cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salò
Stòria
Da l'otóber dël 1943 a l'avril dël 1945 Salò a l'ha ospità vàire ministeri dl'ansidita Repùblica Social Italian-a, ch'a l'é për lòn conossua 'dcò con ël nòm ëd Repùblica ëd Salò.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianpiero Cipani (dal 27/05/2014, dagià sìndich dal 1999 al 2009).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Gardone Riviera
center|650px
Gardone Riviera (Gardù de Riera an dialèt gardesan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.652 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva an sla riva ossidental dël Lagh ëd Garda.
Sità gemelà
Gardone Riviera a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|Ël Vittoriale ëd Gabriele d'Annunzio 🇫🇮
Vestone
Vestone (Vistù o Istù an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.340 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva an Val Sàbia, an riva al fium Cese.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Zambelli (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Travagliato
Travagliato (Traaiàt an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 13.894 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Renato Pasinetti (dal 27/05/2013, scond mandà dal 01/06/2015).
Sità gemelà
Travagliato a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial dij Sant Pé e Pàul 🇫🇮
Turin (fótbal)
A l'é nà dël luj dël 2005, dòp ël faliment dël Torino Calcio, società fondà ij 3 dë dzèmber dël 1906, ma për efet dël "Lodo Petrucci" prima, e del nòm ëd marca catà dal Tribunal dij Falimènt dòp, cola neuva a l'é a tuti j'efet la prosecussion ëd cola veja.
President ëd la società a l'é Urbano Cairo. Alenator ëd la squadra a l'é Ivan Jurić.
Ël 3 dë dzèmber dël 2006, a lë stadi Olìmpich ëd Turin, a l'ha celebrà ij sò prim 100 ani con na gran festa che a l'ha vist marcé dzora 'l camp, dnans a 25.000 spetador, 100 giugador e antreneur che pì che d'àutri a l'han marcà soa stòria.
La fondassion
Dël 1900, ël Football Club Turinèis as fond con l'Antërnassional Turin, ma la vera svòlta për la squadra che an coj ani a l'é vestìa con na maja giàuna e nèira, a l'é ruvà dël 3 dë dzèmber dël 1906, ant na frèida sèira d'invern: ant la birarìa Voigt ëd Turin (ancheuj Bar Nòrman) an contrà Pero Mica, a l'é fasse n'aleansa con dij giugador ëd la Juventus, guidà da lë svìsser Alfredo Dick, che a l'era pa d'acòrdi con la sërnùa dla Juve dë dventé na società professionista. Da la fosion tra FC Turinèis e j'"ex" ëd la Juventus a l'é nàit ël FC Turin, che peui dël 1936 për decision dël goern fassista a cangërà sò nòm an Associassion Fótbal Turin. Da già che costa neuva società a l'é nàita an passand trames ëd le squadre pì veje quajdun a dis che a sia la società pì veja an tuta Italia. D'àutri a diso che la società pì veja a l'é la Prò Vërsèj fondà dël 1892 ma a venta armarché che la Prò a l'ha creà soa session ëd fótbal mach dël 1903 e che donca la società pì veja a dovrìa esse ël Genoa, fondà dël 1893.
Da j'achit a la prima guèra mondial
La neuva società a l'ha cangià ij sò color con ël granata e dzora ij motiv che a l'ha portà a cost cangiament a-i son vàire teorìe: a smija che la società a l'ha sërnù 'l granata përchè a l'era 'l color ëd la Brigà Savòja che, dosent ani anans, dòp la liberassion ëd Turin da l'assedi fransèis, a l'avìa pijà la decision d'adoté 'n fassolèt ëd color granata për arcordé 'l nunsi che an cola ocasion a l'era mòrt për anunsié la neuva dla vitòria.
La prima partìa ofissial a l'é giugasse ël 16 dë dzèmber dël 1906, a Vërsèj contra la Prò, con la vitòria dël Tòr për 3 a 1: an cola ocasion ij turinèis a l'han ancora giugà con la veja maja giàuna e nèira dël FC Turinèis.
N'ann dòp as gieuga 'l prim derby con la Juve (13 ëd gené dël 1907): ël Tòr a l'ha vagnà 2 a 1 e un mèis dòp a l'ha vagnà ancora con un bel 4 a 1 an ruvand parèj a partecipé al giron final anté che a l'é peui rivà sgond dòp ël Milan.
Ël camp a sarà, fin-a al 1910, ël Velodromo Umberto I.
Ant ël campionà dël 1908 ël Tòr a l'ha pa giugà përchè na neuva régola a limitava 'l nùmer ëd giugador strangé, parèj 'l Tòr a l'ha partecipà a doi torneo men amportant: a l'ha vagnà la "Bala Dapples" contra la Prò Vërsèj e a l'ha përdù na final d'un torneo anternassional organisà dal giornal La Stampa a Turin contra 'l Servette.
Dël 1912 a intra ant la comission técnica Vittorio Pozzo: con chiel, dël 1914, ël Tòr a l'ha partecipà a na vira an Sud América con ses vitòrie an ses partìe contra squadre coma la Selession Nassional argentin-a e ij brasilian dël Corinthians.
Con la prima guèra mondial ël campionà 'd fótbal a l'é anterompù e për la stason 1914-15, ël Genoa a ven diciarà campion con mach doi pont ëd pì ch'ël Turin quand a-i era ancora na partìa da giughé e ant l'ùltima giornà le doe squadre a dovìo giughé tra 'd lor (e ant la partìa dl'andé ël Tòr a l'avìa vagnà 6 a 1).
La costrussion dlë stadi Filadelfia
La squadra a l'ha conossù soa prima época d'òr con la presidensa dël cont Enrich Maron Cinsan, che a l'ha fàit constrùe dantorn al "Camp Turin" le prime tribun-e ëd col che peui a l'é dventà lë "Stadi Filadelfia" e che, dal 17 d'otóber dël 1926 a l'ha ospità tute le partìe dël Tòr fin-a al 1958. Cost president a l'é stàit amportant ëdcò për la compra 'd vàire giugador, dzoratut ëd tre atacant fenomenaj: Julio Libonatti, Adolfo Baloncieri e Gino Rossetti.
