cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sicilia
Stòria
Con ël droché dl'Amper roman, a-i riva na lesta sequensa d'anvasion barbàriche (vandaj, éruj, gòt).
La Sicilia a l'é peui passà sota la giurisdission ëd l'Amper roman d'orient.
Regina International Airport
Ël Regina International Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Regina, Saskatchewan, Canadà.
Sicilia
Stòria
A parte da l'827 l'ìsola a patiss l'anvasion dij sarasin. J'àrabo a na condission-o le costume, la lenga, ij topònim. A l'é stàita liberà ant la sconda mità dël sécol ch'a fa XI e a l'é passà ai norman.
Dël 1130 a l'é stàit proclamà ël regn ëd Sicilia e ël di 'd Natal dël midem ann sò prim re a l'é stàit ancoronà: Rugé II d'Autavila. Chiel-sì a l'ha slargà sò possediment sicilian an creand parèj un grand regn ch'a së spantiava da Montcassin a l'Albanìa e a le còste d'Àfrica dël nòrd.
Graveson
Graveson a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 23,54 km², con 3 570 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 151 ab/km².
Codec
Codec
Ël Codec a l'é n'algoritm che as dòvra për la compression e la codìfica (e peui për la decompression e la decodìfica) dël signal vocal an formà digital.
Sicilia
Stòria
A la mòrt ëd Gulielm II, dël 1189, la dinastìa dij Hohenstaufen a l'ha sucedù a cola dj'Autavila. A la mòrt ëd Federich II, dël 1250, a l'é ancaminaje n'época ëd confusion polìtica. Për anvestidura dël vësco ëd Roma, la coron-a ëd Sicilia (vassala dla Santa Sede) a l'é stàita dàita a Carl d'Angiò, frel dël re 'd Fransa; ma ël lun-es ëd Pasca dël 1282 a Palerm a l'é s-ciopaje l'arvira dij vespr ch'a l'ha mnà a scassé j'angioin da la sità e da tuta l'ìsola.
Codec
Codec
Ij Codec pì fòrt a peulo ardùe motobin ël tràfich an sla rej IP, ma a l'han dabzògn ëd na potensa d'elaborassion pì gròssa da part dij tërminaj e a peulo porté na quantità vocal pì cita.
Sicilia
Stòria
La coron-a a l'é passà a Pero d'Aragon-a che, mersì a l'apògg ëd la noblëssa, a l'é stàit aclamà re 'd Sicilia a Palerm ai 4 dë stèmber 1282.
Graveson
🇫🇮
Sicilia
Stòria
La dinastìa dj'Aragon-a ëd Sicilia a l'ha avù dj'arpresentant pitòst déboj, gavà Federich II ëd Sicilia. An efet, durant ël sécol ch'a fa XIV, a saran le grande famije aristocràtiche ch'a pijëran ël podèj polìtich real ant l'ìsola, mersì a soa potensa polìtica e militar: j'Alagon-a, ij Peràuta, ij Vintmija e ij Chiaramont a rivran a partagesse la Sicilia an quatr zòne d'anfluensa: a l'é 'l perìod dij quatr vicari.
Codec
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Sicilia
Stòria
Dël 1415 la Sicilia a l'é stàita gionzùa a la coron-a d'Aragon-a e, për conseguensa, l'ìsola a l'é stàita goernà dai vice-re.
A l'ancamin dël sécol ch'a fa XVIII la Sicilia a l'é stàita amplicà ant le guère ëd sucession ëspagneula e polonèisa (1700-1738). L'ìsola a l'é stàita forsà a cede la coron-a prima ai Savòja, peui a l'imperator d'Àustria Carl VI e dal 1815 a Carl ëd Borbon, ch'a l'ha fondà la dinastìa dij Borbon ëd Nàpoli.
A l'é dël 1820-1821 la prima arvira contra ij Borbon.
La guèra dël 1860-1861 a l'é finìa con l'anession ëd la Sicilia al regn d'Italia.
Ai 15 ëd maj 1946 un decret legislativ a anstituìa la region autònoma ëd Sicilia. Ant ël mèis d'avril 1947 a l'é stàit elegiù ël prim parlament regional sicilian.
Art primitiva
Le prime espression artìstiche an tèra sicilian-a a armonto a la preistòria: dle gravure e dle piture an sle parèj a son ëstàite trovà ant la zòna dle balme ëd l'Addaura, ant la balma ëd San Teodòr e an dle balme dla località Cala dël Genoèis.
Art greca
Testimonianse dl'art greca a son rivane an tut sò splendor. Për lòn ch'a toca l'architetura, esempi a son ël teatro ëd Siracusa, ël pì significativ antra ij teatro grech an Sicilia, ij templi d'Agrigent, ëd Selinunte, ëd Segeste. Ij musé ëd l'ìsola a smon-o d'esemplar pressios ëd pitura (siràmiche e vas piturà) e dë scoltura.
Art roman-a
La colonisassion roman-a a l'ha lassà dle testimonianse architetòniche amportante a Catania (teatro e anfiteatro), a Siracusa (anfiteatro), a Palerm e a Taormin-a. Ant ij musé as peulo s-ciairesse dle scolture roman-e anspirà dzortut ai modej dl'época clàssica greca.
