cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schwa
La Schwa indogermànica
As diso "schwa" ëdcò le vocaj ëd qualità nen definìa (pitòst che ciameje "son neutraj") ant la lenga Pròto-Indoeuropenga (ch'a l'é mach n'arcostrussion ipotética). A l'é osservasse che, dëmentrè che la pì part dle a an latin e grech antich a-j corisponda a na a an sànscrit, a-i son vàire cas andova ël sànscrit a smon na i andova latin e grech a smon-o na a, coma an pitar (sànscrit) anvers a pater (latin e grech antich). Sta "schwa indogermànica" dont as fa l'ipòtesi a l'ha dait lòn ch'a diso teorìa laringeal. La pì part djë studios ëd Pròto-Indoeuropengh al dì d'ancheuj a resto pro a postulé tre fonèma diferent, pitòst che na schwa ùnica sensa distinsion. Vàire studios a pòstulo fin-a dë pì, për spieghé d'andova a peulo rivé dj'àotri problema ant ël sistema vocal dël Pròto-Indoeuropengh. La pì part dj'arcostrussion ëd la  dovrà ant la veja literatura, con la notassion dël dì d'ancheuj a sarìa marcà coma *-h2-.
Ch'a varda ëdcò
🇫🇮
Shva 중설 중모음 Sjevá Vocală mijlocie centrală
Luigi Allemandi
Cariera
Ant ël giron final dël campionà 1926-27 a l'era butasse d'acòrdi con ij dirigent dël Turin për giuté ij granata a vagné 'l tìtol da già che pròpi dal derby con la Juve a sarìa surtì 'l campion italian. Sël camp Allemandi a l'era stàit un dij pì brav ma la federassion italian-a a l'avìa savù lòn ch'a l'era capità e a l'avìa decidù ëd dësqualifiché 'l giugador e 'd gavé lë scudèt al Tòr.
Federico Allasio
thumb|right|200px|Federico Allasio Federico Allasio (Turin, 30 magg dël 1914 - Polonghera, 27 magg dël 1987) a l'é stàit un fotbaleur e antreneur piemontèis.
Cariera
Chërsù ant ël Turin, ciamà an cola época Balon Boys, a l'ha giugà soa prima partìa an Serie A con la maja granata al 20 ëd novémber dël 1932 a Nàpoli. An neuv ani a gieuga 170 partìe ant ël Tòr an marcand 18 grije e an chitand costa società nomach quand a l'é ruvà Franco Ossola: a l'ha vagnà la Copa Italia dël 1936. Dal 1941 e fin-a al 1946 a l'ha giugà ant ël Génoa antramentre che ant la stagion 1946-47 a l'ha furnì soa cariera ant ël Suzzara an Serie B.
Antreneur
A l'ha ancaminà soa cariera da antreneur ant ël Génoa quand, dël 1947-48. a l'ha pijà 'l pòst ëd William Garbutt: a l'ha peui guidà Lucchese, Bari, Cagliari e Lassio. Dël 1958-59 a l'ha' dcò antrenà ël Turin ma nomach për pòche partìe (a la fin ëd cola stagion ij granata a saran degradà an Serie B për la prima vira 'd soa stòria.
🇫🇮
Luigi Allemandi
Cariera
A la finitiva Allemandi a l'era stàit amnistià përchè a l'era un dij giugador pì amportant ëd cola época e a l'era passà a l'Ambrosian-a Inter.
Dël 1937 a l'é andàit al Venessia an Serie B ma a l'ha furnì soa cariera an Serie A a la Lassio coma arserva.
Saint-Arnoult (Calvados)
Saint-Arnoult a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bass-Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 5,12 km², con 903 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 176 ab/km².
🇫🇮
Lenga Dohoi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dohoi ò Dohoi a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dohoi a peul esse:
Luigi Allemandi
Antreneur
Ant la stagion 1938-39 a l'é stàit antreneur ëd la Lassio për óndes partìe 'd campionà e un-a an Copa Italia.
Chambon-la-Forêt
Chambon-la-Forêt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment Loiret. A së stend për n'aira ëd 17,32 km², con 589 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
Sagogn
Sagogn a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton dij Grison, con sirca 631 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 6,95 km², con na densità ëd popolassion ëd 91 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Castrisch, Falera, Flims, Laax, Schluein, Valendas, Versam.
Ventoxo, Forcarei
San Nicolao ëd Ventoxo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Forcarei. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 123 abitant (63 òm e 60 fomne), distribuì an 3 grup ëd popolassion.
Thoard
Thoard a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 43,69 km², con 703 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 15 ab/km².
Spassi vetorial
Ant l'àlgebra linear, në spassi vetorial (o spassi linear) a l'é na strutura algébrica ch'a përmet, tra l'àutr, ëd fé dle combinassion linear.
Lenga Twendi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Twendi o Twendi a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Chambon-la-Forêt
🇫🇮
Ventoxo, Forcarei
🇫🇮
Thoard
🇫🇮
Giuliano Frullani
thumb|right|200px|Giuliano Frullani Matemàtich. Giuliano Frullani a l'era nà a Livorn dël 1795 e a l'é mòrt a Firense ai 5 ëd mars dël 1834.
