cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga dij segn pakistan-a
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn pakistan-a a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pks
🇫🇮
Résigny
🇫🇮
Lenga one, kabore
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël One, Kabore a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=onk
🇫🇮
Kabore One language
Lenga Digaro-Mishmi
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Digaro-Mishmi o Digaro-Mishmi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Digaro-Mishmi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mhu
Basìlica
La paròla basìlica (dal grech [stoa] basilikê, [pòrti] real) a l'adoss a dsernìa la costrussion andoa a l'avìa soa sede ël magistrà suprem, l'arcont real (o basilé). Ant l'Antichità a l'é stàita peui dovrà për significhé n'edifissi coatà a vàire navà, ospitant n'aministrassion, un mërcà o na sala ëd tribunal.
Ant l'época cristian-a la basìlica a l'é n'element essensial ëd l'architetura religiosa ossidental, n'edifissi ëd sòlit orientà vers l'est ëd tre o sinch navà, con na navà sentral motobin àuta. Costa navà sentral a l'ha dle fnestre dzora l'inissi dij cop dle navà lateraj.
A parte dal IV sécol, ël pian ëd base dla basìlica as modìfica viaman ëd pi: êl transet a l'é dotà d'àbsid e pi tard ëd còro ch'a slargo lë spassi. Andrinta, le parèj che a separo la navà sentral da cole lateraj a son duvertà con d'arcade ch'a pògio su 'd colòne (basìlica a colòne) o dle pilie (basìlica a pilie). Antra le tribun-e e le fnestre o j'arcade e le fnestre, ël mur a l'é dle vire archincà con un trifòri.
La basìlica a dòmina l'architetura sacrà ossidental a parte dal IV sécol. A sarà rampiassà da la cesa salon mach a la fin dl'época gòtica e da d'àutre sòrt ëd cese a l'época baròca. 🇫🇮
Richard Dedekind
thumb|right|200px|Richard Dedekind Matemàtich.
Julius Wilhelm Richard Dedekind a l'era nassù a Braunschweig ai 6 d'otóber dël 1831 e a l'é mòrt ambelelà ai 12 ëd fërvé dël 1916.
Vers ël 1870 a l'ha smonù na definission d'infinì.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Buamu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Buamu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=box
Soyans
44.62889°N, 5.02167°W
Soyans a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 25,64 km², con 299 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Camillo Possio
thumb|right|200px|Camillo Possio da student Anginié. Camillo Possio a l'era nà a Turin ai 30 d'otóber dël 1913 e a l'é mòrt-ie ai 5 d'avril dël 1945 massà da na bomba durant ël darié atach aéreo su Turin.
Possio a l'era laureasse an angegnerìa industrial a Turin dël 1936 e an aeronàutica, sempe a Turin, dël 1937. A l'era stàit anlev ëd Modesto Panetti e ëd Carlo Ferrari. A l'é stàit assistent e peui professor al Politécnich ëd Turin.
Sò travaj
Ël travaj sientìfich ëd Possio a l'é stàit publicà an na quindzen-a d'artìcoj. A l'é vnù dzortut conossù për sò métod ëd calcolé ij càrich instàbij d'ale lociante an manera armònica an doe dimension: a l'equassion ciav ëd costi cont a l'han daje sò nòm.
Órdin dij beneditin
L'órdin dij beneditin a l'é stàit fondà dël 525 da Benedèt ëd Nòrcia an sël Mont Cassin. A l'é ël pi antich ëd tuti j'órdin monàstich d'Ossident e la régola beneditin-a a l'é a la base ëd tut ël monachésim ossidental.
Camillo Possio
Sò travaj
Soe arserche sientìfiche a l'han ëdcò aprofondì dij problema generaj ëd dinàmica dij gas e fluss supersònich an tre dimension, l'anfluensa ëd surfasse lìbere ant l'idrodinàmica e l'efet dle muraje ant le galarìe dël vent ansima a le mzure.
Órdin dij beneditin
Apress la distrussion dël monasté ëd Mont Cassin, l'órdin beneditin a l'é spantiasse da Roma a l'Anghiltèra e an tut l'amper franch-carolingg. 🇫🇮
Camillo Possio
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lisignago
Lisignago a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 504 abitant, an provincia ëd Trent.
Ël pais a resta a 19 chilòmeter da Trent, a n'autëssa ëd 582 mèter.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mariano Ferretti (dal 9/05/2005).
Lu (AL)
A l'é stait un comun autònom fin al 31 gené 2018; dal 1 fërvé 2019 a l'é stàit unì al comun ëd Cucri për formé 'l neuv comun ëd Lu e Cucri.
Al 01/01/2019 Cucri a l'avìa 1.077 abitant.
Ël nòm
A l'é bel fé che ël nòm ëd Lu a ven-a dal latin lucus (bòsch); n'àutra possibilità a podrìa esse da lupus (luv).
Lenghe nilo-saharian-e
Lenghe nilo-saharian-e
Le lenghe nilo-saharian-e a son na gròssa famija lenghìstica, parlà ant l'Àfrica sentral, a meridion dël Sahara.<BR> Le lenghe nilo-saharian-e a son:<BR>
Lu (AL)
Curiosità
Lu a l'é staita, con d'àutri quatr pais, la comun-a italian-a con ël nòm pi curt.
Lenghe nilo-saharian-e
Lenghe nilo-saharian-e
<BR>
Lu (AL)
Curiosità
J'àutri a son Vo', Ro, Ne e Re.
