cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cimon
right|130px Cimon (Chiomonte an italian, Chaumont an ossitan) a l’é un comun ëd 977 abitant dla Sità metropolitan-a 'd Turin.
Produssion tìpiche
A Cimon as fàbrica l'Avanà, un vin conossù già da l'Età ëd mes.
Aministrassion
thumb|right|230px|Panorama Ël sìndich a l'é Roberto Garbati (dal 2019).
Lenga Ngamo
Lenga Ngamo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ngamo o Ngamo a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngamo a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbh
Blesewitz
Blesewitz a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga Mokerang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mokerang ò Mokerang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Pierres (Eure-et-Loir)
Pierres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 10,41 km², con 2691 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 258 ab/km².
Lenga Mokerang
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mokerang a peul esse:
Pierres (Eure-et-Loir)
🇫🇮
Lenga Mokerang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Amantea
right|140px Amantea a l'é un comun dla Calabria dë 13.968 abitant, an provincia ëd Cosensa.
Aministrassion
Ël comun a l'é comissarià (da l'1/08/2008).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La sità veja e 'l castel
Arferiment
🇫🇮
Peawanuck Airport
Ël Peawanuck Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Peawanuck, Ontario, Canadà.
Völs am Schlern
Völs am Schlern (Fiè allo Sciliar për j'italian) a l'é un comun ëd 3.015 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Ël pais a resta a 16,5 chilòmeter da Bolsan, a 880 méter d'autëssa an sl'autipian dël midem nòm. A l'é un pòst ëd vilegiatura.
Popolassion
Ël 95,56% dj'abitant ëd Völs a l'é 'd lenga tedesca, ël 3,99% a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,45% a l'é 'd lenga ladin-a.
Cumiar, Ponteareas
Santo Estevo ëd Cumiar a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponteareas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 173 abitant (92 fomne e 81 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Massimo Scaglione
thumb|right|200px|Massimo Scaglione Massimo Scaglione a l'é un regista teatral e dla television. A l'é laureasse an Létere a l'Università ëd Turin.
🇫🇮
Confederassion dla Neuva Anghiltèra
La confederassion dla Neuva Anghiltèra a l'é stàita n'union ëd colònie ant la Neuva Anghiltèra ch'a l'ha durà dal 1643 al 1684. A l'é stàita l'arzultà, apress vàire agn ëd negossiassion, ëd na propòsta smonùa dal Connecticut dlongh apress la guèra dij Pequot për n'union dle colònie dla Neuva Anghiltèra con ël but ëd protession contra ij nemis comun.
L'articolà dl'associassion a l'é stàit ëscrivù a Boston an maj 1643 da j'òm ch'a j'ero a cap dla Neuva Anghiltèra. Antra j'arpresentant a-i ero Haynes, goernador ëd Hartford, Eator, goernador ëd New Haven, Winslow da Plymouth e Winthrop dal Massachusetts.
Mach quatr colònie a son intrà ant l'union: Massachusetts (ch'a comprendìa ël New Hampshire), Hartford, New Haven e Plymouth. Ël nòm adotà a l'era: Le colònie unìe dla Neuva Anghiltèra; l'union a l'era na confederassion pitòst arlassà: minca colònia a mantnìa sò goern parèj ëd prima. Ël but prinsipal ëd l'union a l'era na mej protession contra ij nemis comun: j'indian, j'olandèis a òvest, ij fransèis a nòrd, e ëdcò dai possìbij privo da la mare-patria, an col moment bolversà da la guèra sivila.
L'union a l'era mach n'organisassion dj'afé: a l'ha pa mnà a la nàssita ëd n'atacament particolar o al nassionalism. J'afé dla confederassion a j'ero decidù da na comission d'eut përson-e, doe për minca colònia: a-i era damanca dël vot ëd ses për pijé na decision e ël vot a l'era definitiv. Le spèise e 'l butin dle guère a dovìo esse partagià antra le colònie an proporsion ëd soa popolassion dij mascc dai sëddes ai sessant'agn. J'artìcoj a prevëdìo la restitussion djë s-ciav scapà e ëd coj ch'a scapavo da la giustissia. As prevëdìo le procedure për l'admission d'àutre colònie e l'union a dovìa esse definitiva. Donca na decision combinà ëd tre dle colònie a gropava ëdcò la quarta, ma des agn apress ël Massachusetts, ch'a l'avìa na popolassion pì granda dj'àutre tre butà ansema, a l'é arfudasse d'angagesse an na guèra contra j'olandèis e a-i é staje gnun-a manera për oblighelo.
Glun
45.01694°N, 4.83917°W
Glun a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 7,56 km², con 502 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 66 ab/km². 🇫🇮
De Winton - Highwood Airport
Ël De Winton - Highwood Airport a l'é n'aeropòrt localisà a De Winton, Alberta, Canadà.
John Venn
thumb|right|200px|John Venn Matemàtich. John Venn a l'era nassù a Kingston upon Hull ai 4 d'aost dël 1834 e a l'é mòrt a Cambridge ai 4 d'avril dël 1923.
De Winton - Highwood Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CED6.
John Venn
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga Bomitaba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bomitaba o Bomitaba a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Vendone
Vendone (Vendùn an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 397 abitant, an provincia ëd Savon-a.
