cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lei
Lei a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 645 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 19 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 34 ab/km quadrà. A confin-a con Bolotana, Silanus. 🇫🇮
San Giorgio Morgeto
right|140px San Giorgio Morgeto a l'é na comun-a dla Calabria ëd 3.346 abitant, an provincia ëd Res ëd Calabria.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carlo Cleri.
Lenga Kupa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kupa o Kupa a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
San Giorgio Morgeto
Sità binele
San Giorgio Morgeto a l'é binelà con:
Thueyts
44.67694°N, 4.22222°W
San Giorgio Morgeto
Arferiment
🇫🇮
Lenga Kupa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kupa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kug
Thueyts
Thueyts a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 21,78 km², con 1 128 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 52 ab/km². 🇫🇮
Phellinus nigricans
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a latifeuje, dzortut an dzora a bion mòrt ëd biola.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellinus nigricans (Fr.) P. Karsten 🇫🇮
Nanaimo Airport
Ël Nanaimo Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Nanaimo, Columbia Britànica, Canadà.
Mesagne
right|140px Mesagne a l'é un comun dla Pulia ëd 27.821 abitant, an provincia ëd Brìndisi.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vincenzo Incalza (dal 12/06/2007 -second mandà-).
Arferiment
🇫🇮
San Giorgio a Liri
San Giorgio a Liri a l'é un comun dël Lassio ëd 3.068 abitant, an provincia ëd Frosinon.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Modesto Mario Della Rosa (da l' 8/06/2009).
Saint-Arnoult-des-Bois
Saint-Arnoult-des-Bois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 20,84 km², con 646 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
🇫🇮
Montemaggiore al Metauro
Montemaggiore al Metauro a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 2.123 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 13 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 163 hab/km². A confin-a con Cartoceto, Mondavio, Orciano di Pesaro, Piagge, Saltara, Serrungarina.
🇫🇮
Conìfera
thumb|Ël [[Pinus sylvestris|pin, n'esempi ëd conifera]] Con la paròla conìfere a s'antendo le piante che a fan nen part ëd le latifeuje. La paròla a l'é motobin genérica e a l'ha nen valensa sientìfica, ma a ven motobin a taj për andiché le piante ëd la division Pinophyta.
Al di d'ancheuj le conìfere a son tute piante a bòsch.
🇫🇮
Lenga Gavar
Lenga Gavar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gavar o Gavar a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gou
Locustella lanceolata
Descrission
A càpita da rair an Europa, ant soe migrassion dl'otonn e dl'invern.
Ambient
Originaria dle part nòrd orientaj dla Russia.
Lenga Nupe-Nupe-Tako
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nupe-Nupe-Tako a peul esse:<BR> <BR>
Locustella lanceolata
Distribussion
As treuva an Russia, Nòrd Asia e Giapon an istà, e ant l'Asia Sud-est an invern.
Lenga Nupe-Nupe-Tako
Classificassion
<BR>
Locustella lanceolata
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Nupe-Nupe-Tako
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nup
San Giorgio delle Pertiche
right|140px San Giorgio delle Pertiche a l'é un comun dël Véneto ëd 9.025 abitant, an provincia ëd Pàdoa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Catia Zorzi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Locustella fluviatilis
Locustella fluviatilis
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Locustella fluviatilis
Lugan (Aveyron)
Lugan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 12,61 km², con 314 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km².
Alessandro Allis
Nassù dël 1836, a l'era avocat. A l'é stàit umorista e caricadurista. A l'é mòrt dël 1879.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Pero I
thumb|right|200px|Moneda (Denaro Segusino) ëd Pero I Pero I, quart cont ëd Savòja e marchèis ëd Turin, a l'era nassù anviron dël 1048.
Fieul pì vèj d'Odon, a-j sucèd al pare ch'a l'é ancora minor. La mare Adelàide a res al govern, e a segoitrà a felo ëdcò pì tard. Marià con Agnès ëd Poitiers a l'ha na fija, Agnès.
A meuir anviron dël 1078. A-j sucèd sò frel Medeo II.
🇫🇮
Drezza
Ël vin Drezza as prodov ant la comun-a ëd Pontida an provinsa ëd Bérghem.
🇫🇮
Mezzana Bigli
Mezzana Bigli (La Msäna an dialèt lomlin) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.098 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vittore Ghiroldi (dal 06/06/2016).
Arferiment
thumb|left|300px|Ël pont an sël Pò 🇫🇮
Centralia - Huron Airpark
Ël Centralia - Huron Airpark a l’é n'aeropòrt localisà a Centralia, Ontario, Canadà.
Cavalier, Dakota dël Nòrd
thumb|Localisassion Cavalier a l’é na sità dël Dakota dël Nòrd. A l’ha na surfassa ëd 2 km² e na popolassion ëd 1,537 abitant (2000).
Anliure esterne
🇫🇮
Frassion continuà
Na frassion continuà (o frassion continua) a l'é n'espression dla forma , ch'as denòta ëdcò , anté che a l'é na sequensa, pì 'd soens, ëd nùmer ò ëd fonsion numériche.
Lenga Wogeo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Wogeo o Wogeo a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Frassion continuà
Cand a l'é na sequensa infinìa, as peul consideresse la frassion continuà
Lenga Wogeo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wogeo a peul esse:<BR> <BR>
Frassion continuà
coma ël lìmit dla sequensa.
Lenga Wogeo
Classificassion
<BR>
Frassion continuà
L'anvension dle frassion continuà a armonta a Pietro Antonio Cataldi. Ël prim a ciameje parèj a l'é stàit John Wallis.
Lenga Wogeo
Còdes ISO
<BR>
Frassion continuà
Frassion continuà regolar
Na frassion continuà a l'é regolar cand a_0 a l'é 'n nùmer antregh e  a son antregh positiv. Ant ës cas-sì la frassion continuà a l'é 'n nùmer rassional se la sequensa  a l'é finìa, dësnò a l'é n'irassional; ij nùmer  as ciamo cossient parsiaj.