Ël sécol ch'a fa XIX
Durant ël sécol ch'a fa XIX l'architetura an sl'ìsola a l'é modlà sia dal neoclassicism (Giardin botànich e Teatro Massimo ëd Palerm) sia d'lë stil Liberty, arpresentà da l'architet Basile.
Sità e provinse
right|300px La Sicilia a l'ha 9 provinse:
Aministrassion
Ël President dla Region a l'é Nello Musumeci (dal 18/11/2017).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Gone Dau
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gone Dau ò Gone Dau a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Figi.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gone Dau a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=goo
🇫🇮
Lenga zapotec, choapan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, choapan o Zapotec, Choapan a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Choapan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zpc
Chardonnay brut
Ël vin Chardonnay brut as prodov ant ël teritòri astësan.
L'uvagi Chardonnay a ven da la Fransa, dzortut da la Champagne e da la Borgògna.
Drumheller Municipal Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CEG4.
Chardonnay brut
🇫🇮
Gonepteryx rhamni
Descrission
Un-a o doe generassion a l'ann.
Bricheras
right|140px Bricheras (Bricherasio an italian, Bricairàs an ossitan) a l’é un comun ëd 4.367 abitant dla provincia ëd Turin.
Drayton Valley Industrial Airport
Ël Drayton Valley Industrial Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Drayton Valley, Alberta, Canadà.
Bricheras
Stòria
thumb|right|200px|La cesa parochial Ij prim segn ëd vita an cost pais a-i son ai pe dël mont Vandalin. Ij Ligurin a son ëstàit ij prim a vive a Bricheras apopré 200 ani anans che ij Roman. La prima marca dl'esistensa d'un pais con ël nòm ëd Bricheras a l'é dël 1159. Ant un document as parla d'un "Guglielmus de Bricarasio" coma testimòni ëd na donassion tra jë sgnor ëd Luserna e l'Abassìa dë Stafarda. Dël sécol ch'a fa XI Bricheras a l'era féod dj'Anscarich, che a l'han construì sò castel e dël 1296 a l'han preparà 'l prim statù comunal. Ant ël sécol ch'a fa XIV a-i é stàit ël tramud ëd Bricheras ant ël leu anté che as treuva ancheuj, quand ël prinsi Filip ëd Savòja-Acaja a l'ha decidù (1324) 'd mudé costa comun-a pì davzin a sò neuv castel, ch'a l'era pròpi al prinsipi dla Val Pélis.
Gonepteryx rhamni
Ambient
La ruva a viv ëdzora a Rhamnus.
Bricheras
Stòria
Vàire vire Bricheras a l'é stàit teritòri ëd bataja për tuti coj sgnor che as fasìo la guèra për controlé 'l Monfrà: parèj vàire vire 'l pais a l'é stàit dësblà e butà a sach. Ël neuv leu andoa as trovava, al prinsipi dla valada, a lo butava an mes a la guèra tra Catòlich e Valdèis; pròpi a Bricheras a-i era 'l Tribunal ëd l'Inquisission che a tormentava e massava tuti ij protestant. Aj 9 d'avril dël 1374 l'inquisitor Antonio Pavoni a l'é stàit sassinà e parèj a l'é vnù fòra che 'dcò a Bricheras a-i era na comunità 'd Valdèis.
Gonepteryx rhamni
Distribussion
A viv an tuta Italia da la pian-a a la montagna fin a 2000 méter.
Codrongianos
Codrongianos a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Sàssari, con sirca 1.281 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 30 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 43 ab/km quadrà. A confin-a con as comunas de Cargeghe, Florinas, Osilo, Ploaghe, Siligo.
Drayton Valley Industrial Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CER3.
Gonepteryx rhamni
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Bricheras
Stòria
Dël 1360, dòp la dërota 'd Giaco d'Acaja ant la guèra contra Medeo VI ëd Savòja, Bricheras a l'é stàit da an feod a na famija con origin monfrin-e, ij Cacheran, che a l'avran un ròl franch amportant për la stòria dël pais fin-a al sécol ch'a fa XIX. Con lor Bricheras a l'ha conossù 'n un gran dëslup comersial e econòmich.
Codrongianos
🇫🇮
Bricheras
Stòria
Ant ël sécol ch'a fa XVI a l'é furnìa l'época 'd richëssa e a l'é ancaminà la crisi. Ij teritòri 'd Bricheras e dla valada a son soens teatro 'd guèra tra Spagneuj e Fransèis: dël 1525 a l'é 'dcò staje 'n taramòt che a l'ha pegiorà la situassion. Dël 1537, ant la guèra 'd conquista fàita daj Fransèis che a vorìo pijé la Savòja e 'l Piemont, ij tropié 'd Fransesch I ëd Fransa, guidà da Cesare Fregoso Malatesta, a l'ha butà l'assedi al castel ëd Bricheras. La resistensa a l'é durà 22 di e peui a l'é furnìa con la dëstrussion dël castel.
