cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pietro Fenoglio
Vita
Oltra 'l travaj d'architet, angigné, scritor e urbanista, a l'é angagiasse 'me antrapreneur e finansé e fra 'l 1906 e 'l 1912 a l'é stàit pressident dla Sossietà Anònima Ciman dël Monfrà ch'a travajava al Casal e a Moran. Dj'agn dlongh ëdnans la prima guéra mondial a l'ha sernù 'd chité ëd progeté për la rason che lòn ch'aa vorìa fé a l'era sémper tròp diferent da lòn ch'a dovìa fè. A l'ha pijà sò pòst sò agiutant G. Marinari dël 1912.
A l'é intrà ant ël consèj d'aministrassion dla Banca Comersial Italian-a dël 1915 e dël 1917 a l'é vnù diretor general dla banca ansema a Giuseppe Toeplitz, dòp na violenta assion giornalìstica dij nassionalista pagà daj Frej Perrone (propietari dij cantié Ansaldo ëd Génoa) contra 'l pressident dla BCI Joel, ch'a l'era nen italian, ma alman.
Pero Fenoglio a l'é mòrt a l'amprovista ël 22 Aost 1927, mentre a l'era ant la vila 'd famija a Cheuri ant ël Canavèis.
Selession d'euvre
🇫🇮
Hygrocybe calyptriformis
Descrission
Capel fin a 8 cm e àut fin a 5 cm, aùss, reusa antich, fibrilos, sliss. Lamele dël midem color, un pòch lìbere. Gamba àuta fin a 13 cm e larga fin a 2 cm, sëcca, fràgil, da biancastra a reusa com la carn.
Ambient
A chërs ant ij pra.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cermignano
Cermignano a l'é un comun dl'Abruss ëd 1.881 abitant, an provincia ëd Téramo.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Santino Di Valerio (da l' 8/06/2009).
🇫🇮
Lenga guayabero
Pais an dova a l'é parlà
La lenga guayabero o Guayabero a fa part ëd le lenghe guahiban e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Guayabero a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=guo
🇫🇮
Saint-Cloud-en-Dunois
Saint-Cloud-en-Dunois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 8,91 km², con 196 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Berzy-le-Sec
Berzy-le-Sec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11,69 km², con 395 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 33 ab/km².
🇫🇮
Lenga Eten
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Eten a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga Bati, Indonesia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bati, Indonesia ò Bati, Indonesia a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Lenga Eten
Còdes ISO
<BR>
Phellinus populicola
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Bonnyville Airport
Ël Bonnyville Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Bonnyville, Alberta, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CYBF.
Lenga Eten
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=etx
Ralswiek
A aparten a l'aministrassion ëd Bergen auf Rügen.
Phellinus populicola
Ambient
A chërs an dzora a le albre.
Lenga Bati, Indonesia
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bati, Indonesia a peul esse:
Phellinus populicola
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellinus populicola Niemelä 🇫🇮
Lenga Bati, Indonesia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bvt
🇫🇮
Morlhon-le-Haut
Morlhon-le-Haut a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 22,09 km², con 527 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
🇫🇮
Charlo Airport
Ël Charlo Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Charlo, New Brunswick, Canadà.
L'indiscret
Introdussion
L'indiscret a l'é stàit un giornal an piemontèis. <BR> <BR>
Publicassion
L'indiscret a l'é surtì ant ël 1891. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Océan Àrtich
240px|right L'Océan Àrtich a l'é un mar - o n'océan a sconda dla definission ch'un a peul trové ant la literatura geogràfica dël di d'ancheuj. A òcupa un bassin ëd 14.090.000 km2 a forma apopré d'O ch'a së spantia a l'estrem nòrd dël pianeta Tèra. A l'é colegà a sud con l'Océan Atlàntich a travers ël Mar ëd Norvegia e con l'Océan Passìfich a travers la strèita ëd Bering.
🇫🇮
Saltara
Saltara a l'é na comun-a dla region dle Marche, an provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 5.101 abitant. A së stend su na surfassa ëd 9 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 567 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Cartoceto, Montemaggiore al Metauro, Serrungarina. Ël pais a resta a 160 méter d'autëssa.
Leu d'anteresse
🇫🇮
Carl XVI Gustaf dla Svessia
thumb|right|200px|Carl XVI Gustaf dla Svessia Carl XVI Gustaf dla Svessia a l'é nassù a Solna ël 30 d'avril dël 1946.
Dël 1976 a l'ha marià Silvia Sommerlath, fija d'un alman e d'una brasilian-a.
A l'é 'l rè dla Svessia dal 1973.
🇫🇮
Bettino Craxi
thumb|right|200px|Bettino Craxi Benedetto Craxi, ciamà pi 'd soens Bettino, a l'é stàit n'òm polìtich italian.
A l'era nassù a Milan ij 24 ëd fërvè dël 1934 e a l'é mòrt a Hammamet (Tunisìa) ij 19 ëd gené dël 2000.
Dël 1968 a l'é stàit elegiù për la prima vira diputà al parlament dla repùblica italian-a ant ël Partì Sossialista Italian. Dël 1976 a dventa segretari nassional ëd sò partì, al pòst ëd Francesco De Martino.
