cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batasuna
right|160px Batasuna (ch'a veul dì Unità) a l'é un partì nassionalista basch. Fondà dël 1978, ant ël 2002 soa atività a l'é stàita sospèisa dal giùdes Garzon, për soe liure con l'Eta. Dël 2003 ël partì a l'é stàit diciarà ilegal ant la Spagna. 🇫🇮
Romans d'Isonzo
Sità gemelà
Romans a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Baselice
Baselice a l'é na comun-a dla region Campania, an provincia ëd Benevènt, con sirca 2.841 abitant. As dëstend an s'na surfassa ëd 47 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 60 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Castelvetere in Val Fortore, Colle Sannita, Foiano di Val Fortore, San Bartolomeo in Galdo, San Marco dei Cavoti. 🇫🇮
Lenga djingili
Pais andoa a l'é parlà
La lenga djingili o Djingili a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Djingili a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jig
🇫🇮
Lenga wasu
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wasu o Wasu a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wasu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wsu
🇫🇮
Lenga waxianghua
Pais andoa a l'é parlà
La lenga waxianghua o Waxianghua a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Waxianghua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wxa
🇫🇮
Templi dla Concòrdia d'Agrigent
miniatura Ël Templi dla Concòrdia a l'é 'n templi grech dla veja sità d'Akragas, ch'as treuva ant la val dij Templi d'Agrigent. Ancor ancheuj as conòss nen a chi ch'a l'era dedicà ës templi, ma 'l nòm ëd "Templi dla Concòrdia" a l'é stàit sernù da sò arcuvror Tommaso Fazello dël 1748.
Alvaschein
Alvaschein a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël Canton dij Grison, con sirca 156 abitant. A së stend për na surfassa ëd 4,06 km², con na densità ëd popolassion ëd 38 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Brienz/Brinzauls, Lantsch/Lenz, Stierva, Tiefencastel, Vaz/Obervaz.
Val Canubina
thumb|left|Panorama Val Canubina (Valle Cannobina an italian) a l’é un comun ëd 5.888 abitant (2017) dla provincia dël Verban-Cusi-Òssola.
Templi dla Concòrdia d'Agrigent
Dzora 'n crepidòma 'd quatr gradin (m 39,44x16,91) as drissa la peristàis, guernà përfeta, ëd 6x13 colòne, e d'àutre file da eut ant ël pòrti dantorn ël nàos. Le colòne a son tute àute 6,72 méter, gravà da vint rainure e n'armoniosa entàis vers ij doi ters d'autëssa, con dzora n'architrav, un fres ëd triglif e 'd métope, con na curnis gravà a mùtuj ; a-i son dcò j'antregh tìmpen. Për rivé a la cela a venta traversé 'l pronàos in antis (tanme l'opisthodòm) e monté 'n gradin; a son bin guernà le pilie con le rampe për rivé al coercc e ij përtus për la sarpenterìa 'd bòsch al cò dij trames dla cela e ant ij blòch dla trabeassion dla peristàis. Ël templi a l'era rissà afòra e andrinta, e a l'era dcò pitura 'd tàint color conforma la costuma dla policromìa. La simèisa a smonìa 'd gronde con dij pròtom ëd lion e la covertura a dovìa esse fàita 'd lòse ëd màrmol.
Alvaschein
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman e ël Rumantsch-Grischun
Templi dla Concòrdia d'Agrigent
Soa strutura a l'é stàita ranforsà për la trasformassion an gesia cristian-a (Sécol VI) e sòn a l'ha prima che tut anvertià l'orientassion antica, donch a l'é campàsse giù la muraja al fond dla cela, a son saràsse j'antërcolumn e a son gavasse dódes ambrassure arcoà ant ij trames dël nàos, pr'otnì tre navà canòniche, le doe lateraj da la peristàis e cola sentral coansidenta con la cela. D'ës temp a l'é dcò stàita dësblà l'àutar clàssich e a son fàsse 'd sacristìe ant ij canton, an rangiand l'edifissi da basilica completa. Ij gav andrinta e afòra la gesia a son ëd sepolcr dij prim sécoj ëd mes, che conforma la costuma a l'avìo da esse motobin vzin a la basìlica.
Nòte
🇫🇮
Alvaschein
🇫🇮
Val Canubina
Aministrassion
🇫🇮
Lenga Gwere
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gwere o Gwere a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gwere a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gwr
Bonea
Bonea a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Benevènt, con sirca 1.508 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 11 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 137 ab/km quadrà. A confin-a con Airola, Bucciano, Montesarchio, Rotondi (AV), Tocco Caudio.
