cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Còrsica
Anliure esterne
🇫🇮
Moras-en-Valloire
45.29111°N, 4.99417°W
Moras-en-Valloire a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 8,58 km², con 602 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 70 ab/km².
🇫🇮
Loreto Aprutino
🇫🇮
Ospitaletto
Ospitaletto (Öspedalèt an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 14.610 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Fransacurta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Battista Sarnico (dal 16/05/2011, scond mandà dal 29/10/2012).
Arferiment
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San Giaco 🇫🇮
Goudargues
Goudargues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 30,27 km², con 945 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
🇫🇮
Lenga Mmaala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mmaala o Mmaala a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mmaala a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mmu
Lenga mam, sentral
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mam, sentral o Mam, sentral a fa part ëd le lenghe maya e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mam, sentral a peul esse:
Neolentinus schaefferi
Ambient
A chërs ëdzora a le latifeuje.
Lenga mam, sentral
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Central Mam language
Neolentinus schaefferi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Noicàttaro
right|120px Noicattaro a l'é un comun dla Pulia ëd 25.321 abitant, an provincia ëd Bari.
Strymonidia orion
Ambient
La ruva a viv ëdzora a Prunus, biancospin e Rhamnus. Na generassion a l'ann, ël parpajon a vòla a giugn-luj.
Distribussion
A viv an sj'Alp e an sj'Apenin, fin a la Campania.
Noicàttaro
Arferiment
🇫🇮
Strymonidia orion
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Repùblica Sentrafrican-a
thumb|right|160px La Repùblica Centrafrican-a, ò Repùblica Sentrafrican-a, (Ködörösêse tî Bêafrîka an lenga sango, République Centrafricaine an fransèis) a l'é un pais dl'Àfrica central.
A confin-a con Ciad, Sudan, Repùblica Democràtica dël Còngo, Còngo e Cameron.
La capital a l'é Bangui.
A l'ha na surfassa ëd 622.984 km² e a conta anviron 4 milion d'abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria moderna
La Repùblica Centrafrican-a a l'é stàita un possediment dla Fransa, con ël nòm d'Oubangui-Chari, fin al 1960, quand a l'ha otnù l'indipendensa.
Dël 1965 a-i é staje ël colp dë stat ëd Jean-Bédel Bokassa, ditator che dël 1977 a l'é proclamasse amperator con ël nòm ëd Bokassa I. Dël 1979 a l'é stàit arvërsà e a l'han restaurà la repùblica.
Organisassion polìtica
Ël president provisòri a l'é Faustina-Archanga Toudéra (dal 2016).
Ël prim ministr a l'é Felix Moloua (dal 2022).
Ramaria stricta
thumb|right
Descrission
Fin a 10 cm.. Ramificassion drite, òcra brunastr, brun ross a fërteje, an sima giaune peui dël midem color.
Lenga dungra bhil
Pais an dova a l'é parlà
La lenga dungra bhil ò Dungra Bhil a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Ramaria stricta
Ambient
A chërs an dzora a bòsch mars.
Lenga dungra bhil
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Dungra Bhil a peul esse:
Ramaria stricta
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Lenga dungra bhil
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=duh
🇫🇮
Dungra Bhil language
Franco Balmamion
thumb|right|200px|Franco Balmamion Franco Balmamion a l'é nassù a Nòle j'11 ëd gené dël 1940.
Curiosità
Balmamion a l'ha vagnà doi Gir d'Italia sensa mai vince 'na tapa.
🇫🇮
Lake Muskoka - Mortimer's Point Water Aerodrome
Ël Lake Muskoka - Mortimer's Point Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Port Carling, Ontario, Canadà.
David Trezeguet
David Sergio Trezeguet (Rouen, 15 otóber 1977) a l'é un fotbaleur fransèis che al dì d'ancheuj a gieuga për ël Pune City. A l'é bin famos grassie a soa esperiensa ëd 10 agn a la Juventus. An Italia a l'era stranomà Trezegol për ël gran nùmer ëd grije realisà: a l'ha fane an efet 171 an 245 partìe ofissiaj dla Juventus. Dël 2010 a l'ha fàit na curta esperiensa ant l'Hercules F.C., squadra dla sità ëd soa fomna.
A l'é stàit ëdcò campion dël mond con la Fransa dël 1998, campion d'Euròpa dël 2000, andoa a l'ha pura segnà la grija d'òr. A l'é stàit 'dcò finalista dla final dël Mondial 2006 e a l'ha sbalià 'l rigor ch'a l'ha përmëttù a l'Italia ëd vagné cola copa.
Douville-en-Auge
Douville-en-Auge a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,27 km², con 188 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
David Trezeguet
🇫🇮
Douville-en-Auge
🇫🇮
Tricholoma portentosum
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 12 cm, da bombà a motobin a pupa, gris ardesia pì o meno scur, radialment fibrilos. Carn sot-ëstanta giàuna. Lamele bianche giaunastre ciàire. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 cm, bianca, dle vire lavà ëd giàun. Carn biancastra, giaunastra an surfassa. Odor e savor farinos.
Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortut sota conìfere e latifeuje, fin-a a l'invern.
Comestibilità
Comestìbil.
Mola di Bari
right|120px Mola di Bari a l'é un comun dla Pulia ëd 26.352 abitant, an provincia ëd Bari.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Nicola Berlen (dal 19/04/2005).
Sità gemelà
Mola di Bari a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Campiglia Marittima
right|140px Campiglia Marittima a l'é un comun dla Toscan-a ëd 12.935 abitant, an provincia ëd Livorn.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Rossana Soffritti (da l' 8/06/2009).
