cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alson-a (vin)
As conta che, an mancand l'eva, a l'era stàit dovrà për dëstissé ël feu ant ël castel dë Zumaja.
🇫🇮
Cerreto Guidi
right|140px Cerreto Guidi a l'é un comun dla Toscan-a ëd 9.551 abitant, an provincia ëd Firense.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carlo Tempesti (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
La Bouilladisse
La Bouilladisse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 12,61 km², con 4 904 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 389 ab/km².
🇫🇮
Trìfola
A-i é vàire rasse ëd trìfole. Le pì apressià a son:
🇫🇮
Lenga Goundo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Goundo o Goundo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Chad.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Goundo a peul esse:<BR> <BR>
Cape Dorset Airport
Ël Cape Dorset Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Cape Dorset, Nunavut, Canadà.
Lenga Goundo
Classificassion
<BR>
Memorial
Memorial a l'é n'organisassion nen goernamental ch'as bat për ij drit ëd l'òm an Russia.
A l'é stàita creà dël 1988 da Andrei Sakharov.
La sede dl'organisassion a l'é a Mosca. Sò diretor a l'é Oleg Orlov. 🇫🇮
Lenga Goundo
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=goy
Lenga Garre
Lenga Garre
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Garre o Garre a fa part dle lenghe cussìtiche e a l'é parlà specialment an Somalia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Garre a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Camposancos, Lalín
San Cristovo ëd Camposancos a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Lalín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 111 abitant (59 òm e 52 fomne), distribuì an 3 grup ëd popolassion.
Piasensa
center|650px
Camposancos, Lalín
🇫🇮
Lenga cree, woods
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cree, woods o Cree, Woods a fa part ëd le lenghe algic e a l'é parlà dzortut an Cànada.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cree, Woods a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cwd
🇫🇮
Piasensa
Piasensa (Piacenza an italian, Piaṡëinsa an dialèt piasentin) a l'é na sità dl'Emilia-Romagna ëd 102.355 abitant, capleugh dl'omònima provinsa.
Alson-a (omònim)
Alson-a a l'é 'l nòm:
Piasensa
Sità gemelà
Piasensa a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|Palass Munissipal, dit "Ël Gotich" 🇫🇮
Cabreira, Salvaterra de Miño
San Miguel ëd Cabreira a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Salvaterra de Miño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 435 abitant (236 fomne e 199 òm), distribuì an 22 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Garre
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gex
Mirabel
44.60944°N, 4.49861°W
Sequoia giganteum
thumb|right
La pianta dël mamut: Sequoia giganteum
thumb|right
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hypholoma radicosum
thumb|right
Descrission
Capel fin a 4 cm, sliss, òcra ciair con macie brun groson, velà fiocos al bòrd. Lamele pòch s-ciasse, bes ciàir peui brun violet. Fil biancastr. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 0,8 cm, silìndrica, radicanta, da òcra a brunastra, povrosa a la sima, fibrilosa-strià ëd biancastr. Carn ciàira ma brun-a ant la gamba. Savor amer.
La Réunion
right|140px La Réunion a l'é una Region d'Oltramar e, a l'istess temp, un Dipartiment d'Oltramar dla Fransa.
A l'é n'ìsola bagnà da l'Océan Indian.
Hypholoma radicosum
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch mars ëd conìfere.
La Réunion
La capital a l'é Saint-Denis (La Réunion).
Hypholoma radicosum
Comestibilità
As peul nen mangesse.
La Réunion
Anté ch'as treuva
300px|center
🇫🇮
Castel Gandolfo
Castel Gandolfo a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 6.927 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 14 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 495 ab/km quadrà. A confin-a con Albano Laziale, Grottaferrata, Marino, Rocca di Papa e Roma (5 km).
🇫🇮
Lenga Namosi-Naitasiri-Serua
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Namosi-Naitasiri-Serua ò Namosi-Naitasiri-Serua a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Figi.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Namosi-Naitasiri-Serua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bwb 🇫🇮
Lenga Rotuman
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Rotuman a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rtm 🇫🇮
Rois, Rois
San Mamede ëd Rois a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rois. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 618 abitant (329 fomne e 289 òm) distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Musé dl'Arzistensa ëd Perlo
Ël musé dl'Arzistensa ëd Perlo a l'é stàit duvertà ai 25 d'avril dël 2001. As treuva ant la veja scòla ëd località Marine, ant la comun-a ëd Perlo.
A l'é dedicà a la III brigada Lys: a archeuj dj'arcòrd ëd la brigà partisan-a e vàire papé frut ëd donassion e d'un travaj d'arserca.
A òspita 'dcò n'esposission an sla scòla ëd na vira ch'a goerna dla mobilia antica e d'oget ëscolàstich. 🇫🇮
Cepeda, Pazos de Borbén
San Pedro ëd Cepeda a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pazos de Borbén. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 177 abitant (94 fomne e 83 òm), distribuì an 3 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Courtrizy-et-Fussigny
Courtrizy-et-Fussigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,22 km², con 66 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
🇫🇮
Alma Airport
L' Alma Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Alma, Québec, Canadà.
Lenga montagnais
Pais an dova a l'é parlà
La lenga montagnais o Montagnais a fa part ëd le lenghe algic e a l'é parlà dzortut an Cànada.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Montagnais a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=moe
La Ciotat
La Ciotat  a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd le Boche ëd Ròno. As dëstend an sna surfassa ëd 31,46 km², con 32 126 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 1021 abitant al chilòmeter quàder.