Lenga gudanji
Pais andoa a l'é parlà
La lenga gudanji o Gudanji a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Bonea
🇫🇮
Lenga gudanji
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gudanji a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nji
🇫🇮
Saint-Geoire-en-Valdaine
45.4575°N, 5.63556°W
Saint-Geoire-en-Valdaine a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 16,73 km², con 1 979 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 118 ab/km².
🇫🇮
Lenga phudagi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga phudagi ò Phudagi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Phudagi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=phd
🇫🇮
Stanley Airport
Lë Stanley Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Stanley, Neuva Scòssia, Canadà.
Giovanni Scaramella
Biografìa
Giovanni Scaramella a l'era nassù a Bressia dël 1922 e a l'é mòrt dël 1991. Për passion a l'ha fàit ël pitor e ël poeta. A l'ha organisà ij prim concors an bressian.
Euvre
Tra le soe euvre i arcordoma:
La nona dei limù
La poesìa "La nona dei limù" a parla ëd na veciòta che a vendìa ij limon a Bressia. L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
🇫🇮
Lenga Kenyi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kenyi o Kenyi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kenyi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Castelnau-d'Arbieu
Castelnau-d'Arbieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 16,34 km², con 187 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 11 ab/km².
Lenga Kenyi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lke
Ronchi dei Legionari
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Fontanot (dal 14/04/2006).
Castelnau-d'Arbieu
🇫🇮
Ronchi dei Legionari
Sità gemelà
Ronchi dei Legionari a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Ganda
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ganda o Ganda a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.
Castelnau-d'Anglès
🇫🇮
Lenga Ganda
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lug
Stassion ëd Turin Lingòt
La stassion dël Lingòt a l’é la tersa stassion feroviaria ëd Turin. A l’é stàita realisà davzin lë stabiliment dla FIAT dël Lingòt e l’é stàita uvrìa ant ël 1984.
Naujoji Akmenė
Naujoji Akmenė ([[media:Naujoji Akmene.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla Contà ëd Šiauliai, ant la munissipalità dël distret d'Akmenė. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1965.
Séranon
Séranon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 23,28 km², con 462 abitant, scond ël censiment dël 2008, con na densità ëd 20 ab/km². 🇫🇮
Naujoji Akmenė
🇫🇮
Stassion ëd Moncalé
A resta arlongh doi ferovìe: chila ch’a colega Turin con Génoa e chila ch’a colega Turin con Savon-a.
A l'é stàita uvrìa ant ël 1848. 🇫🇮
Mariano Fortuny y Madrazo
A viagiava motobin e a l'avìa catà a Venessia un palass che al di d'ancheuj a pòrta sò nòm e dont dël 1956 soa vidoa, Henriette Nigrin, a l'ha fane cadò a la comun-a.
🇫🇮
Stassion ëd Turin Lingòt
A resta arlongh le ferovìe ch’a colego Turin con Génoa (la ferovìa Turin-Génoa), Pinareul (la ferovìa Turin-Pinareul) e Savon-a e ant ël passant feroviario ëd Turin.
A l’é servia dai treno ëd Trenitalia e dël Grup Turinèis Traspòrt. 🇫🇮
Ceriporia camaresiana
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje e ëd conìfere.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ceriporia camaresiana (Bourdot & Galzin) Bondartsev & Singer
🇫🇮
Sept-Vents
🇫🇮
Bucciano
Bucciano a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Benevènt, con sirca 1.907 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 7 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 272 ab/km quadrà. A confin-a con Airola, Bonea, Moiano, Tocco Caudio.
🇫🇮
Andeer
Andeer a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton dij Grison, con sirca 747 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 30,46 km², con na densità ëd popolassion ëd 25 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Ausserferrera, Casti-Wergenstein, Clugin, Pignia, Salouf, Sufers.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Oriolus oriolus
Orieul
thumb|right thumb|right
Descrission
Anciarmant con sò piumagi giaun brilant, l'Orieul (Oriolus oriolus) a l'ha un canté dròlo, com un gargarism, che a lo fà identifiché fin-a sensa vëddlo. A pend ël nil a na borcra 'd na rama dzor a dj'erbo àut, e normalment a fà quatr euv. A mangia dle gròsse babòje, dle ruve e 'dcò dle gale e djë smens.
Ambient
A viv ant ij bòsch ëd latifeuja e ant ij parch ëd l'Euròpa continental.
Distribussion
A viv ant l'Euròpa continental. A l'é un migrator complet.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga gambera
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gambera o Gambera a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gambera a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gma
Lenga weyto
Pais andoa a l'é parlà
La lenga weyto o Weyto a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Etiòpia.
