cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Disà dla Novalèisa
Introdussion
Le Disà dla Novalèisa a son datà a la fin dël sécol che a fa XIV.<BR> A son n'àutr esempi dl'usansa ëd traduve dal piemontèis al latin. A rivo da un còdes dl'Abassìa dla Novalèisa.
Test
N'esempi dle Disà:<BR>
Se tu me voy donar doe pernis y te menerai con lo tò astor unt un vist eri doe dozeyne<BR> e in aut di agly faxany, se tu me ne as part de la caza, la qual tu prendras.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Trélou-sur-Marne
Trélou-sur-Marne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 20,35 km², con 892 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 43 ab/km².
🇫🇮
Frank Gorshin
Frank Gorshin (1933 – 2005) a l'é n'ator american.
🇫🇮
Lenga Chala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Chala o Chala a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Ghana.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Chala a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cll
Coprinus atramentarius
thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
Pissacan àut fin-a a 20 cm; capel prima ovà e sarà an sla gamba, peui campanulà; a madurassion as liquefà a parte dal bòrd sot-forma ëd n’inciòstr nèir fin-a a riduvse, a la fin, a un cit sercc nen regolar an testa a la gamba; ël capel da giovo a l’é color sënner, gris bianch o gris brun, pì scur al sentro, coatà dë scaje motobin fin-e al sentro e për ël rest strià e rigà radialment, dle vire lùcid dle vire scur. Gamba prima un pòch argonfia, peui silìndrica un pòch pì sutila an ponta e al pé, veuida, fibrosa, color bianch o grison brilant. Anel aderent a la gamba, butà an bass, fiocos, a dròca lest. Lamele motobin spësse e ventricose, dëstacà da la gamba, pruinose, prima bianche, peui reusa, peui lila brun, nèire e a la fin liquefàite. Carn sutila, bianca-sënner fin-a a che as lìquefa nen.
Capel fin a 7 cm, a euv peui cònich-bombà, da gris a brun-gris. Bòrd soens lobà nen regolar. Lamele motobin s-ciasse, biancastre peui da brun porprà a nèire. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 1,5 cm, gorëgna, bianca, con n'argonfiament a anel motobin bass. Motobin a sloa.
Odor e savor
Piasent, fin.
Ambient
A chërs pì che àutr an pianura, an sij pra, ant ij pòst nen coltivà, arlongh ij fonsaj, ant ij parch dle sità; tut l'ann (specialment a l'inissi dla prima) se l'invern a l’é nen tròp frèid.
A chërs ëdzora a detrit ëd bòsch, soens anterà e a smija terìcol. A bocc.
Comestibilità
A l'é solitament comestìbil, ma a l'é velenos quand a l'é mangià ansema a 'd beivande alcòliche.<BR> Costa specie a conten dle sostanse velenose che a càuso ëd j’inconvenient mach se a son compagnà da 'd beivande alcòliche. Ij sìntom ëd l'antossiament a son ëd tipo “eretìstich”, val a dì vasodilatassion con congestion e anrossament dla cera e dla pel dla testa, smangisson an tut ël còrp; ant ij cas pì grav a peulo vnije ëdcò disturb ëd pansa e cheur, pì fòrt se ël pissacan a l’é stàit mangià quand che a l’avìa le lamele già colorà ëd reusa. Generalment ij sìntom a sparisso da soj an pòche ore.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Eartha Kitt
Eartha Mae Kitt (North, 17 gènè 1927 – Weston, 25 dzèmber 2008) a l'é stàita n'atris e cantanta american-a.
🇫🇮
Lenga kharia thar
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kharia thar o Kharia Thar a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kharia Thar a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ksy
Lenga punan tubu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga punan tubu ò Punan Tubu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Indonesia (Kalimantan).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Punan Tubu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=puj
🇫🇮
Brangues
45.69389°N, 5.53194°W
Casteldelci
right|120px Casteldelci (Castèl d'Elci an romagneul) a l'é un comun dle Marche ëd 476 abitant, an provincia ëd Pésaro-Urbin.
Brangues
Brangues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 11,67 km², con 469 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 40 ab/km².
Casteldelci
Geografìa
Casteldelci a l'é 'n Valmarecchia (dal nòm del fium ch'a la travërsa), al confin fra Toscan-a, Emilia-Romagna e Marche.
Cambiament ëd region
Ai 18 dë dzèmber dël 2006 Casteldelci e ses àutri comun dl'àuta Valmarecchia a l'han votà për dëstachese dle Marche e giontese a l'Emilia-Romagna (provincia ëd Rìmin). L' 83,91% dij votant a l'ha dit "sì"; ai 29 ëd luj dël 2009 ël Parlament Italian a l'ha aprovà 'l cambiament e adess a-i é mach da manca dla publicassion an sla Gasëtta Ofissial përché a diventa definitiv.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Fortini (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Ìsola Galinara
thumb|right|200px|L'ìsola Galinara L'ìsola Galinara a l'é ant ël Mar Lìgure, ant la rivera ligurin-a ëd ponent.
