cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga Duhwa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Duhwa a peul esse:<BR> <BR>
Carlo Porta
A l'era nassù a Milan, ant un-a ca ëd contrà Manzoni, ai 25 ëd giugn dël 1775 e l'é mòrt-ie ai 5 ëd gené dël 1821.
Lenga Duhwa
Classificassion
<BR>
Carlo Porta
A l'avìa ancaminà a studié a Monza dai Gesuita. Ant ël 1798, con l'ariv ëd Napoleon a Milan, ël Porta a l'era stàit mandà a Venessia. Ant ël 1799 a l'era tornà a Milan, e a l'avìa ancaminà a travajé a l'Intendensa ëd Finansa. Ant ël 1802 a l'avìa ancaminà a antëressesse ëd teàter, e a l'avìa fàit fin-a un pòch l'ator.
Lenga Duhwa
Còdes ISO
<BR>
Villa Santa Lucia
Villa Santa Lucia a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Frosinon, con sirca 2.623 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 18 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 146 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Cassino, Piedimonte San Germano, Pignataro Interamna, Terelle. 🇫🇮
Carlo Porta
La Ninetta del Verzee a l'é considerà soa ciadeuvra prinsipal.
Pinus nigra
right|200px|thumb|La pigna right|200px|thumb|La scòrsa
Carlo Porta
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Pinus nigra
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Severin
Severin a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Parchimer Umland.
Chanéac
Chanéac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd l'Ardèche. As dëstend an sna surfassa ëd 15,73 km², con 268 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Lenga Dombe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dombe o Dombe a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Zimbabwe.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Dombe a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga pame setentrional
Pais andoa a l'é parlà
La lenga pame setentrional o Pame setentrional a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pame setentrional a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pmq
🇫🇮
Emmaüs Défi
Emmaüs Défi a l'é n'amprèisa creà dël 2007 da Charles-Édouard Vincent, angagià ant l'anseriment sossial dij sensa ca, an proponendje dij travaj a ore. Apress un perìod da tre a ses mèis al ritm ëd doe ore 'd travaj la sman-a, për costumesse torna ai vìncoj d'un mësté, neuv përson-e su des a riesso a oten-e un contrat d'anseriment ëd vintesses ore la sman-a.
Dël 2013, Emmaüs Défi a l'ha vagnà ël premi dl'amprenditorìa sossial, assignà da la fondassion Schwab e dal Boston Consulting Group. 🇫🇮
Castrelo, Vimianzo
San Martiño ëd Castrelo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vimianzo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 300 abitant (158 fomne e 142 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Fondassion Bill e Melinda Gates
La Fondassion Bill e Melinda Gates a l'é n'organisassion ëd beneficensa fondà da Bill Gates e soa fomna dël 1994. 🇫🇮
Scritor
Në scritor a l'é na përson-a ch'a l'ha scrivù n'euvra literaria. Ëdcò l'autor d'un lìber nen ëd fantasìa a peul esse considerà në scritor. As dis ëscritor, an sens largh, chi ch'a scriv o a l'é autor ëd chèica euvra scrivùa o stampà; an sens ës-ciass, la paròla a designa un professionista dl'art literaria.
Se as consìdera la paròla an sò sust ës-ciass, nen tuti coj ch'a deuvro la paròla scrita a son djë scritor; dagià che con sòn as veul andiché cheidun che a esèrcita na profession. An essend la literatura l'art che a deuvra coma utiss la paròla, lë scritor a l'é un ch'a travaja con cost utiss, fin-a a portelo a 'n livel professional e artìstich.
Conforma al géner e al tipo dle composission literarie che a dësvlupa, në scritor an sens ës-ciass a pijà ëdcò d'àutre denominassion pì specìfiche: poeta (col ch'a scriv ëd poesìe), romanzié (l'autor ëd romanz), conteur (scritor ëd conte), e via fort. 🇫🇮
Trechispora mollusca
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Trechispora mollusca (Pers.) Liberta
🇫🇮
Port McNeill Airport
Ël Port McNeill Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Port McNeill, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga Kulere
Lenga Kulere
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kulere o Kulere a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kul
Lucé (Eure-et-Loir)
Lucé a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 6,06 km², con 17 701 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 2920 ab/km².
Taxus baccata
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Cranfield Airport
Ël Cranfield Airport a l’é un aeropòrt localisà a Cranfield, Bedfordshire, Anghiltèra, Regn Unì.
Lenga matagalpa
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Matagalpa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mtn
Campolongo, Negreira
Santa Cruz ëd Campolongo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Negreira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 246 abitant (127 fomne e 119 òm) distribuì an 11 grup ëd popolassion.
Lenga matagalpa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Campolongo, Negreira
🇫🇮
Lenga pame meridional
Pais andoa a l'é parlà
La lenga pame meridional o Pame meridional a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pame meridional a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pmz
🇫🇮
Lenga Ila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ila o Ila a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Zambia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Ila a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ilb
Siamaggiore
Siamaggiore a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 996 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 13 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 77 ab/km quadrà. A confin-a con Oristan, Solarussa, Tramatza, Zeddiani.
Cerseuil
Cerseuil a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,61 km², con 80 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
🇫🇮
Ségur
Ségur a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 67,05 km², con 623 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
🇫🇮
Dimostrassion për assurd
La dimostrassion për assurd a l'é na técnica ëd dimostrassion. A l'é dovrà për prové na proposission ëd fasson indireta, an dimostrand che soa negassion a men-a a na contradission. 🇫🇮
Massa
Massa (Massa 'dcò an italian) a l'è na sità dla Toscan-a ëd 68.889 abitant, capleugh dla provincia ëd Massa-Carara.