Leu d'anteresse
🇫🇮
Lenga Kurudu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kurudu o Kurudu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kurudu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kjr
Botsorhel
🇫🇮
Sennori
Sennori a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Sàssari, con sirca 6.989 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 31 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 225 ab/km quadrà. A confin-a con Osilo, Sàssari, Sorso, Tergu.
🇫🇮
Partschins
right|140px Partschins (Parcines për j'italian) a l'é un comun ëd 3.345 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 96,97 % dj'abitant ëd Partschins a l'é 'd lenga tedesca, ël 2,96 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,07 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Robert Tappeiner (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Enrico Francesco Canfari
Enrico Francesco Canfari (Turin, 1879 – 1915) a l'é stàit fotbaleur e dirigent sportiv piemontèis. Ansema al frel Eugenio a l'ha fondà la Juventus Football Club.
Canfari a l'era student ant ël Liceo Clàssich Massimo d'Azeglio ëd Turin quandi, dël 1897, ansema a d'àutri amis a l'ha fondà la società bianca e nèira.
Canfari a l'ha 'dcò giugà ant la Juventus dal 1901 al 1902 anans ëd dventé lë sgond pressident dla sossietà, pròpi dòp sò frel Eugenio.
A l'é mòrt dël 1915 ant la Prima Guèra Mondial. 🇫🇮
Lenga Kim
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kim o Kim a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Chad.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kim a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kia
Laino
miniatura|sinistra
Laino (Lain an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 499 abitant, ant la provinsa ëd Còm.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Cipriano Soldati (da l'08/06/2009, second mandà dal 26/05/2014; dagià sìndich dal 1990 al 2004).
Arferiment
🇫🇮
Laino (omònim)
Laino a l'é 'l nòm ëd tre comun italian:
Laiño a l'é 'l nòm ëd doi munissipi galissian:
Cerreto Sannita
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pasquale Santagata (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa ëd San Ròch
Monestier (Ardèche)
45.19944°N, 4.53194°W
Cerreto Sannita
Anliure esterne
🇫🇮
Monestier (Ardèche)
Monestier a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 7,41 km², con 65 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
Molschow
Molschow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Usedom-Nord.
Lenga Jiiddu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jiiddu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jii
Embrun Airport
L'Embrun Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Embrun, Ontario, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CPR2.
Psilocybe coprophila
thumb|right
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a le buse.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Psilocybe coprophila (Bull. : Fr.) Kummer
Cesa ëd San Lorens (Osta)
miniatura|destra|La cesa ëd San Lorens
La cesa ëd San Lorens a l'é na cita cesa ant ël borgh d'Osta, dont l'edifissi dël di d'ancheuj a armonta al Ses-sent e ch'a l'é stàita paròchia fin-a al 1793. A l'adoss a-i era na basìlica funeràira con pianta a cros latin-a datàbil al V sécol e dësblà dël sécol ch'a fa VIII, dont sot-tèra ancheuj as peulo visitesse jë sgav archeològich. Ant ël sécol apress a l'han rampiassala con na cesa pì cita, consacrà a san Lorens, ch'a l'é peui stàita agrandìa dij sécoj XI e XII e modificà ant ij sécoj XV, XVI e XVII.
Al di d'ancheuj a l'é dovrà për dj'esposission, dzortut d'artisanà e ëd promossion dj'artista locaj. 🇫🇮
Sequoia sempervirens
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Sequoia
Sènter-Val ëd la Lòira
A l'é partagià an ses dipartiment:
La capital a l'é Orléans.
right|200px
Lenga
La lenga ufissial a l'é mach ël fransèis. La Fransa a arconòss gnun-e lenghe ò dialèt regionaj ch'a sio.
🇫🇮
Percha
Percha (Perca për j'italian) a l'é un comun ëd 1.409 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 96,82 % dj'abitant ëd Percha a l'é 'd lenga tedesca, ël 2,54 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,64 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Joachim Reinalter (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Oblo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Oblo o Oblo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Oblo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=obl
Lenga Figian-a ossidental
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Figian-a ossidental ò Figian ossidental a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Figi.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Figian ossidental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wyy
🇫🇮
A Madanela de Montes, Forcarei
🇫🇮
Affile
Affile a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.688 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 15,03 km², con na densità ëd popolassion ëd 112 ab/km². A confin-a con Arcinazzo Romano, Bellegra, Rocca Santo Stefano, Roiate, Subiaco.
🇫🇮
Lenga sòmala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga sòmala o somàlich a fa part dle lenghe cussìtiche e a l'é parlà specialment an Somalia.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël somàlich a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=som
Ël Merlo ëd Flipòt
Ël vin a l'é prodovù con mës-cia d'uvagi locaj.
🇫🇮
Lenga Wabo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wabo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wbb
Trassenheide
Trassenheide a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Usedom-Nord.
Thompson Airport
Ël Thompson Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Thompson, Manitòba, Canadà.
Borbén, Pazos de Borbén
Santiago ëd Borbén a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pazos de Borbén. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 573 abitant (324 fomne e 249 òm), distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga naskapi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga naskapi o Naskapi a fa part ëd le lenghe algic e a l'é parlà dzortut an Cànada.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Naskapi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nsk
Psilocybe subviscida
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant l'erba e ant le pasture.