Gremiasch
Gremiasch (Gremiasco an italian e 'dcò ant la parlà local anfluensà da la lenga lìgure) a l'é un comun dël Piemont ëd 320 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Campiglia Marittima
Anliure esterne
thumb|right|200px|La Ròca San Silvestro
Gremiasch
As treuva ant l'Apenin Lìgure, ant la Val dël Cròu, an sla riva oriental dël torent.
Stòria
thumb|left|200px|Ël castel dij Malaspin-aContut ch'ël nòm dël pais, an avend ël sufiss an -asch, a smìa avèj orìgin ligurin-e e che ij rest ëd n'ansediament preistòrich a sìo stàit artrovà ant la località Vardamont, la prima sorgiss ëscrita ëd Gremiasch a armonta al 1157, quand ch'ël papa Adrian IV a conferma la giurisdission dël vësco-cont ëd Torton-a an sla val. Ël pais a séguita a dipende da Torton-a fin a l'anfeodassion a la famija Malaspin-a, ch'a fonda ël castel ch'as peul vëdde ancora ancheuj. Ël feod a passa ai Fiesch tanme Feod Imperial, valadì un teritòri ch'a dependìa diretament da l'Imperi Roman Sacrà, e an séguit a la congiura dij Fiesch contra Andrea Doria dal sécol ch'a fa XVI a passa Dòria, ch'a lo mnistro fin al 1797.
Campiglia Marittima
Anliure esterne
🇫🇮
Gremiasch
Stòria
D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, ch'a sanciss la fin dij Feod Imperiaj, Gremiasch a passa al Regn ëd Sardëgna, e a ven istituìa për la prima vira na Comun-a autònoma, ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e ant ël Mandament ëd San Bastian da Cròu. Dël 1928 ël comun a ven ancorporà ant ël comun ëd San Bastian, ma a torna autònom dël 1947.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Umberto Dallocchio (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|300px|left|Na contrà dël borgh vèj 🇫🇮
Cela, Cambre
San Xulián ëd Cela a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cambre. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 413 abitant (213 fomne e 200 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Syntarucus pirithous
Ambient
Doe o tre generassion a l'ann, la farfala a vola da mars a stèmber.
Lenga Nugunu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nugunu o Nugunu a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Mulazzo
Mulazzo (Mulàz ant ël dialèt ëd la Lunigian-a) a l'é un comun ëd la Toscan-a ëd 2.398 abitant, ant la provinsa 'd Massa-Carara.
Aministrassion
Ël sindich a l'é Claudio Novoa (dal 07/05/2012, scond mandà dal 12/06/2017).
Lenga Nugunu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nugunu a peul esse:<BR> <BR>
Mulazzo
Sità gemelà
Mulazzo a l'é gemelà con:
Lenga Nugunu
Classificassion
<BR>
Lenga mam, Todos Santos Cuchumatán
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mam, Todos Santos Cuchumatán o Mam, Todos Santos Cuchumatán a fa part ëd le lenghe maya e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mam, Todos Santos Cuchumatán a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mvj
🇫🇮
Todos Santos Cuchumatán Mam language
Partibrejkers
Ij Partibrejkers (prononsia: Partibrèichers) a son un-a dle bande pì arnomà ëd ròch sèrb e a rivo da Belgrad, a l'ero già motobin famos anco' dij temp dla Jugoslavia.
Lenga Nugunu
Còdes ISO
<BR>
Mornans
44.62083°N, 5.12583°W
Partibrejkers
A l'é malfé buté la mùsica ch'a son-o ant na categorìa precisa, për via ch'a l'han pijàit dj'anfluss motobin diferent, pr'esempia jë Stooges, j'MC5, ij prim Rolling Stones ò ij New York Dolls. Tut sossì a l'han condilo con na bela dòse ëd blues, rhythm-and-blues (col dj'agn 1950 1960) e rock'n'roll clàssich.
Curling
miniatura|La squadra 'd curling canadèisa ai Gieugh Olìmpich ëd Turin 2006 Ël curlingh a l'é në spòrt dë squadra giugà sla giassa con pere pesante 'd granit sulià, ciamà stones o rocks (pere an anglèis), con un man-i. Ij giugador, spartì an doe squadre, a fan sghijé ste pere sna surfassa 'd giassa vers na zòna 'd destinassion ciamà "ca" (home), marcà da tre anej conséntrich.
Mornans
Mornans a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 11,72 km², con 53 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4 ab/km².
Curling
Le doe squadre, mincadun-a con quatr giugador, a campo a sò torn le pere con n'efet ch'as ciama curl ("viré" an anglèis) ch'a fa përcore a la pera na trajetòria ancurvà. Minca squadra a possa la pera eut vire për torn ëd gieugh. Ël torn ëd gieugh as ciama end.
Partibrejkers
Stòria
Ij Partibrejkers a son formasse dël 1982 e a l'han publicà sò prim àlbum dël 1985, con na formassion a doe ghitare, batarìa e vos, (sensa bass). Coma produtor a l'avìo Koja dëj Disciplina kičme. Col temp a l'han cambià vàire formassion, e coma element fiss dla banda a son sempe sta-ie Zoran "Cane" Kostić (vos) e Nebojša "Anton" Antonijević (ghitara). A l'han sempe avù gran sucess con la crìtica musical, e fin-a al dì d'ancheuj a son restà motobin popolar antra 'l pùblich ëd tuta la veja Jugoslavia. Sòn nen mach për via ëd soa mùsica, ma ëdcò për sò travaj contra la guèra ant ël proget Rimtutituki.
