cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hygrophorus roseifolius
Comestibilità
A l'é nen mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Hygrophorus roseifolius (Harm.) SF
🇫🇮
Montréal - Aéroparc Île Perrot
Ël Montréal - Aéroparc Île Perrot a l’é n'aeropòrt localisà a Montréal, Québec, Canadà.
Le Molay-Littry
🇫🇮
Eric Charles Milner
Matemàtich. Eric Charles Milner a l'era nassù ai 17 ëd magg dël 1928 e a l'é mòrt a Calgary ai 20 ëd luj dël 1997.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga dij segn tanzanian-a
Pais andoa a l'é dovrà
La lenga dij segn tanzanian-a a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Tanzanìa.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn tanzanian-a a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tss
🇫🇮
Obere Warnow
Obere Warnow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 46.47 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 775 abitant.
Castel Castagna
Castel Castagna a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Téramo, con sirca 538 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 17 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 32 ab/km quadrà. A confin-a con Basciano, Bisenti, Castelli, Cermignano, Colledara, Isola del Gran Sasso d'Italia, Penna Sant'Andrea.
🇫🇮
Lenga Ntcham
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Ntcham o Ntcham a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tògo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ntcham a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bud
Lenga itneg, masadiit
Pais an dova a l'é parlà
La lenga itneg, masadiit ò Itneg, Masadiit a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl ' Itneg, Masadiit a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tis
Front ëd Liberassion Nassional ëd Còrsica
Ël Front ëd Liberassion Nassional ëd Còrsica (an lenga còrsa Fronte di Liberazione Naziunale Corsu), squasi sempre ciamà con la sigla FLNC, a l'era na formassion militanta che a veul na Còrsica indipendenta e donca la separassion ëd l'ìsola da la Fransa.
Soa sigla a l'era n'omagi al FLN algerin che a la fin ëd j'ani '70 a l'ha combatù na guèra për liberé sò teritòri dai fransèis e soa nàssita a-i é staje aj 5 ëd magg dël 1976, con la prima conferensa stampa ant ël Convent ëd Sant Antòni ëd Casabianca, andoa Pasquale Paoli a l'ha proclamà l'indipendensa dla Còrsica aj 14 ëd lùj dël 1755.
Present daspërtut an Còrsica e motobin meno an Fransa, fin da soa fondassion a l'ha fàit na caterva d'atentà contra caserme, banche e edifissi pùblich fransèis. La neuit tra 'l 4 e 'l 5 magg dël 1976 a l'ha combinà na serie 'd 22 esplosion an Còrsica, Nissa Marìtima e Marsèja. Ai 13 ëd gené dël 1978, ël FLNC a l'ha tacà la base NATO a Solenzara.
Ant l'agost dël 1982, ël FLNC a l'ha organisà la "Conferensa internassional ëd j'organisassion e moviment ëd liberassion nassional".
Lenga itneg, masadiit
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Front ëd Liberassion Nassional ëd Còrsica
Dësparù aj 5 ëd gené dël 1983, ël FLNC a l'ha lassà 'l pòst a lë Brigade Rivolussionarie Còrse (BRC) e a l'Armada 'd Liberassion Nassional Còrsa (ALNC). Dal 1987 a l'é 'dcò nàit un partì polìtich: la Cuncolta Naziunalista. A na conferensa stampa fàita a j'11 ëd gené dël 1996 al vilagi 'd Tralonca a-i ero 600 militant.
Ant j'ani passà a-i son staje 'd guère tra l'FLNC e d'àutre organisassion nassionaliste còrse che a l'han portà a la mòrt ëd vàire militant. Ancheuj coste violense a son terminà përchè le diferente fassion a son butasse d'acòrd.
🇫🇮
Lenga marwari
Pais an dova a l'é parlà
La lenga marwari ò Marwari a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India, an Pakistan e an Nepal.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Marwari a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Rhodoscypha ovilla
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Montréal - Boisvert & Fils Water Aerodrome
Ël Montréal - Boisvert & Fils Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Montréal, Québec, Canadà.
Venterol
44.39°N, 5.11083°W
Venterol a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 31,69 km², con 630 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
🇫🇮
Caión, A Laracha
Santa María do Socorro ëd Caión a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Laracha. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 912 abitant (469 fomne e 443 òm) distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Saconin-et-Breuil
Saconin-et-Breuil a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 8,53 km², con 234 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
Giovanni Paolo Lomazzo
thumb|right|200px|Giovanni Paolo Lomazzo, autoritrat Giovanni Paolo Lomazzo (conossù ëdcò con lë stranòm ëd Compà Zavargna) a l'era nassù a Milan ai 26 d'avril dël 1538 e a l'é mòrt-ie ai 27 ëd gené dël 1592. Soa famija a l'era imigrà a Milan da 'n Lomazzo (al dì d'ancheuj an Provincia ëd Còm), dont a l'ha pijait sò cognòm.
L'euvra pitòrica
Coma pitor Lomazzo a resta part ëd la sconda generassion dij manerista. Sò prim ëstudi a l'ha faje sot a Giovan Battista della Cerva an Milan, vers ij 25 agn a l'é vnùit president ëd l'Academia dla Val ëd Blenio. Dël 1567 l'ha piturà na gran Alegorìa dla Festa dla Caresma për la gesia 'd Sant Agustin an Piasensa. A l'ha 'cò piturà na cùpola con la Glòria dj'Angej për la Capela Foppa ant la gesia 'd San March a Milan. Ant sëj mur ëd la midema capela a l'ha fàit ëdcò Ël droché 'd Simon Mago.
