cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alpin
La prima guèra mondial
Durant ël conflit a son ëstàit ancor pì potensià e, ansema a dij repart d'artijerìa da montagna, a son ëstàit organisà an grande unità - j'argropament alpin, a soa vira coordinà an division alpin-e.
Dij dosentmila òm anrolà ant ij batajon alpin, trantessinchmila a son mòrt ant la guèra.
La sconda guèra mondial
Dël 1940, l'Italia a l'é intrà an guèra con 5 division alpin-e, ch'a l'han combatù an sij front fransèis, jugoslav, grech-albanèis e russ. Dzortut an costi doi darié front, j'alpin a l'han patì dle preuve motobin greve, agravà da l'ineficenta diression ëd la guèra dij comand e dël goern.
Dj'unità alpin-e a l'han combatù contra j'alman apress j'8 dë stèmber 1943.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga Libinza
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Libinza o Libinza a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=liz
Dipartiment ëd la Mosela
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason ëd la Mosela Ël dipartiment ëd la Mosela a l'é un dipartiment localisà ant la region dël Grand Est (fin al 2015 dla Loren-a) e a l'ha për capleugh la sità ëd Metz.
Hugues Leblanc
Matemàtich e filòsof. Hugues Leblanc a l'era nassù ai 19 ëd mars dël 1924. A l'era sitadin sia dël Canadà che djë Stat Unì. A l'era nà an Québec e a l'ha vivù a Ste-Hyacinth (Québec) fin-a al 1946. Dël 1944 a l'é intrà a l'Università ëd Montréal, anté ch'a l'é laoreasse dël 1946. Dël 1946 a l'é intrà a Harvard, dotorand-se dël 1948 con W.V. Quine tanme supervisor ëd soa tesi.
Dël 1948 a l'é intrà al dipartiment ëd filosofìa dël Bryn Mawr College, anté ch'a l'ha travajà pr'ëscasi vint agn. Dël 1967 a l'é trasferisse a l'Università Temple, fin-a a cand a l'é andàit an pension dël 1992. Dal 1973 al 1979 a l'é stàit pressident dël dipartiment ëd filosofìa.
Sò travaj
Leblanc a l'é stàit autor d'eut lìber, a l'ha cudì e contribuì a d'àutri tre, e a l'ha scrivù pì che sent artìcoj an sla lògica simbòlica e la filosofìa dla lògica. A la colaborà con pì che na vinten-a d'àutri lògich.
A l'ha dàit na contribussion amportanta al dësvlup ëd la lògica lìbera, dla semàntica a valor ëd vrità (ch'a mostrava ant ij sò cors d'antrodussion a la lògica matemàtica) e dla semàntica probabilìstica. Ij sò anteresse a j'ero assè spantià e a l'han ëmnalo a djë studi ant la lògica clàssica dël prim e dël second órdin, ant la teorìa dij tipo, ant la lògica a vàire valor, ant le lògiche modaj e antuissionista. A l'era anteressà dzortut ai sistema ëd dedussion e a l'ha dësvlupà dij sistema ëd dedussion assiomàtich, dij sequent, a tàule e, ëd particolar anteresse, dij sistema modern ëd dedussion natural. A l'ha ëdcò publicà ëd travaj an sl'anferensa statìstica e andutiva.
Hugues Leblanc a l'avìa arseivù ël premi Paul W. Eberman, ëd dotorà onorari da l'Università ëd Montréal e l'Università Dalhousie e d'onor da l'Università dël Québec a Montréal. A l'era mèmber dla Sossietà Real ëd Canadà e a l'ha avù d'ufissi ant l'Assossiassion për la Lògica Simbòlica e ant la Sossietà për la Filosofìa Precisa. 🇫🇮
Herzberg (Meclemborgh)
Herzberg (Meclemborgh) a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Eldenburg Lübz.
Sévérac-l'Église
Sévérac-l'Église a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 13,69 km², con 418 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
🇫🇮
Saint-Germain-le-Gaillard (Eure-et-Loir)
Saint-Germain-le-Gaillard a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 8,13 km², con 239 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 29 ab/km².