Mornans
🇫🇮
Curling
Ël but dël gieugh a l'é d'ambaroné 'n pontegg pì grand che col dl'aversari durant la partìa. Ij pont as conto scond ël nùmer ëd pere ch'a son vzinasse 'd pì al sènter dla ca a la fin ëd minca torn. Un torn a l'é furnì quand che tute le doe squadre a l'han possà soe pere tute le vire ch'a l'han podù. Un gieugh a peul esse fàit da des o da eut torn.
Partibrejkers
Stòria
Ij musicista dij Partibrejkers a son mai stàit tocà dal regim, gnanca ant ij moment quand a fasìo soa crìtica pì dura, miraco për via dla gran massa ëd giovo ch'as tiravo dapress. Antra ij test pì ampegnà contra la guèra e a la degenerassion dël sistema dl'anformassion pùblica a-i é miraco col dla canson Hipnotisana gomila (Banda d'ipnotisà).
Mulazzo
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama
Partibrejkers
Anliure esterne
🇫🇮
Cap Verd
thumb|right|160px Cap Verd (Cabo Verde an portughèis) a l'é un pais dl'Àfrica.
La capital a l'é Praia.
A l'ha na surfassa ëd 4.033 km² e a conta anviron 420.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
Cap Verd (nòm ofissial: República de Cabo Verde) a l'é una repùblica.
Ël president a l'é Carlos Veiga (dal 2021).
🇫🇮
Curling
La sghijada sirognà che la pera a përcor quand ch'a l'é campà a peul esse anfluensà con le "ramasse da curling", ch'a son dovrà për ras-cé la surfassa dla giassa dnans a la pera. An cangiand le caraterìstiche dla giassa as coregg 'l moviment dla pera.
Lenga Nugunu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yas
Curling
La tàtica e 'l gieugh dë squadra a anfluenso 'l përcors che la pera a fa a minca lans; ël ròl dla squadra a l'é 'd gestì ij posson a la pera fin-a al pont ch'as mira. Për la stategìa e le tàtiche ch'a venta studié an sto spòrt, marlàit a l'é stranomà "scach an sla giassa". 🇫🇮
Eptingen
Eptingen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Basilea-Campagna, con sirca 552 abitant. As dëstend su na surfassa d'11,18 km², con na densità ëd popolassion ëd 49 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Bennwil, Diegten, Hägendorf (ant ël canton ëd Solothurn), Hauenstein-Ifenthal (ant ël canton ëd Solothurn), Langenbruck, Läufelfingen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Génolhac
Génolhac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 17,30 km², con 840 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 48 ab/km².
Eptingen
🇫🇮
Montieri
right|140px Montieri a l'é un comun dla Toscan-a ëd 1.273 abitant, an provincia ëd Grosset.
Génolhac
🇫🇮
Montieri
Anliure esterne
thumb|right|200px|La part pì veja dël pàis
🇫🇮
Manoppello
Manoppello a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Pescara, con sirca 5.630 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 39 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 144 ab/km quadrà. A confin-a con Alanno, Casalincontrada (CH), Chieti (CH), Lettomanoppello, Rosciano, Serramonacesca, Turrivalignani.
🇫🇮
Macha Béranger
Atris e animatris a la radio. Macha Béranger (Michèle Riond sò nòm ëd nàssita) a l'era nà a Vichy (ant l'Allier) ai 22 ëd luj 1941.
Atris formà a la scòla ëd teatro Charles Dullin, a ancamin-a a travajé a teatro dël 1974 ant Le trojan-e, peui a réssita an dle cite part an na desen-a ëd film, dont Suivez mon regard ëd Jean Curtelin (1986), Le glandeur ëd Jean-Pierre Mocky (2000) e Ce jour-là ëd Raoul Ruiz (2003). A la television sò përsonage pì conossù a l'é col ëd Béatrice Mondino, la mare ëd Baptiste ant la serie ëd TF1 Sous le soleil, andoa a compariss dal 2002.
Sò travaj a la radio
Ëd giugn 2006 a l'ha dovù chité, contra soa volontà: la trasmission, già scursà 'd n'ora, a l'é stàita scancelà da Frédéric Schlesinger, ël diretor dij programa ëd France Inter, ch'a vorìa fé vnì pì giovo la radio. Malgré chèich ësman-e d'arzistensa, sostnùa da 'd milen-e dë scotador e da dle përsonalità dlë spetàcol, a l'ha fàit sò darié Allô Macha ant la neuit antra ij 29 e ij 30 ëd giugn 2006, con òspit tanme Jean-claude Brialy e Alain Delon. Pì tard, sempe dël 2006, a l'ha scrivù un lìber, Quand ça vous arrive, anté ch'a conta soa version dël licensiament.
Palass Pitti
miniatura|sinistra
Palass Pitti a resta an piassa dij Pitti a Firense, ant ël quarté ëd l'Oltrarno, a sud dël fium.
Macha Béranger
Sò travaj a la radio
Arpijà ant ël 2007 da la radio MFM, a ànima durant chèich mèis, tuti ij di, la trasmission Bonsoir Macha, anspirà a cola ch'a l'avìa fala dventé famosa. Macha Béranger a tnisìa ëdcò la pòsta dij letor dl'ebdomadari Ici Paris.