Giuseppe Pietro Bagetti
A l'era dedicasse a lë studi dl'architetura e dla pitura sota la guida dl'aquarelista Pietro Palmieri. Dël 1792 a l'é ancarià ëd mostré 'l dissegn topogràfich a la Real Academia dij Nòbij. Ant ël 1793 a l'é nominà da Vitòrio Medeo III dissegnator real e con ël gré 'd capitani a va da press a l'armada a Nissa Marìtima e a Tolon ancarià ëd dissegné dal viv ij combatiment contra ij fransèis, ëd na fasson realìstica e sensa retòrica. Dël 1797 a l'é magìster ëd dissegn topogràfich ant ël Còrp Real d'Artijerìa.
Lu (AL)
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama
Giuseppe Pietro Bagetti
L'ocupassion fransèisa
Apress l'anession dël Piemont a la Fransa dël 1801, Bagetti a fa part con ël gré 'd capitani dissegnator dël còrp dj'Anginié geògraf. Dël 1803 a l'é ancarià d'arpresenté le bataje 'd Napoleon ëd le campagne 1796-97 e 1800 an na serie d'aquarele ch'a dan l'andi a 'd giudissi polémich, fin-a a acuselo d'esse un piemontèis arnegà. Ant j'agn 1803 e 1806 a l'é an sij camp ëd bataja 'd Napoleon e a realisa 76 aquarele conservà al Musé Stòrich ëd Versailles. A l'é mandà a fé d'arlevament dij camp ëd bataja d'Ulm e Austerlitz. Dël 1811 a arpresenta an na granda pitura con vista da l'àut le zòne dle bataje napoleòniche an Italia e dël 1812 a partissipa a la campagna 'd Russia. A ven decorà dla Legion d'Onor.
La Restaurassion
Apress la Restaurassion a l'é ancarià da re Vitòrio Emanuel I ëd realisé na serie d'aquarele an sle bataje dla stòria ëd ca Savòja. Ansegnant ëd dissegn topogràfich a la Real Academia Militar, a l'é nominà da Carl Felis a la càtedra d'aquarelista a l'Academia dle Bele Art.
An dzorpì che a Versailles, sò dissegn e aquarele a son conservà al Musé Cìvich ëd Turin e a la Biblioteca Real.
🇫🇮
Lona-Lases
Lona-Lases a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl d' 806 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Casagranda (dal 9/05/2005).
Lenga dij segn penang
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn penang a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Malaysia (penìsola).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn penang a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pks
🇫🇮
Villavallelonga
Villavallelonga a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 1.004 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 73 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 14 ab/km quadrà. A confin-a con Balsorano, Campoli Appennino (FR), Collelongo, Lecce nei Marsi, Pescasseroli, Pescosolido (FR).
🇫🇮
Lenga one setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga one setentrional o One setentrional a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Saint-Gervasy
Saint-Gervasy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 6,93 km², con 1 586 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 227 ab/km².
Lenga Miri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Miri o Miri a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Miri a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Ressons-le-Long
Ressons-le-Long a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,55 km², con 740 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 70 ab/km².
Lenga Miri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mrg
Eric Karel van Douwen
Matemàtich. Eric Karel van Douwen a l'era nassù a Voorburg (Pais Bass) ai 25 d'avril dël 1946 e a l'é mort a Athens, Ohio ai 28 ëd luj dël 1987.
Saint-Gervasy
🇫🇮
Ressons-le-Long
🇫🇮
Eric Karel van Douwen
🇫🇮
Lenga one setentrional
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël One setentrional a peul esse:
Antonio Pigino
Antonio Pigino (Turin, 10 avril 1951) a l'é stàit un fotbaleur piemontèis che a l'ha giugà ant j'ani '70 e '80 con ël ròl ëd portié.
Melville Municipal Airport
Ël Melville Municipal Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Melville, Saskatchewan, Canadà.
Lenga one setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=onr
Antonio Pigino
Cariera
Pigino a l'ha ancaminà a giughé a 9 ani ant la Trinèisa. A 19 ani a l'é passà a giughé ant la Prò Molare an Serie D e da lì a l'Astimacobi an trovand ambelelì coma cambrada Giancarlo Antognoni. Dël 1973-74 a l'ha catalo 'l Turin, anans coma ters portié e peui coma sgond da l'ani dòp coma arserva 'd Luciano Castellini. Dal 1975 al 1981 a l'ha giugà ant la Sambenedettese fin-a al 1981-82 quand a l'é passà a la Cavèisa. A l'ha sarà soa cariera a l'Imperia e peui a l'ha tacà a fé l'antreneur; ancheuj a soagna l'area técnica dël Tòr dòp che a l'ha antrenà për vàire ani la squadra primavera. 🇫🇮
Lenga one setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gehlsbach
Gehlsbach a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 33.12 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 508 abitant.
Foi criado em 1 ëd janeiro ëd 2014, após a fusão dos antigos municípios ëd Karbow-Vietlübbe e Wahlstorf.
Coordinà
Ël métod dle coordinà a l'é ël métod ch'a përmet ëd definì la posission d'un pont o d'un còrp për mojen ëd nùmer o d'àutri sìmboj. Ij nùmer për mojen dij quaj la posission dël pont a l'é definìa a-j diso le coordinà dël pont. Ël nùmer ëd coordinà dont a-i é damanca për dserne la posission d'un pont a men-a al concet ëd dimension.
L'anventor dël métod dle coordinà a l'é considerà René Descartes (1596-1650); a l'é un métod motobin amportant ëdcò përchè a përmet ëd dovré ij modern ordinator për la solussion ëd problema geométrich.