A disdeut agn a l'é stàit nominà arpetidor për le matemàtiche a la Scòla Normal Superior ëd Pisa e dël 1814 a l'ha sucedù a Paoli tanme professor ëd matemàtiche superior a l'Università ëd Pisa. A l'ha chità dël 1820 la cadrega universitaria, ciamà dal granduca ëd Toscan-a a dirige l'ufissi dël catast. Dël 1825 a l'é stàit nominà mèmber ëd la Sossietà Italian-a dle Siense.
Lenga Dohoi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=otd
Lenga Twendi
Classificassion
<BR>
Giuliano Frullani
🇫🇮
Lenga Dohoi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Spassi vetorial
Dàit un camp K, në spassi vetorial E ansima a K a l'é në strop comutativ (dont l'operassion a l'é 'd sòlit denotà +) dotà ëd n'assion compatìbil ëd K. J'element dE a son ciamà vetor, e j'element ëd K' scalar.
La definission dë spassi vetorial
Ch'as consìdera un camp \mathbb{K}. As dis \mathbb{K}-spassi vetorial minca tripla anté che:
Sagogn
Le lenghe ofissiaj ëd costa comun-a a son l'Alman e ël Rumantsch-Grischun. 🇫🇮
Mormès
Mormès a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 9,05 km², con 124 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 13 ab/km².
🇫🇮
Thorame-Basse
Thorame-Basse a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provença-Alpes-Costa Azul, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 97,72 km², con 200 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 2 ab/km².
🇫🇮
Spassi vetorial
La definission dë spassi vetorial
Ël nòm dël camp K a peul esse mensionà tanme agetiv davzin a spassi vetorial: në spassi vetorial rassional, real o compless a designa, rispetivaman, në spassi vetorial ansima a Q, ansima a R e ansima a C. Costa terminologìa as deuvra dzortut ant l'anàlisi.
Da j'assiòma sì-dzora a ven-o vàire proprietà:
Soens, ij vetor a peulo esse denotà butandje na flecia ansima o scrivendje con dle litre an grassèt.
Sot-ëspassi vetorial
Un sot-ëspassi vetorial ëd në spassi vetorial E a l'é un sot-grop aditiv F d ' E stàbil rëspet a l'assion ëd K. An d'àutre paròle, la soma ëd doi element d' F a l'é ancor n'element d' F e ël prodot ëd në scalar con un vetor d'F a aparten ancor a F. An d'àutri termo, as ciama che F a sia stàbil për combinassion linear.
Na combinassion linear a l'é na soma finìa ëd vetor, mincadun multiplicà për un coefissient (scalar). As trata d'un cas particolar ëd soma ëd na famija finìa d'element d'un grop abelian. La combinassion linear ëd na famija ëd vetor ch'a l'ha për coefissients a l'é ël vetor d'E smonù da l'espression: Cand l'ansem dj'ìndes I a l'é infinì, a venta gionté l'ipòtesi che ël supòrt ëd la famija a sia finì.
Esempi
La class djë spassi vetoriaj a l'é nen n'ansem. La class djë spassi vetoriaj ansima a un camp fissà, identificà a men d'isomorfism, a l'é nen n'ansem. La lista d'esempi sì da press a l'é pà esaustiva. Jë spassi vetoriaj sità a l'han sò anteresse për le struture aditive dont costi a son dotà ëd fasson natural.
Famije lìbere, famije generatris, base
Na famija \mathcal{L} d'element d'E as dis lìbera (o linearman indipendenta) ansima a \mathbb{K} cand minca combinassion linear d'element d'\mathcal{L} a coefissient nen tuti zero a l'é nen nula, visadì cand l'ùnica combinassion linear nula d'element d'\mathcal{L} a l'é cola dont tuti ij coefissient a son nuj; as dis ëdcò, ant ës cas-sì, che ij vetor ëd la famija a son linearman indipendent. Dësnò as dis che la famija a l'é linearman dipendenta.
Për esempi, na famija d'un vetor sol nen nul a l'é tavòta lìbera. D'àutra part, na famija qualsëssia ch'a l'abia ël vetor nul a l'é dipendenta.
Na famija d'element d' E as dis generatris (d' E) cand minca element d'E a peul esprimse 'me na combinassion linear dj'element ëd costa famija.
As dis base dlë spassi vetorial E minca famija d'element d'E lìbera e generatris.
As peul mostresse che na famija \mathcal{B} d'element d' E a l'é na base si e mach si minca element u d'E as esprim ëd fasson ùnica tanme combinassion linear dj'element ëd \mathcal{B}.
As dimostra an dovrand l'assiòma ëd selession che minca spassi vetorial a l'ha almanch na base.
Lenga Twendi
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=twn
Spassi vetorial
Dimension finìa
Si në spassi vetorial E a admët na base con un nùmer finì d d'element, antlora minca base ëd E a l'ha 's midem cardinal d.
L'antregh d a l'é ciamà la dimension d'E, denotà, o s'a-i é nen confusion, mach \dim E. As dis antlora che E a l'é në spassi vetorial ëd dimension finìa (ansima a \mathbb{K}), ugual a d.
As dis che në spassi vetorial ridot mach a \ \{0\} a l'é ëd dimension finìa, ugual a 0, përchè l'ansem veuid a n'é na base.