Dal 1983 al 1987 a l'é pressident dël consèj, a cap d'un goern sostnù da 'n pentapartì DC, PSI, PSDI, PLI, PRI. A l'é chiel che, ansema al cardinal Casaroli, ij 18 ëd fërvé dël 1984 a sot-signa ël neuv concordà dlë stat italian con la Cesa catòlica.
J'11 ëd fërvé dël 1993, bolversà da j'anceste 'd Tangentòpoli, a dà soe dimission da segretari dël PSI e, l'ann apress, a tramuda a Hammamet pr'ëscapé daj process e le condan-e.
🇫🇮
Lenga Fali
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Fali ò Fali a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà dzortut an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Fali a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fli
Olzai
Olzai a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 1.046 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 69 km², con na densità ëd popolassion ëd 15 ab/km². A confin-a con Austis, Nughedu Santa Vittoria (OR), Ollolai, Ottana, Sarule, Sedilo (OR), Sorradile (OR), Teti.
Lenga macaguán
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Macaguán a peul esse:
Olzai
🇫🇮
Lenga macaguán
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mbn
🇫🇮
Covas, Ferrol
San Martiño ëd Covas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ferrol. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 973 abitant (515 fomne e 458 òm) distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
San Giorgio della Richinvelda
right|140px San Giorgio della Richinvelda (Sant Zorç de Richinvelde an furlan) a l'é un comun dël Friul-Venessia Giulia ëd 4.585 abitant, an provincia ëd Pordenon.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Anna Maria Papais (dal 10/06/2003 -second mandà: 2008-).
Arferiment
🇫🇮
Luigi Manzoni
Biografìa
Luigi Manzoni a l'era nassù a Lech dël 1892 e lì a l'é mòrt dël 1979. <BR> A l'era ëd na famija d'industriaj dla seda dla Valsassina.
Euvre
L'euvra ëd Luigi Manzoni a l'é ëd sicur la pì grossa mai scrivùa ant la parlà ëd Lech. Ëd chiel i arcordoma:
El Cavalier Gerenzon
Ël poemèt El Cavalier Gerenzon a l'é për protagonista ël Gerenzon, un dij tre torent che a passo vzin a Lech. L'inisse: <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
'L giornal dij farfo
Publicassion
'L giornal dij farfo a l'é surtì ant ël 1880. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Lenga Sera
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sera o Sera a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lenga Shall-Zwall
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Shall-Zwall o Shall-Zwall a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Hygrocybe splendidissima
Descrission
Capel fin a 8 cm, ross scarlat, un pòch s-ciairent, sliss. Lamele sfrangià o un pòch lìbere, groson o rosse. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 cm, slansà o clavà, fibrilosa-setosa, groson viv con ël pé giàun. Carn un pòch dël midem color, giàun sòfro ant la miola dla gamba.
Cochrane Airport
Ël Cochrane Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Cochrane, Ontario, Canadà.
Hygrocybe splendidissima
Ambient
A chërs ant ij pra, dle vire sota latifeuje.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sera
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sera a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Shall-Zwall
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Shall-Zwall a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sha
Lenga Leti, Indonesia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Leti, Indonesia ò Leti, Indonesia a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Leti, Indonesia a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sera
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sry
Legenda ëd San Bassian
Antrodussion
Le prime vire che a s'ancontra la parlà lodisan-a a l'é ant ij sécoj che a fan XIII-XIV.<BR> Un-a dle prime atestassion a l'é la Legenda ëd San Bassian, artrovà ant un manoscrit e publicà ant ël 1938 an sl' Archivio Storico Lodigiano da monsignor Giuseppe Amici.<BR> Ël test a conta la stòria ëd San Bassian, patron ëd Lòd.
Legenda ëd San Bassian
Ël test a peul esse, a rason, anserì ant le testimonianse dla Koinè lombarda-véneta.<BR> Che as consìdera, për esempi, la paròla inzenogiata, da confonté con ël toscan inginocchiata:
Arferiment
🇫🇮
Boston Brook Airport
Ël Boston Brook Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Boston Brook, New Brunswick, Canadà.
Saint-Denis-d'Authou
Saint-Denis-d'Authou a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 22,35 km², con 380 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
🇫🇮
Micropalama himantopus
thumb|right
Micropalama himantopus
Órdin:  Charadriiformes<BR> Famija: Scolopacidae<BR> Géner:  Micropalama<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> La Micropalama himantopus a l'é un cit osel migrator. Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
As treuva an Nòrd América an istà e an Sud América an invern. Da finì. <BR>
Lenga Firan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Firan o Firan a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Firan a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fir
San Giorgio di Nogaro
right|140px San Giorgio di Nogaro (Sant Zorç di Noiâr an furlan) a l'é un comun dë 7.645 abitant dla provincia d'Ùdin (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Del Frate (dal 10/06/2003 -second mandà: 2008-).
Arferiment
🇫🇮
Besmé
Besmé a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,66 km², con 133 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km².
