cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga warlpiri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga warlpiri o Warlpiri a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Warlpiri a peul esse:
Chiavari
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga warlpiri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wbp
Antoniucci Volti
Scultor. Nassù dël 1915, mòrt dël 1989.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Gorbio
Gorbio a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. As dëstend an sna surfassa ëd 7,02 km², con 1154 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 164 abitant al chilòmeter quàder.
Ël pais a resta an s'un sit rocos e sërvaj.
Eveniment e manifestassion
🇫🇮
Sechelt - Porpoise Bay Water Aerodrome
Ël Sechelt - Porpoise Bay Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Sechelt, Columbia Britànica, Canadà. A smija ch'a l'abio saralo da nen vàire.
Lenga quechua, cusco
Pais an dova a l'é parlà
La lenga quechua, cusco o Quechua, Cusco a fa part ëd le lenghe quechuan e a l'é parlà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quechua, Cusco a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=quz
🇫🇮
Friedland (Bassa Sassònia)
thumb|Lichtenhagen Friedland (Bassa Sassònia) a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Göttingen dlë stat dla Bassa Sassònia (Niedersachsen). Ël munissipi as treuva a 20&nbsp;km a meridion ëd Göttingen e a l'avìa 10.708 abitant dël 2004.
thumb|160px|Monument Heimkehrer
Lenga warlmanpa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga warlmanpa o Warlmanpa a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Warlmanpa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wrl
Saint-Laurent-de-Condel
Saint-Laurent-de-Condel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 12,15 km², con 413 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
🇫🇮
Surnia ulula
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> La Surnia ulula a l'é n'osel. Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ronco Scrivia
Ronco Scrivia a l'é un comun dla Liguria ëd 4.573 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Surnia ulula
Ambient
Da finì.
Ronco Scrivia
Economìa
Le pi grand arsorse ëd Ronco Scrivia a son l'agricoltura e 'l turism d'istà.
Surnia ulula
Distribussion
As treuva an Euròpa, Nòrd América e Siberia. Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ronco Scrivia
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Rosa Olivieri (dal 01/06/2015).
Anliure esterne
thumb|left|350px|Panorama 🇫🇮
Lenga oriya adivasi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga oriya adivasi ò Oriya Adivasi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl ' Oriya Adivasi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ort
🇫🇮
Adivasi Oriya language
Montefalcione
🇫🇮
Varėna
Varėna ([[media:Varena.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla Contéa d'Alytus, ant la munissipalità ëd Varėna. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1946.
Stòria
Varėna a l'é stàita fondà ant ël 1862, davzin a la ferovìa Varsavia-San Peroborgh. A coj temp a l'era mach un cit insediament ma, pòch a poch, a l'é dësvlupasse fin a ven-e a esse capleugh e sènter pì important ëd sò distret ant ël 1950. Ant j'Agn 70 dël Neuv-sent ël pais a l'é chërsù an séguit al fòrt posson dl'industrialisassion.
Sitadin avosà
Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, pitor e compositor, nà a Varėna Veja ant ël 1875 e mòrt davzin a Varsavia ant ël 1911. 🇫🇮
Tardobi
thumb|right|200px|Ël Tardobi a [[Tromello.]] Ël Tardobi (an italian Terdoppio) a l'é na dòira dël Piemont e dla Lombardìa.
Valensa
thumb|left|300px|La piassa sentral con la cesa 'd Santa Maria Magior Valensa (Valenza an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 18.634 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Tardobi
Përcors
A nass en Piemont a sud-est dël Motaron, ant la comun-a d'Agrà e Conturbia; caland an diression sud a bagna ël teritòri 'd Noara e pasa peui an Lomlin-a, campandse anfin 'nt ël Pò davzin a Sommo (PV).
Valensa
Stòria
Ël teritòri 'd Valensa a l'é abità fin da l'Età dla Pera ma a l'é belfé che mach da la fin ëd l'Età dël Fer as sio creasse ij prim cit ansediament da part ëd tribù ligurin-e ch'a costituiran peui ël nùcleo formativ ëd la sità. As pensa che 'l gròss dle abitassion a dovèissa trovesse an sij brich ëd la region comprèisa tra le frassion d'Astijan e 'd Mont, ant n'area 'd confin antra l'anfluensa dle tribù che ij roman a ciameran "Ligures Bagienni" (a òvest), "Ligures Statielli" (a sud) e "Ligures Marici" (a nòrd-est). Dal IV sécol prima 'd Crist, a s'anandia la calà dij Celt (o Gaj, pr'ij roman) da Oltralp, che a së stabilisso an bon-a part ëd l'Italia stentrional e a lasso trasse përfonde ant la cultura dle gent dël pòst. La conquista roman-a dl'area a pija sò achit antra 'l ters e lë scond sécol prima 'd Crist, con la sotmission ëd le popolassioni ligurin-e e la colonisassion da part ëd gent ëd l'Italia Sentral. Ël pais a ven ciamà Valentia e as tramuda ant ën castrum, valadì 'n camp militar duvert e dësfendù da 'n fossà, për presidié n'important passage sël Pò. Valensa a s'anrichiss e a së slarga, dagià che a la fonsion militar as gionto cola aministrativa e comersial. Ant j'agn '40 prima 'd Crist ël pais a oten la sitadinansa roman-a e a ven anserìa al margin stentrional ëd la IX Region Augùstea (Liguria), al confin con la XI Region Augùstea (Galia Transpadan-a), mach dë dlà dël Pò.
