cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga Yekhee
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ets
Grammendorf
Grammendorf a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Recknitz-Trebeltal.
Leszek Kołakowski
thumb|right|200px|Leszek Kołakowski Filòsof. Leszek Kołakowski a l'era nà a Radom, an Polònia, ai 23 d'otóber 1927 e a l'é mòrt a Oxford ai 17 ëd luj dël 2009. Sò travaj a l'ha avù n'anfluss ancreus ant l'Euròpa sentral e ant ël mond anglo-sasson.
Dël 1953 a l'é dotorasse a l'Università 'd Varsavia con na tesi su Spinoza; pì tard a l'é stàit nominà professor ant la midema università.
Lenga Wailapa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Wailapa o Wailapa a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vanuatu.<BR> <BR>
Leszek Kołakowski
Dël 1966 a l'é stàit taparà via dal Partì Ovrié Unificà Polonèis. Doi agn apress, ansema a cheidun dij sò colega, a l'han gavaje ël pòst da professor a l'università e a l'han antërdije ëd mostré e ëd publiché. Antlora chiel a l'ha tramudà an Canadà, a l'ha peui mostrà a l'università ëd Chicago e dal 1970 a l'ha vivù a Oxford.
Lenga Wailapa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wailapa a peul esse:<BR> <BR>
Quimper
Quimper a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 84,43 km², con 59.437 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 704 ab/km².
Lenga Wailapa
Classificassion
<BR>
Quimper
A zona dël Quimper é conhecida pelas suas excelentes condições para a prática dël qualquer desporto dël vento.
Leszek Kołakowski
Sò pensé e soa evolussion
Për Kołakowski la filosofìa e l'era n'esercissi ëd libertà, dël drit inalienàbil ëd mincadun ëd servisse ant ij sò afé ëd soa rason sensa ciné la testa a qualsëssìa pression esterior. Ant l'istess temp, as rendìa cont ëd le mnasse che ant ël mond a pèiso an sla libertà, an sla rason, an sla përson-a cossienta ëd soa singolarità e donca an sl'istessa filosofìa. La difèisa dl'autonomìa dla filosofìa a l'é stàita l'idèja mèistra ëd soa euvra, da j'artìcoj ëd soa gioventura fin-a a jë scrit dij darié agn.
Dlongh apress la sconda guèra mondial, për Kołakowski ël prinsipal privo për la filosofìa a restava ant la religion alià a le fòrse dla regression, con a sò cò ël nasism. Ël marxism, che chiel a conossìa dzortut a travers dij lìber, a jë smijava bon për l'emancipassion dël pensé e dl'esistensa uman-a. La comparassion antra 'l marxism dij lìber e col real a l'ha crasà j'ilusion ëd soa gioventura. A parte da la mità dj'agn 1950, Kołakowski a riva a la conclusion ëd na nulità anteletual dël marxism-leninism e dl'oror, dlë sfrutament e dla miseria con-naturà al regim ch'a n'avìa aplica ij precet. D'ës moment-sì, ëd fasson viaman pì ciàira, a buta ël privo prinsipal për la folosofìa ant j'ideologìe, dont ël comunism marxista a l'é un-a, ma pa la sola. Da sòn a-i son ëvnuje dle prèise ëd posission polìtiche ch'a l'han falo taparé via dal Partì Ovrié Unificà Polonèis.
Për Kołakowski, ël fondament dla degenerassion totalitaria dël marxism a l'é soa convinsion constitutiva che ël géner uman a peul e a dev esse tut afàit padron dle condission ëd soa esistensa e rivé a esse sgnor assolù ëd sò avnì, sorpassé soe limitassion e dventé càusa ëd chiel-midem, visadì un dé. Slontanasse dal marxism, a l'ha ancaminà a apressié ël ròl ëd la religion.
Soa difèisa dl'autonomìa dla filosofìa a l'era nen mach vers le chërdense coletive, le religion e j'ideologìe, ma ëdcò contra la siensa che, ëdcò chila, a sërca ëd l'arduve al ròl ëd n'utiss, 'me ch'a mostro ij filòsof positivista. E a la difend bele ëdcò contra chila-midema, contra l'anclinassion dla libertà e dla rason a rendse a la tentassion ëd sorpassé tuti ij lìmit, ëd dësmentié la corporità e la finitëssa pròpie dël sìngol e dël géner uman.
J'arconossiment
L'euvra ëd Kołakowski a l'ha avù n'arconossiment mondial ch'a l'ha valuje vàire premi prestigios; antra 'd costi, ël Premi Erasm dël 1983, ël Premi Tocqueville dël 1994, ël Premi Kluge dla Biblioteca dël Congress dël 2004.
🇫🇮
Lenga Wailapa
Còdes ISO
<BR>
Fian
miniatura|sinistra right|140px Fian (Fiano an italian) a l’é un comun ëd 2.776 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Guglielmo Filippini (dal 30/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Daily Mail
thumb|right|200px|L'orlògi dël Daily Mail, an [[Kensington High Street (Londra)|Kensington High Street, con la marca dël giornal ansima, a l'é un-a dle marche caraterìstiche ëd Londra]] Ël Daily Mail a l'é un dij pi important giornaj dël Regn Unì e, da sèmper, a l'é 'l pi conservator.
A l'é stàit fondà dël 1896.
