cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Landogne
Landogne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment ëd Puy-de-Dôme. A së stend për na surfassa ëd 17,79 km², con 249 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
Stalden
Stalden a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Valais, con sirca 1.229 abitant. A së stend për na surfassa ëd 10,48 km², con na densità ëd popolassion ëd 117 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Eisten, Grächen, Staldenried, Törbel, Visperterminen, Zeneggen.
Landogne
🇫🇮
Doazon
Doazon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dij Pirené Atlàntich. A së stend për na surfassa ëd 6,08 km², con 146 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km².
Bovolenta
Region aministrativa
Véneto.
Doazon
🇫🇮
Lamontgie
🇫🇮
Stalden
🇫🇮
Bovolenta
Sit istitussional
🇫🇮
Penvénan
Penvénan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Côtes-d'Armor. A së stend për na surfassa ëd 19,91 km², con 2.489 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 125 ab/km².
Villars-en-Pons
Villars-en-Pons a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Poitou-Charentes, ant ël dipartiment ëd Charente-Maritime. A së stend për na surfassa ëd 13,32 km², con 451 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 33 ab/km².
Penvénan
🇫🇮
Villars-en-Pons
🇫🇮
Camplong-d'Aude
Camplong-d'Aude a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Languedoc-Roussillon, ant ël dipartiment ëd l’Aude. A së stend për na surfassa ëd 12,28 km², con 270 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km².
🇫🇮
Camiac-et-Saint-Denis
Camiac-et-Saint-Denis a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dla Gironde. A së stend për na surfassa ëd 6,63 km², con 232 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 35 ab/km². 🇫🇮
Rendal, Arzúa
Santa María ëd Rendal a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Arzúa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 294 abitant (149 fomne e 145 òm) distribuì an 15 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Senozan
Senozan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Borgògna, ant ël dipartiment ëd Saône-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 4,86 km², con 894 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 184 ab/km².
🇫🇮
Saint-Omer-en-Chaussée
Saint-Omer-en-Chaussée a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l'Oise. A së stend për na surfassa ëd 10,33 km², con 1056 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 102 ab/km².
Demografia
🇫🇮
Thermes-Magnoac
Thermes-Magnoac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd j’Àut Pirené. A së stend për na surfassa ëd 10,83 km², con 160 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
🇫🇮
Rohrbach-lès-Bitche
Rohrbach-lès-Bitche a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Loren-a, ant ël dipartiment ëd Mosela. A së stend për na surfassa ëd 13,28 km², con 2 115 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 159 ab/km².
🇫🇮
Saint-Paterne-Racan
Saint-Paterne-Racan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Indre-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 48,3 km², con 1.449 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
Rietz-Neuendorf
Rietz-Neuendorf a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Oder-Spree, ant lë stat dël Brandemborgh. A l'ha 183.07 km² d'aira, e sua popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 4.098 abitant.
Rexingen
Rexingen a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl'Alsassia, ant ël dipartiment dël Bass Ren. A së stend për na surfassa ëd 2,33 km², con 170 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 73 ab/km².
🇫🇮
Saint-Georges-en-Couzan
Saint-Georges-en-Couzan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd Loire. A së stend për na surfassa ëd 23,64 km², con 460 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
🇫🇮
Saint-Ouen-les-Vignes
Saint-Ouen-les-Vignes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Indre-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 18,68 km², con 747 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 40 ab/km².
🇫🇮
Saint-Joseph (Mania)
Saint-Joseph a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd la Mania. As dëstend për na surfassa ëd 9,81 km², con 677 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 69 ab/km².
🇫🇮
Staldenried
Staldenried a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Valais, con sirca 586 abitant. A së stend për na surfassa ëd 14,30 km², con na densità ëd popolassion ëd 41 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Eisten, Stalden, Visperterminen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Pagney-derrière-Barine
Pagney-derrière-Barine a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd la Loren-a, ant ël dipartiment ëd Meurthe-et-Moselle. A së stend për na surfassa ëd 6,13 km², con 563 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 91 ab/km².
Escamps (Lot)
Escamps a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment dël Lot. A së stend për na surfassa ëd 12,11 km², con 155 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 15 ab/km².
🇫🇮
Camps-sur-l'Agly
🇫🇮
Brugine
Brugine a l’é na comun-a ëd la provinsa ëd Pàdoa.
Region aministrativa
Véneto.
Sit istitussional
🇫🇮
Carpino
Carpino a l'é na comun-a dla region Pulia, provincia ëd Fògia, con sirca 4.699 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 82 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 57 ab/km quadrà. A confin-a con Cagnano Varano, Ischitella, Monte Sant'Angelo, Vico del Gargano.
Ernemont-la-Villette
Ernemont-la-Villette a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Àuta Normandìa, ant ël dipartiment dla Sen-a marìtima. A së stend për n'aira ëd 7,5 km², con 180 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km².
Ellhofen
Ellhofen a l'é na comun-a dl'Almagna, ant ël distret ëd Heilbronn, ant la region aministrativa ëd Stocarda, stat dël Baden-Württemberg.
Ernemont-la-Villette
🇫🇮
Villiers-en-Lieu
Villiers-en-Lieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Champagne-Ardënne, ant ël dipartiment d'Àuta Marna. A së stend për na surfassa ëd 12,9 km², con 1481 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 114 ab/km².
🇫🇮
Thuy
Thuy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd j’Àut Pirené. A së stend për na surfassa ëd 0,5 km², con 14 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 26 ab/km².
🇫🇮
Rolbing
🇫🇮
Crillon
🇫🇮
Sens-sur-Seille
Sens-sur-Seille a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Borgògna, ant ël dipartiment ëd Saône-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 11,61 km², con 325 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 28 ab/km².
