cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Volped
Stòria
thumb|left|200px|La piev romanica 'd San PèËl topònim ëd Volped a l'é atestà ant l'àuta Età 'd Mès tanme Vicus Piculus, Vicus Peculus, Vicus Pecudis, Vipegulus, ch'a vorìa indiché 'n cit vilagi ëd bërgé 'd fèje. Ant ël pais a s'alvava la Piev ëd San Pé, che ant ën document dël 965 a l'é descrivùa tanme la piev prinsipal ëd la val dël Cròu, dont a dipendìo àutre piev minor ëd j'anviron. Sempre a l'época medieval a armonta 'l castrum, ël vilagi fortifià da muraje che ancora ancheuj a òcupa l'area sentral dël pais. Volped a fasìa part dël Contà 'd Torton-a: ant un document dël 971 ël cont Obert a don-a chèich possediment dël pais ai monio 'd Cluny. thumb|left|200px|L'intern ëd la pievIj drit feodaj pì antich a mostro na dipendensa dai marchèis obertengh ëd Gavi, e a ven-o peui cedù a jë sgnor ëd Montmarsen. Dël 1155 Volped a presta agiut a la sità 'd Torton-a, butà sota assedi da Federich I Barbarossa. Dël Tërzent, ël Contà 'd Torton-a a finiss ant l'area d'influensa dël Ducà 'd Milan dij Viscont. Ai 9 ëd novèmber 1412 Flip Maria Viscont a conced an feod ël pais al tortonèis Perin Càmeri, General djë Stat Militar dl'Oltrapò, ch'a l'avìa servilo an guèra. A la mòrt dël Càmeri dël 1426, ël feod a l'é lassà an ardità a la Fàbrica dël Dòm ëd Milan. Costa apartenensa, ch'a së slongherà fin al Setsent, a porta vàire benefissi al pais përché a l'é dispensà da la tassasion normal ëd j'àutr pais. Un bass-riliev gòtich ancheuj conservà ant l'intrada dël Palass Munissipal a mostra l'at ëd donassion ëd Volped a la Madòna da part ëd Perin Càmeri. Le contèise con ij pais d'avzin, comensà a l'época dij guelf e dij ghiblin, a porto a vàire darmagi: a l'inissi dël Sinchsent un conflit con Monlià, an sla riva opòsta dël Cròu, a fa sì che le muraje dël borgh vèj a ven-o abatùe e a saran arcostruìe mach a la fin dël sécol. thumb|left|200px|Le muraje dël borgh vèj Dël Setsent ël pais a passa sota la protession dël re Carl Emanuel III ëd Savòja. Ël pais a ven anfeodà a la famija Guidbòu Cavalchin e peui ai Malaspin-a. D'apress a la fin dla dominassion fransèisa dl'Imperi 'd Napoleon Bon-a-part, Volped a intra definitivament ant ël Regn ëd Sardëgna, ant la Divison (peui Provinsa) ëd Lissandria, ant la Provinsa (peui Sircondari) ëd Torton-a e a cap d'ën Mandament. Dël 1927 ij comun ëd Bërsòu, Monlià e Volpièj a ven-o ancorporà a col ëd Volped ma a oten-o torna soa indipendensa aministrativa dël 1948.
Lenga Kaba Deme
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kaba Deme o Kaba Deme a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment ant ël Ciad.<BR> <BR>
Volped
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giancarlo Caldone (da l'08/06/2009, scond mandà dal 27/05/2014).
Algua
Algua (Àlgua an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.383 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 24 chilòmeter da Bérghem, a n'autëssa 'd 432 méter.
Volped
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Algua
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pier Angelo Acerbis (dal 26/05/2014).
Lenga Kaba Deme
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kaba Deme a peul esse:<BR> <BR>
Algua
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama dla frassion Rigosa 🇫🇮
Lenga au
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Kaba Deme
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kwg
Hygrocybe veselskyi
Descrission
Giaun al bòrd e baross al disch, fibrilosa.
Ambient
A chërs ant la gèra.
Saint-Césaire-de-Gauzignan
Saint-Césaire-de-Gauzignan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 6,84 km², con 224 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
Hygrocybe veselskyi
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Saint-Césaire-de-Gauzignan
🇫🇮
Hygrocybe veselskyi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cortinarius paleifer
Descrission
Capel fin a 4 cm, lamele pòch s-ciasse, brun viòla, al pé ël misseli a l'é lila viòla.
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Cortinarius paleifer Svrcek
🇫🇮
Lenga dij segn lyons
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn lyons a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Fransa.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn lyons a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lsg
🇫🇮
Scontrone
Scontrone a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 595 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 28 ab/km quadrà. A confin-a con Alfedena, Barrea, Castel di Sangro, Montenero Val Cocchiara (IS), Roccaraso.