Marling
thumb|right|400px Marling (Marlengo për j'italian) a l'é un comun ëd 2.191 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Bricheras
Stòria
Ël '700 a l'é stàit për Bricheras un sécol assé pasi. An cost period l'agricoltura a l'é stàita motobin cissà e l'economìa a l'é dëslupasse.
Marling
Popolassion
L' 88,50 % dj'abitant ëd Marling a l'é 'd lenga tedesca, l' 11,26 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,24 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Bricheras
Stòria
Dòp l'unità dlë stat italian la comun-a a l'ha ancaminà 'n process për dventé mèj dzoratut sota la mira dj euvre publiche. A l'han ancaminà a travajé sël sò teritòri andustrie dla seda, dij dëstilà, dla cicolada. At ël midem temp l'ariv dla ferovia a l'ha butà 'l pais an contat con tut ël Piemont.
Marling
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Felix Lampacher (dal 2020).
Anliure esterne
🇫🇮
Bricheras
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ilario Merlo (da l' 8/06/2009).
Durango
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Bricheras
Sità gemelà
Bricheras a l'é gemelà con:
Clairfontaine
Clairfontaine a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 14,31 km², con 497 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
Durango
Ël Durango a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa ëd 123.367 km² e na popolassion d' 1.489.000 abitant.
Bricheras
Arferiment
🇫🇮
Clairfontaine
🇫🇮
Durango
A confin-a a nòrd con lë stat ëd Chihuahua, a est con jë stat ëd Coahuila e Zacatecas, a sud con lë stat ëd Nayarit, a òvest con lë stat ëd Sinaloa.
La capital a l'é Victoria de Durango (463.830 abitant), ch'a l'é 'cò la sità pì popolà dlë stat. N'àutra sità con pì ëd 100.000 abitant a l'é Gómez Palacio.
Lenga lìgura
Pais andoa a l'é parlà
La lenga lìgura o lìgur a l'é parlà dzortut an Liguria, val a dì an Italia.<BR> <BR>
A Faeira, As Pontes de García Rodríguez
San Pedro dla Faeira a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d' As Pontes de García Rodríguez. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era d'84 abitant (39 fomne e 45 òm), distribuì an 14 categorìe ëd popolassion.
Lenga Patani
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Patani o Patani a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ptn
A Faeira, As Pontes de García Rodríguez
🇫🇮
Lenga lìgura
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël lìgure a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Evant
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Evant o Evant a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Evant a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bzz
Lenga zapotec, ixtlán sud oriental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, ixtlán sud oriental o Zapotec, Ixtlán sud oriental a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Ixtlán sud oriental a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zpd
🇫🇮
St. Thomas Municipal Airport
Ël St. Thomas Municipal Airport a l’é un aeropòrt localisà an St. Thomas, Ontario, Canadà.
Marcetelli
Marcetelli a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 126 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 11 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 11 ab/km quadrà. A confin-a con Ascrea, Collalto Sabino, Collegiove, Paganico Sabino, Pescorocchiano, Varco Sabino.
🇫🇮
Colaret
Ël vin Colaret as prodov ant la comun-a ëd Seralonga d'Alba an provinsa ëd Coni.
Le vigne che a lo prodovo a son an dzora un cit còl, un "colaret", dont a-i ven ël nòm.
🇫🇮
Le Lac-d'Issarlès
Le Lac-d'Issarlès a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 14,35 km², com 253 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km². 🇫🇮
Lachamp-Raphaël
Lachamp-Raphaël a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd l'Ardèche. As dëstend su na surfassa ëd 14,09 km², con 117 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità d'8 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Lenga Caka
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Caka o Caka a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Dipartiment ëd la Vienne
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason ëd Vienne Ël dipartiment ëd la Vienne a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd la Neuva Aquitania (fin al 2015 dël Poitou-Charentes) e a l'ha për capleugh la sità ëd Poitiers.
Pedre, Cerdedo
Santo Estevo ëd Pedre a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cerdedo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 191 (99 fomne e 92 òm) distribuì an 3 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Dipartiment ëd la Vienne
🇫🇮
Ferdinand Gotthold Max Eisenstein
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Colin-a dla vidoa
A res bin l'anvejament.
Chihuahua (stat federal)
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Colin-a dla vidoa
🇫🇮
Cedrus atlantica
thumb|right
Chihuahua (stat federal)
Ël Chihuahua a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa ëd 247.487 km² (a l'é lë stat federal pì grand) e na popolassion ëd 3.238.000 abitant.
Cedrus atlantica
Descrission
A l'ha fujage verd ëscur.
Distribussion
Da finì.
Lenga Sentani
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sentani o Sentani a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Cedrus atlantica
Notissie
Da finì.
Lenga Sentani
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sentani a peul esse:<BR> <BR>
Chihuahua (stat federal)
La capital a l'é Chihuahua (748.551 abitant) ma la sità pì popolà dlë stat a l'é Ciudad Juárez (1.512.354 abitant). Àutre sità con pì ëd 100.000 abitant a son Delicias e Parral.