🇫🇮
Thiébouhans
Thiébouhans a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Franca Contà, ant ël dipartiment ëd Doubs. A së stend për na surfassa ëd 5,81 km², con 185 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
🇫🇮
Esclauzels
Esclauzels a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment dël Lot. A së stend për na surfassa ëd 17,73 km², con 156 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Madignano
Madignano (Madignà an dialèt cremasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.925 abitant, ant la provinsa ëd Cremon-a.
Arferiment
thumb|280px|left|La cesa parochial ëd San Pé 🇫🇮
Dognen
Dognen a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dij Pirené Atlàntich. A së stend për na surfassa ëd 6,74 km², con 209 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
🇫🇮
Cadoneghe
Cadoneghe a l’é na comun-a ëd la provinsa ëd Pàdoa.
Region aministrativa
Véneto.
Sit istitussional
🇫🇮
Schöneiche bei Berlin
Schöneiche bei Berlin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Oder-Spree, ant lë stat dël Brandemborgh. A l'ha 16.64 km² d'aira, e sua popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 12.789 abitant.
Entraigues-sur-la-Sorgue
Entraigues-sur-la-Sorgue a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Vaucluse. As dëstend për na surfassa ëd 16,57 km², con 6612 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 399 ab/km².
🇫🇮
Perret
Perret a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Côtes-d'Armor. A së stend për na surfassa ëd 12,22 km², con 220 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
🇫🇮
Beuvry
Beuvry a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Nòrd-Pass ëd Calais, ant ël dipartiment ëd Pass ëd Calais. A së stend për na surfassa ëd 16,85 km², con 9175 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 544 ab/km².
🇫🇮
Fransu
Fransu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment dla Somme. A së stend për na surfassa ëd 5,64 km², con 104 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
Ernemont-sur-Buchy
Ernemont-sur-Buchy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Àuta Normandìa, ant ël dipartiment dla Sen-a marìtima. A së stend për n'aira ëd 4 km², con 184 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 46 ab/km².
Saint-Martin-des-Champs (Mania)
Saint-Martin-des-Champs a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd la Mania. As dëstend për na surfassa ëd 6,49 km², con 1.752 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 270 ab/km².
Saint-Patrice
Saint-Patrice a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Indre-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 16,94 km², con 593 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 35 ab/km².
Saint-Martin-des-Champs (Mania)
🇫🇮
Saint-Patrice
🇫🇮
Laps
Laps a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment ëd Puy-de-Dôme. A së stend për na surfassa ëd 7,13 km², con 428 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 60 ab/km².
🇫🇮
Camurac
Camurac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Languedoc-Roussillon, ant ël dipartiment ëd l’Aude. A së stend për na surfassa ëd 11,61 km², con 132 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Lapeyrouse
Lapeyrouse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment ëd Puy-de-Dôme. A së stend për na surfassa ëd 35,94 km², con 575 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 16 ab/km².
🇫🇮
Saint-Léger-aux-Bois
Saint-Léger-aux-Bois a l'é 'l nòm:
Campo San Martino
Campo San Martino a l’é na comun-a ëd la provinsa ëd Pàdoa.
Region aministrativa
Véneto.
Sit istitussional
🇫🇮
Fiat C.R.32
Ël Fiat C.R.32 a l'é n'avion da cassa biplan a un pòst italian prodovù adnans la Sconda guèra mondial. Progetà da Celestino Rosatelli, a l'ha volà la prima vira dël 1933 e a l'é intrà an servissi dal 1935. A l'é stait dovrà da la Regia Aeronautica e da l'aviassion dla Spagna durant la Guèra sivil spagneula, da l'aviassion italian-a ant la prim-a part ëd la Sconda guèra mondial fin dël 1941, da l'aviassion ëd l'Ungherìa, ëd la Cin-a e d'autri pais. A l'é stait prodovù an 1.212 esemplar. Soa lestëssa màssima a l'era ëd 375 Km/h. 🇫🇮
Luigi Verzè
Luigi Verzè a l'era nà a Illasi, an provinsa ëd Veron-a, ai 14 ëd mars 1920. Soa mare a l'era na nobildòna, sò pare n'asià latifondista.
Dël 1947 a l'é laureasse an Litre antiche e filosofìa a l'Università Catòlica ëd Milan sota la tùa d'Agostino Gemelli, con na tesi ansima a Gioann Crisòstom. L'ann apress a l'é stàit ordinà prèive.
Luigi Verzè a l'é stàit segretari ëd Giovanni Calabria. Con chiel-sì e con ël cardinal Ildefonso Schuster a l'ha fondà a Milan vàire scòle d'aviament professional pr'ij fieuj dle bariere e dle ca-obergi për ij vej.
Dël 1958 a l'ha fondà l'associassion Sènter d'assistensa ospidaliera San Romanel, ch'a dventrà ël San Rafael.
Ij problema giudissiari
Dël 1976 Luigi Verzè a l'é stàit condanà për anstigassion a la corussion, andàit peui an prescrission. Dël 1998 a l'é stàit condanà për doi abus edilissi.
Sercy
Sercy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Borgògna, ant ël dipartiment ëd Saône-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 5,75 km², con 69 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
Luigi Verzè
Ij problema giudissiari
Luigi Verzè l'é mòrt ai 31 dë dzèmber 2011. 🇫🇮
Sercy
🇫🇮
Perros-Guirec
Perros-Guirec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Côtes-d'Armor. A së stend për na surfassa ëd 14,17 km², con 7.497 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 529 ab/km².
🇫🇮
Séguret
🇫🇮
Rhinau
Rhinau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl'Alsassia, ant ël dipartiment dël Bass Ren. A së stend për na surfassa ëd 17,32 km², con 2.286 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 132 ab/km².
