cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga o'du
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'O'du a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tyh
La Baume-d'Hostun
45.05611°N, 5.22806°W
La Baume-d'Hostun a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 8,46 km², com 364 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 43 ab/km².
🇫🇮
Lenghe cahuapanan
La famija dle lenghe cahuapanan a l'é na cita famija ëd lenghe (doe lenghe) parlà da le popolassion native dl'América meridional, an Perù.
La lenga jebero a ven considerà, ant la classificassion ëd Joseph Greenberg (che a l'é stàita motobin criticà), com part dël branch dle lenghe andin-e ëd la super-famija dle lenghe amerindie.
Le lenghe cahuapanan a farìo alora part dël branch dle lenghe andin-e ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Le lenghe cahuapanan a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
La Rioja (sità dl'Argentin-a)
thumb|right|200px|La catedral La Rioja a l'è una sità dl'Argentin-a, capital ëd l'omònima provinsa.
A conta anviron 145.000 abitant.
Anliure esterne
🇫🇮
Gioan ëd Valèis
Element dla famija Valèis. Contut che soa famija a l'abia faje at ëd dedission a ij Savòja giumaj dël 1251 (sot a Giaco ëd Valèis), ansema a sò fratel Fransesch II ëd Valèis a ciama e a l'arsèiv ëdcò l'anvestidura dl'Imperator Sigismond ëd Lussemborgh, dël 1418.
Kirchleerau
Kirchleerau a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 769 abitant. A së stend për na surfassa ëd 4,36 km², con na densità ëd popolassion ëd 176 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Moosleerau, Schlossrued, Schmiedrued, Staffelbach.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Discina gigas
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant le raisure dij bòsch ëd conìfere.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Smerinthus ocellata
Ambient
La ruva a viv dzortut an dzora a vàire specie ëd piante. Doe generassion. La farfala a vòla an avril e an giugn-aost.
Lenghe cant
La famija dle lenghe cant a l'é fàita da na sola lenga, ël Pitcairn-Norfolk.
La lenga a l'é parlà daj dissendent dij mariné protagonista dl'avosà amutinament dël Bounty, ant ël 1789.
Smerinthus ocellata
Distribussion
A viv an Italia setentrional e sentra, ma a riva ëdcò fin a la Sicilia.
Lenghe cant
Le lenghe cant a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Smerinthus ocellata
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pleven
|right|140px Pleven/Plevna (Плевен an bùlgar) a l’é un-a dle sità pi amportante dla Bulgarìa; a conta 137.001 abitant (2007).
Geografìa
right|200px Pleven a l'é al nòrd dla Bulgarìa; a la dista 170 km da Sòfia e as treuva 320 km a òvest dël Mar Nèir e 50 km a sud dël Danubi..
Lenga dzao min
Pais andoa a l'é parlà
La lenga dzao min o Dzao Min a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Dzao Min a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bon
🇫🇮
Pleven
Sità gemelà
thumb|right|200px|Na strà dël sentr dla cità Pleven a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Wikipedia
thumb|right|150px|Ël sìmbol dla Wikipedia La Wikipedia a l'é n'enciclopedìa lìbera an sla ragnà, e a peul trovesse an pì ëd na lenga. Ël contnù a l'é lìber, e chi ch'a veul a peul giuté an diverse manere: scrive d'artìcoj, fé dël travaj ëd servissi e via fòrt.
A l'é publicà an pì ëd dosent lenghe diferente, e la pì granda a l'é l'edission anglèisa. Le statìstiche generaj a diso che la Wikipedia andrinta a l'ha 5,3 milion ëd vos, 15,3 milion ëd pàgine, 175,4 milion ëd modìfiche a le pàgine (truch e branca 35 modìfiche për pàgina) e 4 milion d'utent.
Tut ël contnù a l'ha la licensa GFDL.
Lista dle Wikipedie prinsipaj
🇫🇮
Arturo Genre
Fonetista e studios dle lenghe minoritarie, professor a l'Università ëd Turin, anté ch'a l'avìa fonda ël Laboratòri ëd Fonética Sperimental al di d'ancheuj antitolà a chiel. Arturo Genre a l'era nassù a Marsèja aj 17 ëd fërvé dël 1937 e a l'é mòrt a Turin aj 9 dë stèmber dël 1997. A l'é stàit për vàire temp condiretor e peui diretor dl'Anstitù dl'Atlant Lenghìstich Italian, an travajand, tra j'àutri, con Benvenuto Terracini. A l'Università ëd Turin a fasìa part dël Dipartiment ëd Siense dël lengage e literature moderne e comparà.
Euvre
Ij travaj ëd Genre a comprendo 230 tìtoj, surtì an tra 'l 1965 e ël 1997. A l'avìa contribuì a la publicassion dël prim Manuale di fonetica acustica (1978) e a l'avìa creà l'Atlant toponomàstich dël Piemont montan. Soa euvra a l'é culminà con ël Dizionario del dialetto occitano della Val Germanasca (1997).
🇫🇮
Lenga mal
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mal a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mlf
Lenga Enim
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Enim ò Enim a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Sumatra).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l ' Enim a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=eni
🇫🇮
Enim language
Anzo, Lalín
San Xoán d'Anzo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Lalín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 218 abitant (109 òm e 109 fomne), distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Halfdan Rasmussen
Poeta e scritor danèis. Nassù a Copenàghen ël 29 ëd gené dël 1915, mòrt ël 2 ëd mars dël 2002.
🇫🇮
Moransengh
Moransengh (Moransengo an italian) a l’é na località ëd 218 abitant ant la provincia d'Ast.