Tricholoma olivascens
Descrission
Capel fin a 4 cm, meno mìser, sech, brun oliva con dle macie sombre. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,5 cm, dël midem color, setosa. Lamele spësse, spassià, òcra giàun olivastr. Carn giàuna.
Massa
Stòria
Motobin sustà për soe arserve ëd màrmol, a l'é stàita conquistà da Luca, da Pisa, dai Médici ëd Firense, dai Viscont ëd Milan. A l'é mach a parte dal 1442 che la sità, associà a Carara, as dësvlupa an manera stàbil, sota l'autorità dij cont Malaspin-a. Pi tard Alberich Cibo, intrà ant la famija për mariage, a në dventa sovran.
Tricholoma olivascens
Ambient
A chërs sota sédr, pin o arsipress.
Massa
Stòria
Dël 1741 le doe sità a passo sota 'l podèj dij duca d'Este ëd Mòdena.
Tricholoma olivascens
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Massa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Francesco Persiani (dal 26/06/2018).
Sità gemelà
Massa a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|230px|left|Ël [[Basìlica dij Sant Pe e Fransesch (Massa)|dòm]]
Giacomo Leopardi
thumb|right|200px|Giacomo Leopardi Poeta romàntich an lenga italian-a e filòsof.
Giacomo Leopardi a l'era nassù a Recanati ël 29 ëd giugn dël 1798. Malavi da cand ch'a l'era masnà, a l'era cit, gheub, con la pel sombra.
La mòrt
D'otóber 1833 Leopardi a l'é rivà a Nàpoli con sò amis Antonio Ranieri. A l'é scasi bòrgno. A muirirà a Nàpoli ël 14 ëd giugn dël 1837.
Euvre prinsipaj
Un consentrà dij sò pensé, soe leture, soe anotassion filològiche e soe armarche polìtiche.
🇫🇮
Angelo Binaschi
miniatura Angelo Binaschi (1889-1973) a l'é stàit un fótbaleur ëd la Prò Vërsèj.
Difensor ëd la Prò Vërsèj a l'ha vagnà con ij bianch sìnch ëscudèt (1909, 1911, 1912, 1913, 1921).
Ant soa cariera 'd fotbaleur a l'ha 'dcò giugà neuv vire con la selession italian-a: prima partìa al 6 ëd gené dël 1911 (Italìa-Ungherìa 0 a 1). A l'ha 'dcò fàit ij gieugh olìmpich dël 1912 a Stocòlma. 🇫🇮
Lenga Mabaale
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mabaale o Mabaale a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Lenga Lambichhong
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lambichhong o Lambichhong a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lambichhong a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lmh
Lenga Mabaale
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mabaale a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Ndolo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ndolo o Ndolo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Villa Santo Stefano
Villa Santo Stefano a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 1.763 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 20 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 88 ab/km quadrà. A confin-a con Amaseno, Castro dei Volsci, Ceccano, Giuliano di Roma, Prossedi (LT).
Trigonometrìa
La trigonometrìa a l'é lë studi dle fonsion sircolar dij nùmer reaj.
Lenga Ndolo
Classificassion
<BR>
Trigonometrìa
Stòria
La trigonometrìa a l'é nassùa cand, pr'ëstudié ij fenòmeno astronòmich e arzòlve ij problema dla navigassion, a-i é staje damanca ëd calcolé tuti j'element d'un triàngol, an partend da na mzura direta ëd cheidun ëd lor ch'a përmëtèissa d'andividué ëd fasson indireta j'àutri. An efet, da na mira etimològica, trigonometrìa a veul dì mzurassion dij triàngoj.
Lenga Ndolo
Còdes ISO
<BR>
Trigonometrìa
Stòria
Già ij babilonèis a j'ero stàit ëmnà da osservassion astronòmiche a antroduve la mzura ëd n'àngol an gré, ma mach ant ël mond grech la trigonometrìa a l'ha avù un grand dësvlup tanme capìtol d'antrodussion a l'astronomìa. Ëd travaj amportant ansima a s'argoment a dovìo già essie ant j'euvre, al di d'ancheuj spërdùe, d'Aristarch ëd Samo (III sécol aGC) e d'Ipòcrat ëd Nicea (II sécol aGC). Ël lìber pì antich ch'a sia rivane an sl'argoment, an na tradussion àraba, a l'é la Sférica ëd Menelao ëd Lissandria (I sécol dGC), andoa a son arportà ëdcò ëd notissie an sël travaj d'Ipòcrat.
Lenga Mundat
Lenga Mundat
Trigonometrìa
Stòria
Dl'830, al-Khuwarizmi a l'ha costruì le prime tàule dël sen. 🇫🇮
Lenga Mundat
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mundat o Mundat a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mundat a peul esse:<BR> <BR>
Lenga Ndolo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ndl
Lenga Mundat
Classificassion
<BR>
Vien-a
center|650px
Manou
Manou a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 13,38 km², con 511 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 38 ab/km². 🇫🇮
Lenga Mundat
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mmf
Minuta
La minuta a l'é n'unità dë mzura dël temp. Për definission a val 60 second. 🇫🇮
Ermann ëd Reichenau
miniatura|Ermann ël Ghercc a drita, con n'astrolabi an man. Monio. Ermann ëd Reichenau, stranomà contractus (an lenga latin-a "ghercc") a l'é stàit, da monio, dot dë stòria e astronomìa. A l'é venerà 'me beat da la Gesia Catòlica e da la Gesia Evangélica.