🇫🇮
Lenga Moinba
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mob
Moinba language
Abies alba
right|thumb
Descrission
Ël sapin a l'é na conìfera sempevërda ch'a peul rivé fin-a a 40 méter d'autëssa. A l'é n'erbo sempeverd e monòich, visadì a presenta sla midema pianta sia dle fior masculin-e che feminin-e spartìe e separà. A l'é na pianta vascolar (Tacheobionta), con smens (Spermatophyta) contnùe an dle pin-e drite, ch'as dësblo an otogn e le scaje a dròco për tèra spatarand le smens.
A l'ha na còma s-ciassa con ij branch butà dantorn al tronch su vàire pian.
Ant j'erbo assè vej la còma a dventa rionda e as ampiatiss, përchè a cala la chërsùa dla ponta; as dis che la pianta a fa ël ni dla sigògna.
Le feuje a son a gucia. La scòrsa a resta për tant temp seulia e ciàira; peui as chërpa an tante plachëtte assè superfissiaj.
A l'ha 'd rèis gorëgne e ancreuse.
Distribussion
A viv a autësse fra ij 500 e ij 1900 méter, an rivand da quèich part oltra ij 2000 méter.
Notissie
A l'é na pianta ch'a viv tant: an efet a peul rivé fin-a a 600 agn d'età.
Ël bòsch a l'é 'd color bianch, a fibra drita, con na bon-a arzistensa mecànica. A l'é dovrà për le travadure, ij pont ëd cantié, la seramenta, j'ambalage e ij travaj da minusié an general.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Malila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Malila o Malila a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tanzania.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Malila a peul esse:<BR> <BR>
Marìa Cristin-a ëd Savòja
thumb|right|200px|Maria Cristina ëd Savòja Marìa Cristin-a ëd Savòja, quarta fija ëd Vitòrio Emanuel I e Marìa Teresa d'Àustria, a l'era nassùa ai 14 ëd novèmber dël 1812, durant l'esili a Càliari.
Lenga Malila
Classificassion
<BR>
Marìa Cristin-a ëd Savòja
Chità le guère napoliòniche, a l'ha vivù a Turin; peui dal 1821 (ann dl'abdicassion ëd sò pare) a l'é andàita a Nissa Marìtima. Apress a l'ha tramudà ant ël castel ëd Moncalé, anté che sò pare a l'é mòrt dël 1824.
Lenga Malila
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mgq
Lenga mixe, juquila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, juquila o Mixe, Juquila a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, Juquila a peul esse:
Marìa Cristin-a ëd Savòja
Marìa Cristin-a a l'é restà argin-a dle Doe Sicilie fin-a a soa mòrt, a Nàpoli, ai 31 ëd gené dël 1836, quìndes di dòp ch'a l'avìa partorì sò prim fieul, Fransesch. A l'han faje ël funeral a j'8 ëd fërvé, e ai 9 a l'han sotrala ant ël còro dla cesa ëd Santa Ciàira. Dël 1853 sò còrp a l'é stàit tramudà ant la capela ëd San Tomà.
Lenga mixe, juquila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mxq
Marìa Cristin-a ëd Savòja
Dël 1859 a l'é stàita anandià la càusa ëd beatificassion; ël decret ansima soe virtù eròiche a l'é dij 6 ëd maj 1937. 🇫🇮
Lenga mixe, juquila
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Juquila Mixe language
Lenga popoloca, San Marcos tlalcoyalco
Pais andoa a l'é parlà
La lenga popoloca, San Marcos tlalcoyalco o Popoloca, San Marcos Tlalcoyalco a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, San Marcos Tlalcoyalco a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pls
Bassiano
Bassiano a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 1.614 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 31 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 52 ab/km quadrà. A confin-a con Carpineto Romano (RM), Norma, Sermoneta, Sezze.