🇫🇮
Mostuéjouls
Mostuéjouls a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 30,95 km², con 264 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Lenga playero
Pais an dova a l'é parlà
La lenga playero o Playero a fa part ëd le lenghe guahiban e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Playero a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gob
🇫🇮
Hygrocybe subglobispora
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ant ij pra ëd montagna.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Motacilla alba yarrellii
thumb|right
Motacilla alba yarrellii
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na balarin-a, na bërgeronëtta. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Uzer (Ardèche)
44.52°N, 4.32722°W
Motacilla alba yarrellii
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Motacilla alba yarrellii
Uzer (Ardèche)
Uzer a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 3,51 km², con 336 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 95 ab/km². 🇫🇮
Lenghe geelvink bay
La famija dle lenghe Geelvink Bay a l'é fàita da na tranten-a ël lenghe, parlà an Papua (Indonesia), dzortut an sla còsta ëd la Geelvink Bay. Convensionalment a son, dle vire, tratà com Lenghe papuan-e, ma mach për vissinansa geogràfica, nen përchè a sia dimostrà na parentela an tra ëd lor.
Le lenghe Geelvink Bay a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
'L Mul
Introdussion
'L Mul (com a së s-ciamava an grafìa original) a l'é stàit un giornal an piemontèis. <BR> <BR>
Publicassion
'L Mul a l'é surtì dal 1877 al 1878. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Torres, Vilarmaior
San Xorxe ëd Torres a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilarmaior. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 576 abitant (90 fomne e 99 òm) distribuì an 15 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Issohadores
thumb|Issohadore con mascra bianca L'issohadore a l'é na visagera tìpica dël carlevé sard ëd Mamoiada che a rapresenta na figura pì amportanta dij mamuthones. Le doe figure a dësfilo mai separà.
Ant la procession dël carlevé j'issohadores a dësfilo dnans, darera e sle bande an compagnand ij mamuthones con soa So'a (cordon), për ampërzoné 'd giovo fomne, coma segn ëd bon auguri për avèj salute e druensa, o j'amis sërnù tra 'l pùblich coma auguri për ël bon travaj e la bin ëd tuti. Ël cap issohadore, che a l'é coma 'n prèive nuràgich, a da d'órdin ai mamuthones e a stabiliss ël ritm ëd la dansa; sò abijament a l'é diferent da coj ëd j'àutri e a ven ciamà dai vèj ëd Mamoiada coma veste’e turcu (vesta da turch).
Costa vesta a comprend: sa Berritta (un tipo 'd capel nèir) tacà al manton da 'n fassolèt colorà, visagera bianca, braje longhe e camisa bianca an tèila, ghete an lan-a nèira, corpèt ross (curittu). Al còl a l'ha tacà ij sonaj antramentre che a la vita l'ha tacà 'n sial con ëd ricam e 'l cordon che a da 'l nòm a l'issohadore.
Da pì che 12 ani a l'é tornà 'd mòda la visera crara (valadì visagera bianca) për j'issohadores mersì al grop ëd la prò-loco. Costa visagera a smija ch'a sia stàita dovrà fin-a a j'ani '50 e già antlora a l'era ciamà visagera dël sant o ëd la santa o visagera polida. 🇫🇮
Jane Austen
Scritris an lenga anglèisa.
Jane Austen a l'era nassùa a Steventon (ant ël Hampshire) ai 16 dë dzèmber dël 1775, fija ëd George Austen e Cassandra Leigh. A l'avìa na seur, Cassandra, e un frel, Henry.
A l'ha passà na vita tranquila con soa famija, a l'ancamin a Bath e apress a Chawton, sempe ant ël Hampshire. A l'é mòrta ai 18 ëd luj dël 1817 a Winchester.
Euvre prinsipaj
Soa euvra pì popolar e pì arnomà. A conta la stòria ëd sinch seur Bennet. Sò prim romanz për da bon complet, surtì dòp la mort ëd l'autris. Sò darié romanz, ël pì mur, surtì dòp la mort ëd l'autris. A conten un ritrat ëd la provinsa anglèisa dl'ancamin dl'Eut-sent, con na fòrta polémica anti-aristocràtica.
Anne Elliot, la protagonista, cand ch'a l'avìa disneuv agn a l'é fasse convince da sò pare a chité sò moros Frederick Wentworth, ufissial ëd marin-a. Adess, a vintesset agn, a l'é sola, ma a l'ha torna l'ocasion ëd rancontré sò vej moros. 🇫🇮
Lenga Gude
Lenga Gude
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gude o Gude a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gude a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gde
Morchella esculenta
thumb|right thumb|right
Kugluktuk Airport
Ël Kugluktuk Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Kugluktuk, Nunavut, Canadà.
Morchella esculenta
Descrission
La M. esculenta a l'é, ansema a la M. conica e a la M. elata, un dij bolè ch'a së s-ciamo pongòle. La M. esculenta a l'é un bolè ch'a l'ha un baron ëd varietà. Na vòta a-i era un baron dë specie diferente, adess as l'ha pì car consideré la M. esculenta coma na specie sola con tante varietà. Për esempi, cola dla fotografìà a dovrìa esse na M. esculenta var. vulgaris, a motiv ëd cheich colorassion grise.
La M. esculenta a l'é caraterisà da na specie 'd capel ch'a smija a un nil ëd vespe (o a un panucc ëd melia); ël color dël capel a l'é dël color dla paja, pì o meno carià; ant la var. vulgaris a peul avèj cheich rifless gris. La gamba a l'é bianca o pòch pòch colorà. La carn a l'é bianca. Sia capel che gamba a son veuid. La part ch'a prodov le spòre a son ij përtus dël nil ëd vespe.