🇫🇮
Tibiran-Jaunac
Tibiran-Jaunac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd j’Àut Pirené. A së stend për na surfassa ëd 6,38 km², con 246 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
Rombas
Rombas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Loren-a, ant ël dipartiment ëd Mosela. A së stend për na surfassa ëd 11,69 km², con 10 743 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 918 ab/km².
🇫🇮
La Villedieu (Charente-Maritime)
La Villedieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Poitou-Charentes, ant ël dipartiment ëd Charente-Maritime. A së stend për na surfassa ëd 22,27 km², con 264 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Saint-Maximin
Saint-Maximin a l'é 'l nòm:
Trévillers
Trévillers a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Franca Contà, ant ël dipartiment ëd Doubs. A së stend për na surfassa ëd 10,74 km², con 438 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 40 ab/km².
🇫🇮
Saint-Pellerin (Mania)
Saint-Pellerin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd la Mania. As dëstend për na surfassa ëd 4,36 km², con 349 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 80 ab/km².
🇫🇮
Bezinghem
Bezinghem a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Nòrd-Pass ëd Calais, ant ël dipartiment ëd Pass ëd Calais. A së stend për na surfassa ëd 13,15 km², con 294 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Steinhöfel
Steinhöfel a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Oder-Spree, ant lë stat dël Brandemborgh. A l'ha 159.84 km² d'aira, e sua popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 4.495 abitant.
Pagny-sur-Moselle
Pagny-sur-Moselle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd la Loren-a, ant ël dipartiment ëd Meurthe-et-Moselle. A së stend për na surfassa ëd 11,2 km², con 4078 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 364 ab/km².
🇫🇮
Villiers-lès-Aprey
Villiers-lès-Aprey a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Champagne-Ardënne, ant ël dipartiment d'Àuta Marna. A së stend për na surfassa ëd 7,39 km², con 38 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 5 ab/km².
🇫🇮
Espédaillac
Espédaillac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment dël Lot. A së stend për na surfassa ëd 34,93 km², con 241 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
🇫🇮
Guèra sivil spagneula
La Guèra sivil spagneula (an lenga spagneula: Guerra civil española) a l'é stàit un conflit militar dël sécol ch'a fa 20. A l'é durà dal 17 ëd luj 1936 al 1°avril 1939 e a l'hà provocà an Spagna pì ëd mes milion ëd mòrt.
Stòria
La Guèra sivil spagneula a l'é comensà quand ël general Francisco Franco, sostenù da le forse monarchiche e nassionaliste, a l'ha fàit, dël 17 ëd luj 1936, un "coup d'état" contra ël goern legitim dla Repùblica spagneula e a l'é finia con la vitòria dij nassionalist, la restaurassion dla monarchia e l'instaurassion ëd 'na ditatura an Spagna ch'a l'é durà fin a la mòrt ëd Francisco Franco dël 1975.
Anliure esterne
🇫🇮
Flein
Flein  a l'é na comun-a dl'Almagna, ant ël distret ëd Heilbronn, ant la region aministrativa ëd Stocarda, stat dël Baden-Württemberg.
Canet
Canet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Languedoc-Roussillon, ant ël dipartiment ëd l’Aude. A së stend për na surfassa ëd 14,04 km², con 1072 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 76 ab/km².
🇫🇮
Le Plessis-Belleville
🇫🇮
Domezain-Berraute
Domezain-Berraute a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dij Pirené Atlàntich. A së stend për na surfassa ëd 21,52 km², con 452 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km².
🇫🇮
Malagnino
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carla Cribiù (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|230px|left|La cesa parochial ëd San Michel 🇫🇮
Senantes
Senantes a l'é 'l nòm:
Peumerit-Quintin
Peumerit-Quintin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Côtes-d'Armor. A së stend për na surfassa ëd 14,73 km², con 162 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Saint-Germain-la-Montagne
46.20333°N, 4.37861°W
🇫🇮
Serley
Serley a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Borgògna, ant ël dipartiment ëd Saône e Lòira. As dëstend an s'na surfassa ëd 22,3 km², con 513 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Esclavelles
Esclavelles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Àuta Normandìa, ant ël dipartiment dla Sen-a marìtima. A së stend për n'aira ëd 9,65 km², con 328 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
Tilhouse
🇫🇮
Althen-des-Paluds
Althen-des-Paluds a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Vaucluse. As dëstend për na surfassa ëd 6,4 km², con 1988 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 310 ab/km².
🇫🇮
Motörhead
thumb|300px|Motörhead dal viv an 2005
Ij Motörhead a son na formassion musical anglèisa nàita a Londra e ativa dal 1975 fin al di d’ancheuj. thumb|300px|Sìmbol
Àlbom ant jë studi
🇫🇮
Saint-Pierre-des-Corps
🇫🇮
Saussey (Mania)
Saussey a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd la Mania. As dëstend për na surfassa ëd 8,89 km², con 507 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 57 ab/km².
🇫🇮
Camps-sur-l'Isle
Camps-sur-l'Isle a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dla Gironde. A së stend për na surfassa ëd 3,03 km², con 379 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 125 ab/km². 🇫🇮
Parey-Saint-Césaire
Parey-Saint-Césaire a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd la Loren-a, ant ël dipartiment ëd Meurthe-et-Moselle. A së stend për na surfassa ëd 5,67 km², con 198 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
🇫🇮
Steg
Steg a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Valais, con sirca 1.404 abitant. A së stend për na surfassa ëd 7,15 km², con na densità ëd popolassion ëd 196 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Ferden, Gampel, Hohtenn, Niedergesteln, Turtmann.