San Giorgio in Bosco
right|140px San Giorgio in Bosco a l'é un comun dël Véneto ëd 6.098 abitant, an provincia ëd Pàdoa.
Lenga Wogeo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=woc
Frassion continuà
Frassion continuà regolar
Dàit doi nùmer antregh, la sequensa dij cossient dle division sucessive dl'algoritm d'Euclid a forma na frassion continuà regolar. An sa manera as detérmina na bijession an tra nùmer rassionaj e frassion continuà limità regolar ch'a l'han darié denominator parsial pì grand che 1.
San Giorgio in Bosco
Anliure esterne
🇫🇮
Frassion continuà
Frassion continuà regolar
La corispondensa  a l'é na bijession an tra sequense infinìe d'antregh con a_j>0 për j>0 e nùmer irassionaj. Për esempi, e=[2,1,2,1,1,4,...,2k,1,1,...], visadì l'espansion an frassion continuà dël nùmer a l'ha coefissient a_0=2,a_1=1 e  për k>0. Ij nùmer irassionaj ch'a corispondo a sequense periòdiche a son rèis ëd polinòmi ëd second gré a coefissient costant (e as ciamo nùmer irassionaj quadràtich).
🇫🇮
Patzig
Patzig a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Bergen auf Rügen.
Rodeiro, Oza dos Ríos
Santa María ëd Rodeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Oza dos Ríos. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 332 abitant (170 fomne e 162 òm) distribuì an 22 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Massimo Bontempelli
thumb|right|200px|Massimo Bontempelli Scritor italian. Massimo Bontempelli a l'era nassù a Còm ai 12 ëd magg dël 1878 e a l'é mòrt a Roma ai 21 ëd luj dël 1960.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Black Lake Water Aerodrome
Ël Black Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Camp Grayling, Saskatchewan, Canadà.
Toulaud
44.89861°N, 4.81722°W
Toulaud a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 34,73 km², con 1 501 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 43 ab/km². 🇫🇮
Phellinus pilatii
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a le albre.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellinus pilatii Černy 🇫🇮
Hygrocybe intermedia
Descrission
Capel fin a 7 cm, giàun groson con tache radiaj rosse, fibrilos-scajos. Lamele giàune, pansarùe, un pòch lìbere. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, sëcca, giàuna groson lavà ëd ross. Carn ciàira.
Ambient
A chërs ant ij pra, a l'ha pì car la montagna.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Petriano
Petriano a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 2.448 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 11 km², con na densità ëd popolassion ëd 223 hab/km². A confin-a con Colbordolo, Montefelcino, Urbin.
🇫🇮
Francesco Cirio
thumb|right|Francesco Cirio Nassù a Nissa dla Paja ai 25 dë dzèmber dël 1836, fieul dl'ambosseur ëd granaje Giusep e ëd Luisa Berta, Francesco Cirio a l'ha anandià la moderna andustria dle conserve.
Lenga Mbedam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mbedam o Mbedam a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xmd
Francesco Cirio
Da giovo a l'avìa tramudà a Turin për vende vërdure a Pòrta Palass; peui a l'era trasferisse a Nissa Marìtima e a Paris, andoa a fasìa atività d'amportassion ëd prodot piemontèis. A l'era peui rintrà a Turin e a l'é ambelessì che, an na cita cròta ëd Pòrta Palass, a l'ha mnà le prime preuve për goerné an ëscàtola tomàtiche e pòis.
A l'é mòrt dël 1900. 🇫🇮
Boletus pinophilus
Ël bolè vinaté / ël vinaté
Ël B. pinophilus a l'é, ansema a B. aestivalis, B. aereus e B. edulis, un-a dle quatr ëspecie 'd porsin. Ël B. pinophilus a l'ha doe stagion ëd chërsùa: un-a, curta, a la prima prest e peui da la fin dl'istà a l'oteugn tard. Dle quatr ëspecie 'd porsin a l'é cola ch'a ven pì gròssa, a part già con la gamba pì gròssa dla capela e peui a peul rivé a dle dimension ecessionaj.
Descrission
Capel fin-a a 20 (o 30) cm, sliss peui sech, feltrà, brun ross scur fin-a al bòrd. Tùboj bianch ò grisastr ciàir, peui vërdastr. Përtus fin, dël midem color. Gamba àuta fin-a a 15 cm e larga fin-a a 10 cm, sférica peui clavà, bes rosastra an àut peui brun rossastra pì ciàira che ël capel, con un fin retìcol biancastr, dzortut ant ij doi ters dëdzora. Carn bianca e che a cambia nen. Savor doss.
A l'é caraterisà da 'n capel ëd color unì, dal maròn al viòla, e da na gamba con un retìcol ross-viòla. Ij rifless viòla a son coj ch'a lo carateriso 'd pì, da già che an piemontèis i lo ciamoma 'dcò vinaté.
Ambient
A chërs dzortut sota ij pin (Pinus sylvestris), ma ëdcò sota latifeuje pure.
Carlo Pittara
Nassù dël 1835 e mòrt dël 1891, a l'é stàit pitor ëd paisage d'anspirassion piemontèisa e animator ëd la scòla ëd paisage ëd Rivara.
Boletus pinophilus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Carlo Pittara
Riferiment
Carlo Pittara
🇫🇮
Lenga Oko-Eni-Osayen
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Oko-Eni-Osayen o Oko-Eni-Osayen a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Oko-Eni-Osayen a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oks
Xena: Warrior Princess
Xena: Warrior Princess a l’é na serie televisiva american-a ch'a conta le stòrie 'd na companìa 'd fomne gueriere ambientà ant l'antica Grecia. L'ambientassion stòrica a l'é fàita mach a truch e branca, e 'cò ij pòst a l'han gnun-a relassion estética particolar col mar Mediterani (la serie a l'é stàita girà an Neuva Zelanda).