San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez
Santa Pedro ëd San Pedro d'Eume a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d' As Pontes de García Rodríguez. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 160 abitant (74 fomne e 86 òm), distribuì an 25 categorìe ëd popolassion.
Vendone
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Revetria (dal 26/05/2014).
Lenga Bomitaba
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bomitaba a peul esse:<BR> <BR>
San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez
🇫🇮
Lenga Chantyal
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Chantyal o Chantyal a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Chantyal a peul esse:<BR> <BR>
Vendone
Aministrassion
thumb|left|200px|La tor dël castel djë Sgnor ëd Cravsan-a 🇫🇮
Lenga Bomitaba
Classificassion
<BR>
Lenga Chantyal
Classificassion
<BR>
Lenga Bomitaba
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zmx
Lenga Chantyal
Còdes ISO
<BR>
De Winton - Highwood Airport
Vardé ëdcò
De Winton/Highwood Airport
Quintino Sella
thumb|right|200px|Quintino Sella Quintino Sella a l'era nassù a Mòss ai 7 ëd luj dël 1827 e a l'é mòrt a Biela ai 14 ëd mars dël 1884. A a l'é stàit òmo 'd siensa, conomìa, politìca e dë stat piemontèis.
La vita
Pijà la làurea a vint ani an angignerìa idràulica e intrà ant ël Regal Còrp ëd le minere a l'é specialisasse a Paris an creand parèj ij fondament ëd soa cariera academica. Ruvà torna a Turin, Sella a l'ha mostrà geometrìa ant l'Institut Técnich (peui dventa scòla për j'angigné). Tra 'l 1854 e 'l 1861 a l'ha studià dzoratut la cristalografìa teòrica e morfològica an ruvand peui a la sistematisassion ëd la rapresentassion ëd j'oget mersì a l'assonometrìa.
Castel di Tora
Castel di Tora a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 218 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 15 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 15 ab/km². A confin-a con Ascrea, Colle di Tora, Pozzaglia Sabina, Rocca Sinibalda, Varco Sabino.
Quintino Sella
La vita
N'àutra euvra fondamental ëd Sella a l'é stàita l'anvension ëd la sernitriss eletromagnética për dësgionté ij mineraj d'aram da la magnetite.
Castel di Tora
🇫🇮
Savignac (Aveyron)
🇫🇮
Quintino Sella
La vita
Chità la cariera academica dël 1860 a l'é tòst dventà protagonista ëd la vita polìtica dël neuv stat italian coma ministr ëd le finanse e coma un ëd coj che a l'han vorsù ocupè Roma dël 1870.
A l'é stàit ministr ëd le finanse ant ij govern Rattazzi, La Marmora e Lanza. Coma ministr ëd le finanse a l'ha lotà për buté an pari le finanse dlë stat che fin-a a col moment-lì a l'ero sempre stàite mal ciapà: an cost sens a l'ha argionzù sò but mersì a vàire taje neuve e an privatisand vàire istitussion che fin-a a col moment a l'ero pùbliche.
Passionà da l'alpinism, a l'ha fondà, con d'àutri eut sòcio, ël Club Alpin Italian (C.A.I.) ai 23 d'otóber dël 1863 për spantié l'amor e la passion për la montagna. A l'é stàit cap ëd la prima spedission piemontèisa che a l'ha argionzù la sima dël Viso (3.841 méter vagnà ansema ai frèj Saint Robert ëd Vërzeul).
Ël Club Alpin a l'ha dedicaje vàire arfugi alpin: l'"Arfugi Quintino Sella" sël Viso, l'"Arfugi Quintino Sella" sël Mont Bianch e l'"Arfugi Quintino Sella" al Felik ant l'argropament ëd j'Alp Penin-e.
🇫🇮
Stòria dla Valsusa-La dinastìa ëd Dòno
Dòno, Anìbal e ij roman
Ant l’otóber dël 218 aGC, për la valsusa a-i passa Anìbal, ansema a sò esèrcit e 37 elefant. Ij Segosin a-j giuto e a-j dan ëd rinfòrs, ma contut lolì vàire stòrich an conto che ant soa traversà ël cap dij cartaginèis a lassa dré bele che 2.000 cavajé e 18.000 fant. Peui, na vira che Anìbal a l’ha perdù la guèra, a taco a s-ciairesse an val ij prim esèrcit roman: ant ël 125 aGC a-i passa Marcus Fulvius Fiaccus, che a va a conquisté la Galia Narbonensis, peui a-i passa Pompéo, che al va a fé la guèra an Spagna, fin-a che, ant ël 58 aGC, Céser a strens ij prim acòrd con Dòno, re dij Selt ëd la valsusa. A smija che a sia ant cost moment-sì che la capital dël règn séltich as tramuda an Susa.
Còsio e soa assion anvers a Turin
Ël fieul ëd Dòno, Còsio, d’nans a l’invadensa roman-a a sërca na solussion polìtica, che a treuva con August, prim imperator roman. As cangia sò nòm ën Caius Julius Cottius e parèj al ven a esse ël prefet roman ëd le quatòrdes popolassion ëd la region, dëmentré che chiel e soa famija a fan ij protetor dij selt-ligurin ëd la neuva colònia ëd Iulia Augusta Taurinorum (che ancheuj as ciama Turin). Sò règn a l’é ël darié stat séltich indipendent ëd tuta l’Euròpa meridional. Pura a l’é pro ambelessì che as ancamin-a col process ëd romanisassion dël teritòri, che al rivrà peui ën brova dë ranché via ëd pianta la cultura séltica da ant la valsusa.
