cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mitrophora gigas
Ambient
A chërs an sël teren sabios dij bòsch ùmid, an presensa ëd frasso, soens vzin a l'eva, a la prima.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Bërgamin-a
La bërgamin-a a l'é na pel ëd fèja, ëd crava o ëd bocin tratà con dla caussin-a fin-a ch'a dventa seulia, an manera da podèje scrive ansima. A l'é ël material che për ëd sécoj a l'é servì për tramandé la literatura. Le bërgamin-e a son motobin gorëgne e a son donca adate për scriv-ie ansima dij document amportant, ch'a duro ant ël temp. Ij lìber ëscrit ansima a la bërgamin-a as ciamo còdes.
Retschow
Retschow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 18.82 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 943 abitant.
Bërgamin-a
Ël nòm ëd bërgamin-a a ven da la sità ëd Pérghem, an Misia, dagià che la preparassion ëd coste pej, dla fasson ch'a l'ha daje al material sò nòm dël di d'ancheuj (περγαμηνή), a l'é për tradission atribuìa a Umen ëd Pérghem (192 aGC-158 aGC). L'ameliorament prinsipal ant la neuva manera ëd fé a l'é stàit ëd pronté le pej ëd fasson ëd podèj scrivie ansima a le doe face: a l'é bel fé che a la veja manera as travajèissa na facia sola pr'ëscrivie, lòn ch'a bastava cand ij lìber a l'ero fàit a rolò e ch'as costumava nen dë scrive sia dëdnans che da darera al material. L'anvension ëd la bërgamin-a, con soe doe surfasse, a l'ha cissà ël dësvlup dij còdes.
Con ël passé dël temp a l'é vnuje na distinsion antra ij materiaj pì grossé e coj pì fin: antant che la bërgamin-a fàita con crava o fèja a l'ha mantnù ël nòm, le produssion pì rafinà fàite con le pej pì dlicà ëd bocin o ëd bero a l'han an general pijà ël nòm ëd toson. Ij còdes an pel dl'età antica e ëd mes ë l'ero për la pì part fàit dij materiaj pì fin e a l'é vnuje la costuma ëd classificheje 'me toson, bele che dle vire a sarìa pì precis ciamé ël material con ël nòm ëd bërgamin-a.
Preparassion
Ël process ordinari modern për pronté le pej a l'é ëd laveje, trateje con la caussin-a, dësplucheje, grateje, laveje torna, tireje an slongandje ëd fasson uniforma an sna curnis, grateje torna e solieje j'ampërfession, ampovreje ëd giss passà a lë siass e fërteje con la pómess. Ëd métod parèj a l'é bel fé ch'a fusso dovrà ëdcò na vira.
Ël nùmer assè grand ëd manuscrit antich e dl'età ëd mes ch'a son rivane an përmet ëd fene n'ideja dla varietà dij materiaj an perìod e region diferent.
Notissie stòriche
I soma da 'd sitassion d'autor roman che la bërgamin-a e ël toson a ancaminavo a fé concorensa ai papir tanme material da scrivie ansima già d'lë II sécol, bele che antlora a l'é bel fé che soa preparassion a fussa pà ancor assè soagnà da feje concorensa për da bon. Ma j'esemplar ch'a son rivane dël III e IV sécol an mostro che a l'é staje un lest ameliorament, dagià che ël toson ëd col'época a l'é ëd sòlit ëd consistensa fin-a e dlicà, goregn e sòlid, seuli e lusent.
A l'é sempe staje na diferensa ëd color antra la surfassa esterior dla pel, cola ch'a l'é dësplucà, e la surfassa davzin a la carn ëd la bes-cia, an essend costa-sì pì bianca che l'àutra. Costa diferensa as armarca ëd pì ant j'esemplar pì vej, che coj pì tard a son ëstàit tratà ëd fasson pì completa con giss e pómess. Për armedié a cost contrast, brut da vëdd-se, as costumava, an prontand ij blòch ëd feuj pr'ij volum, ëd cobié le pàgine an butand la mità dësplucà d'un feuj an facia a n'àutra mità dësplucà, e la mità da la part dla carn an facia a n'àutra mità dl'istess tipo: parèj a qualsëssìa pàgina un a duvertèissa ël lìber a s-ciairava na tinta uniforma.
Ëd sòlit, ël toson dij manuscrit pì vej, fin-a al VI sécol comprèis, a l'é 'd bon-a qualità e travajà bin. Apress, con l'aumenté dla domanda, na pì gran quantità ëd materiaj men bon a l'é intrà an sël mërcà.
Preparassion ëspeciaj
Për volum soasì i l'oma d'esempi ëd toson uterin, prontà da animaj pen-a nassù. N'esemplar armarcàbil ëd còdes componù con costa sostansa dlicà a l'é ël manuscrit adissional 23925, dij sécoj ch'a fan XIII e XIV, al British Museum, ch'a l'é fàit ëd 579 feuj, sensa che ël volum a resta dë spëssor anormal. Ant l'àuta età 'd mes as dovravo dij toson pì spatussant për fé vnì pì fiamengh dij còdes soasì. L'art ëd tenze ël material con un rich color pórpora a l'era praticà a Costantinòpoli e a Roma, e almanch a ancaminé dal III sécol soens le Scriture a l'ero copià an ëscrivend an argent e òr ansima a 'd pressios toson tenzù: në spatuss inùtil, conforma al giudissi ëd Giròni ant un passage arnomà 'd soa prefassion al lìber ëd Giòb. Vàire dj'esemplar pì antich a son rivane, an condission pì o men bon-e: për esempi, j'evangeli ant la version Vetus Latina ëd Veron-a, dël IV o V sécol; l'avosà còdes ëd Génesi ëd Vien-a; ij manuscrit Rossano e Patmos dj'evangeli an grech; l'evangeli gòtich d'Ulfila a Uppsala; e d'àutri dël VI sécol, da banda a chèich esemplar pì tardiss. Con l'arnassensa dl'amprendiment sota Carl Magn, la produssion ëd còdes parèj a l'é stàita torna ancoragià; ma tòst apress a smija che l'art dël tenze a pórpora a sia stàita përdùa o bandonà. Na dariera testimoniansa as treuva an chèich esemplar ëd feuj ëd toson tenzù anserì 'me ornura an manuscrit arnassimentaj. 🇫🇮
La Lògia
miniatura|sinistra right|140px La Lògia -[[Media:Pms-La Lògia.oga|pronunsia]]:- (La Loggia an italian) a l’é un comun ëd 7.781 abitant dla provincia ëd Turin.
