cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vittoria (RG)
A l'é un grand sènter rural e andustrial, postà an sna calà ch'a dòmina la val ëd l'Ippari.
Stòria
Vitòria a l'é stàita fondà ant ël sécol ch'a fa XVII; a smon na fisonomìa urban-a caraterìstica dël sècol ch'a fa XVIII.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Nicosia (dal 26/06/2006).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa e 'l convent dle Grassie
Arferiment
🇫🇮
Lenga Koraga, Mudu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Koraga, Mudu o Koraga, Mudu a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Koraga, Mudu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vmd
Lenga Ngbinda
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ngbinda o Ngbinda a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngbinda a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbd
Saint-Sauveur-de-Montagut
44.82222°N, 4.58056°W
Saint-Sauveur-de-Montagut a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 11,54 km², con 1 248 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 108 ab/km². 🇫🇮
Nogent-le-Roi
Nogent-le-Roi a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. As dëstend an sna surfassa ëd 12,99 km², con 3.832 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 295 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Gravellona Lomellina
Gravellona Lomellina (Gravalùna an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.707 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Francesco Ratti (dal 28/05/2007, second mandà dal 15/05/2012, dagià sìndich dal 1993 al 2002).
Arferiment
thumb|left|300px|Cesa parochial 🇫🇮
Lenga Nyanga-li
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyanga-li o Nyanga-li a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyanga-li a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nyc
Boubacar Joseph Ndiaye
thumb|right|200px|Boubacar Joseph Ndiaye Boubacar Joseph Ndiaye a l'era nassù ai 15 d'otóber 1922 a Rufisque, an Senegal, che antlora a l'era considerà tanme na comun-a fransèisa, e a l'é mòrt a Dakar ai 6 ëd fërvé 2009. A l'avìa travaja coma pròto e dël 1943, tanme sitadin fransèis, a l'é stàit ciamà a fé 'l bajèt: a l'ha partissipà a la bataja ëd Monte Cassino e a la liberassion dla Fransa. Peui, parèj ëd vàire soldà coloniaj, a l'avìa continuà la cariera militar ant l'Àfrica dël nòrd e apress an Indocin-a, andoa a l'ha combatù a Dien Bien Phu a j'órdin dël leutenent-colonel Bigeard. A l'era sot-ufissial dij paracadutista.
Lenga Tulu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tulu o Tulu a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Lenga Kalam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kalam o Kalam a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga Tulu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tulu a peul esse:<BR> <BR>
Boubacar Joseph Ndiaye
Dal 1964 al 2004 Ndiaye a l'é stàit conservador dla Ca djë S-ciav ëd Gorée, memorial ëd la s-ciavensa creà pòch apress dl'indipendensa da Léopold Sédar Senghor, prim pressident senegalèis, e che dal 1978 a l'é anscrivù da l'UNESCO tanme patrimòni dl'umanità.
Lapanouse-de-Cernon
Lapanouse-de-Cernon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 22,87 km², con 99 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4,3 ab/km².
Mirabèl
Mirabèl (Mirabello Monferrato an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 1.309 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Boubacar Joseph Ndiaye
Sò përsonage a l'avìa anspirà ël regista Rachid Bouchareb për sò film Little Senegal, dël 2001.
🇫🇮
Lapanouse-de-Cernon
🇫🇮
Lenga Tulu
Classificassion
<BR>
Lenga Kalam
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kalam a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Tulu
Còdes ISO
<BR>
Lenga Kalam
Classificassion
<BR>
Lenga chukot
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chukot o Chukot a fa part ëd le lenghe chukotko-kamchatkan e a l'é parlà dzortut an Russia (Asia).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chukot a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ckt
Mirabèl
Ël pais a resta an sij brich bass ai margin dël Bass Monfrà, an diression ëd la pian-a dël Pò.
Charles Hermite
thumb|right|200px|Charles Hermite Matemàtich. Nassù a Dieuze (ant la Loren-a) ël 24 dë dzèmber dël 1822, mòrt a Paris ël 14 ëd gené dël 1901.
Lenga Lakalei
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lakalei a peul esse:
Charles Hermite
Dël 1873 a l'ha dimostrà la trassendensa d'e.
Lenga Lakalei
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lka
Charles Hermite
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Lakalei
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lakalei language
Lenga Tulu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tcy
Lenga Kalam
Còdes ISO
<BR>
Oligoporus tephroleucus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a suche e bion ëd latifeuje, pì da rair ëd conìfere.
Lenga chukot
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Oligoporus tephroleucus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga Kalam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kmh
Oligoporus tephroleucus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Mambae
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mambae ò Mambae a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Timor Est.