A Turin la famija ëd Cosio a-j fa vàire cadó: ant jë sgav ëd Piassa Emanuel Filibèrt a l’é stàita trovà n’epìgrafe datà antra ël 13 e ël 44 dGC, che a conta coma la famija segusin-a a l’abia faje cadò a la neuva colònia ëd «pòrtich bin aredà, e ëd n’àotra domus», che as chërd che a fèisso part dël teatro. Ròbe parèj a coj temp-là as costumavo pa vàire, për sòlit ij potent a-j fasìo ëd cadò nomach a soa sità. As peul pensesse che la famija ëd Còsio a l’avèissa pensà bin dë esse un arferiment polìtich për ij selt-ligurin ëd la pian-a, ant ën moment che la migrassion dij colòni itàlich a-j butava un pòch ant un canton, ma as peul ëdcò pensesse che ël but a fussa col dë feje dla promossion a na sità che a l’era fondamental për la riessùa dla neuva stra dël Monginevr, dont a peudìo vnì le pì gran fortun-e commersiaj dla dinastìa selt-ligurin-a.
As anandia ël process d'integrassion
La val a la ven motobin colonisà, lón che a fa ëd Segusium (al dì d’ancheuj Susa) na sità roman-a, e bele che un-a dle pì avosà dij sò temp. Da ant l’ora an resto dij fiamengh monument roman ën Susa: Pòrta Savòja e dzortut l’ Arch d'August, che a l’é stàit tirà sù da Còsio e a l’é un-a dle pì bele euvre dl’architetura clàssica roman-a.
Còsio Scond: ël pont pi àut dla dinastìa
Na vira che a-i meur Calìgola (ant ël 41 aGC) sò barba Clàudi a ven imperator. Ën caland giù da Lion, chel-sì as traversa la Valsusa për andessne a Roma, e dun-a as buta a rangé jë stra: ant jë stassion al tira sù dij tempi religios con tacà dle tor ëd difèisa e dle pcite borgà. Ant la statio ad fines ëd Drubiaj a tira sù un tempi dle Matron-e (le dee mari dij selt), dëmentré che ant la statio ad quintum (andoa che ancheuj a-i é Colegn) a tira sù un tempi dedicà a la famija imperial (tanme dì, a chiel midem). A l’é antra ël 43 e ël 44 aGC che Clàudi al traversa ël Monsnis. Marcus Julius Cottius, anvod dël prefet Còsio, col che a l’avìa strensù la pas con August, a pija andré dal neuv imperator ël titol ëd re, con ël nòm ëd Còsio Scond, e as treuva fin-a pì ëd tera sota a chiel.
Coma a resta marcà da l’intitolassion dij tempi che a a fonda Clàudi, ij roman as pijo motobin varda dë pisteje j’ajassin aj selt-ligurin an Valsusa (nopà che già a Colegn a fan coma as costuma daspërtut për j'àutre bande dl'imperi roman). A l'é na polìtica motobin precisa, conseguensa ëd na gran cossiensa dj'imperator roman ëd l'amportansa dla valsusa coma ciav ëd le comunicassion interne dl'imperi. Ma la stra roman-a dël Monsnis a-j fa dël gran boneur a tùit ij selt che a-i vivo ansima: ëdcò a j’Alobrògi ëd Vienn, dont a-i riva col Decimus Valerius Asiaticus che pròpe ant coj temp-là a l’é ël prim selt a vnì senator roman.
Lenga Ma, Papua
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ma, Papua o Ma, Papua a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Gourdon (Ardèche)
44.73222°N, 4.44889°W
Boldekow
Boldekow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga Ma, Papua
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mjn
Boldekow
A aparten a l'aministrassion ëd Anklam-Land.
Chevennes
Chevennes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,06 km², con 155 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
Gourdon (Ardèche)
Gourdon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 12,84 km², con 79 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
🇫🇮
Lenga Bipi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bipi ò Bipi a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bipi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=biq
Lenga Nyam
Lenga Nyam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyam o Nyam a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Santo André de Cesar, Caldas de Reis
Santo André ëd Cesar a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Caldas de Reis. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 736 abitant (386 fomne e 350 òm) distribuì an 8 grup ëd popolassion.
Lenga Nyam
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyam a peul esse:<BR> <BR>
Santo André de Cesar, Caldas de Reis
🇫🇮
Lenga Nyam
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Diagrama d'Euler-Venn
Ij diagrama d'Euler-Venn a son na manera gràfica d'arpresenté j'ansem e soe operassion elementar.
As trata ëd dissegné 'n contorn sarà e ëd marcheje andrinta, con dij pontin o d'àutre arpresentassion, j'element ch'a aparten-o a l'ansem.
L'idèja ëd costa arpresentassion a armonta a Leonhard Euler, ch'a l'ha dovraje an soe Litre a na prinsipëssa d'Almagna. 🇫🇮
Puiseux (Eure-et-Loir)
Puiseux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 5,22 km², con 113 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 21 ab/km².