Tardobi
Vardé 'dcò
🇫🇮
Valensa
Stòria
Valensa as gòd chèich sécol ëd pas e prosperità e trovandse nen ant na posission mnassà da j'atach a ven nen fortificà. Quand che la disgregassion ëd l'Imperi Roman a comensa a dé ij sò efet con la crisi dle finanse e dla possibilità 'd guerné 'l teritòri, la decadensa 'd Valensa as célera, ij borgh an sij brich a së spòpolo e a s'unisso pì a val, ant la posission atual ëd la sità. Ël Cristianésim a l'era spantiasse già dal IV sécol d.C., për l'evangelisassion ëd san Siro 'd Pavìa, ma a l'é la figura 'd san Màssim (vësco pavèis ma nà a Valensa) ch'a resta cola pì importanta ant la tradission local. La fin ëd l'organisassion statal, ij ravagi e le invasion dij pòpoj nòmad, le guère frequente a causo sovens darmagi, mòrt, pestilense e devastassion. Dël 568 la calà dij Longobard an Italia a dà l'andi a 'n neuv órdin statal, dòp pì che un sécol d'incertëssa. Valensa, abità mach pì da chèich senten-a d'abitant - pì che d'àutr contadin, a ven fortificà për inissiativa dij vësco e dij Duch stansià a Pavìa.
Dël 774 ij Franch ëd Carl Magn as sostituisso ai Longobard e da l'800 Valensa a intra a fé part ëd l'Imperi Roman Sacrà. La sità a ven torna fortificà con muraje pì fòrte, difendùe da la milissia cìvica sìa për protession da le incursion dij Sarasin e dj'Óngher, sia për dé protession ai fugiasch ëd le campagne. L'organisassion aministrativa a subiss modìfiche creuse ch'a porto al neuv sistema feodal: le unità teritoriaj a dvento Contà e Marcheisà, a l'inissi nominà dal re ma che bin tòst as tramudo an càriche ch'a passo an ardità da pare an fieul. Dël sécol ch'a fa X, ël teritòri 'd Valensa a passa sota al contròl dël marchèis Aleram e dal 967 dël Marcheisà ëd Monfrà. A la fin dël sécol ch'a fa XI a nass la Comun-a, espression ëd le neuve class nobiliar e dla borghesìa, con podèj limità mach a l'aministrassion sitadin-a. Ël sécol ch'a fa XII a l'é caraterisà dai conflit antra autorità imperial e Comun-e. Valensa a cambia pì vòte soa posission antra le fassion dij Guelf, fìdej al Papa e al podèj ëd le Comun-e, e la fassion dij Ghiblin, fìdej a l'imperator. A l'é an cost contest-sì che, nen lontan, a ven fondà la Comun-a 'd Lissandria. La Pas ëd Costansa (1183) a fa terminé la lòta e Valensa a torna sota al contròl ëd l'imperator e për sòn dël sò fidel marchèis Vielm ëd Monfrà.
thumb|left|230px|L'assedi 'd Valensa dël 1635 dissegnà da Peter SnayersA l'han inissi ij pian ëd conquista dl'Italia da part ëd le potense nassionaj ëd Fransa e Spagna. Dël 1499 re Luis XII ëd Fransa a taca 'l Ducà 'd Milan. Valensa a l'é conquistà e sachegià da le trupe fransèise guidà da Eberard d'Aubigny. Dël 1512 a torna a Massimilian Sfòrsa ma dël 1515 a l'é torna tacà dai fransèis ëd Fransesch I. Dël 1521 a subiss l'atach ëd le trupe spagneule dl'imperator Carl V d'Asborgh e 'l podèj a torna a Fransesch II Sfòrsa fin al 1535, quand che 'l Ducà 'd Milan a passa a l'Imperi e donca a la Spagna. La region a sarà motobin sovens teàter ëd guère ant ij sécoj ch'a seguo e Valensa a subiss assedi ant j'agn 1557, 1635, 1656, 1696, ëdcò grassie a la vzinansa con ël Monfrà, leu 'd conflit ëd sucession interminàbil. L'espansion ëd la sità a l'é frenà da le sue fortificassion, dventà con l'andé dij sécoj antra le pì vajante an Euròpa.
A l'inissi dël Setsent, an séguit a la Guèra 'd Sucession Ëspagneula e al sucessiv Tratà d'Utrecht (1713), Valensa a ven cedùa al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II, che pòch pì tard, dël 1720, a dven ël Regn ëd Sardëgna. Dël 1745, con la Guèra 'd Sucession Austrìaca, le trupe franch-ëspagneule a prendo 'l posses ëd la region con la Bataja 'd Bassignan-a, ma dël 1746 con n'àutr assedi da part de le trupe piemontèise e austrìache guidà dal Baron Litron, Valensa a torna al Piemont. Dòp cost ùltim episòdi la situassion econòmica e polìtica a va mèj e a nasso vàire atività artigianaj e comersiaj. A la fin dël Setsent, ël Piemont a l'é colpì da le bataje espansionìstiche dl'armà fransèisa comandà da Napoleon Bon-a-part. Ai 14 ëd giugn dël 1800 a Marengh as combat un-a dle pì importante bataje 'd Napoleon, ch'a consent la conquista fransèisa dl'Italia dël Nòrd e dël 1802 ël Piemont a l'è ancorporà ofissialment ant la nassion fransèisa. A la fin ëd la dominassion fransèisa dël 1814, Valensa a torna a fé part dël Regn ëd Sardëgna. Dòp quasi un mileni e mes sota la giurisdission dij vësco 'd Pavìa, dal 1817 a intra ant la diòcesi 'd Lissandria. Con la riorganisassion aministrativa dël Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859), Valensa a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) ëd Lissandria e a l'é a cap d'ën Mandament ch'a comprend ëdcò Apsèj e Lasaron (dal 1901 ciamà Vilabela, e dal 1938 frassion dël Comun ëd Valensa).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Oddone dal 20 stèmber 2020.