Esempi
🇫🇮
Benedèt ëd Nòrcia
Benedèt ëd Nòrcia a l'era nà vers ël 480. Dël 525 a l'ha fondà l'órdin dij beneditin. A l'é mòrt dël 547. 🇫🇮
Benoît de Nursie
Notodonta zic zac
Ambient
La ruva a viv an dzora a sàles e albre. Doe generassion a l'ann, la farfala a vola an avril-magg e luj-stèmber.
Distribussion
A viv ant l'Italia setentrional e sentral fin al Lassio.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Leubringen/Magglingen
Leubringen/Magglingen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 2.330 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,70 km², con na densità ëd popolassion ëd 630 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Bienna (Biel/Bienne), Lamboing, Orvin, Tüscherz-Alfermée.
.
Magglingen 🇫🇮
Gorissia
Gorissia (Gorizia an italian, Gorica an sloven) a l'é na sità dël Friul-Venessia Giulia ëd 36.034 abitant, capleugh dl'omònima provincia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Rodolfo Ziberna.
Robert
Abà dl'abassìa sistersensa ëd Molesmes, Robert a l'era nà dël 1027 e a l'é mòrt dël 1111.
Dël 1098 a l'ha fondà l'órdin dij sistersens. 🇫🇮
Gorissia
Arferiment
🇫🇮
Lenga Buamu, Laa Laa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Buamu, Laa Laa o Buamu, Laa Laa a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Burkina Faso.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Buamu, Laa Laa a peul esse:
Taulignan
44.44472°N, 4.98167°W
Taulignan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 34,65 km², con 1 571 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 45 ab/km². 🇫🇮
Cortinarius caerulescens
thumb|right
Descrission
Capel fin a 12 cm, fibrilos-smajà, bleu gris violet, dëscolorant an òcra giaunastr. Lamele violëtte. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 o 3 cm, un pòch dël midem color, fibrilosa. Carn violëtta, ciàira.
Ambient
A chërs sota latifeuje.
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Landelles-et-Coupigny
Landelles-et-Coupigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 24,3 km², con 802 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 33 ab/km².
🇫🇮
Lenga dij segn persian-a
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn persian-a a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pks
🇫🇮
Arteixo, Arteixo
Santiago d'Arteixo  a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Arteixo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 9.214 abitant (4.586 fomne e 4.628 òm) distribuì an 14 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Villetta Barrea
Villetta Barrea a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 591 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 20 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 30 ab/km quadrà. A confin-a con Barrea, Civitella Alfedena, Scanno.
🇫🇮
Saint-Hilaire-d'Ozilhan
Saint-Hilaire-d'Ozilhan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 16,66 km², con 640 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
🇫🇮
Merritt Airport
Ël Merritt Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Merritt, Columbia Britànica, Canadà.
Baselga di Piné
thumb|right|200px|Ël cioché Baselga di Piné a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 4.734 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Anesi (dal 22/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Università d'Oxford
thumb|right|200px|Ël "University College" thumb|right|200px|Ansëgna dl'università d'Oxford L'Università d'Oxford a l'é stàita fondà dël 1167 a Oxford. A l'é la pì veja dl'Anghiltèra e un-a dle pì famose d'Euròpa ansema a l'Università ëd Cambridge. An efet, dle vòte as deuvra l'espression Oxbridge për fé riferiment sia a l'università d'Oxford che a l'università 'd Cambridge e tra le doe università a-i é na tradission ëd competission da già ch'a son j'università pì veje e prestigiose dël Regn Unì.
L'Università d'Oxford a l'era modlà an sl'Università 'd Paris e, parèj ëd costa-sì, a l'avìa 'l but ëd pronté a le profession coltivà e a la cariera eclesiàstica.
Stòria
La data 'd fondassion ëd l'università a l'é pa sicura e miraco a l'é realisasse an vàire ocasion, ma 'd sicura ant la cita sità d'Oxford, a nòrd-òvest ëd Londra, a-i é 'n sénter dë studi dal 1096 e l'ancontresse djë student a Oxford]] a l'é testimonià da 'd papé ch'a peulo daitesse antra 'l 1133 e ël 1184. Quandi Enrich II d'Anghiltèra a l'ha antërdì a jë student anglèis dë studié a l'università 'd Paris dël 1167, Oxford a l'ha tacà a chërsè an pressa. La fondassion ëd la prima residensa për jë student, che pì tard a l'han pijà 'l nòm ëd colleges, a l'é fasse an costa época o ant j'ani che a son ruvà dòp. Ant un papé dël 1200 anviron as parla dl'universitas magistrorum et scolarium Oxonie.
Dòp l'amassidi 'd doi student ancolpà 'd vàire crìmen, l'università a l'é stàita serà e përparèj a l'é dasse l'andi a la fondassion ëd l'università ëd Cambridge.
Ai 20 ëd giugn dël 1214 l'università d'Oxford a l'é arnàita e a l'ha avù n'arconossiment formal, con në statut prontà da Nicholas de Romanis, un legà papal. Lë statù ëd l'università d'Oxford a l'é peui stàit confermà da l'Act for the Incorporation of Both Universities dël 1571, anté che 'l tìtol ofissial ëd l'università a l'é The Chancellor, Masters and Scholars of the University of Oxford.
L'arforma dlë statù dl'università d'Oxford a l'é avnùita ant ël 1854, possà da j'andicassion formolà da na comission real (1852-1853).
Ij colege e l'organisassion
La caraterìstica prinsipal dl'organisassion universitaria d'Oxford e 'd Cambridge a l'é ancor dël di d'ancheuj sò sistema ëd colleges. Da na mira stòrica a l'é nen na soa particolarità, përchè a esistìo an tute j'università dl'età ëd mes e soa organisassion a peul spieghesse con la rason che l'università a l'é nàita da l'union ëd vàire institut indipendent ëd la sità d'Oxford.
