cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Assel
Ij métod modern
L'usage d'ossìgen al pòst ëd l'aria an tuti costi process a l'ha mnà apress la sconda guèra mondial a përfessioné dij neuv métod ëd conversion basà an sël sofié ossìgen ëd gran purëssa. Ël protòtip ëd costi process a l'é l'ansidit process LD. J'avantagi d'ës métod, ch'a l'ha 'n ròl ëd prim pian ant la produssion dl'assel an tut ël mond, a consisto an na pì granda qualità dl'assel, un pì cit cost ëd gestion (përchè a-i é nen damanca ëd combustìbil) e ant un pì bel fé për depuré ij prodot ëd combustion, comprèise le fum dla feriera. Ël sistema LD a deuvra anviron la mità dij rotam ëd fer dovrà dai forn Martin-Siemens e a lassa donca a disposission na gran quantità 'd rotam da esse dovrà ant ij forn elétrich tradissionaj.
Monteprandone
right|140px Monteprandone a l'é un comun dle Marche d' 11.687 abitant, an provincia d'Àscoli Picèn.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Stefano Stracci (da l' 8/06/2009).
Introd
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga Zemba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Zemba o Zemba a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Angòla.<BR> <BR>
Giuseppe Peano
Soa cariera
Da l'ann universitari 1880-81 a dventa assistent ëd d'Ovidio e dal 1881 al 1890 a l'é assistent ëd Genocchi. Dlë dzèmber 1884 a oten l'ansegnament privà, na sòrta d'abilitassion për l'ansegnament a l'università. Ant ël 1886, an dzorpì 'd sò travaj a l'Università, a ven nominà professor a la Real academia militar, andoa a va a mostré l'anàlisi e a-i restrà për quìndes agn. Ant ël 1887 a maria Carola Crosio, fija dël pitor Luigi Crosio. Ël 1 dë dzèmber 1890 a l'é nominà professor ëstrasordinari ëd càlcol infinitesimal a l'Università ëd Turin (a dventrà ordinari dël 1895) e l'ann dòp a intra a l'Academia dle Siense e a pija la diression dla neuva Rivista di matematica (dal 1896 Révue de mathématiques). Dël 1895 a dventa Sivalié dl'Órdin dla Coron-a (a sarà nominà Ufissial ant ël 1917 e Comendator dël 1921). Ant ël 1897 Peano a l'é anvità a smon-e na conferensa general al prim rëscontr anternassional dij matemàtich, ch'as ten a Zurigh dal 9 a l'11 d'ost. Ant soa conferensa a parla ëd sò travaj an sla lògica matemàtica ch'a l'era pen-a stàit publicà ant ël Formolari. Dl'ost 1900 Peano a l'é a Paris, për partissipé al prim rëscontr anternassional ëd filosofìa e a lë scond rëscontr anternassional dij matemàtich. Durant ël rëscontr ëd filosofìa, Peano e Bertrand Russell a s'ancontro. Russell a scrivrà che ël rëncontr con Peano a l'é stàit un dij moment pì amportant ëd soa vita: as fa dé j'euvre ëd Peano e dòp ël rëscontr as në va dlonch a studieje. Sòn a fa nasse la colaborassion ëd Russell con l'arvista ëd Peano. Rivà al pont pì àot ëd soa cariera ëd matemàtich, Peano a l'é nominà Sivalié dl'Órdin dij Sant Morissi e Làser ël 25 d'avril dël 1901. Ant j'agn a vnì sò travaj an matemàtica a cala, ëdcò përchè a l'era pijà daj progèt për la creassion 'd na lenga anternassional.
Ël Formolari
Dal 1894 al 1908 Peano a travaja al progèt dël Formolari: ël but a l'era d'archeuje tute le proposission e ij teorema conossù an vàire setor dla matemàtica, esprimend-je an dovrand ij simboj dla lògica. An tut, a-i surtran na vinten-a ëd publicassion ch'a fan part d'ës progèt.
Lenga Zemba
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Zemba a peul esse:<BR> <BR>
Fife Airport
Ël Fife Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Glenrothes Fife, Scòssia, Regn Unì.
Assel
Le feriere
A sconda dël tipo d'anstalassion a resta ëdcò organisà 'd fasson diferenta la disposission dij repart ausiliar ch'as òcupo 'd carié, dla colà, dla manutension dj'angign e dij servissi generaj.
Le feriere ch'a deuvro ij convertidor Thomas a son caraterisà da l'usage 'd ghisa fondùa tanme material ëd partensa; për sòn, ëd sòlit a son costruìe da banda dij granforn. As deuvro almanch doi convertidor e l'assel fabricà a l'é peui colà ant le lingotere piassà ant le tampe 'd colà da 'd gròss sigilin trasportà da 'd gru a cher-pont. D'àutri repart essensiaj an na feriera a conversion a son coj dle sofiante, ch'a fornisso d'aria comprimùa për l'ossidassion dla ghisa ant ij convertidor, e col për la preparassion dj'arvestiment, dont ël consum a l'é motobin gròss.
Le feriere su sòla, ch'a peulo dovré ij process àcid o bàsich, an dzorpì dla ghisa lìquida a deuvro tanme material ëd partensa ëdcò rotam e mineraj ëd fer. An dzorpì dij repart ëd preparassion e ëd finidura, ch'a smijo a coj dle feriere a conversion, a l'han n'amportansa particolar ij gasògen, ël repart ëd caria, ël sistema ëd riscaudament e j'arcuperador ëd calor. La feriera elétrica as diferensia da cola su sòla për ël tipo ëd forn, ch'a peul esse a arch o a andussion.
