cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dasyscyphella nivea
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga cimbrian-a
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël cimbrian a peul esse:
Gervans
45.10861°N, 4.83194°W
Gervans a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 3,28 km², con 434 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 132 ab/km².
🇫🇮
Gigors-et-Lozeron
44.79472°N, 5.10889°W
Gigors-et-Lozeron a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 35,27 km², con 156 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4 ab/km².
🇫🇮
Lenga Ati
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ati o Ati a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Filipin-e.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ati a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=atk
Lenga buyang
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Buyang a peul esse:
Polyommatus dolus
Ambient
Na generassion a l'ann, la farfala a vola a luj-aost.
Lenga buyang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=byu
Polyommatus dolus
Distribussion
A viv da la Liguria al Lassio.
Lenga hutterite
Pais an dova a l'é parlà
La lenga hutterite ò Hutterite a l'é parlà dzortut an Canadà.
Hygrophorus olivaceoalbus
thumb|right thumb|right
Lenga hutterite
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl ' 'Hutterite a peul esse:
Hygrophorus olivaceoalbus
Descrission
Capel fin a 6 cm, a pupa, tachiss, brun olivastr sombr al disch, pì giaunastr al bòrd che a l'é fin. Lamele arcà, biancastre. Gamba àuta fin a 13 cm e larga fin a 0,8 cm, slansà, penelà ëd giaunastr peui ëd brun oliva sota na zòna a forma d'anel tachissa. Carn biancastra o crema giaunastra.
Polyommatus dolus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga hutterite
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=geh
Trégarantec
Trégarantec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 5,19 km², con 415 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 80 ab/km².
Lenga hutterite
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hygrophorus olivaceoalbus
Ambient
A chërs sota ij sapin (Picea), soens tra ij bronson o ant la mofa.
Trégarantec
🇫🇮
Hygrophorus olivaceoalbus
Comestibilità
A l'é dàit për mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga buyang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cortinarius pseudocrassus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Jean Marie River Airport
Ël Jean Marie River Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Jean Marie River, Teritòri dël Nòrd-Òvest, Canadà.
Lenga Argobba
Lenga Argobba
Cortinarius pseudocrassus
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd conìfere, dzortut d'Abies alba.
Lenga Sikkimese
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sikkimese o Sikkimese a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Lenga Argobba
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Argobba a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=agj
Lenga Sikkimese
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sip
Oza, Teo
Santa Baia d'Oza a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Teo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 975 abitant (513 fomne e 462 òm), distribuì an 14 grup ëd popolassion.
Lenga cocopa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cocopa o Cocopa a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lachnum patulum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Oza, Teo
🇫🇮
Lenga cocopa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cocopa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=coc
Orsogna
Orsogna a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 4.013 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 25 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 161 ab/km quadrà. A confin-a con Ari, Arielli, Canosa Sannita, Castel Frentano, Filetto, Guardiagrele, Lanciano, Poggiofiorito.
Lenga cocopa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Glandage
Glandage a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd Drôme. As dëstend an s'na surfassa ëd 52,11 km², con 84 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità d'1 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Ël Casal Nosé
Ël Casal Nosé (Casalnoceto an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 961 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
As treuva an sla riva oriental dël torent Cròu, ant la pian-a a nòrd ëd la region dij Còj Tortonèis ch'a fan part dël pre-Apenin lìgur-piemontèis.
Lachnum patulum
Ambient
A chërs sota a rame ëd fò o ëd rol.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mosteirón, Sada
San Nicolao ëd Mosteirón a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 237 abitant (119 fomne e 118 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Hygrophorus penarius
Descrission
Capel fin a 15 cm, carnos, da bianch a bes ciàir, da pòch sech a feltrà. Lamele arcà, crema. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, carnosa, atenuà, bianca, sëcca. Carn bianca.
Mosteirón, Sada
🇫🇮
Hygrophorus penarius
Ambient
A chërs sota le latifeuje.
Cortinarius pseudocrassus
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Orsogna
🇫🇮
Lenga amàrica
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Amàrica o Amàrich a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Amàrich a peul esse:<BR> <BR>
Ël Casal Nosé
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ernesto Vegezzi (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Lenga amàrica
Classificassion
<BR>
Cortinarius pseudocrassus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga amàrica
Còdes ISO
<BR>
Butera
right|140px Butera a l'é un comun dla Sicilia ëd 5.063 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Lenga cun
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cun o Cun a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Butera
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Casisi (dal 16/05/2007).
Bompensiere
right|140px Bompensiere (Naduri an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 629 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Butera
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga cun
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cun a peul esse:
Lenga kumiai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kumiai o Kumiai a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Ël Casal Nosé
Arferiment
thumb|300px|left|L'Oratòri 'd San Ròch 🇫🇮
Syrrhaptes paradoxus
thumb|right
Bompensiere
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Salvatore Gioacchino Losardo (dal 16/06/2008).
Lenga cun
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cuq
Bompensiere
Arferiment
🇫🇮
Hygrophorus penarius
Comestibilità
A ven dàit për mangiativ.
