cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clitocybe fragrans
Ambient
A chërs sota le latifeuje, dle vire ant le graminose.
Comestibilità
A l'é nen comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gasso
right|140px thumb|left|Panorama Gasso (Gassino Torinese an italian) a l’é na comun-a ëd 9.658 abitant.
Ant ël teritòri dla comun-a 'd Gasso as duverto tre combe: la val Baudan-a, la val ëd Bussolin e la val ëd Bardassan.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paolo Cugini (dal 25/05/2014).
Anliure esterne
🇫🇮
ATAP
thumb|200px|Na coriera ATAP a [[Varal]]
ATAP a l'é l'asienda 'd traspòrt local dle provinse ëd Biela e Vërsèj. Fondà ant ël 1986 da la Provinsa 'd Vërsèj (antlora Biela a fasìa part dla provinsa 'd Vërsèj) a gestiss ël traspòrt sla goma. Ël capital a l'é totalment pùblich, j'assionista a son 116 comun-e, le doe provinse e 5 comunità montagnin-e.
🇫🇮
Semlow
Semlow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Cambes-en-Plaine
🇫🇮
La Ròca (AL)
La Ròca (Rocca Grimalda an italian, A Roca an lìgure) a l'é un comun dël Piemont ëd 1.503 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Castiglione Messer Marino
Castiglione Messer Marino a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 2.208 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 47 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 47 ab/km quadrà. A confin-a con Agnone (IS), Belmonte del Sannio (IS), Carunchio, Castelguidone, Fraine, Montazzoli, Monteferrante, Roccaspinalveti, Roio del Sangro, Rosello, Schiavi di Abruzzo, Torrebruna.
🇫🇮
La Ròca (AL)
Ël pais a resta an sël piuvent ossidental ëd la comba dël torent Òrba, an sla sima 'd na colin-a rocosa.
Semlow
A aparten a l'aministrassion ëd Ribnitz-Damgarten.
La Ròca (AL)
Stòria
thumb|left|230px|Ël Castel Malaspin-a GrimàudËl teritòri dla Ròca a l'é stàit abità fin da la Preistòria: a son stàit artrovà ij rest ëd sepulture ëd l'Età dla pera e a l'é probàbil ch'a fussa present n'ansediament ligurin an sla colin-a anté che ancheuj a s'aussa 'l borgh vèj. Le prime sorgiss ch'a documento l'esistensa dël pais a armonto al sécol ch'a fa X, quand che la Ròca a l'é dàita an feod al marchèis Aleram dël Monfrà da l'imperador Oton I ëd Sassònia. N'àutra part dël teritòri a l'é donà ai monio 'd San Quintin dë Spign ant l'at ëd fondassion dël monasté. Dël 1164 l'imperador Federich I Barbarossa a conced torna an feod la Ròca al marchèis Vielm ëd Monfrà ma për rason econòmiche ël feod a passa ai marchèis ëd Gavi dël sécol ch'a fa XIII. Contendùa për agn antra 'l Monfrà e la Comun-a 'd Lissandria, la Ròca a l'é goernà dai Malaspin-a, për concession ëd la Repùblica 'd Génoa che sempe pì soens an coj agn-lì a spantiava soa anfluensa ant ël Bass Piemont. Për chèich agn, la Ròca a ven libera Comun-a e a stabiliss n'aleansa con Lissàndria, ma dël 1355 a l'é torna concedùa al Marcheisà ëd Monfrà e, d'apress a l'ocupassion milanèisa, dël 1440 a passa an feod a la famija dij Tròt për volèj 'd Filipp Maria Viscont. thumb|left|230px|Ël Palass ComunalËl pais a l'é cità për agn tanme la Ròca Val d'Òrba o la Ròca dij Tròt. An séguit, ël feod a ven vendù a la famija Grimàud ch'a na resterà an possess fin a l'inissi dl'Eutsent.
Ij Grimàud a difondo la coltura dla vis an sle colin-e dj'anviron, che fin antlora a l'ero curvùe 'd bòsch. Dël 1650 ël pais a ven assedià da le trupe fransèise ch'a campo giù le muraje fortificà dël pais. Ëdcò ant la guèra 'd sucession austrìaca, a l'inissi dël Setsent, ël pais a l'é anfestà da la guèra tra le armà fransèise, spagneule e austrìache. Dël 1736 ël pais a passa sota l'influensa dij Savòja e a intra ant ël Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 la Ròca a torna ant ël Regn ëd Sardëgna, e dal 1859, an séguit a la riorganisassion aministrativa dël Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859), a l'é aministrà sota a la Provinsa ëd Lissandria, al Sircondari d'Àich e al Mandament ëd Carpnèj.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giancarlo Subbrero (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Vista dël pais da l'àut 🇫🇮
Ospissi ëd Sèn-Veunsèn
L'ospissi ëd Sèn-Veunsèn a dipendìa dal convent ëd Véres, ch'a lo fasìa aministré da 'n resior. A l'avìa sinch lét e as trovava an sla stra 'd sota, davzin a la muraja dël borgh. A l'ha durà 350 agn anviron. Apress ël 1650 a-i son pì 'd soe notissie. 🇫🇮
Varese Ligure
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gian Carlo Lucchetti (dal 26/05/2014).
Anliure esterne
left|thumb|300px|Ël castel 🇫🇮
Helvella arctoalpina
Descrission
Cita.
Ambient
A viv ant ij tapiss ëd Dryas octopetala an montagna e an Scandinavia.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Zimbabwe
thumb|right|160px Ël Zimbabwe a l'é un pais dl'Àfrica centr-meridional.