🇫🇮
Lenga aer
Pais an dova a l'é parlà
La lenga aer ò Aer a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Pakistan.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl 'Aer a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aeq
🇫🇮
Kaufdorf
Kaufdorf a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 901 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 2,1 km², con na densità ëd popolassion ëd 429 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Gelterfingen, Rüeggisberg, Rümligen, Toffen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Saint-Sauveur-en-Diois
44.68111°N, 5.1575°W
Saint-Sauveur-en-Diois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 6,95 km², con 52 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7 ab/km². 🇫🇮
Lenga matsés
Pais an dova a l'é parlà
La lenga matsés o Matsés a fa part ëd le lenghe panoan e a l'é parlà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Matsés a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mcf
Larus marinus
Larus marinus
thumb|right thumb|right|J'euv thumb|right|Na carta ëd sò spantiament
Lenga matsés
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ribera
right|140px Ribera (Rivela an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 19.607 abitant, an provincia d'Agrigent.
Trofarel
right|140px Trofarel (Trofarello an italian) a l’é un comun d' 11.130 abitant dla provincia ëd Turin.
Larus marinus
Descrission
A l'é n'osel longh pì che 70 centim; a l'ha 'l piumage color gris lavagna, scasi nèir ant le zòne daré dla schin-a e an sj'ale e bianch da j'àutre part. Ël bech a l'é arzistent, giàun con na macia rossa an sla ponta dla rama da sota; ij sò euj a son sercià 'd ross. Le piòte a son reusa o a dan an sël bianch.
Ij giovo dël prim ann a l'han color sombr; ant lë scond e ël ters ann a dvento viaman pì spali an sël còrp e pì scur an sj'ale, fin-a che al quart ann a pijo la vesta da adult.
A l'é un dij pì fòrt predator antra j'osej marin.
Ambient
A fa 'l ni an colònie an sle còste ëd ròche.
Distribussion
As treuva an Mérica setentrional, Islanda, Euròpa sènter-setentrional.
Trofarel
Stòria
Al prinsipi dël 1900 djë sgav ant un simiteri galo-roman a l'han trovà dle fibule gàliche, dont un-a Ms. Barossej a la disìa dla sòrt pavèisa.
Matagami Water Aerodrome
Ël Matagami Water Aerodrome a l’é un aeropòrt localisà an Matagami, Québec, Canadà.
Ribera
Aministrassion
thumb|right|200px|Ël castel ëd Poggiodiana Ël sìndich a l'é Antonino Scaturro (dal 27/06/2006).
Sità gemelà
Ribera a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Trofarel
Tradission
Le mascre ëd Trofarel a son Monsù Brichèt e Madama Grijòta.
Demòcrit
thumb|250px|right|Demòcrit
Filòsof, siensià e matemàtich, nassù a Abdera, an Tracia, e ativ ant la sconda mità dël V sécol aGC.
Trofarel
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Tomeo (dal 28/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Port Moresby
A l’é ëdcò la prima sità dël pais për importansa econòmica e për popolassion, con anviron 255.000 abitant.
Demòcrit
La chestion dle dàite
An sla cronologìa ëd Demòcrit a-i ero ant l'antichità doe tradission diferente. Dapress un-a, a sarìa nassù vers ël 500 aGC e mòrt dël 404 anviron e a sarìa stàit magìster dël sofista Protàgora; conforma a l'àutra, a sarìa vivù antra ij sécoj V e IV aGC (miraco nassù anviron dël 460 aGC e mòrt anviron dël 361 aGC), contemporani ëd Sòcrate e pì giovo ëd Protàgora d'almanch na generassion. Costa sconda tradission a l'é cola che al di d'ancheuj a l'é la pì acetà. Tutun, bele che ant ës cas-sì Demòcrit a l'ha dzorvivù a Sòcrate d'un pess, la storiografìa tradissional a l'ha classificalo antra ij pre-socràtich.
Vanessa atalanta
Ambient
La ruva a viv an dzora a j'urtije. Doe o tre generassion a l'ann.
Port Moresby
Geografìa
Port Moresby a l'é un important pòrt ans ël Golf ëd Papua ant la part sud-oriental ëd l'ìsola dla Neuva Guinea.
Demòcrit
La chestion dle dàite
La chestion dla cronologìa a resta amportanta për podèj capì j'anfluense ressìproche antra l'atomism democritéo e j'àutre corent ëd pensé sientìfich dël V sécol aGC.
Vanessa atalanta
Distribussion
A viv an tuta Italia e ant j'ìsole.
Port Moresby
Sità gemelà
Port Moresby a l'é gemelà con:
Demòcrit
La chestion dle dàite
A l'é tutun sigur che Leucip a l'é stàit sò magìster.
Vanessa atalanta
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Port Moresby
Sità gemelà
🇫🇮
Demòcrit
Soa vita e sò pensé
Demòcrit a l'avìa ardità na bon-a fortun-a, ch'a l'ha përmetuje ëd viagé motobin: i lo trovoma a Atene, an Egit (anté ch'a l'é stàit për set agn e a l'ha studià ij sistema matemàtich e fìsich dle scòle antiche) e pì tard an Mesopotamia, peul desse ch'a sia passà ëdcò an India e an Etiòpia. A l'é rintrà dai sò viage ch'a l'era vnù pòver.
A l'ha portà l'arserca naturalìstica a n'àut livel ëd rigor sientìfich. Sò pensé a l'era restà bandonà për vàire agn, për peui esse torna pijà an considerassion da Aristòtil.