Lenga cun
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hygrophorus penarius
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Colomby-sur-Thaon
Colomby-sur-Thaon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 2,77 km², con 318 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 115 ab/km².
🇫🇮
Lenga kumiai
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kumiai a peul esse:
Tessin
Tessin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 24.52 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 3.993 abitant.
Lenga kumiai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dih
🇫🇮
Syrrhaptes paradoxus
Syrrhaptes paradoxus
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> thumb|Syrrhaptes paradoxus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Upupa epops
thumb|right
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: pupù, upia. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Zeri
Zeri (Tsèri ant ël dialèt ëd la Lunigian-a) a l'é un comun ëd la Toscan-a ëd 1.014 abitant, ant la provinsa 'd Massa-Carara.
Upupa epops
Ambient
Da finì.
Zeri
Aministrassion
Ël sindich a l'é Cristian Petacchi (dal 12/06/2017).
Arferiment
thumb|300px|left|Panorama
Upupa epops
Distribussion
As treuva an Euròpa, Asia e Àfrica.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Montigny-sous-Marle
Montigny-sous-Marle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,33 km², con 62 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Lenga Sherpa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sherpa o Sherpa a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sherpa a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xsr
François Mauriac
Scritor an lenga fransèisa. François Mauriac a l'era nassù a Bordò l'11 d'otóber dël 1885 e a l'é mòrt a Paris ël 1m dë stèmber dël 1970. Dël 1952 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Ortona
Ortona a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 21.804 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 70 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 311 ab/km quadrà. A confin-a con Crecchio, Francavilla al Mare, Frisa, Miglianico, San Vito Chietino, Tollo. 🇫🇮
Trégarvan
Trégarvan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 9,65 km², con 164 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
🇫🇮
Lenga Capiznon
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Capiznon o Capiznon a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Filipin-e.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Capiznon a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga en
Pais an dova a l'é parlà
La lenga en o En a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Lenga Capiznon
Còdes ISO
<BR>
Aricia agestis
thumb|right|Da sota
Lenga en
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël En a peul esse:
Aricia agestis
Ambient
La ruva a viv ëdzora a Geraniaceae. Tre o quatr generassion a l'ann, ël parpajon a vòla da la prima a l'otonn.
Lenga en
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=enc
Aricia agestis
Distribussion
Comun an tuta Italia, da la pian-a a la montagna.
Lenga en
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Aricia agestis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mercosur
thumb|right|Ij stat dël Mercosur thumb|left| left|thumb|Mercosur 2005
Ël Mercosur o Mercosul (Mercado Común del Sur, Mercosur an espagneul; Mercado Comum do Sul, Mercosul an portughèis; Ñemby Ñemuha an guarani) a l'é ël mërcà comun dl'América meridional.
A-i son 'cò dij stat asocià: Bolivia, Cile (dal 1996), Perù (dal 2003), Colombia e Ecuador (dal 2004).
Ël Méssich a l'ha la qualìfica d'osservator.
🇫🇮
John D'or Prairie Airport
Ël John D'or Prairie Airport a l’é n'aeropòrt localisà a John D'or Prairie, Alberta, Canadà.
Lenga kiliwa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kiliwa o Kiliwa a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=klb
🇫🇮
Lenga mòchena
Pais andoa a l'é parlà
La lenga mòchena ò Mòchen a l'é parlà dzortut an Trentin, val a dì an Italia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mòchen a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mhn
Chianciano Terme
|right|140px Chianciano Terme a l'é un comun dla Toscan-a dë 7.468 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Lenga mòchena
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Chianciano Terme
Arferiment
🇫🇮
Boletus pulchrotinctus
Descrission
Capel fin a 20 cm, feltrà peui pla, reusa lila, piturà an vers ël bòrd, peui grisastr, òcra ciàir o crema al disch. Tùboj giàun motobin viv peui un pòch verd bluastr an testa. Përtus giàun peui giàun groson, un pòch bleu a la pression. Gamba àuta fin a 13 cm e larga fin a 5 cm, limon ciàir o crema rosastra, dle vire sircondà ëd lila an mes, con un fin retìcol dël midem color. Carn giaunastra, reusa lila sota ël capel, un pòch ambluenta, dossa.
Comestibilità
A peul esse velenos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campofranco
right|140px Campofranco (Campufrancu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 3.321 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta. Ël pais a resta a 57 chilòmeter da Caltanissëtta, a 350 méter d'autëssa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Calogero Mazzarra (dal 16/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Mondego, Sada
San Xián ëd Mondego a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 737 abitant (371 fomne e 366 òm) distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Riviera dël Garda
As dis che papa Leon X a l'avèissa agradì i pess dël Lagh ëd Garda e sto vin-sì, ant la vila dij Gonzaga.
🇫🇮
Lachnum relicinum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a càuss mars d'erba, ant l'ùmid.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Teufenthal
Teufenthal a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.639 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,57 km², con na densità ëd popolassion ëd 459 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Dürrenäsch, Gränichen, Seon, Unterkulm.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Cortinarius fraudulosus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd Picea abies.