As dis reta vetorial minca spassi vetorial ëd dimension finìa ugual a 1 e pian vetorial minca spassi vetorial ëd dimension finìa ugual a 2.
Jë spassi vetoriaj ch'a son nen ëd dimension finìa a son dit ëd dimension infinìa. Për che në spassi vetorial E a l'abia dimension infinìa, a venta e a-i basta ch'a esista na famija lìbera infinìa d'element d'E:
Ch'as consìdera në spassi vetorial E ëd dimension finìa (nen nula) ugual a n. Antlora:
Ch'a sia E në spassi vetorial ëd dimension finìa n>1, e na famija lìbera ëd vetor d'E, con \ p < n (an d'àutre paròle, na famija lìbera che a l'é nen na base: costa a l'é nen massimal).
As dis che as completa la famija lìbera a na base d'E.
Ch'as consìdera E, në spassi vetorial ëd dimension finìa. Antlora:
Ch'as pijo në spassi vetorial E ëd dimension finìa, e F_1,\, F_2 doi sot-ëspassi vetoriaj d'E. Antlora:
Aldo Manuzio
miniatura|Aldo Manuzio
Aldo Manuzio, ciamà ëdcò Aldus Pius Manutius an lenga latin-a (Bassiano, antrames 1449 e 1452 – Venessia, 6 fërvè 1515), a l'é stàit un editor, gramàtich e umanista italian.
🇫🇮
Aleksandr Yakovlevič Khinčin
Matemàtich.
Aleksandr Yakovlevič Khinčin a l'era nà dël 1894 e a l'é mòrt dël 1959.
A l'é stàit anlev ëd Luzin. A l'ha travajà ant la teorìa dle probabilità. 🇫🇮
Mondragone
Mondragone a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Caserta, con sirca 24.028 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 54 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 445 ab/km quadrà. A confin-a con Cancello ed Arnone, Castel Volturno, Falciano del Massico, Sessa Aurunca.
Dmitri Fedorovič Egorov
Matemàtich.
Mondragone
🇫🇮
Dmitri Fedorovič Egorov
Dmitri Fedorovič Egorov a l'era nà dël 1869 e a l'é mòrt dël 1931. A l'é stàit diretor ëd l'Anstitù ëd matemàtica e mecànica ëd l'Università ëd Mosca. 🇫🇮
Lenga Etulo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Etulo o Etulo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Etulo a peul esse:<BR> <BR>
Falaise
Falaise a l'é 'l nòm:
Lenga Etulo
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=utr
White City (Radomsky) Airport
Ël White City (Radomsky) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a White City, Saskatchewan, Canadà.
Croisilles
Croisilles a l'é 'l nòm:
Champoulet
Champoulet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment Loiret. A së stend për n'aira ëd 9 km², con 72 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Aldo Manuzio ël Giovo
Aldo Manuzio ël Giovo, (Venessia, 13 fëervè 1547 – Roma, 24 otòber 1597), a l'é stàit un editor, gramàtich e umanista italian. A l'era fieul ëd Paolo e novod ëd Aldo Manuzio. 🇫🇮
Lenga Kplang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kplang o Kplang a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Ghana.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kplang a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga Agatu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Agatu o Agatu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga Kplang
Còdes ISO
<BR>
Guido Ara
miniatura Guido Ara (Vërsèj, 28 giugn dël 1888 - Firense, 22 mars dël 1975) a l'é stàit un fotbaleur e n'antreneur piemontèis.
Lenga Kplang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kph
Lenga Agatu
Classificassion
<BR>
Guido Ara
Cariera
Da sempre e për sèmper tacà a la squadra ëd soa sità, visadì la Prò Vërsèj, Guido Ara a l'ha giugà soa prima partìa an Serie A quand a l'avìa gnanca vint ani dël 1908, an vagnand sùbit ël prim ëscudèt; con ij bianch vërslèis a l'ha vagnà an tut sìnch campionà (1909, 1911, 1912, 1913 e col dël 1921 coma giugador-antreneur). A l'ha 'dcò giugà tërdes vire con la selession italian-a.
Lenga Agatu
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=agc
Guido Ara
Antreneur
A l'ha ancaminà soa cariera da antreneur da la Prò Vërsèj e a l'ha peui guidà la Fiorentin-a ant la stagion 1934-35, la Roma dël 1936-37, ël Milan dël 1940-41 e 'l Genoa CFC dël 1941-42.
A l'é mòrt dël 1975 a 87 ani. 🇫🇮
Lenga Siang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Siang ò Siang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Siang a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sya
🇫🇮
Dampierre
Dampierre a l'é 'l nòm:
White River Water Aerodrome
Ël White River Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a White River, Ontario, Canadà.
Giuseppe Argentesi
Giuseppe Argentesi (Civass, 12 agost dël 1965) a l'é stàit un giugador piemontèis ëd fótbal.
Voghiera
right|140px Voghiera (Ughiéra an dialet fërarèis) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna dë 3.900 abitant , an provincia ëd Fërara.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Fioresi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Mbongno
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mbongno o Mbongno a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mbongno a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bgu
Thorame-Haute
Thorame-Haute a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provença-Alpes-Costa Azul, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 108,35 km², con 174 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1,8 ab/km².
