cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cavernago
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Togni (dal 26/05/2014).
Lenga puelche
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cavernago
Arferiment
thumb|left|300px|Ël castel ëd Malpaga 🇫🇮
Chiusi (omònim)
Chiusi a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Ranville
🇫🇮
La Forteresse
La Forteresse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 9,22 km², con 235 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
🇫🇮
Gyroporus cyanescens
thumb|right
Descrission
Capel fin a 12 cm, sech, feltrà dzortut al bòrd e ant ij giovo, da seuli a zigrinà, da giaunastr ciàir a biancastr. Tùboj frastajà, bianch peui giaunastr. Përtus fin. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 3 cm, un pòch dël midem color, con na linia a anel, cavernosa. A ven bleu motobin viv an pressa e daspërtut.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gyroporus cyanescens (Bull. : Fr.) Quélet
Monteroduni
Monteroduni a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 2.392 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 37 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 65 ab/km quadrà. A confin-a con Capriati a Volturno (CE), Colli a Volturno, Gallo Matese (CE), Longano, Macchia d'Isernia, Montaquila, Pozzilli, Sant'Agapito.
🇫🇮
Lenga Dumun
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Dumun o Dumun a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Chiusi della Verna
Aministrassion
thumb|right|200px|Ël Santuari ëd San Fransesch dla Verna Ël sìndich a l'é Umberto Betti (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Dumun
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dumun a peul esse:<BR> <BR>
Chiusi della Verna
Sità gemelà
Chiusi della Verna a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Dumun
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dui
Seraucourt-le-Grand
Seraucourt-le-Grand a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,56 km², con 715 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 67 ab/km².
🇫🇮
Algeri
150px|right Algeri a l'é la capital ëd l'Algerìa.
Anliure esterne
🇫🇮
Knorrendorf
Knorrendorf a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 28.51 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 555 abitant.
Marsens
Marsens a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 1.449 abitant. A së stend su na surfassa ëd 7,79 km², con na densità ëd popolassion ëd 186 abitant për km². A confin-a con coste comun-e: Corbières, Echarlens, Grangettes, Hauteville, Le Châtelard, Pont-en-Ogoz, Riaz, Sâles, Sorens.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Roccasicura
Roccasicura a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 624 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 29 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 22 ab/km quadrà. A confin-a con Carovilli, Forlì del Sannio, Isernia, Miranda, Vastogirardi.
🇫🇮
Lenga wadjigu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga wadjigu o Wadjigu a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wadjigu a peul esse:
Lenga puinave
Pais an dova a l'é parlà
La lenga puinave o Puinave a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Lenga wadjigu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wdu
Lenga puinave
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Puinave a peul esse:
Lenga wadjigu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga puinave
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pui
🇫🇮
Lenga Ganglau
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ganglau o Ganglau a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ganglau a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ggl
Bujumbura
200px|thumb|right|Panorama Bujumbura a l'é la capital dël Burundi.
A conta 300.000 abitant (1994).
🇫🇮
Rapilly
Rapilly a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,18 km², con 46 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Andora
Andora (Andeua an lìgur) a l'é un comun dë 7.638 abitant dla Liguria, an provincia ëd Savon-a.
Economìa
La pi grand arsorsa d'Andora a l'é 'l turism.
Sità gemelà
Andora a l'é gemelà con:
Anliure esterne
thumb|left|300px|La rivera 🇫🇮
Boletinus cavipes
thumb|right
Descrission
Capel fin a 12 cm., a pupa peui disteis, da fibrilos-feltrà a un pòch scajos, brun ross rusment o ross arancion. Bòrd apendicolà. Tuboj motobin curt, arcà decorent, da biancastr a giàun oliva o òcra monet. Përtus fin a 3 mm.. Gamba àuta fin a 8 cm. e larga fin a 1,5 cm., an pressa veuida an bass, dël midem color sota a un anel fibrilos-fiocos. carn pòch spëssa, mòla, da biancastra a giaunastra, a cambia nen. Savor doss. Odor débol.
Ambient
A chërs mach sota ij malëzzo (Larix decidua, a l'ha pì car la montagna.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Boletinus cavipes (Klotzsch ex Fries) Kalchbrenner
Viola biflora
Ambient
Specie dle region montagnose, a viv an ambient ombros, o rocos, tra 1500 e 2300 m, e a peul presentesse motobin pi an bass.
Fioridura
Da avril a agost.
Particolarità
Ël nòm generich a riva dal latin VIERE (gropé, antërsé) e a fà riferiment a l'ondegiament ëd le piante dël géner ëd le viole. Ël nòm specìfich biflora a l'é colegà a le fior, che sovens a son a cobie.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Saint-Oyen
Saint-Oyen a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 203 abitant.
Nòm
Durant ël fassism, dal 1939 al 1946, ël comun a l'é ciamasse Sant'Eugendo.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Natalino Proment (dal 24/05/2010, second mandà dal 29/05/2015).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Cazzano Sant'Andrea
Cazzano Sant'Andrea (Cazzà an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.680 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Spampatti (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|230px|Panorama 🇫🇮
Primo Levi
thumb|right|200px|Primo Levi Scritor e poeta an lenga italian-a.