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Retico
Ël vin Retico as prodov an sla riviera dël Lagh ëd Garda.
As dis che Deodato, re dij Gòt, as na fasìa porté a Roma.
🇫🇮
Lenga Naaba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Naaba o Naaba a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Montigny-sur-Crécy
Montigny-sur-Crécy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 8.53 km², con 312 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 36 ab/km².
Lenga Naaba
Còdes ISO
<BR>
Resuttano
right|140px Resuttano (Rastanu o Resuttanu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 2.311 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Lenga Naaba
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nao
Montlevon
Montlevon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 22,65 km², con 255 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Lenga Hiligaynon
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Hiligaynon o Hiligaynon a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Filipin-e.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Hiligaynon a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga qabiao
Pais an dova a l'é parlà
La lenga qabiao o Qabiao a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Resuttano
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Salvatore Mazzarisi (dal 28/05/2002 -second mandà: 2007-).
Lenga qabiao
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Qabiao a peul esse:
Coracias garrulus
thumb|right thumb|right thumb|right|Piumagi dl'andrinta dl'ala
Lenga qabiao
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=laq
Coracias garrulus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...<BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Lenga paipai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga paipai o Paipai a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Paipai a peul esse:
Cassan
Cassan, o Cassau ant ël dialet local (Cassano Spinola an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 1.858 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Lenga qabiao
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Leccinum variicolor
Descrission
capel fin a 12 cm., pen-e ùit peui vlutà, an pressa marbrà ëd brun neir an dzora a un fond bes grisastr o gris brunastr (con coatà ëd caleso). Tuboj e përtus biancastr, peui da òcra grisastr a cicolata. Gamba àuta fin a 15 cm. e larga fin a 3 cm., ciaira, bleu verd an bass, con scajëtte da brunastre a neirastre, dle vire con në psudo-retìcol an bass. Carn bianca, anrossenta, da verd giaun a bleu mar dël sud an bass.ciaira, rosastra peui viòla neirastra.
Lenga Hiligaynon
Còdes ISO
<BR>
Lenga paipai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ppi
Luou, Teo
Santa María ëd Luou a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Teo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era d'875 abitant, distribuì an 13 partìe ëd popolassion.
🇫🇮
Leccinum variicolor
Ambient
A chërs sota le biole mës-cià.
Cassan
As treuva an sla riva oriental dla Scrivia, ai pé dij Còj Tortonèis ch'a fan part dël pre-Apenin lìgur-piemontèis.
Lenga Hiligaynon
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hil
Leccinum variicolor
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Leccinum variicolor Watling
Coracias garrulus
Ambient
Da finì.
Le Grand-Serre
45.27056°N, 5.10389°W
Coracias garrulus
Distribussion
As treuva an le region càude d'Euròpa, Àfrica setentrional e Asia central.
Le Grand-Serre
Le Grand-Serre a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 24,74 km², con 735 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 29 ab/km².
Coracias garrulus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Le Grand-Serre
🇫🇮
Resuttano
Anliure esterne
🇫🇮
Kröpelin
Kröpelin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 67.26 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 4.752 abitant.
Paglieta
Paglieta a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 4.384 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 34 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 129 ab/km quadrà. A confin-a con Atessa, Casalbordino, Fossacesia, Lanciano, Mozzagrogna, Santa Maria Imbaro, Torino di Sangro.
====
🇫🇮
Lenga paipai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
John Wallis
Matemàtich. Nassù a Ashford, ant ël Kent, dël 1616, mòrt a Oxford dël 1703.
Cassan
Stòria
A smija cha la nàssita dël borgh a peussa armonté ai temp ëd le prime colònie roman-e, vista la vzinansa dle sità 'd Libarna (l'atual Seraval) e 'd Derthona (l'atual Torton-a), e che ël nòm ëd Cassan a peussa derivé da la tenùa agrìcola dël patrissi Cassius. Le prime sorgiss ch'a documento la presensa dël pais a son medievaj, quand ch'ël pais a l'era atestà antra ij possediment prima ëd l'abassìa 'd San Colomban ëd Beubi, peui ëd l'abassia 'd San Michel ëd Lussedi (ancheuj a San Genuari, ant ël comun ëd Chërsentin). Ant l'Età 'd Mès a l'é anfeodà a jë sgnor "de Cassano" e a parte dal 1312 a la famija genoèisa djë Spìnola, ch'a la ten-o për vàire sécoj tanme Feod Imperial (valadì un teritòri ch'a dipendìa diretament da l'Imperi Roman Sacrà), dotà d'ën pròpi Statù e dla possibilità 'd bate moneda.
John Wallis
A l'é stàit chiel a dovré për la prima vira, ant ël 1655, ël sìmbol \infty për l'infinì. A l'é stàit ëdcò chiel ël prim a dovré l'espression frassion continuà.
Tréglonou
🇫🇮
Cortinarius subvalidus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd conìfere, dzortut ëd sapin, an montagna.