Palass Pitti
Dël 1457 Luca Fancelli a l'ha ancaminà la costrussion dël palass a tre pian, për ël rich mërcant Luca Pitti. Ël granduca Còsim I a l'ha aquisilo dël 1549 për soa sposa Eleonòra ëd Toledo. Bartolomeo Ammannati a l'ha antlora agrandì ël palass ëd tre ale. Dal 1620 j'architet Giulio e Alfonso Parigi a l'han ëslongà la fassada a le dimension dël di d'ancheuj. A la fin dël sécol ch'a fà XVIII as son giontasse ij doi rondò, ale lateraj che a anquadro l'ansem.
Palass Pitti a l'é stàit për pi 'd tërzent agn la residensa dij granduca ëd Toscan-a e, fin-a al 1919, cola dij mèmber ëd la famija real ëd ca Savòja.
Darera al palass as duverto d'ampli spassi verd, ij giardin ëd Boboli. 🇫🇮
Nossens V
Da masnà a l'avìo lassaje dij ben an Tarantasia, ch'a l'han servije për paghé ij sò studi a Paris, anté ch'a l'era stàit mandà ch'a l'avìa 9 agn.
Afidà ai Duminican, a l'é intrà ant l'Órdin e a l'ha frequentà ij cors ëd l'università. A 28 agn a l'é stàit ancarià ëd mostré teologìa a l'Università ëd Paris.
Për doe vire a l'han nominalo provinsal ëd sò órdin, peui a l'é vnù vësco ëd Lion.
Apress ël concili 'd Lion a l'é stàit creà cardinal vësco d'Ostia e ai 21 ëd gené 1276 a l'é stàit elegiù vësco ëd Roma, 'me sucessor ëd Gregòri X. A l'ha pijà ël nòm ëd Nossens V.
A l'é mòrt a Roma dl'istess ann 1276, ai 22 ëd giugn. Ëd mars 1898 a l'é stàit beatificà da Leon XIII. 🇫🇮
Huawei
Huawei a l'é n'asienda d'anfrastruture ëd rej ëd telecomunicassion, fondà dël 1987 da Ren Zhengfei, un ch'a l'era stàit findi al 1983 ant ël còrp d'angegnerìa ëd l'Armada popolar ëd liberassion.
La sede dla dita a l'é a Shenzhen, ant ël sud-est dla Cin-a. La pressidentëssa dël consèj d'aministrassion a l'é Sun Yafang.
Dël 2010 l'asienda a controlava ël 15,7% dël mërcà mondial d'anfrastruture ëd rej ëd telecomunicassion; a l'ha avù un gir d'afé ëd 185,2 miliard ëd yuan (19,2 miliard d'éuro) e dij benefissi ëd 23,8 miliard ëd yuan (2,5 miliard d'éuro). A l'é propietaria ëd 19.000 brevet, ch'a rësguardo dzortut j'aplicassion.
A l'é presenta an 140 pais e an 45 dij prinsipaj operador ëd telecomunicassion.
Huawei a conta vint sènter d'arserca ant ël mond; ël prinsipal a resta a Shenzhen, d'àutri a son a Shangai, ant la Silicon Valley an Califòrnia, a Lahore, a Giacarta.
L'asienda a l'ha contribuì al dësvlup ëd la tecnologìa LTE, dont a l'ha deposità ël 15% dij brevet essensiaj, e a l'é stàita la prima a anstalé na rej LTE comersial, për TeliaSonera. 🇫🇮
Nissa Marìtima
Nissa Marìtima (Nissa an dialèt nissard, Niça an provensal, Nice an fransèis), a l'é la quinta sità dla Fransa për popolassion e a conta 346.900 abitant.
As treuva ant la region Provensa-Alp-Còsta Asura e a l'é 'l capleugh dël dipartiment dj'Alp Marìtime.
Ant la tradission piemontèisa soèns a l'é ciamà Nissa dël Mar për fé diferensa con Nissa dla Paja.
A l'é na stassion balnear.
Geografìa
200px|right Nissa a l'é un dij bisó dl'arnomà Còsta Asura.
As treuva a l'estremità sud-oriental dla Fransa, mach 30 km dal confin con l'Italia, a 211 chilòmeter da Marsèja.
Ël torent dël Paillon a partagia Nissa Marìtima an doi: a òvest la part moderna, a est la sità veja.
Clima
A Nissa Marìtima a pieuv an media 86 di a l'ann.
Stòria
Andoa che adess a-i é Nissa, a-i son ëstaje na sitadela ligurin-a e un pòst ëd comersi dij grech ëd Marsèja (Nikaia). Ij roman a së stabilisso dël I sécol aGC ant ël vilage ëd Cemenelum, ch'a dventa ël capleugh ëd j'Alp Marìtime; dël II sécol as conto 20.000 abitant.
Dël 1246 a l'é antëgrà a la Provensa.
La dominassion dij Savòja
Dël 1543 Nissa a l'é assedià dai fransèis, alià dij turch. La difèisa guidà da Catherine Ségurane a fòrsa j'atacant a gavé l'assedi.
La sità a l'é restà ai Savòja fin-a al 1860, gavà vintedoi agn ëd dominassion fransèisa, dal 1792 al 1814. Dël 1793, sota la Convension, Nissa Marìtima e sò entrotèra a dvento ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. Al droché dl'Amper, dël 1814, ël re 'd Sardëgna a j'arcupera con ël tratà ëd Paris.
Dël midem ann a l'é stàit arpristinà ël privilegi dël pòrt lìber, sorgiss ëd benesse dla sità.
Dël 1821 a l'ha trovaje arpar Vitòrio Emanuel I, ch'a l'avìa abdicà.