Franzensfeste
Popolassion
Ël 57,82 % dj'abitant ëd Franzensfeste a l'é 'd lenga tedesca, ël 40,69 % a l'é 'd lenga italian-a, l' 1,49 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
thumb|right|300px|Ël fòrt Ël sìndich a l'é Johann Wild (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Vezzi Portio
Vezzi Portio (Vessi an lìgur) a l'é un comun dla Liguria d'804 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Lenga Kela
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kela o Kela a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Vezzi Portio
Aministrassion
🇫🇮
Lenga Kela
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kela a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Dipartiment ëd le Deux-Sèvres
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason ëd le Deux-Sèvres Ël dipartiment ëd le Deux-Sèvres a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd la Neuva Aquitania (fin al 2015 dël Poitou-Charentes) e a l'ha për capleugh la sità ëd Niort.
Lenga Kela
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kel
Luigi Lavazza
thumb|right|200px|Luigi Lavazza Luigi Lavazza a l'era nassù a Ambrusengh ai 24 d'avril dël 1859 e a l'é mòrt-ie ai 16 d'aost dël 1949.
A l'é stàit ël fondator ëd l'asienda che ancora al di d'ancheuj a l'ha sò nòm, la Lavazza, nàita aj 24 ëd mars dël 1894 an partend da na veja fondicarìa ant ël cheur ëd Turin. Për la neuva asienda j'afé a son andàit bin squasi sùbit mersì al fàit che ant la Lavazza a mës-ciavo vàire tipo 'd café sense vende nomach na qualità coma a fasìo le àutre torefassion.
Già dël 1927 la Lavazza a l'é dventà na società për assion con un capital d' 1.500.000 lire.
Luigi Lavazza a l'ha avù sinch fieuj, Mario, Beppe, Maria, Ginetta e Pericle, che a l'han seguità l'atività dël pare fin dal 1936, quand Luigi Lavazza a l'é artirasse al pais anté che a l'era nassù.
🇫🇮
Dipartiment ëd le Deux-Sèvres
🇫🇮
Luigi Federico Menabrea
miniatura Matemàtich e polìtich. Luigi Federico Menabrea (an lenga piemontèisa Luis Federich Menabrea) a l'ha studià a Turin, anté che dël 1832 a l'é laureasse an angegnerìa e matemàtica con ij professor Plana e Bidone. Angigné e diretor dij travaj pùblich, a l'ha rampiassà Cavour al fòrt ëd Bard e peui a l'é vnù professor ëd mecànica e costrussion a l'Academia militar.
Dël 1840 a 'n rëscontr ëd l'Academia dle Siense ëd Turin fàit fé da re Carl Albert ëd Savòja, a l'ha ancontrà Charles Babbage, anvità da l'astrònom Plana a presenté sò proget d'angign analìtich. A Turin Babbage a l'ha presentà për la prima vira a 'n pùblich sientìfich sò proget con vàire disegn e e scartari. La presentassion a l'ha anciarmà ij present e a l'ja seghità an dij seminari separà. Menabrea a l'é anteressasse, parèj dël fìsich Mossotti, a jë studi sj' aritmétiche e sle programassion ëd Babbage. E parèj dël 1842 Menabrea a l'ha publicà an fransèis soe Notions sur la machine analytique de Charles Babbage stampà da la Bibliothèque Universelle de Genève. A l'é un dij prim test ch'a parlo d'informàtica. Ës test a sarà peui arpijà, voltà an anglèis e spantià da Ada Lovelace, vajanta colaboratris ëd Babbage.
Dël 1846 a l'é vnù professor d'Agnegnerìa strutural a l'Università ëd Turin, e a l'ha mantnù la cadrega fin-a 'l 1860.
Dël 1848 a l'é elegiù diputà, e a lo restrà për ses legislature (ant la prima a l'é elegiù ant ël colege ëd Verrès, peui ant ël colege ëd San Gioann ëd Morian-a), fin-a 'l 29 Fërvé 1860, quand a l'é stàit nominà senator subalpin, nòmina ch'a durava për la vita e che donch a l'ha mantnù për 36 agn.
A l'ha pijà part 'me Tenent general dël Còrp dj'agnigné sivij ant le campagne ëd Lombardìa (1859) e a l'assedi al fòrt ëd Gaeta (1860). Ël 3 Otóber 1860 a l'é vnù Grand Ufissial ëd l'Órdin militar dij Savòja.
An polìtica a l'é stàit minìstr dla flòta ant ël goern Ricasoli I (1861-1862) e minìstr dij travaj pùblich ant ij goern Farini e Minghetti (1862-1864).
Dal 27 Otóber 1867 al 14 dzèmber 1869 a l'é vnù, dòp Ratass, prim minìster dël Regn d'Italia, për tre goern, un dòp l'àutr. An sta posission a l'ha contrastà j'antent ëd Garibaldi ëd gavé Roma a lë Stat ëd la Gesia. Oltra sòn, an tentand ëd rivé al paregg ëd bilans, a l'ha fàit aprové na greva e odià tassa sël molinà, sensa bëstandé a crasé j'arvire con l'assion dël general Cadòrna.