La conomìa gropà a l'assel
La produssion organisà su scala andustrial ëd l'assel, ancaminà an Anghiltèra vers ël 1850, a l'é spantiasse an pressa ant ij pòst prinsipaj dl'Euròpa ossidental e ant jë Stat Unì 'd Mérica. Fin-a al 1930 an coste region as fabricava l'85% ëd tuta la produssion mondial. Costa preminensa a l'era dovùa al livel ëd dësvlup tecnològich e andustrial e un ròl fondamental a l'ha giugalo la disponibilità d'arzerve bondose 'd materie prime (mineraj ëd fer e còch). A l'é për lòn che j'anstalassion siderùrgiche a j'ero butà o bin davzin a le min-e 'd carbon, parèj che an Pennsylvania e ant la Ruhr, opura davzin a cole 'd mineral, coma an Loren-a; pì da ràir, davzin a tute doe, tanme an Gran Brëtagna. Na vira ch'as decidìa ëd buté su n'anstalassion, le polìtiche ëd provisionament dle vàire siderurgìe a restavo angagià ansima a 'n temp longh.
L'arvolussion dël process ëd produssion
Gropà a lë sfrutament ëd le min-e ant ël Ters Mond a l'é lë spantiament ëstragròss dël comersi mondial dle materie prime; sòn a l'é stàit rendù possìbil ëdcò da l'aumenté dël tonelage dle nav, lòn ch'a l'ha semplificà ij problema dël provisionament e sbassà ij cost ëd traspòrt. Sòn a l'ha avù dle conseguense an sle localisassion dj'amprèise siderùrgiche, che a tendo a esse tramudà an sle còste dël mar. D'àutra part ij neuv process e mòdoj ëd produssion, ëd potensialità stragròsse, a esalto ij prinsipi dla conomìa dë scala e a përmëtto ëd produssion motobin pì competitive che cole ch'as podìo avèisse coj process tradissionaj. An dzorpì dle grande amplicassion tecnològiche, a intro an gieugh ëd gròsse chestion d'órdin finansiari.
Lenga Zemba
Còdes ISO
<BR>
Assel
L'assel tanme andicator econòmich e tecnològich
L'espansion dla produssion e dël consum d'assel a resta tra ij mej andicator pr'ëmzuré ël dësvlup nen mach econòmich ma ëdcò tecnològich. An efet, as conòsso bin le liure antra consum d'assel e dësvlup ëd la produssion andustrial e ëdcò la relassion ës-ciassa antra la chërsùa dle réndite e ël dësvlup dël consum dij prodot siderùrgich. L'anàlisi empìrica a l'ha fàit vëdde an manera ciàira che ël rapòrt antra l'aumenté dël consum d'assel e l'aumenté dle rèndite (elasticità) a tend a agrandisse con la chërsùa dël sagg d'aument ëd le rèndite. D'àutra part, l'elasticità a tend a diminuì na vira rivà a 'd livej ëd dësvlup conòmich àut. Ansima a 's rëscontr a son ëstàit elaborà vàire modej previsionaj për antivëdde l'evolussion dël consum.
Lenga Zemba
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dhm
Assel
L'evolussion tecnològica e soe conseguense
Da banda dle trasformassion ëstruturaj, a-i son ëstaje ëdcò d'àutri grand progress ant l'evolussion dle tecnologìe. Le tape pì significative a son arpresentà da l'antrodussion dla colà continuà e da l'amponse dij neuv process d'ardussion direta dël mineral. Sòn a fa capì ël dësvlup ecessional dla produssion mondial, passà da 95 milion ëd tonelà dël 1930, a 189 milion ëd tonelà ant ël 1950 e a 696 milion ëd tonelà dël 1973.
Monteprandone
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Assel
L'evolussion tecnològica e soe conseguense
As peul donca s-ciairesse n'amportansa pì gròssa dij laminà pian an coj pòst anté ch'a-i é un fòrt dësvlup conòmich, andoa a-i é n'orientament marcà vers dij consum privà ëd ben ch'a duro. An tratand-se ëd produssion d'àuta tecnologìa caraterisà da n'àut valor giontà, la produssion ëd laminà pian (motobin dovrà ant l'andustria dle viture, dla meinagerìa elétrica, ant le costrussion navaj e an d'àutri setor amportant d'atività produtiva) a sotlinia ëdcò ël livel tecnològich argionzù. D'àutra part, na ciàira prevalensa ëd laminà longh ant ël consum total d'assel a peul esse sign ëd n'evolussion ancor pòch marcà, tìpica dle fas ëd decòl andustrial o ëd na domanda ancor orientà dzortut vers le grande euvre pùbliche (infrastruture, ferovìe) e j'andustrie ëd base.
Plöwen
Plöwen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Assel
L'evolussion tecnològica e soe conseguense
L'adatament ëd le caraterìstiche dij prodot siderùrgich a j'arceste dj'andustrie consumatris a l'ha përmëtù a 's prodot ëd goerné na posission ëd preminensa tanme material ëd base an tante atività. An efet, chiel a l'é present pa mach ant ij setor tradissionaj (agricoltura, traspòrt, edilissia, meinagi) ma a l'ha pijà dle posission d'amportansa an dij setor pì modern, tanme l'eletrònica e la missilìstica. Costa supremassìa a ven da le caraterìstiche fìsiche particolar dij prodot siderùrgich, prima ëd tut l'arzistensa mecànica. Al di d'ancheuj a l'é possìbil produve d'assej con carie dë s-ciapura motobin àute, bon an particolar a la costrussion d'euvre destinà a soporté ëd greve solecitassion an vàire condission d'esercissi. Ij progress otnù ant ël legeriment dl'assel e ël conseguent àut rapòrt antra l'arzistensa e ël pèis a përmëtto ëd dovrelo an dij setor che prima a j'ero esclusiv dij materiaj tradissionaj, për esempi ant l'edilissia (costrussion dë struture portante ëd fabricà sivij e andustriaj) e ant la viabilità (viadòt, pont ëstradaj e feroviari, dzorelevà).