A l'ha na surfassa ëd 0,11 km² e a l'é nen abità.
Geografìa
L'ìsola Galinara as treuva al largh (anviron 1,5 km) d'Albenga.
🇫🇮
Lenga Burun
Lenga Burun
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Burun o Burun a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Burun a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Epata
L'epata (dal grech antich: epaktai hemèrai = di giontà) a l’é com a dis lë scond cànon ëd l’arforma dël calendari gregorian, “ël nùmer ëd di dont l’ann solar comun ëd 365 di a sùpera l’ann lunar comun ëd 354 di”.
Bob Hoskins
Robert William "Bob" Hoskins (Bury St Edmunds, 26 otòber 1942 – Londra, 29 avril 2014) a l'é stàit n'ator anglèis.
Epata
Calendari lunar
J’epate a son dovrà për trové la data ant ël calendari lunar partend da la data ant ël calendari solar comun.
Ann solar e lunar
N’ann (solar) ëd calendari a l’ha ëd nòrma 365 di (366 ant j’agn bisest). N’ann lunar a l’ha ëd nòrma 12 mèis lunar, ch’a duro an media 29,5 di (con na pcita resta). Donca l’ann lunar a l’ha dij mèis ch’ancamin-o con la lun-a neuva e a peulo esse ëd 30 ò 29 di e l’ann lunar a l’ha 12 x 29,5 = 354 di. A n’arzulta che l’ann solar a dura mach 11 di pì che l’ann lunar. Butoma ël cas che n’ann solar e n’ann lunar a deubio ancaminé ël midem di. A l’inissi dël sucessiv ann solar a son già passà 11 di dël neuv ann lunar. Dòp doi agn la diferensa acumulà a l’é ëd 22 di: l’inissi dij mèis lunar a sarà 11 di prima minca n’ann. Costi di an ecess ëd l’ann solar rispet a l’ann lunar a son ciamà epate. A venta gionteje al di dl’ann solar për savèj ël di dl’ann lunar. Tute le vòlte che l’epata a riva ò a sùpera ël 30, a bzògna gionté un mèis ëd pì (mèis embolìsmich) ant ël calendari lunar e gavé 30 da l’epata. Ma come consideré ij di bisest? A son ignorà ant ël càlcol. Ij di bisest as inserisso ant ël mèis lunar andoa ch’a dròco, an portandne la durata da 29 a 30 di ò ‘dcò da 30 a 31 di. Përparèj ël mèis lunar sucessiv a comensa ant la midema data dël calendari solar ëdcò ant j’agn bisest.
Bob Hoskins
🇫🇮
Autafond
Autafond a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 86 abitant. A së stend su na surfassa ëd 2,43 km², con na densità ëd popolassion ëd 35 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Belfaux, Chésopelloz, Grolley, Ponthaux.
Sermon subalpin
Introdussion
Ij Sermon subalpin a son ël pì amportant monument dj'inissi dla literatura piemontèisa.<BR> A son datà tra la fin dël sécol ch'a fa XII e l'inissi del sécol che a fa XIII.<BR> A son 22 sermon festiv, d'autor anònim, contnù ant ël còdes D.VI.10 dla Biblioteca Nassional ëd Turin. A l'è probàbil che l'autor a sia stàit l'anònim Templar Subalpin.
Epata
Ël cicl ëd 19 agn
L'ann tròpich a l’é pì longh ëd 365 di d’anviron 0,25 di, ma ‘dcò ël mèis lunar a l’é pì longh ëd 29,5 di. Sòn as coregg parèj. 19 agn solar a duro come 235 mèis lunar (cicl metònich). Un cicl a peul duré 6939 ò 6940 di, conforma ch’a-i sìo 4 ò 5 agn bisest an cost perìod ëd 19 agn. Dòp 19 agn le lunà a drocaran ant la midema data ëd l’ann solar e donca l’epata a tornrà a ripetse dòp 19 agn. Mecassìa, 19 x 11 = 209, e 209 a l’é nen un móltipl dël cicl ëd 30 nùmer d’epata (ël quossient ëd 209 : 30 a l’é 29, nen 0). Donca dòp 19 agn l’epata a dev esse coregiùa and giontandje 1 për ch’ël cicl as ripeta minca 19 agn. Costì a l’é lòn ch’as ciama saltus lunae. Ël nùmer ëd l’ann ant la serie dël cicl ëd 19 agn a l’é ciamà Nùmer d’òr. Ij 209 an pì a formo 7 mèis embolìsmich, për un total ëd 19×12 + 7 = 235 lunà.