La capital a l'é Harare.
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria moderna
Ël Zimbabwe a l'é stàit un possediment dla British South African Company ëd Cecil Rhodes dal 1888 al 1922 e dël Regn Unì (con ël nòm ëd Rhodesia dël Sud) fin al 1965, quand ij colon bianch a l'han proclamà l'indipendensa dël pais con ël nòm ëd Rhodesia, në stat rassista ch'a l'era ofissialment condanà da le Nassion Unìe, ma ch'a l'era giutà dal Sudàfrica e da vàire pais ossidentaj (Stat Unì, Israel, e via fòrt).
Dòp vàire agn ëd lòta, dël 1980 a l'é stàit formà un govern d'intèisa nassional e 'l neuv pais a l'a pijà ël nòm ëd Zimbabwe.
Gomphidius maculatus
Descrission
Capel fin a 6 cm, tachiss, brun òcra rosastr, macià ëd brun nèir peui tut nèir. Lamele spassià, gris ciàir, anrossente peui neirastre. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1 cm, tachissa sota na zòna anular, biancastra dzora, fibrilosa pontinà ëd brun porprà an su, con ël pé giàun peui an-neirent e a la fin tut nèir, com la carn.
Zimbabwe
Organisassion polìtica
Ël Zimbabwe (nòm ofissial: Republic of Zimbabwe) a l'é na repùblica.
Gomphidius maculatus
Ambient
A chërs sota ij malëzzo (Larix decidua).
Zimbabwe
Organisassion polìtica
Ël president a l'é Emmerson Mnangagwa (dal 2017).
Gomphidius maculatus
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Zimbabwe
Organisassion polìtica
🇫🇮
Gomphidius maculatus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gomphidius maculatus (Scopoli) Fries
🇫🇮
Ospissi d'Ayas
L'ospissi d'Ayas a l'era n'ospissi pr'ij pòver e ij pelerin ant la Val d'Osta. Tut lòn ch'as sa ëd chiel a l'é ch'a esistìa ant ël 1423. 🇫🇮
Teorìa dij sistema
La teorìa dij sistema a peul esse definìa tanme na partìa ëd métod për lë studi quantitativ e qualitativ dla liura fonsional ch'a-i é antra le vàire grandësse d'un process, sense ten-e cont ëd soa natura spessìfica. Da sòn a-i ven che la teorìa a peul aplichesse a 'd process ëd qualità fòrt diferenta: la liura fonsional an chestion a peul esse studià ëd fasson astrata, na vira për tute, bele che peui j'arzultà ëd së studi a peulo antërpretesse ant ël constest ëd situassion ëd natura diferenta. N'àutra conseguensa a l'é che la teorìa dij sistema a peul esse dovrà anté ch'a-i son ëd grandësse quantificàbij, visadì esprimìbij an nùmer; da sòn, dëdlà dla validità concetual dj'arzultà astrat, a-i ven ch'a l'é nen ciàir s'as peul aplichesse ant le situassion andoa le grandësse o ij but a son për soa natura nen quantificàbij e andoa l'antrodussion d'arpresentassion numériche a l'é, ëd na manera o ëd n'àutra, na forsadura.
N'esempi
Për fé n'esempi d'un sistema astrat, ch'as consìdera un process conòmich anté che G a denòta le spèise d'un goern e C la consomassion global. Ij doi problema, col dla prevision e col ëd l'antërvension, a parte d'un istant t_0, a peulo esse formolà përparèj: ciamà G_{t_0} e C_{t_0} j'andament ëd G e ëd C ant l'antërval ëd temp, ant un cas (prevision) as agiss conossù G_{t_0} ëd trové ël C_{t_0} ch'a-j corëspond; ant l'àutr (antërvension) as trata ëd trové G_{t_0} s'as conòss C_{t_0}.
Dagià che an efet as atribuiss a G ël ròl d'intrada (contròl) e a C col ëd surtìa (grandëssa osservà o controlà), ël sistema astrat a l'é ciamà orientà, an antroduvand donca un concet ëd causalità.
La costrussion dël sistema astrat a dipend an efet da la mira dont un a lo consìdera: a dipend da cole ch'a son le grandësse sernùe tranme intrade (variàbij d'antërvension) e da cole ch'a son pijà tanme surtìe (variàbij da osservé). An cangiand le possìbij sernie, a cangia ël sistema astrat assossià al process considerà. D'àutra part, ëd process ëd natura diferenta a peulo generé ël midem sistema astrat: costa a l'é la rason sentral dla generalità dlë studi dël sistema astrat considerà e, a la finitiva, la giustificassion për dësvlupé na teorìa dij sistema.
Definission ëd sistema
An formalisand e an fasend astrassion an sl'esempi sì-dzora, a l'é possìbil definì un sistema tanme n'ansem ëd relassion, mincadun-a ch'a archeuj tute le cobie intrada-surtìa për n'istant inissial t_0 fissà.