Couvrelles
Couvrelles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,5 km², con 190 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km². 🇫🇮
Psilocybe subviscida
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Psilocybe subviscida (Peck) Kauffman
Giuseppe Bonzanigo
thumb|right|200px|Giuseppe Bonzanigo Scultor e graveur. Giuseppe Maria Bonzanigo a l'era nassù a Ast ai 6 dë stèmber dël 1745 e a l'é mòrt a Turin ai 18 dë dzèmber dël 1820.
🇫🇮
Loasseu (omònim)
Loasseu a l'é 'l nòm:
Lenga Asumboa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Asumboa ò Asumboa a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant j'Ìsole Salomon.
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Asumboa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aua
Cristalerìa Daum
thumb|right|200px|Vas Daum, antorn dël 1900 La cristalerìa Daum a l'é n'asienda ëd véder e cristaj artìstich, fondà a Nancy dël 1875 da la famija Daum.
Lenga Asumboa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cristalerìa Daum
🇫🇮
Loasseu (vin)
🇫🇮
Cipressa
Cipressa (Çipressa an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 1.264 abitant, an provincia d'Imperia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Filippo Rinaldo Guasco (dal 06/06/2016).
Anliure esterne
thumb|300px|left|Panorama 🇫🇮
Montpezat-sous-Bauzon
44.71306°N, 4.20722°W
Montpezat-sous-Bauzon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 27,23 km², con 634 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km². 🇫🇮
Parma
Parma a l'é na sità dl'Emilia-Romagna ëd 196.518 abitant, capleugh ëd l'omònima provinsa A resta davzin a le prime colin-e dj'Apenin, pòch pì a val ëd la confluensa dij ri Bagansa e Parma.
Conomìa
Al di d'ancheuj Parma a l'é 'l sènter d'arferiment fonsional ëd na zòna a fòrt dësvlup andustrial e d'agricoltura moderna, ma a resta ëdcò un sènter comersial important e sò ròl coltural a l'ha rèis leugne.
Dacant a j'atività tradissionaj ëd comersi dij prodot ëd n'agricoltura d'avangarda, ant le dariere disen-e d'agn Parma a l'ha dësvlupà na fòrta atività aindustrial, articolà an vàire milen-e d'unità produtive, scasi tute ëd dimension cite e mojen-e, gropà dzortut a la conomìa agrìcola. Ant la zòna ëd Parma as produv ël formagg parmesan.
Sità gemelà
Parma a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|La Catedral e l' Batisté thumb|left|300px|Piassa Garibaldi e 'l Palass dël Governator
Bourg-Blanc
Bourg-Blanc a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 28,3 km², con 2.971 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 105 ab/km².
Agosta
Agosta a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.683 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 9,48 km², con na densità ëd popolassion ëd 178 ab/km². A confin-a con Canterano, Cervara di Roma, Marano Equo, Rocca Canterano, Subiaco. 🇫🇮
Lenga Longuda
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Longuda o Longuda a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Longuda a peul esse:<BR> <BR>
Alfred Clebsch
thumb|right|200px|Alfred Clebsch
Lenga Longuda
Classificassion
<BR>
Alfred Clebsch
Matemàtich. Rudolf Friedrich Alfred Clebsch a l'era nassù a Königsberg (ancheuj Kaliningrad) ël 19 ëd gené dël 1833 e a l'é mòrt a Göttingen ël 7 ëd novèmber dël 1872.
Lenga Longuda
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lnu
Ribasar, Rois
Santa Mariña ëd Ribasar a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rois. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 381 abitant (210 fomne e 171 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Alfred Clebsch
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Ribasar, Rois
🇫🇮
O Robledo da Lastra, Rubiá
O Robledo da Lastra, Rubiá a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rubiá. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 53 (28 fomne e 25 òm), distribuì an 1 entidade de poboación,
Lenga kickapoo
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kickapoo a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kic
Lenga Tunni
Lenga Tunni
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tunni o Tunni a fa part dle lenghe cussìtiche e a l'é parlà specialment an Somalia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tunni a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tqq
Empress Airport
L'Empress Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Empress, Alberta, Canadà.
Plaus
right|140px Plaus a l'é un comun ëd 661 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Empress Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CYEA.
Plaus
Popolassion
thumb|right|200px|La cesa parochial Ël 99,01 % dj'abitant ëd Plaus a l'é 'd lenga tedesca, ël 0,99 % a l'é 'd lenga italian-a.
Lenga Tanimbili
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tanimbili ò Tanimbili a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant j'Ìsole Salomon.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tanimbili a peul esse:
Plaus
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Jürgen Klotz (dal 4/05/2009).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Tanimbili
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tbe
🇫🇮
Agrocybe semiorbicularis
Descrission
Capel fin a 3 cm, a resta bombà, da seuli a rugos, òcra brunastr motobin ciàir. Lamele pòch s-ciasse, pansarùe, adnà, òcra brunastr. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 0,3 cm, crema òcra ciàir, povrosa. Carn ciàira. Odor e savor farinos.