Anliure esterne
Sit istitussional
Quito
140px|right Quito a l'é la capital dl'Ecuador. A conta 1.873.458 abitant (2007).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Santiago Guarderas.
Sità gemelà
Quito a l'é gemelà con:
Anliure esterne
thumb|right|200px|La basìlica dël Vot Nassional 🇫🇮
Panossas
45.67944°N, 5.20472°W
Panossas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 7,99 km², con 498 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 62 ab/km².
🇫🇮
Francesco Cossiga
thumb|right|200px|Francesco Cossiga Francesco Cossiga a l'era nassù à Sàssari ai 26 ëd luj dël 1928 e a l'é mòrt a Roma ai 17 d'aost del 2010.
A l'é stàit ël president nùmer 8 dla Repùblica Italian-a dal 3 ëd luj dël 1985 al 28 d'avril dël 1992, quand ch'a l'ha dàit soe dimission trames a le polémiche.
🇫🇮
Ludwig von Bertalanffy
Biòlogh. Ludwig von Bertalanffy a l'era nà dël 1901. A l'era formasse an dj'ambient davzin al sìrcol ëd Vien-a, sità anté ch'a l'avìa studià e dont a sarà peui professor a l'università.
Bertalanffy a l'avìa n'anteresse ancreus për la filosofìa dla siensa. A criticava le doe concession filosòfiche prevalente ant la biologìa ëd sò temp, visadì l'ardussionism mecanicìstich e ël vitalism. L'apròcc sistemìstich ëd Bertalanffy a l'ha esercità n'anfluensa ancreusa dzortut an sle corent ëd pensé ch'a l'han animà la filosofìa dla siensa, la sossiologìa e la psichiatrìa.
Ludwig von Bertalanffy a l'é mòrt dël 1972. 🇫🇮
Georgetown (Gujan-a)
200px|thumb|right|Ël Palass dël Parlament
Georgetown a l'é la capital dla Gujan-a.
A conta 275.000 abitant (1999).
Sità gemelà
Georgetown a l'é gemelà con:
🇫🇮
Henri Goetz
Pitor e graveur.
Henri Goetz a l'era nà dël 1909. A l'era marià con Christine Boumeester. A l'é mòrt dël 1989.
A pòrt sò nòm
🇫🇮
Parmilieu
45.84111°N, 5.35556°W
Parmilieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 12,83 km², con 420 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
🇫🇮
Norbert Wiener
Matemàtich. Nassù dël 1894, mòrt dël 1964.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Sitadela ëd Villefranche-sur-Mer
A l'era amirà da Vauban e a l'é stàita risparmià da Luis XIV, ansema al fòrt ëd mont Alban, a la distrussion dle difèise dla contà ëd Nissa Marìtima. A l'é stàita restaurà dël 1981.
La sitadela a conten la ca dla comun-a ëd Villefranche-sur-Mer, l'antica capela ëd Sant Elm, ch'a acheuj dj'esposission temporanie, na sala da conferense da dosent pòst, tre musé, na sala dla memòria dël batajon 24 dij cassador alpin.
Musé Volti
Ël Musé Volti a conten dj'euvre d'Antoniucci Volti (1915-1989), dont ij Sivalié dël cel (ant la cort), Nikaïa, Maternità ëd Cachan, Lòto, L'argin-a, Minerva.
Musé Goetz-Boumeester
Ël Musé Goetz-Boumeester a goerna na senten-a d'euvre ch'a arpresento sinquant'agn d'arserca ant la pitura, dont cole dël pitor e graveur Henri Goetz (1909-1989) e ëd soa fomna Christine Boumeester (1904-1971).
Colession Roux
La colession Roux a cheuj dle figurin-e an siràmica ch'a arciamo dle sene dla vita ëd mincadì ant l'Età ëd mes e l'Arnassensa, realisà conforma a la documentassion ëd cola época. 🇫🇮
Licata
right|140px Licata a l'é un comun dla Sicilia ëd 39.194 abitant, an provincia d'Agrigent.
Aministrassion
thumb|right|200px|Ël pòrt Ël sìndich a l'é Angelo Graci (dal 30/06/2008).
Sità gemelà
Licata a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Leivi
Leivi a l'é un comun dla Liguria ëd 2.350 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vittorio Centanaro (dal 07/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Anliure esterne
thumb|left|200px|La cesa ëd San Bartromé 🇫🇮
Seliachìa
La seliachìa a l'é n'intoleransa përmanenta al glùtin. L'ùnica terapìa ch'as conòssa a l'é un regim ch'a taja fòra pan, pasta, biscòt e via fòrt. 🇫🇮
Lenga quechua, apurimac oriental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga quechua, apurimac oriental o Quechua, Apurimac oriental a fa part ëd le lenghe quechuan e a l'é parlà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quechua, Apurimac oriental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=qve
🇫🇮
Eastern Apurímac Quechua language
Lenga jaru
Pais an dova a l'é parlà
La lenga jaru o Jaru a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ddj
🇫🇮
Saint-Laurent-du-Mont
Saint-Laurent-du-Mont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,5 km², con 112 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
🇫🇮
Er
thumb|right|200px|L'Er e la strà statal 334. L'Er (an italian Erro) a l'é na dòira dla Liguria e dël Piemont.