La teorìa atomista
A l'é avosà dzortut për soa teorìa an sla materia, che chiel a considerava coma formà da part nen divisìbij e ch'a ciamava àtom. Costa teorìa a l'era già stàita smonùa da Leucip.
Conforma a Posidòni, la teorìa atomista a l'avìa ëd sorgiss motobin antiche: a armontava andaré fin-a ai fenis dlë scond milegn aGC; për d'àutri, Demòcrit a l'avìa amprendù le dutrin-e dij mago persian e djë stròlogo caldéo a Abdera o pì tard an Egit.
Le dutrin-e ëd Demòcrit a tratavo ëd fasson direta ël problema sporzù daj filòsof pre-socràtich dë smon-e na spiegassion ch'a stèissa an pé dl'univers fìsich, e a vorìo rësponde a le dutrin-e dj'eleat. Parménid, fondador dla scòla eleàtica, a l'avìa fortì che gnente a peul nasse da lòn ch'a l'é pà, e che tut lòn ch'a l'é a peul nen subì d'alterassion o ëd modificassion, përchè dësnò a dventrìa lòn ch'a l'é pà. Donca, qualsëssìa tentativ dë spieghé l'univers fìsich tanme derivà da un-a o pì sostanse originarie a l'era condanà al faliment, dagià che a comportava dij cambiament ant le sostanse originarie.
L'atomism ëd Demòcrit a sërcava dë schivié st'arten, gavandje a j'element costitutiv originari scasi tute le qualità ch'as manifesto ant j'oget derivà da lor: ël pien e ël veuid, visadì l'esse e l'esse pà (conforma a na problemàtica giumaj pijà an manera definitìva dal pensé parmenidéo), a dventavo la base dla spiegassion democritéa dl'univers. L'esse a son j'àtom, darié costituent ëd l'univers, indivisìbij, an quantità sensa fin, dotà d'un moviment natural. Ël veuid a resta necessari për l'agregassion e la separassion ëd j'àtom: sensa ëd chiel a-i sarìa pà ëd moviment e a sarìa impossìbil ëspieghé la formassion dij mond.
A l'ipòtesi dl'àtom tanme darié e pì ancreus costituent ëd l'univers, Demòcrit a l'era rivaje an arfletend an sla problemàtica dla divisibilità a l'infinì, smonùa da Zenon. A fa na distinsion antra 'l camp matemàtich, anté che na division parèj a resta possìbil, e ël camp fìsich, andoa, a l'opòst, sòn a peul pà ancapité, dësnò as rivrìa a anulé l'istess mond fìsich.
Al moment che na partìa d'àtom a l'é isolasse, a l'é vnusse a formé un gorgh che a l'ha fàit sì che àtom sìmij a fusso tirà vers d'àutri àtom parèj ëd lor: da cost moviment a l'é formasse na strutura sférica ch'a contnìa la tèra, ël cel e ij còrp celest, visadì n'univers ësférich.
Dagià che la quantità d'àtom e l'estension dël veuid a l'avìo pà fin, as son formasse vàire sistema còsmich, dont cheidun as dësblo an andasend a sbate contra d'àutri, e cheidun a séghita a esiste (për esempi ël nòstr).
J'àtom, scond chiel, a l'avìo grandëssa e forma e j'agregà d'àtom a l'ero diferent e a la sorgiss ëd còse diferente pròpe për soa forma geométrica e grandëssa diferente e për la posission che j'àtom a vnisìo a pijé an gionzendse. A diferensa da lòn ch'a farà Epicur, Demòcrit a negava che l'àtom a l'èissa un pèis: sossì a l'era determinà dal moviment, da l'andi diferent creà andrinta un gorgh; donca ël pèis a restava nen la càusa dël moviment.
L'ordinament dël mond proponù da Demòcrit a lassava fòra qualsëssìa finalism.
La teorìa dla conossensa
Soa teorìa dla conossensa a ven drit da la concession atomista. A travers dij dàit fenoménich, as ven-o a conòsse le còse invisìbij, la composission atòmica dla materia; le passion a manifesto la teorìa dla conossensa ëd lòn ch'a së smija, che Demòcrit a l'ha pijà da Empédocle.
Conforma a la vision materialista, Demòcrit a fortìa che la sensassion, për mojen dla qual i cujoma ij dàit sensìbij, a riva për contat diret: dij fluss d'àtom a parto da j'oget e a toco ij nòstri sens, determinand j'image dle còse. Le diferense ëd qualità dj'oget conossùe a travers dij sens a dipendo da la natura e da la disposission dj'àtom e dël veuid; dal rancontr con ij nòstri sens a nasso j'ansidite qualità secondarie, visadì ij color, ij savor e via fòrt. Coste a son conseguensa ëd vàire disposission dj'àtom, a son presente an qualsëssìa oget ch'a l'ha la giusta configurassion atòmica e a cangio o a dësparisso con ël cangé dla configurassion.