🇫🇮
Lenga Auyokawa
Lenga Auyokawa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Auyokawa o Auyokawa a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Auyokawa a peul esse:<BR> <BR>
Pero II
Fieul ëd Tomà I, Pero ëd Savòja a l'era nassù dël 1203 o dël 1215 e a l'é mòrt ai 16 ëd magg dël 1268. A l'é dventà cont ëd Savòja ch'a fa dódes dël 1263, a la mòrt ëd sò novod Bonifass. A l'era stranomà ël cit Carlmagn. Dël 1263, Pero II a l'é stàit a Osta për n'udiensa general. An Val d'Osta a l'ha riorganisà l'aministrassion dla giustissia, anstituend ël bailage, magistradura ch'a dipendìa diret dal prinsi, e a l'ha confermà j'imunità acordà ai sò vësco. Fidela a la polìtica dël cont, an cost perìod la noblëssa valdostan-a a l'ha strenzù ëd contat frequent con l'Anghiltèra.
Lenga Auyokawa
Còdes ISO
<BR>
Pero II
Pero II l'avìa marià Agnes ëd Faucigny, dont a l'ha avù na fija, Beatris (mòrta dël 1310). A soa mòrt a l'ha suceduje sò frel Filip I.
🇫🇮
Lenga Auyokawa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=auo
Capizzi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Leonardo Principato Trosso (dal 16/06/2008).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël santuari ëd San Giaco
Arferiment
🇫🇮
Doade, Lalín
San Pedro ëd Doade a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Lalín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 168 abitant (78 òm e 90 fomne), distribuì an 10 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Soddì
Soddì a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 142 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 5 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 28 ab/km quadrà. A confin-a con Aidomaggiore, Boroneddu, Ghilarza.
🇫🇮
Sonnac (Aveyron)
Sonnac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 11,98 km², con 388 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 32 ab/km².
🇫🇮
Dipartiment ëd la Nièvre
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason ëd la Nièvre La Nièvre a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd la Borgògna-Franca Contà (fin al 2015 dla Borgògna) e a l'ha për capleugh la sità ëd Nevers.
🇫🇮
Saint-Prest
Saint-Prest a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 16,71 km², con 2 260 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 135 ab/km².
🇫🇮
Wemindji Airport
Ël Wemindji Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Wemindji, Québec, Canadà.
Lenga Nyamwanga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyamwanga o Nyamwanga a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Zambia.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mwn
Automòbil
L’automòbil (ëdcò vitura) a l'é un mojen ëd trasport motorisà ch'a viagia, normalment, ansima a quatr roe.
🇫🇮
Brembate di Sopra
Brembate di Sopra (Brembàt Sura an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 7.892 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 10 chilòmeter da Bérghem, a n'autëssa 'd 267 méter.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Emiliana Giussani (dal 12/06/2017).
Sità gemelà
Brembate di Sopra a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial ëd Santa Maria 🇫🇮
Châteauneuf-de-Vernoux
44.92°N, 4.64611°W
Châteauneuf-de-Vernoux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 6,07 km², con 188 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km². 🇫🇮
Lenga mixe, mazatlán
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, mazatlán o Mixe, Mazatlán a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, Mazatlán a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mzl
🇫🇮
Mazatlán Mixe language
Tyromyces fissilis
Descrission
Fonz fait a lenghe, anuaj, con un largh atach al sot-strat, fondù tra 'd lor, triangolar an session; a son carnos, as ridùo motobin an seccand e a së sfriso; a son fin a 20 cm ëd lunghëssa e da 5 a 10 dë spëssor. La surfassa dë dzora a l'é un pòch grotolùa, peilosa, biancastra con tonalità giaunastre. La surfassa 'd sota a l'é bianch crema. La carn a l'é ciaira peui brun giaunastra, a së sfrisa da sech e a l'é spëssa da 2 a 6 cm. Ij tuboj a son a në strat sol, da bianch crema a rosà se tocà, fin a brun neirastr; a son spess da 1,5 a 2,5 cm.
Ambient
A chërs ëdzora a latifeuje vive, motobin da ràir dzora a conìfere. A peul andé anans a chërse ëdcò quand le piante a son già mòrte.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tyromyces fissilis (Berk. & M.A. Curtis) Donk
🇫🇮
Lenga Nachering
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nachering o Nachering a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an India.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nachering a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ncd
Lenga popoloca, San Juan atzingo
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, San Juan Atzingo a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
San Juan Atzingo Popoloca language
Deutschneudorf
Deutschneudorf a l'é un pais ant le montagne dla Sassònia, an Almagna. A conta 1.170 abitant (2006).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Heinz-Peter Haustein.