Përcors
A l'ha soe sorgiss en Liguria, ant ji Apenin; caland an diression nòrd a pasa peui an Piemont (provincia ëd Lissandria) campandse anfin 'nt la Bormia davzin a Ters.
Lenga reli
Pais an dova a l'é parlà
La lenga reli ò Reli a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Er
Nòte
🇫🇮
Lenga reli
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Reli a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rei
🇫🇮
Cajen-a
200px|thumb|right|Panorama
Cajen-a (Cayenne an fransèis) a l'é la capital dla Gujan-a Fransèisa.
A conta 57.614 abitant (2015).
Sità gemelà
Cajen-a a l'é gemelà con:
🇫🇮
Aegolius funereus
miniatura thumb|right|distribussion
Descrission
L'Aegolius funereus a l'é n'osel ravass neuité.
Varietà
As conòsso neuv sot-specie:
Ambient
A viv ëd preferensa ant ij bòsch.
Distribussion
Costa sivìtola a viv an apropré tuta l'Eurasia e ant l'América dël Nòrd. An Italia a fa ël nì ant le Alp.
Licata (omònim)
Licata a l'é 'l nòm ëd doi comun an provincia d'Agrigent:
Aegolius funereus
Arferiment bibliogràfich e anliure për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Monteforte Irpino
Monteforte Irpino a l'é na comun-a dla region Campania, provincia d'Avlin, con sirca 8.674 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 26 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 334 ab/km quadrà. A confin-a con Avlin, Contrada, Forino, Mercogliano, Moschiano, Mugnano del Cardinale, Taurano, Visciano (NA).
🇫🇮
Maria Winkelmann
Astrònoma, dëscurvitris ëd na comëtta.
Maria Winkelmann a l'era nà dël 1670 e a l'é mòrta dël 1720. 🇫🇮
Oscar Luigi Scalfaro
thumb|right|200px|Oscar Luigi Scalfaro Oscar Luigi Scalfaro a l'é nassù a Noara ai 9 dë stèmber dël 1918.
A l'era un magistrà e dël 1946 a l'é stàit elegiù a la ciambrea constituenta ant le liste dla Dc, partì ant ël qual a l'ha sempe milità. A l'é stàit vàire vire ministr.
A l'é stàit ël president ch'a fa 9 ëd la Repùblica Italian-a, ën restand an ufissi dai 28 ëd magg dël 1992 ai 15 ëd magg dël 1999.
A l'é mòrt an soa ca 'd Roma ant la neuit antra ij 28 e ij 29 ëd gené 2012. 🇫🇮
Lenga quechua, classical
Pais an dova a l'é parlà
La lenga quechua, classical o Quechua, Classical a fa part ëd le lenghe quechuan e a l'é parlà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quechua, Classical a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=qwc
Elizabeth Koopman
Astrònoma. Elizabeth Koopman a l'era nà dël 1647 e a l'é mòrta dël 1693. A l'ha publicà un catàlogh astral. 🇫🇮
Home Insurance Building
miniatura|sinistra Ël Home Insurance Building ëd Chicago a l'é considerà ël prim gratacel dla stòria, bele ch'a l'era àut mach 42 méter e a l'avìa 10 pian. A l'é stàit tirà sù dël 1885 e demolì dël 1931. Për la prima vira, ël pèis ëd la strutura a l'era pà soportà da 'd muraje portante, ma da në schéletro d'assel. 🇫🇮
Saint-Martin-Vésubie
Saint-Martin-Vésubie (San Martin Vesubio an lenga local) a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. As dëstend ansima a na surfassa ëd 97,13 km², con 1 300 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 13 abitant al chilòmeter quàder.
Ël pais a resta antra j'eve dël Boréon e dla Madone de Fenestre, a 71 chilòmeter a nòrd ëd Nissa Marìtima.
Stòria
Dël 1487 un feu afros a l'ha ravagià scasi tut ël vilage.
Ij mërcà
La dùminica, ël màrtes e ël saba as ten ël mërcà dij prodotor locaj an sla stra prinsipal dël pais. 🇫🇮
Angiolo Silvio Novaro
Angiolo Silvio Novaro a l'era nassù a Diano Marina ai 12 ëd novèmber dël 1866 e a l'é mòrt a Oneglia ai 10 ëd mars dël 1938. A l'era un poeta an lenga italian-a ch'a vnisìa da la scòla dl'ambrunì.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga gurinji
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gurinji a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga bote-majhi
Pais andoa a l'é parlà
La lenga bote-majhi ò Bote-Majhi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Nepal.
Denver
thumb|right|[[Republic Plaza (Denver)|Republic Plaza, ël pi àut palass ëd Denver (e dël Colorado)]]
Denver a l’é na sità djë Stat Unì d'América, capital dël Colorado.
The Prodigy
Ij The Prodigy a son na formassion ëd dance eletrònich anglèisa, nassùa ant ël 1990 a Braintree e ativa fin al dì d'ancheuj.
Denver
A conta na popolassion ëd 600.158 abitant (2010).
The Prodigy
Ij component a son: Keith Flint (vos, dansa), Maxim Reality (cantant, MC), Liam Howlett (sintetisator, bateria, compositor e tastadurista) e Leeroy Thornhill (dansa e sintetisator fin ant ël 2000).