Lë scudet revocà
La révoca ëd lë scudet 1926-27 a l'é stàita decidùa da la Federassion ai 3 ëd novèmber 1927 e a rësguardava la partìa antra 'l Tòr e la Juventus dij 4 ëd giugn dël midem ann. Tòr e Juve a j'ero qualificasse për ël giron final, an rivand prim an sò giron rispetiv dël Nòrd. Ant ël torneo final, a l'andà la Juve a l'avìa batù ël Tòr 1-0, con grija dël sentratach Pastore. Ant la partìa d'artorn, ai 4 ëd giugn 1927, ël Tòr a l'avìa vagnà 2-1 (0-1 ant ël prim temp): apress na grija dël juventin Torriani a la fin dël prim temp, a l'avìo segnà Balacics e Libonatti. A la fin dël giron final, ël Tòr a l'era rivà prim, dnans al Bològna e a la Juventus.
Chèich di apress, un giornal ëd Milan a l'avìa scrivù che a-i era stàit un tentativ ëd corussion da la part d'un dirigent dël Tòr ant ij confront ëd chèich giugador dla Juve për la partìa dij 4 ëd giugn. La stòria a l'é stàita arpijà dal Tifone, ebdomadari roman dirigiù da Ennio Viero. Un giornalista a l'avìa fàit n'anchiesta privà e a l'avìa concludù che al giugador juventin Allemandi a j'ero stàite promëttùe vintessinch mila lire, ma peui a l'avìo nen daje, përchè Allemandi a l'era stàit un dij mej giugador ant la partìa.
L'anchiesta dla Federassion a l'ha mnà a la révoca ëd lë scudet për ël Tòr, a la sospension d'Allemandi a temp indeterminà e a d'àutri provediment dissiplinar contra l'echip granata
Ël Grand Turin
Për aprofondì, ch'a varda l'artìcol: Tragedia 'd Superga
Ël moment pì bel ëd la stòria granata a l'é stàit ëd sicura col dël Grand Turin, na squadra imbatìbil e bon-a a vagné 5 ëscudèt tra ël 1942 e 'l 1949 e na Copa Italia dël 1943 (parèj ël Turin a l'é stàit la prima squadra piemontèisa a vagné Copa Italia e scudèt ant la midema stason). Capitan e leader ëd col ësquadron a l'é stàit Valentino Mazzola, pare 'd Ferruccio e ëd Sandro che peui a son ëstàit ëdco lor fotbaleur. La formassion pì dovrà a l'era: Bacigalupo, Ballarin, Maroso, Grezar, Rigamonti, Castigliano, Menti, loik, Gabetto, Mazzola, Ossola. La serie 'd vitòrie a l'é fërmasse mach quand, an tornand da na trasferta fàita a Lisbon-a, ël reoplan che a portava ij campion a Turin a l'é schërpasse contra 'l murajon ch'a-i era darera a la Basìlica ëd Superga. An col terìbil assident, marcà ancora adess ant la memòria dij turinèis, a son mòrtie tuti ij titolar e le riserve dla squadra, doi dirigent (Agnisetta e Civalleri), doi antreneur (Egri Erbstein e Leslie Lievesley), ël masseur Cortin-a e tre giornalista (Luigi Cavallero, Renato Tosatti e Renato Casalbore).
J'ani '70
Dòp costa tragedia la squadra a l'ha vivù dë stason pien-e 'd dificoltà. Dël 1959 a l'é rivaje la prima degradassion an serie B, compagnà da la denominassion ëd "Talmon Turin" che tuti ij tifos a s'arcòrdo ancora adess. Ël Tòr a l'é restà an serie B mach na stason e già ant ël campionà 1960-61 a l'ha giugà an Serie A e doi ani dòp a l'é stàit catà da monsù Orfeo Pianelli, l'ùltim president granata grand për dabon. La squadra a l'é stàit torna protagonista quand ël neuv president a l'ha catà dal Génoa Gigi Meroni. Con cost giugador genial e con n'òmo coma Nereo Rocco coma antreneur, la squadra a l'é ruvà tersa ant la classificassion (1964-65). La stòria ëd Meroni al Tòr a l'é terminà an manera tràgica tant ma soa vita: ël 15 d'otóber dël 1967 ël giugador granata, dòp na partìa vagnà antëcà contra la Sampdòria, a ven massà da na vitura an traversand la stra an Cors Re Umbert, ant ël sènter ëd Turin. Ël Tòr sensa sò campion a l'ha finì la stason ant la posission ch'a fa set ma a l'ha vagnà la sgonda Copa Italia 'd soa stòria. Antratant Pianelli a séguita a constrùe na squadra fòrta e dël 1971 a l'é ruvà la tersa Copa Italia dla stòria granata antramentre che dël 1971-72 ël Turin a l'ha finì 'l campionà sgond, a un pont da la Juventus. Lë scudet a l'é rivà dël 1975-76, a la fin ëd n'armonta fiamenga fàita a la Juve 'd Carlo Paròla che, a la prima a l'avìa sìnch pont ëd vantagi sël Tòr, pont ësgairà con tre dërote an tre partìe (dont un-a ant ël derby d'artorn vagnà dal Tòr 2 a 1) che a l'han fàit cadò al Tòr ëd la prima posission ant la classificassion. Ij granata a son rivà a giughé l'ùltima partìa antëcà contra 'l Cesena con un pont ëd vantagi dzora la Juve che a dovìa giughé a Perugia. Ij granata a son stàit nen bon a vagné soa partìa ma 'l pari a l'é bastà da già che la Juve a l'ha perdù 1 a 0 a Perugia. Ël Tòr a l'é campion 27 ani dòp Superga e con un vantagi 'd doi pont dzora ij "cusin". Ant la stason sucessiva costa dësfida a l'é arpetusse: costa vira però ij granata a son rivà sgond con 50 pont contra ij 51 pont ëd la prima Juve 'd Trapattoni (record për ël campionà con 16 squadre). Dël 1978 ël Tòr a l'é ruvà torna sgond ansema al Vicensa 'd Paolo Rossi e ancora darera a la Juventus; peui ant le stason ch'a son rivà dòp a l'ha nen savù arpete coj arzultà con l'ecession dël 1984-85 quand a l'é riva sgond darera al Veron-a d'Osvaldo Bagnoli.