A l'é stait un comun autònom fin al 31 dzèmber 2022; dal 1 gené 2023 a l'é stàit unì al comun ëd Tonengh për formé 'l neuv comun ëd Moransengh-Tonengh.
Aministrassion
Ël sìndich a l'era Massimo Ghigo (da l' 8/06/2009).
🇫🇮
Antòni ëd Valèis
Element dla famija Valèis. A sërn la cariera eclesiàstica, e dël 1407 a ven Prior dël Capìtol ëd St. Pierre e Sant Ors.
Bibliografìa
🇫🇮
Assieta
Ël Còl ëd l'Assieta a resta antra Valsusa e Val Chison.
Ël 19 ëd luj dël 1747 ansima a cost còl a l'é combatusse la bataja dl'Assieta, andoa j'àustro-piemontèis a l'han mandà 'ndaré l'esèrcit fransèis ch'a vusìa ocupé 'l Piemont. 🇫🇮
Fenestrele
right|140px Fenestrele (Fenestrelle an italian, Fenestrelas an ossitan) a l’é un comun ëd 575 abitant dla provincia ëd Turin.
Atrassion
thumb|right|200px|Ël fòrt ëd Fenestrele
Arcorense
Ai 25 d'ost a balo jë spadoné.
Aministrassion
El sìndich a l'é Michele Chiappero (dal 28/05/2007).
Vërbesch
Ël vin Vërbesch as prodov ant la comun-a ëd Calamandran-a an provinsa d'Ast.
Fenestrele
Arferiment
🇫🇮
Vërbesch
🇫🇮
Thun
Geografìa
Thun a resta davzin al lagh omònim. Ël sentr ëstòrich a l'é an sna cita ìsola dël fium Aar.
Anliure esterne
thumb|right|200px|La sità e 'l lagh
🇫🇮
Barbeville
Barbeville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,43 km², con 151 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 44 ab/km².
Vëspolin-a
Ël vin Vëspolin-a as prodov ant la comun-a ëd Romagnan an provinsa ëd Noara e an provinsa ëd Vërsèj.
Barbeville
🇫🇮
Vëspolin-a
A podrìa ciamesse parèj përchè, da già che l'uva a l'é motobin dossa, a tira da mat le vespe.
Italianism
N ' italianism a l'é na paròla 'd na lenga ch'a deriva diretament da la lenga italian-a, e che soens a pija 'l pòst ëd na paròla dl'istess sust an cola lenga.
An piemontèis a-i é vàire e vàire d'italianism, an càusa a l'influss sossial e polìtich che la lenga italian-a a l'ha avù an Piemont, da l'Edit ëd Rìole dël 1561, ma tanta 'd pi da j'agn 1950 an sà, quand che la television e la fòrta imigrassion d'an Italia a l'han spantià l'italian an Piemont 'd na manera vajanta e motobin lesta.
Ij purista a consijo d'evité j'italianism an piemontèis, da già ch'a-i é 'd paròle pì genite da dovré a sò post: sòn për guerné pì ch'as peul la diferensa antra ël piemontèis e l'italian, bele për deje nen l'andi a coj ch'a diso che ël piemontèis a l'é mach un dialèt ëd l'italian.
Lenga lua
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lua' a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prb
Italianism
Esempi
Vardé sì dontré esempi d'italianism ant la lenga piemontèisa, an tnisend da ment che vàire 'd costi-sì a son giumaj intrà ant l'usage comun e la paròla genita, belavans, as deuvra squasi pi nen.
Armarche
"tùi" a l'é franch la përnonsia dla forma "tùit", che as dis con ël T ciàir almeno an Canavèis. Ëdcò la litra R ant la paròla "àutr" as dis pa vàire ant ël parlé, ma as costuma scrivla për etimologìa. Peui a peul sauté fòra 'l T an dij contest ëd liaison.
"fas(s)o, stago, dago, vado" a son dle forme bastansa recente, e mach turinèise. La -o final an realtà a l'era nen n'italianada an prinsipi, ma 'n trat ossidental gropà con l'ocitan. Ma as dovrava nen con ij verb iregolar.
La forma "le mie piante" a l'é fosonanta. Generalment o ch'as disìa "ël mè piante" (donca 'l géner e 'l nùmer a son ant l'artìcol) o ch'as disìa "mie piante" (donca 'l géner e 'l nùmer a son ant l'agetiv). Butoma che la forma "le mie piante" a sia sempe staie për "colision" dj'àutre doe, sò largh usage d'ancheuj a l'é possà dal fàit che an italian as dis parèj.
"Quant" a l'é n'italianism an koiné, përchè a-i era nen. An koiné a-i é stàit un moment ch'a son sparìie tre përnòm antërogativ: "quanto cosa e quale", ch'a son stàit rampiassà daj corëspondent afermativ "vàire, lòn e col", che a veulo dì an realtà "tanto, ciò e quello".
Ancheuj se 'n turinèis a deuvra quant, còsa (da nen sconfonde con "cò"!!) e qual, a l'é 'n pò n'italianada.
An certi dialèt piemontèis peui esse ch'a sia guernasse queidun dij tre përnòm antërogativ perdù, e an d'àutri dialèt piemontèis a son andàit persù fin-a "quando" (ant la zòna antra 'd Droné e Coni as dis mach "ch'ora") e "përchè" (ant la zòna antra 'd Biela e Cògiola a diso "codì che").
Comsissìa certidun a son nen d'italianism, ma 'd lombardism (pr'esempi pròpe "quant"), ma s'a lo dis un ch'a parla turinèis a lo fà pa përchè ch'a l'ha sentù 'l lombard, a lo fà përchè ch'a l'ha pijalo da l'italian.