Lomazzo a l'é vnùit bòrgno dël 1571 (a 32 agn), e d'antlora a l'é passà a scrive. thumb|right|La Madòna e ij sant, da 'nt la gesia 'd San March a Milan
Lomazzo scritor
Le soe euvre an italian a son: thumb|right|La coertin-a dël Rabisch, con n'àutr esempi 'd rotacisassion ëd l'artìcol
Con ël nòm ëd Compà Zavargna, a l'avìa componù an milanèis: As nòta ant sò milanèis na rotacisassion ëd j'artìcoj (pr'esempi ant la poesìa A r̂a comà Bettora), coma cola restà peui ant l'astësan e ant ël monfrin fin-a al dì d'ancheuj. Dij temp ëd la koinè lombard-véneta, la rotacisassion a l'era normal për gran part dël teritòri dla pian-a padan-a, com as ës-ciàira ant ij travaj ëd Bonvesin dr̂a Riva.
Euvre an toscan
Ëd sò travaj an toscan, doj a son restà coma pere miliar për ël dësvlup ëd la crìtica dl'art. Sò prim travaj, Trattato dell'arte della pittura, scoltura et architettura (dël 1584) a resta dedicà dzortut ai criteri dël decorum d'antlora, criteri che l'Arnassensa a l'avìa an part pijàit an ardità da 'nt l'antichità clàssica, e che a goernavo la consonansa antra le fonsion ëd l'andrinta dle costrussion e le sòrt ëd decorassion a pitura e scultura. thumb|right|L'orassion ant l'Òrt dël Getsémani L'àutr sò travaj Idea del tempio della pittura (dël 1590) a resta motobin pì astrat e metafìsich, e a smon na descrission ëd la natura e dla përsonalità dla gent basà ansima a l'idèja dij "Quatr umor". Sta descrission chiel a la deuvra për spieghé la fonsion ëd l'individualità ant ël giudissi e l'anvension artìstica.
Sò travaj ëd crìtich as fonda ansima a tre aspet: Ël contribù ëd Lomazzo a la crìtica dl'art a l'é stàit dzortut soa estrassion sistemàtica ëd concet astrat, pitòst che cola sempia lista 'd conte coma cole ëd Giorgio Vasari ch'a l'avìo caraterisà la generassion anans ëd chiel. thumb|right|Në studi 'd figura con l'anotassion an milaneis sor caputàgn Nasotra, da 'nt la [[Biblioteca Ambrosian-a]]
A ra comà Bettora
Ant la poesìa A ra comà Bettora ël Lomazzo a parla dle soe dificoltà a poeté. L'inissi:
A on penciò d'on bezz
Ant la poesìa A on penciò d'on bezz ël Lomazzo a polemisa con n'àutr pitor. L'inissi:
Lenga Ghulfan
Lenga Ghulfan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ghulfan o Ghulfan a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ghl
Borgon
right|140px thumb|left|Panorama Borgon (Borgone Susa an italian, Burgùn an franch-provensal) a l’é un comun ëd 2.369 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paolo Alpe (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Lisa Bresner
Scritris an lenga fransèisa e sinòloga. Lisa Bresner a l'era nassùa ai 29 d'otóber dël 1971 e a l'é mòrta a Nantes ai 28 ëd luj dël 2007. A mostrava la lenga cinèisa a Nantes e a Saint-Nazaire.
Ël tema prinsipal ëd soa produssion literaria bondosa (na tranten-a d'euvre) a l'é la sivilisassion e la coltura cinèisa. Da banda dij sò romanz, a l'ha ëdcò scrivù lìber për la gioventura, studi sinològich e prontà dle tradussion (dont Du vide parfait, publicà ant ël 1999, na version fransèisa dël tratà ëd Lie Zi). Dël 2004 a l'ha realisà un cort metrage, Misako, adatament d'un lìber publicà l'ann prima.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Fabio Varese
Biografìa
Fabio Varese a l'era nassù a Varèis antorn al 1570 e a l'é mòrt ëd peste a Milan dël 1630. A l'era stàit musicista ant ël dòm ëd Milan.
Euvre
Le soe euvre a j'ero stàite cuìje an:
Canson varesian-a
Costa poesìa sensa tìtol, a l'é conossùa com "canson varesian-a". L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Lenga omaha-ponca
Pais an dova a l'é parlà
La lenga omaha-ponca o Omaha-Ponca a fa part ëd le lenghe siouan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Buonamico Buffalmacco
Buonamico Buffalmacco a l'é formasse a Firense ant ij prim agn dël sécol ch'a fà XIV, probabilman da Andrea de Ricco, stranomà Tafo. Soa euvra as anscriv ant la tradission ëd Giotto. 🇫🇮
Lenga omaha-ponca
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Omaha-Ponca a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oma
🇫🇮
Alleghe
thumb|right|200px|Panorama con ël mont Civetta Alleghe (Àlie an ladin) a l'é un comun ëd 1.357 abitant dël Véneto, an provincia ëd Belun.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gloria Pianezze (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga dij segn dla Tunisìa
Pais andoa a l'é dovrà
La lenga dij segn dla Tunisìa a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Tunisìa.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tse
🇫🇮
Dümmer
Dümmer a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 31.35 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.506 abitant.
Lenga shekhawati
Pais an dova a l'é parlà
La lenga shekhawati ò Shekhawati a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dlë Shekhawati a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=swv
🇫🇮
Andrzej Mostowski
Matemàtich. Andrzej Mostowski‎ a l'era nassù a Lviv al 1m ëd novèmber dël 1913 e a l'é mort a Vancouver ai 22 d'agost dël 1975.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga dij segn tailandèisa
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn tailandèisa a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Tailandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn tailandèisa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tsq
🇫🇮
Lenga Jiarong
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jiarong o Jiarong a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jiarong a peul esse:<BR> <BR>
Pëtr Sergeevič Novikov
Matemàtich.