A seurt a Londra e a stampa apopré 2.350.000 còpie al dì.
Myxarium nucleatum
Descrission
Fin a 2 cm ëd diàmetr, globos un pòch a servela confluent, translùssid con na colorassion bluastra, rosastra o lila.
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch ëd le latifeuje.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Myxarium nucleatum Wallroth
🇫🇮
Oberwil-Lieli
Oberwil-Lieli a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 1.943 abitant. A së stend për na surfassa ëd 5,35 km², con na densità ëd popolassion ëd 363 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Aesch bei Birmensdorf (ZH), Arni, Berikon, Birmensdorf (ZH), Unterlunkhofen, Zufikon.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Marchais
Marchais a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 15,3 km², con (Marchaisiens) 381 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km². 🇫🇮
Lenga Bwatoo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bwatoo o Bwatoo a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Carunchio
Carunchio a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 781 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 32 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 24 ab/km quadrà. A confin-a con Carpineto Sinello, Castiglione Messer Marino, Celenza sul Trigno, Fraine, Liscia, Palmoli, Roccaspinalveti, Torrebruna.
🇫🇮
Lenga Bwatoo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bwatoo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bwa
Lenga Igwe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Igwe o Igwe a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Igwe a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=igw
Lenga kharia
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kharia o Kharia a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kharia a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=khr
Holland Landing Airpark
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CLA4.
Canosa Sannita
Canosa Sannita a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 1.509 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 14 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 108 ab/km quadrà. A confin-a con Ari, Arielli, Crecchio, Giuliano Teatino, Orsogna, Tollo.
Lenga ebréa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ebréa o ebréo o ebràich a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Israel.<BR> <BR>
Canosa Sannita
🇫🇮
Lenga ebréa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' ebràich a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=heb
Quimperlé
Quimperlé a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 31,71 km², con 10.748 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 339 ab/km².
🇫🇮
Dòm ëd Sant Eusebi (Vërsèj)
Ël Dòm ëd Vërsèj, consacrà al Sant patron dla sità e dël Piemont, Sant Eusebi, a l'é la cesa pì amportanta e sede dl'arsidiòcesi omònima. thumb|200px|Ël Dòm ëd Vërsèj 🇫🇮
Lactarius badiosanguineus
Descrission
Capel fin a 6 cm, da seuli a rupì, da baross scur a pórpora neirastr, ciàir con ël sech. Lamele motobin s-ciasse, òcra rossastre con arfless reusa groson. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1 cm, pì o men veuida, un pòch dël midem color o pì ciàira an àut, soens feltrà ëd bianch an bass. Carn motobin dura, da crema rossatra a giaunastra, brusca americanta. Làit bianch o un pòch seiros, angiaunent debolment ma motobin an pressa dzora al fassolet, brusch. Odor débol un pòch frutà.
Ambient
A chërs ant le bordure dle conìfere, ant j'indrit erbos, an montagna.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius badiosanguineus Kühner & Romagnesi
🇫🇮
Blanc du prieur
L'uvagi Grenache a l'ha trovà an sle colin-e vzin a Aosta ël sò habitat ideal.
🇫🇮
La Chaudière
La Chaudière a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 12,17 km², con 17 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1 ab/km².
🇫🇮
Lenga Oirata
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Oirata o Oirata a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut ant le Cite Ìsole dla Sonda.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Oirata a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oia
Le Bû-sur-Rouvres
Le Bû-sur-Rouvres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 2,83 km², con 85 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
Marchais-en-Brie
Marchais-en-Brie a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 12,78 km², con 240 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km². 🇫🇮
Rédené
Rédené a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 24,57 km², con 2.383 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 97 ab/km².
🇫🇮
Lenga Wusi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Wusi o Wusi a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vanuatu.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wusi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wsi
Lenga Mualang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mualang o Mualang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mualang a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mtd
🇫🇮
Lenga Hmwaveke
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Hmwaveke o Hmwaveke a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Paràbola
La paràbola a l'é 'l leu dij pont dël pian ch'a l'han la midema distansa da 'n pont F, ciamà feu, e da na reta r, ciamà diretris, ch'a conten nen ël feu.
Lenga Hmwaveke
Classificassion
<BR>
Paràbola
L'equassion cartesian-a
Pijoma n'arferiment cartesian ortogonal con ass dj'ordinà la reta për ël feu e perpendicolar a la diretris e ass dj'assisse la reta paralela a la diretris, a mità dla distansa antra la diretris e ël feu. Ciamoma p la distansa antra 'l feu e la diretris.
Lenga Hmwaveke
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mrk
Bonifass ëd Challant-Fén-is
Bonifass a l'ha fàit soe esperiense d'arme motobin giovo, sota 'l Cont Verd. A l'ha servì ant l'armada an Fransa e a l'ha combatù an Lengadòca contra j'anglèis, a j'órdin ëd Duguesclin durant eut agn. Për sò valor a l'é stàit coatà d'onor da Carl V. Marëssal ëd Savòja (la prima dignità dlë stat) dal 1384 al 1418, goernador ëd Piemont (1410), a arsèiv la caria d'ambassador da Medeo VI, peui da Medeo VII e dal re 'd Fransa Carl VI. Séghit a 'n torneo fiamengh, a l'é stàit armà ëd fasson grandiosa sivalié da le man dël conestàbil ëd Fransa.