Vita
A l'é nassù ël 18 Luj 1013 da Eltruda e Gofrej d'Altshausen. Sò problema fìsich (a podìa nì ste drit, nì marcé) a l'ha faje vagné lë stranòm "ghercc" o, an latin, contractus. A set agn a l'é stàit mandà a studié al ciòstr beneditin ëd Reichenau, fondà da San Pirmin sl'ìsola ëd Reichenau, an mes ël lagh ëd Costansa e sì a l'é restà për tuta soa vita dòp esse vnù monio dël 1043.
A l'é stàit educà da l'abà Bernon e daj monio Kerung e Burcard, ch'a l'han mostraje l'astronomìa, la poesìa, la stòria, la mùsica e la liturgìa. Grassie a ste nossion a l'ha podù creé sò neuv sistema dë scrive le nòte musicaj e sòj antërvaj (Opuscola musica), ma a l'ha scrivù ëdcò d'àutre euvre: ëd mëssaj, d'orassion (dont l'avosà Salve Regina) d'ansagg astronòmich (a chiel a l'é atribuì la division ëd j'ore an minute), dij lìber ëd fàit e dle crònache.
Trames a soe sorgiss a venta sitè De compositione astrolabii ëd Masha'allah ibn Athari, ch'a dimostra lë spantiament ëd test aràbich bele ant l'Almagna dël sud già dël sécol ch'a fà X, e nen, 'me as fortìa na vira, mach dal sécol XI. Ermann a l'ha mostrà donch a vàire student. Ij dot ëd col temp a ciamavo soa euvra genial miraculum saeculi (maravija dël sécol), e a l'ha arseivù dle litre 'd làuda da l'imperator Enrich III (dël 1048) e dal papa Lion IX (dël 1049), durant le vìsite dl'un e dl'àutr a Reichenau.
A l'é mòrt ëd pleurit a 41 agn. Soa mòrt a l'é descrivùa dal fidel anlev Bertòld ëd Reichenau (ch'a l'ha 'dcò portà anans l'euvra Chronicon): "Cand an fin la bontà 'd Nosgnor a l'ha decidù ëd livré sò spìrit da la nojosa përzon dël mond, chiel a l'é stàit pijà da la pleurit e l'ha tribulà për des dì tant e an continuassion. Un dì, ant le prime ore dla matin, dlongh dòp la santa mëssa, mi, ch'i j'era considerà sò amis pì s-ciass, i son andàit da chiel a ciameje s'a stasìa mej." Ermann a l'ha rëspondùje d'avèj pensà a l'Hortensius ëd Ciceron e a soe savie nòte sla bin e sla mal, oltra a tùit j'afè che chiel istess a l'avìa scrivù dzor col soget. Con coj pensé "Tut ël mond present, tut lòn ch'a lo compon, st'istessa vita mortal, a l'era vnùa grama e nojosa e, d'àutra part, l'ëvnì infinì dla vita eterna, a son sustà e car, tant ch'i peuss nen consideré ste cose passagere pì che la l'impalpàbil pleuja ëd card." Ermann a l'é stàit sotrà a Althausen ant la tèra 'd famija, ma soa tomba ancheuj a l'é perdusse. Dle soe arlichie a resto a Altshausen e Zurigh.
Sò cult da beat as podìa pa fé conforma al vësco 'd Friborgh, ma a l'é fasse istess. A l'é peui stàit confermà da la gesia catòlica dël 1863 con papa Pio IX. A l'é arcordà ël 24 stèmber. As peulo trové 'd soe mistà ant ël còro dla cesa ëd Zwiefalten e a Andechs. Ant na pitura dla cesa ëd Montecassino (dësblà durant la sconda guèra mondial) a l'era definì Doctor marianus për soe orassion a la Madòna.
Nòte
🇫🇮
Simaxis
Simaxis a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 2.159 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 27 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 80 ab/km quadrà. A confin-a con Ollastra, Oristan, Siamanna, Siapiccia, Solarussa, Zerfaliu.
🇫🇮
Trichaptum abietinum
thumb|right|Da sota
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bion për tèra e suche ëd conìfere.
Lenga mískito
Pais andoa a l'é parlà
La lenga mískito o Mískito a fa part ëd le lenghe misumalpan e a l'é parlà dzortut an Nicaragua.
Trichaptum abietinum
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga mískito
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mískito a peul esse:
Trichaptum abietinum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Trichaptum abietinum (Dicks.) Ryvarden
Lenga mískito
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=miq
Lenga chochotec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chochotec o Chochotec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Trichaptum abietinum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga mískito
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga chochotec
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chochotec a peul esse:
Spornitz
Spornitz a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga chochotec
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=coz
🇫🇮
Spornitz
A aparten a l'aministrassion ëd Parchimer Umland.
Vien-a
Vien-a a l'é la capital ëd l'Àustria.
A l’é ëdcò la prima sità ëd l'Àustria për popolassion, con 1.678.435 abitant (2008), anviron 2.200.000 s'as conta ëdcò tuta l'area metropolitan-a.
Geografìa
Vien-a a l'é travërsa dal fium Danubi.