Livarot
Livarot a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 12,1 km², con 2.469 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 204 ab/km². 🇫🇮
Lenga Jiarong
Classificassion
<BR>
Pëtr Sergeevič Novikov
Pëtr Sergeevič Novikov (Пётр Сергеевич Новиков an russ-cirìllic) a l'era nassù a Mosca ai 15 d'agost dël 1901 e a l'é mòrt-ie ai 9 ëd gené dël 1975.
🇫🇮
Lenga Jiarong
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jya
Benvenuto Cellini
Benvenuto Cellini a l'é stàit un dij pi gran scultor dël sécol ch'a fà XVI.
Dël 1519 a l'ha tramudà a Roma e a l'é restaje fin-a al 1540, fasend chèich viage a Firense, Nàpoli, Venessia e Paris. Apress un sogiorn a la cort ëd Fransesch I, a l'é tornà dël 1545 a Firense e a l'é passà al servissi ëd Còsim I dij Médici.
Dal 1558 a l'é dedicasse a la redassion ëd soa autobiografìa e ëd doi tratà an sl'orefisserìa e la scoltura.
Benvenuto Cellini a l'é mòrt a Firense dël 1571. 🇫🇮
Lenga itneg, banao
Pais andoa a l'é parlà
La lenga itneg, banao ò Itneg, Banao a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl ' Itneg, Banao a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bjx
🇫🇮
Calian
Calian (Calliano an italian) a l’é un comun ëd 1.401 abitant dla provincia d'Ast.
Stòria
thumb|right|200px|La cesa ëd San Pé An época roman-a, ël teritòri dël pais a restava sota al munissipi d'Industria (Montèu). A restava ant sla stra ch'a colegava Ast con Vardagate e sò topònim a ven da 'nt un nòm gentilissi roman, Callius ò pura Catilius, donca as peul pensesse ch'as tratèissa ëd na vila ëd campagna ëd na famija dë sgnor.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alfredo Poli (da l' 8/06/2009).
Sità gemelà
Calian a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Oberbalm
Oberbalm a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 854 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 12,4 km², con na densità ëd popolassion ëd 69 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Köniz, Niedermuhlern, Rüeggisberg, Wahlern, Wald.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
James Brown
thumb|right|200px|James Brown Cantant e ator american.
James Brown a l'era nassù a Barnwell, ant la Carolin-a dël Sud, ël 3 ëd magg dël 1933 e a l'é mòrt a Atlanta ël 25 dë dzèmber dël 2006.
Lenga kalinga, tanudan superior
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kalinga, Tanudan superior a peul esse:
James Brown
A l'é considerà, ansema a Sly Stone (stranòm ëd Sylvester Stewart) e George Clinton, un dij fondador dla mùsica funk.
Lenga kalinga, tanudan superior
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kgh
James Brown
🇫🇮
Lenga kalinga, tanudan superior
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga osage
Pais an dova a l'é parlà
La lenga osage o Osage a fa part ëd le lenghe siouan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Osage a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=osa
🇫🇮
Lenga Tujia setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tujia setentrional o Tujia setentrional a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tujia setentrional a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tji
Lenga Nateni
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nateni o Nateni a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nateni a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ntm
Hygrophorus lindtneri
Descrission
Capel fin a 5 centim, bombà, con ël bòrd crema òcra ciàir e ël disch a man a man mon groson viv, tachiss. Lamele arcà decorente, crema o groson ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, atenuà an bass, un pòch dël midem color o pi ciàira, povrosa a la sima. Carn biancastra.
Ambient
A chërs ant ij tajiss ëd latifeuja, soens sota ij ninsolé.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Bedřich Pospíšil
Matemàtich. Bedřich Pospíšil a l'era nassù a Bučovice ai 25 dë stèmber dël 1912 e a l'é mòrt a Brno ai 27 d'otòber dël 1944.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Bernardo Daddi
Artista.
Montréal - Boucherville Water Aerodrome
Ël Montréal - Boucherville Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Montréal, Québec, Canadà. A smija ch'a l'abio saralo ant ël 2007.
Sò còdes aeropòrt LID a l’é CTA7.
Lenga dij segn dla Turchìa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dla Turchìa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tsm
Saint-Laurent-des-Arbres
Saint-Laurent-des-Arbres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 16,35 km², con 1 743 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 106 ab/km².
🇫🇮
Rhytisma acerinum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a feuje d'Acer.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga quapaw
Pais an dova a l'é parlà
La lenga quapaw o Quapaw a fa part ëd le lenghe siouan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Quapaw a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=qua
🇫🇮
Sains-Richaumont
Sains-Richaumont a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 12,46 km², con 951 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 76 ab/km².
🇫🇮
Ponte-Novo
thumb|right|200px|Ël pont ëd la bataja Ponte-Novo (Ponte Novu an còrs) a l'è 'n borgh dla Còrsica, frassion dël comun ëd Castello-di-Rostino. A conta anviron 50 abitant.
Geografìa
Ponte-Novu as treuva an sla RN 193, tra Bastia e Corte, a un'autëssa ëd 167 mèter.
Epitafi
An sël pont n'epitafi an lenga còrsa arcòrda 'l sacrifissi dij militar còrs:
Qui casconu u 9 maghju 1769 e milizie di Pasquale de Paoli luttendu per a libertà di a patria
("Bele-sì a son ëstàit batù aj 9 ëd magg dël 1769 ij tropié 'd Pasquale Paoli che a l'han lotà për la libertà dla patria").