Comestibilità
'''Atension! A son velenose crùe'''. A son motobin bon-e cheuite, dzortut ant ij risòt, ant ij condiment e ant le frità. An mente che un aj cusin-a, a son motobin përfumà.
Rappin
Rappin a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Bergen auf Rügen.
Lenga atakapa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga atakapa o Atakapa a fa part ëd le lenghe gulf e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Atakapa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aqp
🇫🇮
Bernardin Caimi
Rivà a Varal dël 1481 a l’é anciarmà dal mont ch’as treuva daré dël pais e a decid che cola lì a l’é la posission ideal për realisé sò proget. Otnùa l’aprovassion dal Papa Nossens VIII, ël fra a torna a andé an Tèra Santa për ëstudié ij particolar architetònich e naturalìstich dël teritòri e dël 1486 a anviara ij travaj ëd costrussion, prima dël convent e dla gesia ëd Santa Maria dle Grassie e peui dël Santuari, andoa a travajo ij pì grand artista dël temp, come Gaudensio Ferrari. A meuir a Varal ël 9 ëd fërvé 1500. 🇫🇮
Roberto Bettega
Roberto Bettega (Turin, 27 dë dzèmber dël 1950) a l'é un dirigent sportiv e a l'é stàit fotbaleur piemontèis con ël ròl d'atacant. A l'é stàit un sìmbol ëd la Juventus tra 'l 1970 e 'l 1983 e 'dcò ant la Selession italian-a a l'ha avù motobin ëd boneur. Dal 1994 al 2006 a l'é stàit dirigent ëd la società bianca e nèira, tornand a esslo për un curt perìod dël 2010.
Cariera
Torna intrà a la Juventus dël 1970-71 a l'é restà con la società turinèisa për 13 ani (valadì fin-a al 1983). Sò agiut a l'é stàit motobin amportant për ij bianch e nèir: già ant la prima stason a l'ha giugà 42 partìe tra campionà, Copa Italia e Copa dle Fere (valadì la Copa UEFA dël di d'ancheuj) an marcand 21 grije. Soa prima partìa an Serie A a l'ha giugala al 27 dë stémber dël 1970 sël camp dël Catania andoa a l'ha marcà la grija dla vitòria.
A l'ha giugà an tut 480 partìe con la maja bianca e nèira (326 an Serie A, 73 an Copa Italia, 31 an Copa dij Campion, 8 an Copa dle Cope e 42 an Copa UEFA), an marcand 178 grije (129 an Serie A, 22 an Copa Italia, 7 an Copa Campion, 1 an Copa dle Cope e 19 an Copa UEFA), e ancheuj a l'é 'l ters marcador ant la stòria dla Juventus darera a Alessandro Del Piero e Giampiero Boniperti.
A l'ha giugà soa ùltima partìa con la Juventus ant la malurosa final ëd Copa Campion a Atene contra l'Amborgh.
Canadà
Chità la sità 'd Turin a l'é mudasse për n'ani ant la North American Soccer League e a l'ha giugà për la squadra canadèisa dij Toronto Blizzard.
Selession italian-a
Bettega a l'ha giugà soa prima partìa ant la Selession italian-a dël 1975 contra la Finlandia e a l'ha partecipà ai Mondiaj dël 1978 an Argentin-a an marcand nomach na grija, pròpi ai padron ëd ca.
Con la Selession a l'ha fàit 19 grije an 42 partìe.
Artorn a la Juve
Dël 1994 Umberto Agnelli a l'ha ciamalo ant la società coma dirigent e parèj a l'é nàita la famosa triade con Luciano Moggi e Antonio Giraudo. Dòp lë scàndol ëd "Fotbalòpol" a l'é restà ancora n'ani (fin-a al 2007) e peui a l'ha chità la società bianca e nèira. 🇫🇮
Commezzadura
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Dante Pedergnana (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Cara
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Cara o Cara a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Cara a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cfd
Hygrocybe ingrata
Descrission
Fonz motobin a ciòca o con na gròssa pupa, brun-ocra o con noanse rossastre, seuli ma con larghe zòne nen regolar anté as nòto macie brun sombr, orl sùtil nen regolar, dle vire dentà. Pel motobin sutila, për sto motiv as peul pa tiresse via. Lamele motobin larghe, orl nen regolar ma nen dentà, pitòst spësse, fròle; biancastre con noanse gris-ocra ciair, arossante e peui ambrunente a fërteje e a rumpije. Gamba un pòch a fus, curva, gorëgna a veuida, biancastra vzis al capel, dël midem color dël capel d'autre bande.