Le sensassion a son basà an sël toch e a son dovùe a image ch'a intro ant j'òrgo sensoriaj da fòra e a pròvoco d'alterassion ant ël soget. Le qualità a son donca na modificassion ëd la sensassion, pà na proprietà dl'àtom, ch'a l'ha mach forma e grandëssa (j'ansidite qualità primarie). Costa distinsion antra qualità primarie e secondarie a antìssipa cola ëd Locke.
Demòcrit a l'é ël prim anté ch'i trovoma un tentativ serios dë spieghé ij color: a considerava nèir, ross, bianch e verd tanme primari; j'àutri color, e a-i na i-é infinì, a arzulto da na mës-cia ëd costi quatr.
Ëdcò l'ànima, conforma a Demòcrit, a l'era componùa d'àtom che, coma coj dël feu, a l'avìo forma sférica; ël pensé coma ëdcò la sensassion, a l'era l'arzultà dl'anterassion antra j'àtom ëd l'ànima e le configurassion atòmiche ch'a vnisìo da fòra.
La matemàtica
Demòcrit a l'ha scrivù vàire euvre ëd matemàtica, an sla geometrìa, ij nùmer e j'irassionaj, tute përdùe. Soa concession atomista dla materia a l'ha mnalo a consideré un sòlid tanme formà da na quantità motobin granda ëd seuj paralej, e a smija che sòn a l'abia përmetuje ëd dimostré che ël volum ëd na piràmida a l'é la tersa part dël volum d'un prisma con l'istessa base e l'istessa autëssa. Costa fasson ëd fé ij cont d'àree e volum a sarà criticà da Archimede.
Le siense sossiaj
Demòcrit a l'ha smonù ëdcò d'ipòtesi an sl'orìgin dle prime sossietà uman-e e dël lengage.
Për chiel j'òm, a l'ancamin nen bon a dovré l'esperiensa e la técnica, a l'ero crasà confrontà a le dificoltà ëd l'ambient natural (la fam, la frèid e via fòrt). Pì tard as son gropasse antra 'd lor për protegg-se l'un l'àutr e a l'han amprendù a comuniché anventand dle paròle ch'a designo j'oget conforma a 'n prinsipi tut afàit convensional. Sbaruvà da le calamità naturaj, dont a son nen bon a trové na spiegassion, a j'atribuisso ëd caràter ëd la divinità.
Parèj na sossietà a chërs e as dësvlupa fin-a a che, për tròpa richëssa, a men-a a l'ingiustissia e a la disugualiansa e a l'é càusa parèj ëd soa pròpia dëstrussion.
Da costa vision dël mond, ordinà conforma a necessità, con soe laj che ël pensé uman a peul capì, Demòcrit a fasìa ven-e n'antërpretassion seren-a dla vita ëd minca òm e n'arflession pasia an sël valor ëd la vita assossià.
An efet, Demòcrit a l'é arpresentà da la tradission tanme ël filòsof ch'a rij.
La moral
An soe dite moraj, dont an resto vàire frament, Demòcrit a sbòssa la figura dël savi che pasi a giùdica le còse e a dà a la rason la possibilità ëd mostresse lìbera dëdnans a j'aveniment.
Coste sentense a son ëstàite soèns antërpretà tanme incoerente con soa vision mecanicista e materialìstica dl'univers. Ma an efet, an Demòcrit a-i seurt fòra, bele che sensa ël rigor che pì tard a sarà djë stòich e dj'epicuréo, l'ideal ëd la rassionalità mnà a cossiensa ëd vita ética. La sapiensa a consist a pensé bin, parlé bin e fé bin. Sòn as peul fesse pròpe përchè un a conòss ël mond 'me ch'a l'é e a l'ha capì la necessità ëd sò órdin.
Demòcrit a sbefia coj che a giustìfico soe assion sensa sust an dasend la colpa a l'asar: l'asar a esist pa, a l'é mach na scusa për deghisé pròpia ignoransa.
Dagià che mincadun a peul rivé a la conossensa, a l'é colpèivol chi ch'a va dapress a j'aparense, arfudandse ëd dovré la rason. Parèj, la vita dël savi a l'é caraterisà da la tranquilità d'ànim, ch'a përmet ëd giudiché, conforma a la rason e a la conossensa dij piasì e dle passion, le còse amportante dla vita.
Për Demòcrit, la tranquilità dla vita andividual a ven prima che ël travaj e l'angagg ant la comunità polìtica e sossial. Sò ideal ëd saviëssa a l'é leugn da l'angagg socràtich e platònich, an chèich manera a antìssipa la figura dël savi epicuréo e a arpresenta bin, ant l'Atene tormentà ëd coj agn, la decision ëd coj ch'a l'han ambrassà l'arserca filosòfica dësgropà daj problema polìtich concret. Cost-sì ëd Demòcrit a l'é n'andividualism d'adoss sientìfich, ch'a l'é l'àutra facia dl'andividualism polìtich che chèich sofista a mostravo an coj agn.
Àutre contribussion
Ij talent ëd Demòcrit as son esprimusse an tuti ij setor. Ant ij sò travaj as treuvo d'antissipassion dl'idrostàtica archimedien-a e dël prinsipi d'inersia.
A l'é ëdcò autor ëd travaj an sla poesìa e l'astrologìa.