🇫🇮
Ansem tërbol
Tanme motivassion, n'ansem tërbol a peul esse pensà parèj ëd n'ansem dont j'element a son nen precis e ch'a l'ha nen un termo ciàir antra j'element ch'a aparten-o a l'ansem e coj ch'a j'aparten-o nen. An sostansa la brusca transission antra l'apartenensa e la nen apartenensa a l'é arlassà.
Mazzin
Mazzin (Mazin an ladin) a l'é un comun ëd 485 abitant dël Trentin-Sud Tiròl, an provincia ëd Trent.
Ansem tërbol
La teorìa dj'ansem tërboj a l'é dovùa a Zadeh e soa comparission a armonta al 1965. Sò but a l'é dë smon-e ëd técniche për simulé ij rasonament aprossimà o nuansà, ch'a son un-a dle caraterìstiche dël pensé uman.
Mazzin
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fausto Castelnuovo (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Gabriele Manfredi
Matemàtich. Gabriele Manfredi a l'era nà a Bològna dël 1681 e ambelelà a l'é mòrt dël 1761. A l'ha mnà dë studi an sj'equassion diferensiaj omogenie, an geometrìa diferensial e an idràulica.
Castel Alfé
Castel Alfé (Castell'Alfero an italian) a l’é un comun ëd 2.807 abitant dla provincia d'Ast. Ël pais as treuva a 12 chilòmeter da Ast, a n'autëssa ëd 235 méter.
Giandoja
A Calianet, frassion ëd Castel Alfé, a-i é 'l ciabòt ëd Giandoja, ch'a sarìa la ca natal ëd Giandoja.
Gabriele Manfredi
🇫🇮
Castel Alfé
Sità gemelà
Castel Alfé a l'é gemelà con:
Hygrophorus cossus
thumb|right
Livry (Calvados)
Livry a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 23,77 km², con 713 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
🇫🇮
Ottavio Bottecchia
right|200px|thumb|Ottavio Bottecchia Ottavio Bottecchia a l'era nassù a Colle Umberto ël 1m d'agost dël 1894 e a l'é mòrt a Gemona del Friuli ël 15 ëd giugn dël 1927.
Hygrophorus cossus
Descrission
Capel fin a 6 cm, bombà, da bianch a crema ciàir, tachiss. Lamele arcà pòch decorente, bianche. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, soens flessosa, tachissa, bianca. Carn bianca con un fòrt odor ëd tapinabò o ëd crostass an mentre che a cheuso, gorëgna ant le man.
Ansem tërbol
La definission
Ch'as consìdera n'ansem X e në spassi dl'apartenensa M, che ëd sòlit a l'é l'antërval [0,1] (ma a-i son dle version pì generaj anté che M a l'é un retìcol o, pì an general ancor, n'ansem con n'órdin parsial). Minca fonsion f:X \to M a l'é ciamà n'ansem tërbol an X. A ven a taj arcordé ambelessì che la fonsion f a l'é identificà con sò graf. Un sot-ansem (nen tërbol) A d'X a l'é un cas particolar d'ansem tërbol, cand a l'é identificà con soa fonsion caraterìstica f_A:X \to M ch'a val 0 an sj'element d'X-A e 1 an sj'element d'A.
Hygrophorus cossus
Comestibilità
A l'é nen mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ansem tërbol
Ansem tërbol veuid
L'ansem tërbol veuid a l'é col determinà da la fonsion d'apartenensa f costanta ugual a 0:
Complement ëd n'ansem tërbol
Ch'as consìdera n'ansem tërbol f: X \to M. Sò complement a l'é la fonsion.
Aplicassion
La teorìa dj'ansem tërboj a l'é nassùa ant ël contest ëd la sistemìstica e a l'ancamin a l'é stàita aplicà ant ij camp ëd le siense naturaj, conòmiche, sossiaj, médiche e, an general, an cole dissiplin-e pì leugne dai comportament mecanicista. Pì tard a n'han fane dj'estension a l'angegnerìa strutural. 🇫🇮
Besexos, Vila de Cruces
San Fiz ëd Besexos a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vila de Cruces. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 128 abitant (71 fomne e 57 òm), distribuì an 3 grup ëd popolassion.
Ottavio Bottecchia
A l'é stàit ël prim coridor italian a vagné ël Gir dla Fransa ëd ciclism.
Vitòrie pi importante
🇫🇮
Besexos, Vila de Cruces
🇫🇮
Empédocle
Empédocle a l'era nassù a Akragas (al di d'ancheuj Agrigent) dël 492 aGC anviron e a l'é mòrt dël 432 aGC anviron. La biografìa ch'a l'ha tramandane la tradission a l'é pien-a d'episòdi legendari.
Holthusen
Holthusen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 20.58 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 926 abitant.
Livinallongo del Col di Lana
right|130px Livinallongo del Col di Lana (Fodom an ladin) a l'é un comun dël Véneto ëd 1.414 abitant, an provincia ëd Belun.
Castel Alfé
Sità gemelà
🇫🇮
Empédocle
A sarìa nassù an na famija d'anlevador ëd cavaj da corsa e a l'ha fàit le scòle dai pitagòrich. A l'ha pijà part ativa a la vita polìtica ëd soa sità an combatend contra la tiranìa. Batùa la tiranìa, a l'avrìa arfudà l'oferta dë dventé re. A smija che durant l'assedi dj'atenèis a Siracusa, Empédocle a sia andàit a giuté la sità e j'agrigentin, ch'a l'avìo an ghignon Siracusa, a l'abio mandalo an esili a Megara, anté ch'a sarìa mòrt.