Ël problema dl'identificassion
Ël prim problema ch'as presenta a l'é ëd coma fé a assossié un sistema astrat a 'n process fissà (identificassion). An basand-se an sla definission ëd sistema astrat na prima solussion, an prinsipi, a l'é cola d'arlevé tute le cobie intrada-surtìa possìbij. Tutun, sòn a l'ha 'd sust mach an dle situassion motobin particolar, cand la quantità ëd coste cobie a l'é finìa e assè cita. An general, nopà, a-i é damanca dë s-ciapé ël problema dl'identificassion an doe part: strenze a l'adoss la class a la qual as supon che 'l sistema a aparten-a e identifiché ël sistema an costa class për mojen d'esperiment. Ël prim pass, ch'a men-a a la costrussion d'un model matemàtich, a peul fesse a parte da ipòtesi matemàtiche fissà a l'ancamin (për esempi, la liniarità) opura për mojen ëd n'antërpretassion pì o men rassional dij mecanism ëd fonsionament dël process (anàlisi a l'anterior). Ant lë scond pass, fissà la class d'apartenensa dël sistema, a ventrà andividué, an basand-se ansima a d'esperiment ùtij, ël valor ëd coj paràmeter ch'a defisso ël sistema incògnit andrinta a la class midema (identificassion paramétrica).
A venta armarché che, cand ël process a l'é complicà (për esempi ant ij process conòmich), la costrussion dël model a peul arzulté motobin arbitraria: an efet, da na part dj'ipòtesi fissà a l'ancamin a peulo smijé nen giustificà e, da l'àutra, a peul esse ch'a manco ëd laj obietive ch'a descrivo 'me che 'l process midem a marcia. 🇫🇮
Lenga malayo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga malayo o Malayo a fa part ëd le lenghe chibchan e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Malayo a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mbp
🇫🇮
Rosnoën
Rosnoën a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 33,42 km², con 802 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km².
🇫🇮
Condussion térmica
La condussion térmica a l'é ël process ëd trasferiment ëd calor andrinta a 'n mojen për ël qual l'energìa térmica e l'é passà da na molécola a le molécole tacà con un moviment puraman térmich durant ël qual la massa dël mojen a l'é an arpòs. 🇫🇮
Conduction thermique
Lenga Baki
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Baki a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bki
Lenga Malayic Dayak
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Malayic Dayak o Malayic Dayak a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Malayic Dayak a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xdy
🇫🇮
Lenga Dumbea
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dumbea o Dumbea a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dumbea a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Colonzelle
44.39389°N, 4.90111°W
Lenga Dumbea
Còdes ISO
<BR>
Colonzelle
Colonzelle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 6,06 km², con 432 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 71 ab/km².
Lenga Dumbea
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=duf
Colonzelle
🇫🇮
Lenga Bine
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bine o Bine a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bine a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bon
Germagnan
miniatura|sinistra right|140px Germagnan (Germagnano an italian, San German an franch-provensal) a l’é un comun ëd 1.312 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
El sìndich a l'é Francesco Airola (dal 28/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Ospissi dël borgh ëd Mondzovet
Cost ospissi a l'era stàit fondà vers ël 1300 da Jacques Robin, curà 'd Saint-Germain, al borgh ëd Mondzovet, davzin a la paròchia ëd Notre-Dame, antra la Deura e la stra. A l'avìa un resior e dontré lét për coj ch'a passavo. Passà a la comun-a, a l'ha sarà anviron dël 1600. 🇫🇮
La Ròuca
La Ròuca (Roccaforte Ligure an italian, Rocaforte an lìgure) a l'é un comun dël Piemont ëd 131 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
As treuva ant l'Apenin Lìgure, a caval antra la val dël torent Sisola, ch'a confluiss ant la Val Borbaja, e la val dël torent Spinti, ch'a confluiss ant la Scrivia.
Stòria
thumb|250px|left|La piev ëd San Giòrs Ant l'àuta Età 'd Mes, ël teritòri dla Ròuca a l'era possediment ëd l'abassìa 'd Vendersi (ancheuj ant ël comun d'Albera), sota al podèj temporal dij vësco 'd Torton-a e djë sgnor Malaspin-a. Conossùa tanme Ròca 'd Pié, a passa 'dcò sota al contròl djë sgnor ëd Montàut e dël comun ëd Torton-a. Dël sécol ch'a fa XIV, tuta la region a meridion dla Borbaja a l'é anfeodà a la vajanta famija genoèisa djë Spìnola. Bon-a part dl'Oltragiov a ven a costituì j'ansidit Feod Imperiaj, valadì n'ampia banda dë sgnorìe feodaj a nòrd ëd Génoa ch'a dependìo diretament da l'Imperi Roman Sacrà e ch'a j'ero antitolà a le prinsipaj famije genoèise. Për sécoj jë Spìnola a goerno ël feod ëd la Ròuca e dla vzin-a Rochëtta e a l'inissi dël sécol ch'a fa XVII a ven-o antitolà Marchèis.
Dal 1797 al 1805 la Ròuca a fa part prima dla Repùblica Lìgure, e peui ëd l'Imperi Fransèis ëd Napoleon Bon-a-part. Dël 1815 a intra ant ël Regn ëd Sardëgna. Dal 1819 al 1859 a l'é comprèisa ant la Provinsa ëd Neuve, sota la Division ëd Génoa. Dal 1859, an séguit a la riorganisassion aministrativa dël Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859) a passa ansema a tut ël Circondari ëd Neuve a la Provinsa ëd Lissandria e al Piemont.
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Cambremer
Cambremer a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 23,4 km², con 1.006 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 43 ab/km².
🇫🇮
Lenga créola dla strèita ëd Torres
Pais andoa a l'é parlà
La lenga créola dla strèita ëd Torres o créol dla strèita ëd Torres a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël créol dla strèita ëd Torres a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tcs
🇫🇮
Hudson's Hope Airport
Ël Hudsons Hope Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Hudson's Hope, Columbia Britànica, Canadà.