Gouy
Gouy a l'é 'l nòm:
La Lògia
Aministrassion
El sìndich a l'é Salvatore Gerace (dal 28/05/2007).
Léoncel
Léoncel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 43,01 km², con 55 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1 ab/km².
🇫🇮
Stereum subtomentosum
Descrission
A smija motobin a Stereum insignitum, ma a l'é men colorà.
Ambient
A chërs ant l'ùmid.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga tayo
Pais andoa a l'é parlà
La lenga tayo o Tayo a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Neuva Caledònia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tayo a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=amd
🇫🇮
Motacilla flava thunbergi
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: balarin-a, bërgeronëtta. <BR> Nòm an italian: Cutrettola caposcuro. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Provincia ëd Macerà
La Provincia ëd Macerà a l'é ant'le Marche e a comprend 57 comun.
Motacilla flava thunbergi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Motacilla flava thunbergi
Provincia ëd Macerà
A l'ha na surfassa ëd 2.774 km² e a conta 313.225 abitant.
Sò capleugh a l'é Macerà.
Geografìa
A confin-a a nòrd-òvest con la provincia ëd Pésaro-Urbin, a sud con la provincia ëd Ferm, a sud-òvest con la provincia d'Àscoli Picèn e a òvest con l'Umbria (provincia ëd Perugia). A est a l'é bagnà dal Mar Adriàtich.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Franco Capponi (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Tinani
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tinani o Tinani a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tinani a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lbf
Lenga tai mène
Pais andoa a l'é parlà
La lenga tai mène o Tai Mène a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Làos.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tai Mène a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tmp
🇫🇮
Mazzarino
right|140px Mazzarino (Mazzarinu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 12.421 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vincenzo D'Asaro (dal 22/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Roccascalegna
Roccascalegna a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 1.423 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 22 km², con na densità ëd popolassion ëd 65 ab/km². A confin-a con Altino, Archi, Bomba, Casoli, Gessopalena, Torricella Peligna.
🇫🇮
Faverolles
Faverolles a l'é 'l nòm:
Coulombs (Calvados)
Coulombs a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,4 km², con 185 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km².
🇫🇮
Lenga Binandere
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Binandere o Binandere a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bhg
Sità ëd San Marin
Sità ëd San Marin a l’é la capital dla Repùblica ëd San Marin.
A l’é ël ters borgh dla repùblica për popolassion, con 4.493 abitant (2003).
thumb|right|200px|Ël Palass Pùblich
Kelvington Airport
Ël Kelvington Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Kelvington, Saskatchewan, Canadà.
Saint-Martin-des-Champs (Finistère)
Saint-Martin-des-Champs a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment dël Finistère. A së stend për na surfassa ëd 15,70 km², con 4 709 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 300 ab/km².
🇫🇮
Everes alcetas
Ambient
La ruva a viv an dzora a Medicago lupulinus. Doe generassion a l'ann, la farfala a vola da avril a aost.
Distribussion
A viv an Italia setentrional e sentral fin al Lassio.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga borôro
Pais an dova a l'é parlà
La lenga borôro o Borôro a fa part ëd le lenghe macro-ge e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Borôro a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bor
🇫🇮
Tricholoma saponaceum
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 13 cm, bombà, gris vërdastr, giaunastr o brunastr, con ël sénter soens scurì. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 1,5 cm, atenuà, anrossenta al pé, pì ciàira che ël capel. Lamele pòch sarà, soens àute, biancastre o monëtte. Fòrt odor ëd savon.
Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortut sota la rol.
FAO
La FAO (Organisassion dle Nassion Unìe për l'Alimentassion e l'Agricoltura) a l'é stàita fondà ai 16 d'otóber dël 1945 a Québec. A l'é un-a dj'agensìe specialisà pì gròsse dël sistema dle Nassion Unìe. A l'ha 'me but l'organisassion e la guida ant ij setor dl'agricoltura, ij bòsch, la pësca e ël desvlup rural. Tanme organisassion antërgoernativa a conta 189 pais mèmber an dzorpì ëd n'organisassion mèmber: l'Union Europenga.
La FAO a l'é goernà da la conferensa dij pais mèmber, ch'as rancontra minca doi agn për esaminé ël travaj fàit e aprové ël programa e ël bilans pr'ij doi agn apress; la conferensa a vota ëdcò ël diretor general dl'agensìa. Ël diretor general a l'é Jacques Diouf, ch'a l'ha ancaminà sò prim mandà dël 1994 e a l'é stàit torna elegiù doe vire: sò ters mandà a l'é ancaminà dël gené 2006. Ant l'organisassion a travajo pì che 3600 përson-e, spatarà antra la sede sentral ëd Roma e sinch ufissi regionaj, neuv sot-regionaj, sinch ufissi ëd liura e vàire ufissi ant ij pais an camin ch'as dësvlupo.