As treuva ant ël nòrd-est ëd l'Àustria, anviron 40 km dal confin con la Slovachia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michael Häupl.
Anliure esterne
🇫🇮
Ugo Foscolo
thumb|right|200px|Ugo Foscolo (1813) Poeta, scritor e dramaturgh italian.
Ugo Foscolo a l'era nassù ël 6 ëd fërvé dël 1778 a Zacinto (ìsola greca ant ël Mar Jòni, a col temp possediment dla Repùblica ëd Venessia) e a l'é mòrt ël 10 dë stèmber dël 1827 a Londra.
Pròsa
🇫🇮
Chibougamau - Chapais Airport
Ël Chibougamau - Chapais Airport a l’é n'aeropòrt localisà an Chibougamau, Québec, Canadà.
Giovanni Borgato
Giovanni Borgato (Vërsèj, 1897 - 1975) a l'é stàit un fotbaleur piemontèis.
A l'ha giugà për la Fiorentin-a e 'l Bològna. Ant la stagion 1924/25 a l'ha vagnà lë scudèt con la maja rossa e bleuva bolognèisa. 🇫🇮
Crawford Bay Airport
Ël Crawford Bay Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Crawford Bay, Columbia Britànica, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CAR2.
Sénergues
Sénergues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 44,9 km², con 545 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Lenga Lorung meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lorung meridional o Lorung meridional a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lorung meridional a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lrr
Lenga sumo-mayangna
Pais andoa a l'é parlà
La lenga sumo-mayangna o Sumo-Mayangna a fa part ëd le lenghe misumalpan e a l'é parlà dzortut an Nicaragua.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sumo-Mayangna a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sum
🇫🇮
Charmes-sur-Rhône
44.86444°N, 4.83611°W
Charmes-sur-Rhône a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 5,95 km², con 2070 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 347 ab/km². 🇫🇮
Cessières
Cessières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,35 km², con 437 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 42 ab/km². 🇫🇮
Grecia
thumb|160px|right La Grecia (Ελλάδα / Ελλάς an grech) a l'é un pais dl'Euròpa meridional.
A confin-a con Albanìa, Macedònia dël Nòrd, Bulgarìa e Turchìa.
La capital a l'é Atene.
Moutiers (Eure-et-Loir)
Moutiers a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 21,2 km², con 218 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 10 ab/km².
Grecia
A l'ha na surfassa ëd 131.990 km² e a conta apopré 10.718.565 abitant.
Moutiers (Eure-et-Loir)
🇫🇮
Grecia
A l'é mèmber ëd l'Union Europenga.
Anté ch'as treuva
300px|center
Grégoire de Saint-Vincent
Matemàtich belga. Grégoire de Saint-Vincent a l'é nassù a Bruges ël 22 ëd mars dël 1584 e a l'é mòrt a Gand ël 5 ëd giugn dël 1667. A l'é chiel ch'a l'ha anspirà a Leibniz sò càlcol diferensial. 🇫🇮
Grecia
Stòria
Dal 1967 al 1974 an Grecia a-i é staje la ditatura dij colonej.
Organisassion polìtica
La Grecia (nòm ofissial: Ελληνική Δημοκρατία) a l'é na repùblica.
Ël Prim Ministr a l'é Kyriakos Mitsotakis (dal 2019).
Moneda
thumb|right|120 px|2 euro: Euròpa portà via da Zeus Dal 1m ëd gené dël 2002 la Grecia a deuvra l'Euro.
Për savèjne ëd pi, guarda soa vos.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga popoloca, mezontla
Pais an dova a l'é parlà
La lenga popoloca, mezontla o Popoloca, Mezontla a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, Mezontla a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pbe
Assedi 'd Coni dël 1691
thumb|right|Ritrat dël Maressial Catinat L ' assedi 'd Coni dël 1691 a l'ha avù coma protagonista Luis XIV Re 'd Fransa e Vitòrio Medeo II ëd Savòja.
Ij precedent
Dapress a l'invasion dël Piemont fàita dai fransèis përchè 'l giovo duca 'd Savòja a l'era arfudasse ëd lassé Turin ant le man fransèise, l'armada ëd Catinat, ël mèj comandant che la Fransa a l'avìa an coj ani-lì, a l'ha butà l'assedi a Coni.
L'assedi
Catinat, a l'avìa ocupà già doe piassafòrt amportante coma Pinareul e Vian-a. A l'ha pijà la decision d'ocupé 'dcò Coni e a l'ha ordinà al comandant Fouquières d'acampesse dnans a la sità për butela sota assedi. L'atach a la sitadela a l'é stàit un disastr për ij fransèis che a l'han dovù artiresse ant ij sò campament an arnunsiand, ant un prim moment, a cola imprèisa. Antolora Catinat an chërdend che la colpa a fussa ëd Fouquières a l'ha rampiassalo con Bullonde.
Ëdcò Bullonde a l'é nen ëstàit bon a fé 'd mèj e a l'é fin-a scapà an gavand l'assedi a la sità quand a l'ha savù che miraco Vitòrio Medeo a l'era an camin che a ruvava con soa armada.
Artirasse anvers Racunis ij fransèis a l'han lassà sël camp 4.300 mòrt e vàire drapò, canon e munission. L'assedi a l'é durà nomach 17 di an tut. 🇫🇮
Lenga Baloi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Baloi o Baloi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Baloi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=biz
Trichaptum biforme
thumb|right
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Almagna
thumbnail|destra|160px L ' Almagna (Deutschland an lenga tedesca) a l'é 'n pais dl'Euròpa sentral, mèmber ëd l'Union Europenga.