Ël passage a la Fransa
Ai 24 ëd mars 1860 a l'é stàit sot-signà ël tratà ëd Turin antra Napoleon III e ël re 'd Sardëgna Vitòrio Emanuel II ch'a na trasferìa la sovranità a la Fransa. Ël plebissit a dà 'me arzultà 25743 é e 260 nò. Ël passage a l'é vnùit ai 14 ëd giugn, cand ël comissari sabàud Pirinoli a l'ha trasferì ij sò podèj a col fransèis Pietri. Ai 12 dë Stèmber l'imperator e l'imperatris Genia a arsèivo dal sìndich ëd Nissa le ciav dla sità, an cola che al di d'ancheuj a l'é piassa Garibaldi.
A l'época la sità a contava 40.000 abitant.
Ël carneval
La tradission dël carneval ëd Nissa Marìtima a l'é già massionà dël 1294 durant ël passage dël cont ëd Provensa, Carl II.
Apress na longa anterussion durant l'Arvolussion e l'Amper, na prima sfilà ëd cher a l'é tnusse dël 1830 për selebré l'artorn al regn ëd Sardëgna.
Jë spitàcoj a comprendo feu d'artifissi, bataje ëd fior e ëd coriàndoj.
Manifestassion
Ant le feste ëd Natal as fa ël presepi vivent
Mërcà
Tute le matin, gavà ël lùn-es, a-i é ël mërcà dël pess an piassa San Fransesch. Tuti ij di, gavà ël lun-es, mërcà dle fior, dla fruta e dla vërdura an cors Saleya.
Aministrassion
thumb|right|200px|La Promenade des Anglais Ël sìndich a l'é Christian Estrosi (UMP, dal 2008).
Sità binele
Nissa a l’é binelà con:
Arferiment
🇫🇮
Comòre
right|160px Le Comòre (Komori an lenga comòra, لقمر an arabo, Comores an fransèis) a son un pais dl'Àfrica.
Lë stat a l'é formà da tre ìsole ant ël Canal ëd Mosambich, a nòrd-òvest dël Madagascar e dnans al Mosambich.
La capital a l'é Moroni.
A l'han na surfassa ëd 2.235 km² e a conto anviron 800.000 abitant.
Anté ch'as treuvo
300px|center
Stòria moderna
Le Comòre a son ëstàit un possediment dla Fransa dal 1912 al 1975, quand ch'a l'han otnù l'indipendensa.
Mayotte, ch'a fà part dl'arsipélagh dle Comòre, a l'ha votà për resté sota la Fransa e a l'é rivendicà dal govern dle Comòre.
Organisassion polìtica
Le Comòre (nòm ofissial: Udzima wa Komori / اتحاد القمر‎ / Union des Comores) a son na repùblica.
🇫🇮
Podenzana
Podenzana (Podënzàna ant ël dialèt ëd la Lunigian-a) a l'é un comun ëd la Toscan-a ëd 2.140 abitant, ant la provinsa 'd Massa-Carara.
Aministrassion
Ël sindich a l'é Marco Pinelli (dal 28/05/2019).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama
Treviso Bresciano
Treviso Bresciano (Trevìs o Treìs an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 537 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant na comba lateral ëd la Val Sàbia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Piccinelli (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|230px|Contrà dla frassion Trebbio 🇫🇮
Lenga Yangben
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yangben o Yangben a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yangben a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yav
Lenghe sino-tibetan-e
Lenghe sino-tibetan-e
Le lenghe sino-tibetan-e a son na famija lenghìstica parlà, com a dis ël nòm, pì che àutr an Cin-a e ant ël Tìbet. A son peui ëdcò parlà ant ij pais al meridion ëd la Cina.
Le lenghe sino-tibetan-e a son:
Lake Rosseau - Arthurlie Bay Water Aerodrome
Ël Lake Rosseau - Arthurlie Bay Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Port Carling, Ontario, Canadà.
Lenga tektiteko
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tektiteko o Tektiteko a fa part ëd le lenghe maya e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Hans Jonas
Sò pensé
Jonas a armarca che ij progress ëd la siensa e dla técnica a peulo giumai modifiché fin-a a la miola l'ambient natural e tuti j'esse vivent, òm comprèis. A fortiss che la moderna siviltà tecnològica a l'é an camin ch'a mnassa la Tèra e ch'is trovoma davzin a 'n disastr universal. A venta donca, da banda dl'ética tradissional ch'a ampegna mach la sìngola përson-a, creé n'ética neuva ch'a sia n'ampegn për tuta l'umanità ant la difèisa e la tua dla natura. Mach parèj, scond Jonas, as peul miraco evité l'autodistrussion ëd la siviltà tecnològica, diression vers la qual i soma an camin ch'i marcioma.
Lenga tektiteko
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tektiteko a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ttc
🇫🇮
Hans Jonas
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Douvres-la-Délivrande
Douvres-la-Délivrande a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 10,71 km², con 3.983 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 372 ab/km².
🇫🇮
Treviso
Treviso a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Lenga garasia adiwasi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga garasia adiwasi ò Garasia Adiwasi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Garasia Adiwasi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gas
🇫🇮
Adiwasi Garasia language
Tricholoma scalpturatum
thumb|right
Descrission
Capel fin a 6 cm, bombà bass, gris bes, scajos ëdzora a un fond ciàir. Lamele bianche. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1 cm, silìndrica, biancastra, fibrilosa con na zòna a forma ëd cortin-a. Carn bianca con odor farinos, a angiauniss con l'età parèj ëd le lamele e ël bòrd dël capel.