Saint-Sernin (Ardèche)
44.57222°N, 4.3925°W
Oligoporus undosus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga Mambae
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mambae a peul esse:
Saint-Sernin (Ardèche)
Saint-Sernin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 5,78 km², con 1 147 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 198 ab/km². 🇫🇮
Mirabèl
Stòria
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San VincensLe prime sorgiss ch'a documento l'esistensa dël pais a armonto a l'Àuta Età 'd Mes. Ant la distretuassion carolingia, Mirabèl a fasìa part dël Contà 'd Lomel. Dël 1069, l’imperator Enrich IV ëd Francònia a don-a 'l pais al vësco 'd Vërsèj, e a conferma la donassion ant un successiv privilegi dël 1083. Ant ël sécol ch'a fa XII Mirabèl a intra ant ij domini dij marchèis ëd Monfrà (a ven donà dël 1161 da l'imperator Federich I Barbarossa), ma antra ij sécoj ch'a fan XII e XIII a l'é documentà na presensa patrimonial importanta dël capìtol dij Canònich ëd Sant Evasi 'd Casal, ëdcò con podèj ëd giusrisdission. Con l'estinsion dla famija djë sgnor feodaj ciamà mach "ëd Mirabèl" (peulesse na branca djë sgnor dël Bòsch, d'orìgin aleràmica), dël 1421 ël pais a l'è anfeodà a Antonio della Valle ëd Lu dal marchèis Gian Giaco Paleòlogh. Dël 1431 Mirabèl a l'è sachegià da le milissie milanèise capitanà da Fransesch Sfòrsa, nemis dël Monfrà. Vàire famije as sucedo ant ij sécoj ch'a seguo: da la fin dël Quatsent ij Gambera 'd Motagran-a, ij Montagn ëd Trin, da la metà dël Sessent ij Solar. Davzin al pais, la frassion ëd Baudesch a costituìa 'n feod autònom, dotà d'ën castel ancora an pé ancheuj e anfeodà pria a j'Asiné d'Ast, peui ai Ròcia e ai Nata.
Borgorà
Borgorà o Borgorat (Borgoratto Alessandrino an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 570 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Mirabèl
Stòria
Dël 1708, an séguit a la Guèra 'd Sucession Ëspagneula e al sucessiv Tratà d'Utrecht, Mirabèl a passa ansema a tut ël Monfrà al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II, che pì tard a dventa Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1814 a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) ëd Casal e al Mandament d'Aussimian. Dël 1863 a Mirabèl a ven fàit costruì da Don Bòsch ël prim colegi salesian fòra 'd Turin, ciamà Cit Seminari San Carl. Prim diretor dël colegi a l'é stàit ël beà Michel Rua, dal 1863 al 1865.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Ricaldone (dal 28/05/2019).
Otidea onotica
Ambient
A chers an sla tèra patanùa dij bòsch.
Borgorà
Ël pais a resta ant la pian-a lissandrin-a, a sud-òvest dël capleugh, an sla riva ossidental ëd la bassa val ëd la Bormia.
Otidea onotica
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Borgorà
Stòria
La nàssita ëd Borgorà a l'é nen documentà con certëssa: a-i é chi ch'a pensa ch'ël pais a sìa dësvlupasse a parte da na mansio roman-a, valadì na stassion ëd sosta davzin a në svass an sla Bormia (a l'é documentà l'esistensa 'd na località 'd dubia colocassion ciamà Baldiratium); àutri studios a lijo la fondassion dël pais a l'época longobarda e a identìfico për ël topònim la combinassion ëd le paròle germàniche Burg (borgh) e Rat (lèj, giudissi), an disend ch'a podìa essje l'abitassion dëstacà dël giùdes ëd Gamond (ancheuj Ël Castlass); àutri ancora a penso che l'etimologìa dël nòm a peussa esse lijà a la presensa dla famija local dij Rat.
Mirabèl
Arferiment
thumb|left|230px|Tor medieval anglobà ant la cesa 'd San Michel
Lenga Tami
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tami o Tami a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Oligoporus undosus
Ambient
A chërs an dzora a bòsch mòrt ëd latifeuje, motobin da rair ëd conìfere.
Lenga Mambae
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mgm
🇫🇮
Lenga Tami
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tami a peul esse:<BR> <BR>
Oligoporus undosus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Borgorà
Stòria
Ij prim document ch'a mostro l'esistensa 'd Borgorà a armonto mach a l'inissi dël sécol ch'a fa XIII, con n'at notaril colegà a la cesa parochial. A livel polìtich, ël pais a l'é sèmper stàit lijà a le sòrt ëd la Comun-a 'd Lissandria, an fasend part ëd soa giurisdission prima tanme Corp Sant (teritòri sota giurisdission direta) e dal sécol ch'a fa XV tanme Tèra Separà. Dal 1316 a l'é passà sota al contròl dël Ducà 'd Milan, goerna dai Viscont. Dël 1392, ël cont Gioann III d'Armagnac a dà feu al pais, ant jë scontr antra milanèis (ghiblin) e fiorentin (guelf) për ël domini an sl'Italia Stentrional. Dël 1402, a la mòrt ëd Gian Galeass Viscont, ël capitan casalèis Facin Can a s'anpadroniss ëd Lissandria. L'ann dòp, ij lissandrin guidà da esponent ëd famije locaj, a profito dl'assensa dël capitan për dé 'l vìa a na solevassion. Quand che Facin Can a torna a Lissandria, a la buta sota assedi e ant jë scontr Borgorà a ven devastà. Dël 1438 Filipp Maria Viscont a don-a 'l pais an feod a Simonino Ghilini, sò segretari.