Anliure esterne
🇫🇮
Carara
Carara (Carrara an italian, Carara ëdcò ant ël dialèt dël pòst) a l'é un comun ëd la Toscan-a ëd 4.702 abitant, ant la provinsa 'd Massa-Carara.
A l'é arnomà për sò màrmol.
Stòria
La sità a l'é massionà për la prima vira dël 963, cand l'imperator Oton I a la eufr ai vësco ëd Luni.
Dël 1442 Carara e Massa a finisso sota 'l domini dij cont Malaspin-a.
Dël 1741 le doe sità a son passà sota 'l podèj dij duca d'Este ëd Mòdena.
Monument e leu d'anteresse
thumb|left|200px|La fontan-a ëd Netun
La fontan-a ëd Netun
La fontan-a ëd Netun, che al di d'ancheuj a l'é un pò abimà da j'antemperie, a resta an piassa dël Dòm, bele che a l'adoss a fussa nen ëstàita pensà për costa colocassion. A l'é stàita comandà da dij borzoà genoèis a lë scultor fiorentin Baccio Bandinelli (1488-1560). Nen livrà a la mòrt ëd lë scultor, a l'é stàita piassà a sò pòst atual ant ël maj 1563, coma a l'é testimonià da l'anscrission su sò pedestal.
L'artista a l'ha arpresentà Netun, l'antica divinità dël mar, con ij lineament ëd l'amiraj Andrea Doria. La figura massissa, dal còrp rèid e fiss, a l'é pògia an sla testa ëd doi delfin.
Aministrassion
Ël sindich a l'é Francesco De Pasquale (dal 27/06/2017).
Sità binele
Carara a l'é binelà con:
Hafling
Popolassion
Ël 97,67 % dj'abitant ëd Hafling a l'é 'd lenga tedesca, ël 2,33 % a l'é 'd lenga italian-a.
Aministrassion
thumb|right|200px|La cesa 'd Santa Caterin-a Ël sìndich a l'é Josef Reiterer (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Taormina
miniatura Taormina (Taurmina an sicilian) a l'é un comun dla Sicilia ëd 10.863 abitant, an provincia ëd Messin-a, scasi al confin ëd la provinsa ëd Catania.
A resta an sle còste dël mont Tauro, an sna trassa ch'as afacia an sla rivera jònica.
A l'é un-a dle distinassion torìstiche prinsipaj ëd Sicilia; a l'é dotà ëd na rej d'obergi rafinà e fonsionaj.
Stòria
Tauromenion a l'é stàit fondà da coj ch'a j'ero scapà e a sërcavo arpar dai massacr e da la distrussion ëd Naxos dël 404 aGC, euvra dël siracusan Dionis ël Vej. Ël fondador ëd la sità a l'é stàit Andròmach, ël pare dlë stòrich Timeo, che dël 358 aGC a l'ha radunà jë dzorvivù ëd Naxos e a l'ha creà Tauromenion an sle còste dël mont Tauro. La creassion d'ës neuv sit grech ant la part oriental ëd l'ìsola a l'ha arpossà ancor pì a l'anterior le gent sìcule, già obligà da l'ariv dij prim colon a bandoné le zòne costiere për anstalesse an sj'avzin riliev dij Peloritan.
Tauromenion a l'é mai stàit na sità tut afàit autònoma. Ij grech e ij cartaginèis a l'han faje soens patì dij ravage. A l'ancamin dla prima guèra pùnica, la sità a l'é aliasse ai roman, ch'a l'han ocupala apress la mòrt ëd Jeron II e a l'han daje ël tìtol ëd sità federà. Durant tuta l'época roman-a, Tauromenion a l'é stàit teatro d'amportant aveniment ëstòrich, coma la guèra dij serv dël 132 aGC.