Ambient
A chërs ant ij bòsch e ij tajiss, dzortut ëd latifeuje.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campo nell'Elba
right|140px Campo nell'Elba a l'é un comun ëd 4.427 abitant ant l'ìsola d'Elba, an provincia ëd Livorn (Toscan-a).
Economìa
La pi grand arsorsa ëd Campo nell'Elba a l'é 'l turism.
Anliure esterne
🇫🇮
Thecia betulae
Ambient
La ruva a vin an dzora a Prunus, biola, serzera, ninsolé, mandola, etc... Na generassion a l'ann, la farfala a vola da luj a novèmber.
Distribussion
A viv an Italia setentrional e sentral fin al Lassio. Ràira.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ramaria fumigata
Descrission
Fin a 12 cm.. Ramificassion motobin slansà e pòch s-ciasse, òcra brunastr con arfless violet peui brnastr, an sima violet peui brun violet. Pé a siola, stirà, bianca o lila ciair. Carn bianca.
Ambient
A chërs sota latifeuje, dzortut sota la rol.
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ramaria fumigata (Peck) Corner
🇫🇮
Cinigiano
right|140px Cinigiano a l'é un comun dla Toscan-a ëd 2.737 abitant, an provincia ëd Grosset.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Silvana Totti (da l' 8/06/2009).
Krakow am See
Krakow am See a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 87.07 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 3.426 abitant.
Lenga gamit
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gamit ò Gamit a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gbl
🇫🇮
Issirac
Issirac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 20,28 km², con 180 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Polignano a Mare
right|140px Polignano a Mare a l'é un comun dla Pulia ëd 17.653 abitant, an provincia ëd Bari.
Lenga agutaynen
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Agutaynen o Agutaynen a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Polignano a Mare
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Angelo Raffaele Bovino (dal 12/06/2007).
Lenga agutaynen
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Agutaynen a peul esse:
Polignano a Mare
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Arferiment
🇫🇮
Lenga agutaynen
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Montebello di Bertona
Montebello di Bertona a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Pescara, con sirca 1.120 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 21 km², con na densità ëd popolassion ëd 53 ab/km². A confin-a con Civitella Casanova, Farindola, Penne, Villa Celiera.
🇫🇮
Neolentinus adhaerens
Descrission
Capel fin a 6 cm, da bombà a nombrilà, da bes ciàir a baross, bianch glutinos. Lamele motobin larghe, crema giaunastr.
Fil denticolà. Gamba da sentral a dës-centrà, feltrà colanta. Carn gorëgna, americanta.
Ambient
A chërs ëdzora a suche e bòsch, dzortut ëd conìfera.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Mbe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mbe o Mbe a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mbe a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga q'eqchi'
Pais an dova a l'é parlà
La lenga q'eqchi' o Q'eqchi' a fa part ëd le lenghe maya e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Q'eqchi' a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lake Rosseau - Cameron Bay Water Aerodrome
Ël Lake Rosseau - Cameron Bay Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Rosseau, Ontario, Canadà.
Tricholoma sciodes
thumb|right
Ambient
A chërs ant ij bòsch mës-cià.
Comestibilità
A peul esse velenos.
Cecebre, Cambre
San Salvador ëd Cecebre a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cambre. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.310 abitant (656 òm e 654 fomne), distribuì an 14 grup ëd popolassion.
🇫🇮
La Motte-Chalancon
44.48583°N, 5.38028°W
Eritrea
A confin-a con Etiòpia, Sudan e Djibouti e a l'é bagnà dal Mar Ross.
La Motte-Chalancon
La Motte-Chalancon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 22,83 km², con 395 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Eritrea
La capital a l'é Asmara.
La Motte-Chalancon
🇫🇮
Eritrea
A l'ha na surfassa ëd 117.600 km² e a conta anviron 4.500.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria moderna
L'Eritrea a l'é stàit un possediment dl'Italia dal 1890 al 1941. Dòp dla guèra, ij Stat Unì e j'àutri stat occidentaj a l'han volù 'na federassion dl'Eritrea con l'Etiòpia, ch'a l'é peui dventà un'anession.
L'Eritrea a l'ha conquistà soa indipendensa dël 1993, dòp na longa guèra ëd liberassion.
Organisassion polìtica
L'Eritrea a l'é una repùblica.
Ël president a l'é Isaias Afewerki (dal 1993).
Joseph Conrad
thumb|200 px|right|Joseph Conrad
Scritor polonèis naturalisà anglèis.
Joseph Conrad (nòm ver: Józef Teodor Nałęcz Konrad Korzeniowski) a l'é nassù a Berdicev ël 3 dë dzèmber dël 1857 e a l'é mòrt a Bishopsbourne ël 3 d’ost dël 1924.
Considerà un dij pì grand scritor modern, a l’é stàit bon, mersì a sò lengagi motobin rich (e malgré la lenga anglèisa a fussa soa tersa lenga, aprèss cola polonèisa e cola fransèisa) – a evoché 'd fasson fiamenga j’atmosfere esòtiche an rifletend ij dubi dl'ànim uman vers le tère sërvaje.
Sò stil narrativ e sò përsonagi anti-eròich a l’han influensà tanti scritor, dont Ernest Hemingway, David Herbert Lawrence, Graham Greene, William S. Burroughs, Joseph Heller, V.S. Naipaul e John Maxwell Coetzee.