Mecànica sossial dlë spantiament dj'italianism
🇫🇮
Sphinx ligustri
Ambient
La ruva a viv an dzora a Ligustro, frasso, Lilà, oliv. Na generassion. La farfala a vòla an luj-aost.
Distribussion
A viv an tuta Italia, ma a l'é pa comun-a.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Luis ëd Valèis
Element dla famija Valèis. A sërn la cariera eclesiàstica, e dël 1630 a ven Prevòst dël Capìtol dël Dòm d'Osta.
Cellere
Cellere a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 1.301 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 37,16 km², con na densità ëd popolassion ëd 35,01 ab/km². A confin-a con Arlena di Castro, Canino, Ischia di Castro, Piansano, Tessennano, Valentano.
Acer monspessulanum
N'òpi: Acer monspessulanum
thumb|Le fior
Discina leucoxantha
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Luis ëd Valèis
Bibliografìa
🇫🇮
Discina leucoxantha
Ambient
A chërs, a la prima, an sla tèra dij bòsch ëd conìfere.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Acer monspessulanum
Descrission
A l'é generalment pi cit dl'Acer campestre e a l'ha j'ale dij frut dobie, butà an manera scasi paralela e, dle vire, ëd color rossastr. D'autra part a smija motobin a l'Acer campestre për soe feuje pi scure, trilobà e un pòch gorëgne.
Distribussion
A chërs an drinta a dij boschet con clima sech an tute le zòne mediteranie e a setentrion an vers l'Almagna ossidental.
Notissie
Ocasionalment a ven coltivà 'dcò an autri paìs d'Europa.
Preetz
Preetz a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Altenpleen.
Beaufort-sur-Gervanne
🇫🇮
Gambassi Terme
right|140px Gambassi Terme a l'é un comun dla Toscan-a ëd 4.889 abitant, an provincia ëd Firense.
Ël Pin
Ël Pin a l'é 'l nòm ëd tre comun-e italian-e:
Gambassi Terme
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Federico Campatelli (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La Pieve 'd Santa Marìa Assunta
Ël Pin
Pino (disambigua)
Gambassi Terme
Arferiment
🇫🇮
Plouénan
Plouénan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 30,6 km², con 2.356 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 77 ab/km².
🇫🇮
Vinciaret
Ël vin Vinciaret as prodov ant la comun-a ëd Vignà an provinsa ëd Lissandria.
🇫🇮
N'Djamena
thumbnail|destra|200px|Na strà dë N'Djamena N'Djamena a l’é la capital dël Ciad.
A l’é ëdcò la prima sità dël Ciad për popolassion, con anviron 721.000 abitant (2005).
Geografìa
N'Djamena a l'é un pòrt an sël fium Chari, pròpi dnans a Kousséri, ant ël Cameron.
Stòria
N'Djamena a l'é staita fondà dal comandant Lamy dël 1900, con ël nòm ëd Fort-Lamy.
Juvigny (Aisne)
Juvigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13.85 km², con 275 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
N'Djamena
Stòria
Dël 1973 sò nòm a l'é stait tramudà a N'Djamena.
Juvigny (Aisne)
Arferiment
🇫🇮
N'Djamena
Sità gemelà
N'Djamena a l'é gemelà con:
🇫🇮
Revignan (frassion d'Ast)
miniatura|sinistra Revignan (Revignano ën italian) a l’é na frassion d'Ast.
Stòria
An época roman-a, ël teritòri dël borgh a restava ant sla stra pì drita ch'a colegava Ast con Alba e sò topònim as goèrna na final latin-a -anum ch'a lo fa armonté a col'época-lì.
Plouégat-Moysan
Plouégat-Moysan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 15,18 km², con 501 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 33 ab/km².
🇫🇮
Barbery (Calvados)
Barbery a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 8,62 km², con 500 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 58 ab/km².
🇫🇮
Lenghe chapacura-wanham
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe chapacura-wanham a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América meridional, dzortut an Brasil.
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg, che a l'é stàita motobin criticà, le lenghe chapacura-wanham a farìo part dël branch dle lenghe equatoriaj ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Corchiano
Corchiano a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 3337 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 32,90 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 101,43 ab/km quadrà. A confin-a con Civita Castellana, Fabrica di Roma, Gallese, Vignanello.
🇫🇮
Lenga phai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga phai o Phai a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Phai a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prt
Entoloma nitidum
Ambient
A chërs ant ij bòsch, pitòst ëd conìfere.
Espasante, Ortigueira
San Xoán d'Espasante a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Ortigueira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 762 abitant (412 fomne e 350 òm) distribuì an 6 grup ëd popolassion.
Entoloma nitidum
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Espasante, Ortigueira
🇫🇮
Entoloma nitidum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Juvincourt-et-Damary
Juvincourt-et-Damary a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 29,82 km², con 370 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Plouescat
Plouescat a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 14,82 km², con 3.689 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 249 ab/km².
🇫🇮
Acer opalus
Descrission
A l'é n'erbo ëd color ross.
Londa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Aleandro Murras (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Acer opalus
Notissie
Da finì.
Fransesch III ëd Valèis
Element dla famija Valèis. Sot a soa sgnorìa ël tìtol ëd famija a passa a baron, ij 12 d'Avril dël 1553. Dël 1558 a fa part ëd na delegassion ch'a va a traté la neutralità dla val d'Osta con la Fransa.
Bibliografìa
🇫🇮
Douala
thumb|right|200px|Statua ëd la neuva libertà Douala a l’é la capital econòmica e comersial del Cameron, antant che la capital polìtica a l'é Yaoundé.