Lenga Tami
Còdes ISO
<BR>
Oligoporus undosus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Oligoporus undosus (Peck) Gilb. & Ryvarden
Borgorà
Stòria
Dal 1535 ël Ducà 'd Milan a passa ai possediment imperiaj ëd la Coron-a dë Spagna. Dël 1658 Borgorà a ven Comun-a autònoma. A l'inissi dël Setsent, an séguit a la guèra 'd sucession ëspagneula e al sucessiv Tratà d'Utrecht, ë pais a ven cedù al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II, che pòch pì tard, dël 1720, a dven ël Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part (ch'a ved la costrussion ëd na neuva strà arlongh la Bormia), dël 1815 Borgorà a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) ëd Lissandria e al Mandament ëd Cassèine. Dël 1858 ël pais a l'é colegà con la ferovìa grassie a la costrussion ëd la linia ch'a uniss Lissandria a Àich a Cairi e a la Provincia ëd Savon-a.
Lenga Tami
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tmy
Mojòla
Mojòla (Moiola an italian, Mouiola an ossitan) a l’é un comun ëd 282 abitant dla provincia ëd Coni.
Oligoporus undosus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Atsam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Atsam o Atsam a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Borgorà
Arferiment
thumb|250px|left|La stassion dij tren 🇫🇮
Lenga Ullatan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ullatan o Ullatan a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Barrie - Little Lake Water Aerodrome
Ël Barrie - Little Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Barrie, Ontario, Canadà.
Lenga tehuelche
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tehuelche o Tehuelche a fa part ëd le lenghe chon e a l'é parlà dzortut an Argentin-a.
Barrie - Little Lake Water Aerodrome
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CPT5.
Lenga Atsam
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Atsam a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Mojòla
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Flavio Girodengo (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Atsam
Còdes ISO
<BR>
Castana
Castana (Castàn an dialèt oltrapadan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 721 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Mojòla
Aministrassion
🇫🇮
Castana
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maria Pia Bardoneschi (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Lenga tehuelche
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tehuelche a peul esse:
Lenga Awad Bing
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Awad Bing o Awad Bing a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga alutor
Pais an dova a l'é parlà
La lenga alutor o Alutor a fa part ëd le lenghe chukotko-kamchatkan e a l'é parlà dzortut an Russia (Asia).
Lenga Awad Bing
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Awad Bing a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcu
Lenga Ullatan
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ullatan a peul esse:<BR> <BR>
Lenga tehuelche
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=teh
Lenga Ullatan
Classificassion
<BR>
Lenga tehuelche
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga alutor
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Alutor a peul esse:
Lenga Atsam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cch
Lenga Ullatan
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ull
Castana
Arferiment
🇫🇮
Lenga alutor
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=alr
Nogent-le-Rotrou
Nogent-le-Rotrou a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 23,51 km², con 11.591 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 493 ab/km².
🇫🇮
Acrocephalus palustris
miniatura
Descrission
L'Acrocephalus palustris (passra dle cane, passra ëd lësca o lëscarin-a subiareula) a l'é un cit osel migrant ch'a mangia 'd bòje.
Ambient
Da finì.
Distribussion
As treuva an Euròpa, Àfrica e Asia.
Koblentz
Koblentz a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Uecker-Randow-Tal.
Lenga Tetun
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Tetun ò Tetun a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Cite Ìsole dla Sonda.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tetun a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tet
Blason dla provincia ëd Fërara
Blason dij comun dla provincia ëd Fërara
🇫🇮
Lenga Allar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Allar o Allar a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Allar a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Songo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Songo a peul esse:<BR> <BR>
Ponta Tre Vësco
La ponta Tre Vësco a l'é na montagna àuta 2501 méter, al confin fra Val d'Osta, Valsesia e Val d'Andorn.
Lenga Allar
Còdes ISO
<BR>
Lenga Songo
Classificassion
<BR>
Ponta Tre Vësco
Nen vàire lontan da la sima a-i é l'arfugi Alfredo Rivetti.
Lenga Allar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=all
Ponta Tre Vësco
Sò nòm a veul dì che la montagna a l'è ël pont ëd convergensa tra tre diòcesi: Biela, Vërsèj e Osta.
Lenga Songo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=soo
Ponta Tre Vësco
Nòte
🇫🇮
Lenga Songo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Songo language
Peziza badia
Descrission
Fin a 8 cm. ëd diàmetr. Copa brun sombr con sfumadure oliva an mes an drinta, fòra brun-rossastr, un pòch povros al bòrd.
Ambient
A chers an dzora a teren sabios e patanù.