Ël prim colege a l'é stàit fondà a Oxford con na donassion testamentaria ëd Gulielm ëd Durham, mòrt dël 1249.
Ij colege a son: Le Permanent Private Halls a son: Figura:Brasenose_College_from_Loggan's_Oxonia_Illustrata.jpg Brasenose College ant j'agn 1670
Sota la mira ëd l'aministrassion l'università d'Oxford a l'é organisà an facoltà e dipartiment come squasi tute j'università dël mond. Ij dipartiment a l'han un ròl amportant ant jë studi 'd dotorà e a son sempre pì amportanti ant l'amaestrament ëd prim livel con l'organisassion ëd cors e d'esam. A son ëdcò sénter dedicà a l'arserca.
Reuilly-Sauvigny
Reuilly-Sauvigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,54 km², con 213 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
🇫🇮
Policlet
Scultor. Nassù dël 460 aGC anviron, mòrt dël 415 aGC anviron.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Università d'Oxford
Ij colege e l'organisassion
Ël còrp prinsipal ëd l'università as ciama Congregation, e a l'é la ciambrea ëd tuti j'universitari ch'a mostro ant l'università. A l'achit ël còrp legislativ pì amportant a l'era 'l Convocation, anté che a intravo tuti ij dotorà ëd l'università e da costi-sì a surtìo ij doi diputà che l'università a l'ha avù fin-a al 1949. Ancheuj la Convocation a l'ha 'd fonsion motobin cite, coma cola 'd serne 'l canslé. L'òrgo esecutiv ëd l'università a l'é ël Hebdomadal Council, anté ch'a i son ël vice-canslé, ij dirigent ëd ij dipartiment e d'àutri mémber elegiù da la Congregation.
An pì a-i é 'dcò n'àutra veja organisassion, l'Ancient House of Congregation che a l'ha passà l'arfòrma dël sécol ch'a fa XIX e ancheuj as riuniss mach për dé 'd tìtoj.
L'ann académich a l'é spartì an tre part, minca part a l'é fàita da eut sman-e. La prima part as ciama Michaelmas, a ancamin-a 'l di 'd San Michel (ai 29 dë stèmber) e a va anans fin-a ai prim di dë dzèmber; la sgonda part as ciama Hilary e a va da gené a Pasqua; peui a-i é Trinity che a va da dòp Pasqua fin-a a giugn. Coste division a son motobin curte e jë student a son motobin carià 'd travàj.
Acetassion
L'acetassion a l'università d'Oxford as acòrda dòp la valutassion ëd j'atitùdin përsonàj e dij tìtoj académich. L'acetassion ëd përson-e nen dotorà a l'é controlà dai colege che a l'han ël but ëd dé na possibilità mach a jë student pì an piòta. Për jë student ëd dotorà (che as ciamo graduate), l'acetassion a dipend nen dal colege ma dal dipartiment che a l'ha arseivù la domanda dël candidà. Dòp che a l'ha pass 'l prim selection round, le domande a son giudicà da minca colege. A-i é 'd dipartiment che a ciamo la presentassion ëd vàire artìcoj scrivù dai candidà tanme d'atestà che a l'han da mostré la conossensa académica dla lenga anglèisa (për ij candidà ch'a son pa britànich).
Oxford coma Cambridge, për tradission a l'é vardà coma università duverta mach ai rich ma al di d'ancheuj a l'é pì nen parèj. Na virà ij cost dij cors a l'ero esagerà dzoratut përchè a esistìo ancora nen ij fond për jë student pòver ma an piòta. Da quàich ani Oxford a sërca 'd tiré j'anlev ëd le scòle publiche e giumai l'acetassion (tanme a Cambridge) a dipend nomach da j'arzultà ëd minca student. Apopré 'l 50% ëd jë student d'Oxford al di d'ancheuj a ven da le scòle pùbliche.
Jë student che a oten-o 'd bon arzultà ant ij prim esam a son arcompensà con dë scolarship o con exhibitions, valadì fond e dné.
A l'é na tradission për tuti jë student, ant l'época dj'esam, butesse sla giaca 'n garòfo: ël garòfo a l'é bianch për ël prim esam, ross për l'ùltim e reusa për tuti j'esam ch'a-i son an mes. Në student a peul nen catesse daspërchiel costi garòfo ma a venta ch'a sia n'àutr student a feje cadò. Scond ël Tractatus ëd Gerard ëd Kendal (sécol ch'a fa XVI) a sarìa mèj buté adòss coste fior ant ël midem di ëd minca esam.
Fin-a al 1866 a l'era necessari esse dla Cesa Anglican-a për arsèive la làurea a Oxford (BA degree) antramentre che ij mèmber d'àutre confession a podìo mach arsèive 'l Master (MA degree). Conòsse'l grech antich a l'é stàit necessari fin-a al 1920 e conòsse 'l latin fin-a al 1960. Le fomne a son ëstàite acetà dal 1920.
Student famos
Ant l'università d'Oxford a son dotorasse 4 re anglèis e 5 re strangé, 47 vagneur dël premi Nobel, 25 prim ministr anglèis, 6 sant, 86 arsivësco e 18 cardinaj.
Istitussion e event gropà a l'università
🇫🇮
Phalera bucephala
Ambient
La ruva a viv an dzora a vàire latifeuje. Doe generassion a l'ann, la farfala a vola an magg-giugn e aost.