Ambient
A chërs ant ij pra.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Agrocybe semiorbicularis (Bull. ex St. Amans) Fayod
Ponta Quinsèina
thumb|right|La Quinsèina an invern thumb|right|La Quinsèina da Borgial La ponta Quinsèina a l'é na montagna ëd Piemont àuta 2.344 méter. As treuva al confin fra ij teritòri dle comun-e ëd Frassinèj, Castelneuv Nigra, Corèj Castelneuv e Borgial, ën provincia ëd Turin.
Taxodium distichum
thumb|right|Le feuje thumb|right|Le pigne
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Carnoux-en-Provence
Carnoux-en-Provence a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd le Boche ëd Ròno. As dëstend an sna surfassa ëd 3,45 km², con 7 042 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 041 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Ponta Quinsèina
Nòte
🇫🇮
Civezza
Civezza (Çivessa an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 629 abitant, an provincia d'Imperia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Ricca (dal 30/05/2006).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Waidbruck
Waidbruck (Ponte Gardena për j'italian; Pruca per ij ladin) a l'é un comun ëd 193 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 90,68 % dj'abitant ëd Waidbruck a l'é 'd lenga tedesca, l' 8,70 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,62 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Norbert Merler (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Maay
Lenga Maay
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Maay a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ymm
Nonières
44.93417°N, 4.48778°W
Giovanni Capra
Giovanni Capra (Mersnasch, 18 giugn 1887) a l'é stàit un fotbaleur piemontèis che a l'ha giugà con ël ròl da sénter-campista. A l'ha giugà ant l'Inter an fasend 25 partìe e 12 grije. Con ij nèir-asur a l'ha giugà ant le stagion 1909-10 e 1910-11 an vagnand në scudèt. 🇫🇮
Nonières
Nonières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 9,34 km², con 180 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km². 🇫🇮
Alcmeon
thumb|Alcmeon
La vita
Alcmeon a l'era ëd Croton.<BR> <BR>
Ël pensé
Alcmeon a pensava che la vita dl'òm a dipendèissa da cobie ëd qualità contrapòste e a pensava che la sede dl'ànima a fussa ël sërvel, nen ël cheur.<BR>
<BR>
Cràtilo
Introdussion
Cràtilo a l'é stàit magìster ëd Platon.<BR> <BR>
Ël pensé
<BR>
Lenga Yaur
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yaur o Yaur a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yaur a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jau
Tasiujaq Airport
Ël Tasiujaq Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Tasiujaq, Québec, Canadà.
Siriè
Stòria
Ij prim repert archeològich dël borgh a ven-o dal sit (ò compless ëd sit) ëd la Vàuda Granda, ch'a la resta antra San Carlo, Borghèt, Siriè midem, Gròss, Nòle e la Madòna dël Pré. As trata ëd materiaj anco' nen tant bin catalogà, con siràmica e vàire selce, che a peul esse ch'a resto dla tarda preistòria. Ël problema ëd catalogassion a ven dzortut da la question che ij repert a rivo nen da djë sgav organisà, ma dal travaj ëd privà.
Monument
Ij pi amportant a son:
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Francesco Brizio Falletti di Castellazzo (dal 30/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
William Fogg Osgood
Matemàtich. William Osgood a l'era nassù a Boston dël 1864 e a l'é mòrt a Belmont, ant ël Massachusetts, dël 1943.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Big Trout Lake Airport
Ël Big Trout Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Big Trout Lake, adess conossù ëd fasson ofissial tanme Kitchenuhmaykoosib Inninuwug, Ontario, Canadà.
Brasparts
Brasparts a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 47,76 km², con 1.003 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km².
🇫🇮
Winston Churchill
right|240px|Winston Churchill Winston Leonard Spencer-Churchill a l'é l'òm polìtich ch'a l'ha dominà la vita polìtica britànica dla prima mità dël sécol ch'a fa XX. A l'é stàit ëdcò scritor e giornalista.
Jë studi e la cariera militar
Churchill a l'ha studià a la Harrow school. Peui, giudicà tròp pòch ësvicc për frequenté n'università, a l'é stàit anviarà a la cariera militar e a l'é dventà ufissial ëd cavalarìa.
J'achit
Dël 1900 Churchill a l'é stàit elegiù diputà conservator a la Ca dij Comun dël Regn Unì. Ma dël 1904, cand ël cap conservator J. Chamberlain a l'ha anandià na polìtica bomben protessionista, chiel a l'é posissionasse a pro dla libertà ëd comersi e a l'é passà al partì liberal.
L'intrada al goern
Dël 1906, con la formassion d'un goern liberal, a l'é stàit nominà sot-segretari a le colònie; peui ministr dël comersi dal 1908 al 1910 e dl'anterior dal 1910 al 1911.
An costi agn Churchill a l'ha colaborà an manera s-ciassa con D. Lloyd George. A l'ha promovù chèich amportant provediment sossiaj, parèj ëd coj relativ a l'assistensa sanitaria, a j'agiut ëd disocupassion e a la limitassion ëd la giornà 'd travaj ant le min-e. A l'é ëdcò oponusse a 'n ranforsament ëd la marin-a militar. Tutun, dël 1911, nominà prim ësgnor dl'amirajà, a l'é passà a sosten-e l'idèja ëd la gran flòta e a l'ha donca ancentivà un lest ancrement ëd le costrussion navaj.