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga koryak
Pais andoa a l'é parlà
La lenga koryak o Koryak a fa part ëd le lenghe chukotko-kamchatkan e a l'é parlà dzortut an Russia (Asia).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Koryak a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lassouts
Lassouts a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 30,74 km², con 326 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 10 ab/km².
🇫🇮
Saint-Sylvestre (Ardèche)
44.99056°N, 4.74917°W
Saint-Sylvestre a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 15,16 km², con 350 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km². 🇫🇮
Nogent-sur-Eure
Nogent-sur-Eure a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 9,22 km², con 424 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 46 ab/km².
🇫🇮
Lenga Piti
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Piti o Piti a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Piti a peul esse:
Gajòla
thumb|right|200px|La [[Stura 'd Demont a Gajòla]] Gajòla (Gaiola an italian e an ossitan) a l’é un comun ëd 539 abitant dla provincia ëd Coni.
Lenga Piti
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pcn
Gajòla
Aministrassion
🇫🇮
Omar al-Mukhtar
thumb|right|200px|Omar al-Mukhtar
Omar al-Mukhtar (عمر المختار an lenga aràbica) a l'era nassù a Janzur ël 20 d'aost dël 1861 e a l'é mòrt ampicà a Soluch ël 16 dë stèmber dël 1931.
Cigognola
Cigognola (Saugnöla an dialèt oltrapadan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.351 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Omar al-Mukhtar
A l'era un religios lìbich ch'a l'ha comandà l'arzistensa contra ij colonialista italian ant j'agn Vint, e an Libia a l'é considrà n'eròe nassional. A l'é stàit stranomà Ël Lion dël desert.
Vincenzo Armando
Studios ëd coltura piemontèisa. Vincenzo Armando a l'era nassù a Turin ël 6 dë dzèmber dël 1858 e ambelelà a l'é mòrt ël 15 ëd fërvé dël 1928.
Omar al-Mukhtar
🇫🇮
Cigognola
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Fabio Musselli (dal 25/05/2014, dagià sìndich dal 1995 al 2004).
Vincenzo Armando
🇫🇮
Carpegna
Carpegna a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 1.606 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 28 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 57 ab/km quadrà. A confin-a con Belforte all'Isauro, Borgo Pace, Frontino, Mercatello sul Metauro, Montecopiolo, Pennabilli, Piandimeleto, Pietrarubbia, Sant'Angelo in Vado, Sestino (AR).
🇫🇮
Lenga Kobon
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Kobon o Kobon a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kobon a peul esse:<BR> <BR>
Lenga kerek
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kerek o Kerek a fa part ëd le lenghe chukotko-kamchatkan e a l'é parlà dzortut an Russia (Asia).
Lenga Kobon
Còdes ISO
<BR>
Lenga kerek
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kerek a peul esse:
Lenga Kobon
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kpw
Lenga kerek
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=krk
🇫🇮
Carlo Azimonti
Euvre
Le euvre dl'Azimonti a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Lenga Mindiri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mindiri o Mindiri a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mindiri a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mpn
Lenga Ndebele meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ndebele meridional o Ndebele meridional a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Sudàfrica.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbl
René Berger
thumb Scritor, stòrich ëd l'art e filòsof. René Berger a l'era nà a Brussel ai 29 d'avril dël 1915 e a l'é mòrt a Losana ai 29 ëd gené dël 2009. A l'avìa la nassionalità svìssera e a l'avìa studià a l'Università ëd Paris. Dal 1962 al 1981 a l'é stàit diretor dël Musé dle Bele Art ëd Losana.
Sò pensé
Sò tema d'arflession a son ëstàit ël mërcà dl'art, l'educassion artìstica, l'università, ma dzortut ij fenòmeno arvelador dj'art tecnològiche: art ëd lë scren, art dël cabalisator, art telemàtica, oleografìa, art ëd le grije anformàtiche. Ant ij darié quìndes agn ëd soa vita a l'era dasse coma but lë studi dla sibernética. Soa speransa a l'era d'un cangiament radical, për fé dl'òm na spece modificà an profondeur, n'òm grija, pì nen da sol ant la costuma dle struture familiar e nassionaj, ma antëgrà ant la rej e antëgrà da la rej.
Ansema a Francis Lapique, angigné dla Scòla Politécnica Federal ëd Losana, a l'ha creà un musé virtual pr'ësmon-e ij tesòr ëd l'art mondial, un sit ch'a l'ha arseivù vàire arconossiment.
Euvre prinsipaj
Ambelessì a compariss sò apròcc crìtich a la stòria dl'art, da chiel gropà a l'evolussion dij mojen ëd comunicassion. Soa euvra pì arnomà, anté ch'a sërca ëd descrive l'era multimedial, ch'a prefigura l'advent ëd na multirealtà. An descrivend la nossion ëd mojen ëd coalera, a la spantia ai mojen ëd traspòrt comun (l'avion, la vitura) e a j'atività ëd coalera parèj dël torism, j'amusament, la mòda. A smon ël concet ëd tecnocoltura, ch'a l'é peui vnù d'usage comun.
