cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O Sequeiro, Valdoviño
🇫🇮
Provincia d'Enna
right|140px La Provincia d'Enna a l'é an Sicilia e a comprend 20 comun.
A l'ha na surfassa ëd 2.562 km² e a conta 173.564 abitant.
Sò capleugh a l'é Enna.
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Messin-a, a est e a sud con la provincia ëd Catania, a sud e a òvest con la provincia ëd Caltanissëtta e a nòrd con la provincia ëd Palerm.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Giuseppe Monaco (dal 16/06/2008).
Arferiment
🇫🇮
Barbara
right|140px Barbara a l'é un comun dlë Marche ëd 1.481 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Raniero Serrani (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Le muraje
Arferiment
🇫🇮
Orani
Orani a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 3.154 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 130 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 24 ab/km quadrà. A confin-a con Benetutti (SS), Bolotana, Illorai (SS), Mamoiada, Nùoro, Oniferi, Orotelli, Ottana, Sarule.
Noailhac (Aveyron)
Noailhac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 15,96 km², con 193 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Lombriasch
miniatura|sinistra right|120px Lombriasch (Lombriasco an italian) a l'é un comun ëd 1.086 abitant dla provincia ëd Turin. Ël pais as treuva a 28 chilòmeter da Turin, a 241 méter d'autëssa.
Stòria
La prima notissia ëd Lombriasch a l'é dël 14 d.C. (aj temp che a l'era imperator August), quand che ant la zòna a l'é stàita tirà su na fortificassion. Anviron a lòn a l'é naje le prime cà. Dël sécol ch'a fa XIII Lombriasch a l'era un posediment dj'Acaja. Ant ël 1418 a-i meuir Ludovich d'Acaja e ij teritòri dj'Acaja a son pijà da Medeo VIII ëd Savòja. Ant ël 1639 an Piemont a-i é la guèra sivil për la tùa ëd Carl Emanuel II. A smija che ant ël 1796 Napoleon a l'abia durmì a Lombriasch.
Feste, mërcà e fere
Ël mërcà a l'é al vën-ner, an via P. Cesare.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Renata Fasolo (dal 30/03/2010).
Arferiment
🇫🇮
Lenga chinantec, valle nacional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, valle nacional o Chinantec, Valle Nacional a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinantec, Valle Nacional a peul esse:
Boundary Bay Airport
Ël Boundary Bay Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Delta, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga chinantec, valle nacional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cvn
🇫🇮
Valle Nacional Chinantec
Hygrophorus hypothejus
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 5 cm, da bombà a piat, tachiss, brun oliva sombr con ël bòrd ch'as macia ëd groson. Lamele arcà decorente, da crema a groson. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1 cm, strià dë scur fin a la zòna a forma d'anel tachiss, angiaunenta. Carn giàuna o groson an surfassa.
Ambient
A chërs sota le conìfere mës-cià ant j'indrit erbos, tardiv.
Comestibilità
Mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Vesseaux
44.6525°N, 4.44111°W
Vesseaux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 18,71 km², con 1276 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 68 ab/km². 🇫🇮
Michele Fornelli
Biografìa
Michele Fornelli a l'era nassù a Turin ant ël 1821 e lì a l'é mòrt ant ël 1896. <BR> A l'ha publicà una volum d'otanta poesìe ant ël 1876.
Euvre prinsipaj
Ij tìtoj ëd cheiche soe poesìe:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Lenga Horom
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Horom o Horom a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Horom a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hoe
Billy-sur-Ourcq
Billy-sur-Ourcq a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,17 km², con 201 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
🇫🇮
Lenga sangir
Pais an dova a l'é parlà
La lenga sangir ò Sangir a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sangir a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sxn
Belvedere Ostrense
right|140px Belvedere Ostrense a l'é un comun dlë Marche ëd 2.291 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Riccardo Piccioni (da l' 8/06/2009).
Pietracamela
Pietracamela a l'é un comun dl'Abruss ëd 308 abitant, an provincia ëd Téramo.
Belvedere Ostrense
Arferiment
🇫🇮
Pietracamela
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Di Giustino (dal 28/05/2007).
Provincia d'Avlin
La Provincia d'Avlin a l'é an Campania e a comprend 119 comun.
Pietracamela
Anliure esterne
🇫🇮
Provincia ëd Caserta
A l'ha na surfassa ëd 2.639 km² e a conta 879.342 abitant.
Sò capleugh a l'é Caserta.
Provincia d'Avlin
A l'ha na surfassa ëd 2.792 km² e a conta 437.560 abitant.
Sò capleugh a l'é Avlin.
Provincia ëd Caserta
Geografìa
A confin-a a nòrd-òvest con ël Lassio (provinse ëd Latin-a e Frosinon), a nòrd con ël Molise (provinse d'Isernia e Campobass), a est con la provincia ëd Benevènt e a sud con la provincia ëd Nàpoli.
Provincia d'Avlin
Geografìa
A confin-a a nòrd-òvest con la provincia ëd Benevènt, a nòrd-est con la Pulia (provincia ëd Fògia), a sud-est con la Basilicà (provincia ëd Potensa), a sud con la provincia ëd Salern e a òvest con la provincia ëd Nàpoli.
Provincia ëd Caserta
Geografìa
A l'é bagnà a sud-òvest dal Mar Tireni.
Provincia d'Avlin
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Cosimo Sibilia (da l' 8/06/2009).
Provincia ëd Caserta
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Alessandro De Franciscis (dal 3/04/2005).