Lenga samvedi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga samvedi ò Samvedi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Lenga weyto
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Weyto a peul esse:
Lenga samvedi
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Samvedi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=smv
🇫🇮
Lenga weyto
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=woy
🇫🇮
Lenga wambaya
Pais andoa a l'é parlà
La lenga wambaya o Wambaya a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wambaya a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wmb
🇫🇮
GTT
right|170px Ël GTT (Gruppo Torinese Trasporti, Grup Turinèis Traspòrt) a l'é l'asienda ch'a gestiss ël traspòrt pùblich a Turin. A l'é stàit creà dël 2003, con la fusion dle sossietà Atm e Satti. Ël pressident a l'é Antonio Fenoglio.
🇫🇮
Anxeriz, Tordoia
Santa Mariña d'Anxeriz a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Tordoia. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 622 abitant (331 fomne e 291 òm) distribuì an 11 grup ëd popolassion.
Ceriporia davidii
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje.
Sagrado
right|120px Sagrado (Sagrât an furlan; Zagraj an sloven) a l'é un comun ëd 2.231 abitant dla provincia ëd Gorissia (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Aldo Cibaldi
Biografìa
Aldo Cibaldi a l'era nassù a Cellatica ai 15 ëd luj dël 1914 e a l'é mòrt a Gussago dël 1995. A l'era laureasse prima an Litre e peui an Pedagogìa.
Ceriporia davidii
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Sagrado
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Elisabetta Pian (dal 29/05/2007).
Anxeriz, Tordoia
🇫🇮
Ceriporia davidii
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ceriporia davidii (D.A. Reid) Pieri & Rivoire
Sagrado
Sità gemelà
Sagrado a l'é gemelà con:
Aldo Cibaldi
Euvre
Cibaldi a l'ha vagnà ël premi "Canossi" del 1947 e ël premi "G. Rosa" dël 1952.
Lenga xinca
Pais andoa a l'é parlà
La lenga xinca o Xinca a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Guatemala.
Aldo Cibaldi
Me pias girulà fra tante foie
La poesìa "Me pias girulà fra tante foie" a crea n'ambient ëd l'otogn. L'inissi:
Ceriporia davidii
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga xinca
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Xinca a peul esse:
Aldo Cibaldi
Me pias girulà fra tante foie
Da: Braze e burnìs
Lenga xinca
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xin
Aldo Cibaldi
Paròle
La poesìa "Paròle" a conten la concession poética ëd Cibaldi. L'inissi:
Lenga xinca
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Aldo Cibaldi
La mort e l'amur
La poesìa "La mort e l'amur" a mostra ël trat pessimista dël caràter dël poeta. L'inissi:
Castelnau-d'Auzan
Castelnau-d'Auzan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 43,79 km², con 1036 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
San Canzian d'Isonzo
right|140px San Canzian d'Isonzo a l'é un comun ëd 6.353 abitant dla provincia ëd Gorissia (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Aldo Cibaldi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Castelnau-d'Auzan
🇫🇮
Soignolles
🇫🇮
Buonalbergo
Buonalbergo a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Benevènt, con sirca 1.935 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 25 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 77 ab/km quadrà. A confin-a con Apice, Casalbore (AV), Montecalvo Irpino (AV), Paduli, San Giorgio La Molara, Sant'Arcangelo Trimonte.
🇫🇮
San Canzian d'Isonzo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Silvia Caruso (dal 29/05/2007).
Stassion ëd Vijan d'Ast
La stassion ëd Vijan d'Ast a l’é na stassion feroviaria dla ferovìa ch’a colega Ast con Génoa. A serv la comun-a ëd Vijan, ch’a resto ant la provincia d'Ast.
San Canzian d'Isonzo
Arferiment
🇫🇮
St-Anselme Airport
Ël St-Anselme Airport a l’é n'aeropòrt localisà a St-Anselme, Québec, Canadà.
Stassion ëd Vijan d'Ast
A l’é servia dai treno regionaj. 🇫🇮
Lenga varli
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Varli a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vav
🇫🇮
Lenga kwini
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kwini o Kwini a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kwini a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gww
🇫🇮
Aldo Cibaldi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Spéracèdes
Spéracèdes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 3,46 km², con 1 095 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 316 ab/km². 🇫🇮
Phoenicurus phoenicurus
Phoenicurus phoenicurus
thumb|right|Na fomela thumb|right|Un nì con j'euv thumb|right|Cit ëd doi dì
Descrission
Ël Phoenicurus phoenicurus a l'é n'osel dij bòsch che a l'é adatasse 'dcò a vive ant ij parch. A fà 'l nil ant ij përtus ëd le piante ma a l'é adatasse a felo 'dcò ant ij përtus ëd le muraje. A mangia dle babòje ch'a ciapa sia a tèra che an vòl. A fa ses o set euv, bluèt, ant un nil fait con mofa, piume e cit fij d'erba. La cantà a l'é na melòdica tintinà vocal.
Ambient
Bòsch e parch.