Hygrophorus tephroleucus
Descrission
Capel fin a 8 cm, bombà, gris scur, fibrilos-squamos, un pòch sech. Lamele arcà pòch decorente, grisastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1 cm, pòch atenuà, ciàira, finement fibrilosa-squamosa ëd gris. Carn bianca.
Ambient
A chërs ant ij bòsch e tajiss ëd latifeuje mës-cià.
Comestibilità
A l'é nen mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Hygrophorus tephroleucus (Pers. : Fr.) Fr.
🇫🇮
Empédocle
A smija che Aristòtil a l'abia dilo ël pare dla retòrica e, conforma a la tradission, antra j'anlev d'Empédocle a-i é staje Gòrgia.
Lenga Tujia meridional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tujia meridional a peul esse:<BR> <BR>
Empédocle
Sò pensé
Empédocle a l'é considerà ël fondador ëd la teorìa dij quatr element. An sò pensé as fondo vàire element ch'a rivo da le filosofìe jònica, pitagòrica e parmenidéa.
Lenga Kadaru
Lenga Kadaru
Lenga Tujia meridional
Classificassion
<BR>
Lenga dij segn ugandèisa
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn ugandèisa a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Uganda.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn ugandèisa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ugn
🇫🇮
Lenga Tujia meridional
Còdes ISO
<BR>
Lenga Kadaru
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kadaru a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kdu
Livinallongo del Col di Lana
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ugo Ruaz (da l' 8/06/2009).
Empédocle
Sò pensé
A pensava che ël mond a fussa tornà vàire vire a lë stat ëd confusion primordial. A smija ch'a sia stàit chiel ël prim a fé usage dl'esperiment dël sigilin con ël but ëd n'anàlisi teòrica e a l'é sò ël prim arferiment ciàir a la pression atmosférica. A l'avìa fortì la conservassion dla materia, lòn ch'a peul esse considerà tanme n'antissipassion pre-sientìfica dël prinsipi ëd conservassion dla massa. A fortìa che la lus ëd le stèile, për rivé fin-a a la Tèra a-i buta dël temp.
Livinallongo del Col di Lana
Anliure esterne
thumb|right|200px|La frassion Arabba
Arferiment
🇫🇮
Empédocle
Sò pensé
Empédocle a l'é autor ëd doi poema an esàmeter: Ëd coste euvre a son rivane mach dij frament a travers dle sitassion d'autor antich tanme Simplissi, Aristòtil e Plutarch.
Lenga ho-chunk
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ho-chunk o Ho-Chunk a fa part ëd le lenghe siouan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Empédocle
Sò pensé
Antant che ël poema religios a dësvèila d'anfluense pitagòriche e òrfiche, col ëd contnù cosmològich a smon na rielaborassion - con ëd modìfiche ancreuse - dla metafìsica ëd Parménid. Chiel-sì a l'avìa concepì la realtà vera tanme invariàbila, indivisìbila e fissa, an contraposission al mond dle sensassion; Empédocle a fortiss l'esistensa ëd quatr element etern e invariàbij (che chiel a ciama le rèis ëd tute le còse), la tèra, l'eva, l'aria e ël feu, e ëd doe fòrse: amor e ghignon. J'entità ch'a formo ël mond sensìbil (animaj, piante, mineraj) a derivo da mës-ce diferente dij quatr element. Për la prima vira, ant la teorìa d'Empédocle a l'é smonùa la distinsion antra materia e fòrsa.
La generassion e la dëstrussion - e an general minca forma ëd cambiament - a son gnente d'àutr che l'agregassion e la dëspersion dj'element për l'efet ëd le doe fòrse còsmiche ch'a agisso ansima a costi-sì da fòra: l'assion ëd l'amor a archeuj ij quatr element an në stat ëd rechie e a-i compon an n'unità s-ciassa che Empédocle a ciama Sfer; l'antërvension dël ghignon a visa a vasté costa unità e a l'é a l'adoss dël mond atual, caraterisà dal process ëd formassion e dissolussion dj'esse mortaj.
Lenga ho-chunk
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Empédocle
Sò pensé
Për dé na spiegassion ëd l'orìgin dj'animaj, Empédocle a arcor a l'asar e a la selession natural, an fortend che da la combinassion për asar dij mèmber e dj'òrgo as son formasse, a l'ancamin, dij monstro che, nen adat a dzorvive e a arprodusse, a son dësparì. Pì tard a son formasse d'organism ch'a fonsionavo bin, ch'a l'han dzorvivù e proliferà.
Darwin a l'ha fàit arferiment a costa teorìa d'Empédocle ant la prefassion ëd soa Adoss dle spece.
La teorìa dla conossensa
Conforma a Aristòtil, Empédocle a fasìa gnun-a distinsion antra percession e pensé.
An soa teorìa dla conossensa a fortiss che as peul conòsse për mojen ëd lòn ch'a së smija: la càud për mojen dla càud, la frèid për mojen dla frèid e via fòrt: për simpatìa, j'element ch'a së smijo as tiro antra 'd lor. Pròpe përchè l'òm a l'ha an chiel l'esperiensa dl'amor e dël ghignon, a peul cheuje le càuse dël cangiament; e pròpe përchè a l'é na sìntesi dij quatr element, a l'é bon a arconòssie.