La prima guèra mondial
Cand dël 1914 a l'é s-ciopaje la prima guèra mondial, Churchill a l'ha pijà vàire inissiative përsonaj, testimoniansa ëd sò temperament fogos e imprevedìbil: a l'é stàit an efet l'ideator dla difèisa d'Anversa e un dij prinsipaj responsàbij dla spedission fransèisa-anglèisa ant ij Dardanej. Costa-sì a l'ha avù n'arzultà disastros; ëd sòn a l'han assignaje a Churchill, ëd fasson dës-giusta, tuta la responsabilità, lòn ch'a l'ha finì për discreditelo tant che dël maj 1915 a l'é stàit obligà a chité l'amirajà e, ant ël novèmber dël midem ann, a seurte dal goern.
Churchill a l'ha combatù për ses mèis an Fransa al comand d'un batajon. Cand ant lë dzèmber 1916 Lloyd George a l'ha pijà la guida dël goern, ij conservator as son oponusse ch'a fussa nominà a qualsëssìa ufissi. Tutun, ant ël luj 1917 a l'é dventà ministr ëd le munission, na posission dë scond pian ch'a l'ha mantnù fin-a a la fin ëd la guèra.
Ël dòp-guèra
Dal 1919 al 1921 a l'é stàit ministr ëd la guèra e dl'aviassion. Ant ës perìod a l'é stàit a pro dl'antërvension armà dle potense alià contra la Russia comunista anté ch'a l'ha sostnù ëd fasson ativa j'armèje bianche. Peui, dal 1921 al 1922, tanme ministr ëd le colònie, a l'ha constituì ël mandà anglèis an Palestin-a e a l'ha colaborà con Lloyd George për la concession ëd l'autonomìa a la pipart ëd l'Irlanda.
Dël 1922 a l'ha chità l'ufissi ministerial, apress le dimission ëd Lloyd George. Batù a j'elession dël midem ann, a l'é tornà ant ël partì conservator, con l'apògg dël qual ant ël 1924 a l'ha otnù në scagn ai comun.
Ël perìod dl'oposission
Apress la surtìa dij conservator dal goern ant ël 1929, Churchill a l'é dventà n'arferiment ed l'estremism amperialista an India e a l'é oponusse con decision a la polìtica ëd moderassion e ëd concession. A l'é vnùit viaman pi impopolar, ëdcò për soa posission a pro d'Edoard VIII cand, dël 1936, chiel-sì a l'ha manifestà soa antension ëd mariesse con Wally Simpson, na borghèisa merican-a divorsià.
A l'é vagnasse parèj na riputassion d'antifassista, bele che tardissa.
Prim ministr
Fin-a al 1939, l'assion polìtica ëd Churchill a l'avìa lassà gnun-e marche sostansiaj, ma s-ciopaje la guèra e drocà ël débol goern ëd Chamberlain, dël maj 1940 a l'é stàit nominà prim ministr dël Regn Unì; sòn dzortut grassie a la pression dla pùblica opinion, ch' a lo s-ciairava 'me l'òm fòrt bon a afronté na situassion tant difìcil. An sò discors programàtich da prim ministr a l'ha diciairà che soa polìtica as proponìa ëd «combate për mar, për tèra e për aria, con tuti ij nòstri mojen e con tuta la fòrsa che Nosgnor an darà».
A l'é restà prim ministr fin-a al 1945.
Soa assion durant la sconda guèra mondial
A l'é con la sconda guèra mondial che Churchill a l'ha pijà soa dimension d'òm dë stat d'amportansa antërnassional, organisand la difèisa dël Regn Unì e dij sò alià contra l'Ass.
Sò ròl d'arferiment për ël pòpol
A l'anterior ëd sò pais a l'ha ampërsonà la volontà anglèisa ëd vitòria e a l'é stàit bon a mné soa mission a compiment fin-a a la capitolassion incondissionà dl'Almagna. Con soa energìa indomàbil a l'é stàit bon a ten-e viv lë spìrit d'arzistensa dël pòpol anglèis, restà bele sol contra 'n nemis potent, e a l'ha riussì a cissé la volontà ëd bat-se dij cap militar, ëdcò ant ij moment pi sombr, tant da ven-e a esse considerà da la pùblica opinion tanme 'l salvator dla patria: chiel a l'era decis a bate Hitler e tuti ij nemis dla Gran Brëtagna, lòn ch'a l'ha fàit con na tenassità armarchèivol. A arcomandava a j'anglèis d'esse «ferm, fòrt e indomàbij coma ai temp antich, për fé droché n'àutr tirann dël continent». Pòche sman-e prima che ij giaponèis a tachèisso l'amper anglèis, parland ai giovo dla scòla Harrow che an sò onor a l'avìo cantà n'inn ch'a contnisìa le paròle «di trist», chiel a l'ha dit: «Costi a son nen dij di trist, costi a son dij di grand, ij pi grand che nòstr pais a l'abia vivù».
La condòta stratégica
Durant tuta la guèra, bele ch'a goernèissa giutà da 'n consèj, a l'ha avù dij podèj scasi assolù ma a l'é sempe restà fidel a la tradission constitussional anglèisa. A l'ha orientà ëd fasson decisa la linia stratégica e diplomàtica anglèisa e a l'é stàit ël prinsipal sostnidor ëd n'antenta pi s-ciassa prima con jë Stat Unì, peui con l'Union Soviética. Dël 1943 a l'ha partissipà a la conferensa dij dirigent dij tre pais alià a Teheran, ansema a Josif Stalin e a Franklin Delano Roosevelt.