Cedrus atlantica
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Chihuahua (stat federal)
left|thumb|150px|Ansëgna dlë Stat
Lenga Sentani
Classificassion
<BR>
Chihuahua (stat federal)
🇫🇮
Lenga Sentani
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=set
Lenga Tibetan sentral
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tibetan sentral a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Putzar
Putzar a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ostvorpommern, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga zapotec, petapa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, petapa o Zapotec, Petapa a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Petapa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zpe
🇫🇮
Putzar
A aparten a l'aministrassion ëd Anklam-Land.
Lenga Tibetan sentral
Còdes ISO
<BR>
Drumheller - Ostergard's Airport
Ël Drumheller - Ostergard's Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Drumheller, Alberta, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CDO2.
Cortèis dij còj tortonèis
Ël vin Cortèis dij còj tortonèis as prodov ant ël Tortonèis e an vaire comun-e dla provinsa ëd Lissandria e dla provinsa d'Ast.
Micigliano
Micigliano a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 140 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 37 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 4 ab/km quadrà. A confin-a con Antrodoco, Borbona, Borgo Velino, Cantalice, Castel Sant'Angelo, Cittaducale, Leonessa, Posta, Rieti.
Cortèis dij còj tortonèis
🇫🇮
FXO
FXO
FXO (Foreign Exchange Office) a l'é un sistema ëd conession tra l'utent e la sentral telefònica dël provider.
An dzora a j'artibach ëd telefonìa IP, le pòrte FXO a identìfico le antërface che a lasso coleghé ij sentralin o ij gateway ëd sistema a le linie telefòniche tradissionaj che a esisto già (ISDN o analògiche).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sawai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sawai o Sawai a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sawai a peul esse:<BR> <BR>
Thunder Bay International Airport
Ël Thunder Bay International Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Thunder Bay, Ontario, Canadà.
Lenga Sawai
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=szw
FXS
FXS
FXS (Foreign Exchange Station) a l'é n'antërfacia che a dà a un teléfon analògich l'alimentassion e la segnalassion telefònica, an pì al colegament vocal.
Università ëd Turin
thumb|right|200px|La cort del palass ëd l'Università an contrà 'd Pò L'Università djë Studi ëd Turin, fondà dël 1404, a l'é un-a dj'università pì antiche d'Italia.
FXS
FXS
Ant un sistema ëd telefonìa IP le pòrte FXS an drinta a sentralin e ATA a lasso coleghé un teléfon tradissional o na màchina fax a la strutura VoIP.
Università ëd Turin
A-i son pì che 190 cors ëd làurea, 12 facoltà, 3 scòle universitarie e 55 dipartiment.
Lenga Nyong
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyong o Nyong a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
FXS
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Leptidea sinapis
Descrission
Doe o tre generassion a l'ann. La farfala a vola da avril a aost.
Ambient
La ruva a viv an dzora a Papilionaceae.
Università ëd Turin
Stòria
L'Università 'd Turin a l'é stàita fondà 'mè "studium" dël 1404, për inissiativa dël prinsi Ludovich ëd Savòja. Dal 1427 al 1436 ël sènter universitari a l'é stàit trasferì a Cher e Savian. A l'é stàita sarà dël 1536 e duvertà torna dal Duca Emanuel Filibert dòp trant'agn. A l'ha ancaminà a pijé soa forma moderna andasend dapress al model ëd l'Università ëd Bològna, contut che 'l dësvlup significativ a l'é rivà mach con j'arforme ëd Vitòrio Medeo II che a l'ha creà 'dcò ël Colegi dle Provinse për jë student nen nassù a Turin.
Lenga Nyong
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyong a peul esse:<BR> <BR>
Leptidea sinapis
Distribussion
A viv an tuta Italia e ant j'ìsole da la pian-a a la montagna fin a 2000 méter.
Martell
Martell (Martello për j'italian) a l'é un comun d' 831 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Lenga Tabla
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tabla o Tabla a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Università ëd Turin
Stòria
Con j'arforme 'd Vitòrio Medeo II, l'Università 'd Turin a l'é vnùa 'n neuv model ëd referensa për d'àutre università. Durant ël sécol ch'a fa XIX, l'Università a l'é chërsùa motobin, an ëvnisend un pont d'arferiment dël positivism italian. Student amportant d'ës perìod a son Cesare Lombroso, Carlo Forlanini e Arturo Graf.
Martell
Popolassion
Ël 100 % dj'abitant ëd Martell a l'é 'd lenga tedesca.
Lenga Tabla
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tabla a peul esse:<BR> <BR>
Lenga limosin-a
Pais andoa a l'é parlà
thumb|right|Localisassion dël Limosin thumb|right|Spantiament geografich dël limosin andrinta a l'àrea ossitan-a La lenga limosin-a o limosin (lemosin) a l'é parlà dzortut ant ël mesdì dla Fransa. A l'é na variant regional dla lenga ossitan-a.
Martell
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Georg Altstätter (dal 2010).
Lenga Eman
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Eman o Eman a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Lenga limosin-a
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël limosin a peul esse:
Lenga Eman
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Eman a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Tabla
Còdes ISO
<BR>
Lenga Eman
Classificassion
<BR>
Lenga Tabla
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tnm
Università ëd Turin
Stòria
Dël sécol ch'a fa XX l'Università ëd Turin a l'é stàita un dij sènter ëd l'anti-fassism. Ant ël Dòpguera l'aument dël nùmer ëd jë student e ëd le struture a l'é stàit armarchévol, ma l'istitussion a l'ha 'dcò përdù part ëd soa amportansa. Ma vers la fin dël sécol a l'ha arseivù dj'anvestiment ch'a l'han cissà dle colaborassion con d'àutri sènter d'arserca nassionaj e internassionaj, con d'organisassion internassionaj e con ël Ministé italian dl'Istrussion pùblica.