Urtière
Urtière a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Franca Contà, ant ël dipartiment ëd Doubs. A së stend për na surfassa ëd 2,15 km², con 6 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
🇫🇮
Steg
🇫🇮
Fransures
Fransures a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment dla Somme. A së stend për na surfassa ëd 4,26 km², con 107 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
Romelfing
Romelfing a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Loren-a, ant ël dipartiment ëd Mosela. A së stend për na surfassa ëd 10,69 km², con 377 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 35 ab/km².
Richtolsheim
🇫🇮
Fransures
🇫🇮
Romelfing
🇫🇮
Franvillers
Franvillers a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment dla Somme. A së stend për na surfassa ëd 4,77 km², con 493 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 103 ab/km².
🇫🇮
Francisco Franco
200px|thumb|Francisco Franco dël 1965 Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde, mej conossù màch 'me Francisco Franco o ëdcò 'me ël Generalísimo Franco o ël Caudillo de España (Ferrol, 4 dzémber 1892 – Madrid, 20 novémber 1975), a l'é stàit un general e om politich spagneul. A l'ha mnà la Spagna vers 'na ditatura, conossùa 'me "franchism", apress avej vagnà la Guèra sivil spagneula (con l'agiut ëd Mussolini e Hitler), dal 1939 fin a soa mòrt dël 1975. 🇫🇮
Laqueuille
Laqueuille a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment dël Puy-de-Dôme. As dëstend an sna surfassa ëd 22,47 km², con 382 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 abitant al chilòmeter quàder.
Roppeviller
Roppeviller a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Loren-a, ant ël dipartiment ëd Mosela. A së stend për na surfassa ëd 13,77 km², con 140 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 10 ab/km².
🇫🇮
Laqueuille
Ël pais a resta a 1030 méter d'autëssa. Sò còdes postal a l'é 63820. 🇫🇮
Saint-Germain-Laval (Lòira)
45.83083°N, 4.01333°W
Saint-Germain-Laval a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd Loire. A së stend për na surfassa ëd 17,08 km², con 1 488 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 87 ab/km².
🇫🇮
Villedoux
Villedoux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Poitou-Charentes, ant ël dipartiment ëd Charente-Maritime. A së stend për na surfassa ëd 15,84 km², con 934 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 58 ab/km².
🇫🇮
Espère
Espère a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment dël Lot. A së stend për na surfassa ëd 6,31 km², con 881 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 139 ab/km².
Saint-Quentin-sur-Indrois
Saint-Quentin-sur-Indrois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Indre-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 27 km², con 405 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
Espère
🇫🇮
Saint-Quentin-sur-Indrois
🇫🇮
Vas d'Eufròni
right|thumb|200px|Vas d'Eufròni
Vàire padron
Ël vas, conservà dal 1972 al Metropolitan Museum ëd New York, a vnisìa, miraco, dal ravagi, dël 1971, ëd na tomba etrusca che as trovava davzin a Roma, për esse pì precis a Cerveteri. Ël Metropolitan a l'avìa catalo për un milion ëd dolar da un mërcant american, Robert Hecht Jr., che, sgond lòn che a l'avìa contà, a l'avìa catalo da un mërcant libanèis, Dikran Sarrafian, dont la famija a l'avìa avulo fin-a al 1920.
Martignana di Po
Martignana di Po (Martgnàna an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.036 abitant, ant la provinsa ëd Cremon-a.
Vas d'Eufròni
Vàire padron
J'investigassion ëd la procura 'd Roma a l'han concludù che chiel a l'avrìa catalo dël 1972 da Giacomo Medici, un mërcant d'art italian, peui condanà dël 2004 përchè a l'avìa vendù d'euvre d'art robà. Nopà, ai 15 ëd lùj dël 2009, la Cort d'Apel ëd Roma a l'ha disobligà, an manera final, Giacomo Medici da l'acusassion ëd ricetassion.
Martignana di Po
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Gozzi (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Vas d'Eufròni
Vàire padron
Dal 2006, la proprietà 'd costa ciadeuvra a l'é stàita arconossùa a l'Italia anté che 'l vas a l'é tornà ant ël gené dël 2008. Dòp che a l'ha fàit part ëd vàire esposission (Màntoa, Roma, Atene), a la fin dël 2009 a l'ha trovà sò colocament final ant ël musé 'd Villa Giulia a Roma.
Martignana di Po
Arferiment
thumb|300px|left|La cesa parochial ëd Santa Lussìa 🇫🇮
Vas d'Eufròni
Descrission
A-i son doe sene: da na banda a-i é 'n fàit ëd la guèra 'd Tròja con la mòrt ëd Sarpedont, fieul ëd Zéus e 'd Laodamia; ël dio Érmes e le përsonificassion dël Seugn e dla Mòrt a n'arpòrto l'ànima an patria. Da l'àutra banda, ëd giovo atenèis "modern", ma ciamà con ëd nòm vèj da le scriture marcà davzin a minca figura, a son rapresentà ant l'assion ëd butesse j'arme anans ëd na bataja.
La técnica con le figure rosse a l'é fàita da 'd figure butà dzora në sfond piturà con vernis nèira. A-i son ëdcò ëd particolar dzor-piturà con na vernis nèira pì slongà. Lë stil naturalìstich ëd coste rapresentassion a l'é tìpich dij siramògraf dla Partìa dij pionié, dl'época Tarda-antica, dont Eufròni a l'era 'l mémber pì famos. L'union ant ël midem vas ëd sene stòriche con ëd sene mitològiche a l'ha la fonsion ëd combiné ansema mit e atualità.