Paràbola
L'equassion cartesian-a
Si P(x,y) a l'é 'l genérich pont an sla paràbola, la condission dla defission as formalisa ant l'equassion An alvand al quadrà, e, semplificand, o, ëd fasson equivalenta, andoa.
Bonifass ëd Challant-Fén-is
Bonifass a l'é stàit present a tuti j'aveniment pì amportant dij regn ëd Medeo VI e Medeo VII, ch'a l'ha cudì ant ij sò darié moment. Dël 1366 a l'ha compagnà ël Cont Verd an soa spedission an orient; dël 1382 a l'ha partissipà con ël Cont Verd midem a la spedission ëd Nàpoli; dël 1392 a l'ha comandà ij tropié contra Facino Cane.
Paràbola
Antërsession con na reta
Për trové j'antërsession ëd na reta e na paràbola a venta arzòlve ël sistema ëd second gré formà da soe equassion.
Fioran
right|140px Fioran (Fiorano Canavese an italian) a l’é un comun d' 881 abitant dla provincia ëd Turin.
Alfonso Mandelli
Biografìa
Alfonso Mandelli a l'era nassù a Cremon-a dël 1850, fieul d'un magiordòm. A l'avìa ancaminà a travajé a quindes agn e a disset a l'era ant lë studi d'un nodar. A l'era peui scapà da ca për combate con Garibaldi, a Villa Glori, a Monterotondo e a Mentana. A pì che sessant'agn a l'era stàit volontari ant la Prima Guèra Mondial. Peui a l'avìa aderì al fassism, e a l'era stàit sìndich ëd Cremon-a dal 1923 al 1926, ùltim sìndich prima dij podestà. Ant soa vita a l'avìa vist meuire la fomna, la fija adotiva e ël fieul Ugo, avocat. A la fin a l'é mòrt an povertà.
Paràbola
Antërsession con na reta
Le rete d'equassion x=h, visadì cole paralele a l'ass dj'ordinà, a tajo la paràbola ant l'ùnich pont (real) ëd coordinà (h,ah^2). Për j'àutre rete, un a treuva un sistema dla forma ch'a men-a a l'equassion arzolutiva Costa equassion a peul avèj doe rèis reaj (reta ressianta), na rèis dobia (reta tangenta) o doe rèis complesse nen reaj (reta esterna).
Alfonso Mandelli
Euvre
Le euvre dël Mandelli a son cuìje an ël lìber: Ël Mandelli a l'ha scrivù costo lìber për dimostré a Melchiorre Bellini, che a disìa che la parlà cremonèisa a l'era mach adata a pourcàade da lèger a digeun, che ël cremonèis as podìa dovresse për espime minca sentiment.
Fioran
Ël pais a resta a 53 chilòmeter da Turin, a 364 méter d'autëssa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Laura Fogliato (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La cesa parochial
Bonifass ëd Challant-Fén-is
A l'é ëdcò stàit ambassador e consijé ëd Bòna ëd Borbon e ëd Medeo VIII, ch'a-j conferiss ël Colié dla Nonsià (sivalié nùmer 26) ij 30 ëd maj 1409.
Alfonso Mandelli
El carnevàal l'è mort
Ant la poesìa "El carnevàal l'è mort", dël 1896, ël Mandelli a badina an sle "3 T" ëd Cremon-a. L'inissi:
Sebacina incrustans
Descrission
Color biancastr o crema òcra, soens mòl e iregolar.
Paràbola
Propietà
Dagià che doe tangente a na paràbola a l'han mai l'istessa diression, tre tangente a formo sempe un triàngol. La sirconferensa sirconscrita a 's triàngol a passa për ël feu dla paràbola. 🇫🇮
Sebacina incrustans
Ambient
A ancrosta j'erbe e ij detrit vegetaj, dle vire la tèra patanùa.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Sebacina incrustans (Pers. : Fr.) Tulasne
🇫🇮
Neue Zürcher Zeitung
🇫🇮
Lenga Islander Creole English
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Islander creole english o Islander Creole English a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Alfonso Mandelli
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Fioran
Arferiment
🇫🇮
Alfonso Mandelli
Arferiment
🇫🇮
Lenga créola anglèisa dël Nicaragua
Pais andoa a l'é parlà
La lenga créola anglèisa dël Nicaragua o anglèis créol dël Nicaragua a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Nicaragua.
Classìfica
Në schema ëd classìfica ëd l'anglèis créol dël Nicaragua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bzk
🇫🇮
Lenga Islander Creole English
Classìfica
Në schema ëd classìfica ëd l'Islander Creole English a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=icr
🇫🇮
Iblet ëd Challant
Iblet ëd Challant a l'avìa ardità da sò pare Gioann (fieul d'Ebal ël grand) ij domini ëd Challant, Graines, Véres, Mondzovet e Saint-Vincent e a l'avìa otnù l'anvestidura dël féod d'Issogne. A l'era an dzorpì sgnor ëd Châtel, Andorn, Surpierre e Gajanin. Dal 1363 a l'é podestà e benefissiari ëd rèndite a Ivrèja e dël 1370 a l'é castlan ëd Vian-a. A meuir ij 25 dë stèmber (scond Pedrini ai 21) dël 1409 e a lo sotro ant la cripta djë Challant ant la gesia ëd Véres. Ansima a soa tomba a l'han butaje soa armadura. Costa-sì a l'era ancor a sò pòst dël 1850, ma vers cost'época dij làder a l'han portala via, ansema a jë spron d'òr, l'elm e la spa, e a l'han fàit ravage dj'òss.