Ij sò scrit
Për conòsse j'idèje ëd Demòcrit a ven-o pì a taj j'esposission ësmonùe da Aristòtil (ch'a l'avìa scrivù un lìber, ancheuj përdù, Su Demòcrit), Teofrast e j'àutri comentator pì tard.
Ij sò scrit a l'ero stàit ordinà da Trasil dël I sécol dGC an tetralogìe, visadì an partìe ëd quatr.
Soe euvre prinsipaj
🇫🇮
Canal San Bovo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigi Zortea (dal 15/03/2004).
Sità gemelà
Canal San Bovo a l'é gemelà con:
🇫🇮
Canberra
200px|thumb|right|Ël vej Parlament (dnans) e 'l neu (daré) Canberra a l'é la capital dl'Australia.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Pasi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Pasi o Pasi a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Pasi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=psq
Lübtheen
Lübtheen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 119.69 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 4.655 abitant.
Lenga dij segn dël Madagascar
Pais andoa a l'é dovrà
La lenga dij segn dël Madagascar a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Madagascar.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dël Madagascar a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mzc
🇫🇮
Norwegian Sign Language
Lenga Naga, Thangal
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Naga, Thangal o Naga, Thangal a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Naga, Thangal a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nki
Lenga koli kachi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga koli kachi ò Koli Kachi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Pakistan.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Koli Kachi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gjk
🇫🇮
Houlgate
Houlgate a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,69 km², con 1.654 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 353 ab/km².
🇫🇮
Almofrei, Cotobade
San Lourenzo d'Almofrei a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cotobade. Soa popolassion al censiment dël 2007 a l’era ëd 276 abitant (137 òm e 139 fomne), distribuì an 5 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Saint-Chaptes
Saint-Chaptes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 13,07 km², con 1 184 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 90 ab/km². 🇫🇮
Lenga matìs
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Matìs a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mpq
Lenga Kaba Na
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kaba Na o Kaba Na a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment ant ël Ciad.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kaba Na a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kwv
Cortinarius duracinus
Descrission
Capel fin a 10 cm, seuli o pòch fibrilos, da baross a bes òcra ciàir con ël sech. Lamele café-làit canela. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 2 cm, radicanta, fibrilosa, bianca. Carn ciàira. Odor un pòch jodà.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Cortinarius duracinus Fries
🇫🇮
Bazar, Santa Comba
San Mamede ëd Bazar a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santa Comba. Soa popolassion al censiment dël 2006 a l’era ëd 466 abitant (230 fomne e 236 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Raillimont
🇫🇮
Alabastr
L'alabastr a l'é un solfà d'idrà ëd càuss, ëd fórmola CaSO_42H_2O. A l'é un material tënner, dai fin cristaj.
L'alabastr natural a esist ant ij ton dël bianch làit, verd, giàun, ross groson e ambra; a-i é ëdcò col ant ij tos d'àgata, motobin arsercà. La pera, dle vire venà, a varia ëdcò për trasparensa.
Costa pera a l'é sot-metùa a 'n process d'anvejament: l'erosion a la frusta; ël sol, l'eva, la càud e la frèid a la longa a la ternisso e a l'angiaunisso. 🇫🇮
Progression aritmética
Na sequensa a_n ëd nùmer reaj as dis progression aritmética s'a resta costanta la diferensa antra doi qualsëssìa dij sò element consecutiv, visadì cand la quantità a_{n+1}-a_n a dipend nen da n.
Costa diferensa a_{n+1}-a_n as ciama rason ëd la progression. Donca na progression aritmética a l'é chërsenta cand soa rason a l'é positiva, a l'é dechërsenta s'a l'ha rason negativa e a l'é costanta si soa rason a l'é 0.
An calcoland j'element ëd na progression aritmètica ëd rason d an fonsion ëd sò prim element, i otnoma: e, an general, 🇫🇮
Hygrocybe riparia
Descrission
Capel fin a 2 cm, cònich a ponta, ross groson, fibrilos, pòch an-neirent. Lamele da giaunastre a rossastre, variàbij. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,5 cm, ciàira, angrisenta al pé. Carn ciàira.
Ambient
A chërs al bòrd ëd le depression ùmide an sle dun-e e an riva al mar.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Alfredo Binda
right|200px|thumb|Alfredo Binda Alfredo Binda a l'era nassù a Cittiglio l'11 d'agost dël 1902 e ambelelì a l'é mòrt ël 19 ëd luj dël 1986.
Hygrocybe riparia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Alfredo Binda
A l'é stàit un dij pi grand coridor ciclista dla stòria.
Vitòrie pi importante
🇫🇮
Scoppito
Scoppito a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 2.757 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 53 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 52 ab/km quadrà. A confin-a con Antrodoco (RI), Fiamignano (RI), L'Aquila, Tornimparte.
🇫🇮
Kehrsatz
Kehrsatz a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 3.695 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 4,44 km², con na densità ëd popolassion d'832 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Belp, Köniz, Muri bei Bern, Wald.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Lenga dia
Pais an dova a l'é parlà
La lenga dia o Dia a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Lenga dij segn malesian-a
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn malesian-a a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Malaysia (penìsola).