Racòlte
🇫🇮
Denver
Geografìa
La sità as treuva a 1609 méter d’autëssa e a l’é stranomà Mile High City.
Aministrassiòn
Ël sìndich a l’é Jared Polis (2020). 🇫🇮
Seething Airfield
Ël Seething Airfield a l’é n'aeropòrt localisà davsin a Norwich, Norfolk, Anghiltèra, Regn Unì.
Le Passage (Isère)
45.51667°N, 5.51278°W
Le Passage a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 6,68 km², con 648 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 97 ab/km².
Ascros
Ascros a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 17,74 km², con 145 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
Le Passage (Isère)
🇫🇮
Lenga mudbura
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mudbura o Mudbura a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mudbura a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mwd
🇫🇮
Saint-Laurent-sur-Mer
Saint-Laurent-sur-Mer a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,88 km², con 163 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km².
🇫🇮
Lenga quechua, puno
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quechua, Puno a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=qxp
Giuseppe Battaglini
Matemàtich. Giuseppe Battaglini a l'era nà dël 1826 e a l'é mòrt dël 1892. A l'é stàit professor ëd Geometrìa a l'Università ëd Bològna. 🇫🇮
Lenga quechua, puno
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Montefredane
Montefredane a l'é na comun-a dla region Campania, provincia d'Avlin, con sirca 2.304 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 9 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 256 ab/km quadrà. A confin-a con Avlin, Grottolella, Manocalzati, Prata di Principato Ultra, Pratola Serra.
🇫🇮
Teofilo Rossi
thumb|right|200px|Teofilo Rossi Teofilo Rossi ëd Montlera a l'era nassù a Cher ai 27 d'otóber dël 1865 e a l'é mòrt a Turin ai 29 dë dzèmber dël 1927. Sò pare a l'era 'l cont Luigi Rossi ëd Montlera, un dij fondador dla Martini & Rossi. Dal 28 ëd giugn dël 1909 a l'11 ëd giugn dël 1917 a l'é stait sìndich ëd Turin. Dël 1909 a l'é stàit nominà Senator dël Regn.
🇫🇮
Giorgio Napolitano
thumb|right|200px|Giorgio Napolitano Giorgio Napolitano a l'é nassù a Nàpoli ël 29 ëd giugn dël 1925. Dal 15 ëd magg dël 2006 al 14 ëd gené dël 2015 a l'é stàit ël president nùmer 11 dla Repùblica Italian-a.
🇫🇮
Carlo Azeglio Ciampi
thumb|right|200px|Carlo Azeglio Ciampi Carlo Azeglio Ciampi a l'é nassù à Livorn ël 9 dë dzèmber dël 1920.
Conomista arnomà, a l'é stàit Governator dla Banca d'Italia dal 1979 al 1993.
A l'é stàit ël president nùmer 10 dla Repùblica Italian-a dal 18 ëd magg dël 1999 al 15 ëd magg dël 2006.
🇫🇮
Selkirk Airport
Ël Selkirk Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Selkirk, Manitòba, Canadà.
Neirone
Neirone (Neion an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 977 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Stefano Sudermania (dal 26/05/2014).
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Asunción
140px|right Asunción (nòm complet: Nuestra Señora Santa María de la Asunción) a l'é la capital dël Paraguay.
A conta 515.000 abitant (1.639.000 s'as conta ëdcò l'area metropolitan-a).
Sità gemelà
Asunción a l'é gemelà con:
Anliure esterne
thumb|right|200px|La catedral
🇫🇮
Lenga degaru
Pais an dova a l'é parlà
La lenga degaru ò Degaru a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Degaru a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dgu
🇫🇮
Menfi (omònim)
Menfi a l'é 'l nòm ëd:
Menfi (AG)
Aministrassion
thumb|right|200px|Piassa Vitòrio Emanuel Ël sìndich a l'é Michele Botta (dal 30/06/2008).
Sità gemelà
Licata a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Saint-Léger-Dubosq
Saint-Léger-Dubosq a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,06 km², con 130 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
🇫🇮
Tequixquiac
Tequixquiac a l’é na comun-a ëd 33.907 abitant ëd lë stat dël Méssich.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Juan Carlos González García (da l' 8/06/2012). 🇫🇮
Lenga quechua, arequipa-la unión
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quechua, Arequipa-La Unión a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=qxu
🇫🇮
Arequipa-La Unión Quechua language
Auvare
Auvare a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 18,27 km², con (Auvarois) 44 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
🇫🇮
Auguste Escoffier
Cusiné.
Auguste Escoffier a l'era nà a Villeneuve-Loubet dël 1846.
Enrico d'Ovidio
Matemàtich. Enrico d'Ovidio a l'era nà dël 1843 e a l'é mòrt dël 1933. Dël 1872, vagnà la cadrega d'Àlgebra complementar e geometrìa analìtica, a l'ha chità l'ansegnament ant je scòle superior e a l'é andàit a travajé a l'Università ëd Turin.
Auguste Escoffier
A l'ha travajà a Nissa Marìtima, peui a Paris al Petit Moulin Rouge, prima ëd fesse na nomea al Savoy e al Carlton ëd Londra e al Ritz a Paris.