Vita militar
Iblet a l'é ël pì gran capitani djë Challant.
Dël 1368 a comanda la vanguardia dël Cont contra ai milanèis sota le muraje d'Ast; ij milanèis a son forsà a gavé l'assedi. Ant ël Tratà ëd Turin dël 1381, che a marca la pas antra la Repùblica ëd Génoa e la Repùblica ëd Venessia, Iblet a firma sùbit dapress ai Prinsi ëd Ca Savòja. As fa noté a la difèisa d'Ypres contra a j'anglèis ch'a son forsà a artiresse, a pija part a la Spedission ëd Nàpoli (anté ch'a-i meuir so fieul Medeo a Montesarchio) e dël 1384 a comanda 100 soldà a l'assedi ëd Sion, ch'a l'é pijà con n'assàut. La costrussion dël castel ëd Véres, da chiel catà dël 1372, a l'é completà për soa inissiativa, dël 1390.
Dël 1377, Iblet a l'ha tnù përzoné për n'ann, al castel ëd Mondzovet, Gioann Fieschi, vësco ëd Vërsèj.
Dël 1394 e dël 1400 a l'ha combatù contra Facino Cane.
Camarophyllus virgineus
Ambient
A chërs ant ij prà.
Iblet ëd Challant
Vita polìtica
Dël 1368 Iblet a l'ha acordà dle franchise al borgh ëd Cas-cion. Bàil ëd Valsusa (1369), capitani general (1371) e goernador ëd Piemont (1379-1404), ambassador e consijé ëd Medeo VI e Bòna ëd Borbon, dël 1385 a l'é nominà ansem a sò cusin Ajmon, sivalié dl'Órdin dla Nonsià (sivalié nùmer 18) da Medeo VII. A son ij prim sivalié dla Nonsià ëd ca Challant. Ant sël pat ëd confermé e slarghé l'anfluensa djë Challant ant sël Bielèis, Iblet a l'arsèiv ëdcò la dedission dj'òmo dla Val Stura, d'Ivrèja e ëd vàire comun-e dël Canavèis: Bròss, Traussela, Mujan, Vi, Drusach, Lesseul, ch'a bandon-o ij sò sgnor për butesse sota ai Savòja.
Camarophyllus virgineus
Comestibilità
A l'é considerà comestìbil, ma as peul confondse con le Clytocibe bianche, tòssie.
Iblet ëd Challant
Vita polìtica
Iblet a l'é 'dcò stàit resior ëd Biela, ëd Cher, ëd Turin, ëd Pinareul e ëd Nissa. A l'é stàit ministr ëd Savòja a la dieta e al congress ëd Sion.
Camarophyllus virgineus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Camarophyllus virgineus (Wulf. : Fr.) Kumm.<BR> [= C. niveus (Scop. --> Fr.) Bon; Cuphophyllus; Hygrocybe]
🇫🇮
Iblet ëd Challant
Vita polìtica
An soa qualità ëd leu-tenent general dëdsà dle montagne, ai 4 ëd maj dël 1408 ant un rapòrt adressà a Medeo VIII a pija le difèise dël vësco d'Osta, de Sonnaz, dont a l'avìo mandà d'acuse al cont ëd Savòja. Iblet a l'ha ëdcò fàit dle donassion a la prevostura ëd Véres ëd fond për manten-e tre canònich ch'a dovìo selebré tuti ij di tre mësse.
Famija
Iblet a l'avìa marià doe fomne: Giacomëtta, ëd Pero sgnor ëd Cas-cion, e Gioana, djë sgnor ëd Nus. A l'ha avù 11 fieuj. A dovìa sucedje sò fieul Medeo, ma a la mòrt ëd chiel-sì l'àutr fieul Fransesch, l'ùnich dzorvivù, ch'a l'avìa pijà j'órdin sacrà, a l'é stàit dispensà e a n'ha pijane l'ardità e continuà la dissendensa.
Bibliografìa
🇫🇮
Lenga gata
Pais andoa a l'é parlà
La lenga gata' o Gata' a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gata' a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gaq
Cabourg
Cabourg a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 5,54 km², con 3.355 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 606 ab/km².
🇫🇮
Gransebieth
Gransebieth a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Recknitz-Trebeltal.
Castelnovo di Sotto
Castelnovo di Sotto (Castelnōv ed Sòt an dialèt arzan) a l'é un comun ëd l'Emilia-Romagna d'8.482 abitant, ant la provinsa 'd Res ëd l'Emilia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Francesco Monica (da l'11/06/2018).
Arferiment
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd Sant Andrea
Homewood Airport
Ël Homewood Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Homewood, Manitòba, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJT8.
Flèt
right|120px Flèt (Feletto an italian) a l’é un comun ëd 2.436 abitant dla provincia ëd Turin. Ël pais as treuva a 27,5 chilòmeter da Turin, a n'autëssa 'd 275 méter.
