italian) a l’é un comun ëd 348 abitant dla provincia ëd Turin.
Canal ëd Kiel
thumb|220px|right|Canal ëd Kiel: na ciusa Ël Canal ëd Kiel a l'é un canal artifissial dla longhëssa ëd 98 km, ch'a colega ël Mar dël Nòrd (a Brunsbüttel, davzin a l'estuari dël fium Elba) e ël Mar Bàltich (a Kiel), an traversand la penìsola dlë Yutland. Ël canal a consent ëd nen passé antorn a la Danimarca e a përmét ëd vansé bin 519 km.
Cicles
thumb|right|La pianta dël chicle thumb|right|Un cicles Ël cicles (chewing-gum an inglèis) a l'é na sostansa mòla ma consistenta, destinà a esse mastià, ma nen travondùa; a l'é 'dcò ciamà goma da mastié.
Traussela
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Renza Colombatto (da l' 8/06/2009).
Costa Valle Imagna
Costa Valle Imagna (Còsta an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 594 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Canal ëd Kiel
A l'é stàit costruì për un but militar: la flòta alman-a a l'avìa da manca ëd fé passé soe nav dal Mar dël Nòrd al Bàltich an manera pi lesta e ant un teritòri ch'a fussa mach alman. La costrussion, ancaminà dël 1887, a l'ha ciamà eut agn ëd travaj për 9.000 ovrié. A l'è stàit inaugurà dal Kaiser Guglielm II ël 20 ëd giugn dël 1895.
🇫🇮
Costa Valle Imagna
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Cicles
J'esse uman a l'han dovrà dij cicles da almanch 3.000 agn.
Traussela
Arferiment
🇫🇮
Malleval-en-Vercors
45.14778°N, 5.43833°W
Cicles
Ij cicles modern a j'ero fait a l'inisse 'd chicle, un làtis natural, ricavà da la pianta ch'a së s-ciama Manilkara chicle, dont a-i riva 'l nòm piemontèis ëd la goma da mastié.
Malleval-en-Vercors
Malleval-en-Vercors a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 14,1 km², con 31 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
Cicles
Dapress dël 1960 ël chicle a l'é stait sostituì da na goma sintética basà dzor ël butadien, pi econòmich da produve.
Hypoxylon multiforme
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Malleval-en-Vercors
🇫🇮
Cicles
La pi part ëd le gome da mastié a son considerà dij polìmer. 🇫🇮
Hypoxylon multiforme
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Dresda
thumb|250px|right Dresda (Dresden an alman) a l’é na sita dla Gërmania ëd 543.825 abitant (31/12/2015).
A l'é la capital dël Land (Stat Federal) dla Sassònia. A l'é situà arlongh ël cors dël fium Elba e a l'é ëdcò un pòrt an s'ës fium.
Lenga wikngenchera
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wikngenchera o Wikngenchera a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Dresda
Clima
La sità a l'ha 'n clima doss, mersì a le colin-e dantorn e ai vàire lagh e baciass.
Lenga wikngenchera
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wikngenchera a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wua
🇫🇮
Dresda
Conomìa
La sità as treuva davzin a d'amportante arserve ëd lignite e a l'é piassà arlongh ëd bon-e vie ëd comunicassion, lòn ch'a l'ha cissà l'atività comersial e andustrial: chìmica, eletrotécnica, mecànica ëd precision (utiss për la fotografìa e l'òtica), andustria dla siràmica, dël véder, dël vestiari e dl'alimentassion.
Coltura
A Dresda a-i é n'università fondà dël 1828 e vàire anstitussion d'anstrussion sientìfica e artìstica.
Stòria e dësvlup sitadin
Ij prim ansediament anté che al di d'ancheuj a-i é la sità ëd Dresda a armonto a l'àuta età 'd mes (sécol ch'a fa X), cand dle partìe ëd pëscador ëslav a l'han tirà su ij sò vilage an sla riva drita dl'Elba: un ëd si vilage as ciamava Dresdany. Apress, ël margravi Dietrich ëd Meissen (1195-1221) a l'ha fondà na sitadin-a, Alstadt, an sla riva gàucia dl'Elba, pròpe an facia dël vilage slav, che antlora a l'han dilo Neustadt. Ma già ant un papé dël 1216, le doe località a comparisso unìe, con ël nòm ëd Dresda.
Già a l'ancamin dël sécol, ant la part a snistra dël fium, a l'é dësvlupasse un mërcà flòrid.
Për soa bon-a posission e sò clima e mersì al lest dësvlup dj'atività d'estrassion e ëd comersi ant l'Erzgebirge, Dresda a l'ha tòst pijà na posission ëd prim pian antra le sità sàsson, tant che Enrich l'Avosà ëd Wettin, margravi ëd Meissen, a l'ha sernula tanme capital ant ël 1270.
Dël 1287 a l'é stàit livrà ël gran pont an sl'Elba.
Mòrt-ie Enrich, Dresda a l'é stàita ocupà dai re ëd Boemia, peui dal margravi ëd Brandeborgh.
Ant ël 1485, al moment ëd la division dla Sassònia, la capital a l'é passà al branch albertin dla ca ëd Wettin.
Dël 1491, un feu a l'ha dëstruvù scasi d'autut la sità, ma ij sò abitant, che a l'época a l'ero mach 4500, a l'han vitman torna tirala su, con ëd fortificassion neuve. Dël 1559 a l'han fabricà un neuv arsenal che, apress vàire modìfiche, ant ël 1887 a l'é dventà ël musé Albertinum. Ël castel, che an orìgin a l'era fàit ëd bòsch, a l'é stàit trasformà e agrandì an sël lat est conforma a la fasson dël tard Arnassiment, ma fin-a a mità Ses-sent ij travaj a son andàit pian, për via dla Guèra dij trant'agn.