The french wikipédia article :
🇫🇮
Lenga Krache
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Krache o Krache a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Ghana.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Krache a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kye
Mouchan
Mouchan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 13,11 km², con 365 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
Lenga Bakumpai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bakumpai ò Bakumpai a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bakumpai a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bkr
🇫🇮
Salouf
Salouf a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël Canton dij Grison, con sirca 209 abitant. A së stend për na surfassa ëd 31,41 km², con na densità ëd popolassion ëd 7 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Andeer, Ausserferrera, Cunter, Mon, Pignia, Riom-Parsonz, Stierva, Zillis-Reischen.
🇫🇮
Lenga Somyev
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Somyev o Somyev a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Somyev a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kgt
Maisons
Maisons a l'é 'l nòm:
Les Thuiles
Les Thuiles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. As dëstend an sna surfassa ëd 32,8 km², con 383 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità d'11 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Chanteau
Chanteau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment Loiret. A së stend për n'aira ëd 29,21 km², con 993 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
🇫🇮
Lenga Katingan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Katingan ò Katingan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).
Lenga Alago
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Alago o Alago a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga Katingan
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Katingan a peul esse:
Lenga Alago
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Alago a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Katingan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kxg
Lenga Alago
Classificassion
<BR>
Mouchès
Mouchès a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 3,07 km², con 73 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
🇫🇮
Lenga Katingan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Alago
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ala
Lenga Katingan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Katingan language
White Waltham Airfield
Ël White Waltham Airfield a l’é n'aeropòrt localisà a White Waltham, davsin a Maidenhead, Berkshire, Anghiltèra, Regn Unì.
Pratella
Pratella a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Caserta, con sirca 1.695 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 34 km², con na densità ëd popolassion ëd 50 ab/km². A confin-a con Ailano, Ciorlano, Prata Sannita, Presenzano, Sesto Campano (IS), Vairano Patenora.
http://www.altocasertano.com
🇫🇮
Moldes, Boborás
San Mamede ëd Moldes a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Boborás. Soa popolassion al censiment dël 2007 a l’era ëd 180 abitant (92 fomne e 88 òm).
Maizières
Maizières a l'é 'l nòm:
Paolo Manuzio
Paolo Manuzio, ciamà ëdcò Paulus Manutius an lenga latin-a (Venessia, 12 giugn 1512 – Roma, 6 avril 1574), a l'é stàit un editor, gramàtich e umanista italian. A l'era fieul ëd Aldo Manuzio e pare ë Aldo Manuzio ël Giovo.
Anliure
https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1395852&search_terms=DTL4}}
🇫🇮
Pierrepont
Pierrepont a l'é 'l nòm:
Gino Armano
miniatura Gino Armano (Lissandria, 25 ótober dël 1927 - Lissandria, 29 ótober dël 2003) a l'é stàit un fotbaleur e n'antreneur piemontèis. A l'ha giugà coma atacant.
Mourède
Mourède a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 4,88 km², con 69 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
Gino Armano
Cariera
A l'ha ancaminà soa cariera ant ël Lissandria ant j'ani '40. Dël 1948 a l'é stàit catà da l'Inter e a l'é dventà un dij pì grand atacant ëd la stòria nèira e bleu: a Milan a l'ha giugà 255 partìe an Serie A an marcand 73 grije.
Mourède
🇫🇮
Gino Armano
Cariera
Con l'Inter a l'ha vagnà doi campionà 'd fila (1952-1953 e 1953-1954) anans ëd passé al Turin anté che a l'ha giugà 89 partìe an tre ani e a l'ha marcà 25 grije.
A l'achit dël 1960 a l'ha chità 'l fótbal e a l'é intrà ant lë staff dël Lissandria dont a l'ha antrenà la prima squadra dël 1965-66. 🇫🇮
Lenga Idoma
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Idoma o Idoma a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Idoma a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Chantecoq
Chantecoq a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment Loiret. A së stend për n'aira ëd 16,14 km², con 355 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
Turriers
Turriers a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 19,86 km², con 404 	 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 20 ab/km².
🇫🇮
Saint-Pierre-du-Mont
Saint-Pierre-du-Mont a l'é 'l nòm:
Lenga Nawuri
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nawuri a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=naw
Columbia University
thumb|right|200px|La fassada prinsipal d'Università La Columbia University a l'é n'università american-a privà seletiva ch'as treuva a Neuva York, ant lë Stat ëd Neuva York.
Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1754 për vorej dël re Giorss II ëd Gran Bretagna.
🇫🇮
Lenga Kahayan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kahayan ò Kahayan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kahayan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xah
🇫🇮
Kahayan language
Lenga kakauhua
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kakauhua o Kakauhua a fa part ëd le lenghe alacalufan e a l'é parlà dzortut an Cile.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kakauhua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kbf
🇫🇮
Lenga Mvanip
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mvanip o Mvanip a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dlë Mvanip a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mcj
Whitehorse - Cousins Airport
Ël Whitehorse - Cousins Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Whitehorse, Yukon, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CFP8.
Lenga Ngaju
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ngaju ò Ngaju a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngaju a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nij
🇫🇮
Università ëd Harvard
thumb|right|200px|La fassada dla Dunster House L'Università ëd Harvard (Harvard University) a l'é n'università american-a privà seletiva ch'as treuva a Cambridge, ant lë Stat ëd Massachusetts.
Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1636 da John Harvard.