Provincia d'Avlin
Anliure esterne
🇫🇮
Provincia ëd Caserta
Anliure esterne
🇫🇮
Saint-Lubin-de-la-Haye
Saint-Lubin-de-la-Haye a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 14,32 km², con 630 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 44 ab/km².
🇫🇮
Piptoporus quercinus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs mach an dzora a rol vive.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Piptoporus quercinus (Schrad.) P. Karst. 🇫🇮
Zirkow
Zirkow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Mönchgut-Granitz.
Olemps
Olemps a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 12,79 km², con 3020 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 236 ab/km².
🇫🇮
Nibiola
thumb|left|200px|Ël castel
Nibiola (Nibbiola an italian) a l’é un comun ëd 761 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Rubini (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga susquehannock
Pais an dova a l'é parlà
La lenga susquehannock o Susquehannock a fa part ëd le lenghe iroquoian e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sqn
Cable Head Airpark
Ël Cable Head Airpark a l’é n'aeropòrt localisà a Cable Head, Ìsola dël Prinsi Edoard, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CCA3.
Lenga Bo-Rukul
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bo-Rukul a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mae
Francesco Giacomo Tricomi
thumb|right|200px|Francesco Giacomo Tricomi Matemàtich. Sò travaj a l'ha avù na fòrta anfluensa an sl'anàlisi matemàtica. Francesco Giacomo Tricomi a l'era nassù a Nàpoli ai 5 ëd magg dël 1897, ùnica masnà an na famija bonstasenta. Sò pare Arturo a l'era n'anginié.
Dël 1913 a l'é anmatricolasse a l'Università ëd Bològna, an sernend chìmica. Le lession ëd Federigo Enriques a l'han possalo vers la matemàtica e la fìsica e parèj apress n'ann a l'ha chità chìmica për fìsica. A l'ha tramudà a Napòli e apress ij prim doi agn ëd cors a l'é intrà al dotorà an matemàtica.
Dël 1916 a l'é stàit ciamà a fé 'l bajèt e a l'é partì për ël front tanme ufissial d'artijerìa. Ëd fërvé 1918, durant na licensa, a l'ha pijà sò tìtol an matemàtica.
A l'ha tramudà a Pàdoa andoa dël 1921 a l'é vnù assistent ëd Francesco Severi, su signalassion d'Ugo Amaldi. L'ann apress, cand Severi a l'é andàit a Roma a pijé la cadrega d'anàlisi algébrica e infinitesimal, Tricomi a l'é andaje dapress, an trovand n'ambient d'àut livel coltural.
Lenga cuicatec, teutila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cuicatec, teutila o Cuicatec, Teutila a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Francesco Giacomo Tricomi
Apress n'ann passà a Firense, a l'ha tramudà a Turin, ciamà an sla cadrega ëd Matemàtiche complementar.
Dël 1931 Tricomi a l'ha marià an Almagna Susanna Fromm, dont a restrà vidov dël 1959.
Lenga cuicatec, teutila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cut
🇫🇮
Francesco Giacomo Tricomi
Durant la sconda guèra mondial a l'era arfugiasse a La Tor con soa famija (visadì soa fomna, soa mare e soa magna). A la formassion ëd la Repùblica 'd Salò a l'é scapà a Roma, anté ch'a vivìa stërmà an ca dël pastor valdèis Paolo Bosio. An efet, chèich agn prima, Tricomi a l'era fasse valdèis.
Dël 1948-1950 a l'é stàit ospità al California Institute of Technology, a Pasadena. Dël 1961 a l'ha arseivù ël premi Feltrinelli për la matemàtica e la mecànica. A l'é mòrt a Turin ai 21 ëd novèmber dël 1978 e, conforma a soa volontà, a l'é stàit sotrà al campossanto dla Tor.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga bantik
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bantik a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bnq
🇫🇮
Provincia ëd Catania
La Provincia ëd Catania a l'é an Sicilia e a comprend 58 comun.
A l'ha na surfassa ëd 3.552 km² e a conta 1.076.972 abitant.
Tringa glareola
Tringa glareola
thumb|right thumb|right
Provincia ëd Catania
Sò capleugh a l'é Catania.
Tringa glareola
Descrission
La Tringa glareola a l'é un grassios cit trampolié. A fà 'l nil a tèra. A fa an media quatr euv. A mangia cite babòje d'eva e 'd tèra.
Provincia ëd Catania
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Messin-a, a sud con le provinse ëd Ragusa e Siracusa e a òvest con le provinse d'Enna e Caltanissëtta. A est a l'é bagnà dal Mar Ioni.
Tringa glareola
Ambient
A frequenta dj'ambient d'eva auternà a bòsch, a veul djë spassi duvert. Ant la migrassion as ferma arlongh le paludi o arlongh le còste marin-e.
Provincia ëd Catania
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Giuseppe Castiglione (dal 16/06/2008).
Tringa glareola
Distribussion
A viv ant ël nòrd Europa, a migra an Àfrica.
Provincia ëd Catania
Anliure esterne
🇫🇮
Hygrophorus speciosus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Orune
Orune a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 3.029 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 128 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 24 ab/km quadrà. A confin-a con Benetutti (SS), Bitti, Dorgali, Lula, Nule (SS), Nùoro.
Hygrophorus speciosus
Ambient
A chërs sota ij malëzzo Larix decidua, ant j'indrit erbos.
Comestibilità
Mangiativ.
Orune
🇫🇮
Hygrophorus speciosus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Abu Nuwas
thumb|Abu Nuwas Abu-Nuwas al-Hasan ben Hani al-Hakami, or Abū-Nuwās, a l'era nassù dël 750 e a l'é mòrt dl'810.