Primo Levi a l'era nassù a Turin ël 31 ëd luj dël 1919, da na famija ebrea ëd Bene, ëd leugne rèis ibériche. A l'ha frequentà ël liceo D'Azeglio e apress a l'é laureasse an chìmica.
Rintrà a Turin, Levi a l'ha travajà an na fàbrica chìmica ëd Seto.
A l'é massasse a Turin l'11 d'avril dël 1987.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Farsa de la dona
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa de la dona che si credia havere una roba de veluto dal franzoso alogiato in casa soa.<BR>
Test
L'argoment dla farsa a l'è spiegà a l'inissi: <BR>
Qui se dirà una farsa onesta <BR> su el belle dòne chi fan festa <BR> ai nosg franços pr'avei di scu, <BR> gorgios e ròbe de vellù; <BR> ben ch'o s'an trova dl'anganà <BR> chi resto pos con una menà <BR> de mosche an man, com o antandré <BR> ''pr'exempi ciair. <BR>''
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Serches
Serches a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,1 km², con 293 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km². 🇫🇮
Riobó, Cabana de Bergantiños
San Martiño ëd Riobó a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabana de Bergantiños. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 351 abitant (186 òm e 165 fomne), distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Mölln
Mölln a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 29.69 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 529 abitant.
Congénies
Congénies a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 8,64 km², con 1072 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 124 ab/km².
🇫🇮
Four
45.58806°N, 5.19639°W
Four a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, no dipartiment de Isère. A së stend për na surfassa ëd 11,82 km², con 912 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 77 ab/km². 🇫🇮
Montgobert
Montgobert a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11,18 km², con 185 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 16 ab/km².
🇫🇮
Matran
Matran a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 1.329 abitant. A së stend su na surfassa ëd 2,89 km², con na densità ëd popolassion ëd 460 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Avry, Corminboeuf, Hauterive, Neyruz, Villars-sur-Glâne.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Connaux
Connaux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 9,58 km², con 1623 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 169 ab/km².
🇫🇮
Lactarius scrobiculatus
thumb|right
Descrission
Capel fin a 20 cm, da òcra giàun a baross motobin viv, tachiss con ël bòrd anrolà con motobin ëd barba, zonà fin. Lamele motobin larghe, arcà adnà, crema ciàir peui rosse, ambrunente. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 3 cm, povrosa, rossastra al pé, motobin scrobicolà. Carn bianca giaunastra. Làit angiaunent a l'aria, àgher. Odor frutà brusch.
Ambient
A chërs sota ij sapin an montagna.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius scrobiculatus (Scop. : Fr.) Fries
Castrelos, Vigo
🇫🇮
Lenga warungu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga warungu o Warungu a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Warungu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wrg
🇫🇮
Farsa de Nicolao Spranga Caligario
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa de Nicolao Spranga Caligario, el quale, credendo aver prestata la soa veste, trovò per sententia che era donata.<BR>
Test
La conclusion dla farsa: <BR>
Segnour e dòne o dì savey <BR> Chista è una farsa da da vey <BR> contra el bon Nicòra, peccau, <BR> chi è stag an mayn de pellucau <BR> pr'amprender che vol dir pleyder <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Galileo Ferraris
thumb|right|200px|Galileo Ferraris Fìsich e anginié italian. Galileo Ferraris a l'era nassù a Livorn Piemont (adess, an sò onor, Livorn Ferraris) ël 30 d'otober dël 1847 e a l'é mòrt a Turin ël 7 ëd fërvé dël 1897.
🇫🇮
Reculey
🇫🇮
Prince Rupert - Digby Island Water Aerodrome
Ël Prince Rupert - Digby Island Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Prince Rupert, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga margany
Pais an dova a l'é parlà
La lenga margany o Margany a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zmc
🇫🇮
Ignassi Ìsler
Ignassi Ìsler (Ignazio Isler) a l'é stàit un poeta motobin amportant ant ël Set-sent piemontèis.<BR>
Biografìa
A l'era nassù a Turin ant ël 1699 e a l'é mòrt al convent ëd Santa Marìa dle Grassie a la Crosëtta (che antlora a l'era na borgià fòra 'd sinta, un-a dle pì pòvre dla sità), anté ch'a l'era parco, ël 7 aost 1788. Coste dàite ëd nàssita e mòrt a son nen sigure, ma a son cole ch'as peulo deduve da dle nòte a doi manuscrit ëd soe canson ch'a fan part dël fond Patetta goernà a la Biblioteca apostòlica vatican-a ëd Roma.
Ìsler a l'era ëd l'órdin dij Trinitari caussà.<BR> Sò géner caraterìstich a l'era ël tòni.<BR> <BR>
Lenga taushiro
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=trr
🇫🇮
Ignassi Ìsler
Euvre
A l'é l'autor ëd pì che 50 canson an piemontèis mèj conossùe com tòni.<BR> Ij tìtoj ëd chèich canson: doi vers:
ch'a l'ha 'd manere e tut ël deuit <BR> ch'a l'ha un borich a plé ij bëscheuit As parla ëd na bruta tòta. As parla ëd na fomna nen contenta dl'òm. L'achit dël tòni:
Che cagnin-a, che disperassion! Sì sì dime pure ch'i son un tavan, Sensa ch'i giure La gent a crëdran.