Enrico d'Ovidio
D'Ovidio a l'ha contribuì a la teorìa dj'iper-ëspassi. 🇫🇮
Auguste Escoffier
A l'é mòrt dël 1935.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Glaucidium passerinum
Glaucidium passerinum
thumb|right|Un cit Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR> thumb|right|Na nià
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Glaucidium passerinum
Lenga ngarinman
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ngarinman o Ngarinman a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ngarinman a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbj
🇫🇮
Lenga dij segn australian aborigines
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn australian aborigines a fa part ëd le lenghe dij segn e a l'é dovrà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn australian aborigines a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=asw
🇫🇮
Selkirk Water Aerodrome
Ël Selkirk Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Selkirk, Manitòba, Canadà.
Lenga tharu chitwania
Pais andoa a l'é parlà
La lenga tharu chitwania ò Tharu Chitwania a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Nepal.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tharu Chitwania a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=the
🇫🇮
Chitwania Tharu language
Lenga walmajarri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga walmajarri o Walmajarri a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Walmajarri a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wmt
Passins
Passins a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 13,92 km², con 696 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km².
Lenga walmajarri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Dòira Rivaria
thumb|right|200px|La Dòira Rivaria [[Condòve]] thumb|right|200px|La Dòira al parch dla Pelerin-a ([[Turin)]] La Dòira Rivaria (an italian Dora Riparia) a l'é un fium dël Piemont, afluent dë snistra dël Pò.
Montefusco
Montefusco a l'é na comun-a dla region Campania, provincia d'Avlin, con sirca 1.476 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 8 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 185 ab/km quadrà. A confin-a con Montemiletto, Pietradefusi, San Martino Sannita (BN), San Nazzaro (BN), San Nicola Manfredi (BN), Santa Paolina, Torrioni.
Dòira Rivaria
Përcors
Con sò afluent e sub-afluent a përcor tuta la Valsusa e as campa 'nt ël Pò a Turin.
Montefusco
🇫🇮
Dòira Rivaria
Statìstiche
A l'ha na portà media ëd 27,8 m3/sec e na longheur ëd 101,093 km.
Vardé 'dcò
🇫🇮
Lumarzo
Lumarzo (Lumarso an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 1.601 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Aministrassion
thumb|left|300px|La frassion Boasi 🇫🇮
Picus viridis
thumb|right|Na fomela
Pich verd
Famija: ---
Géner:  ---
thumb|right|Ch'a-i daga 'n colp ambelessì col rat për vardé 'l filmin
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: pich verd.
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Picus viridis
Wollershausen
Wollershausen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Göttingen dlë stat dla Bassa Sassònia (Niedersachsen). Ël munissipi ëd Wollershausen a l'é mèmber dla associassion munissipal ëd Samtgemeinde Gieboldehausen.
Demografìa
Evolussion dla popolassion:
Montallegro
right|140px Montallegro (Muntallegru an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 2.563 abitant, an provincia d'Agrigent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Manzone (dal 14/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Borghi
Borghi a l'é 'l nòm ëd doi comun piemontèis:
e 'd doi àutri comun italian:
Bairols
Bairols a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 15,24 km², con 114 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7 ab/km².
🇫🇮
Lima
center|500px
Lima a l'é la capital dël Perù. A conta 7.819.436 abitant (2005).
Sità gemelà
Lima a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Recco
Recco a l'é un comun dla Liguria ëd 10.091 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Economìa
La pi grand'arsorsa ëd Recco a l'é 'l turism.
Spòrt
Recco a l'é famosa për la soa squadra ëd bala a nov, la Pro Recco, ch'a la vagnà 21 ëscudet italian, 4 Cope dij Campion Europenghe e 3 "Cope Italia".
La Pro Recco Rugby a gieuga an "Serie A".
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Dario Capurro (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga nijadali
Pais an dova a l'é parlà
La lenga nijadali o Nijadali a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nijadali a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nad
🇫🇮
Lenga tharu kochila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=thq
🇫🇮
Saint-Louet-sur-Seulles
Saint-Louet-sur-Seulles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,36 km², con 144 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 33 ab/km².
🇫🇮
Veisiejai
Veisiejai ([[media:Veisiejai.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a ëd la Contéa d'Alytus, ant la munissipalità dël distret ëd Lazdijai. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1956.
🇫🇮
Panxón, Nigrán
San Xoán ëd Panxón a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Nigrán.
🇫🇮
Violensa
Violensa a l'é na paròla dovrà për descrive n'atach a le përson-e. A l'é l'opòst ëd comportament amichévol.
Violensa bon-a
Cheidun a dis che la violensa a peul esse bon-a o përmissìbil. A diso che la violensa a l'é përmissìbil cand quaicadun as difend contra na violensa ilegìtima o cand n'armada o un soldà sota contròl ëd na nassion a combat o a difend contra d'àutri ij drit generaj e l'idèja ëd drit mondial.
Violensa grama
La violensa a peul ëdcò esse ilegìtima o ingiusta cand a l'é pa provocà.
Diferense
A l'é malfé decide si la violensa a l'é giusta o pa. A l'é ëdcò malfé decide chi a l'é la vìtima e chi a l'é l'agressor. Dle vire, aspet econòmich e sossiaj a giuto a determiné.
Tipo ëd violensa
La violensa a peul esse: 🇫🇮
Davagna
Davagna (Dägna an ligur) a l'é un comun dla Liguria ëd 1.861 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Romildo Malatesta (dal 26/05/2014).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Carzan-a (omònim)
Carzan-a a l'é 'l nòm ëd doi comun an provincia ëd Vërsèj:
Antoni Gaudí
thumb|right|Gaudí, ant na fotografìa dël 1878 Antoni Gaudí (Riudoms, 25 ëd giugn dël 1852 – Barslon-a, 10 ëd giugn dël 1926) a l'é stàit ël pì grand architet catalan, amportant përchè prim esponent ëd col stil modernista che an Piemont soèns as ciama "liberty" e che a l'é caraterisà për soe vision fòle.