Ël 16 stèmber 1868, da cap dël goern italian, a l'ha scrivù a l'ambassador italian an Argentin-a Enrico della Croce di Dojola, comandandje 'd controlé se 'l goern argentin a l'avrìa maj lassà dle zòne "tutafàit inabità" ant le region veuide dël sud dla Patagònia, për porté là ij ribej dël brigandage meridionalista, considerand giust "ël san terorism ëd Minghetti". Menabrea a precisa a l'ambassador che 'l proget a mira a marché la repression dij crìmen "con ëd përzon sperdùe o con la deportassion dij colpèivoj". A gionta che "Limità a 'l but sità, l'ocupassion d'un tòch ëd tèra a l'avrìa franch gnun antent ëd fondé na vasta colònia destinà a guadagné amportansa polìtica": a vorìa assiguré l'Argentin-a e j'àutri stat sudamerican che l'Italia a sustava pa colonisé belelà. Tutun la rispòsta dj'argentin preocupà për le pretèise italian-e a l'ha negà "vèndita, ospitalità, fit e comodà". La fin dël goern Menabrèja a l'ha fàit meuire 'l proget.
Lassà sò ròl al goern, a l'é vnù ambassador a Londra e peui a Paris. Dël 1875 a l'ha arseivù 'l tìtol nobiliar ëd Marchèis ëd Valdòra. A l'é artirasse mach dël 1892. A l'é mòrt a Saint-Cassin ël 25 Magg 1896.
Combin ch'a l'era motobin angagià an polìtica e ant l'esèrcit, Menabrèja a l'ha mnà anans na granda atività sientìfica. A l'é stàit ël prim siensià a formolé l'anàlisi strutural basà sël teorema dël travaj virtual, dventand un precursor ant ij prinsipi energétich ant la mecànica dij continuo. An dzorpì a l'ha formolà 'l prinsipi conossù 'me prinsipi dl'energìa mìnima, publicand soa prima precisa dimostrassion con ël matemàtich ëd Paris Joseph Bertrand. Ës prinsipi, aplicà ant la mecànica dij sistema elàstich, a fortiss: "fra tùit ij sistema ëd fòrse esteriore, l'ùnich che a peul esiste a l'é col ch'a corëspond al mìnim potensial elàstich".
A l'han dedicaje l'asteròid 27988 Menabrea 🇫🇮
Serbia
right|120px right|200px|border La Serbia (Србија an serb) a l'é un pais dl'Euròpa balcanica.
Romanìa
thumb|160px|right| La Romanìa (România an romen) a l'é na repùblica semi-pressidensial unitaria ch'as treuva fra 'l Sénter e 'l Sud-Est dl'Euròpa, a nòrd ëd la granda penìsola balcànica e a la costa òvest dël mar Nèir. A confin-a con l'Ungherìa, la Serbia, l'Ucrain-a, la Moldavia e la Bulgarìa. A coata na surfassa ëd 238,391 kilométer quàder e a l'ha 'n clima temperà-continental. Con sòj 20.1 milion d'abitant a l'é 'l nùmer set fra 'j pais pì popolos ch'a son mèmber dl'Union Europenga. Soa capital e sità pì amportanta a l'é Bùcarest, la nùmer ses fra le sità pì grande dl'Union Europenga.
Serbia
A confin-a con Ungherìa, Romanìa, Bulgarìa, Macedònia dël Nòrd, Kosovo, Montnèigr, Bòsnia e Erzegòvina e Croassia.
Romanìa
La Romanìa a l'ha apopré j'istess termo dl'antica provinsa Dacia ant l'Imperi Roman e a l'é formasse parej quand che dël 1859 ij prinsipà ëd Moldavia e Valachia a son bindasse sota l'istess monarch, ch'a goernava tùit ij doi an union përsonal. A l'ha otnù l'indipendensa da l'Imperi Otoman dël 1877. A la fin dla I Guera Mondial la Transilvania, la Bucovin-a e la Bessarabia a l'han unisse a l'esistent sovran Regn ëd Romanìa. A la fin dla II Guèra Mondial l'URSS a l'ha ocupà la region a nòrd est, che peui a l'é dventà lë stat a part ëd Moldavia. La Romanìa a l'é donch dventà në stat sossialista e mèmber dël Pat ëd Varsavia. Apress la Rivolussion dël 1989 la Romanìa a l'ha anandià la transission a la democrassìa e a la conomìa mercantil capitalista.
Da col moment-lì le cianse 'd vita a l'han ameliorà motobin, e ancheuj la Romanìa a l'é 'n pais con na chërsenta class media e àuta e n'àut pontegg ant ìndes ëd dësvlup uman. A l'é rintrà ant la NATO dël 2004, e ant l'UE dël 1m Gené 2007. Apress la lesta chërsùa conòmica dj'agn 2000, la Romanìa a l'é dventà na conomìa fondà për la pipart an sij servissi, ma a l'é dcò industrial, an produvend angign e energìa elétrica, con ëd frere 'mé Dacia Viture e OMV Petrom. Anviron ël 90% dla popolassion as consìdera praticanta ëd religion cristian-a ortodòssa, e a son parlant nativ ëd lenga romen-a, na lenga romanza oriental. Con na sgnora stòria coltural, an Romanìa a-i son stàit e a-i son bele adess d'artista, ëd mùsich e d'anventor, e as peul trové tante atrassion torìstiche 'mé 'l Castel ëd Dràcula.
Serbia
La capital a l'é Belgrad.