Sermon subalpin
Ij sermon
Ij tìtoj ëd cheich Sermon a son:
Epata
Epate lilian-e (gregorian-e)
Malgré lòn ch’a récita ël scond cànon ëd l’arforma gregorian-a cità, j’epate an cost calendari-sì a peulo pì nen esse definìe an manera precisa come di. Luigi Lilio a la modificà la sempia relassion ëd Meton con le coression sentenarie dj’epate ëd n’unità: Ant ël calendari gregorian a-i é 30 valor possìbij për l’epata. J’epate a son sempe calcolà con ël quossient dël divisor 30, e a marco sempe la lun-a neuva. An conseguensa j’epate a son trentésim ëd na lunà (tithi). Tutun, na lunà a l’é pì curta ëd 30 di e donca l’unità dl’epata a val meno ch’un di. As peule armarché che Lilio a l’ha dovrà j’”equassion solar” për arporté an sincronìa ël calendari lunar con ël calendari giulian; j’”equassion lunar” a servirìo donca a corege ant ël longh perìod l’aprossimativa relassion metònica antra l’ann giulian e la lunà media. Mecassìa, j’”equassion” lunar” a son dovrà al’inissi ëd j’agn gregorian e nen ëd j’agn giulian. L’epata gregorian-a as ripet con un perìod ëd 5.700.000 agn.
🇫🇮
Sermon subalpin
Test
Les desmes et les primicies li Chrestien feel Deu devent doner a sainte Eglise e as preveires et pauperibus, e devez saver por quei e per quel auctorité furent trovees.<BR> Tut premerement que Deus feist nule creature, sì fist dez ordines d'angeles.<BR> ...
L'inissi dël sermon. <BR> As nòta dist, che a l'é un passà lontan, che adess a esist pì nen.
''Seignor frere, notre Sire dit en son Evangeli que bonaurai sun cil qui àn misericordia, quar il la troveran plenerement. Perqué dist nostre Seignor aquesta parola? Sapiai que pietà si est una de le vertuz qui munt est preciosa e acceptabel davant Deu;''<BR> ...
L'inissi dël sermon. <BR> An cost inissi as nòta deil, che an piemontèis modern a vnirà dij.
''Freres, zo dit l'Apostol, ben est ora que nos levem de dormir. Aquest soig si est en tuit l'omes qui son en aquest sevol, car tuit li omen qui vivun sunt plen de coveitise e s'adorment en lor peccai; e enperò tut zo que il cobiten tut est trespasable, tut est ... . E lo Prophete dit deil ric homes''<BR> ...
L'inissi dël sermon.
''Seignor, oi celebrem la sancta natività del nostre Seignor Ihesu Christ segun la carn. Or devem esgarder e perpenser en nos meesme, quan grant fo la misericordia de nostre Seignor vers hom plus que vers nuilla creatura que el feés.''<BR> ...
''Un eisemple direm d'un bon hom qui ot tres amìs. L'un era ric e l'autre era ric, mas non era sì ric cum era lo premer; lo terz era povre. Or quest bon hom, qui avìa questi trei amì, si era gastaldo d'un alt hom. Or aven que so ser, cui bailìa el tenea, s'irò cum lui per offensiun qu'el li avea faita.''<BR> ...
''Nostre Seignor apparec en la nostra forma, que el aveva criaa ex nichilo. Car aquela faitura ò el fo e est, invisible est; anc no fo hom qui la poés veeir né perpenser en qual guisa el est, ... Car quant lo seignor appela son serve, cel li respunt: "Meser". Perquè? Car el se sent de menur poer e de menor riquisia.''<BR> ...
Lenga kayort
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kayort ò Kayort a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Nepal.
Sermon subalpin
Test
N'àutr pass notaman anteressant a smon la forma pì arcàica d'afermativ piemontèis atestà:
''E lo reis ia demandà: Aves tu lum? E cel respondè: Oe, doe candele''. ...
Lenga kayort
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kayort a peul esse:
Sermon subalpin
Test
L'inissi dël sermon. <BR> Da noté eo, da ego.
Lenga kayort
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kyv
Sermon subalpin
Test
''Santa Ecclesia parla a le anime feel e sì lor dit: Neire soi, mas eo soi bela, filles de Ierusalem, zo est de paz, sì cum l'albergarìa de Cedar, zo sunt tenebre, e cum sun le peil de Salomun. Ne m'esquivai per zo que eo soi neira, car lo soleil m'à eisì ennerzìa.''<BR> ...
Lenga kayort
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Sermon subalpin
Test
''Aquesta sentenza e aquest flael, dun Christ catzé cels qui vendean e acatavan el Temple de so Pare, [...] oi en aquest iorn regnen. Zo son li hereti, qui acaten e venden les maisuns de Deu, zo sun las ecclesies, qui est una, quamvisdeu seian molte per lo munt.''<BR> ...
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Pijà ëd Pancalé
Introdussion
La Pijà ëd Pancalé a l'è ant un document dël 1410, ant l'Archivi Stòrich ëd Turin.<BR> A l'è un componiment ëd 24 vers, dn'aotor nen conossù, che a parla ëd quand (29 otóber 1410) ij Savòja a l'han pijà Pancalé aj Marchèis ëd Salusse.