... L'achit dël tòni:
Col famos pais 'd cocagna A l'é peui un bon pais; Gnun lavora la campagna, Pur a smija un paradis. Lì, chi veul fé 'l gargh, lo fassa, J'é pa gnun ch'a l'ambarassa.
... L'achit dël tòni: <BR>
J'é la fija 'd Martin Potagi<BR> Desgagià com un pajé,<BR> L'ha stant agn e davantagi<BR> S'é vojusse marié.<BR>
Aspeta, Bërtromé,<BR> Còs has-to pensà 'd fé<BR> 'D volèime pianté lì?<BR> Nò nò, mè corin bel,<BR> Achieta tò server,<BR> 'T avras pa për chiteme<BR> Un cheur così crudel?<BR>
Orsù, voi àitri tuti dla brigada,<BR> Guardé la pòvra doja a sté dë bada.<BR> È-lo pa na vërgògna, a divlo an rima,<BR> Ch'i në fase tuti sì pòca stima?<BR>
Antananarivo
200px|thumb|right|Panorama Antananarivo a l'é la capital dël Madagascar.
A conta 1.538.349 abitant (2007).
Ignassi Ìsler
Euvre
Che bela trastulada,<BR> Sentila atentament;<BR> Lucressia Gelofrada<BR> L'ha fàit sò testament;<BR> Durvì pur bin j'orije,<BR> Scoté ste drolarìe,<BR> Son còse tant da rije<BR> Da feve tombé ij dent.<BR>
Antananarivo
Sità gemelà
Antanarivo a l'é gemelà con:
Ignassi Ìsler
Euvre
L'ha na gòj barba Giròni<BR> Ch'a fà 'd sàut com un cravieul:<BR> Sui trant agn 'd sò matrimòni<BR> Finalment a l'ha avù un fieul.<BR>
Antananarivo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andry Rajoelina.
Anliure esterne
🇫🇮
Ignassi Ìsler
Euvre
Për piasì ch'lo-lì ha faje<BR> (Fur da rije da crëpé)<BR> An sautand s-ciancher le braje,<BR> Ch'a-j drochero giù sui pé.<BR>
Alytus
Alytus ([[Media:Alytus.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é la capital dla Contà d'Alytus, a l'é cò ël capleugh dle munissipalità urban-a e distretual d'Alytus. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1581.
Ignassi Ìsler
Euvre
Scoté, se pur v'agrada,<BR> Sta bela novità:<BR> Le fije 'd Gelofrada<BR> Son tute arcapità.<BR> Sotrà ch'a fur la mare,<BR> S'é manegià 'l pastiss<BR> Tra amis e tra compare<BR> Për deje dun-a ardriss.<BR>
Alytus
🇫🇮
Ignassi Ìsler
Euvre
Chi stà amis con le fumele,<BR> N'avrà mai sò cheur content;<BR> A son tute tante vele,<BR> Ch'a van secondand ij vent.<BR>
Seve nen ch'a son 'd volpasse<BR> E 'd serpent stromà ant ij fior?<BR> I starì sempre ant le strasse<BR> An fërtandve ansem a lor.<BR>
Dì ampò voi àitri nòne,<BR> Rupìe fin sul nas:<BR> Tra nòre e tra madòne<BR> S'a-i é mai stàit la pas.<BR> Dì franch, e nen da farde,<BR> Viré pa la frità,<BR> Ch'i passe për busiarde<BR> S'i neghe sta vrità.<BR>
... Chèich vers dël tòni: <BR> con la mia mòla <BR> i vad vagnandme con pòch stent <BR> sovens quàich parpaiòla A l'é la sconda part dël tòni an sël Moleta. A l'é na canson vinòira bin conossùa. Chèich vers dël tòni: <BR> i na treuvo con stent <BR> e particolarment <BR> an testa dle fumele Chèich vers dël tòni: <BR> Carieve mai 'd fumele, <BR> né fomne né matòte, <BR> andand a le gargòte, <BR> ché a son mach d'ambarass: Chèich vers dël tòni: <BR> Doranans chi veul mariesse <BR> ch'a procura d'atachesse <BR> a j'orije sta canson: Chèich vers dël tòni: <BR> Ogni ca, s'i rifletomo <BR> l'é giomai un ospidal, <BR> chi patiss dolor ëd gomo <BR> chi l'é sbors com un caval. Chèich vers dël tòni: <BR> sti gridlin <BR> dacant a le sgnore, <BR> sfrontà com ëd tupin: guardé com ch'a stan, <BR> che 'd vërgne ch'as fan L'achit dël tòni: <BR>
A-i é tante vedovele,<BR> Për parlé così an comun,<BR> Ch'a procuro 'd fé le bele<BR> Për torné gabé quaicun.<BR>
Mi 'm antendo dì dle giovo,<BR> Pa dle veje bombonà,<BR> Coste i-j lasso sté, che brovo<BR> Ant 'l breu dla carbonà.<BR>
Am fan rije quand i penso<BR> A sti vido an-namorà,<BR> Già tùit gris e ch'a comenso<BR> Esse fiap e sgangherà.<BR>
Pur a veulo (é-la pa dròla)<BR> Comparì da gilicat,<BR> E fé ij dru con tanta tòla,<BR> Com a fan d'istà ij galat.<BR>
... As parla ëd na monia nen contenta. Chèich vers dël tòni: <BR> Përchè mi <BR> stagh mach sì <BR> për compì <BR> dontrè cure As parla d'un frà nen content. Chèich vers dël tòni: <BR> ché 'l méj ripiegh sarìa <BR> tute ste bigotasse <BR> campeje là aj crovass L'achit dël tòni: <BR>
Stevo Brombo a l'ha tre fije<BR> Ch'a son tute an-namorà:<BR> A son nen tre maravije,<BR> Ma gnanch da campé ant la stra.<BR>
Un-a é bionda, l'àutra é brun-a,<BR> L'àutra dël color 'd café:<BR> A vorrìo trové dun-a<BR> Quaicadun ch'à-j volèiss pijé.<BR>
Mare, mare, deme ardriss<BR> Vëdve nen com i patiss?<BR> Feme ampò nen tant stenté,<BR> Ch'i peuss pa pì nen speté;<BR> Deme prest, feme 'l piasì,<BR> Quaich bel giovo për marì.<BR>
Mi vorrìa marideme<BR> Ma j'heu por d'angavigneme<BR> E carieme d'una cros;<BR> Che 'l fumlam, pijà com si sia,<BR> L'é na serta marcansìa<BR> Ch'andvinela l'é scabros.<BR>
...