Richard Rado
Matemàtich. Richard Rado a l'era nassù a Berlin ai 28 d'avril dël 1906 e a l'é mòrt a Reading ai 23 dë dzèmber dël 1989.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Talete
thumb|right|200px|Talete ëd Milet Filòsof e matemàtich, ciamà ël pare dël rasonament dedutiv, Talete a l'era considerà da Aristòtil ël prim dij filòsof grech, dagià che a l'é 'l prim ch'a l'ha arsercà le càuse ùltime e ij prinsipi ch'a cangio nen ëd le còse. A l'é stàit ëdcò ël prim dij matemàtich grech. A l'é un dij Set Savant e a l'ha fondà cola che a l'é ciamà Scòla Jònica, o Milesia.
Lenga kalinga, Val mabaka
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kalinga, Val mabaka ò Kalinga, Val Mabaka a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Jorge Luis Borges
thumb|right|Borges a l'Hôtel Beaux, Paris, 1969
Talete
A l'era ëd Milet an Asia Minor, adess Turchìa. A l'era nassù dël 624 aGC anviron e a l'era ëd famija miraco fenissa; sò pare Esamio a l'era un mërcant, soa mare as ciamava Cleobulin-a.
Lenga kalinga, Val mabaka
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kalinga, Val Mabaka a peul esse:
Jorge Luis Borges
Jorge Luis Borges a l'era nassù an Argentin-a ai 24 d'aost dël 1899 e a l'é mòrt ai 14 ëd giugn dël 1986. A l'é stàit në scritor. Ant ël mond anglo-sàsson a l'é avosà për soe stòrie curte e për ij sò aforisma. Borges a l'é stàit ëdcò poeta, crìtich literari, tradutor e sagista.
Talete
A l'era amis ëd Trasìbul e antra ij sò anlev a-i é staje Anassimandr. Conforma a lòn ch'an conta Platon ant la Repùblica, j'arserche ëd Talete a l'avìo ëdcò ëd but d'aplicassion pràtiche e Aristòtil an fa savèj che na vira Talete a l'ha avù un grand profit con la prevision ëd na bon-a arcòlta dj'olive. As dis ch'a l'abia prevëddù l'ecliss total ëd Sol dij 28 ëd maj dël 585 aGC.
Lenga kalinga, Val mabaka
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kkg
Talete
A l'é mòrt dël 546 aGC anviron, a lë stadi, durant na gara d'atlética, sfinì da la càud.
A l'ha pijà part ativa a la vita polìtica, angagiand-se dzortut ant la guèra che le colònie greche dl'Asia Minor, alià con Creso a fasìo contra Ciro. A sostnìa ch'a-i era dë bzògn ëd buté an pé un parlament comun për tute le sità jòniche a Téos, la pì sentral ëd le dódes, ma che mincadun-a a dovìa resté indipendenta.
Lenga kalinga, Val mabaka
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Vian-a
right|140px Vian-a (Avigliana an italian) a l’é un comun ëd 12.222 abitant dla provincia ëd Turin.
Lenga merwari
Pais an dova a l'é parlà
La lenga merwari ò Merwari a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Vian-a
Stòria
thumb|right|200px|Ël castel Ël prim repert archeològich dël borgh a l'é belfé che a sia col ëd në schéletr ësquasi antregh ëd na bes-cia preistòrica dla specie Equus hydruntinus, trovà ant ël 1970. Belavans al dì d'ancheuj dlë schéletr a son salvasse mach dontré dent, che a son ëstàit esaminà da j'archeòlogh për identifichè la bes-cia. Gnanca ël sit precis a l'é nen podusse identifiché, donca cola dla colocassion an Vian-a a resta mach na suposission. Da comunicassion nen verificàbij fàite a j'archeòlogh an forma privà stë schéletr a sarìa stàit trovà 4 méter sot tèra, sota a vàire seuli ëd tèra crea e sabion. Ël sabion an vàire pòst a sarìa cementasse. Lë schéletr a podrìa avèj dai 7.000 ai 12.000 agn (.
Talete
Ël pensé filosòfich
Conforma a le notissie ch'an dà Aristòtil ant la Metafìsica, Talete a considerava l'eva tanme prinsipi, fin e costituent fondamental ëd tute le còse, laj ëd formassion dël còsm. Costa afermassion a l'era n'inovassion da na mira cosmològica dagià che, dëstacand-se da le cosmogonìe dij sò temp, Talete as ten nen mach a la descrission dla formassion dël mond d'l'eva, ma a dëscut an sël valor ëd na realtà fìsica, l'eva, tanme prinsipi dle còse.
Lenga merwari
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Merwari a peul esse:
Talete
Ël pensé filosòfich
Aristòtil a j'arprociava d'esse fërmasse a la càusa material dël mond. Vàire filòsof posterior a l'han tutun contestà che l'eva dont a parla Talete a sia pròpe ël lìquid: scond Hegel a sarìa pitòst un concet, n'espression ëd n'istansa dla rason ch'a veul ëstabilì l'unità metafìsica dël real.
Vian-a
La fondassion
As dis che la fondassion ëd Vian-a a armonta al 595 aGC, a euvra dël cap selt Belovèis.
Lenga merwari
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wry
Vian-a
Comun dj'anviron
A confin-a con Sant Ambreus, Vilar Dòra, Almèis, Caslëtte, Butijera, Giaven, Rean, Tran-a e Valgiòje.
William Nelson Reinhardt
Matemàtich. William Nelson Reinhardt a l'era nassù dël 1939 e a l'é mòrt ai 22 ëd giugn dël 1998.
Vian-a
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Archinà (dal 2017).