Test
Ij primi 6 vers dla Pijà:<BR>
Lo castel de Pancaler, <BR> Que tùit temp era fronter <BR>
E de tute malvestai fontana, <BR> Per mantenir la bauzana <BR>
E al pais de Peamont trater darmage <BR> ''Gli segnour de chel castel n'aven lor corage. <BR>''
An ël quint vers a-i è la dission PEAMONT, che a pariss për la prima vira ant la litratura (prima an latin as disìa pedemontis). <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Omphalina sphagnicola
Descrission
A sent motobin l'ùmid, con ël capel motobin squamos.
Ambient
A chërs ant le mofe.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Omphalina sphagnicola (Berk.) Mos.
Lenga Anam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Anam o Anam a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Anam a peul esse:<BR> <BR>
Vauvert
Vauvert a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. As dëstend an s'na surfassa ëd 109,86 km², con 11 675 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 106 abitant al chilòmeter quàder.
Lenga Anam
Classificassion
<BR>
Vauvert
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Jean Denat (socialista). 🇫🇮
Faulenrost
Faulenrost a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 33.75 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 647 abitant.
Lenga Anam
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pda
Charles Fleischer
Charles Fleischer (1950) a l'é n'ator american.
🇫🇮
San Giovanni in Galdo
San Giovanni in Galdo a l'é na comun-a dla region Molise, provincia ëd Campobass, con sirca 669 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 19 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 35 ab/km quadrà. A confin-a con Campobass, Campodipietra, Campolieto, Matrice, Monacilioni, Toro.
Troësnes
Troësnes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,75 km², con 213 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 77 ab/km².
San Giovanni in Galdo
🇫🇮
Troësnes
🇫🇮
Lamentassion ëd Turin
Introdussion
La lamentassion ëd Turin a l'è un Planctus Mariae datà dël Quatsent.<BR> Da sërché la font dla lamentassion.
Test
N'esempi dla Lamentassion:<BR>
Un bom matin m'apelum Maria: <BR> ''or è cambià lo me nom in dolenta e smaria. <BR>'' Ma i sum trey de una mala compagnia <BR> che l'un lo bat e l'autro lo lia, <BR> ''l'autro gle dis: E' tu fi de Maria? <BR>'' ''Oy fi car, com trist è lo giorn doloros e amar. <BR>''
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Coprinus comatus
thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
Capel àut fin a 20 cm e largh fin a 6 cm, bianch, con fiòch bianch, crema o brunastr. Bòrd fibrilos, angrisent. Lamele bianche, peui reusa, a la fin nèire, sloà. Gamba àuta fin a 35 cm e larga fin a 2-3,5 cm, silìndrica, bianca, reusa grisastra, fibrilosa. Anel débol an pressa mòbil.
Ambient
A chërs ant l'erba, ant ij pra dle sità.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Nonant
Nonant a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,81 km², con 388 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 57 ab/km². 🇫🇮
San Martiño de Meis, Meis
San Martiño ëd Meis a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Meis. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 551 abitant (304 fomne e 247 òm), distribuì an 15 grup ëd popolassion.
April Winchell
April Terri Winchell (1960) a l'é n'atris.
San Martiño de Meis, Meis
🇫🇮
April Winchell
🇫🇮
Brangues
🇫🇮
Lenga mal paharia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mal paharia ò Mal Paharia a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mal Paharia a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mkb
🇫🇮
Trichophaea woolhopeia
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an sla tèra ùmida e con mofa dij bòsch, a l'ombra, soens vzin a l'eva, d'istà.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga Lukpa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lukpa o Lukpa a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lukpa a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dop
Coprinus disseminatus
thumb|right thumb|right
Ambient
A chërs a gròss bocc dzora dle suche.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Tella, Ponteceso
Sato Eleuterio ëd Tella a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponteceso. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.116 abitant (592 fomne e 574 òm) distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Rosie O'Donnell
Roseann "Rosie" O'Donnell (Commack, 21 mars 1962) a l'é n'atris american-a.
🇫🇮
La Calmette
La Calmette a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 11,1 km², con 1 777 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 160 ab/km².
🇫🇮
Lenga madang
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Madang a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mqd
🇫🇮
Madang language
2005
Premi Nobel
Premi Nobel dla meisin-a: Barry Marshall, Robin Warren.
🇫🇮
Sterna paradisaea
thumb|right
Sterna paradisaea
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR> thumb|right
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR> thumb|right|Nì con j'euv
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Sterna paradisaea
San Giacomo degli Schiavoni
San Giacomo degli Schiavoni a l'é na comun-a dla region Molise, provincia ëd Campobass, con sirca 1.111 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 10 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 111 ab/km quadrà. A confin-a con Guglionesi, Termoli.