Ant ël perìod bisantin, la sità a l'é vnùita un dij prinsipaj rampar ëd l'ìsola contra ël perìcol ëd n'anvasion àraba; dël 902 na gran part ëd soa popolassion a l'é stàita massacrà da j'àrabo mnà da Ibrahim, che dnans a chèich dzorvivù a l'ha divorà ël cheur dël vësco Procòpi apress d'avèj rancalo via da sò còrp. Tauromenion a l'ha avù un perìod ëd pas na vira arcostruì dai cristian ant ël 913. Dël 962 a l'é passà torna sota la dominassion dj'àrabo, ch'a l'han ciamalo Almoezia, dal nòm dël conquistador Al-Muizz.
Dël 1079 Rugé d'Autavila a l'é riussì a arpijé la sità a j'àrabo, apress sinch mèis d'assedi. Ij norman a l'han arcostruì e fàit vnì pì bela la sità ëd Taormin-a, vnùita a esse n'amportant sènter econòmich e comersial. Dël 1282, a l'arvira dij vespr, la sità a l'é restà fidela a la Spagna, butandse da la part ëd j'aragonèis.
Durant l'arsorgiment, Filangeri a l'é dventà duca ëd Taormin-a séghit al contratach borbonèis dël 1848.
Manifestassion
Ant ël mèis ëd maj a-i è la Festa dël carton sicilian; d'istà as dësrolo dle manifestassion al teatro grech.
Leu d'anteresse
La stra dla spassgiada a l'é cors Umbert, anté ch'a-i son tanti negòssi d'artisanà ch'a smon-o dij prodot locaj e dj'arcòrd pr'ij torista.
Passow (Meclemborgh)
Passow (Meclemborgh) a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Campodimele
Campodimele a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 707 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 38 km², con na densità ëd popolassion ëd 19 hab/km². A confin-a con Esperia (FR), Fondi, Itri, Lenola, Pico (FR), Pontecorvo (FR).
Passow (Meclemborgh)
A aparten a l'aministrassion ëd Eldenburg Lübz.
Campodimele
🇫🇮
Taormina
Ël teatro grech
'Me ch'a l'è al di d'ancheuj a l'é d'época roman-a (II sécol aGC) cand le struture atuaj as son dzorponusse a cole dël perìod elenìstich. J'orìgin antiche dël teatro a son testimonià da dj'anscrission an sle gradinà e le reste d'un cit templi sacrificà durant l'angrandiment ëd la fòssa fàit a l'época roman-a. A-i resto dle marche dj'adatament fàit për përmëtte jë spitàcoj dij gladiator.
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël teatro grech
🇫🇮
La Volvera
right|130px La Volvera (Volvera an italian) a l’é un comun d' 8.596 abitant dla Sità metropolitan-a 'd Turin. Ant la comun-a, ant la Cassin-a dël Pasch Neuv, as treuva ël Palassòt Juva, davzin la stra provinsal anvers Airasca.
Stòria
Dël sécol ch'a fa XI La Volvera a l'é intrà a fé part dij possediment dël monasté beneditin ëd San Giust ëd Susa. A l'é stàita peui pijà da Gualtié I cont ëd Piossasch.
Aministrassion
thumb|right|200px|La capela Pilotti Ël sìndich a l'é Ivan Marusich (dal 26/05/2014 -second mandà: 2019-).
Arferiment
🇫🇮
Ottawa - Gatineau Airport
L'Ottawa - Gatineau Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Gatineau, Québec, Canadà, davzin a la capital Ottawa.
Saint-Sauveur-Marville
Saint-Sauveur-Marville a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 18,84 km², con 755 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 40 ab/km².
🇫🇮
Flip I
Fieul ëd Tomà I, Flip ëd Savòja a l'era nassù a Aiguebelle dël 1207 o dël 1217 e a l'é mòrt a Roussillon (Isère) ai 15 d'agost dël 1285.
Lepista gilva
thumb|right thumb|right thumb|Lepista flaccida
Flip I
A l'ha sucedù a sò frel Pero II a soa mòrt, dventant cont ëd Savòja ch'a fà tërdes dal 1268.