Da la "B" a la final ëd la Copa UEFA
A la fin dël campionà 1988-89 ël Tòr a va torna an Serie B për la sgonda vira 'd soa stòria. Però la sgonda categorìa a smija squasi fé dla bin a la società granata che a artorna sùbit an Serie A ant la stason 1989-90 con na marsa trionfal. Con Emilian Mondònich coma antreneur n'ani dòp la squadra a riva an UEFA, an ruvand ëdcò anans a la Juve che, për la prima vira an 28 ani, a resta fòra da tute le competission europenghe (1963-1991). Dël 1991-92 ël Turin a smija la squadra pì fòrta dla Serie A ansema al Milan (peui vincidor dlë scudèt), e a va franch bin ëdcò an Copa UEFA andoa a vagna an semifinal contra 'l Real Madrid. Ant la final contra l'Ajax, n'àutr ësquadron dël fótbal mondial, ij granata a fan pari (2 a 2) antëcà antramentre che a Àmsterdam a finiss 0-0 a dispet dij tre paloch ciapà dai turinèis.
Cola stason an campionà a finiss con ij granata ant la tersa posission.
Për boneur ël randevó con la vitòria a l'é rispetà n'ann dòp. La quinta Copa Italia a intra ant ël palmares ant la stason 1992-93 mersì a la final contra la Roma. La final a l'é motobin dura, dzoratut ant l'artorn a Roma, andoa ij giàun-ross a vagno 5 a 2 ma tute coste grije a basto nen përchè 'l Tòr anteca a l'ha vinciù 3 a 0. Mersì a la régola che a favoriss chi a marca ëd grije an pì fòra, ël Tòr a vagna soa quinta Copa.
La crisi
La vitòria dla Copa Italia a basta nen a salvé la società granata che, ant l'istà dël 1993, a va an faliment. Da col moment a-i son mach dle società modeste o disastrose a guidé 'l Turin, fin-a a la mira che, an pòchi ani a dësbelo la "Primavera" (setor giovanil dël Tòr e da sempre orgheuj granata) e a campo giù 'l mìtich stadi Filadelfia, teatro che a l'avìa vist vagné ij campion dël Grand Turin. Ancheuj ël "Fila" a l'é mach un drocheri e dzora la possibilità d'arfelo a son fasse mach ëd paròle.
L'artorn an Serie A, dòp ël disavans përdù ai rigor contra 'l Perugia dël 1997-98 (3 a 5 l'arzultà final a Res dl'Emilia), a ruva dël 1998-99, dòp na stason motobin bon-a (prim pòst an Serie B për la tersa vira ant la stòria granata). Belavans già a la fin ëd la stason 1999-2000 ël Tòr a cala torna an Serie B e da sì a ancamin-a n'época andoa la squadra granata a armonta e a cala tra A e B con l'ùltima degradassion dël 2002-03.
Ant j'ani dël fótbal modern ël Turin a perd soa identità e a treuva sò pòst nì tra le società pì grande e riche ni tra cole pì cite dla Serie A. Nomach dël 2001-02 ël Tòr as salva con tranquilità e as qualìfica për la Copa Intertoto, torneo ëd qualificassion a la pì famosa Copa UEFA, anté che a ven eliminà dal Villareal spagneul.
An costa época a son mach ij tifos a difende për dabon l'identità dël Tòr: ël 4 ëd magg dël 2003, dòp na neuva degradassion an Serie B, 50.000 granata (ruvà da tut ël Piemont e dal mond) a fan na marsa për le contrà 'd Turin, an partend da lòn ch'a resta dlë stadi Filadelfia, an passand an Cors Re Umbert anté che a l'é mòrt Gigi Meroni për ruvé an Piassa San Carl e a Superga. Cost a l'é 'l segn che la passion a l'é sempre viva 'dcò se j'arzultà a rivo nen: ël poeta Giovanni Arpino a l'avìa ciamà cost sentiment Tremendism Granata.
Ël 26 ëd giugn dël 2005, ant në stadi franch pien, ël Turin a vagna 'l play-off contra 'l Perugia e a torna an Serie A ma la gòj a dura pòch: cola istà për ëd problema conòmich la società a ven declarà an faliment e a spariss dòp 99 ani dë stòria.
Turin Fótbal Club 1906
Dòp costi problema, na neuva partìa ëd sòcio guidà da Pierluis Marengh (e con pòche possibilità conòmiche) a crea la Società Civile Campo Torino (la denominassion a ven dal vej nòm dël camp Filadelfia); ël 19 ëd luj a presenta la domanda për pijesse tìtoj e trofeo dël vej Tòr për nen parte da la serie C ma da la serie B.
Ël 16 d'agost dël 2005 la FIGC a arconòss a la neuva società 'l tìtol ësportiv dël vej Turin Fótbal: la neuva dirigensa, an partend da zero, a l'ha vagnà la possibilità ëd constrùe sota la mira sportiva e organisativa ël neuv Tòr. Ël 19 d'agost ant ël Bar Nòrmann (na vira ciamà Biraria Voigt, la midema andoa l'era fondasse la società) la neuva dirigensa a lassa la proprietà dël club a Urbano Cairo.
Cost process a ven completà ël 12 ëd luj dël 2006 quand Urbano Cairo a cata për 1.411.000 euro la marca dël vej Turin con le Cope e ij trofeo dël Grand Turin. thumb|Andrea "Gallo" Belotti ël capitani dal 2016
L'artorn an Serie A
La squadra, guidà da l'antreneur Gianni de Biasi, a ancamin-a 'l campionà con na vitòria contra l'Albinoleffe, 1 a 0 mersì a la grija marcà da Enrico Fantini, giugador che a sarà motobin amportant dzoratut ant la prima part ëd la stason an marcand vàire grije amportante. Amportant a l'é 'dcò un fotbaleur ruvà dal Parma, Alessandro Rosina sùbit ciamà dai tifos "Rosinaldo" për ij sò dribbling. La squadra a finiss tersa an campionà e a vagna ij play-off ant la final contra 'l Mantoa an artornand an serie A.
Maclodio
Maclodio (Maclo o Maclode an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.476 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marcello Orizio (dal 14/06/2004, scond mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).