Ij doi përsonagi prinsipaj (Xena e Gabrielle) a l'han na relassion ch'a l'ha fàit parlé ëd lesbism, contut che Madamin Lawless a l'abia sempe negà che la stòria as peula lese parèj. La serie a l'é comsëssìa vnùita na mistà feminista.
Blackie - Wilderman Farm Airport
Ël Blackie - Wilderman Farm Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Blackie, Alberta, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CFT2.
San Giorgio di Piano
San Giorgio di Piano (San Zôrz an bolognèis) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 5.899 abitant, an provincia ëd Bològna.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Valerio Gualandi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Castlegar Airport
Ël Castlegar Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Castlegar, Columbia Britànica, Canadà.
Mezzana Rabattone
Mezzana Rabattone (Durän an dialèt lomlin) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 497 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giorgio Facchina (dal 07/05/2012).
Arferiment
🇫🇮
'L Birichin
Introdussion
'L Birichin, giornal piemonteis satirich, leterari, sportiv, umoristich, social (com a së s-ciamava an grafìa original) a l'é stàit ël pì conossù giornal an piemontèis.<BR> A l'é stàit la continuassion ëd L'Aso.
Lenga Alumu-Tesu
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Alumu-Tesu o Alumu-Tesu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
'L Birichin
Publicassion
'L Birichin a l'é stàit fondà da Giacomo Sacerdote e Carlo Origlia, e ël prim nùmer a l'é surtì ai 18 ëd giugn dël 1887; la diression (an prinsipi ëdcò la proprietà) a l'era peui passà, fin-a al 1896, a Bernardin Ferrero. A l'era peui stait publicà da Alatti e a l'é durà fin-a al 1927. <BR> A l'era un setimanal e a l'é rivà a publiché fin-a a 12.000 còpie. A publicava artìcoj, poesìe, corispondense, e via fòrt. <BR> Luigi Pietracqua a l'ha publicà motobin dzora a  'L Birichin. <BR> A compagnava ël giornal na colan-a ëd publicassion, la Biblioteca Popolar Piemonteisa. <BR> <BR> Chèich poeta o scritor che a l'han colaborà al Birichin: <BR> e tanti d'àutri. <BR> <BR>
Lenga Alumu-Tesu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl'Alumu-Tesu a peul esse:
Locustella luscinioides
Locustella luscinioides
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR>
Lenga Alumu-Tesu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aab
Locustella luscinioides
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Vincenzo Cardarelli
thumb|right|200px|Vincenzo Cardarelli Scritor e poeta an lenga italian-a. Vincenzo Cardarelli a l'era nassù a Tarquinia ël 1m ëd magg dël 1887 e a l'é mòrt a Roma ai 18 ëd giugn dël 1959.
'L Birichin
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Locustella luscinioides
Ambient
Da finì. <BR>
Vincenzo Cardarelli
Euvre prinsipaj
🇫🇮
'L Birichin
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Locustella luscinioides
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Locustella luscinioides
🇫🇮
Nurri
Nurri a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 2.425 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 73 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 33 ab/km quadrà. A confin-a con Esterzili, Isili, Mandas (CA), Orroli, Sadali, Serri, Siurgus Donigala (CA), Villanova Tulo.
Saint-Avit-les-Guespières
Saint-Avit-les-Guespières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 12,67 km², con 304 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km².
Nurri
🇫🇮
Saint-Avit-les-Guespières
🇫🇮
Vittorio Avondo
miniatura Pitor ëd paisage. Vittorio Avondo (an piemontèis, Vitòrio Avond) a l'é nassù ël 10 Aost 1836 e a l'é mòrt ël 14 dzèmber 1910. Con Delleani a l'é stàit un dj'arnovator dla pitura piemontèisa dël sécol ch'a fa XIX.
Vita
A l'é nassù da Carl Avond, rich avocat e propietari dël castel ëd Lòso, e da Giuspin-a Isnard, fija d'un sirògich arnomà. Dòp avèj frequentà ël Ginasi ëd Vërsèj, a l'é passionasse a la pitura an studiand a l'Academia ëd Bele Art ëd Pisa, e an esercitandse ant la pitura paisagista con ël pitor Alexandre Calame a Gëneva, andoa ch'a l'ha conossù 'dcò Antonio Fontanesi, e a l'é peui passà a lë studi dla pitura ëd Jean-Baptiste Camille Corot. Ant ës perìod as lassa anfluensé dai pre-ampressionista fransèis. miniatura|left|Cit pòrt al tramont A l'ha smonù sòj quàder a Roma, anté ch'a l'ha vivù dal 1857, ma sensa sucess. Dël 1860 a l'ha tramudà a Turin e dël 1866 a Lòso. Dël 1872 a l'ha catà 'l famos Castel d'Issogne dont a l'ha soagnà soa restaurassion e ch'a l'ha donà a lë stat dël 1907.
Fior d'arancio
Ël vin Fior d'arancio as prodov ant la comun-a ëd Santa Maria della Versa an provinsa ëd Pavìa.
🇫🇮
Montrozier
Montrozier a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 46,78 km², con 1279 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
Piagge
Piagge a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 971 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 8 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 121 ab/km quadrà. A confin-a con Cartoceto, Fano, Mondavio, Montemaggiore al Metauro, San Costanzo, San Giorgio di Pesaro.
🇫🇮
Acrocephalus melanopogon
Descrission
Nòm piemontèis: Pajareul Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Mezzana (omònim)
Mezzana a l'é 'l nòm ëd quatr comun italian:
Brión, Ferrol
Santa María ëd Brión a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ferrol. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 360 abitant (183 fomne e 177 òm) distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Càuss chërsent
Un càuss chërsent o a semi-lun-a (an lenga anglèisa: crescent kick) a l'é 'n càuss dla catégoria dij càuss dit "con gamba drita".
