cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cortinarius renidens
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ferrassières
44.13639°N, 5.47917°W
Ferrassières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 29,27 km², con 113 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 3 ab/km².
🇫🇮
Hygrophorus karstenii
Descrission
Capel fin a 10 cm, bass bombà, carnos, da bianch a biancastr, vlutà pen-a lubrificà. Lamele arcà decorente, giàune rosà spòrch. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, atenuà al pé, bianca, sëcca. Carn spalia, dossa.
Ambient
A chërs sota le conìfere, dzortut pëssiere con mirtij. A l'ha pì car la montagna.
Tourch
🇫🇮
Hygrophorus karstenii
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Boletus fragrans
Descrission
Capel fin a 12 cm, vlutà, bolà rugos, da brun dëstiss a brun rossastr. Tùboj giàun peui macià ëd ross o ëd brunastr oliva, a ven brun-bleu a tochelo. Përtus fin, dël midem color. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 5 cm, clavà, silìndrica o a fus, atenuà al pé, giàuna an sima, da pì brunastra oliva a brun rossastra an bass, fibrilosa-pontinà. Carn dura, da biancastra a giàuna, un pòch ambluenta ant ël capel, pì anrossenta ant la gamba, assìdola o americanta. Odor frutà peui a arcòrda la sicòria.
Ambient
A chërs dzortut sota la rol, ëdcò a bocc.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Boletus fragrans Vittadini
🇫🇮
Cher (fium)
thumb|right|200px|Ël Cher sota al [[castel ëd Chenonceau.]] Ël Cher a l'é un fium dla Fransa. A dà sò nòm a doi dipartiment: Cher e Loir-et-Cher.
Përcors
A nass a Mérinchal e as campa ant la Lòira tra Berthenay e Villandry.
Statìstiche
A l'é longh 367,8 km e a l'ha un bassin ëd 13.920 km².
Vardé 'dcò
🇫🇮 ‎
Monthurel
Monthurel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,86 km², con 121 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 31 ab/km².
Clinchamps-sur-Orne
Clinchamps-sur-Orne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,38 km², con 804 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 126 ab/km².
Monthurel
🇫🇮
Clinchamps-sur-Orne
🇫🇮
Francillon-sur-Roubion
44.62472°N, 5.08722°W
Monteferrante
Monteferrante a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 190 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 15 km², con na densità ëd popolassion ëd 13 ab/km². A confin-a con Castiglione Messer Marino, Colledimezzo, Montazzoli, Pietraferrazzana, Roio del Sangro, Villa Santa Maria.
Francillon-sur-Roubion
Francillon-sur-Roubion a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 10,8 km², con 140 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Tresnuraghes
right|140px Tresnuraghes a l'é un comun dla Sardëgna ëd 1.266 abitant, an provincia d'Oristan.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Cinellu (dal 29/05/2007).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La Tor ëd Columbargia, ant la frassion Porto Alabe
Arferiment
🇫🇮
Nissa
Nissa / Nizza a l'é 'l nòm ëd:
Giava
right|250px Giava (Jawa an indonesian) a l'é una dlë ìsole dla Sonda; as treuva a sud-est ëd Sumatra, a òvest ëd Bali e a sud dël Bòrneo.
Politicament a fa part ëd l'Indonesia.
A l'ha na surfassa ëd 132.000 km² e a conta anviron 154 milion d'abitant. A l'è për sòn l'ìsola pi popolà dël mond.
La sità pi important a l'é Giacarta, ch' a l'é 'dcò la capital ëd l'Indonesia.
🇫🇮
Paul Johann Ludwig von Heyse
thumb|right|200px|Paul Johann Ludwig von Heyse Scritor an lenga alman-a.
Paul Johann Ludwig von Heyse a l'era nassù a Berlin ël 15 ëd magg dël 1830 e a l'é mòrt a Mùnich ëd Baviera ël 2 d'avril dël 1914.
Dël 1910 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
Chèich esempi ëd soa euvra
🇫🇮
Lugo di Vicenza
right|140px Lugo di Vicenza a l'é un comun dël Véneto ëd 3.780 abitant, an provincia ëd Vicensa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Robertino Cappozzo (da l' 8/06/2009).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Vila Godi Malinverni, dël [[Palladio]] Lugo di Vicenza a l'é gemelà con:
Bali
Politicament a fa part ëd l'Indonesia.
A l'ha na surfassa ëd 5.632 km² e a conta anviron 3.151.000 abitant.
La sità pi important a l'é Denpasar.
Piancastagnaio
|right|140px Piancastagnaio a l'é un comun dla Toscan-a ëd 4.166 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Bali
🇫🇮
Piancastagnaio
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabrizio Agnorelli (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga gelao
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gelao o Gelao a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Veigue, Sada
Santa Comba ëd Veigue a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 384 abitant (182 fomne e 202 òm) distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Janvier Airport
Ël Janvier Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Janvier, Alberta, Canadà.
Lenga gelao
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gelao a peul esse:
Piancastagnaio
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Lenga gelao
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gio
🇫🇮
Maranhão
Maranhão a l'é në stat federal ch'as treuva ant ël nòrd-est dël Brasil. A l'ha na surfassa ëd 333.365,6 km² e na popolassion ëd 6.103.327 abitant.