Giuseppe Peano
La scòla ëd Peano
Peano a l'ha avù vàire dissìpoj ch'a l'han contribuì al dësvlup ëd sò programa. Ij pì amportant a son Giovanni Vailati, Filiberto Castellano, Cesare Burali-Forti, Alessandro Padoa, Giovanni Vacca, Mario Pieri, Tommaso Boggio. L'anfluensa dla scòla ëd Peano ant l'ambient académich turinèis as dëstissa pian pianòt ant j'agn Tranta.
Assel
Ël dësvlup ëd la produssion mondial
Ël dësvlup ëstragròss dla produssion mondial a l'é ancaminà vers ël 1930.
Giuseppe Peano
L'ansegnament
Tanme titolar ëd la cadrega, Peano a l'ha mostrà ël cors d'Anàlisi infinitesimal dal 1895-96 al 1924-25.
Plöwen
A aparten a l'aministrassion ëd Löcknitz-Penkun.
Assel
Ël dësvlup ëd la produssion mondial
A parte dal 1950 ël Giapon a l'é un dij pòst andoa la produssion a l'é aumentà 'd pì, bele che an mancansa ëd materie prime. Sò grand compless produtiv a l'é basà scasi tut ansima a dë stragròsse anstalassion costere a sicl antëgral, ch'a sodisfo la domanda anterior e a përmëtto ëdcò dj'esportassion. Ëdcò ant l'Union Soviética a j'era staje un gròss dësvlup produtiv, rendù possìbil da la bondansa 'd materie prime e le rèide priorità assignà a j'anvestiment ant l'andustria pesanta. N'aument dla produssion a l'é argistrasse ëdcò ant l'Union Europenga. Ant jë Stat Unì, nopà, l'espansion a l'é stàita pì cita, dagià che ël gròss ëd jë sfòrs ant j'anstalassion a l'avìo falo ant j'agn antra le doe guère mondiaj: an efet, a la fin dj'agn 1940 a l'avìo na capassità produtiva ëd pì che 90 milion ëd tonelà. A coste as son giontasse ëd capassità për d'àutre 45 milion ëd tonelà ant j'agn 1950 e mach ëd 15 milion ëd tonelà ant ij des agn apress, bele che ant l'istess temp j'anvestiment a son aumentà dël 59%. 🇫🇮
Giuseppe Peano
L'ansegnament
Al prinsipi 'd soa cariera, an dzorpì d'esse un grand matemàtich, Peano a l'era ëdcò n'ansegnant vajant, aotor tra l'àotr ëd doi fiamengh volum Lezioni di analisi infinitesimale dël 1893 për sò cors a l'Academia militar. Ma viaman che sò progèt dël Formolari a progredìa, soa fasson ëd mostré a dventava pì astràita e jë student a n'avìo a basta ëd dovèj fatighé për amprende lòn ch'a consideravo mach ëd sìmboj. Për sòn, ël 26 ëd maj dël 1901 a dev chité sò ansegnament a l'Academia militar. Ëdcò a l'Università l'ansegnament ëd Peano a dventa problemàtich. Ant un consèj dla facoltà dij 17 ëd mars 1910 Corrado Segre a crìtica ël cors d'Anàlisi superior, mostrà da Peano su afidament a parte dal 1908. Ës cors a-j sarà nen confirmà e a sarà afidà a Guido Fubini, che antlora a l'era professor al Politécnich. A Peano a-j rivo ëdcò le crìtiche dij colega përchè chiel a l'ha la costuma ëd nen fé dj'esam a sò student, che a rivo soens nen d'aotut preparà a la làorea: A-i é nen da manca - a sostnìa Peano - ëd tormenté në student pà preparà: a-i pensërà la vita a bocelo. Ant n'artìcol antitolà Contra j'esam an sël periòdich popolar Torino nuova dël 17 d'ost dël 1912 a scriv che A l'é un crìmen bel e bon contra l'umanità tormenté ij pòvri student për esse sigur ch'a sapio lòn che la pì part dla gent coltivà a ignòra.
Diario Frontera
Ël Diario Frontera a l'é un giornal cotidian ëd Mérida, Venessuela A l'é stàit fondà dël 1978 da José Benedicto Monsalve. A l'é 'l ters cotidian venessuelan për difusion, con pì che 45.000 còpie al di. Ël diretor responsàbil a l'é Alcides Monsalve.
Monteprandone
Arferiment
🇫🇮
Diario Frontera
Anliure esterne
Sit internet
🇫🇮
Giuseppe Peano
L'ansegnament
Dal 1925-26 a dev, bon gré mal gré, chité l'ansegnament dl'anàlisi për col ëd matemàtiche complementar, fasend cambi con Francesco Giacomo Tricomi; lë scambi ëd cadrega a dventa ofissial ant l'ann universitari 1931/32, darié 'd soa vita. Epura, a l'é dròlo armarché coma pròpe ant la part final ëd soa cariera l'anteresse matemàtich ëd Peano a confluiss viaman ëd pì vers l'ansegnament e as multìplico soe publicassion e soe propòste an sla fasson ëd mostré la matemàtica fin-a da je scòle elementar.