Lepista gilva
Descrission
La Lepista gilva al dì d'ancheuj a l'é soens considerà mach na varianta ëd la Lepista flaccida. Capel fin a 8 cm, bombà peui da pian a creus, seuli, crema òcra con macie brunastre al bòrd. Bòrd anrolà un pòch costolà. Lamele decorente, ciàire. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 1 cm, un pòch clavà. Carn biancastra.
Flip I
Dël 1271, Flip a l'ha tnù n'udiensa general a Osta. A l'ha fàit fé la pas a jë sgnor ëd la sità e a l'ha fàit dle donassion al convent ëd Santa Catlin-a e al priorà ëd Sant Ors.
Juventus
La Juventus Football Club S.p.a, o Juventus (dal latin iuventus, ch'a veul dì gioventura), o pura mach la Juve com as dis pì semplicement, a l'é un-a dle pì famose squadre ëd fótbal d'Italia e queidun a dis bele che dël mond.
Lepista gilva
Ambient
A chërs ant ij bòsch e ij tajiss, dzortut ëd latifeuje.
Flip I
Dël 1273 a l'ha concedù dle franchise ai sò soget ëd Villeneuve e dël 1274 a l'ha rendù a lë sgnor Faydis ël castel ëd Montjovet, ch'a l'avìa confiscaje quatr o sinch agn prima.
Juventus
A l'é nàita a Turin ant ël 1897 an sna banca ëd Cors Re Umbert.
Flip I
Marià con Alis ëd Borgògna, Flip I a l'ha nen avù ëd dissendent.
Lenga mixe, nòrd sentral
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=neq
Flip I
A soa mòrt dël 1285 a l'ha suceduje sò novod Medeo V.
Musé dël Louvre
thumb|right|La fassada dël musé Ël Louvre l'é ël pì important musé dla Fransa e un dij pì grand dël mònd. As treuva a Paris davzin la Sen-a e ai Giardin dle Tuileries. A l'é stàit ël palass dij re ëd Fransa an sità (l'àutr a l'era Versailles, an campagna), fin a la Rivolussion fransèisa ch'a l'ha tramudalo an musé nassional. L'euvra pì conossùa ch'a goerna a l'é 'd sigura la Gioconda ëd Leonard da Vinci.
Chauzon
44.48583°N, 4.36083°W
Juventus
Soa stòria a l'é gropà a la famija Agnelli: antra j'àutri, Giovanni Agnelli (stranomà l'Avocat, Gioanin, Gioanin dla Tòla, Monsù Fiat), Umberto Agnelli, John Elkan e Lapo Elkan (ij novod ed l'Avocat) e Andrea Agnelli.
Chauzon
Chauzon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 10,68 km², con 255 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
Tyromyces fumidiceps
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga mixe, nòrd sentral
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Chauzon
🇫🇮
Lenga mixe, nòrd sentral
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
North Central Mixe
Tyromyces fumidiceps
Ambient
A chërs ëdzora a 'd bòsch ëd latifeuje, an dij pòst ùmid.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Letònia
thumb|160px|right La Letònia (Latvia an léton) a l'é un pais dël nòrd-est dl'Euròpa.
Tyromyces fumidiceps
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tyromyces fumidiceps G.F. Atk.
Letònia
A confin-a con Estònia, Federassion Russa, Bielorussia, Lituania. A l'é bagnà dal Mar Bàltich.
Tyromyces fumidiceps
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Letònia
La capital a l'é Riga.
A l'ha na surfassa ëd 64.589 km² e a conta anviron 1.944.565 abitant (2017).
Da maj 2004 a l'é mèmber ëd l'Union Europenga.
Flip I
🇫🇮
Lepista caespitosa
Descrission
Cost artìcol a l'é mach ne sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs a bocc ant ij pra e ant le bordure.
Dipartiment dël Nòrd
🇫🇮
Mera de Abaixo, Ortigueira
Santiago ëd Mera de Abaixo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Ortigueira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 319 abitant (170 fomne e 149 òm) distribuì an 6 grup ëd popolassion.
Juventus
🇫🇮
Lepista caespitosa
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lepista caespitosa (Bresadola) Singer
Mera de Abaixo, Ortigueira
🇫🇮
Letònia
Anté ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
La Letònia (nòm ofissial: Latvijas Republika) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Egils Levits (dal 2019).