Fin-a al 1944 a l'ha privilegià na strategìa mediterania rispet a la duvertura d'un second front ant l'Euròpa continental, dzortut con ël but dë stopé la stra a l'espansion dl'Union Soviética vers l'Euròpa sentral e ël Mediterani e ëd pronté na solussion moderà o conservatris dle crisi polìtiche ch'as sarìo duvertasse ant ij pais ëd l'Ass apress soa dërota.
Torna a l'oposission e n'àutra vira prim ministr
Finìa la guèra, ant j'elession generaj dël luj 1945 ël partì conservator a l'é stàit batù e Churchill, bele ch'a l'èissa già n'età avansà, a l'ha nen arnonsià a l'angagg diret ant la vita polìtica, tanme cap ëd l'oposission.
Tornà prim ministr séghit a la vitòria eletoral dij conservator dël 1951, Churchill a l'ha caraterisà sò goern a l'anterior con l'atenuassion dla polìtica econòmica dirigista dël precedent goern laborista, dont a l'ha però goernà j'arforme prinsipaj, e an polìtica strangera con ij tentativ d'arlenté la tension ant ij confront ëd l'Union Soviética.
Ant l'avril dël 1955 a l'é artirasse da la vita polìtica, dzortut për ël decliné ëd soe condission ëd salute.
Anguillara Sabazia
Anguillara Sabazia a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 14.067 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 74,91 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 188 ab/km². A confin-a con Bracciano, Campagnano di Roma, Cerveteri, Fiumicino, Roma, Trevignano Romano.
Winston Churchill
Soa përsonalità e le posission polìtiche
Churchill a l'era un pragmàtich e a l'avìa nen ëd posission polìtiche rèide, 'me ch'a mostra ëdcò ël fàit ch'a l'era passà dal partì conservator al liberal, për peui torné andré. Bele che a vorèissa për da bon amelioré la situassion dij pòver, dle vire ëd fasson un pò paternalista, a l'era n'opositor fogos dël socialism e soens a arfudava ëd fé 'd distinsion antra socialism democràtich e comunism.
Anguillara Sabazia
🇫🇮
La Destrousse
La Destrousse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Boche ëd Ròno. A së stend për na surfassa ëd 2,93 km², con 2 736 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 933 ab/km².
🇫🇮
Winston Churchill
Soa përsonalità e le posission polìtiche
Churchill a l'era impassient e fogos e sò ìmpit a l'ha vàire vire mnalo a fé dj'eror polìtich o a pijé d'inissiative sbalià, dzortut su 'd chestion secondarie, ma dle vire ëdcò butand a l'arzigh la vitòria ant la guèra. A l'era un cap ardì, soens an contrast con ij sò cap militar.
La literatura e ël premi Nobel
Churchill a l'é stàit ëdcò në scritor e n'orator eficass. Dël 1953 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Amoedo, Pazos de Borbén
San Sadurniño d'Amoedo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pazos de Borbén. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 555 abitant (283 fomne e 272 òm), distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga menominee
Pais an dova a l'é parlà
La lenga menominee o Menominee a fa part ëd le lenghe algic e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Menominee a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mez
🇫🇮
Lenga Arbore
Lenga Arbore
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Arbore o Arbore a fa part dle lenghe cussìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Arbore a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=arv
Lenga Awak
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Awak a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=awo
Agrocybe vervacti
thumb|right
Descrission
Capel fin a 4 cm, rugos o bolà, giàun mon o òcra giàun motobin viv, s-ciairent con ël sech. Lamele larghe, adnà, brunastr motobin ciàir. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,5 cm, da bianca a crema òcra ciàir, fibrilosa-setosa. Carn ciàira.
Brélès
Brélès a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 14,13 km², con 763 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 54 ab/km².
Agrocybe vervacti
Ambient
A chërs ant ij pra.
Brélès
🇫🇮
Agrocybe vervacti
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Agrocybe vervacti (Fr. : Fr.) Singer
Stintino
🇫🇮
Échirolles
right|140px Échirolles a l'é un comun fransèis ëd 36.112 abitant. As treuva a sud ëd Grenoble, ant ël dipartiment ëd l'Isère, ant la region Ròno-Alp.
Sità gemelà
Échirolles a l'é gemelà con:
Anliure esterne
thumb|right|200px|La Ca dla Comun-a
Arferiment
🇫🇮
Lenga Teanu
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Teanu ò Teanu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant j'Ìsole Salomon.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tkw
🇫🇮
Couvron-et-Aumencourt
Couvron-et-Aumencourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13,33 km², con 1015 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 76 ab/km².
Arferiment
🇫🇮
Londra
Londra a l'é la capital dël Regn Unì e dl'Anghiltèra.
A l'ha na popolassion ëd 7.355.400 abitant (2006), 12-14 milion s'as conta ëdcò tuta l'àrea metropolitan-a.
As treuva a l'ora ëd Greenwich, visadì a Londra a l'é óndes ore dla matin cand che an Piemont a l'é mesdì.
Ël clima
J'istà a Londra a son frësche: la media dle temperadure pì càude a riva apopré a 21 gré. D'invern a cala da ràir sota ij 0 gré.