A l'era nassù an Persia e a l'é stàit un dij pì avosà poeta Arabic.
A l'é present com përsonagi ant ël lìber Le Mila e Un-a Neuit.
Arferiment
Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173. 🇫🇮
Obre Lake - North of Sixty Airport
L'Obre Lake - North of Sixty Airport a l’é n'aeropòrt localisà a North of Sixty Fishing Camps, Teritòri dël Nòrd-Òvest, Canadà.
Koinè lombarda-véneta
Ant l’Età ëd mes, ant ij sécoj che a van da col che a fa XIII a col che a fa XV, e fin-a pì an là, ant l'àuta Italia a l’é provasse a dovré, al pòst dël latin, un Volgar che a l’era la vërsion « eleganta » dij volgar che a parlava la gent. Jë studios a ciamo costo Volgar an vàire manere, për esempi “koiné àut-italian-a ëd j’Achit”, “koiné setentrional”, o koiné lombarda-véneta; an anglèis a la ciamo ëdcò mach « Old Lombard » (Vej Lombard) o « Old Cisalpin » (Vej Cisalpin).<BR> Con la paròla « koiné » (che an grech a veul dì « comun-a ») a s’antend « lenga comun-a », përché ël Volgar Padan ëd l’Età ëd Mes a l’era na lenga comun-a, dovrà ant le Cort, ant le Canselerìe e pì che aùtr për ëd but literari.
Testimonianse medioevaj
Coj (pòchi) che ant l'Età ëd mes a scrivìo, a consideravo la lenga padan-a a la pari con j’àutri volgar ëd l’época, a la pari con ël Toscan, ël Fransèis, lë Spagneul. D’apress che l’àuta Italia a l’era stàita dominà daj Longobard, a vnisìa ciamà “Lombardia” e la gente dl’àuta Italia a l’ero ciamà “ij Lombard”. La lenga comun-a padan-a a l’era alora ciamà “Lombard”. A-i é motobin d’esempi andoa jë scritor dl'Età ëd mes a buto a confront Lombard e Toscan.
Salimbene de Adam
Costa sitassion a l'é ëd Sergio Salvi.
Ant j’anviron dël 1280, ant la “Cronica” ëd Salimbene de Adam (che as peul trovesse ambelessì: []), a l’é nominà un Fra Barnaba che:
“optime loquebatur Gallice, Tuscice et Lombardice”
val a di “a parlava pròpi bin Fransèis, Toscan e Lombard”.
Dante ant la Divin-a Comedia
Ant ël cant che a fa XXII ëd l’Infern ëd Dante, Virgili a ciama a un danà (vers 65):<BR> “It conòssës-to cheicun ch’a sia Latin?”<BR> e apress d’un pòch a-i riva l’arspòsta (vers 97-99):<BR> “... Se voiàutri i veule vëdde o sentì<BR> - a ancaminava peui lë sbaruvà -<BR> ëd Toscan o ëd Lombard, mi i na fareu vnì; ...”'<BR>
Dante ant ël De vulgari eloquentia
Scond Paola Benincà, dl’Università ëd Pàdoa, Dante a l’avìa parlà dla koiné padan-a a la fin dël Im lìber dël “De Vulgari Eloquentia”. La Benincà a definiss Dante “un lenghista dl’época” e a sita costo tòch:
"nam sicut quoddam vulgare est invenire quod proprium est Cremone, sic quoddam est invenire quod proprium est Lombardie, [sic] est invenire aliquod quod sit totius sinistre Ytalie proprium; et sicut omnia hec est invenire, sic et illud quod totius Ytalie est. Et sicut illud cremonense, ac illud lombardum, et tertium semilatium dicitur, sic istud quod totius Ytalie est latium vulgare vocatur"
A la testimoniansa ëd Dante, Paola Benincà a-j dà costo valor: "quand, passà j'Apenin, (Dante) as buta a esaminé ij dialet dl'Italia dë snista (cap. XIV), chiel a sita mach ij dialet dël Piemont, dla Lombardia, dël Véneto, dl'Emilia e dla Romagna. I dovoma dì che an costo tòch sinistra Ytalie, considerà com àira lenghìstica, a veul dì Italia setentrional, an fin dij cont n'àira che, ëdcò për soe vicende përsonaj, Dante a conossìa diretament pròpi bin."
E a gionta: “a la përcession ëd lë stat lenghìstich dij sò temp, a-j arzultava che an Italia a esistèissa un Volgar, che i pensoma a jë smijèissa avèj d’unitarietà. Chiel a lo ciamava vulgare semilatium, ël volgar che a dovrava la metà setentrional d’Italia”.
Le "Leys d'amors" ossitan-e
Dëdlà dle montagne a conossìo motobin ël Lombard, com a testimonio le Leys d'amors, na gramàtica ossitan-a an vers scrivùa dal 1323 al 1356 a Tolosa e atribuìa a Guilhem Molinier.<BR> Ant le "Leys d'amors" as treuva un pass motobin sità, a ancaminé da Friedrich Christian Diez, për rivé a Gerhard Rohlfs :<BR><BR> "apelam lengatge estranh coma frances, engles, espanhol, gasco, lombard"<BR><BR> A venta noté che a son sità le lenghe che a confinavo con l'ossitan: Fransèis, Anglèis (a col temp j'anglèis a ocupavo bon-a part ëd la Fransa), Spagneul, Guascon (pì soens considerà un dialet ëd l'ossitan) e Lombard, ma nen ël Toscan, miraco përché a l'era tròp distant.