🇫🇮
Ìsola ëd Bergeggi
thumb|right|200px|L'ìsola ëd Bergeggi L'ìsola ëd Bergeggi a l'é ant ël Mar Lìgure, ant la rivera ligurin-a ëd ponent e a fa part ëd l'omònim comun.
A l'ha na surfassa ëd 0,031 km² e a l'é nen abità.
Geografìa
L'ìsola ëd Bergeggi as treuva al largh (anviron 500 mèter) dla costa, fra ij pais ëd Vado e Spotorno.
Bressieux
45.32333°N, 5.2775°W
Ìsola ëd Bergeggi
Geografìa
🇫🇮
Bressieux
Bressieux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 0,8 km², con 89 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 100 ab/km².
Wayne Knight
Wayne Eliot Knight (New York, 7 d'òst 1955) a l'é n'ator american.
🇫🇮
Maiolo
Geografìa
Maiolo a l'é 'n Valmarecchia (dal nòm del fium ch'a la travërsa), al confin fra Toscan-a, Emilia-Romagna e Marche.
Cambiament ëd region
Ai 18 dë dzèmber dël 2006 Maiolo e ses àutri comun dl'àuta Valmarecchia a l'han votà për dëstachese dle Marche e giontese a l'Emilia-Romagna (provincia ëd Rìmin). L' 83,91% dij votant a l'ha dit "sì"; ai 29 ëd luj dël 2009 ël Parlament Italian a l'ha aprovà 'l cambiament e adess a-i é mach da manca dla publicassion an sla Gasëtta Ofissial përché a diventa definitiv.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marcello Fattori (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Omphalina philonotis
Descrission
Capel a squame fin-e, pi ciàir che Omphalina sphagnicola.
Ambient
A chërs ant le mofe.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Omphalina philonotis (Lasch) Q.
Lenga Mum
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mum o Mum a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mum a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kqa
Pangman Airport
Ël Pangman Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Pangman, Saskatchewan, Canadà.
Kelsey Grammer
Kelsey Grammer (nòm complet Allen Kelsey Grammer) a l'era nà ai 1955 a Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands.
Lenga Kabiye
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Kabiye o Kabiye a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tògo.<BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kabiye a peul esse:
Gielow
Gielow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 23.47 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.070 abitant.
Trosly-Loire
Trosly-Loire a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 15,21 km², con 621 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 40 ab/km².
🇫🇮
Autigny (Friborgh)
Autigny a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 621 abitant. A së stend su na surfassa ëd 6,22 km², con na densità ëd popolassion ëd 100 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Chénens, Cottens, Farvagny, La Brillaz, Le Glèbe, Villorsonnens.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Lenga Jumjum
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jumjum o Jumjum a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jumjum a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jum
Lenga Sileibi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sileibi o Sileibi a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sileibi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga nahari
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nahari a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nhh
🇫🇮
Trichophaeopsis bicuspis
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a ramet o feuje ùmide ëd latifeuje, da l'istà a l'otonn.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga kenyah, sebob
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kenyah, sebob ò Kenyah, Sebob a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sarawak).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kenyah, Sebob a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sib
🇫🇮
Trucy
Trucy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,01 km², con 115 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
Brézins
Brézins a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 8,26 km², con 1326 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 160 ab/km².
🇫🇮
2004
Premi Nobel
Premi Nobel dla conomìa: Edward Prescott.
Premi Nobel ëd literatura: Elfriede Jelinek.
Premi Nobel dla pas: Desmond Tutu.
🇫🇮
Stephen Stanton
Stephen Stanton (1961) a l'é n'ator american.
🇫🇮
Domenico Balestrieri
Biografìa
Domenico Balestrieri a l'era nassù a Milan dël 1714, a l'avìa studià a Brera. Dël 1746 a l'era stàit nominà Cansellié, ancàrich che a l'ha tnù fin a la mòrt, dël 1780. A l'ha fàit part ëd l'Academia dij Filadòss e ëd l'Academia dij Trasformà. A frequentava ël Parini e ël Tanzi.
Euvre
Le euvre dël Tanzi a son:
Epitaffi per on scorpaccion
La poesìa "Epitaffi per on scorpaccion" a l'é n'esempi dlë humour dël Balestrieri. L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Villestro, Santiago de Compostela
Santa María ëd Villestro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santiago de Compostela. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.589 abitant (815 fomne e 774 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lussan (Gard)
Lussan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 46,92 km², con 402 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Norolles
Norolles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,51 km², con 241 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 37 ab/km². 🇫🇮
Gelochelidon nilotica
thumb|right
Gelochelidon nilotica
Órdin:  Charadriiformes<BR> Famija: Sternidae<BR> Géner:  Gelochelidon<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Ël Gelochelidon nilotica a l'é n'osel. Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
As treuva an l'Euròpa meridional, l'Asia, ant le còste dl'América e an Australia. Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gelochelidon nilotica
Pennabilli
right|140px Pennabilli a l'é un comun dle Marche ëd 3.097 abitant, an provincia ëd Pésaro-Urbin.