N'iscrission a mostra 'l nòm dël siramògraf e col dël siramista antramentre che n'àutra a dis che "Leagr a l'é bel": costa-sì a l'ha përmëttù 'd coloché 'l vas ant l'época andoa i soma da jë stòrich che Leagr a l'era famos coma l'òmo pì bel ëd la Grecia. 🇫🇮
Eslettes
Eslettes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Àuta Normandìa, ant ël dipartiment dla Sen-a marìtima. A së stend për n'aira ëd 5,12 km², con 1.383 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 270 ab/km².
🇫🇮
Villiers-sur-Suize
Villiers-sur-Suize a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Champagne-Ardënne, ant ël dipartiment d'Àuta Marna. A së stend për na surfassa ëd 17,55 km², con 242 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 13 ab/km².
🇫🇮
Biache-Saint-Vaast
🇫🇮
Campodarsego
miniatura|sinistra Campodarsego a l’é na comun-a ëd la provinsa ëd Pàdoa.
Region aministrativa
Véneto.
Sit istitussional
🇫🇮
Campugnan
Campugnan a l'é na comun-a fransèisa ant la region administrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dla Gironde. A së stend për na surfassa ëd 6,19 km², con 427 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 69 ab/km². 🇫🇮
Larodde
Larodde a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment ëd Puy-de-Dôme. A së stend për na surfassa ëd 22,55 km², con 496 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Sully
Sully a l'é 'l nòm:
Castelluccio Valmaggiore
Castelluccio Valmaggiore a l'é na comun-a dla region Pulia, provincia ëd Fògia, con sirca 1.469 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 26 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 57 ab/km quadrà. A confin-a con Biccari, Celle di San Vito, Troia.
🇫🇮
Plaine-Haute
🇫🇮
Doumy
Doumy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Aquitania, ant ël dipartiment dij Pirené Atlàntich. A së stend për na surfassa ëd 6,44 km², con 174 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
Capendu
Capendu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Languedoc-Roussillon, ant ël dipartiment ëd l’Aude. A së stend për na surfassa ëd 15,12 km², con 1 380 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 91 ab/km².
Doumy
🇫🇮
Capendu
🇫🇮
Versigny
Versigny a l'é 'l nòm:
Gemmingen
Gemmingen  a l'é na comun-a dl'Almagna, ant ël distret ëd Heilbronn, ant la region aministrativa ëd Stocarda, stat dël Baden-Württemberg.
Auribeau
Auribeau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Vaucluse. As dëstend për na surfassa ëd 7,5 km², con 59 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7 ab/km².
Sermesse
Sermesse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Borgògna, ant ël dipartiment ëd Saône-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 8,21 km², con 156 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
Auribeau
🇫🇮
Sermesse
🇫🇮
Tauche
Tauche (an Lenga Sorbian bass: Tuchow) a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Oder-Spree, ant lë stat dël Brandemborgh. A l'ha 119.93 km² d'aira, e sua popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 3.809 abitant.
Savigny (Mania)
Savigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd la Mania. As dëstend për na surfassa ëd 10,09 km², con 323 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
🇫🇮
Tostat
Tostat a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd j’Àut Pirené. A së stend për na surfassa ëd 6,27 km², con 424 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 67 ab/km².
🇫🇮
Campodoro
Region aministrativa
Véneto.
Sit istitussional
🇫🇮
Termen
Termen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Valais, con sirca 787 abitant. A së stend për na surfassa ëd 18,8 km², con na densità ëd popolassion ëd 42 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Bister, Bitsch, Briga-Glis (Brig-Glis), Filet, Grengiols, Mörel, Naters, Ried-Brig, Riederalp.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Riedseltz
Riedseltz a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl'Alsassia, ant ël dipartiment dël Bass Ren. A së stend për na surfassa ëd 9,99 km², con 1.029 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 103 ab/km². 🇫🇮
Lavochkin La-5
Ël Lavochkin La-5 (an russ: Лавочкин Ла-5) a l'é n'avion da cassa a un pòst soviètich ëd la Sconda guèra mondial. A l'ha volà la prima vira dël mars 1942 e a l'é intrà an servissi dal luj 1942. A l'é stait dovrà dzortut da la Voyenno-Vozdushnye Sily, l'aviassion militar soviètica durant la Sconda guèra mondial e apress. A l'era derivà dal Lavochkin Gorbunov Gudkov LaGG-3 e a l'é stait prodovù an 9.920 esemplar. Soa lestëssa màssima a l'era ëd 648 km/h. 🇫🇮
Río, Rodeiro
Santa María ëd Río a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rodeiro. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 146 abitant (79 òm e 67 fomne), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Esteville
Esteville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Àuta Normandìa, ant ël dipartiment dla Sen-a marìtima. A së stend për n'aira ëd 5,32 km², con 378 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 71 ab/km².
🇫🇮
Fréchencourt
Fréchencourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment dla Somme. A së stend për na surfassa ëd 5,59 km², con 227 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 40 ab/km².
🇫🇮
Subligny (Mania)
Subligny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd la Mania. As dëstend për na surfassa ëd 8 km², con 296 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 37 ab/km².
🇫🇮
Vieux-Moulin
Vieux-Moulin a l'é 'l nòm:
Espeyroux
Espeyroux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment dël Lot. A së stend për na surfassa ëd 7,64 km², con 106 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 13 ab/km².
🇫🇮
Carlipa
Carlipa a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Languedoc-Roussillon, ant ël dipartiment ëd l’Aude. A së stend për na surfassa ëd 5,26 km², con 250 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 47 ab/km².