Distribussion
As treuva ant l'istà an Euròpa e ant l'invern an Àfrica.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Hema
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Hema o Hema a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Fréjus (mont)
Ël Fréjus a l'é na montagna dj'Alp Còssie, àuta 2937 méter, al confin fra la Fransa (Morian-a) e l'Italia (Valsusa).
Lenga Hema
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Hema a peul esse:<BR> <BR>
Fréjus (mont)
Sota al Fréjus a passo doe galarìe (un-a autostradal, l'àutra feroviaria), ch'a fan da relé antra Bardonecia e Modane, a n'autëssa mojen-a ëd 1200 méter.
Lenga Hema
Classificassion
<BR>
Fréjus (mont)
🇫🇮
Lenga Hema
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nix
Saint-Geoirs
45.32306°N, 5.35528°W
Saint-Geoirs a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 6,93 km², con 410 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 59 ab/km².
🇫🇮
Bernardino Biondelli
thumb Bernardino Biondelli, nassù a Zevio ai 14 ëd mars dël 1804, a l'é stàit un lenghista, numismàtich e archeòlogh italian. A l'é mòrt a Milan a j'11 ëd luj dël 1886.
Biografìa
Apress d'avèj mostrà matemàtica, stòria e geografìa ant le scòle 'd Veron-a e d'autre sità dël Véneto, dël 1839 a l'é trasferisse a Milan, anté a l'ha colaborà con ël Politécnich e anté a l'ha fait dle publicassion ëd lenghìstica, unificà dël 1845 con ël tìtol Studi linguistici.
A l'é 'dcò ocupasse dle lenghe indoeuropee e 'd dialetologìa.
Dël 1849 a l'é intrà ant ël Gabinetto numismatico, antlora a la Biblioteca nazionale braidense, anté a l'é stait conservador fin-a al 1883; dël 1869 a l'ha publicà 'l sagi La Zecca di Milano.
A l'é ocupasse 'dcò d'archeologìa, argoment dont a l'é stait nominà professor a l'Accademia scientifico-letteraria di Milano dal 1859 al 1884, e 'd lenghìstica dle siviltà pre-colombian-e. Soe arserche dzor sti argoment a son staite publicà tra 'l 1858 e 'l 1869.
A l'é storà al simiteri Monumental ëd Milan.
Armanach Piemontèis
L'Armanach Piemontèis a l'é na publicassion piemontèisa.
Ël prim nùmer a l'é dël 1931, edission a l'ansëgna dij Brandé ch'a l'era stàita soagnà dzortut da Pinin Pacòt. Da stërmà, ël ver editor a l'era la S.E.L.P. (Studi Editorial Librari Piemontèis), d'Andrea Viglongo; ant l'achit a l'era arportà na litra d'ancoragiament a l'inissiativa ëd Nino Còsta.
L'edission 1932 a l'é surtìa a fré dla Famija turinèisa; ma për fé sòn a l'ha dovù arnonsié a la grafìa unificà, arpijà però torna con l'edission 1933, tuta dovùa al travaj dla Companìa dij Brandé. La serie dj'Armanach piemontèis a l'ansëgna dij Brandé a l'é durà fin-a al 1938.
L'armanach l'é peui surtì dël 1941 e dël 1942, e dal 1969 a seurt na vira a l'ann, për j'edission d'Andrea Viglongo.
Lenga xukurú
Pais andoa a l'é parlà
La lenga xukurú o Xukurú a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Xukurú a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xoo
🇫🇮
Andiast
Andiast a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton dij Grison, con sirca 244 abitant. As dëstend an s'na surfassa ëd 13,63 km², con na densità ëd popolassion ëd 18 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Elm (ant ël canton ëd Glarus), Linthal (ant ël canton ëd Glarus), Pigniu, Rueun, Waltensburg/Vuorz.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Rumantsch-Grischun. 🇫🇮
Nemenčinė
Nemenčinė ([[media:Nemencine.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla Contà ëd Vilnius, ant la Munissipalità dël distret ëd Vilnius. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1955.
🇫🇮
Val ëd Gressoney
thumb|right|200px|Ël Lys a Gressoney-Saint-Jean. La Val ëd Gressoney (an italian Valle del Lys) a resta na valà lateral dla Val d'Osta, formà da la dòira dël Lys. A pija sò nòm da col ëd sò doi borgh pì gròss: Gressoney-La-Trinité e Gressoney-Saint-Jean. Antra sò abitant a-i son motobin tanti Wàlser.
Geografìa
Ën montand për la Val d'Osta, costa a resta la prima val a la man drita. Sò confin a son
Renzo Bresciani
Biografìa
Renzo Bresciani a l'era nassù a Bressia dël 1924 e a l'é mòrt dël 1997. A l'é stàit diretor ëd la Biblioteca Querinian-a e a l'ha travajà a le pùbliche relassion për ël Munissipi.