🇫🇮
Ël Niclin
right|140px Ël Niclin (Nichelino an italian) a l’é un comun ëd 48.964 abitant dla sità metropolitan-a 'd Turin. A resta a 229 méter d'autëssa, an sna pian-a sla riva drita ëd Sangon, arlongh la stra ch'a colega Turin (dont a resta apopré a 9 chilòmeter) con Pinareul.
Stòria
thumb|right|200px|La cesa dla SS. Trinità Borgià agrìcola dësvlupasse an posission ëd sarnera antra Turin e la pian-a drùa a sud dla sità, findi a mità dël sécol ch'a fa XVI ël Niclin a l'é stàit sota Moncalé, për passé peui an féod a la famija dj'Ussel. Dël 1868 la frassion dë Stupinis, dëstacà da Vineuv, a l'é stàita gionzùa al teritòri dël comun.
Conomìa e demografìa
Le fonsion conòmiche dël Niclin a complemento cole andustriaj ëd Turin, dzortut ant ël setor mecànich.
Ëdcò la strutura urban-a e l'aspet ëd l'edilissia dla sità, dont ël nùmer d'abitant a l'é motobin agrandisse an costi sinquant'agn (dël 1961 a-i ero apopré 15.000 abitant), a arsento fòrt ëd la vzinansa ëd Turin, dont ël Niclin a l'é giumaj dventà na bariera.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giampiero Tolardo (dal 07/10/2021).
Sità gemelà
Ël Niclin a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Barrie-Orillia (Lake Simcoe Regional) Airport
Ël Barrie-Orillia (Lake Simcoe Regional) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Barrie, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CBN9.
Dian
right|140px Dian (Diano d'Alba an italian) a l’é un comun ëd 3.341 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Cardinale (dal 5/04/2005).
Mombarché
Mombarché (Mombarcaro an italian) a l’é un comun ëd 320 abitant dla provincia ëd Coni.
Dian
Sità gemelà
Dian a l'é gemelà con:
Mombarché
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Simone Aguzzi (da l' 8/06/2009).
Dian
Anliure esterne
Sit istitussional
Arferiment
🇫🇮
Mombarché
Aministrassion
🇫🇮
Lenga baras
Pais an dova a l'é parlà
La lenga baras ò Baras a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Baras a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=brs
🇫🇮
Lenga Tukudede
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tukudede ò Tukudede a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Timor Est.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tukudede a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tkd
🇫🇮
Lenga Bazigar
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bazigar a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Gir dla Spagna
Ël Gir dla Spagna (Vuelta a España an spagneul) a l'é un-a dle pi importante corse ciclìstiche a tape.
John Martyn
thumb|right|200px|John Martyn dël 1978 Ghitarista, cantant, composidor. John Martyn (ma sò ver nòm a l'era Iain David McGeachy) a l'era nassù a New Maden, ant ël Londra, a j'11 dë stèmber dël 1948.
Gir dla Spagna
La prima edission a l'é disputasse dël 1935.
John Martyn
A l'é chërsù a Glasgow, andoa sò pare a cantava ant le birarìe. A 17 agn a l'ha tramudà a Londra, anté ch'a l'é gropasse con David Graham, Bert Jansch e John Renbourn, tre dij përsonage pì amportant ant la mùsica popolar britànica. A l'é stàit tòst notà da Chris Blackwell (ël produtor ëd Bob Marley) e dël 1968 a l'ha gravà sò prim àlbom, London conversations, dont a l'é vnuje apress, chèich mèis dòp, The thumbler, anté ch'a l'ha già sërcà ëd fé bogé ij còdes tròp calm ëd la mùsica popolar.
Gir dla Spagna
Vincitor
🇫🇮
John Martyn
Dël 1969, anstalasse ant jë Stat Unì, a Woodstock (andoa a rancontra Bob Dylan e Jimi Hendrix) a forma na cobia artìstica durà doi àlbom con soa prima fomna, Beverly Kutner.
Peziza badioconfusa
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
John Martyn
Motobin marcà dal jazz lìber dël sassofonista Pharoah Sanders e da la mùsica arpetitiva ëd Terry Riley, Martyn a decid ëd fé na mùsica pì d'avangardia, lòn ch'a fa vnì fòra Solid air, dël 1973, dont un dij tòch, May you never, a l'ha anspirà ij U2. Peui a l'ha continuà na drùa cariera da solista. Soa mùsica a l'ha anspirà d'artista parèj d'Eric Clapton, David Gilmour e Paul Weller. A l'ha duvertà la mùsica popolar al jazz, al rock e fin-a al reggae.
Peziza badioconfusa
Ambient
A chers d'istà, a l'ha pì car le latifeuje.