Montella
Montella a l'é na comun-a dla region Campania, an provincia d'Avlin, con sirca 7.762 abitant. A së stend su na surfassa d'83 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 94 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Acerno (an provinsa ëd Salern), Bagnoli Irpino, Cassano Irpino, Giffoni Valle Piana (an provinsa ëd Salern), Montemarano, Nusco, Serino, Volturara Irpina. 🇫🇮
Antoni Gaudí
La vita
Antoni Plàcid Guillem Gaudí i Cornet (cost sò nòm antregh), chërsù ant na famija d'artisan a l'ha pijà 'l diplòma dël 1878 a la Scòla d'architetura 'd Barslon-a, ma già anans a l'avìa travajà con ij pì brav architet ëd sò temp.
Ant ël midem ann a l'Esposission Universal a Paris, Gaudí a l'ha ancontrà l'andustrial Eusebi Güell y Bacigalupi, che da col moment a l'é stàit mecenà 'd soe euvre pì famose.
Dël 1884 a-j comando ij travaj ëd la basìlica dla Sagrada Familia, na construssion motobin antërtojà, che Gaudí a sarà nen bon a finì anans ëd soa mòrt, bele che a l'ha passà j'ùltim ani 'd soa vita andrinta 'l grand cantié dla basìlica. Ai 7 ëd giugn dël 1926 a l'é stàit anvestì da 'n tranvaj e soa sembiansa da pòvr òm a l'ha gabà coj ch'a l'han portaje agiut che për lòn a l'han ëmnalo a l'ospidal ëd la Santa Cros, valadì n'ospissi për ij barbon fondà da jë sgnor ëd la Catalògna. A l'é mòrt ambelelì ai 10 ëd giugn. A sò funeraj a l'han partessipà 'd milen-e 'd përson-e, e da col moment ij barslonèis a l'han tacà a ciamelo "l'Architet ëd Nosgnor". A l'é sotrà ant la cripta dla Sagrada Familia. thumb|right|Sò proget pì arnomà: La Sagrada Familia
Soa euvra
Squasi tute j'euvre dël magìster catalan a son gropà a la capital catalan-a, valadì a l'ùnica sità catalan-a e spagneula che antra ij sécoj ch'a fan XIX e XX, a l'abia avù 'n dësvlup andustrial.
Soa cariera a l'é caraterisà da 'd forme straordinarie, squasi fòle, realisà an mon, pera, siràmica, véder e fèr.
A podrìo esse stàit la fé religiosa 'd Gaudì e sò amor për ël neuv gòtich ad avèj-je ciamà contra 'd rimpròcc, ma miraco ij rimpròcc a peulo 'cò esse rivà për sò amor për la polìtica indipendentista catalan-a. An efet an coj ani ël govern ëd Madrid a vorìa oblighé Barslon-a a avèj un dësvlup ortogonal, d'acòrd con la polìtica fassista che a comandava tut an coj ani-lì. Nopà tuti j'architet catalan a l'han pijà n'àutra stra: a l'han sernù 'd dësvlupé n'architetura fàita 'd linie dë sbies ch'a-j andavo contra a la vision geométrica e rassionalistica ëd la sità. thumb|right|La ca Battló a Barslon-a Antra soe euvre pì amportante e famose as arcordo:
Arferiment
🇫🇮
Merlín, Agolada
San Pedro ëd Merlín a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Agolada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 105 abitant (51 fomne e 54 òm), distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Ardizas
Ardizas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 8,52 km², con 122 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
🇫🇮
Varniai
Varniai ([[media:Varniai.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla contà ëd Telšiai, ant la munissipalità dël distret ëd Telšiai. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1950.
thumb|left|Sede dla Diòcesi ëd Samogissia a Varniai
Stòria
Ant l'Età ëd mes la sità a l'era conossùa tanme Medininkai. A l'era stàita fondà ant ël secol 14, an sle rive dël fium Varnelė, davzin a n'important castel samogissian. A l'era ël sènter dla Cesa Catòlica an Samogissia: apress a la cristianisassion dla region, ël Vësco ëd Samogissia a l'avìa soa residensa ant la sità. La prima cesa a l'é stàita edificà ant j'agn 1414-1416, la prima catedral ant ël 1464. Varniai a l'é stàit la sede dl'Episcopà ëd Samogissia fin a la metà dël sécol 19 quand che, për decision ëd l'Imperi Russ, la sede a l'é trasferisse a Kaunas.
A Varniai ant ël 1595 Mikalojus Daukša, con l'agiut ëd Merkelis Giedraitis, a l'ha traduvù e fàit stampé ël Katechizmas, ël prim lìber stampà an lenga lituan-a ant ël Granducà ëd Lituania. A Varniai a l'ha cò vivù Motiejus Valančius.
Anliure Esterne
🇫🇮
Lenghe Neuva Guinea
Lenghe Neuva Guinea
Le lenghe Neuva Guinea a son na gròssa famija lenghìstica parlà, com a dis ël nòm, pì che àutr an Papua Neuva Guinea. Le lenghe dla Neuva Guinea a son caraterìstiche përchè a son tante, a son tute bastansa diferente l'una da l'àutra e a son tute parlà da cit grup ëd përson-e. Scond Colin Renfrew, un famos lenghista, costa situassion a l'é caraterìstica dle famije lenghìstiche che a son creasse an mentre dla dispersion inissial dl'umanità. Scond Renfrew, alora, i popoj dla Neuva Guinea a son mai cambià, dòp la colonisassion inissial dël pais .<BR> Le lenghe dla Neuva Guinea a son:
Marcova
Përcors
Con sò afluent a përcor la pian-a vërslèisa meridional e as campa 'nt la Sesia davzin a Frassiné da Pò (AL).