Ambient
A chërs ant ij pra ëd montagna, da sola o a cit bocc, d'otonn. Raira.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cerea! giornal piemonteis
Introdussion
'''Cerea! giornal piemonteis''' (com a së s-ciamava an grafìa original) a l'é stàit un giornal an piemontèis. <BR> <BR>
Publicassion
'''Cerea! giornal piemonteis''' a l'é surtì ant ël 1908. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Lenga chitimacha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chitimacha o Chitimacha a fa part ëd le lenghe gulf e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chitimacha a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ctm
Phellinus pseudopunctatus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuja, da rair ëd conìfera.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellinus pseudopunctatus A. David, Dequatre & Fiasson 🇫🇮
AFC Ajax
L'AFC Ajax, valadì Amsterdamsche Football Club Ajax (an olandèis Associassion ëd fótbal Ajax d'Amsterdam), a l'é na società d'Amsterdam, an Olanda, che a gieuga ant la Eredivisie, la Serie A olandèisa.
A l'é la squadra pì fòrta 'd sò pais e antra le pì amportante dl'Euròpa e dël mond dzoratut mersì a soe quatr vitòrie ant la Copa dij Campion (dont tre vire 'd fila dal 1971 al 1973), e mersì a le doe vitòrie dla Copa Antercontinental.
Fondà ai 18 ëd mars dël 1900 a pija sò nòm da la mitologìa greca-roman-a: an efet Aiace Telamònio (an grech Αἴας), a l'era 'n guereur valoros che ancheuj a l'é rapresentà ant l'ansëgna dla squadra.
left|thumb|200px|Amsterdam Arena andrinta
L'Ajax a fa part ëd l'ansidit G-14 (valadì dij 14 club pì fòrt ëd l'Euròpa) e a l'é un dij tre club (ansema al Bayern, al F.C. Barslon-a e a la Juventus) che a l'ha vagnà tute e tre le Cope europenghe (Copa Campion, Copa dle Cope e Copa UEFA).
Doe squadre ant ël mond as ciamo coma la squadra ëd Amsterdam: an Sudàfrica a-i é l'Ajax Cape Town e ant jë Stat Unì a-i é l'Ajax America. 🇫🇮
Lenga Sissano
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Sissano o Sissano a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sissano a peul esse:<BR> <BR>
Bourn Airport
Ël Bourn Airport a l’é un aeropòrt localisà a Cambridge, Cambridgeshire, Anghiltèra, Regn Unì. Ël sò còdes aeropòrt ICAO a l’é EGSN.
Lenga Sissano
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sso
Sainte-Gemme-Moronval
Sainte-Gemme-Moronval a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 5,47 km², con 613 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 112 ab/km².
Sophus Lie
thumb|right|200px|Marius Sophus Lie Matemàtich norvegèis. Marius Sophus Lie a l'era nassù a Nordfjordeid ai 17 dë dzèmber dël 1842 e a l'é mòrt a Òslo ai 18 ëd fërvé dël 1899. A l'avìa decidù ëd consacresse an manera seriosa a la matemàtica apress avèj lesù dël 1868 ij travaj sla geometrìa ëd Poncelet e Plücker
San Costanzo
San Costanzo a l'é na comun-a dla region dle Marche, an provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 4.092 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 40 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 102 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Fano, Mondolfo, Monte Porzio, Monterado (an provinsa d'Ancon-a), Piagge, San Giorgio di Pesaro. 🇫🇮
Sophus Lie
🇫🇮
Sainte-Gemme-Moronval
🇫🇮
Francombat
Ël francombat a l'é n'art marsial fransèisa, ch'a smija al jiu-jitsu. A l'é stàit creà ant ël 1988 da Alain Basset e Dominique Dumolin.
Ël francombat a l'é praticà dzortut ant ël sud ëd la Fransa. A-i é dë scòle ëd francombat, tra j'àutre, a Paris, Bordò e Montpellier.
S'art marsial as basa an sla strategìa e an sla comprension dël còrp uman. Ij sò anstrutor a pòrto dle veste rosse e j'anlev ëd vërde. Conforma a le përson-e ch'a pràtico costa dissiplin-a, l'eficassità ant ël combatiment a dipend da 3 fator:
L'alenament ëd francombat a l'é basà ansima a:
🇫🇮
Doniños, Ferrol
San Román ëd Doniños a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ferrol. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 853 abitant (424 fomne e 429 òm) distribuì an 10 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Rabbi
right|140px Rabbi a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.425 abitant, an provincia ëd Trent.
San Daniele del Friuli
right|140px San Daniele del Friuli (Sant Denêl an furlan) a l'é un comun dël Friul-Venessia Giulia d' 8.104 abitant, an provincia d'Ùdin.
Rabbi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Lorenzo Cicolini (dal 4/05/2009).
San Daniele del Friuli
Aministrassion
thumb|right|200px|Ël dòm Ël sìndich a l'é Emilio Iob (da l' 8/06/2009).
Rabbi
Anliure esterne
thumb|right|200px|Un dij lagh Sternai an Val Saènt
Arferiment
🇫🇮
San Daniele del Friuli
Sità gemelà
San Daniele del Friuli a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Medeo II
Medeo II a l'é stàit ël quint cont ëd Savòja.
Scond fieul d'Odon I e Adelàide, a goerna ansema a sò frel Pero I e a-j sucèd a soa mòrt anviron dël 1078, ma sempe sota la regensa dla mare Adelàide.
Marià con Gioana ëd Gënevra, a l'ha tre masnà: sò sucessor Umbert, Adelàide e Aosilia.
Medeo a meuir dël 1080.