Aministrassion
El sìndich a l'é Stefano Filiberto (dal 28/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Ikpeshi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ikpeshi o Ikpeshi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ikp
Pasturàuna
Pasturàuna (Pasturana an italian, Pastorana an lìgure) a l'é un comun dël Piemont ëd 1.309 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
As treuva ai bòrd ëd l'Apenin Lìgure, an sle colin-e ch'a separo la val ëd la Scrivia da cola dël torent Lèm, ch'a cala giù për la provinsa 'd Lissandria fin a campesse ant l'Òrba.
Stòria
thumb|left|230px|La piev ëd San MartinËl topònim dël pais a l'é atestà a parte da l'àuta Età 'd Mès tanme Pastorianum, Pastoriana, Pastorana e Pasturana, facilment associabil a le atività 'd bërgé dij prim abitant ëd coste bande. A l'é cità ant ën at dël 969 ant ël qual Adelaide, fomna dl'imperador Oton I, a don-a la giursdission dël pais al monasté 'd San Salvador ëd Pavìa. Ant ël pais a-i era dagià la piev ëd San Martin, ëd probàbil orìgin longobarde, ch'a fasìa d'arferiment për j'anviron e ch'a l'era sota la diòcesi 'd Torton-a. Ant ij sécoj ch'a séguo Pasturàuna a passa ant l'influensa dij marchèis ëd Gavi, dla Repùblica 'd Génoa e dij marchèis dël Monfrà. Dël sécol ch'a fa XIV a l'é anfeodà a la famija genoèisa djë Spìnola e dël sécol ch'a fa XV a la famija milanèisa dij Tròt, ch'a fan edifiché la cesa parochial. Dal 1713 a intra ant la sfera d'influensa dël Regn ëd Sardëgna ëd Vitòrio Medeo II.
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San MartinDël 1799 a l'é teatr ëd na gran bataja, conossùa tanme la Bataja ëd Neuve, antra l'esércit fransèis ëd l'Armà d'Italia comandà dal general Joubert e col ëd l'aleansa àustro-russa comandà dal general Suvorov e vagnà da costi ùltim. Tërminà l'época dla dominassion fransèisa 'd Napoleon Bon-a-part, dal 1815 Pasturàuna a torna al Regn ëd Sardëgna. Dal 1859, col Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859), Pasturàuna a fa part ëd la Provinsa ëd Lissandria, dël Sircondari ëd Neuve e dël Mandament ëd Cavirià.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Raggio (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Palass Spìnola 🇫🇮
De Telegraaf
right|200px De Telegraaf a l'é 'l pi important giornal olandèis. A l'é stàit fondà a Àmsterdam dël 1893. A stampa apopré 800.000 còpie al dì.
🇫🇮
Lactarius tabidus
Ambient
A chërs sota le latifeuje, dzortut sota ij fò, da ràir sota le conìfere.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius tabidus Fries
🇫🇮
Lenga samaritan-a
Pais andoa a l'é parlà
La lenga samaritan-a o samaritan a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Palestin-a e Gaza.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël samaritan a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=smp
Lenga bondo
Pais andoa a l'é parlà
La lenga bondo o Bondo a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an India.
Helvella pezizoides
Descrission
Slansà, neirastra, da fòra brunastr peilos.
Lenga bondo
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bondo a peul esse:
Marcy (Aisne)
Marcy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,3 km², con 184 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
🇫🇮
Helvella pezizoides
Ambient
A chërs a la prima.
Lenga bondo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bfw
Helvella pezizoides
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Sawila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sawila o Sawila a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut ant le Cite Ìsole dla Sonda.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sawila a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Ubertin da Casal
Filòsof e teòlogh. Ubertin da Casal a l'era nassù al Casal dël 1259 e anviron dël 1273 a l'era intrà ant l'Órdin fransëscan. Dal 1285 al 1289 a l'é stàit a Firense e dal 1289 al 1298 a l'ha studià teologìa a Paris. Pì tard a l'é surtì da sò órdin e a l'é vnù beneditin.
Lenga Sawila
Còdes ISO
<BR>
Ubertin da Casal
A smija ch'a sia mòrt dòp dël 1329.
Lenga Sawila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oia
Ubertin da Casal
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Seberuang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Seberuang o Seberuang a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Seberuang a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sbx
🇫🇮
Relecq-Kerhuon
Relecq-Kerhuon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 6,43 km², con 10.569 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1.644 ab/km².
Lenga Waamwang
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Waamwang o Waamwang a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Relecq-Kerhuon
🇫🇮
Lenga Waamwang
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Waamwang a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wmn
Posseu (omònim)
Posseu a l'é 'l nòm ëd doi comun an provincia ëd Lissandria:
Chauvac-Laux-Montaux
44.32222°N, 5.52639°W
Chauvac-Laux-Montaux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 24,24 km², con 47 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
🇫🇮
Saint Kitts e Nevis
thumb|right|160px Saint Kitts e Nevis (dit ëdcò Saint Christopher e Nevis) a l'é un pais dij Caràib.
La capital a l'é Basseterre.
A l'ha na surfassa ëd 261 km² e a conta 42.696 abitant (2005).
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria
Saint Kitts a l'é stàita la prima colònia anglèisa ant ij Caràib (1624); Nevis a l'é stàita ocupà dël 1628.