Distribussion
A viv ant tuta Italia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Miju-Mishmi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Miju-Mishmi o Miju-Mishmi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Miju-Mishmi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Miju-Mishmi language
Lohnstorf
Lohnstorf a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 196 abitant. As dëstend an sna surfassa d'1,8 km², con na densità ëd popolassion ëd 109 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Burgistein, Kirchdorf, Mühlethurnen, Riggisberg.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Paul Erdős
thumb|right|200px|Paul Erdős Matemàtich.
Paul Erdős a l'era nassù a Bùdapest ai 26 ëd mars dël 1913 e a l'é mòrt a Varsavia ai 20 dë stèmber dël 1996.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga dij segn peruvian-a
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn peruvian-a a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn peruvian-a a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prl
Valor assolù
La fonsion valor assolù as peul definisse an qualsëssìa camp ordinà për mojen ëd: Na definission equivalenta a l'é
Ël valor assolù an camp real
Ël valor assolù d'un nùmer real a mzura la distansa ëd col nùmer da l'orìgin dle coordinà an sla reta. La distansa antra doi pont x,y an sla reta a resta |x-y|.
Ël valor assolù a l'é na fonsion cobia, visadì |a|=|-a| për minca nùmer real a. 🇫🇮
Lenga one meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga one meridional o One meridional a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël One meridional a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=osu
🇫🇮
Southern One language
Lenga Buamu, Cwi
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Buamu, Cwi o Buamu, Cwi a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Burkina Faso.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Buamu, Cwi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bwy
Lenga mòrta
thumb|right|Un-a dle pòche iscrission ch'a son rivane ant ël Parlé la Galia As dis Lenga mòrta na lenga che a l'ha pì gnun parlant nativ, visadì gnun cit che a ven chërsù ën dovrandla coma prima lenga.
L'espression a fa soèns pensé a na lenga dont as sa nen vàire, ma sòn a l'é nen ch'a sia për fòrsa parej. Da na mira técnica strèita a resta na lenga mòrta ëdcò 'l latin, che però a l'é lenga uffisial dël Vatican e comsëssìa dovrà da vàire desmila person-e për ël mond. Vàire lenghe mòrte a l'han na pigran tradission literaria, e a ven-o anco' studià e dovrà ant jë scòle. Àutre a son da bon lenghe përdùe, dont an resta pen-a chèich marca, coma për ël parlé dla Galia ò 'l Lepontin. 🇫🇮
Sant'Orsola Terme
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Damiano Fontanari (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Tersanne
45.22694°N, 5.01806°W
Tersanne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 9,49 km², con 189 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
🇫🇮
Pseudoplectania nigrella
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant le mofe che a coato le suche ëd conìfere an montagna, ant l'ùmid, a la prima.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cortinarius purpurascens
Descrission
Capel fin a 12 cm, pì o men scarabocià, castagn rossastr, gris brun violet. Bòrd ciàir o violet. Lamele s-ciasse, da gris violet a lila. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 o 3 cm, pì o men marginà, fibrosa, un pòch dël midem color. Carn da violet a lila bluastr. Odor frutà. An fërtandje, lamele, gamba e carn a ven-o violet scur.
Ambient
A chërs dzortut sota conìfere.
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Stranòm
Cola dlë Stranòm (o stragninòm, o straninòm; an Monfrà ëdcò suvernòm e numbrage) a l'é na costuma dzortut dël Bass Canavzan, che a resta na sòrt ëd cognòm paralel, dovrà ant ël pais për definì na përson-a che fòra dël pais a l'é conossùa con sò cognòm sòlit.
Lë stranòm a l'ha la midema forma d'un cognòm normal, chèich cas documentà a l'é marcà ant la tàola ambelessì sota: 🇫🇮
Landes-sur-Ajon
Landes-sur-Ajon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 5,95 km², con 250 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km².
Órdin dij fra predicator
L'órdin dij fra predicator, o duminican, a l'é stàit fondà da san Dumini a Tolosa, dël 1216. 🇫🇮
Landes-sur-Ajon
🇫🇮
Esòp
A s'atribuisso a chiel apopré sinch-sent fàule curte, ch'a son intrà ant la tradission oral e a l'han anfluensà tuta la literatura ossidental e àraba.
🇫🇮
Cherasch
Produssion tìpiche
A Cherasch a-i son dj'amportant anlevament ëd lumasse.
Stòria
thumb|right|Ël cioché dala cesa ëd San Gregòri Dël sécol ch'a fa XI ël pais a smija ch'a marchèissa ël confin ossidental dla Diòcesi d'Ast.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carlo Davico (dal 2019).
Sità gemelà
Cherasch a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Grigorij Mikhajlovič Fikhtengol'c
Matemàtich.
Grigorij Mikhajlovič Fikhtengol'c, transliterà ëdcò Fichtenholz, (Григорий Михайлович Фихтенгольц an russ-cirìlich) a l'era nassù a Odessa ai 5 ëd giugn dël 1888 e a l'é mòrta Leningrad ai 26 ëd giugn dël 1959.
🇫🇮
Cognòm piemontèis
Ij prim cognòm piemontèis atestà an resta da 'nt le scriture dij Lìber ëd le comun-e. Vàire test cità dal Prof. Gasca Queirazza ant sò artìcol për la Stòria ëd Turin an ësmon-o 'd cognòm coma Sapavigna (scritura dël 1277), Belegròs (dël 1155) e Tripa (dël 1223).
L'orìgin e la mancansa dë standardisassion
As ës-ciàiro nen vàire cas ëd definission basà ansima a pare e mare, coma pì comun per le lenghe scandìnave e slave. Però ant ël parlé 'd Civass e anviron a l'é normal identifiché na person-a col nòm dël pari (pr'esempi Gioanin ëd Mini), ën formand na strutura che a peul avej tacà dapress ëdcò 'l cognòm, visadì na tripla ëd nòm, patronìmich e cognòm a la fasson russa (pr'esempi Gioanin ëd Mini dij Fré). Chèich esempi ëd nòm d'un personagi amportant ëd na famija passà peui a fé fonsion da cognòm as peul trovesse ant la lista dle famije medioevaj ambelessì sota.