Yasmine Belmadi
Ator. Yasmine Belmadi a l'era nà a Aubervilliers ai 26 ëd gené dël 1976 e a l'é mòrt a Paris ai 18 ëd luj dël 2009. A l'ha mai conossù sò pare e ëdcò soa mare a l'é mòrta quand chiel a l'era bin giovo. Belmadi a l'era novod ëd Zaïr Kedadouche, già consijé ëd Jacques Chirac e cònsul general ëd Fransa a Liegi.
L'assident e la mòrt
Yasmine Belmadi a l'é mòrt a Paris, a l'ospidal ëd la Pitié-Salpêtrière, ai 18 ëd luj 2009 dle conseguense ëd n'assident an motorin: mentre a campava via un sigaret, a l'é andàit a sbate contra 'n lampion.
🇫🇮
Ansem polinomial
Un sot-ansem X d'\mathbb N^n as dis n'ansem polinomial s'ij sò element a son le solussion ëd chèich equassion diofantin-a. 🇫🇮
Gesia Neuva
Gesia Neuva (Chiesanuova an italian) a l’é un comun ëd 223 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Giachino (da l' 8/06/2009).
Helvella aestivalis
Descrission
Copa fin a 2 cm. ëd diàmetr, con disch brun ross neirastr e excipulum brunastr.
Ambient
A chërs an montagna e al nòrd Euròpa.
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Mali
thumbnail|destra|160px Ël Mali a l'é un pais dl'Àfrica nòrd-ossidental.
A confin-a con Senegal, Mauritania, Algerìa, Nìger, Burkina Faso, Còsta d'Avòri e Guinea.
La capital a l'é Bamako.
A l'ha na surfassa ëd 1.240.192 km² e a conta anviron 19.500.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|centro
Stòria moderna
Ël Mali a l'é stàit un possediment dla Fransa, con ël nòm ëd Sudan Fransèis, fin al 1960, quand a l'ha otnù l'indipendensa.
Organisassion polìtica
Ël Mali (nòm ofissial: République du Mali) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Assimi Goïta (dal 2021).
Ël prim ministr a l'é Choguel Kokalla Maïga (dal 2021).
🇫🇮
Politika
right|200px Politika (cirìlich: Политика) a l'é un dij pi important giornal dla Serbia. A l'é stàit fondà a Belgrad dël 1904.
Lenga chibcha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chibcha o Chibcha a fa part ëd le lenghe chibchan e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chibcha a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Csibcsák
Carlo Assonica
Biografìa
Carlo Assonica a l'era nassù a Bérghem dël 1626, da na famija originaria d'Azzonica, e a l'é mòrt dël 1676, ëd tifo.<BR> A l'avìa mach 24 agn quand che a l'era stàit mandà, dal Consèj ëd Bérghem, com nuntius a Venessia, andoa a l'ha peui passà tuta soa vita.<BR>
Euvre
Carlo Assonica a l'ha voltà an bërgamasch la Gerusalemme Liberata ëd Torquato Tasso, sota ël tìtol Il Goffredo del signor Torquato Tasso travestito alla rustica bergamasca. Ant ël 1970 a son ëstàit publicà ij tòch pì bej ëd l'euvra e ant ël 1997 a l'é stàita publicà la riprodussion anastàtica dl'edission venessian-a dël 1674.
Il Goffredo ...
La tradussion dël Goffredo ... a l'ha nen un but parodìstich e a fa vëdde le possibilità espressive dël bërgamasch. Un tòch:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Politika
🇫🇮
Vjesnik
right|200px Ël Vjesnik a l'é un dij pi important giornal dla Croassia. A l'é stàit fondà a Zagabria dël 1940. thumb|220px|left|Vjesnik 🇫🇮
Marizy-Saint-Mard
🇫🇮
Gomphidius roseus
Descrission
Capel fin a 6 cm, tachiss, ross peui reusa. Bòrd nen regolar, ciàir. Lamele spassià, bianche peui da grise a neirastre. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 1,5 cm, tachissa dzora na zòna ch'a passa, bianca rosastra monet an bass. Carn bianca o ciàira.
Ambient
A chërs sota ij pin, soens associà al Suillus bovinus.
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gomphidius roseus (Nees : Fr.) Gillet
🇫🇮
Lenga Numee
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Numee o Numee a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Numee a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kdk
Rosporden
Rosporden a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 57,39 km², con 6.485 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 113 ab/km².
Heterosphaeria patella
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Rosporden
🇫🇮
Heterosphaeria patella
Ambient
A chërs ëdzora ai càuss ëd j'Apiaceae, a la prima.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Alt Schwerin
Alt Schwerin a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Malchow.
Lenga Wipi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wipi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gdr
Vernazza
Vernazza (Vernassa an lìgur, Vernasa ant ël dialèt local) a l'é un comun dla Liguria ëd 921 abitant, an provincia dla Spessia. A l'é un dij tre comun dlë Sinch Tère.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vincenzo Resasco (da l' 8/06/2009, second mandà dal dal 26/05/2014).
Anliure esterne
left|thumb|350px|Panorama 🇫🇮
Lenga Bierebo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bierebo o Bierebo a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vanuatu.<BR> <BR>
Lenga Moklen
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Moklen o Moklen a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Tailandia.<BR> <BR>
Lenga Bierebo
Classificassion
<BR>
Lenga Moklen
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Moklen a peul esse:
Lenga Bierebo
Còdes ISO
<BR>
Lenga Moklen
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mkm
Lenga Bierebo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bnk
Combovin
44.87472°N, 5.07889°W
Combovin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 35,86 km², con 361 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 10 ab/km².