Matsuo Bashō
right|thumb|Na statua ëd Bashō an Ogaki, Gifu.
Koinè lombarda-véneta
Machiavelli
N’àutr personagi motobin avosà che a testimònia ël contrast che a-i era ai sò temp tra Toscan e Lombard a l’é Machiavelli. Glauco Sanga a arpòrta che Nicolò Machiavelli, ant soa euvra “Discors antorn a nòsta lenga”, andoa a parla ëd lenga Lombarda, ansema a cola “spagnuola” e a cola “franzese”, a fa costo esempi:
Matsuo Bashō
Matsuo Munefusa, conossù com Matsuo Bashō (an Giaponèis: 松尾芭蕉), nassù dël 1644 e mòrt ël 28 ëd novèmber dël 1694, a l'é stàit un poeta giaponèis. A l'é conossù com ël pì gran autor d'haiku, na sòrt ëd poesìa an 3 vers ëd 5-7-5 sìllabe.
🇫🇮
Koinè lombarda-véneta
Machiavelli
“ ... Përché it disës-to "ciancie" com ij fiorentin e nen "zanze" com ij lombard ...?”
Stefano Guazzo
Sandro Bianconi, ant ël sò "Lingue di frontiera" a arpòrta che ancora a la fin dël Sinsent, ël piemontèis Steo Guazzo a scrivìa, ant la “Sivil conversassion” (1574):
“I dareu ocasion ëd rije a coj che a scoto, mës-ciand cosse con ciairin, val a dì paròle Lombarde con Toscan-e”
Note
🇫🇮
Riccione
right|140px Riccione (Arciùn o Arzòn an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 34.864 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Pironi (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Viale Ceccarini
🇫🇮
Lenga Lagwan
Lenga Lagwan
Pantín, Valdoviño
🇫🇮
Lenga Lagwan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lagwan o Lagwan a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lagwan a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kot
Muhammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī
thumb|right|200px|Muhammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī al Battani Matemàtich.
Pi conossù an ossident con ël nòm latinisà d'Albategnius, Muhammad al-Battānī a l'é anteressasse ëd trigonometrìa, dont a l'é considerà ël ver fondador. As dev a chiel na tàula dël sen, dla tangenta e dla cotangenta gré për gré.
A l'ha trovà ëdcò d'arzultà ëd trigonometrìa sférica.
Architetura neoplasticista
L'architetura neoplasticista a l'é definisse për la prima vira con ës mòt dl'Otóber 1917 con la publicassion ëd sò manifest sl'arvista De Stijl, fondà da Theo Van Doesburg e Piet Mondrian an Olanda. Ël neoplasticism a l'é basà sna forma d'art astrata, essensial e geométrica. Ant l'architetura, oltra Van Doesburg ij pì amportant arpresentant a resto Jacobus Johannes Pieter Oud, Robert Van't Hoff e Jan Wils.
Caraterìstiche
L'architetura neoplàstica a bandon-a la distinsion fra j'art. La teorìa sla pitura ëd Mondrian a l'é donch aplicà diretaman a l'architetura e a la mobilia. A dësvlupa ij volum fasend seurte ij pian da le quare e dëscomponend ij sòlid an paralelepìped, tentand d'elaboré la sempia architetura cubista con na n'ortogonalità antortojà dle linie e dle surfasse, evitand linie stòrte o sirognà.
Ij neoplasticista as armarco 'dcò da soa costuma 'd dovré tant ij color primari (bleu, giàun e ross) e ij nen-color, visadì 'l nèir (l'assensa 'd lus) e 'l bianch (ël màssim ëd lus) ant dij retàngoj formà da linie perpendicolar. A manco j'ornament naturaj e realìstich. As sërca pitòst ëd duverté le stansie con dle grande fnestre për fé s-ciairé la natura a l'esterior a chi a l'é andrinta la cà e për arfletla sij véder për chi a l'é fòra dla cà.
Ij neoplasticista dël De Stijl a spartisso vàire idèje con l'academia dël Bauhaus, an particolar la rassionalità, la ciairëssa e lë bzògn d'arformé l'architetura scond na neuva ética ant la neuva sossietà moderna. La vanguardia neoplasticista a l'ha anfluensà tant l'architetura moderna e l'architetura rassionalista.
Stòria
Prima dël 1920 as rëscontra mach l'euvra ëd Rietveld. Oltra l'avosà cadrega Rossa e Bleuva (1917) e d'àutre mobilie neoplàstiche, Rietveld a l'avìa progetà l'ufissi dël dotor Hartog, a Maarssen dël 1920, ch'a l'é stàit ël prim esempi d'aplicassion fidel dij precet dël neoplasticism. Minca element ëd mobilia an st'euvra a smijava arduvù a soa strutura costrutiva (tuta montà sensa 'd ciò) e j'efet pì marcà a l'ero coj ëd paralelism e ortogonalità fra ij tòch component.
L'euvra ëd Van Doesburg dòp ël 1922, nopà, a l'é stàita tut afàit trasformà dal contat con l'artista russ El Lissitzky ch'a l'é giontasse a l'art ëd Mondrian. Van Doesburg con l'agiut ëd Van Eesteren a l'han donch progetà na serie d'architeture ipotétiche, mincadun-a con soe assimetrìe garbojà d'element bidimensionaj, flotant ant lë spassi dantorn un sénter esprimù con ël volum. Dël 1923 Vad Doesbug e Van Eesteren a l'han riussì a fissè lë stil neoplasticista definitiv mostrandlo a na fera a Paris. Rietveld a resta 'l pì genit realisator dë st'architetura batiend Cà Rietveld-Schröder a Utrecht dël 1924 rëspetand tùit ij 16 pont teorisà da Van Doesburg.