A confin-a a est con lë stat brasilian ëd Piauì, a sud con col ëd Tocantins, a òvest con col ëd Parà e a nòrd con l'Océan Atlàntich.
La capital a l'è São Luis.
Stilli
Stilli a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 397 abitant. A së stend për na surfassa ëd 0,57 km², con na densità ëd popolassion ëd 696 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Brugg, Rüfenach, Untersiggenthal, Villigen, Würenlingen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Sietow
A aparten a l'aministrassion ëd Röbel-Müritz.
Boletus subappendiculatus
Descrission
Com ël Boletus appendiculatus, ma pì òcra rossastr, con la carn pì giàuna, ch'a cambia nen. Përtus giàun viv dle vire lavà ëd rossastr.
Ambient
A chërs sota conìfere, an montagna.
Lugo (omònim)
Lugo a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Boletus subappendiculatus
Comestibilità
Comestìbil.
Lenga Jirel
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jirel o Jirel a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Boletus subappendiculatus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Boletus subappendiculatus Dermek, Lazebnicek & Veselsky
Lenga Jirel
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jirel a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jul
Colleville-sur-Mer
Colleville-sur-Mer a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,95 km², con 146 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 21 ab/km².
🇫🇮
Lenga colònia tovar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga colònia tovar ò Colònia Tovar a l'é parlà dzortut an Venessuela.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Colònia Tovar a peul esse:
Lenga Inor
Lenga Inor
Lenga colònia tovar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gct
Lenga Inor
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Inor o Inor a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Lenga colònia tovar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Inor
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Inor a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ior
Montigny-en-Arrouaise
Montigny-en-Arrouaise a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,77 km², con 274 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 28 ab/km². 🇫🇮
Uras
right|140px Uras a l'é un comun dla Sardëgna ëd 3.022 abitant, an provincia d'Oristan.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gerardo Casciu (dal 29/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Casole d'Elsa
|right|140px Casole d'Elsa a l'é un comun dla Toscan-a ëd 3.773 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Piero Pii (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Mesqan
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mesqan a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Recesende, Teo
🇫🇮
Montalcino
Stòria
Montalcino a l'é stàit fondà da j'etrusch. Dl'814, Luis ël Pio a lo ced a l'abassìa ëd Sant Antim.
Dal sécol ch'a fà XII Montalcino a l'é lìbera comun-a. Dël 1260 a passa a Sien-a, séghit a la bataja ëd Montaperti. Ij senèis a batisso na fortëssa dël 1361 për protege sò teritòri vers sud.
Cand dël 1555 Sien-a a dev rend-se dnans a Còsim I dij Médici, chèiche senten-e dë scapà as arparo ambelessì e a proclamo, sota la diression ëd Pietro Strossi, bandì da Firense, la Sconda repùblica ëd Sien-a, ch'a durërà chèich agn.
Ël vin
Montalcino a l'é conossù coma zòna ëd vin: dal sécol ch'a fà XIX as coltiva ambelessì l'arnomà brunel.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Silvio Franceschelli (dal 08/05/2012).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Arferiment
🇫🇮
Cortinarius triformis
Descrission
Com ël Cortinarius bivelus, ma a marca ëd pì l'ùmid e a l'ha ël vel men përsistent.
Ambient
A chërs dzortut sota ij sapin e sota ij fò.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pterocles orientalis
thumb|right|Le doe forme dla Orientalis: 3 a l'é 'l mas-cc, 2 a l'é la fomela
Pterocles orientalis
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR>
Soñeiro, Sada
San Xián ëd Soñeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 667 abitant (317 fomne e 350 òm) distribuì an 8 grup ëd popolassion.
Pterocles orientalis
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Pterocles orientalis
Lenga Lakha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lakha o Lakha a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Bhutan.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lakha a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lkh
Trébabu
Trébabu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 4,38 km², con 346 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 79 ab/km².
🇫🇮
Càuss a ramassa
Ël càuss a ramassa a l'é n'assion dovrà ant jë spòrt ëd combatiment e ant j'art marsiaj con ël but ëd desechilibré o ëd fé robaté l'aversari. A l'é fàit con ël pé (o la gamba) ansima al segment d'apògg ëd l'aversari. A peul esse realisà pì o men an àut an rapòrt a tèra.
La definission ch'as costuma ëd pì a l'é cola sì-dapress: "un càuss a ramassa as pràtica al ras ëd tèra e a l'é ëd sòlit ëd cita ampiëssa", a diferensa dël càuss a faussìa d'ampiëssa pì granda e pì potent.
As treuvo vàire "forme ëd còrp" con dle posission d'anca varià, dzortut ëd facia, ëd profil o dë schin-a. Ij mécanism d'assion a peulo esse vàire e combinesse antra 'd lor (assion a pèndola a parte dël bassin, foèt con ël ginoj, rotativa, e via fòrt).
Ilustrassion an bòcs
🇫🇮
Lenga sveva
Pais an dova a l'é parlà
La lenga sveva ò Svev a l'é parlà dzortut an Gërmania.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=swg
🇫🇮
Lenga gelao, green
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gelao, green o Gelao, green a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gelao, green a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=giq
🇫🇮
Montigny-l'Allier
Montigny-l'Allier a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 10,14 km², con 239 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
🇫🇮
Sumatra
right|250px Sumatra a l'é una dlë ìsole dla Sonda; as treuva a nòrd-òvest ëd Giava e a sud dla penìsola ëd Malesia.