Le doi ìsole a son stàite prima una colònia anglèisa e peui 'no stat asocià fin al 1983, quand a l'han otnù l'indipendensa.
Organisassion polìtica
Saint Kitts e Nevis (nòm ofissiaj: Federation of Saint Christopher and Nevis e Federation of Saint Kitts and Nevis) a l'é un regn dël Commonwealth.
L'argina a l'é Elisabeta II dël Regn Unì.
Ël prim ministr a l'é Denzil Douglas (dal 1995).
Oftringen
Oftringen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 10.568 abitant. A së stend për na surfassa ëd 12,87 km², con na densità ëd popolassion ëd 821 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Aarburg, Dulliken (SO), Rothrist, Safenwil, Starrkirch-Wil (SO), Strengelbach, Walterswil (SO), Zofingen.
Saint Kitts e Nevis
Organisassion polìtica
🇫🇮
Oftringen
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Lenga Jamaican creole english
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Jamaican creole english o Jamaican Creole English a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Giamàica.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Jamaican Creole English a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jam
🇫🇮
Bucchianico
Bucchianico a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 4.933 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 38 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 130 ab/km quadrà. A confin-a con Casacanditella, Casalincontrada, Chieti, Fara Filiorum Petri, Ripa Teatina, Roccamontepiano, Vacri, Villamagna.
Fojiss
miniatura|sinistra right|140px Fojiss (Foglizzo an italian) a l’é un comun ëd 2.303 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Tiziana Reinero (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Osopo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Osopo o Osopo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oso
Marcy-sous-Marle
Marcy-sous-Marle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,39 km², con 233 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 53 ab/km².
🇫🇮
Piadena
Piadena (Piadena ëdcò ant ël dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.570 abitant, ant la provinsa ëd Cremon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ivana Cavazzini (dal 06/06/2016, dagià sìndich ëd Piadena dal 2014 al 2016 e sìndich ëd Drizzona dal 2004 al 2014).
Arferiment
thumb|300px|left|Vila Magio Trecchi ant la frassion ëd Vho 🇫🇮
Hénin-Beaumont
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Steeve Briois (Front nassional, dai 30 mars 2014). 🇫🇮
Clitocybe alexandri
Descrission
Capel fin a 15 cm, motobin bombà peui un pòch ancreus, brun dëstiss, un pòch rossastr, sliss. Lamele decurente, ciàire. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 4 cm, gorëgna, un pòch clavà, pì ciàira. Carn ciàira con odor un pòch aromàtich.
Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortut ëd latifeuje mës-cià.
Comestibilità
A l'é nen comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Kula
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kula o Kula a fa part ëd le lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà dzortut ant le Cite Ìsole dla Sonda.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kula a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Riec-sur-Belon
🇫🇮
Lenga Kula
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpg
Lactarius subumbonatus
Descrission
Capel fin a 5 cm, sech, motobin rupì, brun neirastr peui gris bistr. Bòrd lobà e mòl. Lamele pitòst spassià, òcra giaunastr peui òcra groson motobin scur. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,5 cm, silìndrica nen regolar, veuida, un pòch dël midem color, pì ciàira an àut, dle vire giaunastra. Carn sutila, fràgil, òcra. Làit pòch bondos, com l'eva pen-a opalessent, a cambia nen, doss. Odor fòrt ëd Lactarius quietus, peui ëd sicòria.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius subumbonatus Lindgren
🇫🇮
Hugoldsdorf
Hugoldsdorf a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Recknitz-Trebeltal.
Piobs
destra|140px Piobs o Pióbes (Piobesi d'Alba an italian) a l’é un comun ëd 1.223 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pier Carlo Gallo (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Posseu 'd Greupo
Posseu 'd Greupo (Pozzol Groppo an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 317 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
Le frassion dël teritòri comunal as treuvo ant le val dij torent Cròu e Stàfora, ant la region dij Còj Tortonèis ch'a fan part dël pre-Apenin lìgur-piemontèis e dl'Oltrapò.
Lenga Gadaba, Bodo
Pais andoa a l'é parlà
La lenga gadaba, bodo o Gadaba, Bodo a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an India.
Posseu 'd Greupo
Stòria
thumb|left|250px|Ël castel ëd Posseu 'd GreupoLe prime sorgiss ch'a documento la stòria 'd Posseu 'd Greupo a armonto a l'Età 'd Mès: ël teritòri 'd Posseu a fasìa part dij domini tortonèis fin dal sécol ch'a fa XII e dël 1155 a partécipa a la difèisa dla sità 'd Torton-a da j'atach ëd l'imperador Federich I Barbarossa. Ël teritòri a l'é anfeodà a vàire famije: ij Malaspin-a (ch'a resto feodatari dël castel fin al 1797), ij marchèis ëd Gavi, jë Spìnola. A livel general ël pais a segue la stòria pì granda dj'anviron: a fa part tanme Torton-a dij possediment dël Ducà 'd Milan, a passa a jë spagneuj e a j'autrìach.