J'atività prinsipaj dla FAO a son:
Tuti j'agn, ai 16 d'otóber, la FAO a organisa la Giornà Mondial dl'Alimentassion, an ocasion dl'aniversari ëd fondassion. 🇫🇮
Giuseppe Veronese
thumb|right|200px|Giuseppe Veronese Matemàtich. Giuseppe Veronese a l'era nassù a Chioggia ai 7 ëd magg dël 1854 e a l'é mòrt a Pàdoa ai 17 ëd luj dël 1917. Dël 1880 a l'ha otnù un pòst ëd përfessionament a l'Università 'd Lipsia e dël 1881 a l'ha sucedù a Giusto Bellavitis (ch'a l'era mòrt dël 1880) an sla cadrega ëd Geometrìa analìtica dl'Università ëd Pàdoa.
Motacilla flava cinereocapilla
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na balarin-a, o bërgeronëtta. <BR> Nòm an italian: Cutrettola capocenerino<BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Motacilla flava cinereocapilla
Tashkent
Tashkent (Toshkent an usbech) a l’é la capital dl'Uzbekistan.
Sità gemelà
thumb|right|200px|La madrassa Kukeldash Tashkent a l'è gemelà con:
🇫🇮
Stereum reflexulum
Ambient
A chërs an dzora a [èlatifeuja]].
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Domini (tassonomìa)
J'organism vivent a son spartì an tre grand domìni:
- Archea  --> Archéa : organism unicelular con proprietà diferente dai bateri
- Eukaria --> Eucariòt : organism vivent pì evolù, con célule pì struturà
Triora (omònim)
Triora a l'é 'l nòm ëd doi comun an provincia d'Imperia:
Sistemàtica
La Sistemàtica a l'é la siensa ch'a classìfica tuti j'esse vivent. Fin-a da l'antichità vàire pensator a l'han tentà ëd dé na classificassion a animaj e piante (as peulo arcordesse për esempi Aristòtil e Plinio ël Vej), ma a l'é mach ant ël 1758 che la sistemàtica a pija un caràter sientìfich, grassie a l'euvra Sistema Naturæ dlë svedèis Linneus. Linneus a l'ha descrivù tute le spece conossùe, an dasend a minca specie un nòm dobi (nomenclatura binària).
Ël nòm dël géner a va sèmper scrit con la litra inissial majùscola, mentre col dla specie sèmper con l'inissial minùscola, tuti e doi an corsiv. Géner e specie a ven-o scrit mach an latin. L'autor e l'ann as arferisso a la publicassion con la qual la specie a l'è stàita descrivùa për la prima vira. Quaivòlta a l'é indicà 'cò la sot-ëspece, sèmper an minùscol.
Lesches-en-Diois
44.59861°N, 5.52944°W
Sistemàtica
Categorìe tassonòmiche
Për descrive mej j'organism a son stàite creà dle categorìe tassonòmiche, ordinà an manera geràrchica: ij géner a fan part ëd famije, le famije a fan part d'órdin, j'órdin a fan part ëd class, e via parèj. Viaman ch'as monta sù an sla gerarchìa le caraterìstiche comun-e aj mèmber dij grup a resto minor e sèmper pì basilar. Le sëmijanse antra le specie (o antra ij grup dij livej superior) a peulo esse rapresentà da në schema a erbo (dendrograma): doe specie che a l'han l'istess géner a saran pì sìmij che doi ch'a-l l'han diferent. An via ideal la classificassion a dovrìa fé da specc a le relassion filogenétiche, valadì che da la classificassion dj'organism second na gerarchìa dë smijanse as dovrìa ëdcò comprende coma ch'a l'han fàit le sìngole specie a evòlvse a parte da determinà antenà comun. As peul parèj arcostruve un ver e pròpi erbo evolutiv.
Lesches-en-Diois
Lesches-en-Diois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 20,08 km², con 33 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1 ab/km².
Steffenshagen
Steffenshagen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 9.32 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 536 abitant.
Lesches-en-Diois
🇫🇮
Sistemàtica
Categorìe tassonòmiche
Për fé dj'esempi i podoma consideré sinch specie d'organism bin conossùe e motobin importante an biologìa: ël moschin dla fruta (Drosophila melanogaster), l'òm (Homo sapiens), ël pòis (Pisum sativum), n'arnomà bolè velenos, l' Amanita muscaria e un bateri motobin comun, l'Escherichia coli:
🇫🇮
Сістэматыка Süstemaatika Систематика
Lenga créola fransèisa seselwa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël fransèis créol Seselwa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=crs
🇫🇮
Vallermosa
right|140px Vallermosa (Bidda Ermosa an sard) a l'é un comun dla Sardëgna ëd 2.009 abitant, an provincia ëd Càliari.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Catta (dal 29/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Montedoro
right|140px Montedoro (Montidoru an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 1.674 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Federico Messana (dal 16/06/2008).
Arferiment
🇫🇮
Grifola frondosa
thumb|right thumb|right
Descrission
Fin a 50 cm ëd diàmetr. Motobin ëd capej, lateraj, brun. Un such ramificà an motobin ëd gambe, ciàire. Imenòfor biancastr. Da 2 a 3 përtus për mm. La carn a së s-ciapa.
Ambient
A chërs ëdzora a latifeuje, dzortut ëdzora ai such.