La declinassion fomnin-a
A l'é bin documentà la costuma medioeval dë decliné ij cognòm (com a resta normal ant le lenghe slave), con Peilagal che a ven Peilagala për le fomne. . Për via dl'italianisassion dj'anàgrafe, al dì d'ancheuj sòn a peul ësmijeje dròlo a vàire gent, ma as trata 'd na costuma anco' motobin viva an vàire bande dël Piemont, pr'esempi an Cherasch.
Turin
An Turin antra ij cognòm pì vej documentà come famije amportante fin dai temp dël medioev a-i son
Vigseu
Vigseu (Viguzzolo an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 3.160 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
As treuva an sla riva oriental dël torent Gruve, ant la pian-a a nòrd ëd la region dij Còj Tortonèis ch'a fan part dël pre-Apenin lìgur-piemontèis.
Stòria
thumb|left|200px|La cesa parochial ëd Santa MariaËl nòm ëd Vigseu a deriva dal latin Vicus, valadì vilagi: a l'era an efet un cit vilagi agregasse a l'inissi dl'età cristian-a, contut che as fussa ancaminà a colonisé j'anviron an manera framentaria dagià da l'età roman-a. Ël borgh a l'é cità an doi document dël sécol ch'a fa IX: ël prim a l'é n'at ëd véndita preparà da 'n nodar dël pais e datà 27 avril 804 (ancheuj conservà a l'Archivi Stòrich ëd Beubi), lë scond a l'é n'at dël 24 ëd novèmber 896 ant ël qual l'imperador Lambert II a conced Vigseu an feod a 'n sò vassal. A l'era dagià present na piev për ministré ij sacrament ant j'anviron. Antra ij sécoj ch'a fan XII e XIII, Vigseu a ven Lìbera Comun-a e dal 1278 a oten da Torton-a ël privilegi dla sitadinansa tortonèisa, a dimostrassioin ëd l'importansa econòmica e polìtica dël borgh. Dël 1281 a cata dai tortonèis ël drit ëd tiré l'eva da la Bealera 'd derivassion dal torent Cròu che Torton-a a l'avìa fait fossairé (e sòn a portarà ant ij sécoj a ciacòt sensa fin con ij pais d'avzin). Dal Tërzent Vigseu a intra, ansema ai pais dël Tortonèis, ant la giurisdission dël Ducà 'd Milan dij Viscont. Dël 1427 Flip Maria Viscont a conced n'esension decenal da le tasse an séguit a n'incendi ch'a l'avìa devastà 'l pais. Jë Sfòrsa a costrenzo 'l pais a n'at ëd pùblica sotmission, sota la mnassa 'd distrussion. Dël 1468 Galeass Maria Sfòrsa a anfeoda Vigseu a la famija piasentin-a dij Fojan, ch'a lo tniran fin a la fin dël feodalésim prima dla Rivolossion.
Dël Setsent ël pais, tanme tut ël Tortonèis, a passa sota la protession dël re Carl Emanuel III ëd Savòja. D'apress a la fin dla dominassion fransèisa dl'Imperi 'd Napoleon Bon-a-part, Vigseu a intra definitivament ant ël Regn ëd Sardëgna, ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e a cap d'ën Mandament ch'a comprendìa 'dcò Bërsòu, Ël Castlà, Sarzòu, Sregh e Volpièj.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Chiesa (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|La piev romànica ëd Vigseu 🇫🇮
Giass
Ël Giass (it. Convolvolo ò vilucchio) a l'é n' erba anfestanta che as rampigna dzora a j'erbo. A crèss anche àuta ma a diventa mai gròssa (da nen confonde con ël brassabòsch). Sicome a vnisìa dovrà për fé la letera ëd le bestie as deuvra giass anche për indiché le letere quandi a son faite d'àutri tipo ëd feuje.
Ant le Langhe la prononsia a l’é particolar e precisament Ĝiass. 🇫🇮
Fedro
Poeta an lenga latin-a.
Fedro a l'ha vivù apopré antra 'l 15 aGC e ël 50 dGC.
A l'é autor ëd 123 fàule. Fedro a l'é stàit procesà përchè cheidun a s-ciairava dj'alusion an soe fàule e a l'é mòrt pòver.
🇫🇮
Lenga Aja
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Aja o Aja a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Geometrìa analìtica
La geometrìa analìtica a l'é cola branca dla matemàtica ch'a arzòlv ij problema geométrich con métod analìtich (visadì algébrich). A soa adoss a-i é l'idèja ëd coordinà, creà da René Descartes.
Lenga Aja
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Aja a peul esse:<BR> <BR>
Geometrìa analìtica
La geometrìa analìtica a l'é a l'adoss d'àutre branche dla matemàtica, coma la geometrìa algébrica. 🇫🇮
Lenga dij segn dle Filipin-e
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn dle Filipin-e a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Filipin-e.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dle Filipin-e a peul esse:
Lenga Aja
Classificassion
<BR>
Lenga dij segn dle Filipin-e
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prl
Lenga Aja
Còdes ISO
<BR>
Midway Airport (Columbia Britànica)
Ël Midway Airport (British Columbia) a l’é n'aeropòrt localisà a Midway, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga Aja
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aja
Dumini
Nassù dël 1170 e mòrt dël 1221, dël 1216 Dumini a l'ha fondà l'órdin dij fra predicator, o duminican.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Cògiola
right|140px Cògiola (Coggiola an italian) a l’é un comun ëd 2.160 abitant ëd la provincia ëd Biela.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianluca Foglia Barbisin (dal 28/05/2006).