Statìstiche
A l'ha na longheur ëd 52,3 km.
Vardé 'dcò
🇫🇮
Bendejun
Bendejun a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 6,35 km², con 843 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 132 ab/km².
🇫🇮
Armentieux
Armentieux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 4,83 km², con 76 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
🇫🇮
Saint-Loup-de-Fribois
Saint-Loup-de-Fribois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,44 km², con 141 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km².
🇫🇮
Senneterre Airport
Ël Senneterre Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Senneterre, Québec, Canadà.
Zoagli
Zoagli (Zoaggi an lìgur) a l'é un comun ëd 2.505 abitant dla Liguria, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Economia
La pi grand arsorsa dë Zoagli a l'é 'l turism.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Rocca (dal 01/06/2015).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Piassa 27 dë dzèmber 🇫🇮
Lenga nyunga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga nyunga o Nyunga a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nyunga a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nys
🇫🇮
Paramaribo
250px|thumb|right|La strà Waterkant Paramaribo a l'é la capital dël Suriname.
A conta anviron 243.000 abitant (2004).
Sità gemelà
Paramaribo a l'é gemelà con:
🇫🇮
Lenga buksa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga buksa ò Buksa a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Lenga tharu rana
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tharu rana ò Tharu Rana a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Nepal.
Lenga buksa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Buksa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tkb
Lenga tharu rana
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=thr
Lenga buksa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cichin de Michelis
Cichin de Michelis, stranomà ël Biondin a l'é stàit ël cap ëd na còca ëd caminant. A l'era nassù dël 1871 e a l'é stàit massà ant la prima dël 1906. 🇫🇮
Lenga tharu rana
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Rana Tharu language
Montevago
right|140px Montevago (Muntivagu o Muntivau an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 3.026 abitant, an provincia d'Agrigent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonino Barrile (dal 12/06/2006).
Arferiment
🇫🇮
Max Noether
thumb|200px|right|Max Noether ant j'agn 1870 Matemàtich alman, a l'ha travajà an sla geometrìa algébrica e an sla teorìa dle fonsion algébriche. Nassù a Mannheim dël 1844, mòrt a Erlangen dël 1921.
🇫🇮
Montemarano
Montemarano a l'é na comun-a dla region Campania, provincia d'Avlin, con sirca 3.039 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 33 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 92 ab/km quadrà. A confin-a con Cassano Irpino, Castelfranci, Castelvetere sul Calore, Montella, Nusco, Paternopoli, Volturara Irpina.
Musicalbrandé
Ël Musicalbrandé - Arvista piemontèisa a l'era na publicassion anandià ëd mars 1959 da Alfredo Nicola, coma suplement a la Colan-a musical dij Brandé. A l'é surtìa fin-a a lë scartari 144 dë dzèmber 1994. Dal mars 1995, l'associassion La slòira a l'ha anandià la publicassion ëd n'arvista, ëdcò antitlà La slòira, për continué ant lë spìrit e ant la forma lòn ch'a l'era stàit ël Musicalbrandé. 🇫🇮
Richard Wagner
thumb|right|200px|Richard Wagner Compositor.
Richard Wagner a l'era nassù a Lipsia ël 22 ëd magg dël 1813 e a l'é mòrt a Venessia ël 13 ëd fërvé dël 1883.
Fieul nùmer neuv ëd Carl Friedrich, a l'é restà orfanin ëd sò pare a ses mèis. La mare a l'é andàita a vive con ël comediògraf Ludwig Geyer e ij doi as son mariasse dël 1814. Pì tard, Richard a dëscurvrà che chiel-sì a l'era sò pare natural.
Dël 1836 a l'ha marià l'atris Christine Wilhelmine Plane (stranomà Minna) e ij doi a l'han tramudà a Riga, anté che chiel a l'é vnùit diretor dël teatro. Pì tard Wagner a l'é an-namorasse ëd Mathilde Wesendock.
Dël 1864 a l'ha ancaminà na relassion con Cosma von Bülow (fija natural dël mùsich Franz Liszt e fomna dël diretor d'orchestra Hans von Bülow). Da chila a l'ha avù le masnà Isolde, Eva e Siegfried, prima ëd mariela dël 1870.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Sept-Îles - Lac Rapides Water Aerodrome
Ël Sept-Îles - Lac Rapides Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Sept-Îles, Québec, Canadà.
Lenga badimaya
Pais an dova a l'é parlà
La lenga badimaya o Badimaya a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Berre-les-Alpes
Berre-les-Alpes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. As dëstend ansima a na surfassa ëd 9,58 km², con 1162 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 121 abitant al chilòmeter quàder.
Lenga badimaya
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Badimaya a peul esse:
Berre-les-Alpes
Ël pais a resta a 675 méter d'autëssa.
Leu anteressant
🇫🇮
Lenga badimaya
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bia
Lenga dij segn plains indian
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn plains indian a fa part ëd le lenghe dij segn e a l'é dovrà dzortut ant jë Stat Unì.
Guido Castelnuovo
Matemàtich. Guido Castelnuovo a l'era nà dël 1865.