🇫🇮
Chapelle-Onzerain
Chapelle-Onzerain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment Loiret. A së stend për n'aira ëd 7 km², con 77 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Bellengreville
Bellengreville a l'é 'l nòm:
Lenga Igede
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Igede o Igede a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Igede a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ige
Whitewood Airport
Ël Whitewood Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Whitewood, Saskatchewan, Canadà.
Bagno di Romagna
right|140px Bagno di Romagna (Bagne ed Romagna ant ël dialet local; Bagn d’Rumàgna an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 6.160 abitant, an provincia ëd Forlì-Cesen-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Lorenzo Spignoli (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Palass dij Capitan Bagno di Romagna a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Nizas
Nizas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 4,16 km², con 78 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
🇫🇮
Còdes nèir (Stat Unì d'América)
Ij Còdes Nèir a l'ero 'd lege butà da jë Stat e da ij govern locaj ant jë Stat Unì d'América për limité le libertà e ij drit dij nèir, dzortut dj'ex ës-ciav an coj ëstat ch'a l'avìo perdù la guèra ëd secession.
Andrinta a st’artìcol le paròle a l'han ës sust-sì:
Lenga qawasqar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga qawasqar o Qawasqar a fa part ëd le lenghe alacalufan e a l'é parlà dzortut an Cile.
Lenga Babar setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Babar setentrional ò Babar setentrional a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Còdes nèir (Stat Unì d'América)
Jë stat dla Confederassion a l'ero concentrà ant ël sud dj'USA e a l'ero s-ciavista. Jë stat dël Nòrd dj'USA a l'ero a l'anvers anti-s-ciavista. Da la mira dl'organisassion legal, jë Stat Unì d’América a l'han soa Costitussion, che a l’ha valor a livel federal; minca stat a l’ha 'cò chiel soa Costitussion, che a l’ha valor mach për chiel: jë stat a l’han na motobin gran libertà dë fesse soa lege daspërlor.
Lenga qawasqar
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël qawasqar a peul esse:
Lenga Babar setentrional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Babar setentrional a peul esse:
Lenga qawasqar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=alc
Còdes nèir (Stat Unì d'América)
Stòria
thumb|left|S-ciav con la schina coatà ëd cicatris ëd foetà. Fotografìa fàita ant jë Stat Unì dël Sud dël 1863, a la fin dla guèra ëd secession Contut che a sia opinion motobin spantià (dzortut an América) che ij Còdes Nèir a-i fusso mach ant jë stat dël sud, ste lege a-i ero 'cò an dj'àotri stat.
Lenga Babar setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcd
Borghi (FC)
right|140px Borghi (I Burch ò I Burgh an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 2.493 abitant, an provincia ëd Forlì-Cesen-a.
Lenga Babar setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Còdes nèir (Stat Unì d'América)
Espansion: 1830-60
Jë stat ës-ciavista a l'avìo emanà ëd lege ch'a vietavo ij mariagi an fra bianch e nèir, ma sòn pa mach lor: 'cò dë stat ëd neuva fondassion parej dl'Indian-a, dl'Ilinòis e dël Michigan a l'avìo promulgasse soe lege antimës-cia. An vàire stat ij Còdes Nèir a restavo adritura part ëd la Costitussion dlë stat (ò pura la Costitussion a butava òbligh dë emaneje). Cheidun-a dë ste costitussion a l'é staita scrivùa dj’agn 1840-50.
Borghi (FC)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mirella Mazza (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Bénouville
Bénouville a l'é 'l nòm:
Massachusetts Institute of Technology (MIT)
thumb|right|200px|La sede dël MIT Ël Massachusetts Institute of Technology (MIT) a l'é n'università american-a privà dedicà a l'arserca motobin seletiva ch'as treuva a Cambridge, ant lë Stat ëd Massachusetts.
Lenga Babar setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ba language
Còdes nèir (Stat Unì d'América)
Espansion: 1830-60
L'artìcol 13 dla Costitussion statal dl'Indian-a pr'esempi a disìa: «Gnun négher ò mes négher a podrà ven-e ant lë stat, apress che sta Costitussion a l'abia valor». La Costitussion statal dl'Ilinòis dël 1848 a l'avìa andrinta un dij Còdes Nèir pì dur ëd tuta l'Union fin a la Guèra 'd Secession. Ël Còdes Nèir dl'Ilinois dël 1853 a vietava qualsëssìa imigrassion nèira ant lë stat.
Borghi (FC)
Arferiment
🇫🇮
Massachusetts Institute of Technology (MIT)
Anliure
🇫🇮
Còdes nèir (Stat Unì d'América)
Apress a la guèra ‘d secession
Apress a l'abolission dla s-ciavitù, esplicità da l'emendament 13 dla Costitussion djë Stat Unì, tuti j’ex ëstat s-ciavista as fan ëd Còdes Nèir neuv. Dël 1865, ël prim ann dël perìod ciamà dl'Arcostrussion, minca stat dël sud as fa sò Còdes Nèir neuv, lòn che a fa pì greva la condission dj'ex ës-ciav: ij nèir a resto pro lìber, ma sensa ij drit normaj da sitadin. Ste lege-sì a-j dasìo a j’ex ës-ciav mach un nùmer contà ëd drit sivij e antant a-j proibìo dë votè.