🇫🇮
Germain Sommeiller
thumb|right|200px|Germain Sommeiller Germain Sommeiller a l'era nassù a Saint-Jeoire-en-Faucigny, an Àuta Savòja, ai 15 ëd fërvé dël 1815, prim ëd sinch masnà (a l'avìa tre frej, Alexis, Paul e Léandre, e na seur, Apollonie). Ij sò prim ëstudi a-i fa a sò pais, peui a intra al colege 'd Melan, davzin a Taninges. A tërdes agn a-i meuir sò pare e quatr agn apress ëdcò soa mare; ij frej Sommeiller a son antlora goernà dai sò grand ëd mare.
Bow Island Airport
Ël Bow Island Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Bow Island, Alberta, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CEF3.
Germain Sommeiller
Dël 1845 Sommeiller a pija un pòst ant ël còrp real dël genio sivil e tòst a l'é mandà a la diression dij traspòrt. Con Sebastiano Grandis a partìssipa ant jë stabiliment ëd la Sossietà Cockerill, davzin a Liegi, a 'n përfessionament an sla teorìa e la pràtica dj'angign për le ferovìe. Dël 1848 Sommeiller e Grandis a son butà a l'esercissi dla linia feroviaria Turin-Moncalé, un a le bòite, l'àutr a la trassion. Dël 1850, Sommeiller a l'é nominà angigné 'd prima class e diretor ëd tute le bòite feroviarie dlë stat. Sò nòm a l'é restà gropà ai travaj ëd realisassion dla galarìa dël Fréjus dont, ansema a Grattoni e Grandis, a l'é stàit nominà diretor dij travaj con decret dij 4 ëd novèmber 1857 e na paga ëd 10.000 l'ann.
Alphonsine Plessis
Alphonsine Plessis a l'era nà ai 15 ëd gené 1824, cita paisan-a ëd l'Orne che a 15 agn a l'é montà a Paris. Giovo e bela, vnùita modista a Palass real, an tanti a-j fasìo la cort: antra ij sò an-namorà a-i ero Alexandre Dumas fieul e Liszt. Ël cont ëd Guiche a l'ha antroduvula ant j'ambient ch'a contavo ëd Paris.
Germain Sommeiller
A l'é mòrt an soa ca 'd Saint-Jeoire-en-Faucigny a j'11 ëd luj dël 1871. Dl'istess ann, Martino Baretti a l'ha ciamà Ponta Sommeiller na sima ëd 3333 méter an cò dla comba ëd Rochemolles.
Alphonsine Plessis
A chila a-j piasìa spende e a apressiava ij bej alògg; a l'é tòst fasse ciamé Marie Duplessis, a l'ha motobin viagià e a l'ha frequentà j'ambient literari e artìstich. A l'avìa marcà soa vitura e ij sò tond con na coron-a e a l'é dventà la contëssa dël Plessis.
Germain Sommeiller
🇫🇮
Alphonsine Plessis
Alphonsine Plessis a l'é mòrta ëd consunsion ai 3 ëd fërvé 1847. A l'é stàita sotrà al campossanto ëd Montmartre.
A chila Alexandre Dumas fieul a l'é anspirasse për ël përsonage prinsipal dla Dame aux camélias. 🇫🇮
U2
Ij U2 a son na formassion rock irlandèisa, formasse a Dublin dël 1976.
Fin da j'achit, ij U2 a son ëstàit gropà a la question irlandèisa e al rispet dij drit sivij e lolì as peul vëdd-se 'dcò an soa mùsica.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Motacilla alba
thumb|right
Motacilla alba
thumb|right Órdin:  ---
Famija: ---
Géner:  ---
thumb|right|Un nì con j'euv
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: balarin-a, bërgeronëtta bianca.
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
thumb|right|Na nià
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Motacilla alba
Lenga Ulau-Suain
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ulau-Suain o Ulau-Suain a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ulau-Suain a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=svb
Blue River Airport
Ël Blue River Airport a l’é n'aeropòrt localisà an Blue River, Columbia Britànica, Canadà.
Pinzolo
right|140px Pinzolo a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 3.092 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é William Bonomi (dal 25/11/2007).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa ëd San Vigili
Arferiment
🇫🇮
Lenga natchez
Pais andoa a l'é parlà
La lenga natchez o Natchez a fa part ëd le lenghe gulf e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Natchez a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Gudu
Lenga Gudu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gudu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga tontemboan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tontemboan ò Tontemboan a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Lenga Gudu
Còdes ISO
<BR>
Lenga tontemboan
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tontemboan a peul esse:
Lenga Gudu
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gdu
Lenga tontemboan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pellizzano
Pellizzano a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl dë 777 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michele Bontempelli (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Lenga Izere
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Izere o Izere a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Izere a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Besmont
Besmont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 15,86 km², con 146 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
🇫🇮
Vagnas
44.34667°N, 4.36778°W
Vagnas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 23,83 km², con 430 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km². 🇫🇮
'L pruché e l'asilé
Introdussion
'L pruché e l'asilé (com a së s-ciamava an grafìa original) a l'é stàit n'armanach an piemontèis. <BR> <BR>
Publicassion
'L pruché e l'asilé a l'é surtì dal 1886 al 1892. <BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Provincia ëd Téramo
La Provincia ëd Téramo a l'é ant j'Abruss e a comprend 47 comun.