Ël Prim Ministr a l'é Arturs Krišjānis Kariņš (Unità), (dal 2019).
🇫🇮
Lenga Bade
Lenga Bade
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bade o Bade a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bade a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga Ndali
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ndali o Ndali a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tanzania.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ndali a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ndh
Lenga Pongyong
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Pongyong o Pongyong a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Pongyong a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pgy
Brembate (omònim)
Brembate a l'é 'l nòm ëd doi comun italian an provincia ëd Bérghem:
Lenga mixe, quetzaltepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, quetzaltepec o Mixe, Quetzaltepec a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, Quetzaltepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pxm
🇫🇮
Lenga popoloca, San Felipe otlaltepec
Pais andoa a l'é parlà
La lenga popoloca, San Felipe otlaltepec o Popoloca, San Felipe Otlaltepec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, San Felipe Otlaltepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pow
🇫🇮
San Felipe Otlaltepec Popoloca language
Blason dla provincia ëd Triest
Blason dij comun dla provincia ëd Triest
🇫🇮
Castelforte
Castelforte a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 4.254 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 29 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 147 ab/km quadrà. A confin-a con Coreno Ausonio (FR), Rocca d'Evandro (CE), Sant'Andrea del Garigliano (FR), Santi Cosma e Damiano, Sessa Aurunca (CE), Vallemaio (FR).
🇫🇮
Santilly (Eure-et-Loir)
Santilly a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 17,66 km², con 305 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 17 ab/km².
🇫🇮
Badia (BZ)
right|140px Badia (për ij ladin e 'dcò për j'italian; Abtei për j'alman) a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 3.320 abitant, an provincia ëd Bolsan.
Popolassion
Ël 93,43 % dij abitant ëd Badia a l'é 'd lenga ladin-a, ël 3,88 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 2,69 % a l'é 'd lenga alman-a.
Economìa
thumb|right|200px|La frassion La Ila La pi granda arsorsa ëd Badia a l'é 'l torism; l'artisanà local a l'é motobin arnomà.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giacomo Frenademetz (dal 4/05/2009).
Arferiment
🇫🇮
Còl San Gioann
thumb|Panorama Còl San Gioann a l'é na frassion ëd Viù; a resta a n'autëssa ëd 1118 méter. A l'é stàit na comun-a autònoma fin-a al 1927.
Ël cioché dla cesa ëd San Gioann a l'é ël pj vej dle Val ëd Lans. .
Nòte
🇫🇮
Werder (Meclemborgh)
Werder (Meclemborgh) a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Chazeaux
Chazeaux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 4,62 km², con 103 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km². 🇫🇮
Werder (Meclemborgh)
A aparten a l'aministrassion ëd Eldenburg Lübz.
Parnassius mnemosyne
Ambient
La ruva a vin an dzora a Corydalis, Sedum, Prenanthis. Na generassion a l'ann, la farfala a vòla da giugn a luj.
Distribussion
A viv an Italia setentrional e fin-a a l'Abruss tra ij 500 e ij 1600 méter; an meridion an montagna.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tyromyces kmetii
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch ëd latifeuje.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tyromyces kmetii (Bres.) Bondartsev & Singer
🇫🇮
Soulages-Bonneval
Soulages-Bonneval a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 15.16 km², con 235 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
Demografia
🇫🇮
Lenga Ngizim
Lenga Ngizim
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ngizim o Ngizim a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngizim a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ngi
Norway House Airport
Ël Norway House Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Norway House, Manitòba, Canadà.
Lenga Nyiha
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nyiha o Nyiha a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tanzania.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nyiha a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nih
Solarussa
Solarussa a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 2.493 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 31 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 80 ab/km quadrà. A confin-a con Bauladu, Oristan, Paulilatino, Siamaggiore, Simaxis, Tramatza, Zerfaliu.
🇫🇮
Lenga popoluca, oluta
Pais an dova a l'é parlà
La lenga popoluca, oluta o Popoluca, Oluta a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoluca, Oluta a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Brembate
Brembate (Brembàt an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa d' 8.616 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 10 chilòmeter dal capleugh.