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
John Wallis
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Riesling
Ël vin Riesling, as prodov ant le comun-e ëd Casteggio, Codevilla, S. Maria della Versa, Rocca de Giorgi e Montaldo Pavese an provinsa ëd Pavìa.
Cassan
Stòria
D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part e a la cancelassion ëd tùit ij Feod, Cassan a passa al Regn ëd Sardëgna, ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e ant ël Mandament ëd Vila Vèrnia.
Riesling
🇫🇮
Cassan
Aministrassion
A-i é ancora gnun sìndich; ël Comissari Prefetissi a l'é Raffaele Ricciardi (dal 01/01/2018).
Dal 01/01/2018 ël comun a l'ha ancorporà ël comun ëd Gavassàuna për formé n'ùnich comun.
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial ëd San Pé 🇫🇮
Lachnum sulphureum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a càuss mars d'erba (com j'urtije), ant l'ùmid.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Barcia de Mera, Covelo
San Martiño ëd Barcia de Mera a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Covelo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 517 abitant (273 fomne e 244 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Combray
Combray a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,45 km², con 98 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Lenga mohave
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mohave o Mohave a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mohave a peul esse:
Lenga Sherdukpen
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sherdukpen o Sherdukpen a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Turgi
Turgi a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 2.734 abitant. A së stend për na surfassa ëd 1,55 km², con na densità ëd popolassion ëd 1.764 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Baden, Gebenstorf, Obersiggenthal, Untersiggenthal.
Lenga mohave
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sherdukpen
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sherdukpen a peul esse:<BR> <BR>
Turgi
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. thumb|left|Old bridge over the Limmat thumb|left|Turgi
Hygrophorus persoonii
Descrission
Capel fin a 6 cm, tachiss, baross monèt con na nuansa olivastra al disch. Lamele bianche. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, motobin piturà sota la zòna dl'anel. Carn bianca. Reassion verd sombr a l'amonìaca.
Turgi
🇫🇮
Lenga Sherdukpen
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sdp
Hygrophorus persoonii
Ambient
A chërs sota le latifeuje, dzortut sota la rol.
Avion
L'avion, o ëdcò reoplan, a l'é un mojen ëd trasport pi pesant dl'aria ch'a peul volé.
Hygrophorus persoonii
Comestibilità
A l'é dàit për mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Avion
Stòria
Ël prim avion a l'é nassù dël 1903, quand ij frej Wright a l'han riussì a fé volé na sòrt ëd planeur con un cit motor da 16 cavaj, ël Flyer 1, a Kill Devil Hill davzin a Kitty Hawk an Carolin-a dël Nòrd, (Stat Unì). Cost prim vòl a l'é stàit mach ëd 12 second, an rivand a n'autëssa ëd 120 pé anviron (40 méter).
Alberto Santos-Dumont, ingegné brasilian, a l’é conossù për esse ël prim a avèj volà an Euròpa con ël sò 14-Bis dël 12 novèmber 1906, a Paris antant che ël prim avion italian a l’é stàit costruì da Aristide Faccioli dël 1908.
Tocantins
200px|thumb|right|Posission dlë Stat 200px|thumb|right|Drapò dlë Stat Ël Tocantins a l'è në stat federal ch'as treuva ant ël nòrd dël Brasil. A l'ha na surfassa ëd 277.621 km² e na popolassion d'1.305.728 abitant.
Lenga laha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga laha o Laha a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Enrico Ameri
thumb|right|200px|Enrico Ameri Cronista sportiv. Enrico Ameri a l'era nassù a Luca ël 15 d'avril dël 1926 e a l'é mòrt a Albano Laziale ël 7 d'avril dël 2004. A l'é vnù arnomà an travajand a la trasmission radiofònica Tutto il calcio minuto per minuto.
Tocantins
A confin-a a nòrd con jë stat brasilian ëd Maranhão e Parà, a òvest con coj ëd Parà e Mato Grosso, a sud con col ëd Goiàs, a est con coj ëd Maranhão, Piauì e Bahia.
La capital a l'è Palmas.
Avion
Stòria
L'inissi dël dësvlup dla tecnologìa dl’aviassion a l’é lijà a event sportiv fiamengh ch'a l'avìo ‘me but ëd marché neuv récord: volé ansima j'Alp (Jorge Chávez Dartnell, 1910) o ël canal dla Mania (Louis Blériot, 1909), o purament argionze autësse e andi sèmper pi àut.
Enrico Ameri
🇫🇮
Lenga Harari
Lenga Harari
Avion
Stòria
An coj prim agn j'avion a j'ero possà da motor a piston lijà a n'élica e la strutura a l’era biplan-a, visadì con doi pian d’ale. Con la prima guèra mondial, antra 'l 1914 e ël 1918, a-i é staje ël real dësvlup dl’avion. Dj'avion biplan, assegnà a l’inissi a l’osservassion, a l'han comensà a esse armà con mitraje e peui con bombe an aumentand dimension, potensa e lestëssa 'd coj angign.