Soa euvra a l'é mai stàita publicà antramentre che chiel a l'era viv.<BR> Na prima edission, mach ëd 26 canson, con ël test purgà, a l'é surtìa dël 1783, stampà da Maurizio Pipino.<BR> La prima edission antrega a l'é dël 1799.<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Cene
Cene (Scé an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.268 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Androsace alpina
Descrission
A l'é na pianta auta da doi a sinch cm, a forma 'd bussonòt, ch'a forma dij cussinet ëd fior motobin cite; a l'ha dle gambe spësse, ambaronà e feuje peilose. Le fior, formà da sinch pétaj riond an ponta, a son ëd color reusa e dle vire bianch, a l'han un pontin giaun ant ël mes.
Ambient
A chërs an sle ruin-e rocose silicose, an sle moren-e e an sij giairon, tra 2500 m e 4000 m.
Cene
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giorgio Valoti (dal 26/05/2014, dagià sìndich dal 1999 al 2009).
Arferiment
🇫🇮
Androsace alpina
Fioridura
Da luj a agost.
Trevis
Trevis (Treviso an italian) a l'é na sità dël Véneto d' 82.236 abitant, capleugh dl'omònima provincia.
Androsace alpina
Particolarità
Soa forma a l'é përfetament adatà al clima alpin: an essend bassa, a l'é proteta da l'aria e an essend a cussin a peul pijé la magior part possìbil ëd calor dal teren; an pi a traten l'umidità mersì ai peil dont a l'é coatà. A-j pias ël teren silicos, a ven coltivà ant ij giardin rocos.
Trevis
Geografìa
Trevis as treuva ant la pian-a véneta davzin a la confluensa dla Boteniga ant ël Sile.
Stòria
Fondà ant ël I sécol arlongh la via Clàudia Augusta, ant un leu già abità d'época preistòrica, Tarvisium a l'é stàit un munissipi ëd drit latin d'amportansa modesta. Dal IV sécol sede episcopal, a l'é stàit fortificà sota ij Gòt. Sènter d'un ducà ant l'età longobarda e ëd na contea an età franca, a l'ha fàit part dla marca forogiulièisa, peui ëd cole veronèisa e trevisan-a. Durant l'àuta Età 'd mes ij përsonage pì amportant ant la vita ëd Trevis a l'ero ij sò vësco, ch'a l'avìo viaman ëspantià sò domini arcujend an soe man dij grand drit fiscaj e feudaj. La comun-a, costituisse a l'ancamin dël sécol ch'a fa XII, an tra la fin dël sécol ch'a fa XII e l'ancamin ëd col ch'a fa XIII a riess a sostituì soa giurisdission a cola dël cont e dël vësco, rivand a rusé con ij da Camino, ël patriarca d'Aquileia, la comun-a ëd Conegliano, ij vësco ëd Belun, Feltre, Ceneda. Dël 1237 a dventa sgnor ëd Trevis Eselin da Roman e dal 1239 al 1260 sò frel Alberich. Apress un perìod ëd lòte an tra le fassion dij Ross e dij Bianch, a monta al podèj Gherard da Camino (1283), ch'a cissa un fort dësvlup ëd la sità. A-j suced (1307) sò fieul Rissard. Chiel-sì a l'é massa da na congiurassion ant ël 1312 e la famija da Camino a l'é taparà via da Trevis. Dal 1313 al 1318 la sità as goerna con l'ansidita comun-a dj'art e apress a-i rivo vàire dominassion: ël cont Enrich ëd Gorissia (1318-1328), jë Scala (1329-1339), Venessia (prim podestà venessian a l'é stàit Marin Faliero ant ël 1339). Dàita al duca d'Àustria ant ël 1381, durant la guèra ëd Chiògia, sogetà an tra 'l 1384 e ël 1388 al goern ëspòtich ëd Fransesch da Carara (finì con n'arvòlta s-ciopà con ël sostegn ëd Venessia), dël 1389 la sità a torna stabilman a la Serenìssima an ëdventand-ne un-a dle pì amportante piasse militar ëd tèra-fërma e an restand-je fidela ëdcò durant j'agn penos dla guèra contra la Lija 'd Cambrai (1508-1510). Ant ël sécol ch'a fa XVI l'Arforma protestant a fa 'd dissépoj a Trevis; dël 1526 as ten n'amportant sìnod antiluteran. La pest dël 1629-1631 a fa 'd ravagi an tra la popolassion sitadin-a; ant ël midem perìod la flession dla manifatura a ampediss për tant temp ëd torné ai livej dël sécol ch'a fa XVI. La sità as trasforma an sènter agrìcol e aministrativ. Drocà dël 1797 la Repùblica ëd Venessia, apress ess-se goernà për un temp curt 'me munissipalità provisòria, dël 1798 Trevis a passa a l'Àustria. Dël 1805 a rintra a fé part dël Regn Itàlich e l'ann apress a dventa cap-leugh dël dipartiment dël Tajament; Napoleon a lo alva a ducà për ël marëssal Mortier. Tornà a l'Àustria dël 1813 a arsèiv la qualìfica ëd sità real e a l'é cap-leugh ëd provinsa (1815). A aderiss a l'arvira dël 1848 e ant ël 1860 a l'é unì al Regn d'Italia. Durant la prima guèra mondial a l'é sede, fin-a a l'otonn 1917, dl'antendensa general dl'esèrcit; apress la guèra a l'é sènter d'un gran moviment ëd paisan për l'arforma dj'acòrd agrari. Dël 1944, durant la sconda guèra mondial, a patiss un bombardament grev.