Lenga dia
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Dia a peul esse:
Lenga dij segn malesian-a
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn malesian-a a peul esse:
Cecima
Cecima (Sésma an dialèt oltrapadan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 236 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Lenga dia
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dia
🇫🇮
Lenga Yessan-Mayo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yessan-Mayo o Yessan-Mayo a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Cecima
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Milanesi (dal 26/05/2014).
Lenga Yessan-Mayo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yessan-Mayo a peul esse:<BR> <BR>
Cecima
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Lenga Yessan-Mayo
Classificassion
<BR>
Ramicourt
Ramicourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,82 km², con 178 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 46 ab/km².
🇫🇮
Lenga Yessan-Mayo
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yss
Lenga dij segn malesian-a
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mzc
🇫🇮
Lenga pisabo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga pisabo o Pisabo a fa part ëd le lenghe panoan e a l'é parlà dzortut an Perù.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Pisabo a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pig
🇫🇮
Lenga elkei
Pais an dova a l'é parlà
La lenga elkei o Elkei a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Elkei a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=elk
🇫🇮
Lenga Naga, Maram
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Naga, Maram o Naga, Maram a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Naga, Maram a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nma
Ziano di Fiemme
right|140px Ziano di Fiemme a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.668 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Vanzetta (dal 9/05/2005).
Arferiment
🇫🇮
Matheson Island Airport
Ël Matheson Island Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Matheson Island, Manitòba, Canadà.
Saint-Sauveur-Gouvernet
44.33806°N, 5.35139°W
Saint-Sauveur-Gouvernet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 19,32 km², con 203 abitant. scond ël censiment dël 1999, tem uma densità ëd 10 ab/km². 🇫🇮
Vanessa cardui
Ambient
La ruva a viv dzora ai card e a j'urtije. Tre generassion a l'ann.
Distribussion
A viv an tuta Italia e ant j'ìsole, da la pian-a a la montagna.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Panchià
Panchià a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 740 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luca Braito (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Lenga dij segn maltèisa
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn maltèisa a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut a Malta.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn maltèisa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mdl
🇫🇮
Castlin
Castlin (Castellino di Moncalvo) a l'é na frassion dël comun ëd Moncalv, ant la Provincia d'Ast. Ël pais a resta an sle colin-e dël Monfrà. A confin-a a nòrd con ël comun ëd Ciarzin, a est con col d'Autij, a òvest con col ëd Ponsan, ch'a son tùit an Provincia ëd Lissandria. 🇫🇮
Cortinarius ionosmus
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
A chërs sota le conìfere, an montagna.
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Cortinarius ionosmus Moser, Nespiak & Schwobel
Hubert-Folie
Hubert-Folie a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 1,92 km², con 196 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 102 ab/km².
🇫🇮
Larus fuscus
thumb|right
Larus fuscus
thumb|right Órdin:  ---
Famija: ---
Géner:  ---
Cockburn Town
thumb|right|200px|Na strà ëd Cockburn Town Cockburn Town a l'é la capital dlë ìsole Turks e Caicos.
Larus fuscus
Larus fuscus
thumb|right|Un grand (dadré) e un cit (dadnans col piumagi pì scur)
Cockburn Town
As treuva an sl'ìsola ëd Grand Turk e a conta anviron 3.700 abitant.
Pióbes (TO)
right|140px Pióbes (Piobesi Torinese an italian) a l’é un comun ëd 3.633 abitant dla provincia ëd Turin.
Cockburn Town
🇫🇮
Larus fuscus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: gabian, ochëtta, muliné.
Pióbes (TO)
Arferiment
🇫🇮
Larus fuscus
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Larus fuscus
Turks e Caicos
thumb|right|160px Le ìsole Turks e Caicos a son na dipendensa dël Regn Unì ant ij Caràib.
A l'han na surfassa ëd 417 km² e a conto anviron 21.750 abitant.
La capital a l'é Cockburn Town.
Anté ch'as treuvo
A son 28 ìsole, ma mach le 8 pi grand a son abità.
🇫🇮
Crivele
Crivele (italian: Crivelle) a l'é na frassion dël comun ëd Butijera, ant la Provincia d'Ast. 🇫🇮
Saint-Sorlin-en-Valloire
45.29°N, 4.95222°W
Saint-Sorlin-en-Valloire a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 26,50 km², con 1 559 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 58 ab/km². 🇫🇮
Lenga amahuaca
Pais andoa a l'é parlà
La lenga amahuaca o Amahuaca a fa part ëd le lenghe panoan e a l'é parlà dzortut an Perù.
Mattawa Airport
Ël Mattawa Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Mattawa, Ontario, Canadà.
Lenga amahuaca
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=amc
🇫🇮
Hygrocybe spadicea
Descrission
Capel fin a 7 cm, brun, fibrilos, sliss. Lamele giàune, lìbere. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,2 cm, sëcca, giàuna ciàira com la carn.