Contut che sti stat a fusso antramentr ch'as provavo a rintrè torna ant l'Union e a l'avèisso gnun-a manca dë torna tiré fòra la question rassial, la base eletoral a la possava për ten-e ij nèir confinà. Sta pression a la vnisìa pa mach da 'nt la class àuta: a l'é vèira che ij padron dle piantagion meridionaj a l'avìo pau dë smon-se soe tere ò, dësnò, che ij nèir a vorèisso pa pì travajè, ma bele che ant la class bassa vàire bianch a l'avìo pau che ij nèir as considerèisso midem a lor.
Ij Còdes Nèir dël Mississippi e dla Carolin-a dël Sud a disìo:
Ij Còdes neir a ofendìo l’opinion publica ant ël Nòrd përchè a davo l’ideja che ‘l Sud a creèissa na fòrma ‘d quasi s-ciavitù për evitè j'arzultà dla Guèra 'd Secession. Apress avej vagnà na gròssa magioransa ant j'elession dël 1866, ël Partì Republican a l’ha butà ël Sud sota aministrassion militar e fàit neuve elession andova j’ex ës-ciaov a podìo voté. Ij neuv govern a aboliran tuti ij Còdes neir, che a vniran mai pì tirà fòra.
Segregassion
thumb|right|Anco' dël 1910 a l'era normal che le person-e ëd color a vnisèisso dovrà squasi mach coma servent e servente Coma a l'ha fàit noté në stòrich, «la segregassion rassial a l'é malfé ciamela "fenòmeno neuv". Anans dla Guèra 'd Secession, quand la s-ciavitù a fissava daspërchila lë stat dla pì part dij nèir, a-i era pà da manca dë statut për ten-e separà le rasse. Për tant ch'a fusso dur, ij Còdes nèir e cole pòche lege ëd segregassion promulgà da ij prim goern d’apress la guèra a son nen survivù a la Ricostrussion.» Leon F. Litwack a l'ha scrivulo ant un lìber, Trouble in Mind: Black Southerners in the Age of Jim Crow, che an inglèis a veul dì ‘Problema ant la testa: nèir dël Sud ant l'época 'd Jim Crow; lege ëd Jim Crow a l’è lë stranòm dàit da j’american a le lege rassiaj dël perìod apress. Ël lìber cità a resta la continoassion ëd n'àutr sò liber, Been in the Storm So Long: The Aftermath of Slavery ("Stè ant la burian-a a longh: ël sèghit dla s-ciavitù"), ch'a l'ha vagnà ël famos premi Pulitzer.
Lòn ch'a l'ha rampiassà ij Còdes nèir, scond Litwack, «a l'è pà stàita l'antegrassion rassial, ma na serie ëd còdes anformaj d'esclusion e discriminassion».
A l'ha spiegà 'n campagnin dla Carolin-a dël Nòrd: «Se a peulo nen (e a podran mai) fè ij polìtich, ij giùdes, ij magìster e via fòrt, a saran ùtij coma ovrié, garson, serv an diverse situassion, e a n'avran 'sé ëd soe relassion an cà e an famija… a l'è nòstr dover cristian ancorageje a sto fin.» Ës dëscors-sì Litwack a l'ha arportalo ant ël lìber Been in the Storm So Long; sòn ch'a mostrava la facia bon-a dla legislassion fàita da la pì part djë stat dël sud për controlé j’ex ës-ciav – lege ch'a son për sòlit conossùe da j’american coma Còdes neir. Da na mira ufissial a son finìe dël 2000.
Distinsion da 'nt le lege ëd Jim Crow
Ij Còdes nèir dj'agn '60 dl'eutsent a son nen le «Lege ëd Jim Crow». Ij Còdes nèir a son ëstàit l'arzultà dl'abolission dla s-ciavitù e dla dërota dël Sud ant la Guèra 'd Secession. A l'han avù valor mach an coj agn, dëmentrè che l ' época ' d Jim Crow a l’é tacà pì tard, davsin a la fin dël sècol ch'a fa XIX. 🇫🇮
Chapelle-Saint-Mesmin
Chapelle-Saint-Mesmin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sénter, ant ël dipartiment Loiret. A së stend për n'aira ëd 8,96 km², con 8.207 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 916 ab/km².
Samedan
Samedan a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël Canton dij Grison, con sirca 2.765 abitant. A së stend për na surfassa ëd 113,97 km², con na densità ëd popolassion ëd 24 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Bergün/Bravuogn, Bever, Celerina/Schlarigna, Lanzada (IT-SO), La Punt-Chamues-ch, Pontresina, Sankt-Moritz, Sils im Engadin/Segl, Silvaplana.
Chapelle-Saint-Mesmin
🇫🇮
Samedan
As lenghe oficiais nesta comuna são o Rumantsch-Grischun e o Alman.
🇫🇮
Ubraye
Ubraye a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 35,65 km², con 110 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 3 ab/km².
🇫🇮
Uvernet-Fours
Uvernet-Fours a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provença-Alpes-Costa Azul, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 135,44 km², con 614 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4 ab/km².
🇫🇮
Stanford University
thumb|right|350px|La fassada prinsipal d'Università La Stanford University a l'é n'università american-a privà seletiva ch'as treuva davzin a Palo Alto, ant lë Stat ëd Califòrnia.
Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1891 për vorej ëd Jane e Leland Stanford.
🇫🇮
Kowa Seki
thumb|right|200px|Kowa Seki Matemàtich.
Kowa Seki o Takakazu Seki a l'era nassù a Fujioka anviron dël 1642 e a l'é mòrt a Tokyo dël 1708.
Seki a aparten a la prima fas dël Wasan.
San Gregorio Matese
San Gregorio Matese a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Caserta, con sirca 1.057 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 56 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 19 ab/km quadrà. A confin-a con Bojano (CB), Campochiaro (CB), Castello del Matese, Letino, Piedimonte Matese, Raviscanina, Roccamandolfi (IS), San Massimo (CB), San Polo Matese (CB), Sant'Angelo d'Alife, Valle Agricola.
Kowa Seki
Soa biografìa a l'é pa tutafàit ciàira. A dovrìa esse dventà ant ël 1676 un cit fonsionari ëd la provinsa ëd Kōfu; pì tard, dël 1704, a l'é stàit ciamà a 'n pòst da fonsionari ant ël goern dël Shōgun.
San Gregorio Matese
http://www.parcodelmatese.com
Kowa Seki
Sò travaj
Ant lë studi d'un sistema ëd 3 equassion algébriche arduvìbil a 'n sistema d'equassion linear, Seki a l'ha anventà ël determinant ëd la matris dij coefissient. Tutun cost'idèja novatris a l'ha nen avù 'd séghit, ij sò anteresse e coj dij sò anlev as son virasse vers d'àutri soget.
San Gregorio Matese
🇫🇮
Kowa Seki
Sò travaj
Seki a l'ha ëdcò travajà a l'elaborassion dël calendari. Sò angagg ant la matemàtica aplicà a l'é pitòst n'ecession antra ij matemàtich dël Wasan.
Euvre prinsipaj
A consist dle rispòste ai 15 esercissi ampegnativ smonù da Sawaguchi an sò lìber Kokin sanpō ki dël 1670.
D'àutri travaj ëd Seki a son ëvnù ëd conossensa pùblica mach apress soa mòrt, për euvra dij sò anlev. Për costi a l'é nen possìbil dé na daitassion precisa. 🇫🇮
Lenga Ndunda
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ndunda o Ndunda a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ndunda a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nuh
Lenga Chumburung
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Chumburung o Chumburung a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Ghana.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Chumburung a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Campigny
Campigny a l'é 'l nòm:
Lenga Chumburung
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ncu
Lenga Dawera-Daweloor
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dawera-Daweloor ò Dawera-Daweloor a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dawera-Daweloor a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Prié
Prié (Priero an italian) a l’é un comun ëd 441 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Ingaria (dal 31/05/2015).
Anliure esterne
Sit istitussional
🇫🇮
Cernay
Cernay a l'é 'l nòm:
Porpetto
right|120px Porpetto (Porpêt an furlan) a l'é un comun ëd 2.725 abitant dla provincia d'Ùdin (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Noilhan
Noilhan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 18,03 km², con 303 abitant, scond ël censiment dël 2008, con na densità ëd 13 ab/km².
Porpetto
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Dri (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Noilhan
🇫🇮
Lenga Yala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yala o Yala a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yala a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yba
Lenga amto
Pais andoa a l'é parlà
La lenga amto o Amto a fa part ëd le lenghe amto-musan e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classìfica
Në schema ëd classìfica ëd l'Amto a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=amt
🇫🇮
Palo Alto
230px|thumb
Laxas, Boborás
San Xoán ëd Laxas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Boborás. Soa popolassion al censiment dël 2007 a l’era ëd 79 abitant (44 fomne e 35 òm).
Palo Alto
Palo Alto a l'é na sità djë Stat Unì d'América an le Stat dla Califòrnia. A l'ha 68.572 abitant (2020) e a resta ant la Silicon Valley.
Laxas, Boborás
🇫🇮
Palo Alto
Stòria
La sità a l'é stàita fondà dël 1855, con ël nòm ëd Mayfield ma dël 1894, apress la fondassion ëd la Stanford University a la pijà ël nòm atual. 🇫🇮
2007
Premi Nobel
Premi Nobel dla conomìa: Leonid Hurwicz, Eric Maskin, Roger Myerson.
Premi Nobel ëd fìsica: Albert Fert.
Premi Nobel ëd literatura: Doris Lessing.
Premi Nobel dla pas: Comità dle Nassion Unìe an sël cangiament dël clima, Al Gore. 🇫🇮
Lenga Akpa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Akpa o Akpa a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Akpa a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Samnaun
Samnaun a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton dij Grison, con sirca 788 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 56,18 km², con na densità ëd popolassion ëd 14 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Ischgl (an Àustria), Kappl (an Àustria), Ramosch, See (an Àustria), Spiss (an Àustria), Tschlin.
Lenga musan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga musan o Musan a fa part ëd le lenghe amto-musan e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Lenga Akpa
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=akf
Lenga musan
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Musan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mmp
🇫🇮
Lenga Dai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dai ò Dai a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dai a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dij
🇫🇮
Samnaun
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Vachères
Vachères a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 23,42 km², con 297 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Paolo Portoghesi
thumb|right|250px|Paolo Portoghesi dël 1986
Paolo Portoghesi a l'é stàit n'architet italian, esponent dël postmodernism. A l'era nassù a Roma dël 2 novèmber 1931 e a l'é mòrt a Calcata dël 30 maj 2023.