Ël ters e darié moment dl'atività neoplasticista a l'é durà dal 1925 al 1931, cand a-i è staje na rusa fra Mondrian e Van Doesburg, përchè chiel-sì a l'avìa storzù ij retàngoj sia ant ij quàder, sia ant l'architetura. Ant l'istess temp ëdcò Rietveld a l'é slontasse da j'element sempi ëd Cà Rietveld-Schröder, sirognand cadreghe e schinaj, bandonand la sclinta geometrìa dj'orìgin. Ëdcò ël proget ëd garas a doi pian batì a Utrecht dël 1927 a surtìa da jë schema dël De Stijl. Nopà che dovré le tre tinte fondamentaj, l'architet e minusié Rietveld a l'ha piturà 'd nèir ij panej ëd ciman.
La balera dël Ciné-dancing ant ël palass dl'Aubette ant ël sénter stòrich dë Strasborgh, progetà dël 1928 da Van Doesburg a l'é 'n ciàir esempi ëd decorassion dj'interior motobin leugna da l'idèja original ëd Mondrian, dagià che ij retàngoj decorativ djë spassi interior, bele ch'a smijo ij sòlit, a son stòrt. La rason a l'é che le decorassion piturà parèj a costavo pòch, ma 'dcò che ij retàngoj stòrt a l'avìo n'efet psichedélich mentre as dansavo coj baj agità dj'agn 1930 'me 'l Charleston. Livrà dël 1929, la balera dl'Aubette a l'é stàita la dariera euvra neoplasticista assè amportanta. J'artista dël De Stijl dj'agn apress a son stàit anfluensà dal modernism e a son vnù dij modernista.
Cand ël Nasism a l'é montà al podèj an Almagna, ij rassionalista e ij modernista, dont j'académich dël Bauhaus e dël midem De Stijl, a son stàit scassà da Hitler, ch'a-j chërdìa vzin ai sossialista e ai comunista.
La sìntesi dij concet architeturaj dël neoplasticism che ës moviment a l'ha lassà ai dissendent, conforma 'l crìtich Bruno Zevi, as peul trové tuta ant ël disegn animà dël regista alman Hans Richter, dont ël tìtol a l'é Filmmoment (1923). Ës film a mostra la dëscomposission tìpica dë st'architetura e dë st'art ant le quatr dimension (le tre dimension spassiaj pì 'l temp).
Progetassion ëd mobilia
Ant ël camp dël dissegn industrial a l'é stàita amportanta l'euvra ëd Gerrit Rietveld, che da minusié a l'ha travajà vàire con le mobilie. Soe creassion a son giumaj vnùe dij modej, dont la cadrega Rossa e Bleuva (1918), andoa la tinta a l'ha 'n significà fondamental, la tàula Divan Tafel dël 1923 progetà apòsta për Cà Rietveld-Schröder a Utrecht e la cadrega Zigh-zagh (1932).
Arferiment
🇫🇮
Camerano
right|140px Camerano a l'é un comun dlë Marche dë 7.067 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carmine Di Giacomo (dal 28/05/2006).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël Teatro Maratti
Arferiment
🇫🇮
Lenga amami-oshima, meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga amami-oshima, meridional o Amami-Oshima, meridional a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Amami-Oshima, meridional a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ams
🇫🇮
Lenga cuicatec, tepeuxila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cuicatec, tepeuxila o Cuicatec, Tepeuxila a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cuicatec, Tepeuxila a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cux
🇫🇮
Fano Adriano
thumb|right|200px|Cesa dij Sant Pè e Pàul Fano Adriano a l'é un comun dl'Abruss ëd 408 abitant, an provincia ëd Téramo.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Adolfo Moriconi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Provincia ëd Siracusa
right|150px La Provincia ëd Siracusa a l'é an Sicilia e a comprend 21 comun.
A l'ha na surfassa ëd 2.109 km² e a conta 398.178 abitant.
Geografìa
A confin-a a nòrd e a nòrd-òvest con la provincia ëd Catania e a òvest con la provincia ëd Ragusa. A l'é bagnà a est dal Mar Ioni e a sud dal Mar Mediterani.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Nicola Bono (dal 16/06/2008).
Anliure esterne
🇫🇮
Ols-et-Rinhodes
Ols-et-Rinhodes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 10,82 km², con 120 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Santarcangelo di Romagna
right|140px Santarcangelo di Romagna (Sant'Arcanzli o Sant'Arcanzal an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 20.446 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Anliure esterne
🇫🇮
Camerano (omònim)
Camerano a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Lenga ratahan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ratahan ò Ratahan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ratahan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rth
🇫🇮
Podofomes trogii
Ambient
A chërs an dzora ai sapin, a l'é indicador ëd bon-a salute dij bòsch.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Podofomes trogii (Fr.) Pouzar 🇫🇮
Saint-Lubin-des-Joncherets
Saint-Lubin-des-Joncherets a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 14,48 km², con 4.403 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 304 ab/km².
🇫🇮
Lenga Fyam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Fyam o Fyam a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Fyam a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pym
Abraham Lincoln
thumb|right|200px|Abraham Lincoln. [[Dagheròtip dël 1863]] Abraham Lincoln, nait ij 12 ëd fërvé dël 1809 e mòrt sassinà ij 15 d'avril dël 1865, a l'é stàit ël pressident ch'a fa sëddes djë Stat Unì d'América.