Lenga Bodo, India
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bodo, India o Bodo, India a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bodo, India a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=brx
Häfelfingen
Häfelfingen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Basilea-Campagna, con sirca 272 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 3,96 km², con na densità ëd popolassion ëd 69 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Buckten, Läufelfingen, Rümlingen, Rünenberg, Wisen (ant ël canton ëd Solothurn), Zeglingen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Paars
Paars a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,15 km², con 210 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 40 ab/km².
🇫🇮
Ramaria formosa
thumb|right
Descrission
Fin a 20 cm.. Ramificassion s-ciasse, rosà, giaune an sima. Pé e carn bianca, brun rossa al taj, a së s-ciapa con ël sech.
Ambient
A chërs sota latifeuje.
Comestibilità
Velenos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ramaria formosa (Pers. : Fr.) Quélet
🇫🇮
Euproctis chrysorrhoea
Ambient
Le ruve a vivo ansema an nij ëd seda. La farfala a vola a giugn-luj.
Distribussion
A viv an tuta Italia. A l'é danos për j'erbo da fruta.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Dozulé
🇫🇮
Lenga garasia rajput
Pais an dova a l'é parlà
La lenga garasia rajput ò Garasia Rajput a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà specialment an India.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Rajput Garasia language
Montescaglioso
right|140px Montescaglioso a l'é un comun dla Basilicà ëd 10.130 abitant, an provincia ëd Matera.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Venezia (dal 29/05/2007).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga tagbanwa, calamian
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tagbanwa, Calamian o Tagbanwa, Calamian a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tagbanwa, Calamian a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tbk
Jonquières-Saint-Vincent
🇫🇮
Lumezzane
Lumezzane (Lœmezane an dialèt bressan, Lömedhane an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 22.510 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Val Trómpia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Matteo Zani (dal 26/05/2014).
Porto Azzurro
right|150px Porto Azzurro a l'é un comun ëd 3.452 abitant ant l'ìsola d'Elba, an provincia ëd Livorn (Toscan-a).
Nòm
Ël comun a l'é ciamasse Longone fin al 1873 e Porto Longone dal 1873 al 1947.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Papi (dal 28/05/2007 -second mandà-).
Anliure esterne
🇫🇮
Lake Rosseau - Windermere Water Aerodrome
Ël Lake Rosseau - Windermere Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Windermere, Ontario, Canadà.
Lenga poqomam oriental
Pais andoa a l'é parlà
La lenga poqomam oriental o Poqomam oriental a fa part ëd le lenghe maya e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Poqomam oriental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=poa
🇫🇮
Eastern Poqomam language
Vittorio Foa
thumb|right|200px|Vittorio Foa e Carlo Azeglio Ciampi Sindicalista, òm polìtich e scritor. Vittorio Foa a l'era nà a Turin ai 18 dë stèmber dël 1910 e a l'é mòrt an soa ca ëd Formia ai 20 d'otóber dël 2008.
Sota 'l fassism, Foa a l'avìa aderì a GL; a l'é stàit an përzon dal 1936 al 1943. A l'ha partissipà a l'Arzistensa.
Ai 2 ëd giugn 1946 a l'é stàit elegiù diputà a la ciambrea constituenta. Dal 1948 a l'ha milità ant la Fiom e ant la Cgil, dont a l'é stàit un dij dirigent pì autoritativ fin-a al 1970. A l'ha colaborà con Di Vittorio e Trentin. 🇫🇮
Montesilvano
Montesilvano a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Pescara, con sirca 39.133 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 23 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 1701 ab/km quadrà. A confin-a con Cappelle sul Tavo, Città Sant'Angelo, Pescara, Spoltore.
Lenga mawchi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mawchi ò Mawchi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mke
🇫🇮
La Motte-de-Galaure
45.1975°N, 4.90639°W
La Motte-de-Galaure a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 7,73 km², com 543 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 70 ab/km².
🇫🇮
Etiòpia
thumb|right|160px L' Etiòpia (ኢትዮጵያ an amàrich) a l'é un pais dl'Àfrica oriental.
Oswald Spengler
Filòsof alman.
Alfian
right|140px Alfian (Alfiano Natta an italian) a l'é un comun dë 778 abitant dla provincia ëd Lissandria. Ant ël teritòri dël comùn as treuva ël castel ëd Rassan.
Oswald Spengler
Oswald Spengler a l'era nassù a Blankenburg ël 29 ëd magg dël 1880 e a l'é mòrt a Mùnich ëd Baviera l'8 ëd magg dël 1936.
Etiòpia
A confin-a con Eritrea, Sudan, Somalia, Djibouti e Kenya.
Lenga Bembe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bembe o Bembe a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Repùblica Democràtica dël Còngo.<BR> <BR>
Alfian
Stòria
An época roman-a, ël teritòri dël pais a restava sota al munissipi d'Industria (Montéo da Pò). Dël sécol ch'a fa XI a smija che 'l pais a restèissa ël confin setentrional dla Diòcesi d'Ast.
Etiòpia
La capital a l'é Addis Abeba.
Lenga Bembe
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bembe a peul esse:<BR> <BR>
Alfian
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gabriella Paletti (dal 14/06/2004 -second mandà, 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Bembe
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bmb
Bembe language
Oswald Spengler
A l'ha rifletù an sël tramont ëd la siviltà ossidental, ch'a definìa faustian-a.
Etiòpia
A l'ha na surfassa d'1.104.300 km² e a conta anviron 75 milion d'abitant, dont l'84% a viv ant le campagne.
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria moderna
L'Etiòpia a l'é sempër stàita indipendent, meno che për sinch ann, dal 1936 al 1941, quand a l'é stàita ocupà dal govern fassista italian dòp na guèra d'agression.