La surfassa ëd colp (bòrd estern dël pé) a descriv n'arch ëd sercc dë sbies da l'anterior dël còrp a l'esterior (o al contrari), e ëd bass an àut an diression dl'adversari.
La técnica a peul dovresse an atach, an general al livel ëd la testa, o an difèisa për devié j'atach ëd l'aversari.
🇫🇮
Hygrocybe obrussea
Descrission
Capel fin a 7 cm, groson s-ciairent, dle vire brunastr al disch, sech, fibrilos-setos. Lamele bianche o motobin ciàire, pansarùe smarginà. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 cm, sëcca, soens sgnacà, giàun groson con ël pé ciàir. Carn giàuna ciàira. Odor d'erba o ëd lëssìa.
Mezzana
right|140px Mezzana a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl d' 887 abitant, an provincia ëd Trent.
Hygrocybe obrussea
Ambient
A chërs ant ij pra o ant le bordure.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Mezzana
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Vilarmaior, Vilarmaior
🇫🇮
Mezzana
Arferiment
🇫🇮
Hygrocybe obrussea
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Poseritz
Poseritz a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Bergen auf Rügen.
Berthenicourt
Berthenicourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,07 km², con 200 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 65 ab/km².
🇫🇮
Lenga Arop-Sissano
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Arop-Sissano o Arop-Sissano a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Arop-Sissano a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aps
Lenga Bacama
Lenga Bacama
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bacama o Bacama a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcy
Ucel
44.6275°N, 4.39667°W
Ucel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 5,54 km², con 1 750 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 315 ab/km². 🇫🇮
2008
Premi Nobel
Premi Nobel ëd fìsica: Yoichiro Nambu, Makoto Kobayashi, Toshihide Maskawa.
Premi Nobel ëd literatura: Jean-Marie Gustave Le Clézio.
Premi Nobel dla medzin-a: Françoise Barré-Sinoussi, Harald zur Hausen. 🇫🇮
Compare Bonom
Introdussion
Compare Bonom a l'é stàit un giornal an piemontèis fondà da Luigi Pietracqua. <BR> <BR>
Publicassion
Compare Bonom a l'é surtì dal 1889 al 1894. A l'era ëd quatr pàgine. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Ceglie Messapica
Ceglie Messapica a l'é un comun dla Pulia ëd 20.979 abitant, an provincia ëd Brìndisi.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Federico (dal 19/04/2005).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Tor dël castel
Arferiment
🇫🇮
Blind Channel Water Aerodrome
Ël Blind Channel Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Blind Channel, Columbia Britànica, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CAG6.
San Giorgio Piacentino
San Giorgio Piacentino (San Śorś an dialèt piasentin) a l'é un comun ëd l'Emilia-Romagna ëd 5.777 abitant, ant la provinsa ëd Piasensa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giancarlo Tagliaferri (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San Giòrs 🇫🇮
Hygrocybe citrinovirens
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Pietrarubbia
🇫🇮
Hygrocybe citrinovirens
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Filippo Juvarra
miniatura|Filippo Juvarra Architet e angegné. Filippo Juvarra (an piemontèis Flip Juvara) a l'é nassù a Messin-a ël 7 Mars 1678 e a l'é mòrt a Madrid ël 31 Gené 1736. A l'é un dij pì grand arpresentant dl'architetura baròca, avosà për soa euvra a Turin da architet a la cort dij Savòja.
Vita
A l'ha arseivù soa anstrussion an soa sità 'd nàssita, andoa a l'ha studià architetura sij tratà, e a l'ha travajà da senògraf e argentié. Soa prima euvra architetural a l'é stàita 'l completament ëd la Cesa ëd San Gregòri ëd Messin-a dël 1703. Sta cesa ancheuj a-i é pa pì përchè a l'é crolà durant ël taramòt dël 1908; chiel a l'avìa fàit ël còro e l'autar magior.
Roma, Luca, Lisbon-a
A l'ha tramudà a Roma dël 1704, anté ch'a l'é stàit anlev ëd Carlo Fontana e Francesco Fontana, e andoa a l'ha conossù 'dcò Giuseppe Merenda. Dël 1705, apress mach eut mèis a Roma, a oten un sucess grandios al concors ëd disegn architetural a l'Academia ëd San Luch, e da 's moment a taca con soa atività independenta.
Al prinsipi a l'é angagià 'me architet teatral dal cardinal Pietro Ottoboni (novod ëd Lissànder VIII e un dij pì amportant mecenà 'd col temp), ma peui Juvara a l'ha trovà malfé otnì 'd gran comission a Roma, dont as arcòrda mach la caplin-a Antamori a San Gerolamo della Carità (1708-1710), ornà da na statua ëd San Flip Neri ëd Pierre Legros. A Roma a l'é 'dcò ambalinasse con lë studi d'architeture antiche, tanme cole pì neuve ëd Buonarroti, Bernini, Borromini, Pietro da Cortona e Andrea Pozzo. Dë ste studi a resta na gran colession ëd disegn.
Ant j'agn apress a l'ha progetà d'edifissi a Luca, 'me 'l Palass dla Repùblica e dle vile 'd campagna (Vila Garzoni a Collodi e Vila Mansi a Segromigno). A l'é stàit angagià 'dcò ant un proget pë j'autar ëd San Martin a Nàpoli. Dël 1715 Juvara a l'ha pijà part con Nicola Michetti, Antonio Canevari e d'àutri al concors për la sacrestìa dla Basìlica ëd San Pé. Ël proget a l'é stàit laudà da tùit, ma a l'é peui pì nen fasse për na question ëd cost e an resta mach ël model, mal guernà, ant ij magasin dla Basìlica; l'atual sacrestìa a l'é stàita fàita dòp sot ël papa Pio VI da l'architet Carlo Marchionni.