Barneville-la-Bertran
Barneville-la-Bertran a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,13 km², con 124 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
Douala
A l’é ëdcò la prima sità dël Cameron për popolassion, con anviron 2 milion d'abitant, e n'important pòrt an sël Gòlf ëd Guinea. A resta an sël fium Wouri.
Barneville-la-Bertran
🇫🇮
Douala
Sità gemelà
Douala a l'é gemelà con:
Erasm da Rotterdam
thumb|right|200px|Erasm da Rotterdam, tablò ëd Hans Holbein ël Giovo Filòsof e teòlogh, nassù a Rotterdam ël 27 d'otóber dël 1466 e mòrt a Basilea ël 12 ëd luj dël 1536. Sò nòm ver a l'era Geert Geertsz.
Douala
Sità gemelà
🇫🇮
Erasm da Rotterdam
Dël 1506 a l'ha arseivù, ant un di sol, la làurea an teologìa a l'Università ëd Turin.
A l'é ëdcò stàit tradutor ëd vàire test grech e latin.
Bibliografìa
🇫🇮
Entoloma sepium
Ambient
A chërs a la prima, a bocc, ant le bordure e i tajiss con Rosacee (com ël biancospin).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Riasch
Riasch (Revigliasco d'Asti an italian) a l’é un comun d' 781 abitant dla provincia d'Ast.
Sità gemelà
Riasch a l'é gemelà con:
🇫🇮
Discina melaleuca
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs, a la prima, an sla tèra ùmida dij bòsch ëd latifeuje e conìfere.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Acer platanoides
thumb|right
Distribussion
Originari d'Euròpa e d'Asia ossidental; dël 1683 a l'é stàit antroduvù an Gran Brëtagna.
Armand Samuel de Marescot
thumb|right|200px|Armand Samuel de Marescot Armand Samuel de Marescot, cont, peui marchèis, a l'era nassù a Tours ël 1m ëd mars dël 1758 e a l'é mòrt a Montoire j 2 ëd novèmber dël 1832. General ëd brigà, peui ëd division a 36 agn, a l'ha dirigiù squasi tuti j'assedi dj'armade napoliòniche. Ant ël 1797 a l'é comandant an cap dël geni ant l'armada dël Ren, peui an cola d'Almagna. Ij 5 ëd gené dël 1800 a dventa ispetor general dël geni e ël Prim Cònsul a j'afida ël comand dël geni dl'armada 'd riserva. Dnans a Bar a l'é chiel ch'a dà 'n giudissi precis ansima a l'amportansa ëd col fòrt e a le dificoltà ch'a presentava, pijà sot-gamba d'lë stat magior dl'armada, giudissi ch'a fortiss a Berthier e al Prim Cònsul. Comandant sever e precis a sostnìa con decision ij sò proget an discussion ës-ciasse ëdcò con Napoleon an përson-a. Chiel-si a j'arconossìa la capacità e la coretëssa e a lo apressiava, ma a smija che tuti doi daré dle formalità dij sò rëncontr a stërmavo na ressìproca antipatìa ch'a l'han mai manifestà an manera duverta.
🇫🇮
Adscita mannii
Distribussion
A viv an Italia setentrional e sentral.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Acer platanoides
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenghe chimakuan
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe chimakuan a l'é na famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América setentrional.
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg, che a l'é stàita motobin criticà, le lenghe caddoan a farìo part dël branch dle lenghe almosan ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Le lenghe chimakuan a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Beaumont-en-Diois
44.57139°N, 5.47667°W
Beaumont-en-Diois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 17,65 km², con 75 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4 ab/km².
🇫🇮
Ochlodes venata
Descrission
Un-a o doe generassion a l'ann.
Distribussion
Motobin presenta an tuta Italia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Kölliken
Kölliken a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 3.954 abitant. A së stend për na surfassa ëd 8,89 km², con na densità ëd popolassion ëd 445 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Gretzenbach (SO), Holziken, Muhen, Oberentfelden, Safenwil, Uerkheim.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. thumb|left|
🇫🇮
Lenga pray 3
Pais an dova a l'é parlà
La lenga pray 3 o Pray 3 a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pray 3 a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pry
Laffaux
Laffaux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,76 km², con 145 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km². 🇫🇮
Plouezoc'h
Plouezoc'h a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 15,78 km², con 1.625 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 103 ab/km².
🇫🇮
Künten
Künten a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.620 abitant. A së stend për na surfassa ëd 4,89 km², con na densità ëd popolassion ëd 331 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Bellikon, Eggenwil, Fischbach-Göslikon, Niederwil, Remetschwil, Stetten.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Auguste Frédéric Louis Marmont
Nassù a Viesse ij 20 ëd luj dël 1774. Amis ëd Napoleon fin da soa gioventura, Bonaparte a na arconòss le qualità d'artijé e a lo veul sò agiutant magior ant la prima campagna d'Italia. A l'é promovù general ëd brigà d'artijerìa an Egit. Comandant dl'artijerìa dl'armada 'd riserva, a riess a organisé 'l passage dël Gran San Bernard dij canon e dij cher e a l'é consijé pressios durant l'assedi 'd Bard. Governator dle provinse ilìriche, a vagna j'armade amperiaj e a l'é promovù marëssal ëd Fransa e duca ëd Ragusa. Ant ël 1814 a combat con valor fin-a a le pòrte 'd Paris e, considerà l'impossibilità ëd fërmé j'alià, a trata la rèisa, an forsand Napoleon a rend-se e parte an esili. Napoleon a lo malediss tanme traditor dla patria e sòn a perseguitrà Marmont për ël rest 'd soa vita. Marmont a l'ha ancora servì sota ij darié Borbon, Luis XVIII e Carl X. A buta an efet j'ordnanse repressive ëd Carl X contra j'arvire popolar, lòn ch'a-j vagna d'àutr ghignon d'la gent. As artira da la vita pùblica e as esilia, rintrand pì nen an Fransa. A viv për bomben ëd temp a Venessia, anté ch'a meuir ij 3 ëd mars dël 1852. A l'ha publicà dle Memòrie anté ch'a giustifica soa defession da Napoleon.