🇫🇮
Martigny-Courpierre
Martigny-Courpierre a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,46 km², con 122 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
Givolèt
right|140px Givolèt (Givoletto an italian) a l’é un comun ëd 3.166 abitant , an provincia ëd Turin.
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël cioché
Arferiment
🇫🇮
Remetschwil
Remetschwil a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.909 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,88 km², con na densità ëd popolassion ëd 492 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Bellikon, Künten, Niederrohrdorf, Oberrohrdorf, Spreitenbach, Stetten.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Lenga tok pisin
Pais andoa a l'é parlà
La lenga tok pisin o Tok Pisin a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tok Pisin a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpi
🇫🇮
Saint-Coulitz
🇫🇮
Pradléves
right|130px Pradléves o Pra dj'Eve (Pradleves an italian e an ossitan) a l’é un comun ëd 279 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Marino (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Pradleves
Civitaluparella
Civitaluparella a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 432 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 22 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 20 ab/km quadrà. A confin-a con Borrello, Fallo, Montebello sul Sangro, Montelapiano, Montenerodomo, Pennadomo, Pizzoferrato, Quadri.
🇫🇮
Lenga tunebo, barro negro
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tunebo, barro negro o Tunebo, Barro Negro a fa part ëd le lenghe chibchan e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tunebo, Barro Negro a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tbn
🇫🇮
Barro Negro Tunebo language
Otidea bufonia
Descrission
Brun scur.
Ambient
A chers an sla tèra dij bòsch.
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hullavington Airport
Ël Hullavington Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Chippenham, Wiltshire, Anghiltèra, Regn Unì.
Mendatica
Mendatica (Mendàiga an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 203 abitant, an provincia d'Imperia.
Lenga Gizrra
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gizrra o Gizrra a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Mendatica
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Piero Pelassa (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Lenga Gizrra
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gizrra a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tof
Suillus bresadolae
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
A chërs mach sota Larix decidua.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Moken
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Moken a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mwt
Dendrolimus pini
thumb|right|Le ruve
Distribussion
A viv an [Italia]] setentrional e sentral.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Celenza sul Trigno
🇫🇮
Prass
Prass (Prazzo an italian; Pras an ossitan) a l’é un comun ëd 186 abitant dla provincia ëd Coni.
Lenga Mea
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mea o Mea a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Prass
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Osvaldo Einaudi (dal 30/05/2006).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Mea
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mea a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=meg
Mea language
Dan
right|180px Ël Dan (cirillic: Дан; an montneigrìn a veul dì "Ël di") a l'é un dij pi important giornal dël Montnèigr. A l'é stàit fondà a Podgorica dël 1998.
🇫🇮
Lenga ajie
Pais andoa a l'é parlà
La lenga ajie ò Ajie a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Neuva Caledònia.
Lenga tunebo, ossidental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tunebo, ossidental o Tunebo, ossidental a fa part ëd le lenghe chibchan e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Lenga ajie
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Ajie a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aji
Lenga tunebo, ossidental
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tunebo, ossidental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tnb
🇫🇮
Tesi ëd Church
Dël 1936, Church a propon l'identificassion dël concet antuitiv ëd calcolabilità efetiva con la nossion formal d'arcorensa. Dapress Kleene, cost enonsià a l'ha pijà ël nòm ëd tesi ëd Church. Tutun a l'era già stàit antissipà da Babbage.
Na definission alternativa ëd calcolabilità efetiva a ven da Turing (1936, tesi ëd Turing) ch'a l'ha ëdcò dimostrà che le fonsion calcolàbij conforma a soa definission a son j'istesse che cole ëd Church. 🇫🇮
Pontcianal
right|140px Pontcianal (Pontechianale an italian; Pount e Le Chanal an ossitan) a l’é un comun ëd 206 abitant dla provincia ëd Coni.
Ant ël teritòri ëd Pontcianal a-i é ël Bòsch ëd l'Alevé, ël pì grand bosch ëd pin cémber d'Euròpa.
Aministrassion
thumb|right|200px|Ël [[Lagh ëd Pontcianal|lagh d'invern]] Ël sìndich a l'é Alfredo Campi (dal 30/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Fünfseen
Fünfseen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Malchow.
Suillus lakei
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
A chers mach sota a Pseudotsuga menziesii.
Saint-Derrien
🇫🇮
Heyderia abietis
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Suillus lakei
Comestibilità
Comestìbil.
Heyderia abietis
Ambient
A chërs a la prima ëdzora a j'ujëtte ëd Picea abies, un për ujëtta.
Mauritania
thumb|right|160px La Mauritania (موريتانيا an àrabo) a l'é un pais dl'Àfrica nòrd-ossidental.
Campandré-Valcongrain
Campandré-Valcongrain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,67 km², con 80 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
Heyderia abietis
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campandré-Valcongrain
🇫🇮
Lalla Romano
thumb|right|200px|Lalla Romano da giovna Scritris e pitris italian-a. Graziella (Lalla) Romano a l'era nassùa a Demont l'11 ëd novèmber dël 1906 e a l'é mòrta a Milan, anté ch'a l'avìa vivù durant apopré sinquant'agn, ël 26 ëd giugn dël 2001. Un dij sò barba a l'era ël matemàtich Giuseppe Peano. A l'era laureasse a l'Università 'd Turin dël 1928, con na tesi ansima a Cino da Pistoia. An tra ij sò professor a l'università a-i era lë stòrich dl'art Lionello Venturi; tra ij sò cambrada Cesare Pavese, Mario Soldati, Franco Antonicelli. A l'ha conossù e a l'ha avù 'd rapòrt ëdcò con Arnaldo Momigliano, Giulio Einaudi, Natalia Ginzburg, Italo Calvino, Elio Vittorini, Giulio Bollati, Ernesto Ferrero, Eugenio Montale. Sò magìster an pitura a j'ero Giovanni Guarlotti e Felice Casorati.