Apress la prima guèra mondial, con un gran nùmer ëd pilòta e d’avion a disposission, a son nàite le prime linie ëd pòsta e ëd passegé. An costa manera le prime companìe aéree a l'han comensà a ciamé a l’industria dla costrussion dj'avion an camin a nasse dij neuv modej con dimension, rajon d'assion e lestëssa adat ai neuv ëbzògn. Për esempi a-i era pì nen dëbzogn d’aumenté la possibilità ëd manovré antant che a l’era necessari d’aumenté le dimension, la sicurëssa e l'autonomìa dj'angign. Un dj'event pi important ëd cost perìod a l'é stàit ël vòl ansima l'Océan Atlàntich faìt dël 1927 da Charles Lindbergh (5.800 Km da Roosevelt Field, davzin New York, a Champs de Le Bourget davzin a Paris dòp 33 ore e 39 minute ëd vòl con l'avion Ryan "Spirit of St. Louis")
L’evolussion dl’avion a l’ha avù un neuv sàut con ij neuv vent ad guèra a la mità dj'agn tranta. Ij reoplan biplan a son stàit scambià da coj monoplan, che fin dai prim vòj a l'han mostrà d’esse bon a passé da n'andi ëd 300 km/h a pi che 500 km/h e pi ancora, e l'istess për l‘autëssa, l'autonomìa màssima, la possibilità ëd manovré e l'acelerassion.
Lenga Harari
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Harari a peul esse:<BR> <BR>
Avion
Stòria
Durant la sconda guèra mondial l’avion a l’é stàit impiegà 'me arma prinsipal e pa pi ‘me arma d’apògg. Tute le potense an guèra a l'han butà andrinta ël mej ëd soa industria an creanda avion da cassa, avion da bombardament pi tard dotà ëd n'àutra neuva invension: ël ràdar. Ël progress a l'é stàit lest e sensa sosta tant che, vers la fin dla guèra a son nàit ij prim avion a reassion alman (Messerschmitt Me 262) e anglèis (Gloster Meteor) che, combin che a sio nen stàit decisiv per j'event dla guèra, a l'han marcà l'evolussion sucessiva dl'aviassion.
Apress la sgonda guèra mondial ij dësvlup pi important dl'aviassion a son stàit: ël superament dl'andi del son (Stat Unì, Bell X1, 1946) e ël prim avion passagé a reassion (Regn Unì, De Havilland Comet 1, prim vòl dël 1949, an servissi dal 1952).
Morfologìa dl'avion
N'avion a l’é fàit da :
Fìsica dël vòl
N'avion a subiss tre tipo ëd fòrse:
Le fòrse a son arpresentà da 4 vetor :
Quand l'avion a vola an pian a andi costant, ël pèis a l'é echilibrà da la portanse, la trassion a l'é compensà da la trassion.
🇫🇮
Leccinum corsicum
Descrission
Motobin cit, capel brun giaun an-neirent. Gamba pansarùa a fus, atenuà an bass, dle vire motobin radicanta, giauna peui rusmenta.
Lenga Harari
Classificassion
<BR>
Johnson Lake Airport
Ël Johnson Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Johnson Lake, Alberta, Canadà.
Leccinum corsicum
Ambient
A chërs sota Cistus, an ambient mediterani.
Comestibilità
Comestìbil.
Roccasusella
Ël vin Roccasusella, as prodov ant la comun-e ëd Roccasusella an provinsa ëd Pavìa.
Lenga Harari
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=har
Lenga laha
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Laha a peul esse:
Santa Caterina Villarmosa
right|140px Santa Caterina Villarmosa a l'é un comun dla Sicilia ëd 5.772 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonino Fiaccato (dal 15/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Lenga laha
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lha
🇫🇮
Roccasusella
🇫🇮
Lenga Masbatenyo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Masbatenyo o Masbatenyo a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Filipin-e.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Masbatenyo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=msb
Hirundo rustica
thumb|right thumb|right|Mas-cc giovo thumb|right|Na nià thumb|right|An vòli
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: róndola, ràndola, rióndola. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Les Granges-Gontardes
44.41667°N, 4.76389°W
Les Granges-Gontardes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 7,26 km², con 559 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 76 ab/km².
Castellina in Chianti
|right|140px Castellina in Chianti a l'é un comun dla Toscan-a ëd 2.938 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Marcello Bonechi (da l' 8/06/2009).
Sità gemelà
Castellina in Chianti a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Cortinarius olidus
Descrission
A l'é tachiss, un pòch squamos al disch, con ël vel brunastr oliva. Odor fòrt ëd tèra.
Trégourez
Trégourez a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 17,72 km², con 939 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 53 ab/km².
Cortinarius olidus
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje, dzortut ëd rol.
Trégourez
🇫🇮
Riesi
right|130px Riesi a l'é un comun dla Sicilia d' 11.546 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Cortinarius olidus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Riesi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Salvatore Buttigè (dal 30/06/2008).