Euvre
Tra le soe euvre i arcordoma:
El tibiulì 'n del let
La poesìa "El tibiulì 'n del let" a paragona ël moment ëd dësviesse con la bataja për l'esistensa. L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
🇫🇮
Val ëd Gressoney
Geografìa
Ën vardand a l'angiù da ste sime a së s-ciàira 'l giassé dël Lys e, pì sota, la dòira col midem nòm.
Borgh e pais
Ën montand da Pont San Martin, as riva ant le tère dla:
Torism
Për la valà a passo l'Àuta via dla Val d'Osta n.1 e 'l Gir dël Reusa.
Stanstead - Weller Airport
Lë Stanstead/Weller Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Stanstead, Québec, Canadà.
Castelnau-sur-l'Auvignon
Castelnau-sur-l'Auvignon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 10,22 km², con 161 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
Soliers
Soliers a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 5,08 km², con 1.625 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 320 ab/km².
🇫🇮
Saint-Georges-d'Espéranche
45.55667°N, 5.07833°W
Lenga ngarinyin
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ngarinyin o Ngarinyin a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Saint-Georges-d'Espéranche
Saint-Georges-d'Espéranche a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 24,65 km², con 2 840 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 115 ab/km².
🇫🇮
Lenga ngarinyin
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ngarinyin a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ung
🇫🇮
Lenga marathi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga marathi ò Marathi a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Marathi a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mar 🇫🇮
Tenda
Tenda a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. As dëstend su na surfassa ëd 177,47 km², con 2 025 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità d'11 abitant al chilòmeter quàder. A resta a 816 méter d'autëssa.
La sconda guèra mondial
Tenda a l'é stàita liberà ai 5 ëd maj 1945. Dël 1947 a l'é stàita gionzùa a la Fransa.
Eveniment e manifestassion
🇫🇮
Dian-a ëd Poitiers
thumb|right|200px|Dian-a ëd Poitiers Dian-a ëd Poitiers, nassùa ël 3 dë stèmber dël 1499 (o ël 9 ëd gené dël 1500), a l'era la fija ëd Gioann ëd Poitiers, sgnor ëd Saint-Vallier. Dël 1515 a maria Luis de Brézé, cont ëd Maulevrier, gran siniscalch ëd Normandìa. A l'era dama d'onor dl'argin-a cand dël 1523 sò pare a l'é acusà ëd partissipassion ant ij tràfich criminaj dël conestàbil duca ëd Borbon. Tutun, miraco mersì ëdcò a soa richëssa e a cola 'd de Brézé, Gioann ëd Poitiers a peul riscatesse da l'acusassion. Tutun a l'era ancaminasse a spantié la vos che Dian-a a fussa vnùita la morosa dël re Fransesch I. Restà vidoa dël 1533, Dian-a a dventa sensa stërmelo la morosa dël Delfin, ël futur re Enrich II, ch'a l'era marià con Catlin-a de Médici. Ansi: Catlin-a e Dian-a a andasìo motobin d'acòrd, dë dnans a tuti. Cand Fransesch II a monta an sël tròno, Dian-a a dev chité la cort. A meuir a Anet ël 26 d'avril dël 1566.
🇫🇮
Figueiras, Santiago de Compostela
Santa María ëd Figueiras a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santiago de Compostela. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 943 abitant (475 fomne e 468 òm) distribuì an 12 grup ëd popolassion.
Antegnate
Antegnate (Antegnàt an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.206 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 29 chilòmeter dal capleugh.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Maria Lanzini (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial ëd San Michel Arcàngel 🇫🇮
Lenga Nyankore
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyankore o Nyankore a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.<BR> <BR>
Luscinia calliope
thumb|Luscinia calliope
Lenga Nyankore
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyankore a peul esse:<BR> <BR>
Luscinia calliope
Luscinia calliope
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Lenga Nyankore
Classificassion
<BR>
Luscinia calliope
Ambient
Da finì. <BR>
Lenga Nyankore
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nyn
Luscinia calliope
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Luscinia calliope
Sagi sij dialet gal-itàlich
Introdussion
Ël Sagi sij dialet gal-itàlich (an italian Saggio sui dialetti gallo-italici) a l'é l'euvra pi conossùa dël lenghista Bernardino Biondelli.
A l'é stait publicà a Milan dël 1853, stampà da '''Gius. Bernardoni di Gio.'''.
Vision dël Biondelli
Biondelli a consìdera tra le parlà gal-itàliche ël piemontèis, ël lombard e l'emilan-romagneul. A lassa fòra ël lìgur, ch'a consìdera ant na famija a part.