Bamako
200px|thumb|right|Panorama Bamako a l'é la capital dël Mali.
A conta 1.690.000 abitant (2006).
🇫🇮
Saint-Pierre (Val d'Osta)
Saint-Pierre a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 3.165 abitant.
Mobilità
A Saint-Pierre a-i é na stassion dij treno dla lìnia Civass-Pré-Saint-Didier.
Trevis
Testimonianse artìstiche
thumb|right|200px|Piassa djë Sgnor Vàire atrass ëd ca dl'Età dël bronz e materiaj preroman e roman goernà al Musé Cìvich a testimònio dj'orìgin antiche dla sità. Ël sènter urban a l'ha ancaminà a spantiesse ant ël perìod comunal, con canaj, stra a pòrti, fassade afrescà. A l'é bel fé ch'ël batisté a armonta al sécol ch'a fa XI; a l'é stàit artocà vàire vire e restaurà dël 1935. Ël pòrti dij Sivalié a l'é n'edifissi romànich dij sécoj XII-XIII. A l'ancamin dël sécol ch'a fa XIII as costruiss ël Palass dij Tërzent che, con lë vzin Palass dël Podestà (arcostruì dël sécol XIX) a l'ha trasformà ël vej forum ant la piassa djë Sgnor dël di d'ancheuj. Ël dòm a l'é stàit alvà ant ij sécoj XI-XII, ma dla costrussion originaria a-i resta mach pì la cripta: la zòna presbiterial a l'é stàita arnovà dij sècoj XV-XVI, ël còrp ant ël sécol ch'a fa XVIII e dël 1836 a l'han giontaje ël pronao jònich neoclàssich. La part arnassimental a comprend, an dzorpì dla capela magior (ansema al monument al vësco G. Zanetto euvra ëd Pietro Lombardo e dij sò fieuj), la capela dla Nonsià (1519-1520), afrescà dal Pordenone, e l'Anonsiassion ëd Tissian (apopré 1520). J'àutre euvre goernà a son dzortut dël Quatsent e Sinchsent e a dan cont dij lien ës-ciass con Venessia (euvre ëd Francesco Bissolo, Paolo Amalteo, Paris Bordon, Andrea Sansovino, ij frej Bregno e Tullio Lombardo).
Saint-Pierre (Val d'Osta)
Sità gemelà
Saint-Pierre a l'é gemelà con:
Trevis
Spòrt
Trevis a l'ha na grand tradission sportiva ant jë spòrt ansidit "minor": soe squadre a l'han vagnà vaire vòlte ël campionà italian: rugby (14 vire j'òm, 21 vire le fije), bala a vòl (9 vire), basket (5 vire).
Androsace alpina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Saint-Pierre (Val d'Osta)
Arferiment
thumb|left|350px|Panorama 🇫🇮
Arenzano
Economìa
La pi grand arsorsa d'Arenzano a l'é 'l turism.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maria Luisa Biorci (dal 07/05/2012).
Lenga Saep
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Saep o Saep a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Saep a peul esse:<BR> <BR>
Trevis
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Manildo (dal 9/06/2013).
Lenga Saep
Classificassion
<BR>
Trevis
Sità gemelà
Trevis a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Saep
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=spd
Farsa del marito e della mogliere
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa del marito e della mogliere chi littigoreno insema per un petto.<BR>
Lenga ticuna
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ticuna o Ticuna a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Farsa del marito e della mogliere
Test
Ël moment che a da ël via a la farsa: <BR>
Lenga ticuna
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ticuna a peul esse:
Lenga mandandanyi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mandandanyi o Mandandanyi a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Farsa del marito e della mogliere
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Lenga ticuna
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tca
Farsa del marito e della mogliere
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga ticuna
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga mandandanyi
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mandandanyi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zmk
🇫🇮
Provost Airport
Ël Provost Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Provost, Alberta, Canadà.