Lenga Nyong
Classificassion
<BR>
Lenga zapotec, San Pedro Quiatoni
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, San Pedro Quiatoni o Zapotec, San Pedro Quiatoni a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lenga Nyong
Còdes ISO
<BR>
Università ëd Turin
Stòria
A la fin ëd j'agn 1990 le sede universitarie ëd Lissandria, Noara e Vërsèj a son ëvnùite unità autònome sota la neuva Università dël Piemont Oriental Amedeo Avogadro.
Erula
Erula a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Sàssari, con sirca 807 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 40 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 20 ab/km quadrà. A confin-a con Chiaramonti, Ozieri, Perfugas, Tempio Pausania, Tula.
Lenga Nyong
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=muo
Università ëd Turin
Organisassion
L'atual resior a l'é Ezio Pelizzetti.
Erula
🇫🇮
Lenga zapotec, San Pedro Quiatoni
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zpf
Università ëd Turin
Organisassion
A travajo a l'Università 'd Turin 615 professor ordinari e strasordinari, 597 professor assossià, 920 antra arsercador e assistent. 🇫🇮
Lenga zapotec, San Pedro Quiatoni
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Eman
Còdes ISO
<BR>
Clamecy (Aisne)
Clamecy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,4 km², con 272 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 80 ab/km².
🇫🇮
Lachapelle-Graillouse
44.81333°N, 4.02083°W
Lenga Samba Leko
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Samba Leko o Samba Leko a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Samba Leko a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ndi
Cesan-a
Cesan-a (Cesana Torinese an italian; Cesana an ossitan) a l’é un comun ëd 1.040 abitant dla Sità metropolitan-a 'd Turin.
Geografìa
Cesana as treuva ant la Valsusa, andoa ij torent Dòira e Ripa a formo la Dòira Rivaria.
Frassion
Frassion del Comun ëd Cesan-a:
Turism e spòrt
Cesana a l'é na important stassion dë schi e a fa part dël compensori dla Via Lattea.
Dël 2006 a l'ha ospità vàjre gare d'ij Gieugh Olìmpich Invernaj nùmer XX.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Vaglio (dal 2019).
Sità gemelà
Cesana a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Rossin
Rossin a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Anklam-Land.
Drummondville Airport
Ël Drummondville Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Drummondville, Québec, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CSC3.
Lenga Lauan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lauan ò Lauan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Figi.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=llx
Cortèis ëd l'Àut Monfrà
Ël vin Cortèis ëd l'Àut Monfrà as prodov ant 50 comun-e dla provinsa ëd Lissandria e an 35 comun-e dla provinsa d'Ast.
L'uvagi a së s-ciama ëdcò curtèisa. A l'é trovasse dij document dël 1659 che a parlo già dë sto vin.
🇫🇮
Cortinarius rufoolivaceus
Descrission
Capel fin a 12 cm, da ross vinos a coram, bes lila dle vire oliva o ciàir. Lamele oliva dle vire violëtte. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 o 3 cm, giàuna vërdastra o òcra, lila a la sima. Carn da biancastra a lila ciàir, pì o men violëtta o oliva, amèra.
Ambient
A chërs dzortut sota ij fò e la rol.
Mölten
Popolassion
Ël 97,09 % dj'abitant ëd Mölten a l'é 'd lenga tedesca, ël 2,77 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,15 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Perlío, Fene
Santo Estevo ëd Perlío a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Fene. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 3.505 abitant (1.791 fomne e 1.714 òm) distribuì an 17 categorìe ëd popolassion.
Mölten
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alois Heiß (dal 9/05/2005).
Lenga Dolpo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dolpo o Dolpo a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Cortinarius rufoolivaceus
Comestibilità
A peul esse velenos.
Lenga Dolpo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dolpo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Mompeo
Mompeo a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 563 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 10 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 56 ab/km quadrà. A confin-a con Casaprota, Castelnuovo di Farfa, Monte San Giovanni in Sabina, Montenero Sabino, Poggio Nativo, Salisano.
Lenga Dolpo
Còdes ISO
<BR>
Mompeo
🇫🇮
Mölten
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Dolpo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Dolpo language
Lenga Mesaka
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mesaka a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=iyo
Lenga Karas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Karas o Karas a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Karas a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga logudorèisa
thumb|Distribussion
Lenga Karas
Còdes ISO
<BR>
Lenga logudorèisa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga logudorèisa o logudorèis a l'é parlà dzortut an Sardëgna.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël logudorèis a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Karas
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kgv
Tavagnasch
right|140px thumb|left|Panorama Tavagnasch (Tavagnasco an italian) a l’é un comun d' 811 abitant dla provincia ëd Turin. Ël pais as treuva a 61 chilòmeter da Turin, a n'autëssa ëd 270 méter.