Impruneta
right|120px Impruneta a l'é un comun dla Toscan-a ëd 14.741 abitant, an provincia ëd Firense.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ida Beneforti Gigli (dal 27/05/2003 -second mandà: 2008-).
Beaumont-lès-Valence
44.86278°N, 4.94333°W
Impruneta
Anliure esterne
🇫🇮
Beaumont-lès-Valence
Beaumont-lès-Valence a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 17,61 km², con 3772 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 208 ab/km². 🇫🇮
Entoloma porphyrophaeum
Descrission
Capel fin a 15 cm, fibrilos, da brun pórfid a brun porprà. Lamele crema ciàir. Gamba àuta fin a 16 cm e larga fin a 2 cm, fibrilosa un pòch scajosa, porprà dzora a un fond bes òcra ciair. Carn da bianca a un pòch dël midem color.
Ambient
A chërs ant ij prà nen sià, ant ij teren pòver.
Bartelshagen II b. Barth
Bartelshagen II b. Barth a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordvorpommern, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Entoloma porphyrophaeum
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Zygaena achilleae
Ambient
La farfala a vòla an luj e aost.
Distribussion
A viv an tuta Italia, dzortut an setentrion.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pyrgus cacaliae
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
La ruva a viv an dzora a la Tussilago farfara. Na generassion a l'ann da giugn a aost.
Distribussion
Specie caraterìstica dj'Alp an dova a viv da 1600 a 2600 méter.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Andrea Doria
L'amiraj Andrea Doria a l'era nà dël 1466. A l'é stàit comandant ëd flòta sota Carl V e anventor dla prim nav corassà. A l'é mòrt dël 1560. 🇫🇮
Baron-sur-Odon
Baron-sur-Odon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,42 km², con 616 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 96 ab/km².
🇫🇮
Fabrica di Roma
Fabrica di Roma a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 6.654 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 34,72 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 191,65 ab/km quadrà. A confin-a con Carbognano, Castel Sant'Elia, Civita Castellana, Corchiano, Nepi, Vallerano, Vignanello.
🇫🇮
Lenga mlabri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mlabri o Mlabri a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mlabri a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mra
Acer pseudoplatanus
thumb|right
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hafford Airport
Ël Hafford Airport a l’é n'aeropòrt localisà an Hafford, Saskatchewan, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJC6.
La Ròca d'Arass
La Ròca d'Arass (Rocca d'Arazzo an italian) a l’é un comun ëd 927 abitant dla provincia d'Ast.
Aministrassion
🇫🇮
Lenga aràbica dël Sahara algerin
Lenga aràbica dël Sahara algerin
Pais an dova a l'é parlà
La lenga aràbica dël Sahara algerin o aràbich dël Sahara algerin a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Algeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' aràbich dël Sahara algerin a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aao
Lenghe choco
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg, che a l'é stàita motobin criticà, le lenghe choco a farìo part dël branch dle lenghe paezan ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Le lenghe choco a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Joseph Chabran
Nassù a Cavaillon ij 21 ëd giugn dël 1763, mòrt a Avignon ij 5 ëd fërvé dël 1843. Capitani dij canonié fransèis ant ël 1792, comandant ëd batajon ant ël 1794, a l'ha pijà part a j'operassion d'Onelia e Saorge e apress Loan a l'é stàit promovù comandant ëd brigà. A l'ha combatù a Lòd, Lonat, Rovered. A la fin dla guèra contra l'Àustria a oten ël gré ëd general ëd brigà. Ant ël 1799 a comanda la 2a division dël Danubi, peui cola dël Ren. A arsèiv da Napoleon ël comand dla 1a division dl'armada 'd riserva, constituìa da batajon dl'armada d'orient, peui dla 5a dl'armada 'd riserva e con costa a cala an Val d'Osta dal Cit San Bernard. A l'era na division formà për la pì part da réclute e a l'é lassà an seconda linia. Chabran a dirigg l'assedi al fòrt ëd Bard e a na firma lë strument ëd capitolassion.
Plougar
Plougar a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 17,68 km², con 672 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
Joseph Chabran
🇫🇮
Plougar
🇫🇮
Laigny
🇫🇮
Baccio Bandinelli
Scultor, grand mèistr dël manerism.
Bartolomeo Brandini, stranomà Baccio Bandinelli, a l'era nà dël 1488 a Gaiole in Chianti.
Bandinelli a l'é stàit anlev dlë scultor Giovanni Francesco Rustici.
Barou-en-Auge
Barou-en-Auge a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 8 km², con 72 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
Baccio Bandinelli
Fidel ai Médici, a l'ha otnù vàire comande, dzortut dai vësco ëd Roma ëd costa famija Leon X e Clement VII e peui dal granduca Còsim I.
Barou-en-Auge
🇫🇮
Baccio Bandinelli
Bandinelli a l'é autor ëd la fontan-a ëd Netun ëd Carara, restà nen livrà a soa mòrt, a Firense, dël 1560.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Beaumont-Monteux
45.02083°N, 4.92111°W
Beaumont-Monteux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 13,37 km², con 936 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 70 ab/km².