Anliure esterne
🇫🇮
Montloué
🇫🇮
Castiglione d'Orcia
|right|130px Castiglione d'Orcia a l'é un comun dla Toscan-a ëd 2.497 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Savelli (dal 14/06/2004; second mandà: 2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La ròca dj'Aldobrand
Arferiment
🇫🇮
Lenga Thudam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Thudam o Thudam a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Thudam a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Rudyard Kipling
thumb|right|200px|Rudyard Kipling Romanzié e poeta an lenga anglèisa.
Rudyard Kipling a l'era nassù a Bombay (al dì d'ancheuj Mumbai) ël 30 dë dzèmber dël 1865, an n'ambient anglo-indian motobin coltivà, e a l'ha vivù an India vàire agn.
A set agn a l'é stàit mandà an colege an Anghiltèra e des agn pì tard a l'é tornà an India, anté ch'a l'ha publicà soe prime poesìe satìriche e a l'ha ancaminà a travajé ant ël giornalism.
Soa abilità ant ël conté a l'ha falo vnì dun-a arnomà.
A l'ha viagià motobin, an Cin-a, an Giapon, an Australia, e a l'é anstalasse an Mérica ël temp dë scrive soa ciadeuvra, ël prim e ël second Lìber dla giungla, ant ël 1894 e 1895, anté ch'a conta ëd na masnà sërvaja, chërsùa e anstruìa da dj'animaj savant dont a l'ha amprendù ël lengage.
A torna an Anghiltèra dal 1896 e as consacra a scrive. Dël 1907 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
A l'é mòrt a Londra ël 18 ëd gené dël 1936.
Palena
Palena a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 1.477 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 91 km², con na densità ëd popolassion ëd 16 ab/km². A confin-a con Ateleta (AQ), Campo di Giove (AQ), Cansano (AQ), Gamberale, Lettopalena, Montenerodomo, Pacentro (AQ), Pescocostanzo (AQ), Taranta Peligna.
🇫🇮
Caprimulgus europaeus
thumb|right
Parà
200px|thumb|right|Posission dlë Stat 200px|thumb|right|Drapò dlë Stat Ël Parà a l'é në stat federal ch'as treuva ant ël nòrd dël Brasil. A l'ha na surfassa d' 1.253.164,5 km² e na popolassion ëd 6.970.586 abitant.
Caprimulgus europaeus
Caprimulgus europaeus
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Parà
A confin-a a nòrd con la Gujan-a, ël Suriname, con lë stat brasilian d'Amapà e con l'Océan Atlàntich, a òvest con jë stat brasilian ëd Roraima e Amazonas, a sud con col dël Mato Gròss, a est con coj ëd Maranhão e Tocantins.
Caprimulgus europaeus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Parà
La capital a l'é Belém. 🇫🇮
Caprimulgus europaeus
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Caprimulgus europaeus
Commes
Commes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,59 km², con 382 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 58 ab/km².
🇫🇮
Lenga maricopa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga maricopa o Maricopa a fa part ëd le lenghe hokan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mrc
🇫🇮
Architetura espressionista
miniatura|Erich Mendelsohn, Tor Einstein, 1919-1922, Potsdam, Almagna L ' architetura espressionista a l'é stàit un moviment architetural dësvlupà an Euròpa durant le prime desen-e d'agn dël sécol XX, dacant j'art visuaj espressioniste, ch'a l'han predominà an particolar an Almagna. L'architetura espressionista ëd mon a l'é na varietà special, ch'a dòmina ant l'òvest e ant ël nòrd dl'Almagna e an Olanda con la Scòla d'Amsterdam.
Ël mòt architetura espressionista al prinsipi as limitava a descrive l'atività dla vanguardia alman-a, olandèisa, austrìaca, ceca e danèisa dal 1910 al 1930. Dle neuve definission a l'han estendù 'l tèrmin andré al 1905 e a l'han ëdcò spantialo al rest d'Euròpa. Ancheuj ël significà a l'é spantiasse ancor, tant da arferisse a d'architeture 'd minca temp e leu ch'a smon-o 'd caraterìstiche dël moviment original, 'me la distorsion, la framentassion o la comunicassion d'emossion violente o marcà.
Lë stil a l'era caraterisà da l'adossion a la mòda moderna ëd materiaj neuv e esperimentaj, e da 'd forme dabon inusuaj, ispirà da forme ch'as treuvo an natura, dle vire possìbij da batì grassie mach a la produssion industrial ëd mon, assel e dzortut véder. Vàire architet espressionista a l'han combatù ant la prima guèra mondial e soe esperiense, combinà con ij batibeuj polìtich e 'l bolversman dla sossietà apress la Rivolussion ëd Novèmber dël 1919, a l'han adressà sòj programa përsonaj vers ël sossialism romàntich e n'idèja utòpica dël mond.