Lenga logudorèisa
Classificassion
<BR>
Tavagnasch
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Franchino (da l' 8/06/2009).
Lenga logudorèisa
Còdes ISO
<BR>
Perlío, Fene
🇫🇮
Lenga Lomaiviti
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lomaiviti ò Lomaiviti a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Figi.
Lenga zapotec, Guevea de Humboldt
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, Guevea de Humboldt o Zapotec, Guevea de Humboldt a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Guevea de Humboldt a peul esse:
Lenga logudorèisa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=src
Lenga zapotec, Guevea de Humboldt
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zpg
🇫🇮
Lenga Wom
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wom a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wom
Lenga Lomaiviti
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lomaiviti a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lmv
🇫🇮
Tavagnasch
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa parochial
Cortinarius rufoolivaceus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Cortinarius rufoolivaceus (Pers. : Fr.) Fries
Lenga Bedoanas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bedoanas o Bedoanas a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bedoanas a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Tavagnasch
Arferiment
🇫🇮
Grande Prairie Airport
Ël Grande Prairie Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Grande Prairie, Alberta, Canadà.
Lenga Bedoanas
Còdes ISO
<BR>
Mergo
right|120px Mergo a l'é un comun dlë Marche ëd 1.102 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Corinaldesi (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Pieris brassicae
Descrission
Quatr o sinch generassion a l'ann. La farfala a vola da mars a novèmber.
Ambient
La ruva a viv an dzora a Crociferae.
Distribussion
A viv an tuta Italia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Clastres
Clastres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 8,24 km², con 509 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 61 ab/km².
🇫🇮
Drummondville Water Aerodrome
Ël Drummondville Water Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Drummondville, Québec, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CSA7.
Ungherìa
thumb|right|160px L ' Ungherìa (an ungherèis Magyarország ) a l'é 'n pais sensa mar ant l'Euròpa sentral. As treuva fra 'l bassin dij Carpass e a l'é limità da la Slovachia a nòrd, da Ucrain-a e Romanìa a est, Serbia e Croassia a sud, Slovenia a sud-est e àustria a òvest. A l'ha na surfassa ëd 93.030 km² e a conta anviron 10 milion d'abitant. La sità magior e capital a l'é Budapest. L'Ungherìa a l'é mèmber dl'Union Europenga, dla NATO, dl'OCDC, ël Grup ëd Visegrád e dl'àrea Schengen. La lenga ufissial a l'é l'ungherèis, ch'a l'é la pì parlà lenga nen indo-europenga ant l'Euròpa.
Apress ij passagi an sa landa dij Selt, dij Roman, dj'Unn, djë Slav, dij Gépid e dj'Àver, l'Ungherìa a l'é stàita fondà vers la fin dël sécol ch'a conta IX dal grand prinsi ungherèis Árpád, cap ëd tute le tribù, con la Honfoglalás ("conquista dla marepatria"). Sò anvod Stevo I d'Ungherìa a l'ha regnà da l'ann 1000, e a l'ha convertì 'l pais a regn cristian. Për ël sécol ch'a conta XII, l'Ungherìa a l'era chërsùa e dventà na media podensa d'Ossident. Apress la bataja ëd Mohács dël 1526, l'Ungherìa Medieval a l'é robatà e a l'ha passà sentesinquanta agn sogetà da l'ocupassion otoman-a (1541-1699). L'Ungherìa a l'é donch passà al goern dj'Asborgh e dal 1867 ij posson identitari ungherèis a l'han cissà 'd grande concession ëd podèi indipendent e la gionta dël nòm dël pais al nòm dël grand imperi austrìach dont a l'era part, ch'a l'é dventà Imperi Àustro-ungherèis (1867–1918).
J'atuaj termo dl'Ungherìa a son stàit stabilì dal Tratà ëd Trianon dël 1920, dòp la I Guèra Mondial, quand che 'l pais a l'ha perdù lë 71% ëd soe tere, ël 58% ëd soa popolassion e 'l 32% dla gent étnica ungherèisa. Ant la II Guèra Mondial l'Ungherìa a l'é stàita da la part dl'Podense dl'Ass, suferend motobin ëd dann. L'Ungherìa a l'é donch passà sota l'anfluensà dl'URSS, ch'a l'ha possà për stabilì na ditatura comunista dura quaranta agn (1947-1989). Ël pais a l'ha avù 'n ròl fondamental ch'a l'ha ablì d'atension da tut ël mond, prima con la Rivolussion ungherèisa dël 1956 e la duvertura dël termo con l'Àustria dël 1989, ch'a l'ha dësmontà l'isolament antra 'l mond capitalista e 'l comunista, an portand al colass dël blòch comunista e al cròl dël mur ëd Berlin.
Ël 23 Otóber 1989 l'Ungherìa a l'é vnùa na repùblica democràtica parlamentar, e a l'é considerà 'n pais dësvlupantse. L'Ungherìa a l'é n'avosà pais torìstich ch'a abliss 10.675 torista për ann (2013). As treuva an Ungherìa ël pì grand sistema 'd cave d'eva termal dël mond e lë scond pì grand lagh termal dël mond (Lagh Héviz), ël pì grand lagh dl'Euròpa sentral (Lagh Balaton), e la pì granda prairìa natural an Euròpa (ël Parch Nassional d'Hortobágy).