🇫🇮
Seiròle
Seiròle (Serole an italian) a l’é un comun ëd 166 abitant dla provincia d'Ast.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Vinotto (da l' 8/06/2009).
Majan (ant ël Roé)
miniatura|sinistra|Panorama
Majan ant ël Roé (Magliano Alfieri an italian) a l’é un comun ëd 1.897 abitant dla provincia ëd Coni. Al dì d'ancheuj, për anfluss dl'italian an vàire a lo diso ëdcò Majan Alfé.
Stòria
An época roman-a, ël teritòri dël pais a restava ant sla stra pi drita ch'a colegava Ast con Alba e sò topònim as goèrna na final latin-a -anum ch'a lo fa armonté a col'época-lì.
Arferiment
🇫🇮
Divitz-Spoldershagen
Divitz-Spoldershagen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Barth.
Gioventura Piemontèisa
Gioventura Piemontèisa a l'é n'associassion nassùa dël 1994, con ël but ëd la valorisassion dla lenga e dla coltura piemontèise. Soa sede a l'é a Turin, an contrà San Second 7 bis. A aderiss a la Fédération Européenne des Maisons de Pays e a la Consulta për la lenga piemontèisa. An tra soe atività prinsipaj a-i son l'editorìa e la didàtica, con l'ideassion e la realisassion dël proget Arbut, ancaminà dl'ann 1999-2000 con la colaborassion ëd Milo Bré, për mostré la lenga e la coltura piemontèise ant le scòle. 🇫🇮
Montaione
right|140px Montaione a l'é un comun dla Toscan-a ëd 3.700 abitant, an provincia ëd Firense.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paola Rossetti (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Gesù ëd Nàsaret
thumb|right|200px|Gesù (mosàich ant la cesa ëd Santa Sofìa, Istanbul) Gesù ëd Nàsaret a l'é 'l fondator dël cristianésim.
Montaione
Anliure esterne
thumb|right|200px|Castelfalfi
New Jersey
thumb|Posission dlë Stat Ël Neuv Jersey (New Jersey an anglèis) a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 22.608 km² e na popolassion d' 8.698.879 abitant.
Montaione
Arferiment
🇫🇮
New Jersey
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Nòrd-Est (North-East). A confin-a a nòrd con lë stat ëd New York, a òvest a confin-a con la Pennsylvania e col Delaware, a sud e a est con l'Ocean Atlàntich.
Gesù ëd Nàsaret
La cronologìa dla vita ëd Gesù a l'é pa sigura. A dovrìa esse nàit a Betlem al temp dël censiment anandià da l'imperator roman August ant l'8 aGC e ch'a l'é dësrolasse antra l'8 aGC e ël 6 aGC. La Cesa cristiana a celebra soa nàscita ant ël dì 'd Natal, ch'a l'é precedù ant ël calendari litùrgich dla cristianità dl'ocident da la stagion dl'Advent. Quant a la mòrt, avnùita a Gerusalem, tute le dàite antra 'l 28 e ël 34 a peulo esse acetà, peul desse la pì probàbil a l'é l'ann 30.
New Jersey
La capital a l'é Trenton (85.403 abitant). La sità pì popolà dlë stat a l'é Newark (273.546 abitant). Autre sità con pì che 100.000 abitant a son Jersey City, Paterson, ed Elizabeth.
Dòm ëd Sant Andrea (Carara)
miniatura|sinistra Ël dòm ëd Sant Andrea, catedral ëd Carara, a resta an piassa dël Dòm 46.
Gesù ëd Nàsaret
Ij sò dissìpoj a l'han ciamalo Crist (χριστός an lenga greca) o Mëssìa (משיה an lenga ebréa), ch'a veul dì óit, conforma a la costuma dj'ebreo ëd consacré con euli ij re e ij profeta. A l'era ël tìtol che j'ebreo a dasìo a coj ch'a consideravo portavos o arpresentant ëd Dé.
Dòm ëd Sant Andrea (Carara)
Soa costrussion, tuta an màrmol, a l'ha ancaminà ant ël sécol ch'a fa XI. Agrandìa a est, lòn ch'a l'ha rendù necessari dij travaj ëd modìfica ëd l'àbsid, a l'é rivà a soe dimension atuaj ant ël sécol ch'a fà XIII.
Lanchy
Lanchy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,69 km², con 63 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Vràita
thumb|right|200px|La Vràita al [[Ël Mél|Mél]] La Vràita o l'Vrèita (an italian Varaita, an provensal alpin Varacho) a l'é 'n fium ëd la provincia ëd Coni, prim afluent ëd drita dël Pò.
New Jersey
Organisassion polìtica
Ël New Jersey a contribuiss con 15 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union.
Vràita
Statìstiche
thumb|right|200px|La Vràita a [[Polonghera]] Truch e branch a dëscaria an Pò 16 m3/sec. ëd portà d'eva.
Küttigen
Küttigen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 5.109 abitant. A së stend për na surfassa ëd 11,89 km², con na densità ëd popolassion ëd 430 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Aarau, Biberstein, Densbüren, Erlinsbach, Oberhof, Rohr, Thalheim.
Vràita
Vardé 'dcò
🇫🇮
Küttigen
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
New Jersey
Organisassion polìtica
🇫🇮
Lanchy
🇫🇮
Dòm ëd Sant Andrea (Carara)
Davzin a l'àbsid as alva ël cioché a flecia, dla fin dël sécol ch'a fa XII e anspirà a dij modej lìgur.