Le condission conòmiche a l'han motobin limità 'l nùmer dle comission realisà fra 'l 1914 e la mità dj'agn 1920, con l'arzultà che la pipart dj'euvre espressioniste amportante a resto 'd proget sël papé, 'me pr'esempi l ' architetura alpin-a ëd Bruno Taut e Formspiels ("Gieugh ëd forme") ëd Hermann Finsterlin. A son stàit numeros ij pavajon d'espossion provisòri d'ës perìod, dont na gròssa part a l'avìa un grand spìrit d'arnovament. Le senografìe teatraj e për ël cine a son stàite n'àutr sfògh për l'imaginassion espressionista e a l'han fornì dle cite rèndite conòmiche për coj progetista ch'a stantavo a mantense ant na situassion conòmica grama.
Dël 1933, con la montà al podèj dij nasista an Almagna, l'art espressionista a l'é stàita butà fòra 'd lej 'me n'art degenerà, e apress la guèra a l'é pa pì stàita arpijà da l'architetura antërnassional, fin-a che con l'architetura dëscostruista e regionalista crìtica a son arpijasse vàire prinsipi espressionista.
Caraterìstiche
L’architetura espressionista a l’era motobin përsonal, e soens a arfudava ij dògma estétich, ma a serv definila con quèich criteri. Combin ch’a conten-a na granda varietà ‘d caraterìstiche, vàire pont a arcoro ant j’euvre dj’espressionista e a son pì o men marcà, da cas a cas.
Contest
miniatura|Rudolf Steiner, Goetheanum, 1924-1928, Dornach, Svìssera
Ëd cangiament polìtich, conòmich e artìstich a formavo 'l contest për le prime manifestassion dl'architetura espressionsta; an particolar an Almagna, andoa che le qualità utopiste dl'espressionism a l'han trovà na fòrta arsonansa con la comunità artìstica dë snista, bon-a a rësponde a la sossietà bolversà durant e dòp j'eveniment dla prima Guèra Mondial. La dërota an guèra, la fin dla monarchìa imperial alman-a con Gulielm II, j'aspet bon e gram dla democrassìa e l'otimism dla Repùblica ëd Weimar a fan monté 'n sens dë scheur fra j'architet vers jë stij ëd prima dla guèra e a cisso l'arserca 'd neuve solussion. Na part anfluenta dla comunità artìstica, dont d'architet, a l'han ël but ëd monté su d'arvolussion sìmij a cola russa. Col ch'a l'é considerà 'l prim edifissi espressionista, ël Grosses Schauspielhaus ëd Berlin, da na certa mira a arcòrda 'd pì 'l passà imperial, pitòst che 'l manch d'arzan dij temp ëd guèra o la depression apress-guèra.
D'àutri stij 'd prima dla guèra tutun a continuo antratant ch'a së spantia l'espressionism: an particolar an Almagna l'architetura Jugendstil ch'a l'era la declinassion alman-a dl'architetura Art Nouveau. L'unità dij progetista con j'artisan a l'era 'n sagrin dij pì genit arpresentant dël moviment Arts and Crafts, visadì col moviment anglèis ch'a l'ha fàit giché l'Art Nouveau, e ës concet a l'é arpijà da j'espressionsta. N'àutra ròba che l'espressionism a manten dl'Art Nouveau a l'é l'anteresse për ël naturalism, ch'a l'é n'ardità romàntica, ma a dventa pì ispirà a la tèra pìtòst che ai vegetaj. Quand che l'architet Hermann Finsterlin a l'ha conossù 'l naturalista Ernst Haeckel a l'ha otnì na neuva sorgiss d'ispirassion për le forme naturaj ant l'euvra architetural espressionista.
L'architetura futurista, l'art costrutivista e la contra-art dadaista a l'ero an camin ch'a rivavo soens a 'd conclusion mideme 'd cole espressioniste, an vivend la midema situassion. L'arvista ëd Bruno Taut Frülicht a ancludìa 'd proget espressionista, dont ël Monument a la Tersa Antërnassional ëd Vladimir Tatlins. Tutun ël futurism e 'l costrutivism a enfatisavo la mecanisassion e le tendense urbaniste, ch'a l'ero 'd concet che an Almagna a son nen considerà fin-a a lë spantiament dla corent Neue Sachlichkeit. Mendelsohn a l'é n'ecession: sò travaj a confin-a con futurism e costrutivism, përchè as nòta ant sòj sbòss l'istessa energìa, l'istess dinamism e l'istessa esuberansa ch'a smonìa 'l futurista Antonio Sant'Elia. Merzbau (1923) dl'artista dadaista Kurt Schwitters, con soe forme angolar e astrate a l'ha sugestionà l'espressionsm an architetura.