Pordenon
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Bolzonello (dal 10/06/2001 -second mandà: 2006-).
Cògiola
Arferiment
🇫🇮
Pordenon
Sità binele
thumb|right|200px|Palass dla comun-a Pordenon a l'é binelà con:
Saint-Hippolyte-de-Caton
Saint-Hippolyte-de-Caton a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 6,15 km², con 158 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
🇫🇮
Pordenon
Arferiment
🇫🇮
Pseudoplectania sphagnophila
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant le mofe an montagna.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga dij segn dla Polònia
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn dla Polònia a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Polònia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dla Polònia a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pso
Mostacia
thumb|right|Na mostacia sacrà dij [[Maòri]] Na mostacia, da mira literal, a l'é un chèich-còs ch'as dòvra për coatesse la facia e nen lassesse conòsse. As trata ëd na costuma motobin antica e spantià an tut ël mond, tant con fonsion religiosa che mach për amusesse. thumb|right|Mostacie teatraj [[siviltà roman-a|roman-e]]
Lenga dij segn dla Polònia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mostacia
Etimologìa
La paròla piemontèisa a ven da 'nt ël grech për barbis e a denòta na técnica ëd travestiment ëd la facia. Da 'nt la midema rèis a-i ven l'espression mostafaj tërdòch, sempe arferìa a la facia.
Ël sust ëd mostacia ant le lenghe romanze, germàniche e slave a l'é soèns basà ansima a na chèich variassion ëd masca, paròla che però an piemontèis a manten sò sust religios original. Dle vire an piemontèis la mostacia as sent ëdcò ciamé mascra, che miraco a resta la midema espression dël tard latin volgar ('cò chila derivà da masca) dont peui a l'é belfé ch'a sia vnu-ie l'italian maschera.
But religios
Miraco la pì veja atestassion ëd mostacia a ven da 'nt le piture dla cròta ëd Lascaux an Fransa, che a fan data dël Paleolìtich superior. A son dle pràtiche antra magìa siamànica e técnica ëd cassa (j'anie fàusse as buto anco' adess për ciapene dj'àutre). A l'é belfé che ij cassador ò bele mach lë siaman as convinsèisso d'esse 'cò lor un-a dle bes-ce ch'a vorìo ciapé, an manera dë nen sbaruveje quand a-j andavo tacà. Dle mostacie parej as fan anco' ant j'Alp ëd l'Àustria e dla Svìssera.
Coma evolussion dë ste prime manifestassion màgiche, ant le religion animìstiche e politeìstiche ëd tut ël mond la mostacia a ven soèns dovrà për ampersoné dle divinità an vàire sòrt ëd rapresentassion sacrà. Da sòn a son peui na-ie dij dovré dla mostacia che col temp a l'han smonusse për la stra soa adoss sacrà, pr'esempi an passand ant ël dovré comun dël teatr grech e roman.
Chèich sirimònia religiosa pagan-a peui, pr'esempi ël carlevé an Euròpa ossidental, a l'é restà ciapà andrinta a le costume làiche dël dì d'ancheuj, e pur ëvnisend dësveujdà 'd sò contnù religios a l'ha mantnù la costuma dle mostacie. thumb|right|Giandoja
Ël dovré an teatro
Viaman che 'l teatro as dëstacava da soa fonsion religiosa, la mostacia a l'ha avù n'evolussion che an Italia a l'ha mnala a vnì na técnica dla Comedia dl'Art. Ant cost contest-sì la mostacia a l'é pì nen ëstàita limità a la facia, ma a l'é passà a esse un costum fàit e finì, che a identìfica e caraterisa un personagi fiss. Con la pijn-a translassion a costum, an teatro a son peui na-ie ëdcò dle mostacie coma cola ëd Colombin-a, ch'a l'han la facia d'autut dëscoatà. An Piemont, la mostacia pì avosà dë sta tradission-sì a l'é cola 'd Giandoja, ma a manco nen vàire fiamengh esempi locaj coma 'l Babi 'd Biela e la Bela mulinera d'Ivrèja, che tùit e doj a l'han na part fondamental ant sò carlevé sitadin.
🇫🇮
Cortinarius calochrous
Descrission
Capel fin a 7 cm, da seuli a pontinà fin, baross al disch ëdzora a un fond òcra giàun. Lamele lila rosà tënnre. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1,5 o 3 cm, da biancastra a òcra. Cortin-a òcra bondosa. Carn biancastra.
Lenga seti
Pais an dova a l'é parlà
La lenga seti o Seti a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Cortinarius calochrous
Ambient
A chërs dzortut sota ij fò.
Lenga seti
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Seti a peul esse:
Cortinarius calochrous
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Révillon
Révillon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,24 km², con 41 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
🇫🇮
Lenga seti
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sbi
Lenga Na
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Na o Na a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbt
Cardiòida
La cardiòida l'é ël leu dij pont ëd na sirconferensa ëd raj R ch'a rola an sna sirconferensa ëd raj ugual. A l'é un cas particolar ëd la lumassa ëd Pascal.
Stòria
La longheur ëd la cardiòida a l'é stàita determinà da La Hire ant ël 1708. Ël nòm a l'é stàit dovrà për la prima vira da Castillon an n'artìcol ansima a le Philosophical Transactions of the Royal Society dël 1741. 🇫🇮
Langrune-sur-Mer
Langrune-sur-Mer a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,74 km², con 1.539 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 325 ab/km².