A sarà peui Graziadio Isaia Ascoli a gionté 'l lìgur ant la famija gal-itàlica, dël 1880, ant ël sagi L'Italia dialettale con ste paròle: «dialetti che si distaccano dal sistema italiano vero e proprio, ma pur non entrano a far parte di alcun sistema neolatino estraneo all’Italia».
Lenga yarí
Pais andoa a l'é parlà
La lenga yarí o Yarí a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yarí a peul esse:
Lenga worora
Pais andoa a l'é parlà
La lenga worora o Worora a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
San Lorenzo Isontino
right|120px San Lorenzo Isontino (Sant Lurinçs dal Lusinç an furlan) a l'é un comun ëd 1.562 abitant dla provincia ëd Gorissia (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Lenga worora
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Worora a peul esse:
San Lorenzo Isontino
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ezio Clocchiatti (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Sità gemelà
San Lorenzo Isontino a l'é gemelà con:
Lenga worora
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
San Lorenzo Isontino
Arferiment
🇫🇮
Lenga bhalay
Pais an dova a l'é parlà
La lenga bhalay ò Bhalay a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bhalay a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bhx
🇫🇮
Calvi (Benevent)
Calvi a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Benevènt, con sirca 2.316 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 22 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 105 ab/km quadrà. A confin-a con Apice, Mirabella Eclano (AV), Pietradefusi (AV), San Giorgio del Sannio, San Nazzaro, Venticano (AV).
🇫🇮
San Pier d'Isonzo
right|130px San Pier d'Isonzo (San Pieri dal Lusinç an furlan) a l'é un comun ëd 1.925 abitant dla provincia ëd Gorissia (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Ceriporia excelsa
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
San Pier d'Isonzo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Bignolin (dal 10/04/2006).
Ceriporia excelsa
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje, dzortut se a l'é già mars.
San Pier d'Isonzo
Arferiment
🇫🇮
Lenga yauma
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yauma a peul esse:
Ceriporia excelsa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ceriporia excelsa (S. Lundell) Parmasto
🇫🇮
Lenga yauma
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yax
🇫🇮
Yauma dialect
Saint-Gervais (Isère)
45.2025°N, 5.48278°W
🇫🇮
Tarsiger cyanurus
thumb|right
Tarsiger cyanurus
thumb|right Órdin: ---
Famija: ---
Géner: ---
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
Castelnavet
Castelnavet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 18,06 km², con 155 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 8 ab/km².
🇫🇮
Tarsiger cyanurus
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tarsiger cyanurus
Andoio, Tordoia
San Mamede d'Andoio a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Tordoia. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 380 abitant (199 fomne e 181 òm) distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Nyoro
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyoro o Nyoro a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyoro a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga miwa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga miwa o Miwa a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Miwa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vmi
🇫🇮
Lenga deccan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga deccan ò Deccan a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Deccan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dcc
🇫🇮
Ardez
Ardez a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton dij Grison, con sirca 443 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 61,43 km², con na densità ëd popolassion ëd 7 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Ftan, Galtür (an Àustria), Guarda, Lavin, Tarasp, Zernez.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Rumantsch-Grischun. 🇫🇮
Théoule-sur-Mer
Théoule-sur-Mer a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. As dëstend an sna surfassa ëd 10,49 km², con 1 296 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 123 abitant al chilòmeter quàder.
A l'é 'n leu 'd torism balnear e ëd torism verd. 🇫🇮
Castéra-Lectourois
Castéra-Lectourois a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 18,86 km², con 296 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
Sommervieu
Sommervieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,3 km², con 786 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 183 ab/km².
🇫🇮
Stapleford Aerodrome
Lë Stapleford Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Romford, Essex, Anghiltèra, Regn Unì.
Campolattaro
Campolattaro a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Benevènt, con sirca 1.122 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 17 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 66 ab/km quadrà. A confin-a con Casalduni, Circello, Fragneto l'Abate, Fragneto Monforte, Morcone, Pontelandolfo.
🇫🇮
Lenga gowlan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga gowlan ò Gowlan a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Gowlan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=goj
🇫🇮
Pabradė
Pabradė ([[media:Pabrade.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) (Podbrodzie an polonèis) a l'é na comun-a ëd la Contà ëd Vilnius, ant la Munissipalità dël distret ëd Švenčionys. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1946. 🇫🇮
Arcene
Arcene (Àrsen an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.811 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 14 chilòmeter dal capleugh.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Foresti (dal 23/06/2009, scond mandà dal 25/05/2014).