Berlingo
Berlingo (Berlènch o Berlingh an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.706 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Arferiment
🇫🇮
Rodeiro, Rodeiro
San Vicente ëd Rodeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rodeiro. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 475 abitant (257 fomne e 218 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Regoela, Cabanas
San Vicenteëd Regoela a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabanas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 147 abitant (75 fomne e 72 òm), distribuì an 8 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Gianni Morandi
Cantant, ator e condutor televisiv italian,Gian Luigi Morandi a l'é nassù a Monghidoro, un pais dl'Apenin Bolognèis j'11 d'otóber 1944 ant na famija ëd modeste orìgin: sò pare Renato a l'era ciabatin, soa mare Clara fomna ëd cà. A l'è considerá un dij pì important cantant italian e con pì che 50 milion ëd còpie vendùe a l'è tra i vint artista italian ch'a l'han vendù ëd pì. A l'è stait pressident onorari dla squadra dël Bològna dal 2010 al 2014. Soe canson pì popolar a son "In ginocchio da te", "Andavo a cento all'ora", "Fatti mandare dalla mamma a prendere il latte", "Scende la pioggia", "Uno su mille", "Sei forte papá", "C'era un ragazzo che come me amava i Beatles e i Rolling Stones", "Banane e lampone", "Non son degno di te" e "Si puó dare di piú".
J'inissi
Da giovo ëd seira a vendìa bìbite al cìne e dle vire a cantava, antramentre che ëd dì a giutava ël pare. Al matin prima ëd taché a travajé a lesìa col pare na pàgina dël Capital ëd Karl Marx e L'Unità e quand ch'a j'ero le Feste dl'Unità a cantava, soens col grup "I Cadetti Di Scaglioni" ëd Bellaria. A preuva a fè ël bòcseur sota al consèj d'un àrbiter ma sensa sucess e peui ant ël 1961 a partessipa al concors "Voci Nuove Disco D'Oro" a Res dl'Emilia: as classìfica për la final dël 15 d'avril e a riva al pòst ch'a fa neuv; a lë scond pòst a j'era Iva Zanicchi, al sest Orietta Berti. Al 15 d'avril 1962 a vagna ël Festival ëd Bellaria e ël dì d'apress l'àrbiter al porta a Roma, andoa ch'a firma un contrat con la RCA italian-a. Soa cariera a taca con "Andavo a cento allora", scrita da l'emigrá an Belgio Tony Dori e da Franco Migliacci, che per l'ocasion as firma con lë stranòm ëd Camucia. Cola canson a l'era stàita incisa col dì stess da l'orchestra d'Ennio Morricone. La canson a intra nen ant la classìfica, ma a ven scotà ant ij juke box.
Comezzano-Cizzago
Comezzano-Cizzago (Comesà Sisàch an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.869 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Maffioli (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Gianni Morandi
J'agn Ëstanta
Ant j'agn Ëstanta a l'ha un perìod ëd declin. A l'é ël protagonista dël film "Le castagne sono buone" ėd Pietro Germi. La crisi professional a dventa 'dcò na crisi ëd véndite:ant ël 1972 a riva quart al Festival ëd Sanremo con "Vado a lavorare", ma a riess nen a vendi. La crisi a dventa 'dcò personal: chèich ann apress as separa da la Efrikian, dòp avèj avù 3 fieuj: Serena, Marianna e Marco. Ant ël 1975 a condus sël prim canal con Ombretta Colli lë spetàcol "Rete Tre", ch'a l'ha për sigla "Sei forte papà", ch'a passa aj vértis dle classìfiche.'Ant ël 1977 a s'iscriv al cors ëd contrabass al Conservatori ëd Roma, ma a riva nen a diplomesse.
Comezzano-Cizzago
Arferiment
🇫🇮
Gianni Morandi
J'agn Novanta
Ant ël 1995 a torna a Sanremo con "In amore", an cobia con Barbara Cola e a-j riva scond. Ant ël 1997 a nass sò quart fieul, Pietro, da Anna Dan. Ant ël 1998 sò fieul Marco, ëdcò chiel cantant, a partéssipa a la session giovo dël Festival ëd Sanrem col sò grup "Percentonetto". Ant ël 1999 a condus la trasmission "C'era un ragazzo", ch'a l'ha n'enorm sucess.
Soutelo, Salceda de Caselas
San Vicente ëd Soutelo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Salceda de Caselas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 449 abitant (227 fomne e 222 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
Gianni Morandi
J'agn Doimila
Ant ël 2000 a riva ters al Festival ëd Sanremo con "Innamorato". Ant ël 2002 a condus an television "Uno di noi" e a-j seurt l'àlbom "L'amore ci cambia la vita" e ant ël 2004 "A chi si ama veramente". Lë spetàcol "Stasera Gianni Morandi" a oten pì dël 28% dë share.Ant l'istess ann as mària con Anna Dan. Ant ël 2006 a torna an television con "Non facciamoci prendere dal panico", su Rai 1. Ant ël 2007 a l'è sortìa l'arcòlta "Grazie a tutti".' Ant ël 2008 a dreuv ël Festival ëd Sanremo an cantand "Nel blu dipinto di blu" ëd Domenico Modugno. Ant ël 2009 a partéssipa a l'incision dël bran Domani 21/04/2009 ëd Mauro Pagani, per giuté ij teramotà ëd L'Àquila.
2010-present
A l'è stait condutor dël Festival ëd Sanremo dël 2011 con Belen Rodriguez, Elisabetta Canalis e Luca e Paolo. Ant ël 2012 a lo condus torna ansema a Rocco Papaleo e Ivana Mrazova. L'8 e ël 9 otóber 2012 a l'è l'ùnich òspit ëd "Rock Economy" d'Adriano Celentano, da l'Aren-a ëd Veron-a. Ant l'otóber a-j seurt l'àlbom "Bisogna vivere". Ant ël 2013 a presenta su Rai 1 na seirà për jë stant'ani ëd Lucio Dalla.
Soutelo, Salceda de Caselas
🇫🇮
Gianni Morandi
Lë spòrt
A l'ha corù 10 maraton-e a New York, a Berlin, a Londra, a Paris, a Milan e a Bològna. A l'é stait un dij fondator dla Nassional Italian-a Cantant: a l'é stait sò pressident dal 1987 al 1992 e dal 2004 al 2006 e a l'ha giogà an 340 partie e fait 54 gòl.