Comestibilità
Comestìbil, motobin apressià an Piemont, dzortut sot euli.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Grifola frondosa (Dicks. : Fr.) S.F. Gray
🇫🇮
Glaucopsyche alexis
Ambient
La ruva a viv an dzora a Leguminosae. Na generassion a l'ann, la farfala a vola da mars-avril a luj.
Distribussion
A viv an tuta Italia e ant le ìsole, fin a 1500 méter.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Baruga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Baruga o Baruga a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Baruga a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bjz
Lans (TO)
right|140px thumb|left|Panorama Lans (Lanzo Torinese an italian) a l’é un comun ëd 5.354 abitant dla provincia ëd Turin. A l’é bagnà dal Tesso e da la Stura ëd Lans.
Atrassion
thumb|right|200px|Ël pont dël diav
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Tina Assalto.
Arferiment
🇫🇮
Villmergen
Villmergen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 5.277 abitant. A së stend për na surfassa ëd 10,28 km², con na densità ëd popolassion ëd 513 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Büttikon, Dintikon, Dottikon, Egliswil, Hendschiken, Hilfikon, Seengen, Wohlen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Cavàu
Cavàu (Cavatore an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 286 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Stòria
Le prime sorgiss ch'a documento l'esistensa 'd Cavàu a armonto al sécol ch'a fa X, quand che n'at ëd l'imperador Oton III a cita l'abità 'd Cavàu antra ij domini dij vësco d'Àich. A smìa ch'ël topònim a fussa atestà tanme Castellum Cavatorium o Cavatorius, derivà dal verb latin cavare, che ant l'area monfrin-a a l'era dovrà 'dcò për indiché l'assion ëd sapé la tèra. Col diplòma dl'imperador Enrich II dël 1039, Cavàu a l'é confirmà sota la giurisdission dij vësco d'Àich: a dovìo essje un borgh abità e un castel goernà da 'n castelan nominà dal vësco, dont a j'ero esercità ij podèj giurìdich e militar. A l'inissi dël Tërzent Càvau a l'era organisà tanme Comun-a, dirigiùa da tre cónsoj e da 'n Consèj ëd quatórdes mèmber, ma tuti j'at ëd la Comun-a a l'ero stabilì a la presensa dël castelan e donca sempre sota la tùa vëscovil. Dël 1364 l'imperador Carl IV a conferma al vësco d'Àich ij sò drit e possediment, ma ant la sconda mità dël Tërzent la giurisdission sël teritòri 'd Cavàu a ven cedùa ai marchèis ëd Monfrà e soe sòrt a saran lijà a cole dël Monfrà për pì che tre sécoj.
A l'inissi dël Setsent, an séguit a la guèra 'd sucession ëspagneula e al sucessiv Tratà d'Utrecht, Cavàu a passa al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II e pì tard al Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) d'Àich e al Mandament ëd Ponson.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Olivieri (dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
Figueroa, Abegondo
San Miguel ëd Figueroa a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Abegondo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 212 abitant (103 òm e 109 fomne) distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Kinnauri, Bothi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kinnauri, Bothi o Kinnauri, Bothi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kinnauri, Bothi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nes
Roccaspinalveti
Roccaspinalveti a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 1.671 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 32 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 52 ab/km quadrà. A confin-a con Carpineto Sinello, Carunchio, Castiglione Messer Marino, Fraine, Guilmi, Montazzoli.
🇫🇮
Programa Alimentar Mondial
right|180px miniatura|312x312px|La sede a [[Roma]] Ël Programa Alimentar Mondial, PAM, (World Food Program, WFM, an angleis) a l'é l'agensìa dle Nassion Unìe, fondà dël gené 1963, ch'a l'ha për but ëd combate e, an prospetiva, sganfé la fam dël mond.
A l'é la pì granda organisassion umanitaria për l'assistensa alimentar.
Soa sede a l'é a Roma.
J'atività dël PAM contra la fam as dësrolo an doi moment. An portand dl'assistensa alimentar, l'assion dël PAM a visa a salvé la vità dj'arfugià e dle popolassion ch'as treuvo an dle situassion d'emergensa, amelioré la qualità dla vità e ël livel ëd nutrission dle popolassion ch'as treuvo implicà ant le crisi, porté assistensa ant la realisassion dij ben materiaj e favorì l'autonomìa dle popolassion e dle comunità.
Dl'avril 2007, Josette Sheeran a l'é dventà ël diretor esecutiv nùmer óndes dël Programa Alimentar Mondial.
🇫🇮
Tricholoma sejunctum
Descrission
Capel fin a 10 cm, da cònich-bombà a pupa, giàun vërdastr fibrilos ëd brunastr. Lamele motobin pòch sarà, profondament scavà, biancastre. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,5 cm, silìndrica, bianca o lavà ëd giaunastr o ëd rossastr al pé. Odor farinos ch'as sent pen-a. Savor amer.
Ambient
A chërs sota le latifeuje.
Comestibilità
A l'é nen comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Bormia
thumb|right|La Bormia tra Cantaluv e [[Ël Castlass|Castlass.]] La Bormia (an italian Bormida, an lìgur Bormia) a l'é  ‘n fium ëd le  province ëd Savon-a, Coni,  Ast e Lissandria.
Përcors
A l'ha soe sorgiss en Liguria; caland an diression nòrd-est a passa peui an Piemont campandse anfin 'nt ël Tani davzin a Lissandria.
Statìstiche
A l'ha na portà media ëd 44,2 m3/sec, un bassin ëd 2663,2 km² e na longheur ëd 153 km.