🇫🇮
Tournay
🇫🇮
La Tour-d'Auvergne
La Tour-d'Auvergne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dl’Alvernia, ant ël dipartiment dël Puy-de-Dôme. As dëstend an s'na surfassa ëd 48,63 km², con 778 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 16 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Saint-Règle
🇫🇮
Serrigny-en-Bresse
Serrigny-en-Bresse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Borgògna, ant ël dipartiment ëd Saône-et-Loire. A së stend për na surfassa ëd 12,67 km², con 114 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
🇫🇮
Vaucluse (Doubs)
Vaucluse a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Franca Contà, ant ël dipartiment ëd Doubs. A së stend për na surfassa ëd 5,01 km², con 69 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 13 ab/km².
🇫🇮
Filip d'Edimborgh
thumb|200px|Filip d'Edimborgh dël 1992 Philip Mountbatten, Duca d'Edimborgh, (nàit Prensi Philip ëd Grecia e ëd Danimarca), (Corfù, 10 giugn 1921 - Windsor, Regn Unì, 9 avril 2021) a l'era l'òm ëd Lisabëtta II, regin-a dël Regn Unì e d'autri regn del Commonwealth.
🇫🇮
Villemorin
Villemorin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Poitou-Charentes, ant ël dipartiment ëd Charente-Maritime. A së stend për na surfassa ëd 10,67 km², con 142 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 13 ab/km².
Bimont
Bimont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Nòrd-Pass ëd Calais, ant ël dipartiment ëd Pass ëd Calais. A së stend për na surfassa ëd 6,81 km², con 117 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
🇫🇮
Rorbach-lès-Dieuze
Rorbach-lès-Dieuze a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Loren-a, ant ël dipartiment ëd Mosela. A së stend për na surfassa ëd 4,21 km², con 49 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Ola d'Achil e Ajace
L'ola d'Achil e Ajace a l'é n'euvra 'd siràmica creà dal siramista dla Grecia antica Exekias 6 sécoj anans la nassensa ëd Gesù Crist.
Cost'ola a l'é stimà coma un-a dle pì amportante tra cole fàite da Exekias e a pija cost nòm dal fàit che da na banda a mostra Achil e Ajace, doi eròe dël mond grech antich, che anans d'andé an bataja as arpòso an giugand a quaicòs ch'a smija dama, scach o dé astràgaj. A l'é 'n tema ùnich ëd l'iconografìa omérica, na creassion original ëd l'artista dont as trova gnun-a marca ant gnun test literari; cost tema-sì a l'é peui dventà popolar ant la siràmica a l'àchit dël sécol ch'a fa V e a l'é 'dcò stàit arproduvù ant na partìa dë sculture ant l'Acròpoli d'Atene. La posission dij doi guerié an dis che a son pa arlassà ma a son tirà, tendù an vardand coma ch'a va soa partìa.
Da l'àutra banda, un giovo Càstor a l'é rapresentà con un dij sò cavaj, Kyllaros, ansema a l'àutr diòscur, Poluss e a d'àutre figure 'd famija coma Leda e Tìndar. 🇫🇮
Monte Cremasco
Monte Cremasco (Mucc an dialèt cremasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.294 abitant, ant la provinsa ëd Cremon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Lupo Stanghellini (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial dij sant Nazari e Cels 🇫🇮
Plaintel
Plaintel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Côtes-d'Armor. A së stend për na surfassa ëd 26,74 km², con 3.557 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 133 ab/km².
Parroy
Parroy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd la Loren-a, ant ël dipartiment ëd Meurthe-et-Moselle. A së stend për na surfassa ëd 17,65 km², con 198 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
Casalvecchio di Puglia
Casalvecchio di Puglia a l'é na comun-a dla region Pulia, provincia ëd Fògia, con sirca 2.167 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 31 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 70 ab/km quadrà. A confin-a con Casalnuovo Monterotaro, Castelnuovo della Daunia, Pietramontecorvino, Torremaggiore. 🇫🇮
Càucas
thumb|300px|Topografìa dël Càucas Ël Càucas (ëdcò Caucàsia, an russi: Кавказ, Kavkaz ; an georgian: კავკასია, Kawkasia; an armen: Կովկաս, Kovkas ; an turc/aserbaigian: Kafkas; an persian: کوه قاف, ) a l’é na region a caval dl’Orient avzin e dl'Eurasia, posissionà antr ij mar Neir e Caspi e marcà për dle caden-e ‘d montagne ch’as a slongo an sens latitudinal d’un bassin a l’aut. Tera ‘d confin antra siviltà difèrente ch’a son sempre mës-ciasse ant le soe valà, ël Càucas a l’ha na colocassion cultural andefinia. An efèt, la sò marca a l’é sempe staita la diferensa ‘d lenghe (indòeuropenghe, turche e locaj, coma ‘l cartvel, dont ël georgian), ëd culture e ‘d religion. Coma conseguensa, ëdcò da la mira geografica për quaidun a l’é un-a dle frontiere antra Euròpa (a nòrd) e Asia (a sud), antrament che, ant l’usagi spantiassé dapuì la fin ëd l’URSS, a l’é considerà coma part ëd l’Euròpa. Dòp d’j’event dël 1990-91, conforma a la pratica lassà da la longa aministrassion russa, al dì d’ancheuj ël Càucas as divid politicament antra ël Nòrd, ciamà Ciscàucasia, armanì part integral ëd la Federassion Russa - articolà ant le repùbliche ‘d Karacèvò-Cerchessia, d’Adighea, ‘d Cabardinò-Balcharia, d'Ossetia dël Nòrd, d'Ingossia, ‘d Cecénia e dël Daghèstan, pì le region (krai an russi) dë Stavròpòl e ‘d Krasnòdar - e ‘l Sud, ciamà dcò Transcàucasia o Subcàucasia, dividù antra jë Stat ex-sovietich ëd Geòrgia, Armenia, Aserbaigian, pì le region ancheuj turche ‘d Cars e d’Arvin. Dle part ëd l’Iran nòrd-ossidental a peulo ‘dcò bin consideresse coma caucàsiche.