Ambient
A chërs ant ij pra.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Regny
Regny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11,89 km², con 247 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km². 🇫🇮
Carbonara al Ticino
Carbonara al Ticino (Carbunàra an dialèt lomlin) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.548 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Stefano Ubezio (dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
Learco Guerra
right|200px|thumb|Learco Guerra Learco Guerra a l'era nassù a Bagnolo San Vito ël 14 d'otòber dël 1902 e a l'é mòrt a Milan ël 7 ëd fërvé dël 1963. A l'é stàit un dij pi grand coridor ciclista italian.
Dömitz
Dömitz a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 60.38 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 3.011 abitant.
Learco Guerra
Vitòrie pi importante
🇫🇮
Lenga Kalou
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kalou o Kalou a fa part dle lenghe Sepik-Ramu e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kalou a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ywa
Tesero
Tesero a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 2.785 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Delladio (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga dij segn maritime
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn maritime a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an canadà.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn maritime a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga gujarati
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gujarati ò Gujarati a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gujarati a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=guj
🇫🇮
Scurcola Marsicana
Scurcola Marsicana a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia dl'Àquila, con sirca 2.489 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 30 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 83 ab/km quadrà. A confin-a con Avezzano, Capistrello, Magliano de' Marsi, Massa d'Albe, Tagliacozzo.
Lenga gnau
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gnau o Gnau a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Scurcola Marsicana
🇫🇮
Lenga gnau
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gnau a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gnu
🇫🇮
Lenga nukuini
Pais an dova a l'é parlà
La lenga nukuini o Nukuini a fa part ëd le lenghe panoan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nukuini a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nuc
🇫🇮
Moalde, Silleda
San Mamede ëd Moalde a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Silleda. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 243 abitant (130 fomne e 113 òm), distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Kulfa
Lenga Kulfa
Rivarossa
Rivarossa a l’é un comun ëd 1.651 abitant dla provincia ëd Turin.
Lenga Kulfa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kulfa o Kulfa a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment ant ël Ciad.<BR> <BR>
Rivarossa
Stòria
Antra le Grange ëd Front e Rivarossa, ant sla riva àuta che a da ant sla stra, ant j'agn '60 dël 1900 për cas a l'é trovasse na tomba a incinerassion dla prima età dël fer. L'urna a l'ha forma ëd dobi còno e andrinta a l'avìa anco' la sënner dël cremà.
Lenga Kulfa
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kulfa a peul esse:<BR> <BR>
Rivarossa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianluca Vallero (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Kulfa
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kxj
Fiorenzo Magni
right|200px|thumb|Fiorenzo Magni Fiorenzo Magni a l'é nassù a Vaiano ël 7 dë dzèmber dël 1920. A l'é stàit un dij pi grand coridor ciclista italian.
Kienersrüti
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Lenga Naga, Zeme
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Naga, Zeme o Naga, Zeme a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nzm
Lenga Naga, Mzieme
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Naga, Mzieme o Naga, Mzieme a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Mattawa Water Aerodrome
Ël Mattawa Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Mattawa, Ontario, Canadà.
Lenga Naga, Mzieme
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Naga, Mzieme a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nme
Lenga Abau
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Abau a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aau
Cortinarius claricolor
Descrission
Capel fin a 15 cm, carnos, brinà, da òcra giàun a ross. Bòrd con fibrile bianche. Lamele s-ciasse, strèite, bes ciàir. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 2,5 cm, bianca, fassà ëd bianch, peui un pòch òcra rossastr. Carn bianca.
Ambient
A chërs dzortut sota ij sapin, dle vire sota le biole.
Comestibilità
<BR> A ven dàit për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Varena
Varena a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl d' 824 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paride Gianmoena (dal 9/05/2005).
Lenga dij segn Martha's Vineyard
Pais andoa a l'é dovrà
La lenga dij segn Martha's Vineyard a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn Martha's Vineyard a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mre
🇫🇮
Marlene Dietrich
Marie Magdalene "Marlene" Dietrich a l'era nassùa a Berlin-Schöneberg ai 27 dë dzèmber dël 1901 e a l'é mòrta a Paris ai 6 ëd magg dël 1992.
A l'é stàita n'atris, cantanta e fomna djë spetàcoj tedesca. A l'é considerà la prima atris tedesca a avèj avù sucess a Hollywood.
Ant soa longa cariera, partìa com cantanta ëd cabaret, fija dël còro e atris ëd film an Berlin dël 1920, stèila dël cine d'Hollywood dël 1930, fomna ant jë spatàcoj al front dla Sconda guèra mondial dël 1940, e a la fin atris antërnassional ëd teatro dal 1950 al 1970,  Dietrich a l'é vnùa un-a dle pì avosà përsonalità dël cine dël sécol ch'a fa XX.
L'American Film Institute a l'ha considerà Dietrich al pòst che a fa 9 an tra le pì avosà atris ëd tùit ij temp.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga sharanahua
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sharanahua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mcd
🇫🇮
Sharanahua language
Varena (omònim)
Varena a l'é 'l nòm ëd doi pais:
Vianos
Vianos (an italian: Vianoce) a l'é na frassion dël comun d'Ajan, ant la Provincia d'Ast. Ël pais a resta a òvest d'Ajan e a confin-a con ij comun ëd Mongròss e Costiòle. 🇫🇮
Remaucourt (Aisne)
Remaucourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,35 km², con 372 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 58 ab/km².