Politicament a fa part ëd l'Indonesia.
A l'ha na surfassa ëd 470.000 km² e a conta anviron 45 milion d'abitant.
La sità pi important a l'é Medan.
🇫🇮
Lachnum clandestinum
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora a ramet mars ëd ronze.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Nils Liedholm
thumb|right|200px|Nils Liedholm Giugador e peui alenator ëd fótbal. Nils Liedholm a l'era nassù a Valdemarsvik, an Ësvessia, a j'8 d'otóber dël 1922.
Dël 1958 a l'é stàit capitani dla Svessia ai campionà dël mond; rivà an final, a l'han ciapaje 5-2 dal Brasil. Ël prim gòl dla Svessia a l'avìa falo chiel.
A tranteneuv agn Liedholm a l'ha chità ëd gieughe. A l'é dventà alenator dël Milan, con ël qual a l'ha vagnà ël campionà italian dël 1979.
A l'é mòrt a Cucri, an Monfrà, ai 5 ëd novèmber dël 2007. A l'é sotrà al camposanto monumental ëd Turin. 🇫🇮
Henrik Pontoppidan
thumb|right|200px|Henrik Pontoppidan Scritor danèis.
Henrik Pontoppidan a l'era nassù a Fredericia ël 24 ëd luj dël 1857 e a l'é mòrt a Copenàghen ël 21 d'agost dël 1943.
Dël 1917 a l'é stàit ansignì, ansema con l'àutr danèis Karl Gjellerup, dël Premi Nobel për la Literatura.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Treffiagat
Treffiagat a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 8,1 km², con 2.333 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 288 ab/km².
🇫🇮
Pterocles alchata
thumb|right|La alchata a la resta la nùmer 4
Strengelbach
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Pterocles alchata
Pterocles alchata
Órdin:  ---
Strengelbach
🇫🇮
La Garde-Adhémar
44.39389°N, 4.75472°W
Cartòs
Cartòs (Cartosio an italian) a l'é un comun dël Piemont ëd 750 abitant, ant la provinsa ëd Lissandria.
La Garde-Adhémar
La Garde-Adhémar a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 27,73 km², con 1075 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
Pterocles alchata
Pterocles alchata
Famija: ---
Montenerodomo
Montenerodomo a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 935 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 29 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 32 ab/km quadrà. A confin-a con Civitaluparella, Colledimacine, Gamberale, Lettopalena, Palena, Pennadomo, Pizzoferrato, Torricella Peligna.
🇫🇮
Pterocles alchata
Pterocles alchata
Géner:  ---
Cartòs
Ël pais a resta ant l'Àut Monfrà, an sle colin-e dla val ëd l'Er.
Augustin-Louis Cauchy
thumb|right|200px|Augustin-Louis Cauchy
Pterocles alchata
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Augustin-Louis Cauchy
La gioventura
A l'era fieul ëd Louis François, giurista parlamentar, òm cultivà ant le materie clàssiche e bìbliche, ch'a l'era lieu-tenent ëd polissìa al moment ëd la prèisa dla Bastija. Soa mare as ciamava Marie Madeleine Desestre. Ij sò a j'ero mariasse doi agn prima ch'a s-ciopèissa la rivolussion fransèisa. Augustin-Louis a l'era ël pì vej ëd ses masnà, quatr fieuj e doe fije.
Pterocles alchata
Ambient
Da finì.
La Garde-Adhémar
🇫🇮
Cartòs
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Morena (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Pterocles alchata
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Pterocles alchata
Colleville-Montgomery
Colleville-Montgomery a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,73 km², con 1.926 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 249 ab/km².
🇫🇮
Augustin-Louis Cauchy
La gioventura
Scapand dal Teror, la famija ëd Cauchy a l'avìa tramudà a Arcueil; le condission ëd vita stentà a l'han fàit ven-e Cauchy na masnà dlicà e për tuta soa vita a l'ha dovù fé atension a soa salute. Da sò pare, Cauchy a l'ha amprendù a scrive 'd vers an fransèis e an latin.
La formassion
Vers ij tërdes agn, Cauchy a l'é intrà a la Scòla sentral dël Panthéon, anté ch'a l'é fasse onor. A la chitala dël 1804. A sëddes agn a rintra a l'École polytechnique, peui a studia a l'École des Ponts et Chaussées dal 1807 a mars 1810. Dventà anginié militar, dal 1810 al 1813 a travaja a le fortificassion dël pòrt ëd Cherbourg durant ël blocage. Sòn a j'ampediss pà d'anteressesse a la matemàtica e a ten na corëspondensa con Lagrange an sël nùmer ëd cò, dë spìgoj e 'd face d'un poliedr. Cand Cauchy a rintra a Paris, con la salute ch'a andasìa pà tant bin, Lagrange e Laplace a l'ancoragio a dedichesse a la matemàtica. Dël 1816, Cauchy a oten un pòst da professor ëd matemàtica a la facoltà ëd siense dla Sorbon-a, a l'École polytechnique (andoa già dal 1815 a l'era arpetitor d'anàlisi) e al Colege ëd Fransa. Dël midem ann, a rintra a l'Academia dle Siense, për rampiassé Monge, barà fòra për rason polìtiche.