William Nelson Reinhardt
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Vian-a
Arferiment
🇫🇮
Lenga merwari
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Talete
Sò travaj matemàtich
Le notissie an sl'atività matemàtica ëd Talete a rivo për la pì part da Pròclo. Ansema a Pitàgora, Talete a l'era considerà da la tradission greca l'anandiator ëd la matemàtica elénica.
Cabovilaño, A Laracha
San Román ëd Cabovilaño a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Laracha. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.035 abitant (514 fomne e 521 òm) distribuì an 22 grup ëd popolassion.
Talete
Sò travaj matemàtich
Conforma a sa tradission, a l'ancamin dël VI sécol aGC Talete a l'avìa ancaminà a fé progredì la geometrìa, ch'a l'avìa amprendù an Egit. thumb|right|250px|Teorema ëd Talete: DE/BC = AE/AC = AD/AB A l'ha anandià la geometrìa dle linie, ch'a l'é na geometrìa astrata, dont ël but a l'é dë stabilì ëd relassion antra le vàire part ëd na figura, ëd fasson che cheidun-e ëd coste part a peulo esse artrovà për mojen dj'àutre. Ël nòm ëd Talete a l'é gropà a vàire proprietà geométriche: l'ugualiansa dj'àngoj a la base d'un triàngol isòssel; l'ugualiansa ëd doi triàngoj con na banda e j'àngoj adiacent uguaj; l'ugualiansa dj'àngoj opòst formà da l'antërsession ëd doe rete; l'anscrission d'un triàngol retàngol an na semi-sirconferensa; la proprietà che ël diàmeter a partagia un sercc an doe part uguaj.
Cabovilaño, A Laracha
🇫🇮
Talete
Sò travaj matemàtich
A-i é ëdcò un teorema amportant dla geometrìa ch'a pòrta sò nòm. Ës teorema a sarìa stàit an efet dimostrà da Eudòss; peul desse che Talete a na conossèissa dij cas particolar.
Antra j'aplicassion ch'a-j son atribuìe a-i é la determinassion ëd la distansa ëd na barca ant ël mar e la determinassion ëd l'autëssa ëd le piràmid për mojen ëd la longheur ëd soa ombra, mzurà an n'ora dël di cand l'ombra 'd n'òm a l'é ugual a soa autëssa.
Euvre
Ëd Talete an resto gnun ëscrit. A chiel a son atribuì, sensa sicurëssa, l'Astrologìa nàutica, prima euvra d'astronomìa dont i l'oma notissia, e An sël solstissi e l'echinòssi.
🇫🇮
Sossiònica
Basà ansima a na colaborassion ës-ciassa antra sossiòlogh e arsercador ant l'anteligensa artifissial ëspantià e ant ij sistema a agent mùltipl, la sossiònica a l'é 'n camp d'arserca antërdissiplinar ch'a studia lë s-ciòde e le dinàmiche dij sistema sossiaj artifissiaj e dle sossietà ìbride òm-angign. Ël but a l'é ëd dësvlupé tecnologìe anteligente për j'ordinator an dovrand concet teòrich dla sossiologìa e d'amelioré ij modej sossiològich ëd sossietà e organisassion për mojen ëd na tecnologìa d'ordinator avansà.
Lenga merwari
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Merwari language
Sossiònica
Antra le branche d'arserca prinsipaj ëd costa dissiplin-a a-i son: 🇫🇮
Campitello di Fassa
Campitello di Fassa (Ciampedel an ladin) a l'é un comun dë 740 abitant dël Trentin-Sud Tiròl, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Leonardo Bernard (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Vercheny
44.71139°N, 5.25056°W
Pasquale Paoli
thumb|200px|Pasquale Paoli Filippo Antonio Pasquale de Paoli (an Lenga còrsa Filippu Antone Pasquale de Paoli), passà a la stòria nomach coma Pasquale Paoli, (Morosaglia, 5 avril 1725 - Londra, 5 fërvé 1807) a l'é stàit un patriota e 'n general còrs, famos ant l'ìsola con lë stranòm d'U Babbu di a Patria (ël Pare dla Patria).
Vercheny
Vercheny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 11,19 km², con 387 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
Pasquale Paoli
La vita
Paoli a l'é nassù a Stretta di Morosaglia, an Còrsica, fieul ëd Giacinto Paoli, che a l'avìa guidà l'arvira còrsa contra 'l domini 'd Génoa. Pasquale a l'é andàit con sò pare an esili dël 1739, an combatend con onor ant l'armada dël Regn ëd Nàpoli; quandi a l'é artornà an Còrsica, aj 19 avril dël 1755, a l'é dventà comandant dij rivoltos (General ëd la Nassion Còrsa). Ant ël midem ani a novèmber, a l'é proclamasse l'indipendensa dla Còrsica e a l'é fasse la constitussion, l'aministrassion, un sistema giudissiari e n'armada. Dòp vàire operassion militar bin soagnà, Paoli a l'ha slontanà ij genovèis da squasi tuta l'ìsola e a l'é peui dedicasse a l'organisassion dël govern an fasend vàire arforme.
Dël 1767 a l'ha pijà l'ìsola'd Capraia ai genovèis che a cola mira a l'han lassà tuta la Còrsica ai fransèis. Ij fransèis a l'han sùbit ocupà l'ìsola con na granda armada për fene 'n teritòri ëd Luis XV. Për doi ani Paoli a l'ha lotà contra ij neuv invasor fin a quandi dël 1769 a l'é stàit batù dai tropié dël Cont de Vaux ant la bataja dël Ponte Novu e obligà a scapé an Gran Brëtagna. Dël 1789 a l'é andàit a Paris ant la Ciambrea Constituent e a l'é stàit torna mandà an Còrsica coma general.