Le pressipitassion a Londra a resto sota ij 600 milim a l'ann; tutun a pieuv an media 10 di al mèis.
La strutura urban-a
L'aglomerà londinèis as dëstend arlongh apopré quìndes chilòmeter su tute doe le rive dël cors bass ëd Tamis, a anviron 60 chilòmeter da lë sboch dël fium ant ël mar dël Nòrd. Soa caraterìstica d'avèj na granda estension e na densità ëd popolassion nen tant àuta a l'é dovùa da na part a l'abondansa d'àree vërde e da l'àutra a na bassa densità d'utilisassion dij teren, dzortut ant le zòne residensiaj. An efet, la strutura dl'abità a l'ha goernà dle ca dai 2 ai 5 pian, soens con giardin privà.
Ël sènter dla sità a l'é constituì da la City, sènter mondial d'atività bancarie e dle suranse, dal pòrt e dai quarté ëd West End e East End.
L'evolussion demogràfica
La popolassion ëd Londra a l'era d'anviron 750.000 abitant al prinsipi dël sécol ch'a fa XVIII. Ant ël cors dël sécol a l'é aumentà ëd fasson moderà, rivand a pòch pì che 850.000 dël 1801, ann dël prim censiment. Tutun, dzortut ant ël darié ters dël sécol ch'a fa XVIII a-i é staje na mobilità motobin gròssa: an cost'época a l'é anandiasse un moviment d'imigrassion che a seghitrà ant ij sécoj apress an pràtica sensa anterussion e dont le caraterìstiche a variëran an fonsion dle situassion polìtiche e econòmiche. Dël 1780 ël 9% ëd tuti j'imigrant as compon d'irlandèis; dël 1800 la comunità ebréa a conta anviron 20.000 përson-e, la pì part originarie dl'Euròpa sentral.
Dël 1821 Londra e soe bariere a l'avìo 1.400.000 abitant; dël 1901 ant la granda época dl'amper britànich, a j'ero passà a pì che 6 milion, ël 15% ëd la popolassion dël Regn Unì, dont quatr milion e mes ant ël cheur ëd la sità, malgré j'epidemìe ëd colera ch'a son rivaje antra 'l 1849 e ël 1854. La chërsùa a aumenta prima dla prima guèra mondial: la Gran Londra a riva a 7.252.000 abitant dël 1911 e a 8.650.000 ant ël 1939.
Apress la sconda guèra mondial, për via dij ravage dël conflit e dl'arnovament dle zòne dësblà e an relassion a la diminussion demogràfica dij grand sènter urban ocupà da j'atività fonsionaj, la popolassion ëd l'aglomerassion a l'ha ancaminà a calé. An paralel a-i é staje n'ardussion sensìbil dij pòst ëd travaj; vàire dle fonsion che la capital ëd l'amper a l'avìa a l'han përdù part ëd soa amportansa.
L'antichità
Parèj ëd tante àutre sità, Londra a dev soa nàssita al fium, via ëd comunicassion antra 'l nòrd e ël sud.
Ël sènter comersial ëd Londinium (nòm sèltich adotà dai roman) a l'é intrà ant la stòria con ij Roman, dël 43 dGC. L'ansediament a l'ha conossù la prosperità, 'me ch'a l'é testimonià da soa estension ëd 3 chilòmeter quàder e da soe costrussion: vàire templi e na basìlica longa 150 méter. Tàcit a massion-a che dël 61 a l'era un pòst motobin frequentà dai mërcant.
An col ann, ël goernador Svetòni as artira e la sità a l'é ravagià da j'armade dj'Icen guidà da l'argin-a Boadicea ch'a l'era arvirasse. Soe milissie a-j dan feu e a massacro lòn ch'a-i resta dla popolassion. L'autorità roman-a a l'é stàita peui restaurà e mantnùa për d'àutri tre sécoj e mes. La sità a l'é stàita arcostruìa, fortificà con un murajon - dont a resto vàire tòch - e a l'é stàit batì ël templi ëd Mitra, dont as peulo vëdd-se le reste davzin a Guidhall.
L'amportansa ëd Londinium a l'é atestà ëdcò dal fàit che da là a partìo le prinsipaj stra roman-e ch'a lijavo a Londra le zòne pi leugne dla provinsa.
L'ariv dël cristianésim
Ël cristianésim a l'é rivà a la fin dël III sécol. Restitù a l'é stàit nominà vësco ëd Londra al concili d'Arles dël 313.
Ël tard perìod roman
A l'é mach dël 368 che Londra a l'ha arseivù ël tìtol d'Augusta.
Durant la tarda ocupassion roman-a, a smija ant ël IV sécol, ël murajon a l'é stàit ranforsà con dij bastion. Con ël decliné dl'amper roman, dël V sécol ij roman a bandon-o la sità, ch'a l'é restà an man a j'orde barbàriche.
Ël tëssù urban roman as peul an part arconòss-se ant ël pian ëd la City.
L'Età ëd mes
Dël 597, cand ël vësco ëd Roma, Gregòri I, a manda Agustin ëd Canterbury a mostré ël cristianésim ai pagan, Londra a l'é un sènter amportant. Dël 604 Melit a na dventa vësco e a l'é arseivù da Sebert, antlora re a Londra. Tòst a l'é batìa la prima catedral ëd San Pàul.