La famija
Dël 1818 Cauchy a l'é mariasse con Aloïse de Bure, ch'a vnisìa da na veja famija ëd gent coltivà. La cobia a l'ha avù doe fije.
Cauchy e la polìtica
Ël caràter agressiv ëd Cauchy për sosten-e soe idèje legitimiste a dasìa soens fastudi ai sò colega, tutun soa coerensa a l'ha faje vagné ël rispet ëd tuti. Për sò ideaj, a l'ha arfudà ëd fé sarament ëd fedeltà a Luis-Filip e dël 1830 a l'ha chità soe posission e ij sò ufissi e a l'é partì an esili, an lassand soa famija a Paris. A l'ancamin a va an Svìssera, ma tòst Carl Albert a l'ha ufrije na càtedra ëd fìsica matemàtica creà për chiel a l'Università ëd Turin, che Cauchy a l'ha acetà volontera. A la chita dël 1833, për ocupesse dl'educassion dël cont ëd Chambord, ardité ëd Carl X e pretendent legitimista al tròno, ch'a l'avìa tërdes agn e ch'as trovava an esili a Praga. L'ann apress, la famija ëd Cauchy a lo argionz a Praga.
Sò travaj
Ij sò travaj a rësguardo tuti ij setor ëd la matemàtica, an particolar l'anàlisi combinatòria, le fonsion olomorfe, j'equassion diferensiaj, la teorìa djë strop (a l'é stàit un dij grand promotor ëd la teorìa djë strop ëd përmutassion) e l'àlgebra linear. Soa euvra a l'é fondamental ëdcò ant l'àlgebra e la geometrìa. A l'é na liura antra la matemàtica dla fin dël sécol ch'a fa XVIII, ancor gropà a la realtà fìsica, e cola dla sconda mità dël sécol ch'a fa XIX, con ij sò sfòrs ëd fabriché na siensa giustificà con rigor e ch'a veul basté a chila midema viaman ëd pì. An efet, chiel a l'avìa na vision moderna dla matemàtica: as crussiava nen si soe arserche a l'èisso o pa d'aplicassion, gnanca a d'àutre branche dla matemàtica midema.
Cauchy a l'ha scrivù tant (a l'é autor ëd 789 memòrie), bele che chèich sò artìcoj a sio restà dë sbòss nen tant consistent. A l'é an essend ësbaruvà da la chërsùa dij cost dë stampa për la publicassion ëd soe memòrie che l'Academia a l'ha stabilì la régola ëd pì nen publiché d'artìcoj pì longh che quatr pàgine.
Dal 1826 al 1830 Cauchy a l'ha fàit seurte l'arvista Exercises de Mathématiques, peui continuà da na sconda serie antitlà Exercises d'Analyse Mathématique et de Physique. Coste publicassion a j'ero motobin arsercà e a l'han avù un ròl amportant për arformé ël gust matemàtich prima dël 1860.
Àlgebra
Anspirà da Ruffini e Lagrange, Cauchy a l'é stàit bon a elaboré ëd fasson sistemàtica le prime base dla teorìa djë strop. Dël 1815 a dimostra, ant un travaj amportant sjë strop ëd përmutassion, che l'ìndes d'un sot-ëstrop dlë strop Sym(n) a peul esse 1, 2 o ël pì gròss nùmer prim ch'a sorpassa nen n. A fa ëdcò sensassion ant j'ambient sientìfich soa dimostrassion d'un dij grand teorema lassà da Fermat: minca nùmer natural positiv a l'é la soma ëd tre triàngoj, ëd quatr quadrà, ëd sinch pentàgon, ëd ses esàgon, e via fòrt (la dimostrassion pr'ij triàngoj a l'avìa già dala Gauss).
Dël 1846 a torna a la teorìa dj'equassion, cand j'arzultà ëd Galois a son ancor nen conossù. A fa vëdde che minca sot-ëstrop ëd përmutassion dont l'ìndes a l'é divisìbil për un nùmer prim p a conten almanch un sot-ëstrop d'órdin p. A l'ha ëdcò smonù na definission dël camp dij nùmer compless an dovrand le class d'equivalensa dij polinòmi a coefissient reaj mòdol X^2+1.
Cauchy a l'é ël prim a avèj dësvlupà na teorìa dij determinant sistemàtica e scasi moderna, an antroduvand la notassion a tàula e la dobia andesassion dle componente. A definiss ël prodot ëd doe matris (lòn che Lagrange a l'avìa già fàit për n=3) e a ameliora ël métod ëd Laplace për fé ij cont dij determinant. Dël 1826 as anteressa a la ridussion dle forme quadràtiche ëd tre variàbij e a fa vëdde che l'equassion caraterìstica (che al di d'ancheuj a l'é ciamà polinòmi caraterìstich) assossià a l'é invarianta sota cambiament ëd base ortonormal e a dimostra che minca determinant real simétrich a l'ha rèis caraterìstiche reaj. A definiss le matris sìmij dont a fa vëdde ch'a l'han j'istesse rèis caraterìstiche. A Cauchy as devo ëdcò ëd travaj an sij fass ëd forme quadràtiche.