Junghuhnia brownii
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Giuseppe Peano
J'idèje polìtiche
Peano a l'ha mai fàit polìtica ativa, ma as conossìo soe simpatìe për ël sossialism. Durant ël siòpero dj'ovriere dle fàbriche ëd coton ëd Turin dël maj 1906, a l'avìa anvitaje a argalesse con na gita fin-a a soa vila an Val Patonera a Cavorèt. A lë s-ciòp dla prima goèra mondial a fortiss che la colpa a l'é ëdcò ëd la varietà dle lenghe. Ant n'artìcol ans un giornal ëd Turin dl'8 mars 1916, antitolà Jë Stat Unì dla Tèra, as àogura l'advent ëd na confederassion dle nassion dël mond. A anvita ëdcò l'aliansa ëd Fransa, Regn Unì, Russia e Italia a trasformesse ant na confederassion con un parlament sol e n'ùnich esèrcit.
Junghuhnia brownii
Ambient
An Euròpa a l'é stàit trovà cheich vire an sère, gave, miniere; motobin rair.
Giuseppe Peano
Ël latino sine flexione e l'academia për l'anterlenga
Tra la fin dël sécol ch'a fa XIX e ël prinsipi dël sécol ch'a fa XX a j'ero dësvlupasse vàire moviment ch'a possavo për la creassion ëd na lenga artifissial antërnassional. An Piemont, un travaj parèj a l'havìa già falo ant ël 1890 Daniele Rosa, con sò Nov Latin. Le doe pì spantià d'antlora a j'ero ël volapük e l'esperanto. Ëdcò Peano, possà dal filòsof Louis Couturat, a fa soa propòsta ant ël nùmer dël 20 d'otóber 1903 ëd soa arvista, arfasend-se a sugeriment ch'as trovavo già ant jë scrit ëd Leibniz: na forma ëd latin sensa gramàtica, ch'a ciama latino sine flexione. Al prinsipi dël Neuv-sent ël volapük a l'era giumai an declin e ant lë dzèmber 1908 Peano a intra ant l'academia ch'a sostnìa costa lenga e as càndida a fene ël diretor. Na vira elegiù a në cambia ël nòm an Academia pro interlingua e a në slarga ël but a l'arserca d'un consens për l'adossion ëd na lenga antërnassional. A restërà diretor dl'academia fin-a a soa mòrt. Belavans, soa dedission a cost moviment a-j gava temp e anteresse për l'arserca matemàtica, che a sarà mai pì aj livej ëd prima.
Contribussion amportante
Peano a l'ha publicà pì che 200 travaj, dont na quindzen-a ëd volum. Magìster genial dij contra-esempi, vàire amportant arzultà dla matemàtica moderna a ven-o da soe arserche, dzortut cole ëd j'agn ëd soa gioventura. An tra 'd coste a val la pen-a ëd mensioné:
Junghuhnia brownii
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Giuseppe Peano
A l'han dit ëd chiel
''A smija ël ritrat ideal d'un lògich: a l'ha na noblëssa d'aotut ëstrasordinaria ch'a-j ven da soa sincerità. I l'hai un rëspet ancreus për chiel.'' B. Russell 🇫🇮
Lenga ponosakan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ponosakan ò Ponosakan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ponosakan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pns
Lenga Sauria Paharia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sauria Paharia o Sauria Paharia a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sauria Paharia a peul esse:
Lenga ponosakan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sauria Paharia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mjt
Lenga mongondow
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mongondow ò Mongondow a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mog
🇫🇮
Manuel Vázquez Montalbán
Scritor ëspagneul. Manuel Vázquez Montalbán a l'era nassù a Barslon-a ël 27 ëd luj dël 1939 e a l'é mòrt a Bangkok ël 18 d'otóber del 2003.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Sekar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sekar o Sekar a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sekar a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arnstein Airport
L'Arnstein Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Port Loring, Ontario, Canadà.
Lenga Sekar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=skz
Arnstein Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CNR9.
Junghuhnia collabens
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd conìfere; a l'é considrà n'andicador ëd bòsch antegr.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Junghuhnia collabens (Fr.) Ryvarden
🇫🇮
Lenga Uruangnirin
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Uruangnirin o Uruangnirin a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Uruangnirin a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=urn
Kazuo Shiraga
Artista. Kazuo Shiraga (白髪一雄 an giaponèis) a l'era nassù dël 1924 a Amagasaki. Apress ël 1945, ij sò prim ëstudi a son ëd pitura a la Scòla professional ëd pitura ëd Kyoto, fin-a al 1948. L'ann apress a l'ha continuaje a Osaka.
Dël 1952, antratant ch'a pràtica ancor la pitura a l'euli e al cotel, a l'é un dij quatr fondador ëd la formassion ëd vangardia Zero-Kai. Coj sò amis Akira Kanayama, Saburo Murakami e Atsuko Tanaka a fortiss ël programa ch'a spiega ël nòm ch'as son dasse: l'art a dev parte dal pont zero assolù e dësvlupesse conforma a soa pròpia creatività. Për l'esposission ëd la formassion dël 1954, a smon për la prima vira na tèila piturà coj sò pé patanù. L'ann apress, ël Zero-Kai a dëspariss për fé nasse ël moviment Gutaï, dont ël nòm a veul di concret.
Dël 1957 ël crìtich Michel Tapie as anteressa a chiel e a contribuiss a felo conòsse a Paris, anté che Shiraga, prim esponent dla formassion Gutaï, a espon a la galarìa Stadler dël 1962 e a intra an rapòrt con la vangardia, an particolar con Jean-Jacques Lebel. A New York soe esibission a tiro l'atension d'Allan Kaprow.