Romanìa
Nòm
Romanìa a ven dal latin romanus, ch'a veul dì "sitadin ëd Roma". Ël prim usage ch'as conòss d'ës nòm as rëscontra dël sécol 16 ant jë scrit ëd n'umanista ch'a scrivìa an italian mentre ch'a viagiava për la Transilvania, la Moldavia e an particolar la Valachia.
Serbia
A l'ha na surfassa dë 77.474 km² e a conta apopré 8 milion d'abitant.
Romanìa
Nòm
Ël pì vej document ch'an resta an lenga romen-a, na litra dël 1521 stranomà "Letter of Neacșu from Câmpulung" a l'é notòria përchè a conten ël prim rëscontr dël nòm dël pais: la Valachia a l'é mëssionà con ël nòm ëd Țeara Rumânească ("La tera romen-a", teara dal latin terra, "tèra"; an romen corent a së scriv Țara Românească).
Serbia
Anté ch'as treuva
300px|center
De Winton - South Calgary Airport
Ël De Winton - South Calgary Airport a l'é n'aeropòrt localisà a De Winton, Alberta, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CEH4.
Serbia
Organisassion polìtica
La Serbia (nòm ofissial: Република Србија / Republika Srbija) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Tomislav Nikolic (conservator).
Ël Prim Ministr a l'é Ivica Dacic (dai 27 ëd luj 2012).
Régola dij segn
La régola dij segn ëd la multiplicassion a l'é na laj algébrica ch'a fortiss che: 🇫🇮
Regola dei segni del prodotto
Romanìa
Nòm
Doe scriture, român e rumân a son stàite dovrà a l'istessa manera fin-a che ij dësvlup sociolenghìstich a l'han mnà a la diferensa 'd sust antra dle doe forme: rumân a l'é passà a significhé "travajeur angagià për débit", mentre român a l'ha mantù 'l sust étnich. Apress l'abolission dla servitù dël 1746, la paròla rumân a l'é viaman perdùsse e a l'é restà român. Tudor Vadimirescu, un comandant rivolussionari dël prinsipi dël sécol ch'a fa XIX, a l'ha dovrà la paròla Rumânia për arferisse mach al prinsipà ëd Valachia.
Ël dovrage dël nòm Romania për arferisse a la patria ëd tùit ij Romen, con sò sust modern, a l'é documentà pr'ël prim bòt al prinsipi dël sécol ch'a fa XIX. Ël nòm a l'é stàit peui vnù ufissial da l'11 Dzémber 1861.
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria
Dl'otóber 1940 la gionta fassista d'Ion Antonescu a l'é dësbarassasse dël re Carl e a l'é lijassse a Hitler.
Conomìa
La moneda dla Romanìa a l'é ël leu.
Organisassion polìtica
La Romanìa a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Klaus Iohannis, dal 2014).
Ël Prim Ministr a l'é Nicolae Ciucă, (dal 2021).
🇫🇮
Lenga zapotec, isthmus
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, isthmus o Zapotec, Isthmus a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Isthmus a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zai
🇫🇮
Lenga Gurung oriental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gurung oriental o Gurung oriental a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gurung oriental a peul esse:<BR> <BR>
Peterborough Airport
Ël Peterborough Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Peterborough, Ontario, Canadà.
Lenga Gurung oriental
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ggn
Martin Heidegger
thumb|La ca ëd Heidegger a Meßkirch thumb|La tomba ëd Martin Heidegger a Meßkirch Filòsof alman, nassù a Meßkirch, ant la Foresta nèira dël Baden meridional, ël 26 dë stèmber dël 1889 e mòrt a Freiburg im Breisgau ël 26 ëd magg dël 1976.
Heidegger a l'avìa studià filosofìa e teologìa a l'Università 'd Friborgh, anté ch'a l'ha ëdcò mostrà e a l'ha scrivù Esse e temp.
Bele ch'a fussa marià e pare 'd famija, a l'é stàit moros ëd Hannah Arendt, ch'a l'avìa conossù a l'Università ëd Marborgh dël 1925, cand che chiel a l'era professor ëd filosofìa e chila na studentëssa.
A l'avìa aderì al Partì Nasista.
Artirasse da l'ansegnament a la fin dj'agn 1940, a l'ha tnù vàire seminari e conferense, dont l'avosà Question dla técnica dël 1953 a Mùnich. 🇫🇮
Lenga Kusu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kusu o Kusu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kusu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ksv
Chevregny
Chevregny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 8,85 km², con 196 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
Lenga Mekeo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mekeo o Mekeo a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mekeo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mek
Cittaducale
Cittaducale a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 6.412 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 70 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 92 ab/km quadrà. A confin-a con Borgo Velino, Castel Sant'Angelo, Longone Sabino, Micigliano, Petrella Salto, Rieti.
🇫🇮
Lenga Kumukio
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kumukio o Kumukio a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kumukio a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kuo
Carlo Dossi
thumb|right|200px|Carlo Dossi Scritor italian. El cont Carlo Alberto Pisani Dossi  a l'era nassù a Zenevredo ai 27 ëd mars dël 1849 e a l'é mort a Cardina, frassion ëd Còm, ai 19 ëd novèmber dël 1910.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Bure
Lenga Bure
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bure o Bure a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bure a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bvh
Benetutti
Benetutti a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Sàssari, con sirca 2.180 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 94 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 23 ab/km quadrà. A confin-a con Bono, Bultei, Nule, Nuoro (NU), Oniferi (NU), Orani (NU), Orune (NU), Pattada.