Onorificense
L'è Comendator dl'Órdin al Mérit ëd la Republica Italian-a.
Discografìa
🇫🇮
Lograto
Lograto (Logràt an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.826 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianandrea Telò (dal 26/05/2014).
Anliure esterne
🇫🇮
Trasmañó, Redondela
San Vicente ëd Trasmañó a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Redondela. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.05o abitant (537 fomne e 513 òm), distribuì an 3 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Brandico
Brandico (Brandìch an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.685 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Pensa (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa dla frassion ëd Castelgonelle 🇫🇮
Gabriele d'Annunzio
thumb|right|200px|Gabriele d'Annunzio Scritor, poeta e òm polìtich italian.
Gabriele d'Annunzio a l'era nassù a Pescara ai 12 ëd mars dël 1863 e a l'é mòrt a Gardone Riviera al 1m ëd mars dël 1938.
Teatro
🇫🇮
Vigo, Carral
San Vicente ëd Vigo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carral. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 475 abitant (241 fomne e 234 òm), distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Chiari
Chiari (Ciare an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 18.856 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Vizzardi (dal 10/06/2014).
Sità gemelà
Chiari a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|230px|Ël cioché dël dòm 🇫🇮
Urago d'Oglio
Urago d'Oglio (Öràch d'Òi an dialèt bressan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.814 abitant, ant la provinsa ëd Bressia. As treuva ant la Bassa Bressan-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonella Podavitte (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
San Vicente do Grove, O Grove
San Vicente dël Grove a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dël Grove. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.118 abitant (576 fomne e 542 òm), distribuì an 15 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Portomourisco, Petín
Portomourisco, Petín a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Petín. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 142 (75 òm e 67 fomne), distribuì an 2 categorìe ëd popolassion.
A Baña, A Baña
San Vincenzo dla Baña a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Baña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 734 abitant (378 òm e 356 fomne) distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Padriñán, Sanxenxo
San Xenxo ëd Padriñán a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sanxenxo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 3.404 abitant (1.738 fomne e 1.666 òm), distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Marín (San Xián), Marín
🇫🇮
A Pereiriña, Cee
San Xián dla Pereiriña a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cee. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era d'862 abitant (439 òm e 423 fomne), distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Fontecarmoa, Vilagarcía de Arousa
San Pedro ëd Fontecarmoa a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilagarcía de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 336 abitant (178 fomne e 158 òm).
🇫🇮
Sergude, Carral
🇫🇮
Romai, Portas
San Xián ëd Romai a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Portas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 991 abitant (526 fomne e 465 òm), distribuì an 12 grup ëd popolassion.
San Demetrio
San Demetrio a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Arealonga, Vilagarcía de Arousa
Santa Baia d'Arealonga a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilagarcía de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 2.273 abitant (1.159 fomne e 1.114 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Giorgio Bassani
thumb|right|200px|Giorgio Bassani Scritor italian. Giorgio Bassani a l'era nassù a Bològna ai 4 ëd mars dël 1916 e a l'é mòrt a Roma ai 13 d'avril dël 2000.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Cea, Vilagarcía de Arousa
San Pedro ëd Cea a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilagarcía de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.317 abitant (687 fomne e 630 òm), distribuì an 14 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Sant'Eufemia
Sant'Eufemia a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Giuseppe Berto
thumb|right|200px|Giuseppe Berto Scritor italian. Giuseppe Berto a l'era nassù a Mogliano Veneto ai 27 dë dzèmber dël 1914 e a l'é mòrt a Roma al 1m ëd novèmber dël 1978.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Bamio, Vilagarcía de Arousa
San Xens ëd Bamio a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilagarcía de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.429 abitant (749 fomne e 680 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Deiro, Vilanova de Arousa
San Miguel ëd Deiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilanova de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.821 abitant (924 fomne e 897 òm), distribuì an 8 grup ëd popolassion.
San Valentino
San Valentino a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Deiro, Vilanova de Arousa
🇫🇮
Montoxo, Cedeira
San Xiao ëd Montoxo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cedeira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 461 abitant (241 fomne e 220 òm), distribuì an 28 grup ëd popolassion.
🇫🇮
San Daniele
San Daniele a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Ìsola d'Arousa, Ìsola d'Arousa
San Xulián dl'Ìsola d'Arousa a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Ìsola d'Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 4.889 abitant (2.462 fomne e 2.427 òm).
Cornazo, Vilagarcía de Arousa
San Pedro ëd Cornazo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilagarcía de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.468 abitant (753 fomne e 715 òm), distribuì an 11 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Baión, Vilanova de Arousa
San Xoán ëd Baión a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilanova de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.511 abitant (789 fomne e 722 òm), distribuì an 20 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Caleiro, Vilanova de Arousa
Santa María ëd Caleiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilanova de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 3.072 abitant (1.589 fomne e 1.483 òm), distribuì an 13 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Sant'Eufemia a Maiella
right|140px Sant'Eufemia a Maiella a l'é un comun dl'Abruss ëd 312 abitant, an provincia ëd Pescara.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Crivelli (dal 30/05/2006). thumb|left|Roccacaramanico 🇫🇮
Guimarei, A Estrada
🇫🇮
San Demetrio Corone
right|120px San Demetrio Corone (Shën Mitri an arbëreshë) a l'é un comun ëd 3.747 abitant dla Calabria an provincia ëd Cosensa.
Lenga
San Demetrio Corone a l'é un dij pais dla Calabria andoa l'arbëreshë (ch'a sarìa una variant dl'albanèis) a l'é ancora parlà e mostrà ant le scòle.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Sposato (dal 30/05/2006).
Anliure esterne
🇫🇮
San Valentino Torio
San Valentino Torio a l'é un comun dla Campania ëd 9.858 abitant, an provincia ëd Salern.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Felice Luminello (dal 17/04/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
San Valentino in Abruzzo Citeriore
San Valentino in Abruzzo Citeriore a l'é un comun dl'Abruss ëd 1.916 abitant, an provincia ëd Pescara.
Curiosità
San Valentino in Abruzzo Citeriore a l'é 'l comun italian con ël nòm pi longh, ex aequo con Pino sulla Sponda del Lago Maggiore.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Angelo D'Ottavio (dal 15/04/2008).