Comps (Drôme)
44.55333°N, 5.11306°W
Elio Vittorini
thumb|right|200px|Elio Vittorini Scritor italian. Elio Vittorini a l'era nassù a Siracusa ël 23 ëd luj dël 1908 e a l'é mòrt a Milan ël 12 ëd fërvé dël 1966.
Comps (Drôme)
Comps a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 11,88 km², con 118 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
Elio Vittorini
A l'ha publicà për Mondadori, Einaudi, Bompiani e a l'ha colaborà për vàire temp con La Stampa.
Comps (Drôme)
🇫🇮
Elio Vittorini
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Mennessis
🇫🇮
Lenga saramaccan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga saramaccan o Saramaccan a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Suriname.
Clitocybe geotropa
thumb|right thumb|right
Lalla Romano
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Meriam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Meriam o Meriam a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Australia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Meriam a peul esse:<BR> <BR>
Clitocybe geotropa
Descrission
Capel fin a 25 cm, regolar, bass al sènter con na pupa ant ël mes, bes. Lamele s-ciasse, decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 20 cm e larga fin a 3 cm, dura, un pòch clavà, dël midem color. Odor aromàtich.
Lenga Meriam
Classificassion
<BR>
Lenga saramaccan
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Saramaccan a peul esse:
Lenga giudea-georgian-a
Pais andoa a l'é parlà
La lenga giudea-georgian-a o Giudé-georgian a fa part ëd le lenghe kartvéliche e a l'é parlà dzortut an Israel.
Mauritania
A confin-a con Senegal, Mali, Algerìa e Repùblica Saharawi e a l'é bagnà da l'Océan Atlàntich.
Sung Jae-ki
Sung Jae-ki (an coréan: 성재기 成在基) a l'era nà a Daegu, Coréa dël Sud ai 11 dë stèmber dël 1967 e a l'é massasse a Seoul ai 26 ëd Luj dël 2013. A l'é stàit n'ativista dij Drit ëd l'Òm, n'ativista sivil e un filòsof dël liberalism ëd la Coréa dël Sud.
Lenga Meriam
Còdes ISO
<BR>
Lenga giudea-georgian-a
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Giudé-georgian a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jge 🇫🇮
Clitocybe geotropa
Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortud ëd latifeuje.
Sung Jae-ki
A l'avìa fondà l'Associassion ëd l'Òm Coréan(남성연대 男性連帶).
Lenga Meriam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ulk
Lenga saramaccan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=srm
Clitocybe geotropa
Comestibilità
Comestìbil.
Mauritania
La capital a l'é Nouakchott.
Clitocybe geotropa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mauritania
A l'ha na surfassa d'1.030.700 km² e a conta anviron 3 milion d'abitant.
Campeaux (Calvados)
Campeaux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 8,43 km², con 506 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 60 ab/km².
Mennevret
Mennevret a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11,89 km², con 653 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 54 ab/km².
🇫🇮
Humboldt Airport
Ël Humboldt Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Humboldt, Saskatchewan, Canadà.
Lenga Lamenu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lamenu a peul esse:<BR> <BR>
Lenga saramaccan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Lamenu
Classificassion
<BR>
América
thumb|right|250px| L'América (o Mérica) a l'é un continent. A l'ha pijà 's nòm da Amerigh Vespucci, ant ël 1507, su sugeriment ëd Waldseemüller.
Lenga Lamenu
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lmu
Campeaux (Calvados)
🇫🇮
América
Quaivòlta l'América Setentrional e l'América Meridional a son considerà doi continent a part, specialment ant l'América Setentrional.
🇫🇮
Mauritania
Anté ch'as treuva
300px|center
Rothrist
Rothrist a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 7.174 abitant. A së stend për na surfassa ëd 11,87 km², con na densità ëd popolassion ëd 604 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Aarburg, Boningen (SO), Murgenthal, Oftringen, Olten (SO), Strengelbach, Vordemwald.
Mauritania
Stòria moderna
La Mauritania a l'é stàita un possediment dla Fransa fin al 1960, quand a l'ha otnù l'indipendensa.
Tremella frondosa
Descrission
Com la Tremella mesenterica, ma pì gròssa e con orije pì a feuja.
Mauritania
Organisassion polìtica
La Mauritania (nòm ofissial: لجمهورية الإسلامية الموريتانية / République Islamique de Mauritanie) a l'é na repùblica.
Rothrist
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Mauritania
Organisassion polìtica
Ai 6 d'aost dël 2008 ij militar a l'han fàit un colp dë stat e a l'han deponù ël president Sidi Ould Cheikh Abdallahi.
Rothrist
🇫🇮
Tremella frondosa
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch ëd latifeuje.
Mauritania
Organisassion polìtica
Tanme president dla giunta militar (Àut Consèj dlë Stat) a l'han butaje Mohamed Ould Abdel Aziz, che peui a l'é stàit elegiù pressident dël 2009.