Violot
Violot a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Champagne-Ardënne, ant ël dipartiment d'Àuta Marna. A së stend për na surfassa ëd 4,27 km², con 94 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Càucas
Stat ch'a fan part ëd la region:
Ël teritòri goernà da la Russia a l'é formà da 7 entità federaj:
Lë spassi: Profil geopolitich ëd la region
Lë spassi Caucàsich a së strutura dantorn ëd doe gròse caden-e ‘d montagne. Ij 1.200 km dël Grand Càucas (dominà ant la part sentral da ij pich dl'Elbros, 5.642 m, la pì auta sima dla part ossidental dl’Eurasia, Dykh Tau, 5.203 m, Sckhara, 5.201 m, Kosctan Tau, 5.150 m, Kasbek, 5.047 m), as dëslongo da lë streit ëd Kertcc (mar Nèir) fin-a a la penisola d'Apscèròn (mar Caspi). Se consideroma ‘l Càucas coma europengh, ël Grand Càucas a saria ‘l massiss montagnos ël pì alvà d'Euròpa. Pì curta e pian-a, la caden-a dël Cit Càucas, al cheur dla qual as marca ‘l mitich mont Aràrat (5.156 m), a definiss ij limit meridionaj an mës-ciandse con ij platò d’Anatòlia e Iran. Le montagne caucàsiche as dësvlupo an sens latitudinal an dividend an manera pitòst frëmma la Ciscaucàsia da la Transcaucàsia. Ij ràir passagi da na banda a l’auta a son storicament consentrasse arlongh dle còste, dzoratut ëd cola càspica. Ambelessì ël massiss montos as pòrta motobin aranda dël mar an formand na streita pian-a costera larga an media 20/30 km. Ant ël pont pì setentrional la pian-a a l’é streita mach 2 km. Ambelessì, ant l’odiern Daghestan, dapuì ‘l secol VI a.C., as leva la sità ëd Derbent, ël pù antich senter abità dla Federassion Russa. Arlongh dij secoij, ël contròl ëd Derbent a l’ha permetù ‘d dominé ij trafich via tera antra le Stepe Eurasiatiche e ‘l Mojen Orient. Costa situassion as arflet ant l’etimologia dël sit: an Persan Darband a veul dì “pòrta dzurà” e sòn as esprim ëdcò ant le denominassion araba Bab al-Abwâb, “pòrta dle pòrte”, e turca Demir Kapi, "pòrta ‘d fer". Gavà le doe còste, ‘l prinsipal passagi dël Grand Càucas a l’è col ëd Darial (dal persan Dar-e Alan, “pòrta dj’Alan”), ch’as doerta da la valà dël fium Terech e a travers ël còl ëd la Cros (2.388 m) a men-a ant ël cheur ëd la Transcaucasia, andova a sorgiss l’antica Tiflis, ancheuj Tbilissi.
Antra ël Grand e Cit Càucas, as treuva na region complessa ‘d pian-e aluvionaj (fium Riòni, Arasse, Cora, Alasani), ch’a së slonga për 700 km antra ij mar Neir e Caspi, dzora ij quaj a son doerte a òvest la Còlchide, e a est la pian-a ancheuj ocupà da l'Aserbaigian. Cost-sì, ansema a le autre republiche d’Armènia e ‘d Geòrgia, as divid la Transcàucasia dapuì la dipartia dl’Union sovietica.
Mitologìa e imàgin ëd la region ant la stòria
Coma tera ‘d frontera e crosiera dle pì grande sivilisassion milenarie dla stòria dl’òm, ël Càucas as caraterisa ëdcò coma cun-a ‘d mitologia e ‘d pensé religios, a parte da la Bibia ch’a mension-a ‘l mont Ararat coma ateragi dl’Arca ‘d Noé dòp dël Diluvi ‘niversal. El fàit a l’é che da sempe costa tera a l’ha anciarmà ij viagiator lassandje sburdì për le soe richësse natural e uman-e o provocand sconcert con ij sò misteri. Për ij pòpoj nòmad dl’Eurasia, le sime dla region, blòc anposant ëdmontagne ch’as drissava dòp mila e mila ëd chilòmeter ëd pian, as presentavo coma na frontera tant material che mistica. Parej, për ij Persan, ël Càucas, andova mai a l’ero rivà a spantié fin-a an fond ij sò Imperi, a rapresentava la tera mítica ëd Cafcuh, ël limit misterios dël mond conossù. Sì as trovavo le sime pì aute dl’univers, dimòra ‘d demòni e teater dla rinovassion final dël mond ant la bataja dël salvator, Saoshyant, contra le fòrse dël mal dla tradission zoroastrista. Anciarmandlo con ël sò esotism, la region a l’ha sempe a ansigà l’imaginari europengh. Ij grech a consideravo ël Kaukasos coma un dle pilie ch’a tnivo ël mond an pé. La mitologia elènica a contava che Zeus a l’aveissa ancadenà ël gigant ribel Prométeus (conossù ant le legende locaj coma Amirani) pròpe ans na montagna ëd cost massiss, ël Kazbeg, coma punission për avej smonù ‘l feu a j’òmni. Sì, n’aghia a mnisia minca dì a rosié ‘l fidich ëd Prométeus, fin-a quand a l’é staita massà da Ércol. Ël mit grech pì anvosà gropà a la region a l’é col dl’eròe Giason, ch’a l’era mnù a tense ans la còsta ossidental dël Càucas con ij formidabil guerié Argònaut an serca dël toson d'òr. Ant la mìtica Còlchida, Giason a dovìa mariesse con Medea, fija dël re Eetes. An manera men prosaica, ël poeta roman Ovidi a buta ël Càucas ant la scítia an rapresentandlo coma na montagna frèida e desolà ch’a l’era l’incarnassion dla fam. Costi e d’autri mit an diso coma la region a sia sempe ëstaita lontan-a e al midem temp avzin-a coma ariferiment dla nòsta cultura. An cost sens sì, i noteroma sì che ël Càucas a l’é ëdcò la tera d’andova a l’é spantiasse la coltivassion ëd la vì e la coltura dël vin (a-i é ‘d trasse dla soa pròdussion sì dagià ant ël 6000 a. C.!). An cost sens a peul ben consideresse limit ultim ëd l’Euròpa.