Anliure esterne
🇫🇮
Sant'Eufemia d'Aspromonte
right|110px Sant'Eufemia d'Aspromonte a l'é un comun dla Calabria ëd 4.146 abitant, an provincia ëd Res ëd Calabria.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vincenzo Saccà (dal 29/05/2007).
Gianfranco Funari
thumb|right|200px|Gianfranco Funari ant j'agn '80 Giornalista dla television. Gianfranco Funari a l'era nassù a Roma ai 21 ëd mars dël 1932 e a l'é mòrt a l'ospidal San Rafael ëd Milan ai 12 ëd luj dël 2008.
🇫🇮
San Daniele Po
San Daniele Po (San Daniel an dialèt cremonèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.387 abitant, ant la provinsa ëd Cremon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Davide Persico (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|230px|left|La cesa parochial 🇫🇮
Pero Mica
thumb|right|200px|Pero Mica a dà feu a le póer, quàder d'Andrea Gastaldi Pero Mica (Pierre Micha a l'anàgrafe) a l'era nassù a Sajan ai 6 ëd mars dël 1677 e a l'é mòrt-ie a Turin ai 30 d'agost dël 1706.
Anrolasse coma soldà-mineur ant l'armada dël Ducà Sabàud, a l'é arcordà përchè con sò eroism a l'ha përmëttù a la sità 'd Turin ëd resiste a l'assedi fransèis dël 1706.
Sota la mira stòrica a son nen tante le neuve ch'i l'oma 'd chiel prima 'd sò gest coragios. A l'era nàit ant na famija modesta a Sajan (cit pais ant la Val Serv davzin a Andorn, al di d'ancheuj ciamà, an italian, Sagliano Micca) e a esist ancora la sempia ca andoa a l'ha vivù, butà drinta na cort tìpica dle ca piemontèise. A fasìa ël picapere e ël mineur. A Turin ël musé ch'a porta sò nòm e a l'é dedicà a sò gest e a col assedi stòrich as treuva a doi pass d'andoa Pero Mica a l'é sacrificasse.
La posission ëd la scala andoa a-i é staje costa assion d'eroism a l'é savusse mach dël 1958 grassie a jë sfòrs e a j'arserche ëd Guido Amoretti.
🇫🇮
San Demetrio ne' Vestini
thumb|Localisassion an provinsa dl'Aquila San Demetrio ne' Vestini a l'é un comun dl'Abruss ëd 1.755 abitant, an provincia dl'Àquila.
Aministrassion
🇫🇮
San Xiao de Mos, Castro de Rei
San Xiao de Mos, Castro de Rei a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Castro Rei. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 242 (124 òm e 118 fomne), distribuì an 9 categorìe ëd popolassion.
Pedroso, Rodeiro
San Xiao ëd Pedroso a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rodeiro. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 125 abitant (64 òm e 61 fomne), distribuì an 5 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Drapò dël Piemont
thumb|left
Ël drapò dël Piemont, soens dit mach ël drapò, a l'é ël drapò ofissial dël Piemont dal 24 ëd novèmber dël 1995, quand la Region Piemont con la lej nùmer 83 a l'ha decidù ëd dovré coma drapò col ëstòrich dël Piemont.
Ël drapò as presenta con na cros bianca an camp ross sormontà da un lambel bleu (ël lambel a l'é ël sìmbol ëd la primgenitura) con tre bande, na banda për minca dinastìa ch'a l'ha goernà 'l Piemont ant ij sécoj passà (j'Angiò, j'Acaja e ij Savòja).
Origin stòrica
Dël 1263 Pero II Savoia, pen-a diventà cont, a cangia lë stendard dla famija, che fin-a a col moment a l'era fàit da n'òja imperial, con na cros bianca an camp ross, a significhé soa vicinansa con le libere comun-e, che già a lo dovravo.
Wilhelm Süss
Matemàtich alman. Wilhelm Süss a l'era nassù a Franchfort sël Men ai 7 ëd mars dël 1895 e a l'é mòrt a Freiburg im Breisgau ai 21 ëd maj dël 1958.
Drapò dël Piemont
Origin stòrica
Ël 20 ëd giugn dël 1366 Medeo VI, ël Cont Verd, a part da Venessia për na neuva crosià contra ij Turch e dzora sò galeon a svantaja në stendard asur con dje stèile e con la figura dla Vèrgin Marìa. Da cost moment l'asur a dventa ël color ofissial dlë stat sabàud e na bordura 'd cost color a ven butà dzora l'ansëgna dla casà.
Wilhelm Süss
Süss a l'é stàit fondador e prim diretor dl'Anstitù d'arserca matemàtica d'Oberwolfach. As conta che për fondé l'anstitù a l'abia profità d'un rancontr an vacansa con ël canslé dla Repùblica Federal Alman-a, Konrad Adenauer, durant na spassgiada a Bühler Höhe, ant la Foresta Nèira, për ciameje dij finansiament.
🇫🇮
Drapò dël Piemont
Origin stòrica
Dël 1418 a meuir a Pinareul l'ùltim dj'Acaja sensa gnun ardité legìtim (dòp che për dosent ani j'Acaja a l'han controlà ij teniment dj Savòja an Piemont) e Medeo VIII a cheuj l'ocasion për buté ansema le tère dle doe calà dj'Alp, a conferiss al Piemont ël nòm ëd Prinsipà e a stabiliss, ant ël 1424, che tuti ij prim-génit dij Savòja dnans d'esse Duca a sio Prinsi 'd Piemont. Fàit ël neuv prinsipà a ventava deje n'ansëgna: as sërn l'ansëgna stòrica dla Casà con, an pì, ël sìmbol ëd la primgenitura, ciamà lambel, ëd color bleu e con tre bande a arpresenté le tre famije che a l'han goernà ël Piemont.
Da cost moment ël drapò a svantaja an tute le bataje stòriche fàite da l'armada piemontèisa e donca 'dcò ant l'assedi 'd Turin dël 1706 e ant la bataja dl'Assieta dël 19 ëd luj dël 1747.