Trichaptum biforme
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Trichaptum biforme (Fr.) Ryvarden
Leucocortinarius bulbiger
Descrission
Capel fin a 12 cm, bombà, pì o men sliss, da bes carn a òcra mon. Bòrd con ëd fiòch dël vel biancastr. Lamele s-ciasse, bianche peui carn ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, bulbosa ariondà, bianca peui fibrilosa ëd bes brunastr. Cortin-a bianca motobin përsistenta, olivastr. Carn giàuna.
Almagna
A confin-a con Danimarca, Polònia, Repùblica Ceca, Àustria, Svìssera, Fransa, Lussemborgh, Belgi e Pais Bass.
Trichaptum biforme
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Almagna
La capital a l'é Berlin.
Leucocortinarius bulbiger
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Leucocortinarius bulbiger (Alb. & Scwein. : Fr.) Singer
Almagna
A l'ha na surfassa ëd 357.022,90 km² e a conta anviron 80,5 milion d'abitant (2013), ël 16,1% dla popolassion dl'Union Europenga.
Stòria
L'Almagna a l'é riunificasse dël 1990: apress l'adossion dël tratà d'unificassion dij 31 d'ost e la signadura dël tratà 'd Mosca dij 12 dë stèmber, l'adesion dl'Almagna oriental a la repùblica federal a l'é vnùita ai 3 d'otóber 1990.
Irlanda
thumb|160px|right L' Irlanda (Éire an irlandèis, Ireland an anglèis) a l'é un pais dl'Euròpa nòrd-ossidental.
Almagna
Evolussion demogràfica
La popolassion a l'era d'82,5 milion d'abitant ant ël 2004 e d'82 milion ant ël 2009.
Irlanda
A òcupa l'83% dl'ìsola d'Irlanda e a confin-a con l'Irlanda dël Nòrd (Regn Unì).
Almagna
Conomìa
La disocupassion a l'é al 7,5% (2010). Dël 2012 ël 2,92% dël prodot anterior ëspòrch a l'é stàit dedicà a l'arserca e al dësvlup.
Irlanda
La capital a l'é Dublin.
Almagna
Conomìa
Apopré ël 26% dl'eletricità alman-a a l'é fornìa da j'anstalassion nuclear.
Organisassion polìtica
L'Almagna (nòm ofissial: Bundesrepublik Deutschland) a l'é na repùblica federal.
Dipartiment dël Morbihan
🇫🇮
Lenga Sha
Lenga Sha
Lenga Soli
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Soli o Soli a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Zambia.<BR> <BR>
Almagna
Organisassion polìtica
Ël president a l'é Frank-Walter Steinmeier (dal 2017).
Lenga Sha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sha o Sha a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Almagna
Organisassion polìtica
Ël Prim Ministr (Bundeskanzler) a l'é Olaf Scholz (SPD, dal 2021).
Aministrassion
La Gërmania a l'é formà da 16 Ëstat Federaj (Bundesländer), elencà sì-sota:
La Serre
La Serre a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 18,52 km², con 140 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7 ab/km².
Lenga Sala
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Sala o Sala a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Zambia.<BR> <BR>
Almagna
Aministrassion
* Le sità-stat ëd Berlin e d'Amborgh, da na mira giurìdica, a son sia un Land sia na sità e a son nen ulteriorment sudividùe an comun-e (Gemeinde). Ël Land ëd Brema a l'é formà da la sità ëd Brema e da la sità ëd Bremerhaven.
Lenga Soli
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Soli a peul esse:<BR> <BR>
La Serre
🇫🇮
Irlanda
A l'é mèmber ëd l'Union Europenga.
Lenga Sala
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sala a peul esse:<BR> <BR>
François-Régis Bastide
Apress l'elession ëd François Mitterrand a pressident ëd la repùblica fransèisa, a l'é stàit ambassador ëd la Fransa an Danimarca e an Àustria.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Sedrina
Sedrina (Sedrina 'dcò an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.475 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 15 chilòmeter da Bérghem, a n'autëssa 'd 328 méter.
Irlanda
Anté ch'as treuva
300px|center
Lenga Sala
Classificassion
<BR>
Lenga Moi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Moi o Moi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Irlanda
Organisassion polìtica
L'Irlanda a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Michael D. Higgins (dal 2011).
Ël Prim Ministr a l'é Micheál Martin
Charnas
45.33722°N, 4.74444°W
Chacrise
Chacrise a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 12,74 km², con 339 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 26 ab/km².
Lenga Soli
Classificassion
<BR>
Irlanda
Conomìa
Dël 2012 la chërsùa a l'é stàita dël 0,2%.
Lenga Moi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Moi a peul esse:<BR> <BR>
Trichaptum fuscoviolaceum
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Chacrise
🇫🇮
Charnas
Charnas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 5,39 km², con 511 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 94 ab/km². 🇫🇮
Lenga Sala
Còdes ISO
<BR>
Viticuso
Viticuso a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 428 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 20 ab/km quadrà. A confin-a con Acquafondata, Cervaro, Conca Casale (IS), Pozzilli (IS), San Vittore del Lazio, Vallerotonda.
Lenga Moi
Classificassion
<BR>
Sedrina
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Stefano Micheli (dal 26/05/2014).