Biografìa
Paolo Portoghesi a l'ha studià a l'Università ëd Roma, La Sapiensa.
🇫🇮
Cléville
Cléville a l'é 'l nòm:
Mikhail Aleksandrovič Leontovič
Fìsich. Nassù dël 1903, mòrt dël 1981. 🇫🇮
Varano Borghi
Varano Borghi (Varàn an dialèt varesiòt) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.461 abitant, ant la provinsa ëd Varèis.
Wickenby Aerodrome
Ël Wickenby Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Lincoln, Licolnshire, Anghiltèra, Regn Unì.
Varano Borghi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Rosario Calcagno (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|250px|Cesa parochial dël Divin Redentor 🇫🇮
Nougaroulet
Nougaroulet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 15,79 km², con 290 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
🇫🇮
Bernard ëd Menton
thumb|right|200px|San Bernard ëd Menton Bernard a l'era nassù al castel ëd Menton, an sël lagh d'Annecy, ant ël 996. As conta che ij sò a vorìo felo marié, ma chiel a l'é scapà dal castel la vijà dle nòsse e dël 1025 a l'é rivà a Osta, për fesse ospité da 'n sò parent, l'arsi-diàcon Pierre de Duin. Bernard a l'é assossià al còrp dij canònich dla catedral d'Osta. Apress ël novissià a l'é ordinà prèive e as dédica a l'apostolà ant la Val d'Osta. Mòrtie Pierre de Duin, dël 1039 Bernard a l'é elegiù arsi-diàcon, na caria ëd prim pian, ch'a goerna fin-a a soa mòrt. Për sò antusiasm ant la predicassion, Bernard a l'é stàit ciamà apòstol dj'Alp e a-j son ëstaje atribuì vàire miràcoj.
L'euvra pì avosà ëd Bernard a l'é stàita la fondassion ëd doi ospissi, un al Mont-Joux (ch'a l'ha peui pijà ël nòm ëd Grand San Bernard), l'àutr a Colonne-Joux (ciamà peui Cit San Bernard). D'ospissi cristian a j'ero già esistù su costi còj, ma a j'ero stàit crasà daj sarasin. Apress, dij brigant a j'ero sistemasse su cole auture e a assautavo coj ch'a passavo. Bernard a l'ha guidà na spedission armà ch'a l'ha liberà ël passage; a l'ha dëstruvù ij sìmboj pagan, dedicà a Gieuv, present an sij leu, e a l'ha cujì ij fond për la costrussion dj'ospissi.
An dzorpì che an Val d'Osta, l'atività missionaria 'd Bernard a l'é dësvlupasse ëdcò ant le diòcesi 'd Tarantasia, Gëneva, Sion, Ivrèja e Noara. Cand Enrich IV as trovava a Pavìa dël 1081, Bernard a l'era partì da Noara e a l'era presentasse da l'amperator, për feje bandoné ij sò proget contra 'l vësco ëd Roma, Gregòri VII. Nen avend avù sucess, a l'é rintrà a Noara. Vnù malavi, a l'é mòrt ai 12 ëd giugn ëd col ann, apress ses ësman-e 'd maladìa.
Ël cult ëd Bernard
Ël cult cristian ëd Bernard a l'é stàit inaugurà a Osta vers ël 1087 dal vësco Arumpsi. Da soa part, Ricard vësco ëd Noara a diciara, dël 1123, ch'as podìo rend-je j'onor dij sant.
Lenga aka-bea
Pais an dova a l'é parlà
La lenga aka-bea o Aka-Bea a fa part ëd le lenghe andamanèise e a l'é parlà dzortut an India.
Bernard ëd Menton
Ël cult ëd Bernard
Bernard a l'era stàit sotrà ant la cesa ëd San Lorens an Noara e sò cranio piassà ant un bust a la catedral noarèisa. Sò còrp a l'é peui andàit përdù ant la dëstrussion dla cesa 'd San Lorens e dël convent ëd Noara dël 1553. Dël 1914, doi cit tòch ëd sò cranio a son ëstàit dëstacà për destinene un a la catedral d'Osta, l'àutr al Grand San Bernard. 🇫🇮
Lenga aka-bea
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Aka-Bea a peul esse:
La Boissière
La Boissière a l'é 'l nòm:
Lenga aka-bea
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=abj
Valavoire
Valavoire a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp d'Àuta Provensa. A së stend për n'aira ëd 16,81 km², con 27 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1 ab/km².
Lenga aka-bea
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campini-Caproni
Ël Campini-Caproni (designà C.C.2 o N.1) a l'é stàit n'avion sperimental a doi pòst italian fabricà adnans la Sconda guèra mondial. A l'ha volà la prim-a vira dël 28 d'òst 1940 e a l'é mai intrà an servissi.
Lenga Nkonya
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nkonya a peul esse:<BR> <BR>
Campini-Caproni
Progetà da l'ingegnè Secondo Campini, l'avion a l'era fornì d'un motopropulseur, visadì d'un motor a reassion possà da un motor a piston.
Valavoire
🇫🇮