🇫🇮
Caramanico Terme
right|140px Caramanico Terme a l'é un comun dl'Abruss ëd 2.069 abitant, an provincia ëd Pescara.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Mazzocca (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Panorama Caramanico Terme a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
András, Vilanova de Arousa
San Lourenzo d'András a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilanova de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 490 abitant (254 fomne e 236 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
Piñeiro, Silleda
San Xiao ëd Piñeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Silleda. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 224 abitant (124 fomne e 100 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Strop algébrich linear
Në strop algébrich linear ansima a K a l'é un sot-ëstrop G ëd chèich SL_n(K) andoa a val la propietà sì-dapress: Në strop algébrich linear ansima a K as dis soens mach un K-strop.
Omomorifsm
Ch'as pijo dij K-strop e. N'omomorfism dij K-strop a l'é n'omomorfism djë strop astrat ch'a l'abia la propietà si-dapress: 🇫🇮
Camp real sarà
Un camp real sarà a l'é na strutura ch'a sodisfa j'assiòma sì-dapress: A venta armarché che la dariera arcesta a consist ëd na quantità infinìa d'assiòma, un për minca valor d'n natural, e a l'é nen possìbil trové n'ansem finì d'assiòma ch'a basto.
N'arzultà ëd completëssa ëd Tarski a fortiss che costi assiòma a descrivo la teorìa algébrica d'\mathbb R. An d'àutre paròle: si φ a l'é n'enonsià ant ël lengage dij camp, antlora φ a val an \mathbb R si e mach si φ a l'é derivàbil da costi assiòma. 🇫🇮
Pino sulla Sponda del Lago Maggiore
thumb|right|200px|Posission dël vèj comun ëd Pino sulla Sponda del Lago Maggiore ant la provinsa ëd Varèis Pino sulla Sponda del Lago Maggiore (Pin an dialet varesiòt) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Varèis. As treuva an sla riva oriental dël Lagh Magior.
A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é fondusse con Maccagno e Veddasca për fé part dël comun ëd Maccagno con Pino e Veddasca
Al 01/01/2014 Pino sulla Sponda del Lago Maggiore a l'avìa 212 abitant.
Vilaneuva
Vilaneuva a l'é 'l nòm ëd ses comun piemontèis:
Pino sulla Sponda del Lago Maggiore
Curiosità
Pino sulla Sponda del Lago Maggiore a l'era ël comun italian con ël nòm pi longh, ex aequo con San Valentino in Abruzzo Citeriore.
Arferiment
🇫🇮
San Cono
right|130px San Cono (Santu Conu an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 2.956 abitant, an provincia ëd Catania.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Nunzio Drago (dal 14/06/2008).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Arferiment
🇫🇮
San Xiao de Vea, A Estrada
San Xiao ëd Vea a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 251 abitant (132 fomne e 119 òm), distribuì an 11 grup ëd popolassion.
Hellmuth Kneser
A l'ha otnù sò dotorà dël 1921 sota la diression ëd David Hilbert a Göttingen. A l'é stàit nominà professor a Greifswald dël 1925 e dódes agn pì tard a l'é stàit ciamà a l'università ëd Tübingen.
Apress la guèra a l'ha colaborà a la fondassion ëd l'Anstitù d'arserche matemàtiche d'Oberwolfach, dont a l'é stàit diretor dël 1958-1959.
🇫🇮
O Esto, Cabana de Bergantiños
San Xoán Bautista dl'Esto a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabana de Bergantiños. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 269 abitant (142 fomne e 127 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
A Cova, Carballedo
A Cova, Carballedo a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballe. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 61 (33 fomne e 28 òm), distribuì an 8 categorìe ëd popolassion.
Winston-Salem
La sità a l'é stranomà Camel City, con arferiment a l'andustria dël tabach (ij sigaret Camel) ch'a l'é stàita essensial an sò dësvlup.
Stòria
Ël vilage ëd Salem a l'era stàit fondà dël 1766 ant ël leu dit Die Wachau, an arferiment a la region austrìaca. Ël vësco Spanenberg ëd la cesa ëd Moravia a l'era anstalasse ambelessì e fin-a a la guèra ëd secession mach ij mèmber ëd costa cesa protestanta a l'avìo ël drit ëd resté a vive ant ël leu.
Da banda, ant ël 1849, a l'é dësvlupasse Winston (dal nòm d'un përsonage dla guèra d'indipendensa).
Demografìa e conomìa
La sità, dont ël 55% dla popolassion a l'é bianca, ël 37% a l'é nèira e l'8% ispànica, a l'ha declinà ant l'istess temp che l'andustria dël tabach.
Ël setor bancari a l'é dësvlupasse, ma a l'ha peui tramudà vers Charlotte.
La sità a l'é ancamin ch'a sërca n'arconversion ant le nanotecnologìe e le biotecnologìe.
🇫🇮
Liripio, A Estrada
San Xoán Bautista ëd Liripio a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 93 abitant (51 fomne e 42 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Rodís, Lalín
San Xiao ëd Rodís a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Lalín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 141 abitant (73 òm e 68 fomne), distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
A Azúmara, Castro de Rei
A Azúmara, Castro de Rei a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Castro Rei. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 91 (48 fomne e 43 òm), distribuì an 11 categorìe ëd popolassion.
A Riba, A Baña
San Xoán dla Riba a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Baña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 395 abitant (277 fomne e 188 òm) distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Oudeuil
Oudeuil a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l'Oise. A së stend për na surfassa ëd 6,08 km², con 190 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
🇫🇮
Gazzaniga
Gazzaniga (Gagianiga o Gazanega an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 5.042 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mattia Merelli (dal 01/06/2015).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Voussac
Voussac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment d’Allier. A së stend për na surfassa ëd 33,33 km², con 400 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Firense
center|500px
Firense (o Florensa, o Fiorensa; Firenze an italian) a l'é na sità dla Toscan-a ëd 365.966 abitant, capleugh dal region e dl'omònima provinsa.
Dal 1865 al 1870 a l'é stàita la capital dël Regn d'Italia.
Geografìa
Firense a resta arlongh ël fium Arn, a n'autëssa ëd 50 méter, an sla broa oriental ëd na conca pian-a bordà dal mont Alban a òvest, ël mont Giòvi a nòrd e a sud le colin-e dëdnans a le montagne dël Chianti.
A l'é a na senten-a ëd chilòmeter dal mar.