Arferiment
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San Michel 🇫🇮
Lenga wilawila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga wilawila o Wilawila a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wilawila a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wil
🇫🇮
Ceriporia griseoviolascens
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje, dzortut se a l'é già mars.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ceriporia griseoviolascens Pieri & Rivoire
Turriaco
right|140px Turriaco (Turiàc an furlan) a l'é un comun ëd 2.686 abitant dla provincia ëd Gorissia (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandra Brumat (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Le Tignet
Le Tignet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 11,26 km², con 2763 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 245 ab/km². 🇫🇮
Castéra-Verduzan
Castéra-Verduzan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment ëd Gers. A së stend për na surfassa ëd 19,82 km², con 830 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km².
Saint-Hilaire-de-Brens
Saint-Hilaire-de-Brens a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 7,52 km², con 413 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 54 ab/km².
🇫🇮
Cascia
right|130px Cascia a l'é un comun ëd l'Umbria ëd 3.285 abitant, an provincia ëd Perugia.
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Gino Emili (dal 28/05/2007).
Arferiment
🇫🇮
Lenga yeni
Pais andoa a l'é parlà
La lenga yeni o Yeni a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Cameron.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yeni a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yei
Andrea Doria (Nav)
Galeria fotogràfica
🇫🇮.
Starbuck Airport
Lë Starbuck Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Starbuck, Manitòba, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CKJ7.
Villesse
right|120px Villesse (Vilès an furlan) a l'é un comun ëd 1.682 abitant dla provincia ëd Gorissia (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Simonetta Vecchi (dal 2001 -second mandà: 2006-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga yuwana
Pais andoa a l'é parlà
La lenga yuwana o Yuwana a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Venessuela.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yuwana a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yau
🇫🇮
Lenga wunambal
Pais an dova a l'é parlà
La lenga wunambal o Wunambal a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wunambal a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wub
🇫🇮
Lenga varhadi-nagpuri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga varhadi-nagpuri ò Varhadi-Nagpuri a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica Varhadi-Nagpuri a peul esse:
Lenga Ruli
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ruli o Ruli a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.<BR> <BR>
Lenga varhadi-nagpuri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vah
Lenga Ruli
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ruli a peul esse:<BR> <BR>
Lenga varhadi-nagpuri
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Ruli
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Gungu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Gungu o Gungu a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Gungu a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rub
Fréjus
Fréjus (Freju an lenga local) a l'é na comun-a ëd 48800 abitant ant ël Var.
La comun-a a l'ha arseivù l'arconossiment ëd Sità d'art e dë stòria.
Posission
A resta antra ij massiss ëd l'Esterel a l'est e dij Maures a l'òvest.
Urbanism
Dij grand cors a lio ël sènter dla sità, a nòrd, con le rive e ël pòrt, a sud. An mes a-i son dle ca popolar e na zòna ëd maré anté ch'a-i era ël pòrt antich, peui ampinì 'd pàuta.
Ël pòrt roman
Fréjus a l'é stàit antich pòrt roman. Ël pòrt a së spantiava ansima a 2200 are, pì dla mità dla surfassa dla sità, an s'un bassin scavà an na lagun-a anté ch'a l'han fossairà pì ancreus për feje ël pòrt. Sircondà da 2 chilòmeter ëd marciapé, a comunicava con ël mar a travers un canal largh 30 méter e longh 500, parà dal Mistral con un murajon. Doe tor simétriche a na marcavo l'intrada. Ëd neuit, na caden-a tirà a antërdìa l'intrada al pòrt. A-i ero peui n'àutra tor, dij cantié navaj, na palestra, n'ospidal.
L'età ëd mes
Fréjus a l'é stàit na sità medieval rica e peui ruinà.
L'época moderna
A parte da l'Arvolussion, a l'é sfrutasse un giassiment carbonìfer për l'iluminassion e ël riscaudament.
Ant ël sécol ch'a fa XIX, Fréjus a possava pr'ëdventé sità 'd varnison, ma ël ministé dla guèra a l'ha nen ëscotalo. Nopà, durant la guèra 1914-1918, për acheuje le trupe coloniaj, as son organisasse a Fréjus dij camp ëd passage.
Mërcà
Al mërco e al saba as ten ël mërcà ant ël sènter ëstòrich; la dumìnica an lèja d'Algeri e lèja dla Liberassion.
Soulangy
🇫🇮
Città di Castello
Città di Castello a l'é un comun ëd l'Umbria ëd 40.253 abitant, an provincia ëd Perugia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fernanda Cecchini (dal 13/06/2006 -second mandà-).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Ël dòm Città di Castello a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Arvigo
Arvigo a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël Canton dij Grison, con sirca 94 abitant. A së stend për na surfassa ëd 17,01 km², con na densità ëd popolassion ëd 6 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Braggio, Buseno, Cauco, Cresciano (TI), Osogna (TI), San Vittore, Selma.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'italian.
🇫🇮
Staunton Lake Water Aerodrome
Lë Staunton Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Staunton Lake, Ontario, Canadà.