Lenga Maria, Dandami
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Maria, Dandami o Maria, Dandami a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Maria, Dandami a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=daq
Newtownards Airport
Ël Newtownards Airport a l’é n'aeropòrt localisà antra Newtownwards e Belfast, Contéa d'Antrim, Irlanda dël Nòrd, Regn Unì.
Premi Oscar
Premi Oscar a l'é ël nòm col qual a son comunement conossù j'Academy Awards, ij pì important arconossiment cinematrogràfich american e internassionaj.
Ij premi a son conferì da l'Academy of Motion Picture Arts and Sciences, n'associassion nà dël 1927 e formà pì che 6.000 përson-e (squasi tute american-e) ch'a travajo ant ël mond dël cine: ator, regista, produtor, senegiator, técnich e via fòrt.
Ël premi a ven assegnà a Los Angeles dal 1929. Ij film ch'a arsèivo ij premi ant le diferente categorìe a deuvo esse surtì a Los Angeles ant l'ann precedent a col ëd la premiassion. Ij mèmber ëd l'Academy an minca branca a peulo nominé ij pì brav esponent ant sò camp (për esempi j'ator a son nominà mach da j'ator), ël film pì bel a peul esse nominà da tùit. Surtìe le nominations, ij nòm dij vincitor a peulo esse votà da tùit.
Entraygues-sur-Truyère
Entraygues-sur-Truyère a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 30,15 km², con 1267 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km².
🇫🇮
Erik Axel Karlfeldt
thumb|right|200px|Erik Axel Karlfeldt Poeta svedèis. Erik Axel Karlfeldt a l'era nassù a Karlbo ai 20 ëd luj dël 1864 e a l'é mòrt a Stocòlma j' 8 d'avril dël 1931. Dël 1931, dòp soa mòrt, a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura, che chiel a l'avìa arfudà dël 1918.
Lenga Muria oriental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Muria oriental o Muria oriental a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Muria oriental a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=emu
Lenga Herero
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Herero o Herero a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Namibia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Herero a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=her
Dolina
Dolina (an sloven; San Dorligo della Valle an italian) a l'é un comun ëd 5.926 abitant dla provincia ëd Triest (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Geografìa
Dolina a l'é pròpi al confin con la Slovenia.
Popolassion
Lë 70,5% dj'abitant ëd Dolina a l'é 'd lenga sloven-a, j'àutri a son ëd lenga italian-a.
Lenga Kowiai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kowiai ò Kowiai a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Papua).
Dolina
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fulvia Premolin (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Màntoa
Màntoa (Mantova an italian, Màntua an dialèt mantoan) a l'é na sità dla Lombardìa ëd 49.308 abitant, capleugh ëd l'omònima provinsa.
Vicente Aleixandre
Poeta spagneul. Vicente Aleixandre Merlo  a l'era nassù a Sevilla ai 26 d'avril dël 1898 e a l'é mòrt a Madrid ai 13 de dzèmber dël 1984. Dël 1977 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
Màntoa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mattia Palazzi (dal 15/06/2015).
Junghuhnia lacera
Descrission
Fonz anual, ressupinà, a l'é belfé dëstachelo dal sotstrat, a riva a 5-6 cm ëd longhëssa e 3-4 mm dë spëssor. La surfassa poròida a l'ha un color reusa giaunastr, reusa ocra, a ven pi sombr ant ij fonz sëccà. Ij bòrd a son spess, sovens a l'han dij cordon a a l'han un color crem ocra. Ij përtus a son cit, pa regolar, angolos, 2-5 për mm. La carn a l'é motobin sutila, ëd color crem giaunastr a a l'ha në spëssor al pi d'un mm. Ij tùboj a son a në strat sol, dël midem colr dla surfassa poròida o un pòch pi ciair, a a son spess 1-2 mm.
Vicente Aleixandre
Chèich esempi ëd soa euvra
Da Con tut ël rispet
Dolina
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Kowiai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kowiai a peul esse:
Vicente Aleixandre
Chèich esempi ëd soa euvra
🇫🇮
Perillo, Oleiros
Santa Locaia ëd Perillo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Oleiros. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 7.003 abitant (3.642 fomne e 3.361 òm).
Junghuhnia lacera
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Perillo, Oleiros
🇫🇮
Màntoa
Aministrassion
thumb|center|250px|Palass ëd la Rason
Sità gemelà
Màntoa a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|350px|left|Panorama 🇫🇮
Lenga Kowiai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kwh
Lenga Kwanyama
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kwanyama o Kwanyama a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Angòla.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kwanyama a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kua
Ludwik Zamenhof
thumb|right|200px|Ludwik Lejzer Zamenhof Ludwik Lejzer Zamenhof (Ludwik Łazarz Zamenhof) a l'era nassù a Białystok ai 15 dë dzèmber dël 1859 e a l'é mòrt a Varsavia ai 14 d'avril dël 1917.
A l'é ël creador dla lenga ausiliara antërnassional Esperanto.
Zamenhof a l'é chërsù ant la sità 'd Białystok (che adess a l'é ant ël teritòri dla Polònia, ma a col temp l'era gionzù a la Russia), anté ch'as parlavo vàire lenghe diferente e a-i era 'd dificoltà ëd capisse antra le vàire colture. Sòn a l'ha possalo a sërché na solussion al problema, e con ël passé dj'agn a l'ha dësvlupà l'Esperanto, con un process longh e laborios.