🇫🇮
Vezzano Ligure
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Tremella frondosa
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Colledimacine
Colledimacine a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 286 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 11 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 26 ab/km quadrà. A confin-a con Lama dei Peligni, Lettopalena, Montenerodomo, Taranta Peligna, Torricella Peligna. 🇫🇮
Lenga georgian-a
Pais an dova a l'é parlà
La lenga georgian-a o Georgian a fa part ëd le lenghe kartvéliche e a l'é parlà dzortut an Geòrgia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Georgian a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kat
🇫🇮
Giuseppe Rota
Biografìa
Giuseppe Rota a l'era nassù dël 1720, e a l'era vnù preive che a l'avìa pen-e 21 agn.<BR> A scrivìa an latin, an italian e an bërgamasch; a conossìa Voltaire, Rousseau e j'iluminista. Për j'anteress colturaj che a l'avìa, a peul esse considerà un dij pì còlt òm dël Setsent lombard.<BR> Dal 1785 a l'era vnù curà dla paròchia ëd Levate (BG) e a l'é mòrt dël 1792.
Euvre
Ël Rota a l'ha sempe ciamà la parlà bërgamasca "lèngua" e mai "dialèt". Ëd chiel as conosso:
Sonèt co la cua scüs preàbol
Ant ël sonèt con coa Sonèt co la cua scüs preàbol ël Rota a proclama ël drit a scrive an lenga bërgamasca. Miraco a l'é për cost motiv che ant ël Risorgiment la memòria dël Rota a l'é stàita scanselà. L'inissi:
L'àsen vestìt de liù
Ël sonèt L'àsen vestìt de liù a deurb lë scond capìtol. L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Rochëtta (AL)
Rochëtta (Rocchetta Ligure an italian, A Rocheta an lìgure) a l'é un comun dël Piemont ëd 206 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
As treuva ant l'Apenin Lìgure an Val Borbaja, a la confluensa dël torent Sisola ant la Borbaja.
Stòria
J'orìgin ëd Rochëtta, da sempre lijà a la giurisdission ëd la Ròuca, as fan armonté a l'an Mila, quand che an sla riva ossidental dël torent Sisola a s'alvava 'n cit castel (la Rochëtta) con na borgià dantorn (la Vila). Dël sécol ch'a fa XIV, tuta la region a meridion dla Borbaja a l'é anfeodà a la vajanta famija genoèisa djë Spìnola. Bon-a part dl'Oltragiov a ven a costituì j'ansidit Feod Imperiaj, valadì n'ampia banda dë sgnorìe feodaj a nòrd ëd Génoa ch'a dependìo diretament da l'Imperi Roman Sacrà e ch'a j'ero antitolà a le prinsipaj famije genoèise.
thumb|200px|left|Palass Ëspìnola, ancheuj munissìpi Për sécoj jë Spìnola a goerno ël feod ëd la Ròuca e Rochëtta e a l'inissi dël sécol ch'a fa XVII a ven-o antitolà Marchèis. Napoleon IV Spìnola a stabiliss d'arfondé ël borgh ëd Rochëtta an sla riva opòsta dël torent Sisola, davzin a la confluensa con la Borbaja e an posission stratégica për controlé ij comersi an sle Vie dla Sal che da Génoa a portavo a la pian-a dël Pò. A ven-o costruvùe dle pòrte për fé paghé ij pedagg a le mercansìe ch'a trànsito: sal, euli, granaje, tëssù, savon e prodòt locaj (castagne, ninsòle, pom, pel, bòsch, carbon, vin Timorass, faseulan-e, bolè, pom ëd tèra, formagg tanme ël Montèvo o la Molan-a).
La decadensa a comensa ant la sconda mità dël Setsent, për via dël dissest finansiari dël marchèis Carl Napoleon Spìnola. Dal 1797 al 1805 Rochëtta a fa part prima dla Repùblica Lìgure, e peui ëd l'Imperi Fransèis ëd Napoleon Bon-a-part. Dël 1815 a intra ant ël Regn ëd Sardëgna. Dal 1819 al 1859 a dà 'l nòm al mandament pì gròss ëd la Provinsa ëd Neuve, sota la Division ëd Génoa e a comprend Albera, Cabela, Cantalov, Cariegà, Mongiardin e la Ròuca. Foravìa la decadensa a séguita përché la duvertura dla Regia Strà dij Giov e la costrussion dla ferovìa a tramudo tuìt ij comersi da àutre part. Dal 1859, an séguit a la riorganisassion aministrativa dël Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859) ël pais a passa ansema a tut ël Circondari ëd Neuve a la Provinsa ëd Lissandria e al Piemont.
Lenga tunebo, angosturas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tunebo, angosturas o Tunebo, angosturas a fa part ëd le lenghe chibchan e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tunebo, angosturas a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tnd
🇫🇮
Angosturas Tunebo language
Lenga Bamu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bamu o Bamu a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bamu a peul esse:<BR> <BR>
Clitocybe gibba
thumb|right thumb|right
Lenga Bamu
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcf
Clitocybe gibba
Descrission
Capel fin a 6 cm, a ambossor, soens con na cita pupa sentral, da bes rosastr a òcra, fin a feltrà. Lamele decorente, bianche. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1 cm, silìndrica, drita, motobin ciàira, fibrilosa. Carn bianca, savor doss.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Orlando Bloom
thumb|right|200px|Orlando Bloom Orlando Jonathan Blanchard Bloom a l'è n'ator nà ël 13 ëd gené dël 1977 a Canterbury, Kent ant ël Regn Unì.