Vardé 'dcò
🇫🇮
Saint-Sauveur (Finistère)
🇫🇮
Hugo Steinhaus
right|thumb Wladyslaw Hugo Dionizy Steinhaus - nassù a Jasło (Polònia), ij 4 ëd gené dël 1887, mòrt a Breslavia (Polònia), ij 25 ëd fërvé dël 1972 - a l'é stàit un dj'animator dl'ansidita scòla matemàtica ëd L'viv.
Steinhaus a l'avìa studià matemàtica a j'Università dë L'viv e ëd Göttingen, anté che dël 1919 a l'avìa pijà ël dotorà d'arserca con la tesi Neue Anwendungen des Dirichlet'schen Prinzips (Neuve aplicassion dël prinsipi ëd Dirichlet). Dël 1917 a l'avìa otnù a L'viv l'autorisassion a l'ansegnament e dël 1918 a l'avìa publicà l'amportant artìcol Additive und stetige Funktionaloperationen. Dël 1920 a l'é dventà professor a l'Università dë L'viv.
Ansem a Stefan Banach, Stanislaw Marcin Ulam e d'àutri, a l'é ocupasse d'anàlisi fonsional.
Dël 1945 a l'ha tramudà a Breslavia, anté ch'a l'era dventà professor ëd matemàtica a l'università local. Dël 1952 a l'é dventà mèmber dl'Academia Polonèisa dle Siense (Polska Akademia Nauk).
Steinhaus a l'ha publicà an tut apopré 250 travaj, dont ëdcò ëd liber ëd sucess an sla matemàtica tanme Kalejdoskop matematyczny (1938).
An tra ij sò student as conto përsonage tanme Stefan Banach, Mark Kac e Zygmunt William Birnbaum.
Lenga umotina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=umo
Hugo Steinhaus
🇫🇮
Lenga umotina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Kemble Airfield
Ël Kemble Airfield a l’é n'aeropòrt localisà a Kemble, Gloucestershire, Anghiltèra, Regn Unì.
Lenga yoy
Pais an dova a l'é parlà
La lenga yoy o Yoy a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yoy a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yoy
🇫🇮
Lenga Shumcho
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Shumcho o Shumcho a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Shumcho a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=scu
Faverolles (Aisne)
🇫🇮
Stanisław Lem
thumb|right|200px|Stanisław Lem Stanisław Herman Lem a l'era në scritor ëd fantassiensa e ëd materiaj pì tradissionaj, filòsof e satìrich an lenga polonèisa. A l'era nassù ël 12 dë dzèmber dël 1921 a Lviv, n'Ucrain-a, e a l'é mòrt a Cracòvia ij 27 ëd mars dël 2006.
Soe euvre a son ëstàite virà an pì che 40 lenghe e a l'é venduss-ne pì che 27 milion d'esemplar. Ëd sò lìber Solàriss a l'é stàita fàita na version cinematogràfica da Andrej Tarkovskij.
Biografìa
Stanisław Lem a l'era nassù ël 12 dë dzèmber dël 1921 a Lviv, an Polònia (al dì d'ancheuj la sità a la resta an Ucrain-a) ant la famija ëd n'otorinolaringojatra motobin arnomà an sità.
A l'era antramentr ch'a studiava për ëvnì dotor a l'Università dë Lviv, quand a l'é anandiasse la Sconda guèra mondial. Combin ch'a fusso d'origin ebrea ant j'agn dla guèra la famija a l'ha fàila a evité d'esse sërà ant al ghet mersì ën dovrand ëd document fàoss. Ai temp dl'ocupassion fassista Lem a fasìa ël mecànich e 'l saldeur, e a fasìa part ëd la resistensa. Dël 1946 Lem a l'é tramudasse an lòn ch'a-i restava dla Polònia, che Lviv a l'era vnùita part ëd l'URSS, andand a sté a Cracòvia andova a l'é anandiasse a studié da dotor ant l'università dij Jaglon ().
Na vira ch'a l'avìa finì dë studié, Stanisław Lem a l'é arfudasse dë dé j'esam ëd làurea, nen vorend andé a fé 'l mèdich militar, e a l'ha arseivù mach un papé ch'a sertificava ch'a l'avìa finì sò cors dë studi. A l'ha travajà coma assistent ant n'istitut d'arsërca e a l'é anandiasse a scrive dle conte ant sò temp lìber për vagné chèich dzorapì ch'a-j giutèissa a vive ant ij temp ëd fam ch'a l'ero vnuje dapress a la guèra. Sò travaj a son ëstàit publicà la prima vira dël 1946. Pì tard ës passatemp dë scritor a l'é peui ëvnùit a esse sò travaj prinsipal.
thumb|left|250px|Stanisław Lem, a Cracòvia dël 30.10.2005 Dël 1973 a l'é stàit armerità con la tèssera onoraria dl'organisassion american-a djë scritor ëd fantassiensa SFWA (cola ch'a dà ij premi Nebula), dont a l'é peui stàit mandà via dël 1976 për avej criticà la literatura ëd fantassiensa american-a, ch'a l'avìa dit ch'a fussa sensa nì sust, nì gust, ch'a fussa mal pensà, pòvra coma stil dë scritura e tròp anteressà a fé 'd sòld për podèj dé dj'idèje e dle forme literarie neuve. Pì tard la SFWA a l'ha smonuje na partecipassion normal, che chiel a l'ha nen acetà.
A l'é stàit marià con Barbara Lesnjak, dont a l'é na-ie sò fieul Lukash.
Dël 1977 Lem a l'han falo sitadin onorari ëd Cracòvia.