Glyphium elatum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch mars ëd Lonicera, dle vire dzora d'àutre latifeuje, da la prima a l'istà.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
La Frette
45.39139°N, 5.36139°W
Rocchetta a Volturno
Rocchetta a Volturno a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 1.072 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 24 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 45 ab/km quadrà. A confin-a con Castel San Vincenzo, Cerro al Volturno, Colli a Volturno, Filignano, San Biagio Saracinisco (FR), Scapoli, Vallerotonda (FR).
La Frette
La Frette a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 11,8 km², con 822 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 69 ab/km².
🇫🇮
Rocchetta a Volturno
🇫🇮
Reux
Reux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,31 km², con 263 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 36 ab/km².
🇫🇮
Lenga tinigua
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tinigua o Tinigua a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tinigua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tit
🇫🇮
Rabat
A conta 1.622.860 abitant (2004).
🇫🇮
Chiusi
Chiusi a l'é na comun-a dla Toscan-a d' 8.851 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Stòria
La sità a l'é stàita creà vers ël 1000 aGC cand ij sò abitant preistòrich ëd coltura vilanovian-a a l'han chità ël Mont Cetòna pr'ëstabilisse ambelessì. Comsëssìa, la località a riva a sò cò sota j'etrusch, antra 'l sécol ch'a fà VII aGC e ël V sécol aGC e a dventa na sità amportanta ëd la dodecàpoli. Ant ël IV sécol aGC as sotmet ai roman. A ven na postassion militar.
Durant l'età ëd mes, Chiusi a dventa n'anfluent ducà longobard.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luca Ceccobao (dal 29/05/2007 -second mandà-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Tèra-cheuita ant ël Museo Etrusch
Arferiment
🇫🇮
Port Luis
200px|thumb|right|Panorama Port Luis a l'é la capital ëd Mauritius.
A conta 78.939 abitant (2007).
🇫🇮
Cerete
Cerete (Serét an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.597 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Cinzia Locatelli (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|330px|Panorama 'd Cerete Bass e 'd soa valà 🇫🇮
Rodís, Cerceda
San Martiño ëd Rodís a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cerceda. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.369 abitant (712 fomne e 657 òm), distribuì an 14 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Solarolo
right|140px Solarolo (Slarôl an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 4.447 abitant, an provincia ëd Ravënna.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Anconelli (da l' 8/06/2009).
Sità gemelà
Solarolo a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lactarius porninsis
Descrission
Capel fin a 10 cm, da brinà a rupì, un pòch zonà o macià consentricament, da groson a mon giaunastr viv, pì giàun al bòrd. Lamele adnà pòch decorente, biancastre peui òcra rossastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 3 cm, veuida, dle vire un pòch scrobicolà. Carn motobin fràgil, òcra ciàir peui rossastra groson, amèra. Làit doss o amer. Odor frutà.
Ambient
A chërs sota ij malëzzo (Larix decidua) an montagna.
Comestibilità
Velenos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius porninsis Rolland
Pukatawagan Water Aerodrome
Ël Pukatawagan Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Pukatawagan, Manitòba, Canadà.
Farsa del lanternero
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa del lanternero chi acconciò la lanterna e il soffieto de doe done vegie.<BR>
Test
L'anvit al lanternero: <BR>
''M'acconzrà-tu la mia lanterna? <BR>'' ''Sì te pagrò ben e da ponc. <BR>'' ... <BR> Sarei-tu dercò metti un pong <BR> ''al me zo, chi ne pò soffier? <BR>''
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Lenga Yabong
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yabong o Yabong a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yabong a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ybo
Lenga mbara
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mbara o Mbara a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mbara a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mvl
🇫🇮
Ritzerow
Ritzerow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 21.76 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 374 abitant.
Ariogala
Ariogala ([[media:Ariogala.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla Contà ëd Kaunas, ant la munissipalità dël distret ëd Raseiniai. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1792.
🇫🇮
Soupir
Soupir a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,2 km², con 282 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
San Pietro Avellana
San Pietro Avellana a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 662 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 45 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 15 ab/km quadrà. A confin-a con Ateleta (AQ), Capracotta, Castel del Giudice, Castel di Sangro (AQ), Roccaraso (AQ), Vastogirardi.
🇫🇮
Belleu
Belleu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,53 km², con 4 031 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 890 ab/km².
Astrantia major
Descrission
A l'é na pianta ch'a viv sempe, ma anual; as riproduv con ëd gëmme butà al livel dël teren, non na gamba pòrta fior longa, con pòchi branch e pòche feuje; la gamba a l'é pla, drita, auta da sinquanta a sent cm. Le feuje basaj a son palmà e con dij picoj longh, an mentre cole dla gamba a l'han sovens ël picol. Le fior a son dij bicer motobin cit a sinch pétaj, con sinch stam e un picol longh.
Ambient
A chërs ant le zòne montagnose, al bòrd dij bòsch, ant ij pra e ij busson ëd mesa montagna; raira an pianura, a-j piaso ij teren calcaros.