A l'ha na surfassa ëd 1.948 km² e a conta 287.411 abitant.
Sò capleugh a l'é Téramo.
Geografìa
A confin-a a nòrd con le Marche (provincia d'Àscoli Picèn), a sud con la provincia ëd Pescara, a òvest con la provincia dl'Àquila e con ël Lassio (provincia ëd Rieti). A est a l'é bagnà dal Mar Adriàtich.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Valter Catarra (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Phellinus punctatus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuja, da rair ëd conìfera.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellinus punctatus (Fr.) Pilát 🇫🇮
Saint-Denis-des-Puits
Saint-Denis-des-Puits a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 13,5 km², con 81 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
🇫🇮
Boyle Airport
Ël Boyle Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Boyle, Alberta, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CFM7.
Piandimeleto
Piandimeleto a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 1.964 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 39 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 50 ab/km quadrà. A confin-a con Belforte all'Isauro, Carpegna, Frontino, Lunano, Macerata Feltria, Pietrarubbia, Sant'Angelo in Vado, Sassocorvaro, Sestino (AR), Urbin.
🇫🇮
Hygrocybe fornicata
Descrission
Capel fin a 8 cm, bombà a pupa, ciàir, gris òcra an mes, a pen-a lubrificà. Lamele adnà, biancastre. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, biancastra, brunastra an bass. Carn bianca, sensa odor.
Ambient
A chërs ant j'andrit graminos.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga tonsawang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tonsawang ò Tonsawang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tonsawang a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tnw
🇫🇮
Lenga Irigwe
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Irigwe a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=iri
Lenga tunica
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tunica o Tunica a fa part ëd le lenghe gulf e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tunica a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tun
Trecà
miniatura|sinistra Trecà (Trecate an italian) a l’é un comun ëd 19.277 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Lenga Holma
Lenga Holma
Trecà
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Enzio Zanotti Fragonara (dal 28/05/2006).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Holma
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Holma o Holma a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hod
Pergola
Pergola a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 6.809 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 113 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 60 ab/km quadrà. A confin-a con Arcevia (AN), Cagli, Fossombrone, Fratte Rosa, Frontone, San Lorenzo in Campo, Sassoferrato (AN), Serra Sant'Abbondio.
🇫🇮
Numenius arquata
Descrission
Ël Numenius arquata a l'é conossù për ël longh bech voltà an giù (pi long ant le fumele) e për ël cant fòrt ch'a fà ant ël temp ëd la riprodussion e dla migrassion. A l'é apopré 55 centim; a l'ha n'overtura d'ale d'un méter e un bech longh fin-a a 12 centim. A camin-a ant l'eva bassa an tastand ël fond. A l'ha pi car i cit vërtebrà. A peul mangé babòje, bëstiëtte con greuja e sensa, smens, sostanse vegetaj. A l'é anciarmanta soa parà nussial, con vòj ondulà e a paracadute, con j'ale dëstèise e cant squilant. A fà mediament quatr euv, për tèra, ant un cit përtus riparà da quaich bocc d'erba e vzin a l'eva.
Ambient
A l'é n'osel tìpich dij pòst ùmid.
Distribussion
As treuva an gran part ëd l'Euròpa sentral e setentrional. Ant la migrassion as ferma ant ij pòst ùmid arlongh le còste. A migra ëdcò an Asia e Àfrica
Grandal, Vilarmaior
San Pedro ëd Vilarmaior a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilarmaior. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 256 abitant (126 fomne e 130 òm) distribuì an 21 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Mamoiada
Tradission
thumb|right|200px|Mamuthones e issohadores Mamoiada a l'é famos dzortut për la procession che as fa an pais a minca carlevé, dont a son franch famose le visagere dij mamuthones e dij issohadores.
Arferiment
🇫🇮
Lenghe dravìdiche
Lenghe dravìdiche
Le lenghe dravìdiche a na famija lenghìstica, parlà ant l'India meridional. Le lenghe dravìdiche a son amportante, përchè a peulo avèj anfluensà le lenghe indoeuropenghe dl'India. Le lenghe dravìdiche a son coste:
Paul Klee
Pitor.
Sehlen
Sehlen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Paul Klee
Paul Klee a l'era nassù a Münchenbuchsee, davsin a Berna, ai 18 dë dzènber dël 1879 e a l'è mòrt a Muralto (Svìssera) ai 29 ëd giugn dël 1940.
🇫🇮
Sehlen
A aparten a l'aministrassion ëd Bergen auf Rügen.
Cesa ëd San Gioann ëd Montmartre
La cesa ëd San Gioann ëd Montmartre a resta a Paris, an contra dj'Abadësse 19.
Andrinta, dle fiamenghe vëdrià colorà a figuro ij sivalié dl'Apocaliss e ël quart Evangeli. Sta dariera serie a l'é stàita dissegnà da Pascal Blanchard durant la prima guèra mondial e realisà da Jac Galland antra 'l 1918 e ël 1920.
L'autar magior a l'é euvra d'Anatole de Baudot e a l'é archincà ëd gres ëd lë scultor Roche, con arpresentà la testa dël Crist e ij sìmboj dj'evangelista.