Dël 1796 a l'é mudasse a Londra andoa a l'é mòrt dël 1807.
Paoli e jë Stat Unì
L'associassion american-a Sons of Liberty a l'é stàita anspirà a Paoli për soa bataja contra 'l dëspotism. Dël 1768, l'editor dël New York Journal a l'ha parlà 'd Paoli coma d'"un grand òmo sla tèra".
Vàire topònim american a arcòrdo Pasquale Paoli: 🇫🇮
Riva 'd Cher
Riva 'd Cher (Riva presso Chieri an italian) a l’é un comun ëd 4.008 abitant dla provincia ëd Turin.
Stòria
Ël prim papé ch'a conta 'nsima al pais ëd Riva a l'é dël 1152. A l'é un feuj dl'imperator Federich ël Barbarossa anté che chiel-sì a-j dis al cont Guid ëd Biandrà ch'a l'é mnùit padron ansima a dij pais, e a-i era 'dcò Riva 'd Cher. A coj di, Riva a l'era importanta per sò castel.
Ij Biandrà a l'avìo mach metà 'd Riva, dl'àutra part a l'era padron Barbarossa, ch'a-j disìa soens ai Biandrà, an latin: quae non est comitis de Blandrate ch'a resta com costa ròba-sì a l'é nen dij Biandrà.
Apress ël sécol ch'a fa XIII la stòria dë sto pais a l'é colegà a cola ëd Cher, ch'a sarìa mnù un-a dle pì importante comun-e dël Piemont. Ant ël 1223 Riva a l'é stàita catà da la comun-a ëd Cher e ij cont Biandrà e coj ëd Cher a l'han fàit la pas.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Lodovico Gillio (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Miyobe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Miyobe o Miyobe a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Miyobe a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=soy
Frank Plumpton Ramsey
Matemàtich e filòsof. Frank Plumpton Ramsey a l'era nassù a Cambridge ai 22 ëd fërvé dël 1903 e a l'é mòrt a Londra ai 19 ëd gené dël 1930.
Rhytisma salicinum
Ambient
A chërs ëdzora a feuje marse ëd sàles.
Frank Plumpton Ramsey
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Oberhofen am Thunersee
Oberhofen am Thunersee a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 2.335 abitant. A së stend për na surfassa ëd 2,72 km², con na densità ëd popolassion ëd 858 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Heiligenschwendi, Hilterfingen, Sigriswil, Spiez.
Lenga dij segn ucrain-a
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn dl'Ukraina a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Ucrain-a.
Le Locheur
Le Locheur a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,67 km², con 242 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 66 ab/km².
Oberhofen am Thunersee
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. É nesta localidade que fica a sede da Federação Internacional de Esqui.
Lenga dij segn ucrain-a
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ukl
🇫🇮
Lenga Dilling
Lenga Dilling
Oberhofen am Thunersee
🇫🇮
Le Locheur
🇫🇮
Lenga crow
Pais an dova a l'é parlà
La lenga crow o Crow a fa part ëd le lenghe siouan e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Crow a peul esse:
Lenga Dilling
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dilling a peul esse:<BR> <BR>
Lenga crow
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Dilling
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dil
Rhytisma salicinum
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ciusan
Ciusan (Chiusano d'Asti ën italian) a l’é un comun ëd 237 abitant dla provincia d'Ast. A fa part dla Comun-a Colinar ëd Val Rilà.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marisa Varvello (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga kalinga, madukayang
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kalinga, madukayang ò Kalinga, Madukayang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kalinga, Madukayang a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kmd
🇫🇮
Madukayang Kalinga language
Saint-Agnan (Aisne)
Saint-Agnan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 8,07 km², con 106 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 13 ab/km².
🇫🇮
Lenga Anu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Anu o Anu a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Myanmar.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Anu a peul esse:<BR> <BR>
Montréal - Les Cèdres Airport
Montréal - Les Cèdres Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Les Cèdres, Québec, Canadà, a 30 chilòmeter a òvest ëd Montréal. Sò còdes aeropòrt LID a l’é CSS3.
Lenga Anu
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=anl
Saint-Laurent-la-Vernède
Saint-Laurent-la-Vernède a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 11,8 km², con 592 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km².
🇫🇮
Soraga di Fassa
thumb|right|200px|Panorama Soraga di Fassa (Soraga an ladin) a l'é un comun ëd 680 abitant dël Trentin-Sud Tiròl, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Pellegrini (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Fritz Rothberger
🇫🇮
Convent ëd Sant Antòni ëd Casabianca
Quàich data
🇫🇮
Castelli
Castelli a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Téramo, con sirca 1.387 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 49 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 28 ab/km quadrà. A confin-a con Arsita, Bisenti, Calascio (AQ), Castel Castagna, Castel del Monte (AQ), Castelvecchio Calvisio (AQ), Isola del Gran Sasso d'Italia. 🇫🇮
Vincenzo Riccati
thumb|right|200px|Vincenzo Riccati Matemàtich. Vincenzo Riccati a l'era nà a Castelfranco Veneto j'11 ëd gené dël 1707 e a l'é mòrt a Trevis ai 17 ëd gené dël 1775. A l'ha mnà d'arserche an sle fonsion iperbòliche. thumb|right|200px|La coertin-a dël De usu motus tractorii in constructione Aequationum Differentialum Commentarius, publicà dël 1757
🇫🇮
Bussolin
right|140px Bussolin (Bussoleno an italian, Busoulin an franch-provensal) a l’é un comun ëd 6.594 abitant dla provincia ëd Turin.