🇫🇮
La Selve (Aveyron)
La Selve a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 48,27 km², con 713 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
Bugewitz
Bugewitz a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Anklam-Land.
La Selve (Aveyron)
🇫🇮
Villanova d'Albenga
Villanova d'Albenga (Villaneuva d'Arbenga an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 2.540 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Balestra (dal 26/05/2014).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Cesa romànica ëd San Steo ëd Cavatorio 🇫🇮
Lenga zapotec, miahuatlán
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, miahuatlán o Zapotec, Miahuatlán a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Miahuatlán a peul esse:
Lenga Likum
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Likum ò Likum a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Lenga zapotec, miahuatlán
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zam
🇫🇮
Lenga Karekare
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Karekare o Karekare a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga Likum
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Likum a peul esse:
Rouvres (Eure-et-Loir)
Rouvres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 16,24 km², con 775 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 47 ab/km².
🇫🇮
Gras
44.44417°N, 4.54056°W
Cittareale
Cittareale a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 482 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 58 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 8 ab/km quadrà. A confin-a con Accumoli, Amatrice, Borbona, Cascia (PG), Leonessa, Montereale (AQ), Norcia (PG), Posta.
Lenga Ghale meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ghale meridional o Ghale meridional a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Gras
Gras a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 56,68 km², con 381 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
Cittareale
🇫🇮
Gras
🇫🇮
Lenga Ghale meridional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ghale meridional a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ghe
Gravières
44.42222°N, 4.0925°W
Lenga Likum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gravières
Gravières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 18,52 km², con 378 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km². 🇫🇮
Lenga Karekare
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Mese
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mese o Mese a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga Karekare
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kai
Lenga Mese
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mci
Cerponzóns, Pontevedra
San Vicente ëd Cerponzóns a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pontevedra. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 815 abitant (424 fomne e 391 òm), distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Nkutu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nkutu o Nkutu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nkutu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nkw
Amiens
🇫🇮
Prince Rupert Airport
Ël Prince Rupert Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Prince Rupert, Columbia Britànica, Canadà.
Debden Airport
Ël Debden Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Debden, Saskatchewan, Canadà.
Tayrac (Aveyron)
Tayrac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 15,73 km², con 174 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Collalto Sabino
Collalto Sabino a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 475 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 22 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 22 ab/km quadrà. A confin-a con Carsoli (AQ), Collegiove, Marcetelli, Nespolo, Pescorocchiano, Turania.
Bonnanaro
Bonnanaro a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Sàssari, con sirca 1.127 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 54 ab/km quadrà. A confin-a con Bessude, Borutta, Mores, Siligo, Torralba.
🇫🇮
Collalto Sabino
🇫🇮
Villnöß
right|140px Villnöß (Funes për j'italian) a l'é un comun ëd 2.379 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 98,72 % dj'abitant ëd Villnöß a l'é 'd lenga tedesca, ël 0,93 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,35 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
thumb|right|200px|La cesa ëd Santa Madlèin-a Ël sìndich a l'é Robert Messner (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lesta, Ordes
Santo André ëd Lesta a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Ordes. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 258 abitant (132 òm e 126 fomne) distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Nyindrou
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyindrou ò Nyindrou a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyindrou a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lid
🇫🇮
Lenga Nabak
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nabak o Nabak a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Chevresis-Monceau
Chevresis-Monceau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 16,85 km², con 368 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km².
🇫🇮
Hans Christian Andersen
thumb|right|200px|Hans Christian Andersen dël 1869 Scritor an lenga danèisa.
Vita
Hans Christian Andersen a l'é nassù a Odensa ai 2 d'avril dël 1805, ant na famija pòvra: sò pare, ciavatin, a l'era mòrt an guèra che chiel a l'avìa óndes agn; soa mare, lavandera, a l'era na ciocaton-a. A l'ha nen seguì djë studi regolar e na vòta mòrtje ël pare a l'é trasferisse a Copenàghen për serché boneur. Apress a vàire tentativ për afermesse ant ël camp teatral, a l'ha trovà dij protetor ch'a l'han giutalo e a l'han possalo a seguité jë studi, fin al conseguiment dël diplòma (1828). Antramentre a l'avìa argionzù un pò ëd notorietà con soe poesìe (an particular Ël cit ch'a meuir, 1827). A l'ha compì na gran quantità ëd viagi an Gërmania, Fransa, Italia, Grecia, Turchia, Svessia, Spagna e Anghiltèra (andova ch'a l'è venù a esse amis ëd Charles Dickens). Coste esperiense a l'han daje la materia për scrive na serie ëd lìber e diari ëd viagi. Sò amor për Riborg Voigt (na tòta ëd Faaborg), për Louise Collin (fija d'un dij sò protetor) e për l'atris svedèisa Jenny Lind a son stàit tuti maleuros e a l'han lassà segn an soe euvre. A l'é mòrt a Copenàghen ai 4 d'agost dël 1875.