Sò clima a l'é continental.
Demografìa
Ël dësvlup urbanìstich a l'é staje dzortut an sla riva drita ëd l'Arn.
Ant ël sécol passà la popolassion ëd Firense a l'ha avù n'ancrement assè sostnù. Apress na cita flession, séghit al tramud ëd la capital dël regn d'Italia a Roma, dël 1911 Firense a l'é rivà a 224.000 abitant, 305.000 ant ël 1931, 374.000 ant ël 1951, 436.500 dël 1961.
Costa chërsùa a l'é stàita motobin possà da l'evolussion econòmica e l'imigrassion conseguenta, dzortut ant j'agn 1950, an prevalensa dal rest ëd la Toscan-a.
Stòria
Piassà ai pé dl'etrusch Fiesole e an sla via Cassia, ant la valada drua ëd l'Arn, Florentia a l'era na colònia ëd veteran roman, fondà dël 59 aGC. A l'avìa la strutura urban-a tìpica dle colònie: un card e un decuman ch'as crosiavo an corëspondensa dla piassa, e dle muraje dont ël perìmeter a dovìa esse d'apopré 2.000 méter. Le prime sistemassion urbanìstiche a dàito dl'época dl'imperator August (27 aGC-14 dGC). Pi tard a l'é stàita agrandìa con na piassa con un templi, n'anfiteatro, un teatro e tre stabiliment d'aque. Servìa da dle vie ëd comunicassion ramificà, a l'ha avù un fòrt dësvlup conòmich, già an época roman-a.
A l'ancamin dël IV sécol, l'imperator Dioclessian a l'ha fane la capital dla region ch'a fà set, constituìa da la Toscan-a e da l'Umbria.
L'advent dël cristianésim
Dij mërcant sirian a l'ha fondà le prima comunità cristian-e e batì dle cese a la bordura dla sità, arlongh la via Cassia. Dël 393 Ambreus, vësco ëd Milan e Pare dla Cesa, a consacra la cesa ëd San Lorens tanme prima sede episcopal.
L'Età ëd mes
Dla stòria ëd Firense dl'àuta età ëd mes as sa pòch.
Ël droché dl'Amper roman d'ossident e le lòte antra ij Gòt e ij Bisantin a marco l'ancamin ëd n'época ëd ruin-a e declin. La notissia ëd soa arzistensa a l'assedi dij Gòt a l'é nen sigura e legendaria cola ëd soa arcostrussion për euvra ëd Carl Magn.
Sota ij longobard e ij franch a l'é Luca ël sènter aministrativ dla Toscan-a. Le notissie a son pì bondose a ancaminé dal sécol ch'a fa X, ma a l'é mal fé separé la stòria dla sità da cola dj'òrgo teritoriaj e feodaj dont a l'ha fàit part: la Tussia longobarda e ël marchesà ëd Toscan-a.
Ancor dël sécol ch'a fa XI costa stòria a l'é angavignà a cola dle ca feodaj (a ancaminé da cola ëd Canossa, anvestìa dël tìtol marchional dal 1027 al 1115) e dle cese e comunità ëd monio lì davzin (San Salvi, Badìa, San Minià) o pì leugne (Camàldoli, Comba Ombrosa), protagoniste dle vicende dël perìod d'arforma dla Cesa e dla Lòta për j'anvestidure.
A l'é mach sota la tua dla dariera feodataria, la contëssa Matild, ch'a sern Firense tanme sede ëd sò goern, ch'as duverta na neuva época ëd dësvlup coltural. A parte da la mità dël sécol ch'a fà XI la sità a conòss na sòrt ëd pre-Arnassensa, con la costrussion d'edifissi parèj dël batisteri ëd San Gioann e dla cesa ëd San Minià al Mont.
Dël 1067 a l'é rivà a Firense da Comba Ombrosa Giovanni Gualberto, animator dij batibeuj s-ciopà contra ël vësco Mezzabarba (un pavèis acusà ëd simonìa).
La comun-a fiorentin-a
Apress la mòrt ëd Matild, Firense a l'é alvasse al rangh ëd comun-a lìbera.
Dël sécol ch'a fa XII a l'é rivaje un dësvlup urban dësmisurà, tant lest che dël 1172 a l'é staje da manca ëd tiré su na neuva sinta ëd muraje, ch'a pijava andrinta ëdcò le borgià chërsùe an sla riva gàucia dl'Arn, gionzùe al rest ëd la sità dal Pont Vej, e ch'a sircondava na surfassa ëd 7.500 are nopà dle 2.400 ëd prima.
La composission sossial dla neuva nos urban-a a l'era varià: nòbij imigrà daj castej dla contà, mërcant, artisan. A l'ancamin a l'é stàita la noblëssa sitadin-a, gropà ansema ant la sossietà dle tor a avèj la preminensa e ël contròl ëd la vita e dj'ufissi sitadin, ma assè an pressa sò pèis a l'é stàit balansà da col dle fòrse borzoà e sitadin-e emergente. Sòn as armarca ëdcò ant la stòria dj'anstitussion sitadin-e, con ël passage da la comun-a consolar (magistradura riservà ai nòbij, mansionà për la prima vira ant ël 1134) a cola podestaril, rivà antra la fin dël sécol ch'a fa XII e l'ancamin ëd col apress. Ël podestà, che a l'achit a l'era un sitadin ma peui a vnisìa da fòra, a l'avìa ël ròl d'àrbiter antra le vàire fassion e class sitadin-e.
Tutun, tòst ëdcò cost echilibri a l'é modificasse antramentre che con ël dësvlup dj'inissiative bancarie (ël pòpol), j'art a dventavo la fòrsa dominanta.
Ël prim pass an sa diression a l'é rivà dël 1251, con ël goern dël prim pòpol e l'anstitussionalisassion dël neuv ufissi ëd capitani dël pòpol; ij pass apress a son ëstàit fàit dël 1282, con l'assunsion direta dël goern ëd la sità da part dij prior dj'art magior, e 1295, con j'Ordinament ëd giustissia ëd Giano della Bella. Ancarià ëd feje rëspeté a l'era ël gonfalonié ëd giustissia, un neuv ufissi ch'a l'ha mandà an second pian coj dël capitani dël pòpol e dël podestà.