Fioridura
Da magg a stèmber.
Particolarità
Ël nòm Astrantia a riva dal latin aster, ch'a veul dì stèila, con arferiment a la forma a stèila 'd soe fior. A l'é na pianta sarvaja, ma a ven coltivà për soa bela fioridura e përchè a soporta dle temperadure motobin frèide.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Forzáns, Ponte Caldelas
San Fiz ëd Forzáns a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponte Caldelas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 190 abitant (100 fomne e 90 òm).
🇫🇮
Rosenow
Rosenow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 31.13 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 961 abitant.
La Rivière-Saint-Sauveur
La Rivière-Saint-Sauveur a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 5,39 km², con 1.584 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 294 ab/km².
🇫🇮
Lenga tol
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tol o Tol a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Honduras.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tol a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jic
🇫🇮
Farsa de Sebrina
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa de Sebrina sposa quale fece el figliolo in cappo del meise.<BR>
Test
A la fin dla farsa: <BR>
Ma e ne digh mia ch'o sia impossibo <BR> e ch'o n'accada nen a qualcun; <BR> ma e guard, s'r'an feis ògni meis un, <BR> ''ond se trovreo pòs tante baire? <BR>''
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga muruwari
Pais an dova a l'é parlà
La lenga muruwari o Muruwari a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Muruwari a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zmu
🇫🇮
Farsa del braco
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa del braco e del milaneiso inamorato in Ast.<BR>
Test
Un tòch dla farsa: <BR>
Ades porré ster surament, <BR> ch'o nòstr mazuch ne tornà nent <BR> de là ond l'é fin sabadì: <BR> sì vogl che dormo fin a di <BR> ''tant che se pago dl'altra seira. <BR>''
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Donnas
Donnas (Donas an franch-provensal) a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 2.601 abitant. As treuva a 49 chilòmeter da Osta, a 322 méter an sël livel dël mar.
Nòm
Durant ël fassism ël comun as ciamava Donas; peui, fin-a al 1971, a l'é ciamasse Donnaz.
Vin
Donnas a l'é arnomà për la produssion dël vin DOC.
Mobilità
A Donnas a-i é na stassion dij treno. As treuva an sla lìnia Civass-Pré-Saint-Didier.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Amedeo Follioley (dal 24/05/2010, second mandà da l'11/05/2015).
Sità gemelà
Donnas a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|200px|La strà roman-a 🇫🇮
Frontonas
45.64972°N, 5.18472°W
Frontonas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 12,65 km², con 1714 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 135 ab/km².
🇫🇮
Gnomonia cerastis
Descrission
Fonz a forma ëd balin-a, 0,3-0,4 mm ëd diàmetr, globos o a forma 'd cossa, con na ponta longa, sutila, curva. Tut an drinta al sotstrà, dont a spòrz mach con la ponta, seuli, neir. Carn gorëgna.
Ambient
A chërs a boc ëdzora ai picoj ëd feuje marse d'Acer, a la prima.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Misery-Courtion
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Pinon
Pinon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,48 km², con 1 711 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 180 ab/km².
Sarre
Sarre a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 4.927 abitant.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Pepellin (da l'11/05/2015).
Sità gemelà
Sarre a l'é gemelà con:
Lenga trumaí
Pais an dova a l'é parlà
La lenga trumaí o Trumaí a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Trumaí a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpy
Puntzi Mountain Airport
Ël Puntzi Mountain Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Puntzi Mountain, Columbia Britànica, Canadà.
Bangui
Bangui a l'é la capital dla Repùblica Sentrafrican-a.
A conta 596.776 abitant.
🇫🇮
Lenga Kare, Neuva Guinea
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kare, Neuva Guinea o Kare, Neuva Guinea a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kare, Neuva Guinea a peul esse:<BR> <BR>
Chalciporus piperatus
Descrission
Capel fin a 10 cm, sliss peui brilant o vlutà, d'un brun giàun particolar. Tùboj un pòch decorent, da canela a rusnent. Përtus motobin largh, dël midem color. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,5 cm, fibrilosa, un pòch dël midem color o pì giaunastra an su, giàun viv an bass (misseli). Carn crema giaunastra, rosastra dzora aj tùboj, giàun viv an bass, motobin peivrà.
Tullio Regge
Fìsich italian. Tullio Regge a l'é nassù a Borgo d'Ale l'11 ëd luj dël 1931 e a l'é stàit professor ëd teorìe quantìstiche dla materia al Politécnich ëd Turin.
Lenga Kare, Neuva Guinea
Classificassion
<BR>
Tullio Regge
A l'é mòrt a Orbassan ël 23 d'otober dël 2014.
Chalciporus piperatus
Ambient
A chërs sota conìfere e latifeuje.
Tullio Regge
A l'é stàit ansignì dël premi Einstein për la fìsica.
Chalciporus piperatus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Tullio Regge
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Chalciporus piperatus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Chalciporus piperatus (Bull. : Fr.) Bataille
Lenga Kare, Neuva Guinea
Còdes ISO
<BR>
Gabriel Lamé
thumb|right|200px|Gabriel Lamé Matemàtich fransèis. Nassù a Tours ël 22 ëd luj dël 1795, mòrt a Paris ël 1 ëd magg dël 1870.