Pensé
Arlongh ël sécol XVIII e XIX le filosofìe dl'estética a son stàite dësvlupà, an particolar con l’euvra ëd Kant e Schopenhauer e le nossion dël “sublim”. L'esperiensa dël sublim a l'era considerà cola ch'a podìa fé sté bin la gent, an fasendje dësmentié soe tëmme dëdnans a n'oget ch'a l'ha na fòrsa potenta e superior. A la fin dël sécol ch'a fà XIX l'alman-a Kunstwissenschaft, o “siensa dl'art”, an chërsùa, a l'era 'n moviment ch'a mirava a dësserne le lej dël gust estétich për rivé a n'apròcc sientìfich. Al prinsipi dël sécol XIX ël filòsof neo-kantian alman Max Dessoir, ëdcò teòrich dl'estética, a l'ha fondà la Zeitschift für Ästhetik und allgemeine Kunstwissenschaft (“Arvista për l'estética e le técniche artìstiche generaj”, 'doa a l'ha formulà sinch forme estétiche primarie: ël bel, ël sublim, ël tràgich, ël brut e lë stramb. Iain Boyd Whyte a scriv che antratant “j'espressionista a tnisìo franch nen dle còpie 'd Kant sota soe tàule da disegn. Tutun a-i era ant le prime desen-e d’agn dël sécol XX un fosoné d'idèje ch'a l’era favorèivol ai gust estétich e a la produssion artìstica dël romanticism.
Le teorìe artìstiche ëd Wassily Kandinsky, ‘me “An slë Spìrit ant l’Art” (1912) e “Pont, Linia, Pian” (1926) a son stàite fondamentaj ant ël pensé espressionista.
Materiaj
miniatura|Detaj dij mon ëd Chilehaus, Fritz Höger, 1921-24, Amborgh, Almagna miniatura|left|Vederciman, material dovrà ant ël Glaspavilion ëd Bruno Taut Na costuma arcorenta ant j’architet espressionista a l’era ‘l dovrage ëd materiaj conforma sò podej d’espression poética. Soens l’antension a l’era d’unifiché ij materiaj ant n’edifissi për felo smijé monolìtich. Grassie a Bruno Taut e ‘l poeta Scheebart ël véder a l'é stàit considerà na solussion për l'architetura dl'ëvnì, ch'a sarìa stàita dcò na manera për vive mej e pì content apress na rivolussion contra 'l passà e la tradission, an batiend d'edifissi ampinì 'd lus multicolorà, ch'a arpresentava 'n futur mijor. A l'han publicà 'd test s'ës soget e a l'han costruì 'l Pavajon ëd Giassa a l'esposission dël Werkbund dël 1914. Sël basament dla cùpola 'd véder a-i ero anscrivùe 'd dit aforìstich componù da Scheebart, pròpe sël material.
N'àutr esempi d'usage monolìtich dël material a l'era col ëd Mendelsohn a la Tor Einstein. A venta noté dcò 'l gieugh ëd mòt ant ël nòm dla tor, Einstein, ch'a-j ispira 'd tenté 'd fela con "mach un-a pera" (ein Stein, an alman). Combin ch'a l'é nen stàita batìa con ën sol stamp ëd ciman (pr'ëd dificoltà técniche a son stàite dovrà an part ëdcò 'd mon e 'd màuta) l'efet dl'edifissi a l'é n'espression ëd fluidità. Mendelsohn a fa n'arserca ancreusa sël ciman armà e a lo presenta ant n'esibission dë sbòss sot ël tìtol Architetura d'assel e ciman a la Galerìa ëd Paul Cassirer ëd Berlin dël 1919.
Ij mon a son stàit dovrà an manera sìmil për esprime la natura interiora dël material. Josef Franke a l'ha prodovù quèica cesa caraterìstica espressionista arlong la Ruhr, dj'agn 1920. Bruno Taut a l'ha dovrà ij mon për smon-e la massa e l'arpetission ant sò pless berlinèis Legien-Stadt. Tanme con ij predecessor dël moviment Arts & Crafts, fra j'espressionista a l'ero spantiasse d'argoment favorèivoj a la costrussion ëd mon dë stamp moral o fin-a irassional. Conforma j'espressionista, lë vzinament ëd la visual fin-a rivand al detaj pontilista a l'ha fàit dventé 'l mon, për sò color e soa gran-a, ën material da amiré tanme a dventrà l'arissadura conforma l'architetura antërnassional.
🇫🇮
Kühlungsborn
Kühlungsborn a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Rostock, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 16.16 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 7.867 abitant.
Lachnum virgineum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mont-Notre-Dame
Mont-Notre-Dame a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,63 km², con 633 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 65 ab/km².
🇫🇮
Lenga lingao
Pais an dova a l'é parlà
La lenga lingao o Lingao a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lingao a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=onb
🇫🇮
Sommatino
right|120px Sommatino (Summatinu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 7.436 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Sità gemelà
Sommatino a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Tägerig
Tägerig a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.261 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,30 km², con na densità ëd popolassion ëd 382 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Hägglingen, Mellingen, Niederwil, Stetten, Wohlenschwil.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Tréguennec
Tréguennec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 9,47 km², con 303 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
Lenga Silt'e
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Silt'e o Silt'e a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Silt'e a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Meirás, Sada
🇫🇮
Lenga Silt'e
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xst
Meruliopsis corium
Descrission
Resupinà peui virà al bòrd, confluent, a peul coaté dij longh branch. Imenofor bes, seuli, peui un pòch a përtus. Da fòra ciàir, feltrà, com papir.