Antè ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
L'Ungherìa (nòm ofissial: Magyar Köztársaság) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é János Áder (dal 2012).
Ël Prim Ministr a l'é Viktor Orbán (Fidesz, dal 2010).
🇫🇮
Lenga zapotec, totomachapan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, totomachapan o Zapotec, Totomachapan a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Totomachapan a peul esse:
Lenga Humla
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Humla o Humla a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Lenga zapotec, totomachapan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zph
Lenga Humla
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Humla a peul esse:<BR> <BR>
Lenga zapotec, totomachapan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Josep Aladern
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Manta
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Manta o Manta a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Montasola
Montasola a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 368 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 12 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 31 ab/km quadrà. A confin-a con Casperia, Contigliano, Cottanello, Torri in Sabina, Vacone.
Lenga Manta
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Manta a peul esse:<BR> <BR>
Montasola
🇫🇮
Lenga Manta
Classificassion
<BR>
Lenga Humla
Còdes ISO
<BR>
Lenga Hawaiian
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Hawaiian ò Hawaiian a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Hawaii.
Saint-Rémy-de-Provence
Saint-Rémy-de-Provence a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 89,09 km², con 10 251 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 115 ab/km².
Lenga Manta
Còdes ISO
<BR>
Lenga Hawaiian
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=haw
🇫🇮
Lenga Manta
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=myg
Lenga Gengle
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gengle o Gengle a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga Baham
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Baham o Baham a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Baham a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Gengle
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gengle a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Baham
Classificassion
<BR>
Lenga Gengle
Classificassion
<BR>
Lenga Baham
Còdes ISO
<BR>
Saint-Rémy-de-Provence
Colegament
🇫🇮
Lenga Baham
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bdw
Coahuila
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Lachapelle-sous-Aubenas
44.565°N, 4.36472°W
Lachapelle-sous-Aubenas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 10,12 km², con 1259 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 124 ab/km². 🇫🇮
Coahuila
Coahuila o Coahuila de Zaragoza a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa ëd 151.445 km² e na popolassion ëd 2.475.000 abitant.
A confin-a a nòrd con jë Stat Unì (stat dël Texas), a est con lë stat dël Nuevo León, a sud con jë stat ëd Zecatecas e San Luis Potosí e a òvest con jë stat ëd Chihuahua e Durango.
La capital a l'é Saltillo (648.929 abitant) ch'a l'é 'cò la sità pì popolà dlë stat. D'àutre sità con pì ëd 100.000 abitant a son Torreón, Monclova, Piedras Negras e Acuña.
left|thumb|150px|Ansëgna dlë Stat
Sarnow
Sarnow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Anklam-Land.
Cedrus deodara
thumb|right
Lenga Gengle
Còdes ISO
<BR>
Lenga Osatu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Osatu o Osatu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Osatu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga Gengle
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=geg
Lenga Osatu
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ost
Piemonteisism (polìtica)
right|thumb|200px|Piemonteisista sël còl ëd l'Assieta
Ël piemonteisism o nassionalism piemontèis a l'é na corent coltural e polìtica che a veul dësfende e spantié l'arconossiment polìtich, coltural e lenghìstich dël Piemont.
A fan part ëd cost moviment tute j'associassion e ij sitadin che a travajo për dësfende soa identità. 🇫🇮
Florinas
Florinas a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Sàssari, con sirca 1.573 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 36 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 44 ab/km quadrà. A confin-a con Banari, Cargeghe, Codrongianos, Ittiri, Ossi, Siligo.
🇫🇮
Cedrus deodara
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pieris bryoniae
Descrission
Un-a o doe generassion a l'ann.
Ambient
La ruva a viv an dzora a Crociferae.
Distribussion
A viv an sj'Alp, an dzora a 1000 méter.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Giajon
miniatura|sinistra right|120px Giajon (Giaglione an italian, Dzalhoun an franch-provensal) a l’é un comun ëd 656 abitant dla provincia ëd Turin.
Arcorense
Ai 22 ëd gené a balo jë spadoné.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ezio Paini (da l' 8/06/2009).
Lenga Erokwanas
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Erokwanas o Erokwanas a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua (Indonesia).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Erokwanas a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=erw
Balansa ëd Cavendish
La balansa ëd Cavendish a l'é n'angign con ël qual Henry Cavendish dël 1798 a l'ha determinà ël valor dla costanta gravitassional G.
A le doe bande ëd na motobin sutila e dlicà fibra ëd quars a son pendùe ëd fasson simétrica doe masse uguaj m. Doe gròssa masse M a son avzinà a le masse cite e l'atrassion antra M e m a fa tòrze la fibra ëd quars. Apress avèj calibrà ël sistema an manera che la quantità ëd fòrsa necessaria për produve na dàita torsion a sia conossùa, la fòrsa d'atrassion antra M e m a peul esse calcolà da la torsion osservà. Antlora ant l'equassion a resto conossù m, M, F e r e as peul arzòlve për oten-e G.