Geografìa
thumb|right|200px|Panorama Pennabilli a l'é 'n Valmarecchia (dal nòm del fium ch'a la travërsa), al confin fra Toscan-a, Emilia-Romagna e Marche.
Cambiament ëd region
Ai 18 dë dzèmber dël 2006 Pennabilli e ses àutri comun dl'àuta Valmarecchia a l'han votà për dëstachese dle Marche e giontese a l'Emilia-Romagna (provincia ëd Rìmin). L' 83,91% dij votant a l'ha dit "sì"; ai 29 ëd luj dël 2009 ël Parlament Italian a l'ha aprovà 'l cambiament e adess a-i é mach da manca dla publicassion an sla Gasëtta Ofissial përché a diventa definitiv.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Valli (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Sterna sandvicensis
thumb|right
Sterna sandvicensis
thumb|right Órdin:  ---
Famija: ---
Géner:  ---
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Lenga rajbanshi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga rajbanshi ò Rajbanshi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Clitocybe phaeophthalma
Descrission
Capel fin a 6 cm, pì o meno creus, bes òcra, a marca l'ùmid, con ël bòrd strià. Lamele decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,7 cm, biancastra. Odor fòrt ëd polé.
Coprinus micaceus
Descrission
Capel fin a 4 cm, brun mon, ciàir al bòrd. Fiòch da bianch a brunastr. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 0,5 cm, da povrosa a fiòch òcra an bass.
Lenga rajbanshi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rjb
Clitocybe phaeophthalma
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Lenga rajbanshi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Rajbanshi language
Coprinus micaceus
Ambient
A chërs ëdzora a suche e detrit ëd latifeuje.
Clitocybe phaeophthalma
Comestibilità
Velenos.
Lenga Mabaan
Lenga Mabaan
Marco Paolini
thumb|right|200px|Marco Paolini Ator ëd teatrò, regista e dramaturgh. Marco Paolini a l'é nassù a Belun ai 5 ëd mars dël 1956.
Lenga Mabaan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mabaan o Mabaan a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Freixeiro, Vigo
San Tomé ëd Freixeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vigo. Soa popolassion al censiment dël 2003 a l’era ëd 5.928 abitant, distribuì an 4 grup ëd popolassion.
Coprinus micaceus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Clitocybe phaeophthalma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Freixeiro, Vigo
🇫🇮
Omphalina oniscus
Descrission
Brun scur, seuli, con ël bòrd strià, pi gròss che Omphalina sphagnicola.
Salcito
Salcito a l'é na comun-a dla region Molise, provincia ëd Campobass, con sirca 619 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 28 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 22 ab/km quadrà. A confin-a con Bagnoli del Trigno (IS), Civitanova del Sannio (IS), Fossalto, Pietracupa, Poggio Sannita (IS), San Biase, Sant'Angelo Limosano, Schiavi di Abruzzo (CH), Trivento.
Omphalina oniscus
Ambient
A chërs ant le mofe.
Salcito
🇫🇮
Coprinus micaceus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Omphalina oniscus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Omphalina oniscus (Fr. : Fr.) Q.
Agricantus
Agricantus a l'é na banda ëd mùsich sicilian ëd Palerm.
Stòria dla banda
La banda a l'é stàita fondà a Palerm dël 1979 dapress a n'idèja ëd Tonj Acquaviva, Mario Crispi e Mario Rivera. Da giovo ij component ëd la banda a fasìo mùsica da compagnament për poesìe ëd poeta e ëd sindicà dla Sicilia dl'Eut-sent, coma Vito Mercadante. Na vira che la cantanta Rosie Wiederkehr a l'ha tacà a canté ansema a lor, a son trovasse ëd avej un bon sucess ant l'Italia e ant l'Euròpa con l'àlbom Tuareg.
Premi
Dël 1996 a l'han vagnà ël premi Tenco.
Dël 1997 a l'han vagnà ël premi PIM (Premi Italian ëd la Mùsica, an lenga italian-a: Premio Italiano della Musica)
Anliure esterne
official myspace] 🇫🇮
Lenga Mabaan
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mabaan a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Panshanger Airport
Ël Panshanger Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Hertford, Hertfordshire, Anghiltèra, Regn Unì.
Lenga Mabaan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mfz
Moaña (San Martiño), Moaña
San Martiño ëd Moaña a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Moaña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 2.003 abitant (1.004 fomne e 999 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Wadaginam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Wadaginam o Wadaginam a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wadaginam a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wdg
Neukalen
Neukalen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 46.84 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.741 abitant.
Aimargues
Aimargues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 26,48 km², con 4 090 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 154 ab/km². 🇫🇮
Noron-l'Abbaye
Noron-l'Abbaye a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,54 km², con 211 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 28 ab/km².