N'àutr perìod passà a Roma sensa grand sodisfassion a l'é stàit dël 1735. La fassada ëd San Gioann an Lateran che Juvara a l'avìa sbossà a l'é stàita laudà ant ël concors, quand ch'a l'ha sorpassà Nicola Salvi (autor dla fontan-a ëd Trevi), Ferdinando Fuga, Ludovico Rusconi Sassi e Luigi Vanvitelli. Tutun ël travaj a l'é peui stàit assegnà a Alessandro Galilei, ch'a l'era 'd Fiorensa com ël papa d'antlora, Clement XII. D'àutri sòj ambissios proget pr'un palass grandios dij Conclav a l'han avù gnun séghit.
Quèich agn pì tard, quand a l'era già angagià a la cort turinèisa, Juvara a l'é stàit ciamà a Lisbon-a da Gioann V ëd Portugal për disegné ël neuv palass real con n'amponenta catedral, ma 'dcò ës proget-sì a l'é maj stàit realisà.
Turin
miniatura|Palass Madama, Turin 1718 Già dël 1714 Juvara a l'era vnù architet ëd fiusa ëd Vitòrio Medeo II ëd Savòja, ch'a l'avìa conossulo a Messin-a durant col curt perìod quand ch'a l'era stàit re ëd Sicilia. Dòp avej scangià la coron-a ëd Sicilia con cola ëd Sardëgna, ël re a l'é tornà a Turin e a l'ha ciamà a Juvara ëd pronté n'amponent pian d'arnovament dla capital, che da ducal a l'era dventà dël regn. A son stàite tante j'euvre 'd coj agn, dont ël cioché dël Dòm, la fassada dla cesa ëd Santa Cristin-a an Piassa San Carl (ispirà a la cesa roman-a ëd San Marcello al Corso, ëd Carlo Fontana, dël 1715). la Basìlica ëd Superga, un-a ëd soe ciadeuvre, batìa fra 'l 1716 al 1731 për onoré ël vot dël re, le cese ëd San Flip Neri e del Càrmen (agn 1740), Sant André a Cher (1728, dësblà) e na serie 'd proget grandios a pianta sentral e longa për na neuva catedral a Turin.
Fra j'edifissi sivij a venta armemorié ij disegn për la serie ëd palass reaj da batì tut dantorn a la capital, dont ël Castel ëd Rìole (1718, nen furnì), ch'a l'avrìa dovù dominé 'n vast giardin fàit con vàire livej ëd trasse, la Palassin-a dë Stupinis (1727), con un sènter elìtich motobin original ch'as dësvlupa a "X" vers ij giardin, e la regia ëd La Venerìa con soa Galarìa Granda e la Cesa ëd Sant Ubert.
Lombardìa, Spagna e Belun
miniatura|Cùpola dël dòm, Còm A Còm Juvara a l'ha progetà la cùpola dël dòm ch'a l'era stàit batì ancaminand dël 1396. Con soa cùpola a l'é finisse la cesa për l'ann 1770. A l'ero stàit presentà 'd proget da A. Biffi, F. Castello e C. Fontana ëd Bruciato, ma a l'é pa ancaminasse a batì coj proget fin-a che 'l proget ëd Juvara, fàit da na cùpola emisférica con montruch, a l'é stàit realisàbil. Con sò tamborn, la cùpola a riva a n'autëssa dë 75 méter dal seul.
Dël 1735 ël re dë Spagna Flip V a l'ha ciamà 'n proget a Juvara për sò neuv palass ëd Madrid, e donch l'architet sicilian a l'ha tramudà ant la capital spagneula, andoa a l'ha progetà 'n palass ëd grandor, ispirà torna al model ëd Versailles. Ëdcò sta vira ël proget juvarian, bele che apressià, a l'é stàit arfudà për ij cost. Mach dòp soa mòrt, sò amprendiss Giambattista Sacchetti a l'ha costruì n'edifissi ch'a arpijava dij trat dë stil da Juvara, bele ch'a cangiava 'd pianta la forma dla strutura, an otniend un palass squadrà, sensa j'ale longhe ch'a ambrassavo ij giardin. An Spagna Juvara a l'avìa 'dcò fornì vàire disegn për la costrussion dël palass real dla Granja de San Ildefonso, vzin a la sità ëd Madrid.
Ancor a Belun a-i é l'elegant cioché dla catedral progetà da Juvara e batì fra 'l 1732 e 'l 1743. A l'é àut 71,98 méter dont 4,63 méter a son dàit da l'angél ëd bòsch montà al cò dla cupolëtta a bulb. A l'era costà 150 mila lire venessian-e. A l'é arcordà 'me soa dariera euvra.
Roo, Noia
🇫🇮
Lenga Ayu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ayu o Ayu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ayu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Saint-Bomer
🇫🇮
Ollolai
Ollolai a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 1.579 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 27 km², con na densità ëd popolassion ëd 58 ab/km². A confin-a con Gavoi, Mamoiada, Olzai, Ovodda, Sarule, Teti.
🇫🇮
Anvolussion
As dis anvolussion na bijession f:A \to A ëd n'ansem A an A midem ch'a coincid con soa anversa, visadì tal che f=f^{-1}.
Esempi
Esempi d'anvolussion a son le simetrìe sentraj e assiaj. 🇫🇮
San Giorgio di Pesaro
right|140px San Giorgio di Pesaro a l'é un comun dle Marche ëd 1.308 abitant, an provincia ëd Pésaro-Urbin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Landini (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Ansem
Për denoté che n'oget a a l'é element ëd n'ansem A a së scriv Si nopà a a l'é nen n'element d'A, i scrivoma An costa concession antuitiva, n'ansem a l'é definì da j'element ch'a lo compon-o; sòn a veul dì che si A e B a son d'ansem con ij midem element, antlora A=B.
Ambrogio Donegana
Me vorii gnaa...
La poesìa Me vorii gnaa... a l'é ant la parlà d'Oggiono. L'inisse: <BR>
Ansem
Antra tuti j'ansem a-i në j'é un sensa element: a l'é ciamà ansem veuid e denotà \emptyset.