Lenga Lala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lala o Lala a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Hans Christian Andersen
Euvre
La produssion teatral a l'ha nen dàit a Andersen la fama ch'a sugnava: an escludend un-a o doi euvre, dë scars sucess, ël teatro a l'ha mach daje dle delusion. Ëdcò soa euvra poética a l'é nen da consideresse vàire significativa.
Lenga Lala
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lala a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Slovachia
La Slovachia (Slovensko an slovach) a l'é un pais dl'Euròpa centro-oriental.
Lenga Lala
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nrz
Zuccarello
Zuccarello (Sucarê an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 319 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Butzow
Butzow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Greifswald, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Anklam-Land.
Dipartiment ëd la Somme
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason ëd la Somme Ël dipartiment ëd la Somme a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd l'Àuta Fransa (fin al 2015 ëd la Picardìa) e a l'ha për capleugh la sità d'Amiens.
Slovachia
A confin-a con Repùblica Ceca, Polònia, Ucrain-a, Ungherìa e Àustria.
Dipartiment ëd la Somme
🇫🇮
Slovachia
La capital a l'é Bratislava.
A l'ha na surfassa ëd 49.037 km² e a conta anviron 5.400.000 abitant.
Zuccarello
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Paliotto (dal 01/06/2015).
Slovachia
A l'é mèmber ëd l'Union Europenga.
Zuccarello
Anliure esterne
left|thumb|300px|Ij pòrti dla contrà sentral 🇫🇮
Slovachia
Anté ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
La Slovachia (nòm ofissial: Slovenská republika ) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Zuzana Čaputová (dal 2019).
Ël Prim Ministr a l'é Eduard Heger (dal 2021).
Lenga Nabak
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nabak a peul esse:<BR> <BR>
Slovachia
Moneda
Për savèjne ëd pi, guarda soa vos.
Hans Christian Andersen
Euvre
Andersen a l'é stàit autor ëd romanz; as peulo arcordé:
Slovachia
Anliure esterne
🇫🇮
Hans Christian Andersen
Euvre
A l'é dzoratut avosà për soe 157 "Fàule" (1835-1872), concepìe an prinsipi për un pùblich infantil e peui vnùe un-a dle ciadeuvre dla litratuta mondial. La comprension për le masnà, la franchëssa, l'umanità e ël sutil umorism a s'esprimo con dj'arzultà d'auténtica poesìa, con na vena ëd malinconìa ancreusa.
thumb|right|250px|Scultura ëd sàbia
Debert Airport
Ël Debert Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Debert, Neuva Scòssia, Canadà.
Hans Christian Andersen
Euvre
Antra le fàule as peulo arcordé:
Debert Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CCQ3.
Hans Christian Andersen
Euvre
Dël 2001, soagnà da Gioventura Piemontèisa, a l'é surtìa n'arcòlta ëd soe fàule voltà an piemontèis da Ilaria Forest, con dissègn originaj d'Adriano Velicogna e Ivan Pignatelli.
🇫🇮
Lenga Nabak
Classificassion
<BR>
Beinasch
right|140px Beinasch -[[Media:Pms-Beinasch.oga|pronunsia]]:- (Beinasco an italian) a l’é un comun ëd 18.157 abitant dla provincia ëd Turin.
As treuva an sle rive ëd Sangon. La sità a l'é constituìa da 'n sènter e da tre frassion: Borgarèt, Borgh Melan e Le Fornase.
Lenga Nabak
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=naf
Beinasch
Demografìa
Fin-a al 1936 la sità a l'avìa pòch pi che doimila abitant.
Sità gemelà
Beinasch a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Tetela
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tetela o Tetela a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tll
Lenga zapotec, ozolotepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga zapotec, ozolotepec o Zapotec, Ozolotepec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Zapotec, Ozolotepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Kutto
Lenga Kutto
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kutto o Kutto a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kutto a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kpa
Saint-Aubin-des-Bois (Eure-et-Loir)
Saint-Aubin-des-Bois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 18,09 km², con 987 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 54 ab/km².
🇫🇮
Lenga Ghale setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ghale setentrional o Ghale setentrional a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ghale setentrional a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Hermit
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l ' Hermit a peul esse:
Debolt Airport
Ël Debolt Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Debolt, Alberta, Canadà.
Lenga Hermit
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=llf
Debolt Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CFG4.
Lenga Hermit
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gais
right|140px Gais a l'é un comun ëd 2.865 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 96,68 % dj'abitant ëd Gais a l'é 'd lenga tedesca, ël 3,09 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,22 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Romana Stifter (dal 9/05/2005).
Sità gemelà
Gais a l'é gemelà con:
Grospierres
44.40139°N, 4.29°W
Grospierres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 27,3 km², con 624 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km². 🇫🇮
Lenga Yela
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yela o Yela a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yela a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yel
Dipartiment dël Tarn
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason dël Tarn Ël dipartiment dël Tarn a l'é un dipartiment fransèis localisà ant la region ëd l'Ocitània (fin al 2015 dël Mesdì-Pirené) e a l'ha për capleughl la sità d'Albi.
A pija sò nòm dal fium Tarn.
🇫🇮
Lenga Dera
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dera o Dera a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dera a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kna
Port Hawkesbury Airport
Ël Port Hawkesbury Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Port Hawkesbury, Neuva Scòssia, Canadà.
Uma Thurman
thumb|right|200px|Uma Thurman