La fassada
La part anferior ëd la fassada a l'é ritmà da d'arch bòrgno, coma ant la catedral ëd Pisa, con la diferensa che ambelessì mach un modoniet su doi a l'é resù da na pilia piata. Con costa strutura, la fassada a smija pi larga.
La part superior, d'anfluss gòtich a l'é stàita giontà ant ël sécol ch'a fa XIV: na galarìa ëd colòne a scalin a sara da banda un roson travajà 'd fin, anserì an na curnis quadrà.
Zygaena carniolica
Ambient
La ruva a viv an dzora a Hedisarum, Ononis ... La farfala a vòla da giugn a aost.
Gesù ëd Nàsaret
L'arsuression
Ij sò dissìpoj a conto che Gesù a l'é presentasse coma portator ëd n'arvelassion divin-a e che coma garansìa për soe paròle a l'ha dàit soa arsuression; a fortisso che Gesù a l'é arsussità për da bon e ch'a l'han vëddulo torna viv dòp ch'a l'era mòrt.
Küttigen
🇫🇮
Zygaena carniolica
Distribussion
A viv an tuta Italia.
Gesù ëd Nàsaret
Document dël I e dlë II sécol ch'a parlo ëd Gesù ëd Nàsaret
Costa a l'é la lista dij document ëscrit pì antich ch'a parlo ëd Gesù ëd Nàsaret, con le dàite pì probabij ëd soe redassion.
🇫🇮
Pyrgus fritillarius
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sboss. Da finì.
Zygaena carniolica
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Entoloma rhodopolium
thumb|right
Pyrgus fritillarius
Ambient
La ruva a viv an dzora a Malve e Altee. Na generassion a l'ann da magg a aost.
Entoloma rhodopolium
Descrission
Capel fin a 12 cm, soens colibiòid, da brun grisastr a brun òcra giaunastr, an sëccand për tòch radiaj. Bòrd strià. Lamele biancastre. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 1,5 cm, fràgil, da bianca a gris bes ciàir. Carn un pòch cangianta. Sensa odor.
Pyrgus fritillarius
Distribussion
Pì presenta ant j'Alp, an dova a riva fin a 2000 méter, motobin ëd men an sj'apenin.
Entoloma rhodopolium
Ambient
A chërs sota le latifeuje.
Pyrgus fritillarius
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Entoloma rhodopolium
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Dòm ëd Sant Andrea (Carara)
La fassada
La decorassion architetural ëd l'edifissi a l'é stàita completà da 'n fris d'arch arlongh ij mur esterior nòrd e sud. As pògia su dij modionet ëscurpì ch'a arpresento dij lion e dij tòr. Sta sòrt ëd modionet as artreuva dzortut a Fërara e a Veron-a.
Ël porton
La decorassion figurativa dël porton d'intrada e ël fris ëd làur dël porton setentrional a aparten-o a lë stil artìstich d'Emilia e ëd Veron-a.
Ël porton prinsipal, bordà 'd pilie, a pòrta an sël fronton e j'archivòlte un riliev. N'òja a òcupa ël cò dël tìmpan, dantorn al qual as dësvlupa un fris d'animaj dël sécol ch'a fa XII, dont a l'é malfé arconòsse le figure abimà da j'antemperie.
L'anterior
A parte dal sécol ch'a fa XIV le muraje dla navà sentral a son ëstàite arvestìe ëd fresch, dont a-i resta al di d'ancheuj mach dle marche.
J'element ëd màrmol a dàito scasi tuti dël sécol ch'a fà XVI, a l'época ant la qual ij Malaspin-a a l'avìo stabilì n'egemonìa durèivol a Carara; për esempi, l'autar prinsipal e la cadrega an màrmol polìcrom, atribuì a jë scultor Domenico di Sarto e Nicodemo. Ël sedil ëd màrmol dël còro, euvra ëd Francesco Bergamini, a l'é stàit realisà pi tard.
Sempe ant la navà drita a-i é l'autar dël sécol ch'a fà XV ch'a goerna j'arlichie ëd san Cecard, patron ëd Carara. 🇫🇮
Basly
Basly a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,93 km², con 633 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 161 ab/km².
🇫🇮
Farnese
Farnese a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 1.729 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 52,95 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 28,84 ab/km quadrà. A confin-a con Ischia di Castro, Pitigliano (GR), Valentano. Tendo grande popularidade, por ser um ponto turístico.
Farnese é a terra natal do célebre escultor Victor Brecheret. Também é a origem da família Christofori. 🇫🇮
Sárdoma, Vigo
San Pedro ëd Sárdoma a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vigo. Soa popolassion al censiment dël 2003 a l’era ëd 1.992 abitant, distribuì an 9 grup ëd popolassion.
L'Eco del Chisone
thumb|right|200px|Ël prim nùmer ëd L'Eco del Chisone (10/11/1906) L'Eco del Chisone a l'é 'n giornal ëd Pinareul, d'ispirassion catòlica, fondà dël 1906 da l'avocat Cosimo Bianco Crista ch'a l'é stane ël prim diretor. L'Eco del Chisone a seurt minca sman-a. Ël diretor a l'é Pietro Trossero.
Lenga aràbica Tajiki
Pais an dova a l'é parlà
La lenga aràbica Tajiki o aràbich Tajiki a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Afgànistan.<BR> <BR>
Sárdoma, Vigo
🇫🇮
L'Eco del Chisone
Anliure esterne
Sit internet
Plougasnou
Plougasnou a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 33,94 km², con 3.530 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 104 ab/km².