Ambrogio Donegana
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Ansem
Arpresentassion dj'ansem
Na manera për arpresenté n'ansem a l'é cola ëd buté antra paréntesi grafe na lista dij sò element: për esempi, Costa a l'é 'dcò dita arpresentassion tabular ëd l'ansem.
N'ansem {a} formà da n'element sol as dis ëdcò singolèt; n'ansem {a,b} con doi element a l'é ëdcò ciamà cobia.
Sot-ansem
Si A e B a son d'ansem e minca element d'A a l'é ëdcò n'element ëd B, antlora as dis che A a l'é un sot-ansem ëd B (A a l'é contnù an B), lòn ch'as denòta Si A a l'é nen contnù an B, i podoma scrive La relassion \subseteq as ciama anclusion. A l'ha le propietà sì-dapress:
Operassion antra ansem
Fissà j'ansem A e B, as peulo fabriché an manera natural d'àutri ansem:
Esempi
Fissoma A={4,5,6,7},B={2,3,4,7}. Antlora:
Propietà
Antra le propietà dj'operassion antra ansem a-i son cole sì-dapress: A gropé le doe operassion d'union e d'antërsession a-i son le propietà distributive: Për esempi, për dimostré costa deriera ugualiansa, ch'as nòta dnans a tut che: e donca Për l'àutra diression, ch'as consìdera un qualsëssìa. Antlora x \in A e o bin x\in B opura x \in C. Ant ël prim cas,, ant ël second,. Comsëssìa,. 🇫🇮
Bertricourt
🇫🇮
Montsalès
Montsalès a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 12,47 km², con 215 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Lenga cuiba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cuiba o Cuiba a fa part ëd le lenghe guahiban e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cuiba a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cui
🇫🇮
Poggio Berni
right|140px Poggio Berni (E Pôz an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 3.225 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Daniele Amati (da l' 8/06/2009).
🇫🇮
August Leopold Crelle
thumb|right|200px|August Leopold Crelle Anginié e matemàtich. August Leopold Crelle a l'era nassù a Eichwerder l'11 ëd mars dël 1780.
Crelle l'era n'òm con tanti anteresse e na gròssa capassità organisativa e a l'ha travajà për ël progress dle siense esate. A l'era anteressà a le chestion dl'educassion e dël 1828 a l'ha chità l'anstitù técnich andoa a travajava për intré al ministé dj'afé 'd cesa e dl'educassion pùblica.
A l'é stàit autor ëd vàire artìcoj matemàtich, për la pì part sensa na gròssa amportansa; sò grand servissi a la matemàtica a l'é stàita la creassion dël Journal für die reine und ungewandte Mathematik, conossù tanme ël Giornal ëd Crelle. Abel e Steiner a l'han ancoragialo an costa amprèisa e a son ëstàit ij prinsipaj contribudor dij prim nùmer.
Dël 1829 Crelle a l'ha anandià ël Journal für Baukunst. Ant ël 1838-1840 la ferovìa da Berlin a Potsdam a l'é stàita costruìa scond ij sò proget.
Crelle a l'é mòrt a Berlin ël 6 d'otóber dël 1855.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Vittorio Pozzo
left|thumb|200px|Vittorio Pozzo dël 1920 Vittorio Pozzo a l'era nassù a Turin ai 2 ëd mars dël 1886 e a l'é mòrt a Pondran (Ponderano an italian, an Provincia ëd Biela) dël 21 dë dzèmber dël 1968. A l'é stàit giornalista sportiv e alenador ëd la squadra nassional ëd fótbal dl'Italia.
Student dël liceo turinèis Cavour, a l’é stàit un dij primi giugador dël Turin FC, dont a l’é prest diventà alenator. Ant ël 1914 a l’ha organizà na tournée dla squadra granata an Brasil e an Argentin-a: ij giugador dël Tòr ëd coj temp-là a l’han vinciù tute le ses partìe giugà an Brasil, e an Argentin-a a l’han batù la Nassional, con gran gòj dij Piemontèis e dj’Italian emigrà ant la Mérica dël Sud. A l’é stàit ant la dirigensa dël Turin fin-a al 1922, quand ch’a l’é trasferisse an Svìssera për travaj. Peui a l’é dventà giornalista ’d La Stampa. A l’era ‘dcò dirigent ëd la Pirelli.
Ant j’agn Tranta, Pozzo a l’è dventà alenador ëd la Nassional italian-a, an vagnand doi campionà dël mond (1934 e 1938) e l’òr a le Olimpiadi ‘d Bërlin dël ‘34, ma a l’é semper stàit tacà a la squadra dël Turin. Ant ël ’39, quand che Ferruccio Nòvo, ël pì grand president ëd la stòria granata, a l’ha catà 'l Turin con l’intension ëd costrùe na squadra fòrta e competitiva, a l’é stàit pròpi Pozzo a deje le drite giuste për formé la squadra dël Grand Turin, che peui a sarìa dventà la squadra ’d fotbal pì fòrta dël mond. Quand che ai 4 ëd Magg dël ‘49 a l’é suceduje la disgrassia ’d Superga, a l’é stàit Vittorio Pozzo a pijesse l’angossant incarich d’arconòsse ij còrp dij giugador dël Tòr, che chiel a conossìa motobin bin, vist che a j'ero lor ch’a componìo la magior part ëd la formassion ëd la Nassional che chiel a alenava. 🇫🇮
Lenga Berom
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Berom o Berom a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Berom a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bom
Phellinus pini
Descrission
Fonz sensa gamba, da ràir ressupinà o con ël bòrd dë dzora ripiegà. Dle vire a smija a n'ongia, sìngol o ambricà (butà com ij cop d'un tèit). A peul rivé a 15 o 20 cm ëd diàmetr, fin a 8 o 10 cm ëd larghëssa e 6 o 8 dë spëssor. A l'é lignos, l'odor débol, ël savor agher. La surfassa dë dzora a l'é rugosa, zonà, soens s-ciapà radialment, prima peilosa peui plà, brun rossastra fin a neirastra. Ij bòrd a son ondulà e brun giaunastr. La surfassa poròida a l'é giaun brun-a, brun gris giaunastra fin a giaun olivastra. Ij përtus a son pa regolar, ovaj o slungà, dle vire a labirint; da 1 a 3 për mm. Ël contest a l'é lignos, motobin dur, ëd color ross brun; a ven neir con ël KOH (idrà ëd potassi) e a l'ha në spessor da 15 a 35 mm. Ij tùboj a son a vaire strat, a l'han në spëssor ëd sirca 10 mm për strat e un color brun canela.