Lenga Gadaba, Bodo
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gadaba, Bodo a peul esse:
Posseu 'd Greupo
Stòria
Dël 1743, col Tratà 'd Worms, a passa sota al Regn ëd Sardëgna ëd Carl Emanuel III, part ëd la provincia 'd Beubi. Dal 1801 al 1814 ij comun ëd Posseu e Greupo a intro ant l'Imperi Fransèis ëd Napoleon Bon-a-part. Tornà ai Savòja, Posseu a resta lijà a la provincia 'd Torton-a (peui ëd Lissandria), Greupo a passa da la provincia 'd Beubi a cola 'd Voghera (peui ëd Pavìa). Mach dël 1929 ij doi comun ëd Posseu e Greupo a ven-o unì, an passand definitivament sota la Provincia ëd Lissandria.
Clansayes
44.37222°N, 4.80806°W
Posseu 'd Greupo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luciano Gilio Barbieri (dal 14/06/2004, scond mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).
Lenga Gadaba, Bodo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gbj
Cagny (Calvados)
Cagny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 8,46 km², con 1.650 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 195 ab/km².
🇫🇮
Lenga Fwai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Fwai o Fwai a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Neuva Caledònia.<BR> <BR>
Clansayes
Clansayes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 14,47 km², con 441 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
🇫🇮
Lenga Fwai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Fwai a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=fwa
Posseu 'd Greupo
Arferiment
thumb|left|300px|La frassion ëd San Lorens 🇫🇮
Santa Lussìa
thumb|right|160px Santa Lussìa (Saint Lucia an anglèis) a l'é un pais dij Caràib.
La capital a l'é Castries.
A l'ha na surfassa ëd 620 km² e a conta anviron 160.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Lë stat a l'é formà mach da l'omònima ìsola.
Stòria
Santa Lussìa a l'é stàita un possediment dël Regn Unì dal 1814 al 1979, quand a l'ha otnù l'indipendensa.
Organisassion polìtica
Santa Lussìa a l'é un regn dël Commonwealth.
Ël prim ministr a l'é Philip J. Pierre (dal 2021).
🇫🇮
Hoopers Lake Water Aerodrome
Ël Hoopers Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà an Deerfield, Neuva Scòssia, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CDT2.
Fransesch ëd Challant
Fieul d'Iblet, a ancamin-a la cariera eclesiàstica e a dventa protonodar apostòlich a la cort dël vësco ëd Roma. Ma ij pian dla famija a resto sfaossà da la mòrt ëd des dij sò fratej. A la mòrt ëd l'ùltim sò frel làich, Medeo, a l'é dispensà da l'órdin sacrà për podej deje deuit a j'afé sivij dla famija.
A l'ha fàit cadò, ai 30 d'avril 1421, a la catedral d'Osta dël fiamengh arlichiari ëd Gioann Batista e a l'ha fàit fé ël mosàich anferior dël còro, ancaminà dël 1429 e livrà dël 1434.
Soens a-j piasìa sté an na ca 'd vilegiadura ch'a l'avià al vilage ëd Fontaine, a Brusson: ambelelà a l'era davzin a sò parent Lancelòt ëd Challant-Ussel, parco 'd Brusson dal 1410 al 1430.
A meuir ai 28 d'avril dël 1442, lassand-se dapress mach dle fije (Catlin-a, vidoa ëd Gioann Challant, e Margrita, vidoa dël cont Antòni ëd Montbreton) e un testament dij 22 ëd giugn 1437 ch'a-j darà l'andi a la guèra ëd sucession djë Challant. A l'é sotrà ant la catedral d'Osta, ant un maosolé an màrmol bianch ch'a l'ha ansima soa statua. Pì tard a l'han sotraje davzin ëdcò soa sconda fomna, Fransesca Maréchal de Meximieux, mòrta ai 28 ëd gené 1445. Ij doi còrp a son restà ambelelà fin-a a la Rivolussion fransèisa. Al dì d'ancheuj ël maosolé a l'é stait tramudà ant ël Ciòstr dla catedral d'Osta.
Podèj polìtich
A l'é sgnor ëd Challant, Bossonens, Ussel, Châtel, Montjovet, Véres, Andorn e Cas-cion. Dapress la mòrt ëd sò frel Gioann a pija ëdcò Surpierre, parèj che d'àutri teritòri ardità da sò pare. A conced vàire franchise ai sò soget ëd Graines, dël 1418, e ëd Brusson, dël 1423 e 1435. A ven goernador dël ducà d'Osta.
Bàil ëd Susa e dël Canavèis (1412), a l'é ëdcò castlan ëd Cly e ëd Vian-a, e consijé dël duca Medeo VIII ch'a lo nòmina con ëstrument dij 15 d'ost 1424 prim cont ëd Challant e che a lo ancaria soens ëd negossiassion dlicà dëdla dle montagne.
Dël 1438 a-j ced al sovran sò drit an sij teritòri ëd Montjovet (comprèis sò castel) e Saint-Vincent. Luis ëd Savòja a-j conferiss ël Colié dla Nonsià (sivalié nùmer 52).
Ël Testament ëd Fransesch
Ën avend mach doe fije Fransesch a l'arsèiv da Medeo VIII ai 9 d'ost 1435 ël përmess dë feje testament a sò favor, combin che sòn a resta contra a le prescrission dle lege ëd Magiorasch. Ëdcò la scancelassion dël document a sarà deliberà dai Savòja midem.
Na midema violassion dle costume dël pais a sarà fàita pì tard da Renà ëd Challant.
Casalincontrada
Casalincontrada a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 2.942 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 15 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 196 ab/km quadrà. A confin-a con Bucchianico, Chieti, Manoppello (PE), Roccamontepiano, Serramonacesca (PE).