🇫🇮
Vittorito
Vittorito a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 1.012 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 14 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 72 ab/km quadrà. A confin-a con Corfinio, Molina Aterno, Popoli (PE), Raiano, San Benedetto in Perillis.
🇫🇮
Teyssières
44.46222°N, 5.14667°W
Teyssières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 28,09 km², con 64 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
Maurice René Fréchet
thumb|right|200px|Maurice René Fréchet Matemàtich. Maurice René Fréchet a l'era nassù a Maligny ai 2 dë stèmber dël 1878 e a l'é mòrt a Paris ai 4 ëd giugn dël 1973.
Teyssières
🇫🇮
Maurice René Fréchet
Sò travaj
Fréchet a l'é avosà për soe contribussion a lë studi djë spassi astrat ch'a l'é stàit bon a gropé a argoment ëd probabilità. An sò artìcol Sur l'intégrale d'une fonctionnelle étendue à un ensemble abstrait, publicà dël 1915, a l'ha spantià l'antëgral ëd Lebesgue a j'ansem mach dotà ëd na tribù ëd sot-ansem.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Órdin dij fra minor
L'órdin dij fra minor, o fransëscan, a l'é n'órdin mandiant fondà dël 1209 da Fransesch d'Assisi. 🇫🇮
Rissa tridactyla
Rissa tridactyla
thumb|right|In nì con ij cit thumb|right thumb|right|La piòta palmà con mach tre dì
Descrission
Ël gabian Rissa tridactyla a l'ha dle piòte motobin curte e a-j manca 'l dil daré dle piòte. A l'é un tìpich gabian dël mar duvert, anté a ciapa zooplancton e cit pëssucc. Sti gabian as peulo vëddse volé un daré dl'autr an fila, bass an sël mar. Për mangé, o a sfioro la surfassa dël mar, o a serco con la testa ant l'eva o, pi da rair, as campo diretament ant l'eva. A fan mach doi euv, përché pi 'd doi a starìo nen anté a fan ël nil. Ël nil a l'é tacà a la ròca, fait mës-ciand alghe e scagassà.
Ambient
A riess a fé 'l nil dzora dle cite sporzense rociose tacà dle rive a strapiomb an sël mar.
Distribussion
A l'é distribuì dzor le còste dël nòrd Atlàntich e nòrd Passìfich.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ribeauville
Ribeauville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,58 km², con 74 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km².
🇫🇮
Lenga Gbaya
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gbaya o Gbaya a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gbaya a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Koromfé
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Koromfé o Koromfé a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Burkina Faso.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Koromfé a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kfz
Lenga Sulung
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sulung o Sulung a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Quintela, Redondela
San Mamede ëd Quintela a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Redondela. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 694 abitant (356 fomne e 338 òm), distribuì an 2 grup ëd popolassion.
Lenga Sulung
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sulung a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=suv
Larus hyperboreus
thumb|right
Längenbühl
Längenbühl a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 348 abitant. A së stend për na surfassa ëd 2,65 km², con na densità ëd popolassion ëd 131 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Blumenstein, Forst, Gurzelen, Thierachern, Uebeschi, Uetendorf, Wattenwil.
Larus hyperboreus
Larus hyperboreus
Famija: Laridae
Längenbühl
🇫🇮
Larus hyperboreus
Larus hyperboreus
Géner:  Larus
Marilyn Monroe
Marilyn Monroe - ma sò ver nòm a l'era Norma Jean Baker - a l'era nassùa a Los Angeles al 1m ëd giugn dël 1926 e a l'é mòrta ambelelì ai 4 d'aost dël 1962 për na dòse esagerà ëd meisin-e.
Larus hyperboreus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: gabian, ochëtta, muliné.
Marilyn Monroe
A l'é stàita n'atris, cantanta e modela american-a bin avosà. A l'ha ressità an 29 film e an 15 a l'é stàita protagonista. A l'ha vagnà vàire premi, e bin tre glòb d'òr.
Larus hyperboreus
Ambient
Da finì.
Marilyn Monroe
Soa mare a l'era stàita butà an manicòmi e chila a passava da na famija d'acujensa a n'àutra. A eut agn a l'é stàita violentà.
Larus hyperboreus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Larus hyperboreus
Marilyn Monroe
Na vira a Hollywood, dël 1946 a l'ha pijà ël nòm ëd Marilyn Monroe, a l'ha tenzù 'd biond ij sò cavèj brun e l'ha ancaminà a fé dle fòto për dj'arviste. Ij sò prim sucess a son dël 1950 cand a l'é vnùita a esse un sìmbol sessual dël mond ossidental. Dël 1955 a l'ha frequentà ij cors a l'Actor's Studio.
Ant ël 1999 a l'é stàita considerà al pòst che a fa ses an tra le pì gran stèile dël cine ëd tùit ij temp da l'American Film Institute.
Ij mariage
Marilyn Monroe a l'é ëdcò conossùa për ij sò tre mariage falì, prima con ël polissiòt James Dougherty, marià cand chila a l'avìa sëddes agn e dont a l'ha divorsià dël 1946, peui con ël giugador ëd baseball Joe DiMaggio, marià dël 1954 e dont a l'ha divorsià l'ann midem, e a la fin con lë scritor Arthur Miller, marià dël 1956 e dont a l'ha divorsià dël 1961.
Le memòrie
L'atris a l'é ëdcò autris ëd My story, con Ben Hecht: dël 1954 a l'era butasse a conté soe memòrie al senarista, ma peui a l'avìa bandonà ël proget e afidà lë scrit a 'n sò amis fotògraf. Ël lìber a l'é stàit publicà dël 1974.