Dël 1539 la sità a l'ha aderì ëd fassion ofissial a l'Arforma.
Ant la sconda mità dël sécol ch'a fa XVI Dresda a l'é riva a n'àut livel ëd benesse: le min-e ëd carbon, piomb, aram e stagn a mnavo 'd richëssa, antratant che na borzoasìa angignosa a duvertava vàire atività andustriaj, dont cola dla lan-a e, pì tard, la produssion ëd cristaj e porslan-a. Malgré le guère e ij contage, a l'é vitman rivà a na popolassion ëd 63.000 abitant.
Dël 1685 un feu a l'ha torna bolversà la sità; apress, Wolf Caspar von Klengel a l'ha elaborà ël prim proget për na neuva sistemassion dl'abità an sla riva drita dl'Elba, proget realisà ant j'agn a ven-e. Dal sènter d'ës setor a partìa na stra prinsipal (Hauptstrasse) ch'a së slargava viaman, an ësbocand a l'autëssa dël pont ch'a mnava a la riva gàucia. Na sconda via (Königstrasse) a rivava fin-a al Palass giaponèis, n'edifissi a quatr ale dovù a j'architet Matthäus Daniel Pöppelmann e Zacharias Longuelune, destinà a archeuje le pressiose colession ëd porslan-e. An fila arlongh la riva opòsta dël fium, conforma a l'esempi dël Canal Grand ëd Venessia, as trovavo j'edifissi pì elegant, dont l'ansidit Zwinger.
La sità a l'é tristement conossùa per avèj patì un dij pì terribij bombardament ëd la stòria dl'umanità, ij 14 ëd fërvé dël 1945, ant la Sconda Guèra Mondial. A së stima ch'a-i sio stàje tra ij 65.000 e ij 135.000 mòrt. L'antregh sènter ëd la sità a l'é andàit brusà e ëdcò dj'àutri quarté a son stàit devastà. Ël bombardament a l'è stàit vivament contestà përchè Dresda, sità arnomà për soe blësse artìstiche, a l'avìa gnun-e installassion militar e a l'era nen n'obietiv stratégich tal da scusé n'assion violenta parèj.
🇫🇮
Lenga dumpas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga dumpas ò Dumpas a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sabah).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Dumpas a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dmv
🇫🇮
Castro, Mesía
San Sebastián ëd Castro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Mesía. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 113 abitant (64 òm e 49 fomne) distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Saint-Aignan-de-Cramesnil
Saint-Aignan-de-Cramesnil a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,91 km², con 325 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 47 ab/km².
Gnevkow
Gnevkow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 17.13 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 319 abitant.
Kiel
right|140px Kiel a l’é na sità dla Gërmania ëd 235.366 abitant (2006).
A l'é la capital e la sità pì popolà dël Land (Stat Federal) dlë Schleswig-Holstein.
Geografìa
Kiel as treuva an sël Mar Bàltich e an particular an slë strèit Ansen ëd Kiel (Kieler Förde).
Stòria
thumb|200px|right|Panorama ëd Kiel Kiel a l'é stàita fondà tra ël 1233 e ël 1242 e a l'é stàita, ant ël cors dij sécoj, sità autònoma dla Lega Anseàtica, ùnich sboch sël mar dël teritori dla Sassònia, part dël Sacr Roman Imperi, possediment dla corona ëd Danimarca, dë Svessia, e part ëd la Confederassion Alman-a. Vers la fin ëd l'Eutsent Kiel a dven la sede dij quartié generaj ëd la marin-a prussian-a e ël prinsipal pòrt militar dla flòta alman-a, grassie ëdcò a la duvertura, ant ël 1895, dël Canal ëd Kiel, ch'a colega Mar dël Nòrd e Mar Bàltich. Ant la Sconda Guèra Mondial Kiel a patiss grev darmagi e squasi l'80% dla sità a ven crasà. La sità a l'é stàita riedificà con criteri modern e a l'é ël sènter econòmich e cultural pì important ëd la region.
Conomìa
Le prinsipaj atività econòmiche a son gropà al setor tersiari e aj cantié navaj.
Motobin important a l'é ël pòrt, ch'a consent ël traspòrt vers àutre sità sël mar Bàltich e ant j'anviron: Òslo (an Norvegia), Göteborg (an Svessia), Klaipėda (an Lituania), Tallin (an Estònia), Turku (an Finlandia), Kaliningrad e San Pietroborgh (an Russia).
Red Earth Creek Airport
Ël Red Earth Creek Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Red Earth Creek, Alberta, Canadà.
Kiel
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Angelika Volquartz.
Sità gemelà
Kiel a l'é gemelà con:
Tiobre, Betanzos
San Martiño ëd Tiobre a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Betanzos. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 607 abitant (322 fomne e 285 òm) distribuì an 11 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Tràves
right|140px Tràves a l’é un comun ëd 560 abitant dla provincia ëd Turin.
Lenga Diuwe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Diuwe o Diuwe a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Indonesia.<BR> <BR>
Tràves
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Osvaldo Cagliero (da l' 8/06/2009).
Lenga Diuwe
Classificassion
<BR>
Tràves
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Bagnacavallo
right|140px Bagnacavallo (Bagnacavall an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 16.195 abitant, an provincia ëd Ravënna.
Lenga Diuwe
Còdes ISO
<BR>
Bagnacavallo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Laura Rossi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Diuwe
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=diy
Bagnacavallo
Sità gemelà
Bagnacavallo a l'é gemelà con:
Tràves
Arferiment
🇫🇮
Bagnacavallo
Anliure esterne
🇫🇮