Lenga Kare, Neuva Guinea
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kmf
Gabriel Lamé
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Helminthosphaeria clavariarum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a Clavulina cristata e a Clavulina cinerea, da l'istà a l'otonn.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Coni
Coni (Cuneo an italian) a l'é na sità dël Piemont. A conta 54.817 abitant e a l'é 'l capleugh dl'omonima provincia.
Lenga tsimané
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tsimané o Tsimané a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Bolivia.
Lagos
right|120px 200px|thumb|right|Panorama Lagos a l'é la la prima sità dla Nigeria për importansa econòmica e cultural e për popolassion, con 7.937.932 abitant (2006), contand ëdcò tuta l'area metropolitan-a. Për lòn a l'é la sconda sità 'dl'Àfrica për popolassion.
Coni
Stòria
Dël sécol ch'a fa XI ël teritòri ëd Coni a smija ch'a fussa ël confin ossidental dla Diòcesi d'Ast. Ël borgh ëd Coni a l'é peui stàit fondà dël 1198.
Lenga tsimané
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tsimané a peul esse:
Zettemin
Zettemin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 18.79 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 274 abitant.
Lenga tsimané
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cas
Coni
Architetura
Sènter ëd la sità a l'é l'eut-sentesca piassa Galimberti, ch'a fa da passage an tra ij pòrti dl'età ëd mes ëd contrà 'd Roma e coj modern ëd cors Nissa, visadì tra Coni vej e neuv, e anté che minca màrtes a-i é ël mërcà. La cesa 'd San Fransesch, dl'età 'd mes, ancheuj a l'é dventà musé cìvich. An leja Angeli a son presente dle ca liberty e an cors IV Novèmber a-i é n'edifissi ëd Mollino, anté ch'as treuva la Federassion dij Paisan. Da la tor cìvica as peul vëdd-se ël panorama 'd tuta la sità e dle montagne dantorn.
Lenga tsimané
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lagos
Dal 1914 al 1991 a l'è stàita la capital dla Nigeria, prima ch'a fusa portà a Abuja.
Coni
Frassion
Le frassion ëd Coni a son: Tet Canèl, Spinëtta, Borgh San Giusep, Roà dij Lerda, Bumbunina, San Pio, Ël Passòu, San Pe dël Gal, Roà dij Ross, San Blegn, Madòna dl'Olm, Ronch, San Ròch, Confrerìa, Bombonin-a
Lagos
🇫🇮
Coni
Traspòrt
La Stassion ëd Coni a l'é la stassion feroviaria ch'a serv la sità. As treuva arlongh tre ferovìe: chila ch'a colega Fossan con Coni, chila ch'a colega Coni con Vintmija e chila ch'a colega Savian con Coni.
Chignolo d'Isola
Chignolo d'Isola (Chignöl an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.335 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. Ël pais a resta a 14 chilòmeter da Bérghem.
Coni
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Patrizia Manassero (dal 04/07/2022).
Chignolo d'Isola
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Samanta Ronzoni (dal 26/05/2014).
Coni
Sità gemelà
Coni a l'é gemelà con :
Chignolo d'Isola
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Coni
Arferiment
🇫🇮
Baltoji Vokė
Baltoji Vokė ([[media:Baltoji Voke.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla Contà ëd Vilnius, ant la munissipalità dël distret ëd Šalčininkai. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1958.
Tonengh
Tonengh (Tonengo an italian) a l’é na località ëd 204 abitant ant la provincia d'Ast.
Lenga narrinyeri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga narrinyeri o Narrinyeri a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Cyclamen purpurascens
Ambient
A viv ant ël sot-bòsch, dzortut ëd fò, da 1000 a 1500 m.
Lenga narrinyeri
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Narrinyeri a peul esse:
Cyclamen purpurascens
Fioridura
Da giugn a stèmber.
Lenga narrinyeri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nay
Cyclamen purpurascens
Particolarità
El nòm cyclamen a riva dal grech kyklos, cercc, miraco an arferiment a le rèis a forma 'd patata rionda. Le fior as deurbo prima dle feuje. A l'é na pianta velenosa, che però a vnisìa dovrà fin da l'antichità contra i verm, com purga e për j'abòrt.
Lenga narrinyeri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cyclamen purpurascens
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tonengh
A l'é stait un comun autònom fin al 31 dzèmber 2022; dal 1 gené 2023 a l'é stàit unì al comun ëd Moransengh për formé 'l neuv comun ëd Moransengh-Tonengh.
Aministrassion
Ël sìndich a l'era Cesare Emanuel (da l' 8/06/2009).
🇫🇮
Farsa del franzoso
Introdussion
Comédia an piemontèis da l'Opera Jocunda ëd Giovan Giòrs Alion Farsa del franzoso alogiato a l'ostaria del lombardo, a tre personagii.<BR>
Test
La conclusion dla farsa: <BR>
Paçientia donca è el mio conforto: <BR> ''sarò più savio una altra volta. <BR>''
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Baltoji Vokė
🇫🇮
Rocquancourt
Rocquancourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 2,75 km², con 519 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 189 ab/km².
🇫🇮
Lenga Mala, Neuva Guinea
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mala, Neuva Guinea o Mala, Neuva Guinea a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>