🇫🇮
Russula nigricans
thumb|right
Descrission
Capel fin a 20 cm, biancastr, an pressa marmorisà da gris brun a brun scur dëstiss, peui nèir. Lamele motobin spassià, pian-e, spësse, fràgij, ciàire. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 4 cm, bianca, rosastra, da gris brunastr a nèira. Carn anrossenta peui nèira.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Brion (Isère)
45.29333°N, 5.33889°W
Lenga kenyah, tutoh
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kenyah, tutoh ò Kenyah, Tutoh a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Malaysia (Sarawak).
Brion (Isère)
Brion a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 3,94 km², con 138 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 35 ab/km².
Lenga kenyah, tutoh
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kenyah, Tutoh a peul esse:
Brion (Isère)
🇫🇮
Lenga kenyah, tutoh
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ttw
🇫🇮
Avry
Avry a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 1.425 abitant. A së stend su na surfassa ëd 5,81 km², con na densità ëd popolassion ëd 245 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Chésopelloz, Corminboeuf, La Brillaz, Matran, Neyruz, Noréaz, Prez-vers-Noréaz.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Sant'Agata Feltria
right|140px Sant'Agata Feltria (Sant'Égta an romagneul) a l'é un comun dle Marche ëd 2.314 abitant, an provincia ëd Pésaro-Urbin.
Geografìa
thumb|right|200px|Panorama Sant'Agata Feltria a l'é 'n Valmarecchia (dal nòm del fium ch'a la travërsa), al confin fra Toscan-a, Emilia-Romagna e Marche.
Cambiament ëd region
Ai 18 dë dzèmber dël 2006 Sant'Agata Feltria e ses àutri comun dl'àuta Valmarecchia a l'han votà për dëstachese dle Marche e giontese a l'Emilia-Romagna (provincia ëd Rìmin). L' 83,91% dij votant a l'ha dit "sì"; ai 29 ëd luj dël 2009 ël Parlament Italian a l'ha aprovà 'l cambiament e adess a-i é mach da manca dla publicassion an sla Gasëtta Ofissial përché a diventa definitiv.
Tugny-et-Pont
Tugny-et-Pont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,89 km², con 268 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 45 ab/km².
Sant'Agata Feltria
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Guglielmino Cerbara (da l' 8/06/2009).
Lenga sylheti
Pais an dova a l'é parlà
La lenga sylheti ò Sylheti a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Sant'Agata Feltria
Arferiment
🇫🇮
Tugny-et-Pont
🇫🇮
Lenga sylheti
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sylheti a peul esse:
2003
Premi Nobel
Premi Nobel për la Pas: Shirin Ebadi.
Lenga sylheti
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=syl
🇫🇮
2003
Premi Nobel
🇫🇮
Tallo, Ponteceso
Santo André ëd Tallo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponteceso. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 355 abitant (179 fomne e 176 òm) distribuì an 6 grup ëd popolassion.
Grottazzolina
right|140px Grottazzolina a l'é un comun dle Marche ëd 3.335 abitant, an provincia ëd Ferm.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mariano Ambrogi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Shilluk
Lenga Shilluk
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Shilluk o Shilluk a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Shilluk a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=shk
José Pedroni
thumb|right|200px|José Pedroni Poeta argentin. José Bartolomé Pedroni Fantino a nass ël 21 dë stèmber 1899 ant la sità ëd Gàlvez, provincia ëd Santa Fe, an Argentin-a, da Gaspar Pedroni e Felisa Fantino. Tutun a passa scasi tuta soa vita an Esperanza, sempe ant la midema provincia, andoa a scriv la pì part ëd soa euvra poètica. As marìa con Elena Chautemps dël 1920, ël 26 ëd mars. A l’han avù quatr fieuj. Soa ùnica fija, Ana María Pedroni, a l’é scritris ‘dcò chila e a sta an Guatemala. A meuir ant la sità ëd Mar del Plata, ant la provincia ëd Buenos Aires, ël 4 ëd fërvé 1968.
Esperanza, colònia d’imigrant europengh
Esperanza, soa sità, a l’é na colònia d’imigrant ësvìsser, alman, fransèis, belga e lussemborghèis, fondà l’8 dë stémber 1856. Dzora la colonisassion e sò protagonista ël poeta a scriv "Monsieur Jaquín", publicà dël 1956, an ocasion dël sentenari dla fondassion ëd la sità d’Esperanza.
Euvra poética
Soe prime poesìe a seurto dël 1920 e antrames soa bondosa creassion a venta armarché: 🇫🇮
Paradise Hill Airport
Ël Paradise Hill Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Paradise Hill, Saskatchewan, Canadà.
Lenga Nend
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nend o Nend a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nend a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=anh
San Martino in Pensilis
San Martino in Pensilis a l'é na comun-a dla region Molise, provincia ëd Campobass, con sirca 4.824 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 100 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 48 ab/km quadrà. A confin-a con Campomarino, Chieuti (FG), Guglionesi, Larino, Portocannone, Rotello, Serracapriola (FG), Ururi.