Lenga Tai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tai o Tai a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Peziza badioconfusa
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
John Martyn
La vita ëd John Martyn a l'é stàit turbijosa, antra bibi, dròga e divòrsi tempestos. Dël 2003 a l'han dovuje tajé na gamba e a l'ha seghità a fé dij consert an sla cadrega a roe. A l'é mòrt an Irlanda, anté ch'a l'avìa tramudà da pòch, ai 29 ëd gené dël 2009.
Peziza badioconfusa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
John Martyn
🇫🇮
Lenga Tai
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=taw
Pòlio
La pòlio a l'é na maladìa dovùa a 'n vìrus ch'as trasmet con l'eva contaminà da escrement.
A peul ëmné a la paràlisi dle gambe o, ant ij cas pi grev, dij mùscoj respiratòri, provocand antlora la mòrt. Për costa maladìa a esisto nen ëd tratament curativ.
L'Organisassion mondial dla salute a l'é fissasse 'me but dë scancelé la pòlio ant ël mond për ël 2018. 🇫🇮
Nonvilliers-Grandhoux
Nonvilliers-Grandhoux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 21 km², con 315 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
🇫🇮
Brockville-Thousand Islands Regional Tackaberry Airport
Ël Brockville-Thousand Islands Regional Tackaberry Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Brockville, Ontario, Canadà.
Lenga Bharia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bharia o Bharia a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bharia a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bha
Canneto Pavese
Canneto Pavese (Canee an dialèt oltrapadan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.351 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Francesca Panizzari (da l' 8/06/2009, second mandà da l'11/06/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga itelmen
Pais an dova a l'é parlà
La lenga itelmen o Itelmen a fa part ëd le lenghe chukotko-kamchatkan e a l'é parlà dzortut an Russia (Asia).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Itelmen a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=itl
🇫🇮
Lenga Nauete
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nauete ò Nauete a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Timor Est.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nauete a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nxa
🇫🇮
Lux Interior
thumb|right|200px|Lux Interior Cantant.
A l'ancamin ëd j'agn 1970 a l'ha fondà, con soa fomna Kristy Wallace (stranomà Poison Ivy), la formassion musical The Cramps.
A l'é mòrt ëd n'insuficensa ëd cheur ai 4 ëd fërvé dël 2009 an n'ospidal ëd Glendale, an Califòrnia.
🇫🇮
Acrocephalus schoenobaenus
miniatura thumb|right thumb|right
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
L'Acrocephalus schoenobaenus a l'é un cit osel migrant.
Distribussion
As treuva an Euròpa e Asia an istà, e in Àfrica an invern.
Estaing (Aveyron)
Estaing a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 16,96 km², con 612 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 36 ab/km².
Mombasili
thumb|right|200px|Ël castel e la cesa Mombasili o  Mombasiri (Mombasiglio an italian) a l’é un comun ëd 630 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ivano Salvatico (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
🇫🇮
Valsesian
Ël valsesian a fa part dij dialèt dël piemontèis oriental (bass piemontèis) ansem a bielèis, vërslèis, monfrin, lissandrin, astësan, langhèt e monregalèis, rapresentandne la variant pì setentrional. Con coste parlade a condivid dontré caraterìstiche ch’a lo distinguo da l’àut piemontèis.
Lenga barbareño
Pais an dova a l'é parlà
La lenga barbareño o Barbareño a fa part ëd le lenghe chumash e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Barbareño a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=boi
🇫🇮
Valsesian
Tendensa a ‘saré’ ij sostantiv con na ‘o’
ant ij cas ch’a seguo:
Plural metafonétich
Belavans ij plural metafonétich a son praticament perdusse ant ij pais pì grand, ma a son goernasse ant le valade lateraj e ant ij centro pì isolà dla val.
Fonética
Ël valsesian a l’ha goernà, ansem a le parlade limìtrofe dla Valsressa, dij son rapresentà graficament con tc e dg, ch’as treuvo an paròle come vedgio (vej), petcio (pento), ch’a esisto nen ant ël piemontèis comun.
Ëdco costi son as dòvro pì nen ant ij pais pì grand, ma ant ij centro pì pcit l’esse an gré ëd prononsieje a rapresenta na patent ëd bon valsesian.
La stèila dël Piemont
Introdussion
La stèila dël Piemont a l'é un-a dle Canzoni piemontesi d'Angelo Brofferio. <BR> <BR>
Valsesian
Grafìa
Generalment jë scritor valsesian a l'han pì car ëscrive nen ant la grafìa stòrica piemontèisa, ma pitòst dovrand cola dl'italian giontandje ij fonema ch'a esisto nen ant la lenga nassional.
La stèila dël Piemont
Test
Cheich vers dla canson : <BR> Dal prim dì ch'j'heu fàit la sapa <BR> 'd canté d'arie an stil monfrin, <BR> për gnun prinsi, për gnun papa <BR> ''j'heu mai fàit ël buratin. <BR>'' <BR>
Oxyporus corticola
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
La stèila dël Piemont
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Oxyporus corticola
Ambient
A chërs an dzora a latifeuje, da rair an dzora a conìfere.