Trichaptum fuscoviolaceum
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Trichaptum fuscoviolaceum (Ehremb.) Ryvarden
Irlanda
Moneda
thumb|right|120 px|2 euro: l'arpa séltica Dal 1m ëd gené 2002 l'Irlanda a deuvra l'Euro.
Lenga Sala
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=shq
Almagna
Aministrassion
Ij Länder a son peui sudividù an distret (Kreise); a-i na son complessivament 438.
Bertrand Poirot-Delpech
Scritor an lenga fransèisa e académich ëd Fransa. Bertrand Poirot-Delpech a l'era nassù a Paris ai 10 ëd fërvé dël 1929 e a l'é mòrtie ai 14 ëf novèmber dël 2006.
Martina Franca
right|140px Martina Franca a l'é un comun dla Pulia ëd 49.426 abitant, an provincia ëd Tàranto.
Trichaptum fuscoviolaceum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Lumba-Yakkha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lumba-Yakkha o Lumba-Yakkha a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lumba-Yakkha a peul esse:<BR> <BR>
Ormoy (Eure-et-Loir)
Ormoy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 9,04 km², con 226 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 19 ab/km².
Bertrand Poirot-Delpech
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga Lumba-Yakkha
Còdes ISO
<BR>
Loris Borgioli
Loris Borgioli (Ël Dòm, 6 dë stèmber dël 1913) a l'é stàit un fotbaleur piemontèis.
Carnés, Vimianzo
San Cristovo ëd Carnés a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vimianzo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 733 abitant (397 fomne e 336 òm) distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Sedrina
Sità gemelà
Sedrina a l'é gemelà con:
Lenga Lumba-Yakkha
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=luu
Lenga Soli
Còdes ISO
<BR>
Irlanda
Moneda
Për savèjne ëd pi, guarda soa vos.
Loris Borgioli
Portié con na lestëssa fòra-via, chërsù ant l'Émpoli anté che a l'ha giugà soa prima partìa an prima division. Dòp sinch ani a l'é mudasse al Livorn andoa a l'ha giugà për doe stagion an Serie A (1933-35). A l'é peui passà al Siena an Serie B (1935-36) e a l'Atalanta andoa a l'é restà sinch ani (tre ani an "B" e doi an "A") con doe promossion.
Ormoy (Eure-et-Loir)
🇫🇮
Parnassius apollo
Parnassius apollo
L'apòl a l'é un parpajon ëd la famija dij papiliònid.
Sedrina
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial ëd San Giaco 🇫🇮
Lenga popoloca, coyotepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga popoloca, coyotepec o Popoloca, Coyotepec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Irlanda
Moneda
🇫🇮
Lenga popoloca, coyotepec
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, Coyotepec a peul esse:
Lenga Soli
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sby
Almagna
Moneda
thumbnail|destra|120 px|2 euro: l'òja, sìmbol dla Gërmania Dal 1m ëd gené 2002 la Gërmania a deuvra l'Euro.
Martina Franca
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Francesco Polazzo (dal 27/05/2007).
Trent (Meclemborgh)
Trent (Meclemborgh) a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Vorpommern-Rügen, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga popoloca, coyotepec
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pbf
Almagna
Moneda
Për savèjne ëd pi, vardé soa vos.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Moi
Còdes ISO
<BR>
Lenga popoloca, coyotepec
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Martina Franca
Anliure esterne
thumb|right|200px|La basìlica ëd San Martin
Trent (Meclemborgh)
A aparten a l'aministrassion ëd West-Rügen.
Lenga Sha
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=scw
Martina Franca
Arferiment
🇫🇮
Loris Borgioli
Dël 1941 a l'é catà dal Pàdoa an Serie B e a l'é restà fin-a a l'anterussion dij campionà për la sgonda guèra mondial. Dël 1946 a l'ha furnì soa cariera andoa a l'avìa ancaminala, valadì ant l'Émpoli. 🇫🇮
Lenga Moi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mow
Parnassius apollo
Parnassius apollo
A l'é ativ duran j'ore 'd sol; con ël calé dla temperadura as pòsa an sle fior e a-i resta andurmì.
Ambient
La ruva a viv dzora a Sedum e Sempervivum. Na generassion a l'ann, ël parpajon a vòla da avril a luj.
Distribussion
A viv an Italia setentrional e fin-a a l'Abruss tra ij 500 e ij 1600 méter; an meridion an montagna.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Islanda
thumb|160px|right L' Islanda (Ísland an islandèis) a l'é un pais dl'Euròpa setentrional.
Montréal-Mirabel International Airport
Ël Montréal-Mirabel International Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Montréal, Québec, Canadà.
Islanda
A l'é n'ìsola ant l'Océan Atlàntich.
La capital a l'é Reykjavík.
A l'ha na surfassa ëd 103.125 km² e a conta anviron 320.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
L'Islanda (nòm ofissial: Lýðveldið Ísland) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Guðni Th. Jóhannesson (dal 2016).
Ël Prim Ministr a l'é Bjarni Benediktsson (dal 2017).
Moneda
La moneda a l'é la coron-a islandèisa.