A l'ha studià recitassion a la British American Drama Academy ëd Londra e a l'ha tacà a recité anans an cite produssion për la television e apress an film viaman pì important.
Ël ròl ch'a l'ha daje pì notorietà a l'è col ëd l'elf Legolas an la trilogìa dlë Sgnor dj'Anej ëd Peter Jackson, ma l'è ëdcò famos për ij Pirà dij Caràib e për ël rol ëd Pàride an Troy.
Filmografìa
🇫🇮
Gianni Vernetti
Gianni Vernetti a viv a Turin, a l'é marià con Laura de Donato, giornalista. A l'han 4 fieuj.
Biografìa
Dël 1985 a l'é laureasse a la Facoltà d'Architetura dël Politécnich ëd Turin e dal 1985 al 1995 a l'ha praticà la lìbera profession d'architet e urbanista. Dël 1987 a l'ha otnù un Dotorà d'Arserca an Tecnologìa dl'Architetura al Politécnich ëd Milan.
Ufissi polìtich
Dal 1993 al 1999 a l'é stàit Assessor al dësvlup sostnìbil dla Sità ëd Turin con délega ai Travaj Pùblich, Ambient e Riqualificassion Urban-a.
Dël 2001 a l'é stàit votà për la prima vira a la Ciambrea dij Deputà ant le liste dl'Uliv. A l'é stàit Cap-argropament ëd la Margrita ant la Comission Atività Produtive dla Ciambrea dij Deputà. A l'ha fàit part dla Diression Nassional ëd "Democrassìa a l'é Libertà - la Margrita" e responsàbil dël Dipartiment Relassion Antërnassionaj dla Margrita.
Dël 2006 a l'é stàit votà al Senà dla Repùblica e a l'é vnù Sot-segretari a j'Afé Strangé (2006-2008) ant lë scond Govern Prodi. Durant sò mandà a la Farnesin-a a l'ha avù la délega a le relassion bilateraj tra l'Italia e ij pais ëd l'Asia e dël Passìfich e ai Drit Uman. A l'ha possà vàire inissiative con ël but d'intensifiché ël confront polìtich e la cooperassion polìtica e militar tra l'Italia e vàire pais asiàtich sostnenda pì che 50 mission an tùit ij pais ëd l'Asia/Passìfich. A l'ha coordinà l'assion italian-a an Afgànistan ant la Mission NATO coordinand j'atività d'arcostrussion e ëd dësvlup e possand la Conferensa Antërnassional an sla Giustissia e slë Stat ëd Drit an Afgànistan che a l'é tnusse a Roma dël giugn 2007. An pì a l'ha coordinà la polìtica italian-a an Asia Sentral possand la prima Conferensa Italia-Asia Sentral dlë stèmber 2007 andoa a son stàit fàit marcé vàire proget ëd cooperassion econòmica, comersial e polìtica. A l'ha coordinà l'assion italian-a an tùit ij pais asiàtich dzortut possand vàire proget ëd cooperassion econòmica, sientìfica e universitaria tra l'Italia e l'India, la Cin-a, la Corea dël Sud, ël Vietnam, lë Sri Lanka e ël Pakistan. An pì a l'ha coordinà l'assion italian-a ant ël Passìfich an rivand a l'obietiv ëd fé intré l'Italia ant ël Pacific Islands Forum. An avend avù ëdcò la délega ai Drit Uman, a l'ha arpresentà l'Italia ant ël Consèj dij Drit Uman dle Nassion Unìe e an tùit j'organism antërnassionaj angagià ant la promossion ëd la democrassìa e dij Drit Uman: da la Ciambrea General dle Nassion Unìe a la Community of Democracies. A l'ha coordinà la campagna italian-a për la Moratòria Universal dla Pen-a ëd Mòrt, an coordinand ëdcò l'assion d'arserca dël consens a le Nassion Unìe che a l'ha mnà a l'aprovassion dl'arzolussion ant lë dzèmber dël 2007.
Dël 2008 a l'é stàit votà për un ters mandà a la Ciambrea dij Deputà ant le liste dël Partì Democràtich. A fà part dla Comission Afé Strangé dla Ciambrea dij Deputà e dla Delegassion Italian-a ant la Ciambrea Parlamentar dla NATO. Al moment a l'é Responsàbil Strangé dël Partì Democràtich Europengh e Coordinator ëd la Alliance of Democrats, na rej ëd pì che 60 partì ëd tùit ij continent d'estrassion liberaldemocràtica e progressista, nassùa dël 2004 a Roma andrinta a la Conferensa an sle Relassion Transatlàntiche sostnùa ansema ai Democràtich USA. An costi agn a l'ha possà an Italia e ant ël mond vàire inissiative ëd confront polìtich con ij pì amportant partì democràtich: dai Democràtich USA, al Partì dël Congress Indian, ai partì Democràtich dël Giapon, Hong Kong, Tailandia, al Partì Liberal Canadèis, a Kadima an Israel, ai neuv partì democràtich e liberaj dël continent african. A l'ha coordinà le vàire Conferense Antërnassionaj organisà da la "Alliance of Democrats": an sle relassion transatlàntiche (2004); an sla globalisassion e an sij rapòrt Asia/Euròpa (2005); an sla neuva Agenda Global dij Democràtich (2006 e 2008) e a l'ha sostnù desen-e ëd mission polìtiche an vàire pais dël mond për consolidé la "Alliance of Democrats" e ël confront tra ij Democràtich italian e ij Democrats ant ël rest dël mond.