Fransesch ëd Challant
Bibliografìa
🇫🇮
Casalincontrada
🇫🇮
Helvella stevensii
Descrission
Cit, brunastr, da fòra biancastr.
Ambient
A chërs a la prima.
Comestibilità
Sensa antëresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Biblioteca e Musé Morgan
Ant l'istess temp biblioteca universitaria e musé, la Biblioteca Morgan a resta a Manhattan (New York), an cors Madison al canton con la stra 36. A l'é stàita fondà dël 1906 për cudì la biblioteca privà dël padron ëd banca John Pierpont Morgan. Dël 1924 sò fieul a l'ha trasformala an anstitussion pùblica e dël 1966 a l'é dventà monument ëstòrich nassional. A l'originaria vila paladian-a, ant ij temp recent a l'han giontaje n'estension dissegnà da Renzo Piano, ch'a l'ha përmetù d'ardobié la surfassa dël musé.
An dzorpì dj'esposission temporanie, a goerna na colession ëstrasordinaria ëd còdes, ëd manuscrit, na Bibia ëd Gutenberg, ëd gravure e 'd dissegn ëd Leonard da Vinci, Michelàngel, Rembrandt, Rubens, Gainsborough, Picasso, ëd manuscrit ëd Balzac, George Sand, Byron, Charlotte Brontë, Dickens, Walter Scott, Bob Dylan, ëd partission notà ëd Mozart, Beethoven, Brahms, Chopin, Verdi.
🇫🇮
Henry Allingham
thumb|right|200px|Henry Allingham a 110 agn Henry Allingham a l'era nà ai 6 ëd giugn 1896 a Clapton, ant l'est ëd Londra e a l'é mòrt a Ovingdean pòch apress 3 bòt dla matin dij 18 ëd luj 2009, antramentre ch'a durmìa. Da mars 2009, apress la mòrt ëd Tomoji Tanabe a l'era l'òm pì vej dël mond.
Biografìa
Dal 1915 al 1918 Allingham a l'ha combatù ant ël Royal Naval Air Service, predecessor dla Royal Air Force creà dël 1918. Dël 1919, apress la smobilisassion, a l'ha marià Dorothy Cater, ch'a l'é restà soa fomna fin-a a soa mòrt dël 1970, e a l'é andàit a travajé a la Ford, anté ch'a l'é restà fin-a ch'a l'é andàit an pension ant ël 1961.
Durant la sconda guèra mondial, mersì a soa formassion da anginié, a l'ha travajà a 'n proget për neutralisé le min-e magnétiche alman-e.
L'angagg an pùblich
Dal 2001, cand ch'a l'ha rancontrà Dennis Goodwin, fondador dl'assossiassion dij veteran dla prima guèra mondial, Allingham a l'é angagiasse a fé conòsse ij sò arcòrd ëd guèra, partissipand a le comemorassion, bele apress ch'a l'era dventà bòrgno e an sna cadrega a roe, e andasend ant le scòle a conté lòn che chiel a l'avìa vivù.
Dal 2006 a l'é stabilisse an na ca d'arpòs e dël 2008 a l'ha publicà n'autobiografìa, The kitchener's last volunteer, con la prefassion dël prinsi Carl. An mars 2009 l'ambassador ëd Fransa ant ël Regn Unì a l'ha falo ufissial dla Legion d'onor.
Lenga Sasaru
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sasaru o Sasaru a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Henry Allingham
L'angagg an pùblich
🇫🇮
Lenga Sasaru
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sasaru a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sxs
Lenga bislama
Pais andoa a l'é parlà
La lenga bislama o Bislama a fa part ëd le lenghe créole e a l'é parlà dzortut an Vanuatu.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bislama a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bis
🇫🇮
Siensa
Ël concet ëd siensa as arferiss a qualsëssìa sistema ëd conossense ch'a sërca d'oten-e ëd modej ogetiv ëd la realtà. Ant un sens pì s-ciass, le siense a fan arferiment a 'd sistema d'aquisission dle conossense basà ansima a 'd métod acetà tanme sientìfich, ma ëdcò a 'n còrp organisà ëd conossense otnù për mojen dl'arserca.
La siensa donca a peul esse definìa tanme l'ansem dle proposission dont minca òm assè anstruì e competent a peul ëstabilì daspërchiel la vrità.
Chèiche siense a son nassùe a parte da 'd técniche ëd divinassion; për esempi, l'astronomìa a l'ha a soa adoss l'astrologìa. 🇫🇮
Lenga parenga
Pais andoa a l'é parlà
La lenga parenga o Parenga a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Parenga a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pcj
Lenga Pawaia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Pawaia o Pawaia a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Pawaia a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pwa
Cahagnes
Cahagnes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 24,58 km², con 934 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
Ël Forn
miniatura|sinistra right|140px Ël Forn (Forno Canavese an italian) a l’é un comun ëd 3.763 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessanro Gaudio (da l' 27/05/2019).
Arferiment
🇫🇮
Marest-Dampcourt
Marest-Dampcourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 8,35 km², con 326 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 39 ab/km².
🇫🇮
Piòss
Piòss (Piozzo an italian) a l’é un comun ëd 996 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Adriano Bottero (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).