Vilaneuva Solar
right|140px Vilaneuva (Villanova Solaro ën italian) a l’é un comun ëd 777 abitant dla provincia ëd Coni.El pais a sors,n'tla riva a destra de Vrèita
Ij pais confinant
Vilaneuva a confin-a a nòrd con Murel, a sud con Rufìa e Scarnafis, a òvest con Morëtta e La Tor
Frassion
Vilaneuva à l'haa tante cassin-e sparse e doi frassion ch'as treuvo an sla strà për andé a Murel:
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Simone Alberto (dal 26/05/2014)
Mòto
La mòto (ëdcò motociclëtta), a l'é un mojen ëd trasport motorisà a doe roe monotrassa (l'un-a daré l'àutra).
🇫🇮
Rouvray-Saint-Denis
Rouvray-Saint-Denis a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 19,35 km², con 360 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 18 ab/km².
Lenga Tonga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tonga o Tonga a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Zambia.<BR> <BR>
Rouvray-Saint-Denis
🇫🇮
Lenga Tonga
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tonga a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=toi
Lepista panaeola
Descrission
Capel fin a 12 cm, bombà, da bes grisastr a brunastr, con dle cite stisse al bòrd conséntriche brun-e. Lamele adnà, bes rosastr. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 2 cm, biancastra. Carn ciàira. Odor vitaminà.
Ambient
A chërs ant ij pra, soens an sercc.
Trevi nel Lazio
Trevi nel Lazio a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 1.825 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 54 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 34 ab/km quadrà. A confin-a con Arcinazzo Romano (RM), Filettino, Fiuggi, Guarcino, Jenne (RM), Piglio, Vallepietra (RM).
🇫🇮
Siris
Siris a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 249 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 6 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 42 ab/km quadrà. A confin-a con Masullas, Morgongiori, Pompu. 🇫🇮
Giuseppe Baretti
thumb|right|200px|Giuseppe Baretti Scritor. Giuseppe Marc'Antonio Baretti a l'era nassù a Turin ël 24 d'avril dël 1719, da na famija originaria d'Arvàuta, e a l'é mòrt a Londra ël 5 ëd magg dël 1789. Sò pare architet a l'avrìa vorsù che 'l fieul a ancaminèissa ëdcò chiel a fé sta profession, ma Giuseppe a l'era tròp curt ëd vista, tant che fin-a da cit a dovìa porté j'uciaj.
Baretti l'era andass-ne da 'n ca ch'a l'era ancor assè giovo e a l'ha passà tuta soa vita sensa mai stabilisse ant un pòst.
A l'ha mostrà Lenga e literatura italian-a a l'Università ëd Londra.
A l'é peui tramudasse a Venessia anté che dal 1m d'otóber 1763 ai 15 dë stèmber 1764 a publicava doe vire al mèis, con lë stranòm d' Aristarco Scannabue, l'arvista Frusta letteraria, ch'a l'é stàita peui sarà dal govern venessian.
Dël 1769 a l'é stàit nominà segretari për la corëspondensa strangera dla Real Academia dle Bele Art. Dal 1782 fin-a a soa mòrt ël goern anglèis a l'ha faje rivé na pension d'80 sterlin-e a l'ann.
Euvre prinsipaj
A l'é n'arcòlta d'otantesses litre scrivùe tute da chiel con ëd nòm diferent, gavà un-a ch'a l'é d'Annibal Caro.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga Likila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Likila o Likila a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Likila a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lie
Lenga Daza
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Daza o Daza a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Daza a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dzd
Metz
Tolosa a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Loren-a, ant ël dipartiment ëd la Mosela. A së stend për na surfassa ëd 41,94 km², con 121.841 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2905,1 ab/km².
🇫🇮
Lenga mixe, isthmus
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, isthmus o Mixe, Isthmus a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, Isthmus a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mir
Lenga mixe, coatlán
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, coatlán o Mixe, Coatlán a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, Coatlán a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mco
🇫🇮
Coatlán Mixe language
Campelo, Negreira
San Fins ëd Campelo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Negreira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 99 abitant (55 fomne e 44 òm) distribuì an 3 grup ëd popolassion.
Lenga popoloca, Santa Inés ahuatempan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga popoloca, Santa Inés ahuatempan o Popoloca, Santa Inés Ahuatempan a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, Santa Inés ahuatempan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pca
🇫🇮
Pontinvrea
Pontinvrea (O Ponte an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 851 abitant, an provincia ëd Savon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Matteo Camiciottoli (da l' 8/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Anliure esterne
left|thumb|200px|Cesa ëd San Lorens 🇫🇮
Natashquan Airport
Ël Natashquan Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Natashquan, Québec, Canadà.
Châteaubourg
Châteaubourg a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 4,27 km², con 204 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 47 ab/km².
Alpin
L'ideassion
thumb|right|200px|Ël capel dj'alpin J'alpin a son un còrp ëd tropié ëd montagna dl'esèrcit italian, pensà e studià ant ël 1866 dal cap dë stat-magior general Giuseppe Domenico Perrucchetti. Chiel-sì, contra l'opinion prevalenta che na guèra ëd difèisa a dovìa për fòrsa dësrolesse an sla pian-a padan-a, a sostnìa la possibilità e l'amportansa ëd n'arzistensa an sl'arch alpin. A l'era antlora essensial avèj a disposission dle trupe specialisà, formà da òm costumà a la vita an montagna, ch'as podèisso mobilitesse an pressa për buté un prim antrap a n'ofensiva nemisa e dé ël temp al gròss ëd l'esèrcit ëd consentresse e ëd rivé al front. An soa propòsta, Perrucchetti a l'avìa designà le provinse anté ch'a ventava recluté coste fòrse: Ùdin, Belun, Vicensa, Veron-a, Bressia, Bérghem, Sondri, Còm, Noara, Turin, Coni, Pòrt Morissi, Génoa.