Ëd recent, ël vej e modest bassin batesimal a l'é stàit rampiassà da n'euvra dl'oréfiss Goudji: ël bassin a l'é d'argent e a pògia su eut pe an fer forgià. 🇫🇮
Agrocybe aegerita
thumb|right thumb|right thumb|right
La famiòla dl'arbra pin-a
L'A. aegerita a l'é un bolè che soens, për coma ch'as presenta, a l'é confondù con l'Armillaria mellea, con tut ch'a sio doe specie completament diferente. A l'é coltivà fin-a dal temp dij Roman, e a l'é bel fé trovela a vende sota 'l nòm ëd pioppini o piopparelli.
Fonsion continua
Ël concet ëd fonsion continua a l'é un dij pì amportant ant la matemàtica e a l'é gropà s-ciass a col ëd lìmit.
Cattolica
right|140px Cattolica (Catolga an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 16.620 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Chetwynd Airport
Ël Chetwynd Airport a l’é n'aeropòrt localisà an Chetwynd, Columbia Britànica, Canadà.
Agrocybe aegerita
Ambient
A chërs an dzora a albre mòrte e àutre Salicacee. A l'ha bin car chërse tacà a le piante d'arbra pin-a (Popolus nigra var. italica), d'andova a pija sò nòm piemontèis. Ma as treuva 'dcò dzora a dj'àutre arbre e ëdcò dzora a n'òpi ornamental. A ven coltivà dzora a bòsch d'arbra. A chërs a bocc, coma le famiòle.
Cattolica
Stòria
thumb|right|200px|Fontan-a dlë Siren-e Ël comun ëd Cattolica a l'è stàit istituì dël 1896, dëstacandse dal comun ëd San Giovanni in Marignano.
Agrocybe aegerita
Comestibilità
Comestìbil, bon. An cusin-a a l'é motobin profumà; a l'é mej mës-cielo con d'àutre specie. Ch'as campa via la gamba, squase sempe dura e ch'as campo via 'dcò le capele, quand ch'a son tròp dure.
Cattolica
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Tamanti (dal 22/06/2009).
Agrocybe aegerita
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cattolica
Sità gemelà
Cattolica a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Fonsion continua
Definission
Se X e Y a son dë spassi topològich, na fonsion f:X \to Y as dis continua si la contra-imàgin ëd minca sot-ansem duvert d'Y a l'é 'n sot-ansem duvert d'X.
Formolassion equivalente
A-i son d'àutre manere equivalente ëd fortì la continuità 'd na fonsion. Ch'as considera torna na fonsion f:X \to Y an tra jë spassi topològich X e Y: Sa dariera formolassion a dà cont dl'intuission ch'a-i é daré al concet ëd fonsion continua: na fonsion a l'é continua cand, dàit n'ansem S e 'n pont x tacà s-ciass a S, l'imàgin d'x a l'é tacà s-ciass a l'imàgin d'S.
Teorema fondamentaj an sle fonsion continue
La continuità 'd na fonsion f: X \to Y a dipend mach d'la topologìa ansima a f(X):
Teorema. Na fonsion f:X \to Y a l'é continua si e mach si a-l l'é.
Lenga amarakaeri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga amarakaeri o Amarakaeri a fa part ëd le lenghe harakmbet e a l'é parlà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Amarakaeri a peul esse:
Fonsion continua
Teorema fondamentaj an sle fonsion continue
Teorema. Si f:X \to Y a l'é continua e, antlora la restrission a l'é continua.
Lenga lasalimu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga lasalimu ò Lasalimu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Fonsion continua
Teorema fondamentaj an sle fonsion continue
Për controlé si na fonsion a l'é continua a basta controlé la definission ansima a na bas dël codomini:
Lenga amarakaeri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga lasalimu
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lasalimu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=llm
🇫🇮
Fonsion continua
Teorema fondamentaj an sle fonsion continue
Teorema. Ch'as considera na fonsion f:X \to Y e na bas B d'Y. Antlora f a l'é continua si e mach si f^{-1}(U) a l'é duvert për minca U \in B.
Le fonsion continue a son sarà për composission:
Fonsion continue e spassi métrich
La descrission ëd la continuità dle fonsion an tra spassi métrich as peul desse an dovrand le distanse o ij lìmit dle sequense:
Teorema. Na fonsion f:X \to Y an tra jë spassi métrich (o bele mach pséudo-métrich) (X,d) e (Y,d') a l'é continua si e mach si, dàit a-i é \delta >0 con la proprietà che.
Continuità ant un pont
Teorema. Na fonsion f:X \to Y an tra jë spassi topològich X e Y a l'é continua si e mach si a l'é continua an tuti ij pont d'X.
Topologìe déboj
Ël concet ëd fonsion continua a peul esse dovrà për la definission ëd na topologìa ansima a n'ansem X s'as dispon ëd na colession ëd fonsion a valor andrinta a dë spassi topològich: dàita na colession ëd fonsion anté che minca Y_a a l'é në spassi topològich, a-i é na topologìa pì cita ëd tute ansima a X ch'a rend continue tute le fonsion f_a. Costa topologìa as ciama topologìa débol generà da F. 🇫🇮