A l'é stàit pressident da ij 4 ëd mars dël 1861 fin ch'a l'han nen massalo. Dël 1860, coma opositor evident dlë spantiament dla s-ciavitù ant jë Stat Unì d'América, a l'ha vinsù la nòmina dël Partì Republican e a l'é peui stàit elegiù pressident. Antramentr ch'a l'era an càrica a l'é trovasse a dovej gestì la secession djë Stat Confederà ch'a l'ha daje l'andi a la Guèra sivil american-a. Antra ij provediment ch'a l'ha pijait a-i son coj ch'a l'han ëmnà a l'abolission dla s-ciavitù, dzortut soa Crija dl'Emancipassion dël 1863 e sò possé l'aprovassion dl'Amendament Tërdes a la Costitussion, dël 1865.
Lincoln a l'ha motobin controlà la gestion dla guèra che peui a l'ha vinsù, dzortut për lòn ch'a tocava la sernia dij generaj an cap, comprèisa cola d'Ulysses S. Grant. Jë stòrich a son rivà a la conclusion che a l'abia gestisse an bon-a manera 'cò le question anterne dël Partì Republican, ën forsand ij cap dle fassion a trovesse an sò ufissi e ën possand-je a travajé ansema. Dël 1861 a l'ha faila a dësmorté l'arzigh ëd na guèra col Règn Unì. Sot a sò comand l'Union a l'ha ocupà dlongh jë stat s-ciavista dël confin bele che quand a l'é anandiasse la guèra. Dël midem temp a-i la fasìa 'cò a fesse torna elege pressident, dël 1864.
Al dì d'antlora, ël partì trasversal ëd coj contra a la guèra a l'era ciamà Copperheads (Teste d'aram). Ës partì trasversal a l'ha dzortut criticà soa pressidensa për via che as arfudava dë rivé a 'n compromess ant sla question dla s-ciavitù. A l'anvers, ij Radicaj Republican, na fassion abolissionista dël Partì Republican, a-j davo contra për via ch'as la pijava tròp dosman con l'abolission. Bele che con sti problema-sì, Lincoln a l'ha sempe faila a convince l'opinion pùblica con soa retòrica e sò discors; sò Proclama ëd Gettysburg a l'é mach un dij vàire esempi ëd sua técnica d'espression. Fini-ie la guèra, Lincoln a l'ha avù n'ategiament moderà anvers a l'Arcostrussion, col but prinsipal ëd torna buté ansema le doe mità dla nassion. L'atentà dël 1865, andoa chiel a l'é mòrt, a l'é stàit la prima vira che un pressident american a l'é stàit sassinà, lòn ch'a l'ha fane 'n màrtir ant j'euj dla pì part dl'opinion pùblica.
Lenga cherokee
thumb|right|180px|Distribussion original dla lenga Cherokee thumb|right|180px|Distribussion corenta dla lenga Cherokee
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cherokee o Cherokee a fa part ëd le lenghe iroquoian e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Sistem dë scritura
thumb|right|180px|[[Sequoyah, inventor dël silabari Cherokee]] Ël Cherokee a l'ha un sistem dë scritura silàbich dësvilupà, a parte dal 1809, da Sequoyah, un dël pòpol Cherokee, conossù ëdcò com Guest o George Gist.
Ël travaj ëd Sequoyah a l'é ampressionant, përchè a l'inissi a savìa pa ni lese ni scrive. Ma a l'era ampressionà daj feuj parlant e ant ël vir ëd na dosen-a d'agn a l'ha butà ansema un silabari ëd 85 segn për scrive ël Cherokee.
Prima a l'avìa pensà ëd rapresenté minca paròla con un segn, poi a l'ha decidù ëd rapresenté minca sìlaba con un segn. A l'é ispirasse ai segn ëd j'alfabet latin, grech, ebreo, con tut ch'a savìa pa les-je. Parèj ij segn silàbich a peulo smijé a le litre ëd cost alfabet, ma a l'han tut n'àutr valor fonétich.
L'usagi dël silabari a l'é spantiasse an pressa e dël 1824 tanti Cherokee a podìo già lese e scrive soa lenga. Dël 1828 ël giornal Cherokee Phoenix (peui Cherokee Advocate) a l'ha ancaminà a publiché con cost silabari, e an vers al 1850 ëdcò ël Cherokee Messenger, un giornal bilenga, a lo dovrava. Al di d'ancheuj la Cherokee Phoenix Press a pùblica dla litratura ant ël silabari ëd Sequoyah.
Ambelessì sota as peul vëddse ij valor fonétich dël silabari Cherokee:
Dël 2010 la Apple a l'ha anserì la lenga Cherokee ant l'iPhone e ant l'iPad.
Dël 2011 Google a l'ha anserila ant Google Web Search e dël 2012 a l'ha anserila (con lenga ch'a fà 57) ant ël sistem ëd corel eletrònich Gmail.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=chr
🇫🇮
Altenkirchen
Altenkirchen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Nord-Rügen.
Lenga kikai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kikai o Kikai a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Fisteus, Curtis
Santa María ëd Fisteus a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Curtis. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 687 abitant (347 fomne e 340 òm) distribuì an 51 categorìe ëd popolassion.
Lenga kikai
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kikai a peul esse:
Fisteus, Curtis
🇫🇮
Lenga kikai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kzg
🇫🇮
Meirás, Valdoviño
San Vicente ëd Meirás a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Valdoviño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.341 abitant (674 fomne e 667 òm) distribuì an 18 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Feltre
Feltre a l'é un comun dël Véneto ëd 20.693 abitant, an provincia ëd Belun.