Zamenhof a l'ha seghità ij sò sfòrs malgré l'aparission dël Volapük dël 1879, arsultà dël travaj ëd n'àutr antërlenghista, Johann Martin Schleyer, con ël but ëd creé na lenga antërnassional. Zamenhof a appressiava ël Volapük, ma ij problema ch'a-i ero con costa lenga a lo cissava a continué con ij sò proget. A la fin, dël 1887 e con l'agiut econòmich ëd sò pare, a podìa publiché në studi anté ch'a smonìa ij prinsipi ëd soa lenga antërnassional, sota lë stranòm Dr. Esperanto (paròla ch'a l'é vnùita ël nòm ëd soa creassion).
Ij sò tre fieuj a son ëstàit massà dai nasista durant la Sconda Guèra Mondial, dagià che la famija Zamenhof a l'era ebrea.
🇫🇮
Arthur East Airport
L'Arthur East Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Arthur, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CPC3.
Lenga Kwambi
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Kwambi o Kwambi a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Namibia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kwambi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kwm
Ulaanbaatar
destra|160px Ulaanbaatar o Ulan Bator (Улаанбаатар an lenga mòngola) a l’é la capital dla Mongòlia.
A conta anviron un milion d'abitant.
Sità gemelà
thumbnail|destra|200px|Panorama Ulaanbaatar a l'è gemelà con:
🇫🇮
Lenga Muria ossidental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Muria ossidental o Muria ossidental a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Muria ossidental a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Władysław Reymont
thumb|right|200px|Władysław Reymont Scritor polonèis.
Władysław Reymont (sò nòm ver a l'era Władysław Stanisław Rejment) a l'era nassù a Kobiele Wielkie ai 7 ëd magg dël 1867 e a l'é mòrt a Varsavia ai 5 de dzèmber dël 1925.
Dël 1924 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
O Caramiñal, A Pobra do Caramiñal
Santa María a Antiga dël Caramiñal a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Pobra do Caramiñal. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 464 abitant (245 fomne e 219 òm) distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Fordata
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Fordata ò Fordata a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=frd
🇫🇮
Lenga Karore
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Karore o Karore a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Karore a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xkx
Tomà I
Nassù dël 1178, Tomà I a fa neuv ant la lista di cont ëd Savòja.
Fieul d'Umbert III e ëd soa quarta fomna Beatris ëd Vienne, a l'ha mach óndes agn cand sò pare a meuir e a resta sota la tùa ëd soa mare, ch'as fa giuté ant la regensa dal vësco ëd Morian-a e da so cusin Bonifass III ëd Monfrà. La sitoassion a l'era dlicà, përchè Umbert III a l'era stàit dëspujà ëd sò podèj da l'amperator Federich ël Barbarossa. Ël marchèis ëd Monfrà a rëncontra ël neuv amperator Enrich VI a Basiléa e chiel-sì a aceta dë scancelé la confisca dij ben dij Savòja a condission che Tomà a renda soe tère aj vësco ëd Belley, ëd Tarantasia, d'Osta, ëd Sion e ëd Turin. Tomà a fa lòn ch'a-j diso, ma passin passèt a travaja për arpijé ij vej domini e agrandì sò teritòri: a arpija la Valsusa e a s'ampadroniss ëd Rivàuta e Giaven.
La sossietà feodal a l'era an camin ch'as dësblava dnans a j'organism sitadin e ruraj ch'as dësvlupavo an pressa; le comun-e a së spantiavo ëdcò an Piemont e minca progress ant l'espansion ëd Tomà I a l'é 'l frut ëd lòte e maneuvre contra l'arzistensa gorëgna dle comun-e piemontèise.
Dël giugn 1207 a oten da Filip dë Svevia un papé ëd donassion ëd Teston-a e Cher.
Federich II a l'ha nominalo vicari an Lombardìa e ant la marca ëd Trevis.
A meuir ël 1m ëd mars dël 1233 e a l'é sotrà a Autacomba.
Tomà I a l'era mariasse con Beatris Margrita ëd Gëneva e an seconde nòsse con Margrita ëd Faucigny. A l'ha avù des masnà: Medeo, ch'a-j suced; Beatris (mòrta dël 1266), marià a Raimond Berengari ëd Provensa; Margrita; Umbert; Aimon; Tomà ch'a otnirà ël prinsipà ëd Piemont a la division dlë stat dël 1235 e a l'avrà pì tard la tùa ëd sò novod Bonifass; Gulielm, vësco ëd Valensa e ëd Liegi; Pero ch'a sucedrà a sò novod Bonifass; Bonifass vësco ëd Canterbury; Filip ch'a sucedrà a Pero.
Ël papé dle franchise dla Val d'Osta
Con Tomà I a ancamin-a ëdcò la vera sovranità ëd ca Savòja an sla Val d'Osta: dël 1191, su arcesta dël vësco Valbert, ël giovo cont a l'ha concedù a la sità d'Osta l'avosà papé dle franchise, ch'a buta fin a 'n perìod turbijos e a l'é ël fondament dl'autonomism valdostan. Dël midem ann, a rend al vësco ij sò drit an sël podèj temporal dël vëscovà.
Dël 1222 e 1227 a pressied le prime ciambree generaj dont i l'oma notissia an Val d'Osta.
Tomà I a l'ha dàit an féod al viscont Boson ël castel ëd Vila Challand (1200) e le tère ëd Cas-cion e Cly.
A l'ha pijà sota soa protession ël vësco e ël capìtol ëd la catedral e ëd Sant Ors (1191), l'ospissi dël Mont-Joux (1206), la prevostura ëd Saint-Gilles ëd Véres (1227).
Sò nòm
Tomà I a l'é 'l prim dij Savòja con ës nòm. Sò pare a l'avìa ciamalo parèj an memòria ëd Thomas Becket, arsivësco ëd Canterbury, massà ël 29 dë dzèmber dël 1170 ant la catedral da quatr sicari dël re Enrich II.