Dël 1981 a l'ha arseivù na làurea honoris causa dël Politécnich ëd Wroklaw (), e pì tard da l'Università d'Opol, da cola dë Lviv e da cola dij Jaglon.
A l'é mòrt ij 27 ëd mars dël 2006 a Cracòvia, a l'età d'84 agn, apress a na longa maladìa ëd cheur.
La stòria ëd soa vita e ëd sò përcors artìstich as peul lese ant sò travaj autobiogràfich "Mia vita" (, dël 1983) e ant ël romanz ch'a parla ëd soa gioventura a Lviv «La ròca àuta».
Travaj artìstich
Stanisław Lem a l'ha dzortut ëscrivù ansima a l'ampossibilità dë capisse antra gent dla tèra e siviltà d'àutri mond, e ëdcò dl'avnì tecnològich dël mond. Pì tard sò travaj a son virasse ëdcò anvers a na sossietà idealìstica e utopìstica e ai sagrin dla gent ant na sitoassion andova 'l progress técnich a lassa tuti sensa travaj. Antra j'esempi ëd vita extra-terestr anventà da Lem a-i son vàire bòje mecàniche («Anvinsìbil»), un mar anteligent («Solàriss») e via fòrt. Ij problema dl'utopìa tecnològica a son analisà an «Pas ant ël mond», «Osservassion ant sël pòst» e na frisa ëdcò an «Ciberìade».
Da 'nt ël romanz «Solàriss» a son stàit girà vàire film
Conforma a lòn ch'a l'ha scrivù Lem, an sò travaj a l'é sentusse l'anfluensa dzortut ëd:
🇫🇮
Chondrostereum purpureum
Descrission
Resupinà peui sporzent, confluent. Imenòfor porpra, sciairent con l'età. Surfassa biancastra.
Ambient
A chërs an dzora a latifeuja.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Laurian
miniatura|sinistra right|140px Laurian o Lavrian (Lauriano an italian) a l’é un comun ëd 1.580 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Matilde Casa (dal 15/04/2008).
Arferiment
🇫🇮
Lenga créola fransèisa dla Guadalopa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga créola fransèisa dla Guadalopa o fransèis créol dla Guadalopa a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Guadalopa.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël fransèis créol dla Guadalopa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Livron-sur-Drôme
Livron-sur-Drôme a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd Drôme. As dëstend an sna surfassa ëd 39,52 km², con 8 608 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 218 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Canal ëd Panamà
Ël Canal ëd Panamà a l'é na via d'eva ant lë stat ëd Panamà (América sentral), che a colega l'Océan Atlàntich, a Colon, con l'Océan Passìfich, a Balboa. Ël Canal ëd Panamà a deuvra tre saraje për sorpassé ij dislivej ëd j'eve. Minca saraja a cambia ël livel ëd l'eva për nen che le nav as pianto. Dal canal a-i passa ël 5% dël comersi mondial.
Minca ann pì o men 14.000 nav a traverso ël Canal (14.702 dël 2008). Fin al 2002, anviron 800.000 nav a j'ero passà da lì.
Ël prim ch'a l'avìa anmaginane la costrussion a l'era stàit Ferdinand de Lesseps. Ancaminà ij travaj dël 1880, a l'ha dovù chiteje ant ël 1889, për le tròpe dificoltà. A l'é peui stàit finì e inaugurà dël 1914 da jë Stat Unì che a l'avìo butaje des agn për felo. Ël Canal a l'é longh 77 km (48 mija), a taja l'istm ëd Panamà, e a fà risparmié a le nav 15.000 km. Se na nav a l'é tròp gròssa për passé për ël Canal, a venta ch'a gira antorn a l'América meridional.
Ai 3 dë stèmber 2007 a son ancaminà dij travaj pr'ëslarghelo.
A-i é un fàit antëressant: da già che l'istm ëd Panamà a gira, l'intrada an sl'Océan Passìfich a l'é a orient ëd l'intrada an sl'Océan Atlàntich. Sòn a l'é ël contrari ëd lòn che un a së spëtrìa.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lycaena alciphron
Ambient
La ruva a viv an dzora a Rumex. Na generassion a l'ann, la farfala a vola da magg a aost.
Distribussion
A viv an tuta Italia fin a la Sicilia, a manca an Sardegna. Pì soens an montagna fin a 1500 méter.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Serradifalco
right|140px Serradifalco (Serradifarcu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 6.441 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michele Ricotta (dal 16/05/2005).
Sità gemelà
thumb|right|200px|La cesa dl'Imacolà Serradifalco a l'é gemelà con:
Lenga Doghoro
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Doghoro o Doghoro a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dgx
Doghoro language
Serradifalco
Arferiment
🇫🇮
Lenga otuke
Pais an dova a l'é parlà
La lenga otuke o Otuke a fa part ëd le lenghe macro-ge e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Otuke a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=otu
🇫🇮
Dialèt andalus
Pais andoa a l'é parlà
Ël dialèt andalus a l'é un dialèt dla lenga spagneula.
A l'é parlà dzoratut an Andalusìa e 'dcò an Estremadura, ant na part ëd la Region ëd Murcia, a Gibiltèra, Ceuta e Melilla.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël dialèt andalus a peul esse:
🇫🇮
Postia caesia
thumb|right|La surfassa ëd sot con ij përtus
Òslo
|right|160px
Postia caesia
Descrission
Capel fin-a a 6 cm., biancastr e peui bleu, feltrà. Sota al capel a l'é da biancastr a bleu, da 3 a 4 përtus për mm. A l'é ëdcò ciamà "Oligoporus caesius".