L'Etiòpia a l'é stàita un'imperi fin al 1974, quand ël Negus Haile Selassie a l'é stàit arvërsà da una gionta militar.
Organisassion polìtica
L'Etiòpia (nòm ofissial: የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ = ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk, Repùblica Democràtica Federal d'Etiòpia) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Girma Wolde-Giorgis (dal 2001).
El prim ministr a l'é Meles Zenawi (dal 1995).
🇫🇮
Lenga tagbanwa, sentral
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tagbanwa, sentral o Tagbanwa, sentral a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tagbanwa, sentral a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tgt
🇫🇮
Paissy
Paissy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,08 km², con 69 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
🇫🇮
Tricholoma sulphureum
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 8 cm, da bombà a iregolar, giàun sofro, sech. Lamele spassià, larghe, dël midem color. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, dël midem color o pì ciàira. Carn dël midem color. Odor fòrt ëd gas da iluminassion.
Neolentinus lepideus
Descrission
Capel fin a 15 cm, ciàir, con scaje brun-e conséntriche. Lamele larghe, crema giaunastr. Fil dentà. Gamba gorëgna, pi o men dës-centrà, squamosa sota n'anel bianch, pi sombra al pé. Carn gorëgna, odor aromàtich.
Tricholoma sulphureum
Comestibilità
Velenos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Neolentinus lepideus
Ambient
A chërs ëdzora a suche e bòsch ëd conìfera.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga poqomchi' ossidental
Pais andoa a l'é parlà
La lenga poqomchi' ossidental o Poqomchi' ossidental a fa part ëd le lenghe maya e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Poqomchi' ossidental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pob
🇫🇮
Western Poqomchi' language
Kuchelmiß
Kuchelmiß a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 37.46 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 618 abitant.
Lamelouze
Lamelouze a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 8,83 km², con 86 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
🇫🇮
Pterula multifida
Descrission
A peul smijeje a na ramaria, ma le ramificassion a smijo a fij, motobin spess, e l'odor a l'é dëspiasèivol.
Ambient
A chërs dzortut sota conìfere.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lymantria dispar
Ambient
Le ruve a taco le latifeuje forestaj e le piante da frut. La farfala a vola da giugn a aost.
Pterula multifida
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Pterula multifida (Chevalier) Fries
🇫🇮
Lymantria dispar
Distribussion
A viv an tuta Italia. A l'é ciamà dispar përchè mas-cc e fumela a son motobin diferent.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Monzeugh
Monzeugh (Montegioco an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 319 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Cardiff
|right|150px Cardiff (Caerdydd an galèis) a l'é na sità dël Regn Unì, capital dël Gàles.
Monzeugh
As treuva ant la region dij Còj Tortonèis ch'a fan part dël pre-Apenin lìgur-piemontèis. Sò teritòri a comprend le colin-e ch'a separo la val dël torent Gruve da cola dël torent Cròu.
Cardiff
A l'ha na popolassion ëd 346.100 abitant (2011).
Monzeugh
Stòria
thumb|left|190px|La frassion PalassAnt l'Età 'd Mès Monzeugh a fasìa part dij teritòri sota la giurisdission dla Comun-a 'd Torton-a. Un castel a l'era anfeodà a la famija tortonèisa dj'Opisson, dont na branca a l'ha pijà 'l tìtol dë sgnor ëd Monzeugh. A l'é stàit teren ëd conflit antra le fassion locaj dij Guelf e dij Ghiblin, tant che dël 1305 a l'é stàita passà an consegna a j'àrbiter milanèis Dla Tor, ch'a l'han liberà ij përzoné ant la galera dël castel. Dël sécol sucessiv, Monzeugh a intra ant ël feod ëd Garbagna, goernà da la famija Fiesch e peui dai Dòria, ma an sborsand na gran quantità ëd sòld a la Ciambra Ducal ëd Milan a oten soa andipendensa da minca forma 'd vassalagi feodal. Epura, dël 1647 a passa torna an feod a la famija Bussé, ch'a tnisìa an feod ëdcò ël Marchesà d'Avolasca e a resterà sota ij Bussé fin a l'estinsion dël feodalesim dël 1797.
Cardiff
Geografìa
200px|right Cardiff a l'é al sud-est dël Gàles, davsin al confin con l'Anghiltèra, ans l'ansen ëd Bristol.
Monzeugh
Stòria
Contut ch'a sìa stàita butà sota la protession ëd re Carl Emanuel III ëd Savòja da j'agn Trenta dël Setsent, a l'é mach dël 1815 - d'apress a la fin dla dominassion fransèisa dl'Imperi 'd Napoleon Bon-a-part - che Monzeugh a intra ant ël Regn ëd Sardëgna ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e ant ël Mandament ëd Volped.
Cardiff
Spòrt
Lë spòrt pì popolar an Gàles a l'é 'l rugby.
Monzeugh
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ireneo Fornasari (dal 26/05/2014, dagià sìndich dal 2004 al 2009).
Cardiff
Spòrt
Ël vej e stòrich stadi, Arms Park, a l'é stàit sostituì con ël modern Millennium Stadium (74.500 pòst), andoa dël 1999 a son disputase lë final dla Rugby Union World Cup (Copa dël Mond ëd Rugby).
Monzeugh
Arferiment
thumb|300px|left|Panorama dle colin-e davzin a Monzeugh 🇫🇮
Cardiff
Sità gemelà
thumb|right|200px|Ël castel Cardiff a l’é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