🇫🇮
Junghuhnia nitida
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga Gondi meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gondi meridional o Gondi meridional a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Junghuhnia nitida
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch ëd latifeuje.
Lenga Gondi meridional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gondi meridional a peul esse:<BR> <BR>
Junghuhnia nitida
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga Gondi meridional
Classificassion
<BR>
Junghuhnia nitida
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Junghuhnia nitida (Pers.) Ryvarden
Lenga Gondi meridional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ggo
Montefiore dell'Aso
right|130px Montefiore dell'Aso a l'é un comun dle Marche ëd 2.241 abitant, an provincia d'Àscoli Picèn.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Achille Castelli (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La colegià
Arferiment
🇫🇮
Lenga Mbalanhu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mbalanhu o Mbalanhu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Namibia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mbalanhu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lnb
Escandolières
Escandolières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 13,5 km², con 224 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 16 ab/km².
🇫🇮
Vilnius
right|180px Vilnius a l’é la capital dla Lituania.
Geografìa
right|200px Vilnius as treuva ant ël sud-est dla Lituania, a la confluensa dij fium Vilnia e Neris.
Sità gemelà
🇫🇮
Montemonaco
right|140px Montemonaco a l'é un comun dle Marche ëd 668 abitant, an provincia d'Àscoli Picèn.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Onorato Corbelli (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Le tor dla muraja dël vej castel
Arferiment
🇫🇮
John Archibald Wheeler
Ant j'agn 1930, pen-a livrà la tesi, a l'é partì për la Danimarca, për andé a travajé con Niels Bohr, ch'a l'era un dij pare dla mecànica quàntica. Dël 1938 a l'é stàit nominà professor ëd fìsica a l'Università 'd Princeton, anté ch'a l'ha mostrà fin-a al 1976. Dël 1941 a intra a partissipé al proget Manhattan, dont j'arzultà a mnëran dl'ost 1945 a le bombe atòmiche su Hiroshima e Nagasaki. Antratant, dël 1944 sò frel Joe a l'era mòrt an combatiment an Euròpa. Pì tard, a diferensa ëd tanti sò colega, Wheeler a sostenrà na posission militarista, an travajand an sla bomba H, an sostnend la guèra ëd Vietnam e an fasend la promossion dlë scu antimìssil.
An sërcand ëd travajé a l'unificassion ëd relatività general e mecànica quàntita, Wheeler a antroduv ël concet ëd geometrodinàmica quàntica, concet ch'a sarà bandonà ant j'agn 1970. Malgré 's faliment, sò travaj a fa s-ciòde un foson d'anteresse për la teorìa dla relatività general.
Ij përtus nèir
Wheeler a l'é l'anventor dl'espression përtus nèir. N'artìcol teòrich dël 1939 ëd Robert Oppenheimer e Hartland Snyder a descrivìa la mòrt ëd na stèila massissa, ch'a dròca dzora 'd chila midema sota l'efet ëd soa massa al pont che tuta la materia, e con chila lë spassi-temp, as ambaron-a an na cita region d'anté che gnanca la lus a peul ëscapé. A l'ancamin pa tut afàit convinciù, Wheeler a finiss për aceté costa idèja che antlora a l'era conossùa sota 'l nòm dë stèila stopa. Dël 1967, durant na conferensa ël fìsich a treuva n'espression ch'as amponrà. An fasend arferiment a Alis al pais dle maravìe, Wheeler a dis che la stèila an amplosion «a dësparirà a la vista parèj dël gat dël Cheshire. Un a lassa mach sò soris daré 'd chiel; l'àutra a lassa mach la gravità. La gravità, ma pa la lus. Nì lus nì partissele a na seurto. Nen mach: lus e partissele ancidente ch'a intro ant ël përtus nèir a fan gnente d'àutr che agrandì soa massa e soa gravità».
An dzorpì dl'espression përtus nèir, Wheeler a l'ha creà na bon-a part dël vocabolari dla dissiplin-a, tanme ël fassinos përtus ëd verm, për descrive na scursa teòrica dlë spassi-temp.
Trasformassion d'Abel
Ch'as considero doe sequense (a_n) e (v_n) e ch'as definisso le sequense u_n=a_nv_n e. La trasformassion d'Abel a l'é l'ugualiansa anté che n e p a son ëd nùmer naturaj. 🇫🇮
John Archibald Wheeler
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Ndonga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ndonga o Ndonga a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Namibia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ndonga a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ndo
Pokemouche Airport
Ël Pokemouche Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Pokemouche, New Brunswick, Canadà.
Junghuhnia semisupiniformis
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Junghuhnia semisupiniformis (Murril) Ryvarden
🇫🇮
Andorra la Vella
right|150px Andorra la Vella (Andorra la Vèja an piemontèis) a l’é la capital dël Prinsipà d'Andorra.
Ascot Racecourse Heliport
Ël sò còdes aeropòrt ICAO a l’é EGLT.
Andorra la Vella
Monument pì important
thumb|right|200px|Casa de la Vall
Sità gemelà
Andorra la Vella a l'é gemelà con:
🇫🇮
Blason dla provincia d'Àscoli Picèn
Blason dij comun dla provincia d'Àscoli Picèn
🇫🇮
Lenga Gondi setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gondi setentrional o Gondi setentrional a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gondi setentrional a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gno
Halldór Laxness
thumb|right|200px|Halldór Laxness Scritor islandèis.
Halldór Laxness (sò nòm ver a l'era Halldór Guðjónsson) a l'era nassù a Reykjavík ai 23 d'avril dël 1902 e a l'é mòrt-ie j'8 ëd fërvé dël 1998.