Ant la pràtica, cost esperiment a l'é motobin dlicà, përchè la fòrsa d'atrassion a l'é motobin cita. Pr'ëmzuré la torsion motobin cita dla fibra, as fa arflete un raj ëd lus contra në specc tacà a la fibra, parèj la cita torsion a pròvoca na deflession dël raj ch'a l'é pi belfé mzuré (cost usage d'un raj ëd lus a l'é ciamà na leva òtica).
Dagià che la fibra a l'é motobin sensìbil, ëdcò un cit moviment ëd l'aria lì-davzin a peul ruiné le mzurassion. Për oten-e dj'arzultà afidàbij a venta fé motobin atension a eliminé ij moviment ëd l'aria e le vibrassion. 🇫🇮
Balance de torsion
Cortinarius orichalceus
Descrission
Capel fin a 10 cm, da baross a coram, dle vire vërdastr o grisastr al bòrd. Lamele giàune peui oliva. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 2 o 4 cm, giàuna olivastra. Carn vërdastra, dle vire rosà sota ël capel.
Ambient
A chërs sota conìfere pì o men mës-cià.
Comestibilità
A peul esse velenos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Cortinarius orichalceus (Batsch) Fries
Arnoso, Ponteareas
San Miguel d'Arnoso a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponteareas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 269 abitant (142 fomne e 127 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Cupramontana
right|140px Cupramontana a l'é un comun dlë Marche ëd 4.971 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Yorkton Municipal Airport
Ël Yorkton Municipal Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Yorkton, Saskatchewan, Canadà.
Arnoso, Ponteareas
🇫🇮
Quintas, Paderne
Santo Estevo ëd Quintas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Paderne. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 231 (121 òm e 110 fomne) distribuì an 9 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Cupramontana
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Fazi (dal 28/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Nuevo León
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Ël Nuevo León a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa ëd 64.203 km² e na popolassion ëd 4.164.000 abitant.
A confin-a a nòrd con jë Stat Unì (stat dël Texas) e con lë stat dël Tamaulipas, a est con lë stat dël Tamaulipas, a sud con jë stat ëd San Luis Potosí, a òvest con jë stat ëd Coahuila e Zacatecas.
La capital a l'é Monterrey (1.133.814 abitant) ch'a l'é 'cò la sità pì popolà dlë stat. D'àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Guadalupe, Santa Catarina, Apodaca, General Escobedo, San Pedro Garza García e Cadereyta Jiménez.
left|thumb|150px|Ansëgna dlë Stat
Lachapelle-sous-Chanéac
44.94806°N, 4.33167°W
Nuevo León
🇫🇮
Lachapelle-sous-Chanéac
Lachapelle-sous-Chanéac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 8,94 km², con 174 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km². 🇫🇮
Monte San Giovanni in Sabina
Monte San Giovanni in Sabina a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 728 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 30 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 24 ab/km quadrà. A confin-a con Mompeo, Montenero Sabino, Rieti, Roccantica, Salisano.
🇫🇮
Clermont-les-Fermes
Clermont-les-Fermes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,3 km², con 131 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
Armida (canotage)
A conta 220 sòcio.
Anliure esterne
🇫🇮
Clermont-les-Fermes
🇫🇮
Lenga zapotec, Santa Maria Quiegolani
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, Santa Maria Quiegolani o Zapotec, Santa Maria Quiegolani a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Santa Maria Quiegolani a peul esse:
Dryden Water Aerodrome
Ël Dryden Water Aerodrome a l'é n'aeropòrt localisà a Dryden, Ontario, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CJD8.
Lenga zapotec, Santa Maria Quiegolani
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zpi
🇫🇮
Lenga Kumba
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Kumba o Kumba a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kumba a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ksm
Elastòmer
J'elastòmer a son dle sostanse naturaj o artifissiaj con propietà chìmiche e fìsiche tìpiche dla goma natural. La pì particolar a l'é la capassità d'arsèive e dle gròsse deformassion elàstiche, pr'esempi as peul slongheje e sgnacheje tant, për peui feje torné a soa forma inissial, pen-a ch'as crea torna na situassion d'arpòs. J'elastòmer a son modlà ant le forme progetà via estrusion e stampage càud.
Anliure esteriore
J'elastòmer sël Gold book IUPAC (an anglèis)
🇫🇮
Lenga lombarda
Pais andoa a l'é parlà
La lenga lombarda o lombard (nòm nativ lombard, lumbard, lumbaart) a l'é parlà, con le rispetive variante locaj:
- an tuta la Lombardìa (Lombard ossidental e Lombard oriental)
- an Piemont ant la provincia ëd Noara (gavà la banda pì ossidental anté ch'as parla piemontèis) e an tuta la provincia dël Verban-Cusi-Òssola
- an Svìssera ant ël canton Tesin e canton Grison
- ant la provincia ëd Trent (varianta trentin-a)
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lmo
🇫🇮
Lenga Tiv
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tiv o Tiv a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tiv a peul esse:
Tamaulipas
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Lenga Tiv
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tiv
Tamaulipas
Ël Tamaulipas a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa d'80.148 km² e na popolassion ëd 3.020.000 abitant.