Anàlisi
Ël nòm ëd Cauchy a l'é dzortut gropà a l'anàlisi. Preocupà dël rigor, a smon na nossion precisa ëd continuità e na definission rigorosa d'antëgral. Tutun a riva nen ai concet ëd continuità e convergensa uniforme: a ventrà speté Weierstrass e la costrussion dël camp dij reaj për che l'anàlisi a ven-a bin rigorosa.
Dël 1814 a giustìfica l'anversion dl'órdin d'antëgrassion për na fonsion continua e a l'é mnà a lë studi dl'antëgrassion ëd fonsion complesse ëd variàbil complessa. Për sòn a deuvra ëd senté ch'a gionzo ij doi estrem e a dimostra dël 1825 che l'arzultà a dipend pà dal senté sernù. As anteressa antlora al cas che la fonsion a l'é dëscontinua, an particolar cand ch'a l'ha un pòlo, e sòn a-j përmet ëd dimostré ant ël 1841 ël teorema dij vansroj. Dël 1846 a dimostra torna l'arzultà d'indipendensa dal senté sernù an dimostrand cole che al di d'ancheuj a diso le fórmole ëd Cauchy-Riemann.
Antra 'l 1820 e ël 1830, Cauchy a studia j'equassion diferensiaj. A l'é 'l prim a dé dle dimostrassion d'esistensa e unicità dle solussion. Për sòn a deuvra doi métod: un për mojen d'aprossimassion sucessive dont as preòcupa ëd giustifiché la convergensa, l'àutr an dovrand dle fonsion magiorante.
Siense fìsiche
Cauchy a l'ha mnà ëdcò dë studi ant la fìsica e l'astronomìa. A l'ha dàit dij fondament matemàtich a la teorìa dl'elasticità e a l'é a l'adoss dla teorìa dla tension. As devo a chiel ëd contribussion amportante ant l'òtica (anté che sò nòm a resta gropà a la fórmola ëd dispersion sempia) e ant la mecànica. Na soa memòria ëd pì che tërzent pàgine, premià da l'Academia dël 1816, an sla propagassion dj'onde (Théorie sur la propagation des ondes à la surface d'un fluide pesant d'une profondeur indéfinie) a l'é a l'adoss dla teorìa ondolatòria dla lus.
A l'han dit ëd chiel
''I s-ciàire 's giovo? An bagnërà 'l nas a tuti quanti tanme matemàtich.'' Joseph-Louis Lagrange 🇫🇮
Boletus dupainii
Descrission
Capel fin a 12 cm, tachiss brilant, sangh, scarlat peui dëstiss d'òcra. Tùboj giàun peui verd olivastr, ambluent. Përtus groson peui da ross a giàun groson al bòrd, ambluent un pòch a la pression. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 5 cm, giaunastra e reticolà an su, barossa o ross motobin viv, pontinà ëd ross da àutre part. Carn giàun ciair, pì o men ambluenta, dossa. Odor frutà.
Ambient
A chërs dzortut sota la rol e ij castagné.
Canal ëd Suez
right|thumb|Vista dël Canal ëd Suez da satélit
Ël Canal ëd Suez (Aràbich: قناة السويس, Qanā al-Suways, Anglèis: Suez Canal, Fransèis: Le Canal de Suez) a l'é un canal an Egit. A resta a ossident dël Sìnai (penìsola dël Sìnai). Ël canal a l'é longh 163 km (101 mija) e, ant ël pòst pì largh, a l'é largh 300 m (984 pé). As treuva tra Pòrt Said (Būr Sa'īd) an sël Mediterani, e Suez (al-Suways) an sël Mar Ross.
A l'é stàit fàit da na Companìa fransèisa. A l'é stàit ancaminà dël 1859 e a l'é stàit livrà dël 1869. Dël 1956 a l'é stàit nassionalisà da Nasser.
Ël canal a l'é stàit sarà doe vire: la prima për pòch temp apress la nassionalisassion; la sconda, decidùa ant ël giugn 1967 coma rispòsta a l'atach israelian, a l'ha durà fin-a al 1975.
Hygrophorus marzuolus
Un pissacan: l'Hygrophorus marzuolus
I lo ciamoma pissacan përchè an Piemont a l'é nen conossù o arsercà. Da d'àutre part, com Toscan-a, Liguria, Trentin-Sud Tiròl, a l'é motobin arsercà e a l'é stimà ant ij bolè pì bon.
Descrission
Capel fin a 15 cm, bombà peui piat, carnos, sliss, da gris pì o meno sombr a neirastr. Lamele da adnà a pòch decorente, bianche. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 3 cm, gorëgna, dura, dël midem color o pì ciàira. Carn bianca, dossa.
Ambient
A chërs a la fin ëd l'invern, ant ij bòsch bodrà.
Comestibilità
Mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Canal ëd Suez
Tuti ij di a passo dal canal da le 40 a le 50 nav. 🇫🇮
Gamay
Ël vin Gamay as prodov ant le comun-e ëd Chambave, Saint Vincent, Chatillon an Val d'Osta.
L'uvagi Gamay a ven da la Fransa, d'ant le tère dël Beaujolais.
🇫🇮
Lenga gelao, red
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gelao, red o Gelao, red a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gelao, red a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gir
🇫🇮
Red Gelao language
Jasper Airport
Ël Jasper Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Jasper, Alberta, Canadà.
Futurism
Ël Futurism a l’é stàit na corent artìstica italian-a dël sécol ch’a fa vint. Ant ël medésim temp, d'àutri moviment artìstich influensà dal Futurism as son dësvlupasse an d'àutri pais.