Ambient
A chërs an dzora a conìfere vive. As treuva motobin soens.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Emilio Zanzi
Crìtich d'art italian. Emilio Zanzi a l'era nassù dël 1886 e al'é mòrt dël 1955. A l'é stàit ëdcò assessor a le bele art a la comun-a ëd Turin.
🇫🇮
Mario Guarnieri
Mario Guarnieri a l'era nassù a Cremon-a ai 28 d'otóber dël 1886 e a l'é mòrt ai 10 ëd novèmber dël 1974.
A l'é stàit giornalista e scritor: cap-cronista al Pòpol prima dla prima guèra mondial, peui redator-cap dël Popolo socialista ëd Turin e dla Giustizia ëd Milan. A la colaborà con ël Resto del Carlino, Il Tempo, L'Avanti!, La Stampa.
Ansema a Bruno Buozzi e Emilio Colombino, a l'é stàit dirigent ëd la FIOM dël perìod sossial-arformista, antra le doe guère.
🇫🇮
Renato Fucini
thumb|right|200px|Renato Fucini Scritor e poeta italian. Renato Fucini a l'era nassù a Monterotondo Marittimo j' 8 d'avril dël 1843 e a l'é mòrt a Empoli ai 25 ëd fërvé dël 1921. A l'é conossù ëdcò con lë stranòm ëd Neri Tanfucio.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Joséphine Duc Teppex
Giornalista. Joséphine Teppex a l'era nassùa a Osta dël 1855 an na famija ëd Le-z-Amaveulle. Con sò òm, Édouard Duc, dël 1894 a l'ha fondà ël giornal valdostan Le Mont-Blanc e l'ann apress l'armanach Le Ramoneur.
A l'é mòrta dël 1947.
🇫🇮
Agostino Bosia
Pitor italian. Agostino Bosia a l'era nassù a Turin dël 1886 e a l'é mòrt-ie dël 1962.
🇫🇮
Piobbico
Piobbico a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 2.044 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 48 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 43 ab/km quadrà. A confin-a con Apecchio, Cagli, Urbania.
🇫🇮
Lymnocryptes minimus
thumb|right|250px
La Birichiña
Introdussion
La Birichiña (com a së s-ciamava an grafìa original) a l'é stàit un giornal an piemontèis, fondà e dirigiù da Carlin Tiochèt. <BR> <BR>
Lymnocryptes minimus
Lymnocryptes minimus
Órdin:  Charadriiformes
La Birichiña
Publicassion
La Birichiña a l'é surtì dal 1893 al 1909. <BR> A l'ha ëdcò publicà: <BR> <BR>
Lymnocryptes minimus
Lymnocryptes minimus
Famija: Scolopacidae
La Birichiña
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Lymnocryptes minimus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é un bëccassin cit, un tinivlòt cit. <BR> A l'é n'osel.
Ambient
Da finì.
Distribussion
As treuva an Euròpa e Russia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lymnocryptes minimus
🇫🇮
Lenga Malol
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Malol a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Colville Lake Airport
Ël Colville Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Colville Lake, Teritòri dël Nòrd-Òvest, Canadà.
Lenga Malol
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mbk
Forzato di Valtellina
Ël vin Comprino as prodov ant la comun-a ëd Tirano an provinsa ëd Sondri.
Le uve a son prima fàite passì, përchè a l'abio n'àuta gradassion ëd sùcher.
🇫🇮
Lenga guahibo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga guahibo o Guahibo a fa part ëd le lenghe guahiban e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Guahibo a peul esse:
Claudio Abbado
Claudio Abbado (Milan, 26 ëd giugn 1933 – Bològna, 20 ëd géné 2014) a l'é stàit un diretòr d'orchestra italian. Antrames ij pì arnomà ëd tut ël mònd (a l'é stàit diretòr 'cò dla Wiener Philarmoniker e dla Berliner Philarmoniker), a l'é stàit nominà senator a vita al parlament italian.
Lenga guahibo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=guh
🇫🇮
Claudio Abbado
🇫🇮
San Giorgio Ionico
right|120px San Giorgio Ionico a l'é un comun dla Pulia ëd 15.944 abitant, an provincia ëd Tàranto.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Angelo Venneri (dal 13/06/2006).
Arferiment
🇫🇮
Bodmin Airfield
Ël sò còdes aeropòrt ICAO a l’é EGLA.
Vilamateo, Vilarmaior
Santiago ëd Vilamateo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilarmaior. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 131 abitant (62 fomne e 69 òm) distribuì an 9 categorìe ëd popolassion.
Cirillo Valmagia
Poeta an lenga piemontèisa. Cirillo Valmagia a l'era lë stranòm dl'avocat Camillo Variglia, nassù dël 1879 e mòrt a Pinareul dël 1916. 🇫🇮
Brasil
150px|right|Drapò dël Brasil Ël Brasil a l'é na repùblica federal e pressidensial ëd l'América meridional.
La nassion
La nassion a l'ha 180 milion d'abitant e n'àrea d'8.514.876 kmq. La capital a l'è Brasilia.
Tacà al Brasil a-i son la Colombia, ël Venessuela, la Gujan-a, ël Suriname, la Gujan-a Fransèisa, l'Uruguay, l'Argentin-a, 'l Paraguay, la Bolivia e 'l Perù. A l'é bagnà da l'océan Atlàntich.