Valsesian
Grafìa
Minca doi agn as ten a Grignasch un rëscontr ëd poesìa dedicà al poeta Pinèt Turlo e j'organisator a racomando costa trascrission fonética:
La stèila dël Piemont
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Oxyporus corticola
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga lindu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga lindu ò Lindu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Peziza michelii
Descrission
Fin a 5 cm. ëd diàmetr. Copa a l'inissi brun lila peui òcra brun rossastr, fòra pì ciàir, un pòch povros. carn giàunastra.
Ambient
A chers an sla tèra patanùa ant ij bòsch.
Valsesian
Grafìa
(Antra parèntes a l'é indicà ël corispetiv an grafìa stòrica)
Oxyporus corticola
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga lindu
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lindu a peul esse:
Peziza michelii
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Peziza michelii (Boudier) Dennis
🇫🇮
Lenga lindu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=klw
🇫🇮
Lenga Kenati
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kenati o Kenati a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kenati a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Wab
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Wab o Wab a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wab a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Kenati
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gat
Valsesian
Grafìa
-c'(-cc): noc' (nòcc)
Lenga Wab
Classificassion
<BR>
Valsesian
Grafìa
-c (-ch): pic (pich)
Lenga Wab
Còdes ISO
<BR>
Valsesian
Grafìa
é (e): végiu (vegio, an koiné vej)
Lenga Wab
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wab
Valsesian
Grafìa
ö (eu): pöi (peui)
ó (come ant l'italian Roma) (an koiné a son-a sempe o)
ò (ò duèrta): fiòca
ss (ss): massé
s (s/z): gasìa
ü (u): brüt (brut)
🇫🇮
Barry's Bay - Madawaska Valley Airpark
Ël Barry's Bay - Madawaska Valley Airpark a l’é n'aeropòrt localisà a Barry's Bay, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CNZ4.
Acrocephalus scirpaceus
miniatura
Descrission
L'Acrocephalus scirpaceus a l'é un cit osel migrant.
Ambient
Da finì.
Distribussion
As treuva an Euròpa e Asia an istà e an Àfrica an invern.
Lenga Habu
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l ' Habu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hbu
🇫🇮
Kangiqsualujjuaq (Georges River) Airport
Ël Kangiqsualujjuaq (Georges River) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Kangiqsualujjuaq, Québec, Canadà.
Bòsch Marengh
Bòsch Marengh o mach Ël Bòsch (Ar̂ Bòsch an dialet local, Bosco Marengo an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 2.374 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Ël pais a resta ant la pian-a lissandrin-a, sël piuvent oriental ëd la comba dël torent Òrba.
Stòria
Prima dl'época roman-a, ël teritòri 'd Bòsch a l'era abità da popolassion ligurin-e dla tribù ij Marici, dont a podrìa esse derivà an séguit ël topònim Marengh. Dël 187 a.C. ël cónsol roman Marco Emilio Lepido a anandia la costrussion dla via Aemila Scauri, ch'a mnava da Derthona (ancheuj Torton-a a Aquae Statiellae (ancheuj Àich) a thumb|left|230px|La cesa parochial dij sant Pé e PantalonVada Sabatia (ancheuj Vado. La strà a passava mach a doi chilòmeter dal pais atual e a l'é probàbil che lì an mès ai bòsch a sìa formasse Media Silva, un prim aglomerà 'd cà con la fonsion ëd mansio, na stassion për fermesse e cambié ij cavaj. La tradission a veul che Bòsch a sìa stàita fondà dël 498 da Teodorich, re dj'Ostrogòt, ch'a l'era insedià a Marengh. A la fin dël sécol ch'a fa X, l'imperator Oton I a conced a Aleram le tère ch'a van da la pian-a dël Pò a la Liguria e Bòsch a sarà sede d'un dij tant marcheisà generà da soa dissendensa: Ugon e sò fieul Anselm a saran ij prim Marchèis ëd Bòsch, con na giurisdission ch'a pijava tuta la val ëd l'Òrba e a rivava press che pòch davzin al mar. Dël 1168 ij marchèis a contribuisso a fondé la sità 'd Lissandria ansima a tère 'd lor proprietà. A la metà dël Tërzent, ël marcheisà a passa sota al contròl dël Ducà 'd Milan, goernà prima dai Viscont, peui da jë Sfòrsa. Dël 1447 davant a le muraje ëd Bòsch as combat na bataja antra l'armà fransèisa e l'armà dël ducà milanèis comandà da Bartolomeo Colleoni. La thumb|left|180px|Papa Pio Vpartessipassioin dij boschèis a giuta ij milanèis ch'a vinco la bataja e ancora ancheuj na làpida an sël castel ësforsesch ëd Milan a n'arcòrda 'l valor. Dël 1535 la dinastìa djë Sfòrsa a s'esauriss e l'imperador e re Carl V d'Asborgh, an considerand ël Ducà tanme 'n feod imperial, as n'ampadroniss e parèj Bòsch a intra a fé part dël regn dë Spagna. Dël 1566 Antonio Ghislieri, nà a Bòsch, a ven nominà Papa col nòm ëd Pio V. Sòn a l'avrà n'influss grand sël pais: ël papa a fa fondé 'l convent domenican ëd Santa Cros e fa realisé euvre 'd canalisassion ch'a favorisso l'agricoltura, a fa nasse 'l Mont Frumentari (na specie 'd banca dël forment), a lassa në stipendi për un médich e për un magìster dë scòla. L'imperator Filip II dë Spagna a don-a al pais privilegi e tìtol onorìfich ch'a lasso Bòsch an prosperità fin-a a l'inissi dël Sessent, quand ch'a s'arprendo guère e devastassion për ij conflit antra le potense spagneule, fransèise, imperiaj e locaj për ël contròl ëd la Pian-a dël Pò.