Dël 1955 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
Welshpool Airport
Ël Welshpool Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Welshpool, Powys, Gàles, Regn Unì.
Lenga Nkhumbi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nkhumbi a peul esse:<BR> <BR>
Bascapè
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Emanuela Curti (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Yamdena
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yamdena ò Yamdena a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd lë Yamdena a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jmd
🇫🇮
Lenga Nkhumbi
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=khu
Régola d'Abel
Ch'as considero doe sequense (a_n) e (v_n) e ch'as definisso d'àutre sequense u_n=a_nv_n e. La régola d'Abel a fortiss che si la sequensa (V_n) a l'é limità, si la sequensa (a_n) a l'é infinitésima e si la serie a convergg, antlora la serie \sum u_n a convergg ëdcò chila. 🇫🇮
Pavìa
Pavìa a l'é na sità dla Lombardìa dë 72.576 abitant, capleugh ëd l'omònima provincia.
Stòria
Dël temp dij roman Pavìa a l'era un munissipi roman motobin amportant, ciamà Ticinum. Antra le tere ch'a l'avìa a-i ero ëdcò cole astësan-e ëd Costiòle, Ajan e Mombërsèj.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Depaoli (dal 09/06/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Ël pont coèrt 🇫🇮
Halldór Laxness
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenzitopsis oxycedri
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a vej genèiver.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Khirwar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Khirwar o Khirwar a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Khirwar a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kwx
Lenga Kei
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kei ò Kei a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kei a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kei
🇫🇮
Ashern Airport
L'Ashern Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Ashern, Manitòba, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJE7.
Ramin
Ramin a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Löcknitz-Penkun.
Le Fel
Le Fel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 24,89 km², con 146 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 5 ab/km².
🇫🇮
O Val, Narón
Santa María a Maior dël Val a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Narón. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.678 abitant (859 fomne e 819 òm) distribuì an 34 grup ëd popolassion.
Melfi
Melfi a l'é un comun dla Basilicà ëd 17.345 abitant, an provincia ëd Potensa.
Newcastle Airport
Ël Newcastle Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Newcastle upon Tyne, Tyne and Wear, Anghiltèra, Regn Unì.
Melfi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alfonso Ernesto Navazio (dal 30/05/2006 -second mandà-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël castel
Lenga Ngandyera
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngandyera a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nne
Lenga Maria
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Maria o Maria a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Maria a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mrr
Amassònia
right|thumb|Posission e surfassa L ' Amassònia (conossùa ëdcò coma Foresta amassònica), a l'é na foresta equatorial ëd l'América meridional. thumb|right|Panorama a [[Manaus]]
Surfassa
Soa surfassa total a l'é 'd pì che 7 milion ëd chilòmeter quadrà, ma l'estensiòn dij bòsch a l'é mach ëd 5,5 milion. La foresta a l'é për al 60% ant ël Brasil, ma as ëslarga 'cò fin-a ant ël Perù, la Colombia, ël Venessuela, l'Ecuador, la Bolivia, la Gujan-a, 'l Suriname e la Gujan-a Fransèisa. thumb|right|La [[Madre de Dios (Perù)|Madre de Dios an Perù]]
Etimologìa
Al nòm a riva da na bataja che Francisco de Orellana l'avìa combatù contra a la tribù dij Tapuyas, andoa le fomne a combatìo ansema a j'òmo. Orellana l'ha ciamà 'l fium Rio dj'Amàssoni përché ste fomne a-j ësmijavo a cole dont a conto Eròdot e Diodòr Sìcul.
Biodiversità
La foresta l'é caraterisà da na presensa amponent ëd sòrt animaj e vegetaj.
Popolassiòn
La densità a l'é nen fòrta, ma la popolassion a l'é bele che tuta consentrà an nen vàire sità. Le foreste pì ancreuse a son abità da j'Indios. 🇫🇮
Lenzites warnieri
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a latifeuje, dzortut albre e rol.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lenzites warnieri Durieu & Mont.
🇫🇮
Lenga Muria, ossidental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Muria, ossidental o Muria, ossidental a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Muria, ossidental a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mut
Western Muria language
Moinville-la-Jeulin
Moinville-la-Jeulin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 5,94 km², con 107 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
Rossow
Rossow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Löcknitz-Penkun.
Moinville-la-Jeulin
🇫🇮
Sondri
Sondri (Sondrio an italian, Sondri 'dcò an dialèt valtëlinèis) a l'é na sità dla Lombardìa ëd 21.632 abitant, capleugh ëd l'omònima provinsa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alcide Molteni (dal 29/04/2008, scond mandà dal 28/05/2013; dagià sìndich dal 1994 al 2003).
Sità gemelà
Sondri a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama d'invern 🇫🇮
Bereguardo
Bereguardo (Balguàrt ant ël dialèt pavèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.794 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Capalbio
right|140px Capalbio a l'é un comun dla Toscan-a ëd 4.234 abitant, an provincia ëd Grosset.
Bereguardo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Battagin (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Capalbio
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Bellumori (da l' 8/06/2009).
Bereguardo
Arferiment
thumb|left|300px|Ël castel 🇫🇮
Capalbio
Anliure esterne
thumb|right|200px|La ròca aldobrandesca
Arferiment
🇫🇮
Lenga Selaru
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Selaru a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=slu
🇫🇮
Antàrtide
right|thumb|Antàrtide right|thumb| L ' Antàrtide a l'è 'l sest continent. A l'è nen divis an pais e nassion, ma a l'è ad tùit, bele che vàire pais a n'arvéndico 'l teritòri. A l'è abità da arsercador, geòlogh e siensià che a lo studio.
🇫🇮