Ël Futurism a nass ant un perìod (inissi Neuv-sent) ëd grand'evolussion andova tut ël mond dl'art e dla coltura a l’era cissà da assè d'element determinant: le guère, la trasformassion sossial dij pòpoj, ij grand cambiament polìtich, le neuve dëscuerte tecnològiche e dla comunicassion ‘me ël telégraf sensa fij, la radio, j'avion, le prime màchine da filmé. Tuti element ch'a l'han cambià completament la përcession dle distanse e dël temp, "an avzinand" antra 'd lor ij continent. Ël sécol ch’a fa vint a l’era sbardlà da un vent neuv, che mnava andrinta l'esse uman na realtà neuva: l'andi.
Manifest e prim Futurism
Ël Manifest ëd fondassion del moviment futurista a l’é stàit publicà dal poeta e editor Filippo Tommaso Marinetti per la prima vira dël 5 fërvé 1909 ant le Crònache literarie del cotidian bolognèis La gazzetta dell'Emilia, peui, dël 9 fervé 1909 ant L'Arena di Verona. Ël Manifest futurista a l’é stàit torna publicà doe sman-e apress, dël 20 fërvé 1909, ant ël giornal ëd Paris, Le Figaro, avenda an sta manera na nòmina prestigiosa a lë strangé.
Samuel Butler
thumb|right|200px|Samuel Butler Scritor an lenga anglèisa.
Futurism
Sgond Futurism
Lë sgond Futurism a l'é an sostansa spartì an doe fas, la prima a va dal 1918, doe agn apress la mort d'Umberto Boccioni, al 1928 e a l’é caraterisà da na fòrta liura con la coltura pòst-cubista e costrutivista, la sgonda nopà a va dal 1929 al 1938 e a l’é motobin lijà a j'idèje del surealism. A fan part ëd costa idèja, ch’a finiss an passand a l'ansidit Ters Futurism e che a pòrta edcò a la fin del Futurism medésim, vàire pitòr dont: Fillia (Luigi Colombo), Enrico Prampolini, Nicolay Diulgheroff, ma ëdcò Mario Sironi, Ardengo Soffici e Ottone Rosai. Ël Futurism a l’ha daìt ël mej ant l’espression artìstica lijà a la pitura, al mosàich e a la scoltura, antant che j'euvre literarie e teatraj, ma edcò architetòniche, a l'han pa avù l'istessa imedià fòrsa d’espression.
Mosàich
La técnica dël mosàich, basà an sl'usagi ëd téssere ëd siràmica e ëd véder, a l’é prestasse motobin a manifesté le fasson e ël dinamism dl'art futurista.
Samuel Butler
Samuel Butler a l'era nassù davzin a Bingham ël 4 dë dzèmber dël 1835 e a l'é mòrt a Londra ël 18 ëd giugn dël 1902.
Stuer
Stuer a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Cortinarius subtortus
Descrission
Capel fin a 7 cm, sliss, fibrilos-feltrà, da òcra oliva a mon. Lamele spassià, bistr oliva peui brun oliva rusnent. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, fibrilosa, un pòch dël midem color o pì ciàira. Carn ciàira, dle vire pì giàuna o violëtta. Odor ëd coram ëd Russia (mës-cià a col ëd bòsch ëd cravion).
Samuel Butler
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Stuer
A aparten a l'aministrassion ëd Röbel-Müritz.
Futurism
Scoltura
Ël futurista pì ativ ant ël camp dla scoltura a l’é stàit Umberto Boccioni.
Cortinarius subtortus
Ambient
A chërs ant le mofe sota le conìfere, dzortut ij sapin.
Futurism
Euvre prinsipaj
Pitùra
Cortinarius subtortus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Futurism
Euvre prinsipaj
Scoltura 🇫🇮
Cortinarius subtortus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Lunanakha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lunanakha o Lunanakha a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Bhutan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lunanakha a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=luk
Curcuris
right|140px Curcuris (Crucùris an sard) a l'é un comun dla Sardëgna ëd 325 abitant, an provincia d'Oristan.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giorgio Pilloni (dal 9/05/2005).
Arferiment
🇫🇮
Marston Morse
thumb|right|200px|Marston Morse Matemàtich. Harold Calvin Marston Morse a l'era nassù a Waterville, Maine (Stat Unì) ël 24 ëd mars dël 1892, e a l'é mòrt ël 22 ëd giugn dël 1977.
🇫🇮
Tréflaouénan
🇫🇮
Solarolo (omònim)
Solarolo a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Atle Selberg
thumb|right|200px|Atle Selberg Matemàtich. Atle Selberg a l'era nà a Langesund, an Norvegia, ai 17 ëd giugn dël 1917 e a l'é mòrt an soa ca 'd Princeton ai 6 d'ost dël 2007. A l'ha travajà ant la teorìa dij nùmer.
Oltrepò pavèis
Ël vin Oltrepò pavèis as prodov ant la zòna dl'Oltrepò pavèis fin da l'antichità.
A l'é ross rubin da giovo, dòp un pòch d'anvejament a tend al granata.