L'Eco del Chisone
Anliure esterne
🇫🇮
Plougasnou
🇫🇮
Lenga aràbica Tajiki
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' aràbich Tajiki a peul esse:<BR> <BR>
Discina parma
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga aràbica Tajiki
Classificassion
<BR>
Discina parma
Ambient
A chërs, a la prima, ant ij bòsch ëd latifeuje, ant l'erba e la mofa.
Lenga aràbica Tajiki
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=abh
Discina parma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga aràbica Tajiki
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
New York (stat federal)
right|thumb|Posission dlë Stat Lë stat ëd Neuva York a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 141.205 km² e na popolassion ëd 19.541.000 abitant.
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Nòrd-Est (North-East). A confin-a a nòrd e a òvest con ël Canadà, a sud con la Pennsylvania e col New Jersey, a est col Vermont, col Massachusetts, col Connecticut e con l'Océan Atlàntich.
Stòria
Lë stat ëd Neuva York a l'é intrà ant l'Union ant ël 1788.
Organisassion polìtica
Ël goernador a l'é Kathy Hochul (dal 2021).
Lë stat ëd Neuva York a contribuiss con 31 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union.
🇫🇮
Quart (frassion d'Ast)
miniatura|sinistra Quart (Quarto ën italian) a l’é na frassion d'Ast.
Stòria
An época roman-a d'ambelessì a-i passava la via Fulvia, dont a-i ven ël topònim, da ad quartum, "a la quarta pera miliar" (Vergano, 1990, pàg. 10).
Lenga Indonesian
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Indonesian ò Indonesian a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Giava e Bali).<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ind
🇫🇮
Lenghe chon
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe chon a l'é na cita famija ëd lenghe (doe lenghe) parlà da le popolassion native dl'América meridional, an Argentin-a (Tèra dël Feu e Patagònia).
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg, che a l'é stàita motobin criticà, le lenghe chon a farìo part dël branch dle lenghe macro-panoan ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Le lenghe chon a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ohio
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
L'Ohio o Oàj l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 116.096 km² e na popolassion d'11.459.011 abitant.
La capital a l'é Columbus (711.470 abitant), ch'a l'é cò la sità pì popolà dlë stat. Àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Cleveland, Cincinnati, Toledo, Akron e Dayton.
Stòria
L'Ohio a l'é intrà ant l'Union dël 1802.
Organisassion polìtica
L'Ohio a contribuiss con 18 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. 🇫🇮
Nus (Ca nobiliar)
Un-a dle pì veje famije nòbij dla Val d'Osta, quarta an gerarchìa. Ant ël Consej dij Trè Stat as setavo sùbit dadré djë Challant, dij Quart e dij Valèis.
Conte dij temp dij roman
Vàire conte nàite anviron a la famija a veulo che antra sò cé a-i sia un centurion roman ëd famija senatorial. Però a-i é pa gnun document ch'a peula prové na question parej.
Prima atestassion
Dël 1191, quand as firma l'at ëd dedission a Tomà I, la famija a l'é già motobin vajanta e a la ten tre sgnorìe. A firmé ël document ij Nus as presento antra tre: Gulielm ëd Nus, Pero ëd Nus e Aimon ëd Nus.
Ël passagi a baron
Jë sgnor ëd Nus a ven-o baron për decision ëd Vitòrio Medéo II, anvers a la fin dël sécol ch'a fa XVII.
J'arme dla ca
L'arma dij Nus a l'é rossa. Ansima a l'ha quatr terne ëd fior, butà an quatr fasse orisontaj. Caland giù da 'nt l'àotr a-i son:
Bibliografìa
🇫🇮
Lenga khàng
Pais an dova a l'é parlà
La lenga khàng o Khàng a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Khàng a peul esse:
Beauregard-Baret
45.01667°N, 5.15194°W
Beauregard-Baret a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 23,44 km², con 543 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
🇫🇮
Alviero Negro
🇫🇮
Landifay-et-Bertaignemont
Landifay-et-Bertaignemont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 19,6 km², con 277 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
🇫🇮
Aesculus hippocastanum
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
New Hampshire
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Nòrd-Est (North-East). A confin-a a nòrd col Canadà, a òvest col Vermont, a sud col Massachusetts, a est col Maine e, për un cit tòch dantorn a Portsmouth, con l'Océan Atlàntich.
La capital a l'é Concord (40.687 abitant); la sità pì popolà dlë stat a l'é Manchester (107.006 abitant), ch'a l'é cò l'ùnica sità con pì che 100.00 abitant.
Geografìa e teritòri
Ël teritòri a së spantia ansima a n'autipian colinos coatà dzortut da bòsch e prairìe e sëmnà da pì che mila bassin ëd lagh ëd formassion glassial dont vàire ëd discrete dimension (Winnipesaukee, Winnisquam, Squam, Connecticut). L'autëssa as alva viaman vers nòrd anté ch'a cùlmina ant le pitoresche White Mountains (mont Washington, 1917 méter; mont Lafayette, 1600 méter) e arlongh la fassa ossidental, sëmnà ëd vàire sime d'erosion ciamà monadnocks. Tra le rivere pì amportante che a traverso ël teritòri a-i son ël Connecticut, ch'a marca la frontera ossidental con ël Vermònt, e ël Merrimack. Tuti doi a son ësfrutà për la produssion d'energìa idroelétrica.
Ël clima pitòst rèid e ùmid e la tèra nen tant drua a creo nen ëd condission favorèivoj për l'agricoltura, ch'a l'é praticà mach arlongh le combe dij fium (coltivassion ëd foragi, granaje, fruta e fërsaje).