La creassion
Le prime quìndes companìe a son ëstàite formà ségoit a decret dël 15 d'otóber 1872 (sot-signà da re Vitòrio Emanuel II a Nàpoli anté ch'a l'era aj bagn) pr'inissiativa dël ministr ëd la goèra, ël general noarèis Céser Ricotti-Magnani.
Ant la relassion ch'a precedìa ël decret as na spessificava ël but: col ëd controlé chèiche val ëd le frontere ossidental e setentrional dl'Italia. Ël decret a fissava ëdcò ël model dla divisa: braje grise con banda rossa; paltò grison ëscur; capel a cùpola con fris na stèila, glan ross e la piuma 'd cornajass; ghete 'd tèila. L'arma a l'era ël fusil Wetterli, model 1870.
L'organisassion inissial
Le prime quìndes companìe a son ëstàite constituìe ant ël mars 1873, argropà an quatr repart alpin, mincadun comandà na n'ufissial superior. Le companìe a j'ero: Minca companìa a l'era dotà d'un magasin d'arme e 'd vestiari, 'd na carëtta da mul dël tipo dovrà ant soa comba e 'd na bes-cia.
La coscrission local
A l'é dzortut an cost caràter regional ch'a l'ha soa adoss lë spìrit ëd còrp ch'a l'ha sempe caraterisà j'alpin e ch'a fongo le tradission ch'a l'han contribuì a popolarisene la figura.
Le riorganisassion
La riussìa dle prime 15 companìe a l'ha portà, con laj dij 30 dë stèmber 1873, a l'angrandiment dl'orgànich, con la creassion d'àotre 9 e ij comand ëd repart a son ëstàit portà a 7. Si provediment-sì a son ëstàit atuà ant ël 1874 e ant ël 1875. Ël còrp a l'é stàit soagnà dël distintiv ëd le trupe speciaj, figurà da la cornëtta da buté an sël capel. An dzorpì aj soldà a l'é dasse la mantlin-a e le gambere a liasse, tanme cole portà ant le combe.
Dël 1m ëd gené 1875 ij set comand ëd repart a son ëdventà comand ëd batajon, mincadun ch'a gropava 3 o 4 companìe. Ij batajon a l'avìo nen n'ufissial médich, ma a l'ero echipagià con un sach ëd sanità, ch'a contnisìa meisin-e bel fé da dovré. Le sede dij batajon alpin a j'ero: Coni, Ël Mondvì, Turin (3rs e 4rt batajon), Còm, Veron-a e Trevis (peui tramudà a Cornijan).
Tyromyces chioneus
thumb|right|Surfassa
Alpin
Le riorganisassion
A la fin dël 1878, séghit al decret real dij 30 d'ost, le companìe a son ëdventà 36 formanda 10 batajon: Ël Mondvì, Fossan, Bra, Turin, Susa, Civass, Cher, Dësensan, Veron-a e Cornijan. Minca companìa a l'era ëd 250 òm, un total ëd 9000 alpin. Antratant a l'era cambiasse la divisa, adotanda la giaca bleu-turchèis con ij filet ross e dël 1880 a l'é stabilisse 'n model ëd gambal ùnich.
Tyromyces chioneus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Alpin
Le riorganisassion
An ardobiand companìe e batajon, con laj dij 29 ëd giugn 1882 a son ëstàit constituì 6 regiment alpin, ij prim quatr formà su tre batajon, ël quint e ël sest su quatr. Con laj dij 23 ëd giugn 1887 ij regiment a son ëstàit portà a 7, peui a dventran 8 con laj dij 15 ëd luj 1909. La fòrsa total a l'era ëd 26 batajon e 78 companìe, con 8 muj mincadun-a.
Dël 1894, për prim, j'alpin a son armasse con ël fusil Parravicino-Carcano, model 1891 (ch'a sarà dovrà ancora ant ël 1945).
Tyromyces chioneus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Alpin
Le riorganisassion
L'ordinament dël còrp a l'ha passà vàire trasformassion antra le doe guère mondiaj. Arcostituì 'd fasson gradual apress la sconda guèra mondial, ël còrp ëd j'alpin a l'é stàit organisà an sinch brigà: la turinèisa, la tridentin-a, l'oròbica, la Cador e la Julia.
Tyromyces chioneus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tyromyces chioneus (Fr.) P. Karst.
🇫🇮
Alpin
Le guère coloniaj
La prima bataja dj'alpin a l'é stàita cola d'Adua dël 1m ëd mars 1896, anté ch'a l'han combatù quatr companìe d'alpin comandà dal colonel Menini, mòrt ant la bataja.
Ël còrp a l'ha contribuì a la guèra italian-a turca dël 1911-1912 për la conquista dla Libia con des batajon: Ël Mondvì, Salusse, Fenestrele, Susa, Ivrèja, Édol, Veston, Veron-a, Feltre e Tolmes: ël prim a dësbarché a l'é stàit ël batajon Salusse ant l'otóber 1911; ij darié batajon a son rintrà an novèmber 1913.
La prima guèra mondial
J'alpin a son ëstàit angagià fin-a an fond e ëd fasson rudia durant la prima guèra mondial, essenda le trupe mej preparà a afronté 'l combatiment an s'un front për la pì part montagnos tanme col italian-austrìach.