Aministrassion
thumb|right|200px|La sità veja Ël sìndich a l'é Gianvittore Vaccari (dal 28/05/2007).
Sità gemelà
Feltre a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Tringa hypoleucos
Tringa hypoleucos
miniatura
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: Balòta, Balta, Bëcassin ëd le ròche, Bërlandòt, Cristòfo, Pivi d’eva, Sbiri d’eva, Stagnin strissia bianca
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tringa hypoleucos
Lenga mixtec, juxtlahuaca ossidental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixtec, juxtlahuaca ossidental o Mixtec, Juxtlahuaca ossidental a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixtec, Juxtlahuaca ossidental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jmx
🇫🇮
Western Juxtlahuaca Mixtec language
Lenga Mser
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mser o Mser a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Lenga talaud
Pais an dova a l'é parlà
La lenga talaud ò Talaud a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Lenga Mser
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mser a peul esse:<BR> <BR>
Vispolà
miniatura|left|La cesa
Lenga talaud
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Talaud a peul esse:
Lenga Mser
Còdes ISO
<BR>
Lenga talaud
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tld
Vispolà
Vispolà o Vespolà (Vespolate an italian) a l’é un comun ëd 2.042 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Lenga Mser
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kqx
Blanzy-lès-Fismes
Blanzy-lès-Fismes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,27 km², con 94 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Saludecio
right|140px Saludecio (Saludecc an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 2.729 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Blanzy-lès-Fismes
🇫🇮
Vispolà
Conomìa
Motobin amportanta a l'é la coltura dël ris, anandiasse vers ël 1720.
Saludecio
Anliure esterne
thumb|right|200px|La pòrta marina
Vispolà
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pierluigi Migliavacca (da l' 8/06/2009).
Louis Soutter
Artista e pitor svìsser. Louis Soutter a l'era nassù a Morges ai 4 ëd giugn dël 1871 e a l'é mòrt a Ballaigues ai 20 ëd fërvé dël 1942.
Vispolà
Anliure esterne
lef|550px
Lina Bo Bardi
Architeta, progetista, senògrafa, artista e crìtica. Nassùa dël 1914, mòrta dël 1992.
Vispolà
Anliure esterne
🇫🇮
Lina Bo Bardi
Realisassion prinsipaj
🇫🇮
Louis Soutter
🇫🇮
Salusse
right|150px Salusse (Saluzzo an italian) a l’é un comun ëd 16.153 abitant dla provincia ëd Coni. A resta a pòch pì che 30 chilòmeter da Coni.
Stòria
Dël 1601, con ël tratà ëd Lion, Salusse a passa ëd fasson definitiva ai Savòja.
Produssion tìpiche
Salusse a l'é arnomà për soe amportante produssion ëd fruta.
Frassion
thumb|180px|Ël cioché dla cesa 'd San Gioann Castlar, Via dij Roman, Colombé dij Ross, Servignasch, Peschere, Torassa, Sant Ugo, San Làser, Santa Catlin-a.
Anliure esterne
🇫🇮
Saludecio
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga talaud
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Villeneuve-de-Berg
44.55778°N, 4.50278°W
Villeneuve-de-Berg a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 24,61 km², con 2429 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 98 ab/km². 🇫🇮
Fano
Fano a l'é un comun dle Marche ëd 62.199 abitant, an provincia ëd Pésaro-Urbin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Stefano Aguzzi (dal 28/06/2004 -second mandà: 2009-).
Sità gemelà
Fano a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Cabri Airport
Ël Cabri Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Cabri, Saskatchewan, Canadà.
Lenga amami-oshima, setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga amami-oshima, setentrional o Amami-Oshima, setentrional a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Amami-Oshima, setentrional a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ryb
🇫🇮
Cesare Mainardi
thumb|right|180px|Cesare Mainardi
Biografìa
Poeta an lenga lombarda. Cesare Mainardi a l'era nassù a Milan ij 12 ëd mars dël 1900 e a l'é mòrt ambelelà dël 1984. A l'era n'ingegné specialisà an suranse.
Mainardi a l'é stàit un-a dle vos pì àote e genite dla poesìa milanèisa dël Neuv-sent; a l'ha partessipà a la fondassion dël Sciroeu di Poetta e a l'ha colaborà con ël Circolo Filologico Milanese.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
FLN
thumb|drapò Front de Liberation Nationale (جبهة التحرير الوطني) a l’é un partì polìtich an l’Algeria. Ël partì a l’é stàit fondà ant ël 1954. Ant le elession parlamentar dël 2002 ël partì a l’ha pijà 2.618.003 vot (35.3%, 199 segg).
Lenga bugis
Pais an dova a l'é parlà
La lenga bugis ò Bugis a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
FLN
Ant le elession presidensiaj dël 2004 ël candidà dël partì, Ali Benflis, a l’ha pijà 653.951 vot (6.4%).
Lenga Lijili
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lijili o Lijili a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
FLN
L'oganisassion zovanil dël partì a l'é Union Nationale de la Jeunesse Algérienne.
Lenga Lijili
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lijili a peul esse:<BR> <BR>
FLN
Link
🇫🇮
Lenga Lijili
Classificassion
<BR>
Lenga bugis
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bugis a peul esse:
Lenga mixtec, yutanduchi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixtec, yutanduchi o Mixtec, Yutanduchi a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lenga bugis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bug
Lenga Lijili
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mgi
Ovodda
Ovodda a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 1.729 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 40 km², con na densità ëd popolassion ëd 43 ab/km². A confin-a con Desulo, Fonni, Gavoi, Ollolai, Teti, Tiana.