🇫🇮
Lenga gelao, white
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gelao, white o Gelao, white a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gelao, white a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=giw
🇫🇮
Boletus lupinus
thumb|right
Descrission
Capel fin a 15 cm, feltrà, màstich ciàir con tonalità rosastre o oliva, peui reusa motobin viv, lila o giàun rossastr con l'età. Tùboj giàun peui vërdastr, ambluent. Përtus giàun peui ross, ch'a së scuriss con l'età. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 5 cm, da giàuna a giàun groson, con un retìcol curt an su, pontinà da àutre part. Carn giàuna, ambluenta al taj, assìdola. Odor dë scleroderma.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Boletus lupinus Fries
🇫🇮
Génissieux
45.08444°N, 5.08528°W
Génissieux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 8,93 km², con 1826 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 204 ab/km².
🇫🇮
Montigny-le-Franc
Montigny-le-Franc a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,9 km², con 192 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
🇫🇮
Grand Cru de Chambave
Ël vin Grand Cru de Chambave as prodov ant la zòna dë Champlan, ant la comun-a dë Chambave an Val d'Osta.
🇫🇮
Sada, Sada
Santa María ëd Sada a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 7.685 abitant (3.931 fomne e 3.754 òm) distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Monteodorisio
Monteodorisio a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 2.396 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 25 km<sup>2</sup>, con na densità ëd popolassion ëd 96 ab/km quadrà. A confin-a con Cupello, Furci, Gissi, Pollutri, Scerni, Vasto.
====
🇫🇮
Lenga Bantoanon
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bantoanon a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bno
Cortinarius subbalteatus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs sota le conìfere an montagna.
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Grabowhöfe
Grabowhöfe a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Seenlandschaft Waren.
Lenga walser
Pais an dova a l'é parlà
La lenga walser ò Walser a l'é parlà dzortut an Svìssera, an Liechtenstein, an Àustria, an Piemont e an Val d'Osta.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wae
Capistrano
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marcello Roberto Caputo (dal 29/05/2007).
Lenga walser
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Capistrano
Anliure esterne
🇫🇮
Campo, Covelo
Santa María ëd Campo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Covelo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 116 abitant (69 fomne e 47 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.
Hygrophorus nemoreus
thumb|right
Campo, Covelo
🇫🇮
Hygrophorus nemoreus
Descrission
Capel fin a 12 cm, motobin carnos, òcra giàun, un pòch smajà fibros an manera radial. Lamele decorente, ciàire. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1,5 cm, òcra ciàir, ampovrà an sima. Carn bianca o ciàira. Odor farinos.
Lenga Layakha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Layakha o Layakha a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Bhutan.<BR> <BR>
Hygrophorus nemoreus
Ambient
A chërs sota le latifeuje.
Comestibilità
A ven dàit për mangiativ.
Lenga Layakha
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Layakha a peul esse:<BR> <BR>
Colombelles
Colombelles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,14 km², con 5.695 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 798 ab/km².
Tréflévénez
Tréflévénez a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 9,69 km², con 252 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 26 ab/km².
Lachnum nidulum
Ambient
A chërs ëdzora a càuss d'erbe ch'a marso, a bocc o butà a file, da la prima a l'otonn.
Tréflévénez
🇫🇮
Lachnum nidulum
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hygrophorus nemoreus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Layakha
Classificassion
<BR>
Lenga Mesmes
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Mesmes o Mesmes a l'é na lenga mòrta che a fasìa part dle lenghe semìtiche e a l'era parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Òrt ëd San Giaco
Ël vin Òrt ëd San Giaco as prodov ant la comun-a ëd Montà Beccaria an provinsa ëd Pavìa.
Le uve a rivo da vigne bin solegià e a dan un vin che, d'apress sinch agn d'anvejament, a l'ha përfum e savor ch'a son na sorprèisa.
🇫🇮
Lenga Mesmes
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mys
Lenga Layakha
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lya
Lenga bavarèisa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga bavarèisa ò bavarèis a l'é parlà dzortut an Baviera, val a dì an Germania.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël bavarèis a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bar
🇫🇮
Lenga lachi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga lachi o Lachi a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lachi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lbt
🇫🇮
Rarís, Teo
San Miguel ëd Rarís a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Teo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 613 abitant (304 fomne e 309 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Jean Lake Airport
Ël Jean Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà davzin al Jean Lake, Alberta, Canadà.
Montigny-Lengrain
Montigny-Lengrain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11,38 km², con 635 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 55 ab/km².
🇫🇮
Lenga cebuan-a
Pais andoa a l'é parlà
La lenga cebuan-a o Cebuan a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment ant le Filipin-e.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Cebuan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ceb
Montigny-lès-Condé
Montigny-lès-Condé a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,77 km², con 56 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Karl Gjellerup
thumb|right|200px|Karl Gjellerup Scritor e poeta danèis.
Karl Adolph Gjellerup a l'era nassù a Præstø ël 2 ëd giugn dël 1857 e a l'é mòrt a Dresda, an Germania, ël 13 d'otóber dël 1919. A l'é connossù ëdcò con le pseudònim ëd Epigonos.
Dël 1917 a l'é stàit ansignì, ansema con l'àutr danèis Henrik Pontoppidan, dël Premi Nobel për la Literatura.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Palù
Ël vin Palù as produv ant la comun-a ëd Chiuro an provinsa ëd Sondri.
A l'é vinificà an bianch.