Dël 1713, an séguit a la guèra 'd sucession ëspagneula e al sucessiv Tratà d'Utrecht, Bòsch a ven cedù al Ducà 'd Savòja 'd Vitòrio Medeo II, che pòch pì tard, dël 1720, a dven ël Regn ëd Sardëgna. D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 a torna ant ël Regn ëd Sardëgna e a l'é aministrà sota a la Division (peui Provinsa) ëd Lissandria, a la Provinsa (peui Sircondari) ëd Lissandria e a l'é a cap d'ën Mandament ch'a comprend ëdcò Fërsnèira e Fruareu.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gian Franco Gazzaniga (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|La facià dël convent duminican ëd Santa Cros 🇫🇮
Lenga Kamar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kamar o Kamar a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kamar a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=keq
Borore
Borore a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 2.348 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 42 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 56 ab/km quadrà. A confin-a con Aidomaggiore (OR), Birori, Dualchi, Macomer, Norbello (OR), Santu Lussurgiu (OR), Scano di Montiferro (OR).
Canneto
Canneto a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Cartoceto
Cartoceto a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 6.482 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 23 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 282 ab/km quadrà. A confin-a con Fano, Mombaroccio, Montemaggiore al Metauro, Piagge, Saltara, Serrungarina.
🇫🇮
Filgueira de Traba, Cesuras
San Miguel ëd Filgueira de Traba a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cesuras. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 188 abitant (97 òm e 91 fomne), distribuì an 17 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga chumash
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chumash o Chumash a fa part ëd le lenghe chumash e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chumash a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=chs
🇫🇮
Lenga Kanikkaran
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kanikkaran o Kanikkaran a fa part dle lenghe dravìdiche e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kanikkaran a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kev
Peziza varia
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Saint-Symphorien-de-Mahun
45.165°N, 4.56083°W
Saint-Symphorien-de-Mahun a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 19,32 km², con 131 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
🇫🇮
Canneto sull'Oglio
Canneto sull'Oglio (Cané an dialèt mantoan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.433 abitant, ant la provinsa ëd Màntoa. As treuva an riva al fium Òj, davzin a la confluensa dël fium Cese.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Raffaella Zecchina (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Piassa Matteotti con la Tor Sìvica 🇫🇮
Lenga Cineni
Lenga Cineni
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Cineni o Cineni a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Cineni a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cie
Luigi Gramegna
thumb|right|200px|Luigi Gramegna Scritor an lenga italian-a. Luigi Gramegna a l'era nassù a Borghlavzar ai 3 d'otóber dël 1846 e a l'é mòrt a Turin ai 29 ëd mars dël 1928.
A vint'agn a l'era sot-tenent, peui a l'é dventà colonel. Chità la cariera militar cand ch'a l'é mariasse, a l'era butasse a scrive. A l'é arnomà pr'ij sò romanz ëstòrich sël Piemont, ch'a l'ha scrivù durant trant'agn; ma a l'ha ëdcò publicà dij travaj ëd divulgassion ëd conomìa, polìtica e moral. Vàire soe conte a son surtìe su Cuor d'Oro.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga cruzeño
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cruzeño o Cruzeño a fa part ëd le lenghe chumash e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cruzeño a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=crz
Angelo Brofferio
thumb|right|200px|Angelo Brofferio Angelo Brofferio (motobin onorèivol Monsù Gilin Brofer an piemontèis) a l'era nassù a Castelneuv Brusà ai 6 dë dzèmber dël 1802 e a l'é mòrt a Minusi, vzin a Locarn, ai 22 ëd magg dël 1866.
Dòp djë studi an Ast e a Turin, a l'ha ancaminà la profession d'avocat e l'angagg giornalìstich (an colaborand con vàire giornaj, dont ël Messaggiere Torinese) e polìtich.
Republican e democràtich, a l'ha partessipà con traspòrt a l'Arsorgiment finend ëdcò an përzon vàire vire ant j'agn Tranta. Dël 1848 a l'é stàit elegiù diputà al parlament subalpin. A l'ancamin nemis ëd Cavour e dla polìtica governativa, a l'é avzinasse a Ca Savòja ant ij darié agn.