🇫🇮
Lenga mixtec, yutanduchi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mab
Lenga bugis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Onet-le-Château
Onet-le-Château a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 40,2 km², con 10 383 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 246 ab/km².
Hygrophorus aureus
Descrission
Capel fin a 4 cm, tachiss, ross scarlat con ël bòrd giàun groson. Lamele pian-e, giàun ciàir. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 0,8 cm, bianca un pòch ghirlandà, con la zòna dl'anel ch'a passa, rossastra. Carn ciàira, rossastra an surfassa.
Lenga mixtec, yutanduchi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Onet-le-Château
🇫🇮
Hygrophorus aureus
Ambient
A chërs sota le latifeuje al nòrd, sota le conìfere al sud.
Comestibilità
Comestìbil.
Lenga Tanjijili
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tanjijili o Tanjijili a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Provincia ëd Ragusa
La Provincia ëd Ragusa a l'é an Sicilia e a comprend 12 comun.
Lenga Tanjijili
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tanjijili a peul esse:<BR> <BR>
Provincia ëd Ragusa
A l'ha na surfassa ëd 1.614 km² e a conta 308.103 abitant.
Lenga Tanjijili
Classificassion
<BR>
Provincia ëd Ragusa
Sò capleugh a l'é Ragusa.
Lenga Tanjijili
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=uji
Provincia ëd Ragusa
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Catania, a est con la provincia ëd Siracusa e a òvest con la provincia ëd Caltanissëtta. A l'é bagnà a sud dal Mar Mediterani.
Saint-Lucien
Saint-Lucien a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 8,74 km², con 201 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
Provincia ëd Ragusa
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Giovanni Francesco Antoci (dal 25/11/2001 -second mandà-).
Saint-Lucien
🇫🇮
Provincia ëd Ragusa
Anliure esterne
🇫🇮
San Clemente
right|140px San Clemente (San Clement an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 4.242 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Blérancourt
Blérancourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,8 km², con 1193 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 110 ab/km².
San Clemente
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Christian D'Andrea (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Blérancourt
🇫🇮
Sental
miniatura|sinistra Sental o Santal (Centallo an italian) a l’é un comun ëd 6.319 abitant dla provincia ëd Coni.
Stòria
An época roman-a Sental a së s-ciamava Naxia e a fasìa part dël Forum Germanorum; quand che Roma a l'avìa consedù la sitadinansa, la sità a l'era stàita anserìa ant la tribù Pollia. Peui tuta la region a l'é stàita anvadùa da Gòt, Longobard e Franch. La prima notissia ëd Sental a l'é dël 1055, quand che ël vësco Cunibert ëd Turin a l'avìa regalaje la gesia ëd San Gioann a l'Abassìa ëd Santa Marìa ëd Cavour.<BR> Peui ël pais a l'é tornà al vësco ëd Turin, a l'é passà a jë Sgnor ëd Brajda, aj Marchèis ëd Salusse, a j'Angioin e a la fin, mach ant ël 1588, aj Savòja che a l'han passà ël pais aj De Bolleris, duca ëd Chialbèis. Ant ël 1589 a l'era stàit campà giù 'l castel ëd Sental. Mach d'apress a le guère ëd Napoleon a l'é peui ancaminaje për Sental n'época ëd pas.
Candido Portinari
Artista.
Sental
Feste, mërcà e fere
A-i é la fera dël faseul, la coltivassion pì conossùa dla zòna.
Candido Portinari
Candido Portinari a l'era nà dël 1903. A l'é stàit autor ëd piture, gravure e dissegn. A l'é mòrt dël 1962. 🇫🇮
Sental
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Panero (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga toku-no-shima
Pais an dova a l'é parlà
La lenga toku-no-shima o Toku-No-Shima a fa part ëd le lenghe giaponèise e a l'é parlà dzortut an Giapon.
RND
Rassemblement National Démocratique a l’é un partì polìtich an l’Algerìa.
Lenga toku-no-shima
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Toku-No-Shima a peul esse:
RND
Ël cap dël partì a l’é Ahmed Ouyahia.
Lenga toku-no-shima
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tkn
RND
Ant le elession parlamentar dël 2002 ël partì a l’ha pijà 610.461 vot (8.2%, 47 segg). Ant le elession presidensiaj dël 2004 ël candidà dël partì, Abdelaziz Bouteflika, a l’ha vagnà pijand 8.651.723 vot (85%). 🇫🇮
Lenga toku-no-shima
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mecànica
thumb|Manscrit àrab La mecànica a l'é la pì antica branca dla fìsica e a studia ël moviment dij còrp materiaj. Ël nòm (dal grech μηχᾴνη) a arciama dle liure con le màchine, ma costa e d'àutre aplicassion pràtiche al di d'ancheuj a son pì 'd soèns argropà sotà 'l nòm ëd mecànica aplicà, ch'a coata l'elasticità e fòrsa dij materiaj, l'idromecànica e l'areodinàmica, j'angign, la balìstica e via fòrt.
La mecànica (teòrica) a l'é formà da doe part: la cinemàtica e la dinàmica.
La cinemàtica as anteressa al moviment dij còrp da na mira geométrica, sensa ocupesse ëd soe càose, le fòrse, ch'a son nopà materia dla dinàmica.
La dinàmica a comprend ëdcò la stàtica, visadì lë studi dle laj ch'a governo l'echilibri dij còrp.