A l'é fàit da 26 ëstat federaj e un distret federal. Sò nòm a riva da col ëd na pianta: ël pau brasil (Caesalpinia echinata).
Ij brasilian
Ël Brasil a l'è abità da 180 milion ëd përson-e. La mità dj'abitant a l'é originaria dl'Euròpa, j'àutri a sòn mòro, metiss, asiàtich (Giaponèis, Cinèis, Corean) e Indian d'América (Indios an Spagneul e Portughèis). Al 20% ëd la popolassion a l'é d'orìgin italian-a, an gran part dal Véneto, dël Trentin e dal Friul.
Etnìe
J'indian d'América a son 700.000 e a stan ant le foreste dl'Amassònia.
Stòria
Dal 1964 al 1985 a-i é staje na ditatura militar. Dël 1985 a l'é tornaje la democrassìa.
La constitussion a l'é dël 1988.
Conomìa
Ël Brasil a fa part dël Mercosur. La moneda a l'é ël real.
A la fin dël 2012, l'anflassion a l'era dël 5,3% e la disocupassion sota al 6%.
Ël Brasil a l'ha ël sest prodot anterior ëspòrch dël mond (col ch'a fa stantun për abitant). A l'é ël ters esportator agrìcol mondial e ël prim produtor ëd cafè, polastr, giuss ëd portugal, carn ëd beu. Cheidun-e ëd soe amprèise, tanme Petrobras o Vale, a son dij gigant mondiaj.
Sità
Le sità amportanti a resto:
Organisassion polìtica
Ël president a l'é Jair Bolsonaro (dal 1m ëd gené 2019).
Anliure esterne
🇫🇮
Usclades-et-Rieutord
Usclades-et-Rieutord a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd l'Ardèche. As dëstend su na surfassa ëd 12,46 km², con 102 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità d'8 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Lenga Bata
thumb|right|Anté a l'é parlà (bleu)
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Bata o Bata a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bata a peul esse:<BR> <BR>
Medeo ëd Challant-Le-z-Amaveulle
Frel d'Antòni, Gulielm e Bonifass, Medeo ëd Challant a l'era sgnor ëd Le-z-Amaveulle e ëd Châtel-St-Denis (Friborgh).
Da giovo, Medeo a l'era andàit dapress a Luis II ëd Borbon an orient. Armà sivalié da chiel-sì dnans a Antiòchia, a l'ha batù un sarasin a duel. Dël 1387 a l'ha combatù ij tuchin an Canavèis e dël 1396 a l'é andàit a combate ij turch a Nicòpoli, ansema al mej dla noblëssa fransèisa.
San Giorgio Lucano
San Giorgio Lucano a l'é un comun dla Basilicà ëd 1.508 abitant, an provincia ëd Matera.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Cirigliano (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Medeo ëd Challant-Le-z-Amaveulle
A l'é stàit mandà tanme negossiator a Milan, an Provensa, a Losan-a, a Basilea. Dël 1410 a l'ha tratà la pas antra Luis ëd Savòja, prinsi d'Acaja e ël marchèis ëd Monfrà. Dël 1415 a l'é ambassador da l'amperator Sigismond, a Narbon-a e a Perpignan. Dël 1419 a negòssia la pas antra ij bernèis e ij valeisan.
Medeo ëd Challant a l'ha passà ij sò darié agn al castel ëd Le-z-Amaveulle. Ai 25 d'otóber dël 1423 a l'ha fàit sò testament e a l'é mòrt dël midem ann. A l'é stàit sotrà a Osta ant la cesa dij cordonié, a la qual a l'avìa ofert 1000 fiorin d'òr për la costrussion dël ciòstr. 🇫🇮
Lenga Bata
Còdes ISO
<BR>
Pietro Fenoglio
miniatura Pietro Fenoglio a l'é stàit n'architet e angigné piemontèis, ël pì amportant architet Liberty ëd Piemont.
Lenga Bata
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bta
Pietro Fenoglio
Vita
Dòp avèj frequentà 'l Real Politécnich ëd Turin, anté ch'a l'avìa 'me professor Carlo Ceppi, a l'é laureasse an angegnerìa dël 1889, ancaminand soa cariera durant un perìod ëd bon dësvlup industrial piemontèis. A l'ha realisà chèich edifissi neogòtich, peui sò stil a l'é passà al Liberty dj'agn apress la Prima Esposission Antërnassional d'Art Decorativa Moderna ëd Turin, ch'a l'avìa ancludulo fra j'organisator.
Fenoglio a l'é stàit autor ëd pì che tërzent proget d'abitassion, stabiliment industriaj. Soe ciadeuvre a son Ca Fnoj-Lafleur dël 1902, considerà un d'esempi pi gënit ëd Liberty cisalpin. A venta sité 'dcò Vila Scott, ël compless proget dël Vilage Leumann (1903) a Colegn e le cà popolar ëd Contrà March Pòlo dël 1904, batìe con l'agiut dj'architet Vicary e Molli. Dj'agn 1903-1906 a l'ha progetà e gestì 'l cantiè dla Vila Magni a Canzo (Còm), për comission dël Sivalié Magno Magni, antrapreneur chìmich.
Dël 1902 a l'é candidasse ant la lista dl'Union Monarchica Liberal e a l'é vnù consejé comunal a Turin anté ch'a l'ha studià 'l neuv pian regolator dla sità (finì dël 1908). N'àutr setor ëd sò travaj a l'é stàit l'edission: Fenoglio a l'é stàit an efet un dij fondator e pì amportant scritor dl'arvista d'architetura L'architettura italiana moderna. Dòp ël 1906 soa atività 'd proget a l'é stàita dedicà prinsipalman a l'architetura industrial, dzortut dantorn Ël Casal anté ch'a l'ha batì a Borgh Ronzon ël prim stabiliment dl'Eternit con l'agiut dl'angigné G. A. Porcheddu.