🇫🇮
Lenga ningil
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ningil o Ningil a fa part ëd le lenghe torricelli e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ningil a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=niz
🇫🇮
Cogolin
Cogolin a l'é na comun-a ëd 10984 abitant ant ël Var, postà ant ël cheur dl'ansen ëd Saint-Tropez.
Ël nòm
Ël nòm ëd la sità a podrìa ven-e dal latin Cucullus.
La strutura urban-a
La part àuta dël pais, con soe numerose cite piasse e strajòte comunicante a travers dij passage coatà, a l'ha goernà sò caràter medieval.
Stòria
Ël general de Lattre de Tassigny a l'ha anstalà a Cogolin sò prim pòst ëd comand, dai 17 ai 20 d'ost 1944 durant la bataja ëd Provensa.
L'artisanà
L'artisanà tradissional cogolinèis a l'é specialisasse ant la fabricassion ëd pipe. As fàbrico ëdcò dij tapiss.
Leu d'anteresse
🇫🇮
Giuseppe Pellizza ëd Volped
thumb|right|150px|Giuseppe Pellizza Giuseppe Pellizza a l'era nassù a Volped ël 28 ëd luj dël 1868 e a l'é mòrt ambelelì ël 14 ëd giugn dël 1907.
A l'é stàit un pitor, prima dla corent divisionista, peui 'd cola social.
Sò quader pi famos a l'é Ël Quart Ëstat, ch'a l'é conservà a la Galarìa d'Art Moderna ëd Milan.
J'ani dla formassion
Fieul ëd contadin, a l'ha amprendù le prime técniche dël dissègn ant la scòla ëd Castelneuv Scrivia, a l'ha peui studià a l'Academìa ëd le bele art ëd Brera andoa a l'é stàit anlev ëd Francesco Hayez e Giuseppe Bertini.
Ant ël midem temp a l'ha arseivù ëd lession privà dal pitor Giuseppe Puricelli e a l'é peui stàit anlev ëd Pio Sanquirico.
A l'ha mostrà për la prima vira soe euvre a Brera dël 1885.
Furnì jë studi milanèis, Pellizza a l'ha decidù ëd seguité soa preparassion a Roma, ant un prim moment ant l'Academia'd San Luch e peui ant l'Academìa 'd Fransa a Villa Medici.
Delus da Roma, a l'ha chità la sità për andé a Firense andoa a l'é andàit ant l'Academia dle Bele Art con Giovanni Fattori coma magìster.
A la fin ëd l'ann académich a l'é andàit torna a Volped për dedichesse a la pitura dla natura. Nen sodisfàit da soa preparassion a l'é andàit a Bérghem, andoa ant l'Academia Carrara a l'ha fàit ëd cors privà con Cesare Tallone.
Saint-Christol-de-Rodières
🇫🇮
Pirottaea nigrostriata
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Giuseppe Pellizza ëd Volped
J'ani dla maduridà
Ël pitor an costi ani-sì a l'ha bandonà la pitura a ampast për passé al divisionism; parèj a l'ha avù la possibilità 'd comparisionesse con d'àutri pitor che a dovravo costa técnica coma Giovanni Segantini, Angelo Morbelli, Vittore Grubicy De Dragon, Plinio Nomellini, Emilio Longoni e Gaetano Previati. Dël 1891 a la Trienal ëd Milan a l'ha fàit n'esposission e parèj a l'é dventà famos ëdcò përchè a l'ha seguità a fé d'esposission an tuta Italia.
Pirottaea nigrostriata
Ambient
A chërs ëdzora a càuss d'erba, da la prima a l'istà.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Giuseppe Pellizza ëd Volped
J'ani dla maduridà
thumb|center|400px|Ël Quart Ëstat
Artornà a Firense dël 1893, a l'é andàit a l'Institut dë Studi Superior, a l'ha visità peui Roma e Nàpoli.
Dël 1900 a l'ha presentà a Paris l'euvra Lë specc ëd la vita. Dël 1901 a l'ha furnì soa euvra pì famosa Ël Quart Ëstat euvra che a l'avìa preparà an des ani dë studi e fatiga.
L'euvra a l'è stàita presentà n'ani dòp a la Quadrienal ëd Turin ma a l'ha pa arsèivù 'l favor dël pùblich e, al contrari, a l'é stàita na delusion për vàire litrà e artista amis ëd Pellizza.
Dël 1906, mersì a në spantiament sempre pì grand ëd soe euvre ant j'esposission nassionaj e anternassionaj, a l'é stàit ciamà a Roma, andoa a l'ha vendù n'euvra a lë Stat Italian: Ël Sol, destinà a la Galarìa d'Art Moderna.
A smijava che a fussa l'achit ëd na bon-a época ma con la mòrt ëd soa fomna dël 1907, l'artista a l'é cascà ant na granda depression, fin-a a la mira che aj 14 ëd giugn dël midem ann, quand a l'avìa ancora pa 40 ani, a l'é ampicasse ant sò studi 'd Volped.