Ambient
A chërs dzora a bòsch ëd conìfere.
Òslo
A l’é ëdcò la prima sità dla Norvegia për popolassion, con 548.617 abitant (2007).
Postia caesia
Comestibilità
A l'ha gnun antëress alimentar.
Òslo
Geografìa
right|200px Òslo as treuva al fond dl'Oslofjord, un fiord dlo Skagerrag.
Postia caesia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Postia caesia (Schaeff. : Fr.) P. Karsten
Òslo
Nòm
Òslo a l'é staita ciamà Christiania dal 1624 al 1878 e Kristiania dal 1878 al 1924.
Provincia d'Àscoli Picèn
A l'ha na surfassa ëd 1.228 km² e a conta 208.785 abitant.
Postia caesia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Provincia d'Àscoli Picèn
Sò capleugh a l'é Àscoli Picèn.
Òslo
Sità gemelà
thumb|right|200px|Palass Real Òslo a l'é gemelà con:
🇫🇮
Provincia d'Àscoli Picèn
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Ferm, a òvest con le provinse ëd Macerà, Perugia (ant l'Umbria) e Rieti (ant ël Lassio), a sud con la provincia ëd Téramo, ant j'Abruss. A est a l'é bagnà dal Mar Adriàtich.
Stòria
Ant ël 2004 a l'ha përdu ël teritòri ëd Ferm, istituì capleugh ëd provincia.
Seborga
Seborga (A Seborca an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 320 abitant, an provincia d'Imperia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Enrico Ilariuzzi (dal 06/06/2016).
Provincia d'Àscoli Picèn
Anliure esterne
🇫🇮
Seborga
Sità gemelà
Seborga a l'é gemelà con.
Anliure esterne
thumb|left|300px|Na piassa dël borgh vej 🇫🇮
Baku
right|160px Baku (Bakı an aser) a l’é la capital ëd l'Aserbaigian.
A conta anviron 2.045.815 abitant (2011) e a l'é la sità pi popolà e pi amportanta dël pais.
Vordemwald
Vordemwald a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argòvia, con sirca 1.699 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 10,15 km², con na densità ëd popolassion ëd 167 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Brittnau, Murgenthal, Rothrist, Strengelbach.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Baku
Anliure esterne
🇫🇮
Kemess Creek Airport
Ël Kemess Creek Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Kemess Mine, Columbia Britànica, Canadà.
Wittenbeck
Wittenbeck a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 9.93 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 853 abitant.
Saint-Servais (Finistère)
Saint-Servais a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment dël Finistère. A së stend për na surfassa ëd 10,29 km², con 553 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 54 ab/km².
🇫🇮
Catathelasma imperiale
Descrission
Capel fin a 20 cm, da brun dorà a ninsòla con mace pì sombre. Bòrd anrolà fibrilos. Lamele motobin ës-ciasse, decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 5 cm, gorëgna, atenuà cònica, sfumà da brunastr ciàir a òcra grosonà, chërpà. Anel dobi, col ëd sota montant, strèit, col dë dzora calant, strià. Carn ëspëssa, bianca. Odor ëd chëcchëmmo.
Ambient
A chërs sota conìfere, a l'ha pì car la montagna.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Roio del Sangro
Roio del Sangro a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 158 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 11 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 14 ab/km quadrà. A confin-a con Castiglione Messer Marino, Monteferrante, Rosello, Villa Santa Maria. 🇫🇮
Mussomeli
right|140px Mussomeli (Mussumeli an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia d' 11.205 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Mancuso (dal 28/05/2007).
Anliure esterne
thumb|200px|Panorama
Arferiment
🇫🇮
Coulvain
Coulvain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,29 km², con 236 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 55 ab/km².
🇫🇮
Visòn (dòira)
thumb|right| Ël Visòn (an italian Visone) a l'é  na dòira ëd la provincia ëd Lissandria.
Përcors
A l'ha soe sorgiss ant le le prime colin-e dj'Apenin davzin a Ponson e as campa 'nt la Bormia a Visòn.
Statìstiche
A l'ha na portà media ëd 0,8 m3/sec, un bassin ëd 49,7 km² e na longheur ëd 15,8 km.
Célebes
right|250px Célebes (Sulawesi an indonesian) a l'é una dlë ìsole dla Sonda; as treuva tra l'ìsola dël Bòrneo e l'arsipélagh ëd le Moluche.
Politicament a fa part ëd l'Indonesia.
Hydnellum ferrugineum
Descrission
Capel fin a 10 cm., bianch sudant stisse ross viv, peui rusment. Imenòfor a uje bianche peui brun-e. Carn dossa.
Célebes
A l'ha na surfassa ëd 174.600 km² e a conta anviron 16 milion d'abitant.
Hydnellum ferrugineum
Descrission
Tronch-cònich, dle vire confluent.