Adolfo Mussafia
thumb Adolfo Mussafia (an alman Adolf Mussafia), nassù a Spàlato ai 15 ëd fërvé dël 1835, a l'é stàit un lenghista, filòlogh e glotòlogh italian. A l'é mòrt a Firense ai 7 ëd giugn dël 1905.
Dël 1852 Mussafia a l'ha ancaminà jë studi dë Mzin-a a l'Università 'd Vien-a. A l'ariv a Vien-a a conossìa pa l'alman, ma già dël 1855 a l'era stait ciamà con l'incàrich ëd letor d'italian a l'Università.
Dël 1860 a l'era stait nominà professor strasordinari e dël 1867 professor ordinari.
Soa produssion sientìfica a l'é staita motobin rica.
A l'era stait elegiù a la Cambra Auta dl'Imper Austro-Ungàrich (Herrenhaus) e 'l 10 ëd luj dël 1883 soci dl'Academia dla Crusca.
Dël 1903 a l'era trasferisse a Firense, anté a l'é peui mòrt dël 1905.
Sigourney Weaver
Sigourney Weaver (1949), mej conossù tanme Susan Alexandra Weaver, a l'era atris. 🇫🇮
Amaro
right|120px Amaro (Damâr an furlan) a l'é un comun d' 804 abitant dla provincia d'Ùdin (Region Autònoma Friul-Venessia Giulia).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Lauza Zanella (da l' 8/06/2009). thumb|right|200px|La cesa parochial
Arferiment
🇫🇮
Toudon
Toudon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime. A së stend për n'aira ëd 18,56 km², con 227 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km². 🇫🇮
Pagėgiai
Pagėgiai ([[media:Pagegiai.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a dla contà ëd Tauragė, ant la munissipalità ëd Pagėgiai. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1923.
🇫🇮
Giovanni Flecchia
thumb|Gioann Flecchia Filòlogh e glotòlogh.
Ël senator Giovanni Flecchia, grand ufissial ëd la coron-a, a l'era nassù a Pivron ij 6 ëd novèmber dël 1811 e a l'é mort-ie ij 3 ëd luj dël 1892.
Professor a l'Università 'd Turin ëd lenghe indo-europenghe e sànscrit, a l'é stàit autor dël 1856 ëd na gramàtica dla lenga sànscrita e d'un tratà d'ornitologìa për l'Enciclopedìa popolar ëd Pomba.
A l'era ëdcò poeta e a l'ha girà an italian vàire part dël Mahabharata e d'àutri poema indian.
Vàire soe arserche a son ëstàite publicà an sl'Archivio glottologico italiano, n'arvista che a l'avìa fondà ansema a Graziadio Isaia Ascoli.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Spiral d'Archimede
thumb|200px|Spiral d'Archimede
La spiral d'Archimede a l'é na curva che a s'anvërtoja dantorn an pont, e a së slontan-a dal pont an manera che minca brass a l'ha na distansa fissa da 'nt l'àutr. L'equassion polar ëd la curva a l'é
anté che a e b a son ëd nùmer reaj diferent da 0. La modìfica d'a a fa viré la spiral, cola ëd b a cambia la distansa dij brass.
Castelfranco in Miscano
Castelfranco in Miscano a l'é na comun-a dla region Campania, provincia ëd Benevènt, con sirca 1.065 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 43 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 25 ab/km quadrà. A confin-a con Ariano Irpino (AV), Faeto (FG), Ginestra degli Schiavoni, Greci (AV), Montecalvo Irpino (AV), Montefalcone di Val Fortore, Roseto Valfortore (FG).
Spiral d'Archimede
La spiral a l'é spartìa antra doj part, un-a për \theta < 0, l'aùtra për \theta > 0, che as gionto ant ël pont \theta = 0
Castelfranco in Miscano
🇫🇮
Spiral d'Archimede
La spiral a pija ël nòm da Archimede, che a l'à dovrala per risòlve ël problema dla retìfica dla sirconferensa, che as peul nen risòlve an dovrand mach riga e compass. Contut che a sia un-a dle spiraj ch'a resto pì belfé a definisse, la spiral d'Archimede a l'é rèira da trové an natura, andoa a son pì comun-e le spiraj logarìtmiche. 🇫🇮
Lenga chinali
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinali ò Chinali a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an India.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinali a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cih
🇫🇮
Lenga margu
Pais andoa a l'é parlà
La lenga margu o Margu a fa part ëd le lenghe australian-e e a l'é parlà dzortut an Australia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Margu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mhg
🇫🇮
Àlgebra dë mzura
N'àlgebra dë mzura a l'é n'àlgebra ëd Boole completa B dotà ëd na mzura ëd probabilità positiva, visadì na fonsion tal che: 🇫🇮