Con la mòrt ëd Sebert dël 616 e cola ëd sò leu-tenent Etelbert ëd Kent, ij sàsson orientaj a son tornà al paganésim e ël vësco a l'é scapà. Bele che Cedd (dël 633) e Wine (dël 665) a son massionà 'me vësco e a l'han travajà për arporté ël cristianésim, a l'é stàit ant ël perìod d'Earconwald - nominà anviron dël 675 da l'arsivësco Teodòr tanme vësco dij sàsson orientaj e dla sità 'd Londra - che la fé a l'é stàita ripristinà ëd fasson ëstàbil.
Al prinsipi dël sécol ch'a fa VIII la sità a l'é descrivùa da Beda tanme un basar ëd tanti pòpoj.
Xeromphalina campanella
Descrission
Capel fin a 2 cm, da seuli a sliss, òcra groson. Lamele crema peui òcra. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,2 cm, da groson ciàir a baross sombr an bass. Póver o toment basal groson.
Londra
L'Età ëd mes
Alfred ël Grand a òcupa Londra dël'886 e sota 'd chiel ël comersi për mar a l'é dësvlupasse e la sità e sò pòrt a son ëdventà amportant. Ëdcò ij murajon a son ëstàit restaurà.
Burgstall
right|140px Burgstall (Postal për j'italian) a l'é un comun ëd 1.436 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Londra
L'Età ëd mes
Ant ël sécol ch'a fa X a dventa la capital dij re sàsson.
Xeromphalina campanella
Ambient
A chërs gregaria dzora a suche ëd conìfere.
Burgstall
Popolassion
Lë 73,99 % dj'abitant ëd Burgstall a l'é 'd lenga tedesca, ël 25,64 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,37 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Xeromphalina campanella
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Londra
L'Età ëd mes
Dël 994 Olaf e Sweyn a l'assedio con 94 nav, ma j'abitant a arzisto e a arposso j'anvasor. La sità a l'é peui drocà sota Sweyn dël 1013.
Burgstall
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Martin Ganthaler (dal 9/05/2005).
Xeromphalina campanella
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Londra
L'Età ëd mes
L'indipendensa a l'é stàita artrovà sota Ethelred che, a la mòrt dë Sweyn ant ël 1014, a l'é stàit elegiù re da j'anglèis. Cand che Ethelred a l'é mòrt dël 1016, sò fieul Edmond Brass ëd Fer a l'é stàit sernù tanme re a Londra, antant che ël pais dantorn a Londra a l'ha acetà Canut, ël fieul dë Sweyn. Londra a l'é stàita torna assedià, j'abitant a l'han arpossà j'atach sucessiv, e sota Edmond a l'han torna conquistà ij teritòri anvironant.
Tutun ël regn d'Edmond a l'ha durà mach set mèis e a soa mòrt l'Anghiltèra a l'ha arconossù Canut tanme sò re. Sota 'd chiel ij comersi 'd Londra a son dësvlupasse an pressa e la sità a l'ha stabilì ëd fasson përmanenta soa primassìa ant j'afé nassionaj.
Burgstall
Anliure esterne
🇫🇮
Londra
L'Età ëd mes
N'àutr perìod ëd turbulensa a l'é rivaje apress a la mòrt ëd Canut, dël 1035.
Edoard I, pi tard dit ël Confëssor, a l'é stàit sernù re dël 1042 dal pòpol radunà a Londra.
La conquista norman-a
Ël 1066 a l'é l'ann ëd la fin dij regn sàsson e dla conquista norman-a: Londra as sot-met a Gulielm ël Conquistador, duca ëd Normandìa, ant ël mèis dë dzèmber e chiel a intra a Londra e a l'é ancoronà re ël di 'd Natal. Londra a dventa capital polìtica.
L'amportansa conòmica e stratégica dël leu a l'é dimostrà da l'ampressman con ël qual Gulielm ël Conquistador a arneuva la carta e ij privilege acordà an precedensa da Edoard I e a fàbrica, a est dle fortificassion roman-e agrandìe, la Tor bianca, cola che, trasformà e agrandìa durant ij regn sucessiv, a dventrà l'arnomà Tor ëd Londra.
Le corporassion
La pi gròssa inissiativa për ël dësvlup ëd Londra ant l'età ëd mes a l'é stàita la costrussion dël prim pont ëd pera për rampiassé le struture ëd bòsch precedente. Pero ëd Colechurch a l'ha ancaminane ij travaj dël 1186, ma a l'é mòrt durant la costrussion ëd l'euvra, ch'a l'ha pijà pi che trant'agn. Ël pont a l'é restà an fonsion fin-a al 1832, cand a l'é stàit dësblà.
Dël 1192 Londra a l'ha sò prim sìndich: Henry FitzAlwin, ch'a goernërà l'ufissi fin-a a soa mòrt dël 1212. A chiel as dev ël prim Strument ëd costrussion, dont ël but a l'era la protession contra ij feu che soens a ravagiavo la sità. Dël 1215, con la Magna Carta, re Gioann Sensa Tèra a arconòss a le corporassion ëd Londra ël drit d'elege 'l sìndich, a condission che la sernia a fussa presentà al re o a sò ministr për l'aprovassion real.
Durant ël sécol ch'a fa XV l'andustria dij tëssù a l'ha cissà un gròss comersi d'esportassion da Londra.
Lenga Kamo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kamo o Kamo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>