Niscemi
right|140px Niscemi a l'é un comun dla Sicilia ëd 26.492 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Palù
🇫🇮
Niscemi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Di Martino (dal 28/05/2007).
Anliure esterne
🇫🇮
Polyommatus damon
thumb|right
Ambient
Na generassion a l'ann, la farfala a vola a luj-aost.
Distribussion
A viv an montagna, dai 400 ai 3000 méter, da j'Alp a la Majela.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ivan Alekseevič Bunin
thumb|right|200px|Ivan Alekseevič Bunin Scritor russ.
Ivan Alekseevič Bunin (Иван Алексеевич Бунин) a l'era nassù a Voronež ël 22 d'otóber dël 1870 e a l'é mòrt a Paris l'8 ëd novèmber dël 1953.
Dël 1933 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Literatura.
Solarolo Rainerio
Solarolo Rainerio (Sularól Rainéri an dialèt cremonèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 958 abitant, ant la provinsa ëd Cremon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianpietro Zaramella (dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|300px|left|Monument për ij cadù dla Prima Guèra Mondial 🇫🇮
Lenga Brokpake
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Brokpake o Brokpake a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Bhutan.
Colombières
Colombières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 10,9 km², con 218 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km².
Lenga Brokpake
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Brokpake a peul esse:
Cortinarius balteatoalbus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Colombières
🇫🇮
Cortinarius balteatoalbus
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Minas Gerais
Minas Gerais a l'é në stat federal ch'as treuva ant ël sud-est dël Brasil. A l'ha na surfassa ëd 586.528,3 km² e na popolassion ëd 19.237.450 abitant.
A confin-a a nòrd con lë stat brasilian ëd Bahia, a òvest con coj ëd Goiàs e Mato Grosso do Sul, a sud con coj ëd San Pàul e Rio de Janeiro, a est con col d'Espírito Santo.
La capital a l'é Belo Horizonte.
Lenga lachi, white
Pais an dova a l'é parlà
La lenga lachi, white o Lachi, white a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Mozzagrogna
Mozzagrogna a l'é na comun-a dla region Abruss, an provincia ëd Chieti, con sirca 2.055 abitant. As dëstend an s'na surfassa ëd 13 km2, con na densità ëd popolassion ëd 158 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Fossacesia, Lanciano, Paglieta, Santa Maria Imbaro. 🇫🇮
Lenga lachi, white
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lachi, white a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lwh
🇫🇮
Acquaviva Platani
Acquaviva Platani a l'é un comun dla Sicilia ëd 1.231 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Salvatore Mistretta (dal magg 2002 -second mandà: 2007-).
Osedo, Sada
San Xián d'Osedo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Sada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 924 abitant (470 fomne e 454 òm) distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Sebat Bet Gurage
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Sebat Bet Gurage o Sebat Bet Gurage a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Sebat Bet Gurage a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=msgw
Marrubiu
right|120px Marrubiu (Crucùris an sard) a l'é un comun dla Sardëgna ëd 5.030 abitant, an provincia d'Oristan.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianfranco Frongia (dal 29/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Groß Plasten
Groß Plasten a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Seenlandschaft Waren.
Tréflez
Tréflez a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 15,9 km², con 763 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 48 ab/km².
🇫🇮
Perla Villa
Ël vin Perla Villa as prodov ant la comun-a ëd Villa di Tirano an provinsa ëd Sondri.
Con sinch agn d'anvejament sto vìn-sì a riva al mèj.
🇫🇮
Disugualiansa ëd Cauchy
Si la fonsion f a l'é olomòrfa ant un disch duvert D ëd sénter l'orìgin e raj \rho, antlora ël coeffissient n-ésim dla serie ëd Taylor d'f ant l'orìgin a sodisfa la disugoaliansa ëd Cauchy, për qualsëssìa nùmer real r tal che 0<r<\rho, anté che M(r) a l'é l'estrem superior ëd |f| an sël sercc ëd sénter l'orìgin e raj r. 🇫🇮
Boletus queletii
thumb|right
Descrission
Capel fin a 15 cm, da seuli a setos o vlutà, da brun groson a brun ross, dle vire carmini. Tùboj dëstacà, giàun limon peui oliva, ambluent. Përtus fin, giàun peui oliva, an pressa groson, ambluent. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 4 cm, silìndrica clavà, giàuna con dle fin granulassion groson rossastre, peui brun-e ross vinos o neirastre an bass. Carn giàuna ciàira, un pòch ambluenta, rossa an bass, assìdola.
Ambient
A chërs dzortut sota latifeuje.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Boletus queletii Schulzer
Colombiers-sur-Seulles
Colombiers-sur-Seulles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,27 km², con 160 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 49 ab/km².
🇫🇮
Suhr
Suhr a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 8.991 abitant. A së stend për na surfassa ëd 10,93 km², con na densità ëd popolassion ëd 823 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Aarau, Buchs, Gränichen, Hunzenschwil, Oberentfelden, Rupperswil, Unterentfelden.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Quistello bianch
🇫🇮
Dasyscyphella nivea
Ambient
A chërs sota a rame ëd fò o ëd rol.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Lenga cimbrian-a
Pais an dova a l'é parlà
La lenga cimbrian-a ò cimbrian a l'é parlà dzortut an Véneto e an Trentin, val a dì an Italia.