Omphalina chionophila
Descrission
Capel fin a 2 cm, bombà peui nombrilà, brun sombr, un pòch feltrà, con ël bòrd pa strià. Lamele spassià, bianche peui bes monet. Gamba àuta fin a 2,5 cm e larga fin a 0,2 cm, brun, fibrilos.
Ambient
A chërs an sle mofe e ij sàles nano, an àuta montagna.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Omphalina chionophila Lamoure
Salindres
🇫🇮
Tupigny
🇫🇮
Barberêche
Barberêche a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 535 abitant. A së stend su na surfassa ëd 9,13 km², con na densità ëd popolassion ëd 59 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Courtepin, Düdingen, Gurmels, La Sonnaz, Misery-Courtion.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Burcin
45.43222°N, 5.43833°W
Burcin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 6,69 km², con 370 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 55 ab/km².
🇫🇮
Lenga kenyah, wahau
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kenyah, wahau ò Kenyah, Wahau a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant Indonesia (Kalimantan).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kenyah, Wahau a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=whk
🇫🇮
Lenga Tem
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tem o Tem a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tògo.<BR> <BR>
Lenga tangchangya
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tangchangya ò Tangchangya a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Bangladesh.
Lenga Tem
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tem a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Atemble
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Atemble o Atemble a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga Tem
Classificassion
<BR>
Lenga tangchangya
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tangchangya a peul esse:
Lenga Atemble
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Atemble a peul esse:<BR> <BR>
Lenga tangchangya
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tnv
🇫🇮
Lenga Atemble
Classificassion
<BR>
Lenga Tem
Còdes ISO
<BR>
Lenga Atemble
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ate
Lenga Tem
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kdh
Russula acrifolia
Descrission
Capel fin a 15 cm, lubrificà, creus, anrossant. Savor amer, dzortut ant le lamele. Carn anrossanta e an-neirenta al midem temp.
Ambient
A chërs un pòch daspërtut.
Russula adusta
Descrission
Capel fin a 20 cm, brun rossastr con spassi ciàir. Lamele s-ciasse, arcà, fin-e, da biancastr a crema. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 5 cm, dura, fiacà an bass, da bianca a brun-a grisastra o anrossanta. Carn anrossanta peui angrisenta.
Russula acrifolia
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Russula adusta
Ambient
A chërs soens sota ij pin.
Russula acrifolia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Russula adusta
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cölpin
Cölpin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 21.22 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 774 abitant.
Carzòu
As treuva an sle colin-e an sla drita dla Scrivia, ant la region dij Còj Tortonèis ch'a fan part dël pre-Apenin lìgur-piemontèis.
Stòria
thumb|left|250px|Ël palass dël Vicari dël VëscoËl topònim Carzòu a peul avèj na dobia orìgin: s'as pensa a le orìgin ligurin-e, la radis Car- e 'l sufiss -san a peulo significhé "leugh àut", s'as pensa a le orìgin roman-e, ël nòm a podrìa indiché un podej agrìcol apartenù al patrissi Carisius. Qual ch'a sìa l'orìgin dël topònim, le doi borgià 'd Carzòu Superior e 'd Carzòu Inferior o Magior a son atestà con certëssa mach a parte da l'Età 'd Mès. An particular, dal sécol ch'a fa XIV Carzòu Magior a ven a esse 'l sènter dël podèj temporal dël Vëscovà Tortonèis, valadì l'ansem dij possediment goernà dal vësco-cont ëd Torton-a. Ant ël Palass dël Vësco a-i era la sede dël Vicari dël Vësco, ël tribunal, la curia e la përzon. Contut ch'a ven sogetà al Ducà 'd Milan e peuj a jë Spagneuj, ël Vëscovà a manten soa autonomìa aministrativa. Dël 1713, an séguit al Tratà d'Utrecht, Carzòu e 'l Tortonèis a passo a l'Imper Austrìach. Dël 1735 Torton-a e ij sò anviron a passo sota la Cà 'd Savòja ëd Carl Emanuel III ant ël Regn ëd Sardëgna. A ven creà la Contà 'd Torton-a antestà al re, ma 'l Vëscovà a ven ancora anfeodà al vësco 'd Torton-a. A l'é mach dël 1786 ch'ël vësco Carl Morissi Peyret a ced ël Vëscovà al re, an cambi d'ën neuv tìtol prinsipesch.
D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, Carzòu a torna al Regn ëd Sardëgna, ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e ant ël Mandament ëd Vila Vèrnia. Dal 1928 ij doi comun Carzòu Inferior e Carzòu Superior, ch'a l'avìo mantnù l'autonomìa fin anlora, a ven-o unì për formé l'atual comun.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Prati (dal 12/06/2017).
Lenga mirgan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mirgan ò Mirgan a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Bangladesh.
Carzòu
Arferiment
thumb|left|230px|Panorama 🇫🇮