Camposampiero
Camposampiero a l’é na comun-a ëd la provinsa ëd Pàdoa.
Càucas
Religion
Ël Càucas a l’é ëdcò na crosera për tute le grande religion dla stòria dl’òm. Ant ël prim secol anans ëd Crist, lë Zoroastrism a l’é la religion dominanta dla region. Anvers ël secol IV d.C. ij pòpoj indoeuropengh a ven-o parsialment cristianisà – ël Regn d'Armènia a l’é ël prim Ëstat a adoté ël Cristianesim coma religion ofissial (301 d.C.), seguità da la Geòrgia – lòn ch’a va possé lë Zoroastrism ant na posission marginal. Con la conquista musulman-a dla Pèrsia, j’Arab a spantio ant la region l’Islam. Costa possà a sarà arneuvà da l’Imper otoman secoj pì tard. D’armarché l’intrà dël Catolicesim ant la region. Ant ël secol XV ël Vatican dël Papa Sisto IV a pija part a jë sfòrs dij Venessian d’aleansa anti-turca con la Persia, parej che dij missionari ‘d Roma as ënstalo ant ël Càucas an convertend vàire vilagi locaj, lòn ch’a crea ‘ncora ancheuj na presensa catòlica antra Geòrgia e Armenia. Gavà son, anver ël secol XVIII, l’Islam a l’era an camin a fesse religion dominanta e l’avnì dël Cristinanesim ant ël Càucas a saria stait butà an question s’a fiussa nen ëstait për l’intrà dla Russia ant la region. Con ël confront russi-otoman ant ël secol XIX, le valade Càucasiche a son traversà d’esod confessionaj: centen-e ‘d mijara ‘d musulman a bogio vers l’Imperi ottoman antrament che dij cristian a pijo la via contraria për butesse sota la protession d’jë Zar. Coma resultà ‘d sòn, as peulo trovesse micro-comunità religiose antra le pì diferente (cristian assir, vej credent ortodòss, etc.). Ancheuj sinch religion prinsipaj a definisso ‘l panorama spirutual dla region: ël Cristianesim ortodoss, col mònofisita (che a chërd che Gesù Crist a l’abia mach natura divin-a) dij Armen, l’Islam, tutun sunita e siita. Pì marginaj, ël Giudaism e ël Bodism. Cost ultim a l’é la religion offisial dla Republica federal russa ‘d Calmichia, antrament che, dòp le migrassion tacà ant j’ani 70, la presensa giudàica a resta pì che tut visibil antr j’“Ebreu ëd montagna” dël Daghestan. Ant l’ansema, donca, la region as divid antra Cristianesim e Islam, ël prim dominant an Geòrgia e Armènia, lë second ant la pì part dla CisCàucasia russa, andova fòra che Russi e Ossetin a son tuti musulman sunita, e an Aserbaigian, andova për contra a son ëd siita. An tuti ij cas a venta ten-e da ment che ël mës-cesse antr ij pòpoj a l’é stait dominant fin-a a la fin dl’URSS e donca tute coste comunità a condivido dle regole sossiaj e dij còdes ëd comportament ch’a-j gropo e a-j distinguo dai co-religionari ‘djë spassi avzin.
Camposampiero
Region aministrativa
Véneto.
Càucas
Religion
Ant l’ansema, ancheuj coma tut arlongh dla soa milenaria stòria, ël Càucas a resta ‘n ansema magmatich, andova pòpoj, ideje e anfluense anternassionaj a chito mai ëd bogé. Ël cròl dl’economia sovietica e ij conflit che sòn a l’ha favorì, a l’han possà senten-e ‘d mijara d’Armen, Georgian e Azer tant anver l’imigrassion anterna che a cola ‘nternassional, la pì part tutun anver la Russia, andova a son ëdcò anviarasse ij tant russi etnich dla region.
Camposampiero
Sit istitussional
🇫🇮
Càucas
L’Età ëd Mes
Dòp ëd sòn, ij Persan as treuvo a dovej dovré coste montagne për difendse da le invasion dij barbar del Nòrd, com j’Avar, j’Un e vàire pòpoj turcich. Da sòn a deriva la fortificassion ëd Derbent e dj’autri pont ëstrategich ans ij pass. La pression da Nòrd a tornerà con l’emersion dël regn Khasar. Ant ël midem temp, Bizansi a seguiterà d’arvendiché l’eredità roman-a an mnand diferente campagne Càucasiche, sensa për contra esse mai bon ëd ten-e la region sota sò podej. El risultà ‘d cost confront (na lession che l’Euròpa d’ancheuj a dovria motobin gabolé) a sarà ‘d doverté la pòrta aiArab (642) con la conversion ëd bon-a part ëd la region a l’Islam, marcà da la conquista ‘d Tblisi da banda ‘d Habib ibn Maslama. An cost contest, la region a servrà da pont ëd contat antra le sivilisassion bisantin-a e araba tut arlong dl’Età ‘d Mes. Ant ël secol XI ël Càucas a l’é conquistà da ij Seldgiokid, podej dominat ans la region anans che le invasion mongole a ridefinisso completament ël profil geopolitich ëd la region.