Célebes
🇫🇮
Hydnellum ferrugineum
Ambient
A chërs sota conìfera.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga krenak
Pais an dova a l'é parlà
La lenga krenak o Krenak a fa part ëd le lenghe macro-ge e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Krenak a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kqq
Martigny (Aisne)
Martigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 16,96 km², con 460 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
Lenga krenak
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sunam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sunam o Sunam a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Martigny (Aisne)
🇫🇮
Lenga Sunam
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sunam a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Sinopoli
right|140px Sinopoli a l'é un comun dla Calabria ëd 2.223 abitant, an provincia ëd Res ëd Calabria.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Chiappalone (dal 30/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Lenga rien
Pais andoa a l'é parlà
La lenga rien o Rien a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Làos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rie
🇫🇮
Dendrìmer
dendrìmer a l'é na nanopartissela a forma ëd glòb, formà da macromolécole polimerisà, motobin ramificà, ch'a l'han ëd përtus e 'd canaj a l'anterior. Costa caraterìstica a-i rend bon a trambalé 'd molécole con ëd fonsion ëspessìfiche ant j'aplicassion biomédiche, chìmiche, eletròniche. 🇫🇮
Luc-en-Diois
44.61556°N, 5.45333°W
Luc-en-Diois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 23,49 km², con 490 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km². 🇫🇮
Lenga Gaina
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gaina a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gcn
Montréal (Canadà)
thumb|center|700px|skyline
Montréal a l'é na sità dël Canadà. A l'ha 2.625.919 abitant e la sità metropolitan-a a conta anviron 4 milion d'abitant.
Montréal a l'é la sità pi popolà dla provinsa federal ëd Québec e la lenga offisial a l’é ël fransèis.
🇫🇮
Heodes tityrus
Ambient
La ruva a viv an dzora a Rumex e Genista sarothamnus. Doe o tre generassion a l'ann, la farfala a vola da avril a stèmber.
Aigues-Mortes
Aigues-Mortes a l'é na comun-a fransèisa situà ant ël dipartiment ëd Gard, ant la region aministrativa ëd Lengadòca-Rossijon.
Heodes tityrus
Distribussion
A viv an tuta Italia fin a la Sicilia, a manca an Sardegna. Pì soens an montagna fin a pì ëd 2000 méter.
Aigues-Mortes
🇫🇮
Kenora Water Aerodrome
Ël Kenora Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Kenora, Ontario, Canadà.
Lenga créola fransèisa dla Gujan-a
Pais andoa a l'é parlà
La lenga créola fransèisa dla Gujan-a o fransèis créol dla Gujan-a a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Gujan-a Fransèisa.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël fransèis créol dla Gujan-a a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gcr
🇫🇮
Baumgarten
Baumgarten a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 38.80 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 785 abitant.
Motacilla citreola
Motacilla citreola
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na balarin-a, o bërgeronëtta. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Motacilla citreola
Bològna
Bològna (Bulåggna an bolognèis) a l'é na sità dl'Emilia-Romagna ëd 374.460 abitant, capleugh dla region e dl'omònima provinsa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Virginio Merola (dal 2011).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Palass d'Accursio Bològna a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Tukpa
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpq
Leinì
miniatura|sinistra right|140px Leinì a l’é un comun ëd 14.687 abitant dla provincia ëd Turin.
Stòria
ij prim repert archeològich dël borgh a ven-o dal sit (ò compless ëd sit) dla Vàuda ëd Lombardor, che a resta antra Lombardor, San Murissi, Caseli e Leinì midem. As trata ëd materiaj anco' nen tant bin catalogà, che a peul esse che a resto dla tarda preistòria. Ël problema ëd catalogassion a ven dzortut da la question che ij repert a rivo nen da djë sgav organisà, ma dal travaj ëd privà.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ivano Coral (dal 5/04/2005).
Sità gemelà
Leinì a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga chiquitano
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chiquitano a peul esse:
Jacint Verdaguer
thumb|right|200px|Jacint Verdaguer i Santaló Poeta an lenga catalan-a.
Lenga chiquitano
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cax
Jacint Verdaguer
Jacint Verdaguer i Santaló a l'era nassù a Folgueroles ai 17 ëd magg dël 1845 a a l'é mòrt a Vallvidrera ai 10 ëd giugn dël 1902.
Lenga chiquitano
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga afrikaans
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Afrikaans ò Afrikaans ò Africans a l'é parlà dzortut an Sudàfrica.
Jacint Verdaguer
A l'é stàit un dij pì gran poeta dla literatura catalan-a.
Lenga afrikaans
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl ' Afrikaans a peul esse:
Jacint Verdaguer
An soa vita a l'era preive.
Lenga afrikaans
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=afr
🇫🇮
Jacint Verdaguer
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Fuleren
Ij fuleren a son ëd nanopartissele, dëscoatà vers la fin dj'agn Otanta, costituìe da 60 àtom ëd carbòni, con la forma apopré d'un balon ëd fótbal. A son ëstudià tanme component ëd vàire struture ant la nanofabricassion e an vàire aplicassion, ëdcò biomédiche. 🇫🇮
Daedalea quercina
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin-a a 25 cm. La D. quercina a chërs séssil (visadì sensa gamba), a mes cercc, ma ràire vire as peul trovesse ressupinà. La surfassa dë dzora a l’é zonà a cercc, fëltrà, ëd color òcra ciàir. La còsa pi caraterìstica dla D. quercina è l’é la surfassa ëd sota, sempe ëd color òcra: ij përtus dij tuboj a son largh, da 1 a 4 mm, motobin iregolar, a forma ëd labirint, dle vire fin a forma ëd lamele, separà da dij dissepiment larg fin-a a 2 mm (as peul disse ch’a basta volté la lenga për arconòssla). Ij tuboj a son a në strat sol, dël midem color ëd la surfassa poroida, spess fin a 4 mm; ël contest a l‘é com la nata, òcra scur, spess fin a 10 mm.
Ambient
A chërs dzortut dzora a le gròsse suche ëd rol, soens a desen-e ëd lenghe ansema.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Daedalea quercina (L. : Fr.) Fries
Luscinia svecica
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na balarin-a, o bërgeronëtta.
Daedalea quercina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Luscinia svecica
Descrission
A l'é un cit osel migrateur.
Ambient
Da finì.
Collybia butyracea
thumb|right