Arferiment
thumb|left|300px|Vista sël Bremb 🇫🇮
Dipartiment ëd l'Oise
200px|thumb|right|Localisassion 120px|thumb|right|Blason ëd l'Oise Ël dipartiment ëd l'Oise a l'é un dipartiment localisà ant la region ëd l'Àuta Fransa (fin al 2015 ëd la Picardìa) e a l'ha për capleugh la sità ëd Beauvais.
🇫🇮
Lenga popoloca, San Luis temalacayuca
Pais andoa a l'é parlà
La lenga popoloca, San Luis temalacayuca o Popoloca, San Luis Temalacayuca a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoloca, San Luis Temalacayuca a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pps
Pelé
Edison Arantes do Nascimento (Três Corações, Brasil, 23 d'otóber dël 1940 - San Pàul ëd Brasil, 29 dzémber 2022), pì arnomà coma Pelé, a l'é stàit un fotbaleur brasilian ciamà con lë stranòm ëd "re".
A l'é stàit un dij mèj fotbaleur ëd la stòria mersì a soa abilità a marché grije da qualsëssia posission e për soa giustëssa ant ij passagi. Furnìa soa cariera da giugador a l'é stàit ministr brasilian për lë spòrt, e ambassador për l'UNESCO. A l'é 'dcò stàit ator ant ël film Escape to Victory dël 1981.
Cariera
La part pì gròssa dla cariera 'd Pelé a l'ha passala ant la squadra brasilian-a dël Santos, sossietà anté che a l'ha giugà soa prima partìa a 16 ani an marcand na grija. Soa vita sportiva a l'é sempre stàita gropa a costa società andoa a l'ha vagnà doe Cope Libertadores, na Copa dle Cope Sudamerican-a, na Copa Intercontinental, 15 campionà brasilian e 5 Cope dël Brasil fin-a 'l 1975 quandi a l'é stàit vendù aj New York Cosmos, squadra dla North American Soccer League. Ant soa cariera Pelé a l'ha pa mai giugà an Euròpa e donca a l'é stàit l'ùnich sudamerican tra ij pì fòrt ëd la stòria ch'a l'ha squasi mai chità sò pais (antramentre che Maradona, Ronaldo, Alfredo Di Stefano e Ronaldinho a l'han fàit ëd bon-e esperiense europenghe).
Grija nùmer 1000
A l'ha marcala aj 19 ëd november dël 1969 ant soa partìa nùmer 909, ant la vitòria dël Santos sël camp Vasco da Gama.
Copa dël Mond
🇫🇮
La Saucelle
La Saucelle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment dël Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 14,26 km², con 164 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd ëd 11 ab/km².
🇫🇮
Barbian
right|140px Barbian (Barbiano për j'italian) a l'é un comun ëd 1.557 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 97,47% dj'abitant ëd Barbian a l'é 'd lenga tedesca, ël 2,02% a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,51% a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
thumb|right|La cesa con ël cioché ch'a pend Ël sìndich a l'é Isidor Puntaier (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Tyromyces mariani
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Tauriac-de-Camarès
Tauriac-de-Camarès a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 24,75 km², con 64 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
Tyromyces mariani
Ambient
A chërs ëdzora a Quercus cerris. Trovà mach na vòta.
Tauriac-de-Camarès
🇫🇮
Tyromyces mariani
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Johannes Kepler
thumb|right|200px|Johannes Kepler Astrònom e matemàtich.
Johannes Kepler a l'era nassù a Weil der Stadt ai 27 dë dzèmber dël 1571 e a l'é mòrt a Regensburg ai 15 ëd novèmber dël 1630.
A travajava al servissi ëd l'imperator Rodolf II d'Asborgh.
Olveiroa, Dumbría
Santiago d'Olveiroa a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Dumbría. Soa popolassion al censiment dël 2011 a l’era ëd 157 abitant (83 fomne e 74 òm) distribuì an 2 grup ëd popolassion.
Johannes Kepler
Dël 1626, ant le Tàule rodolfin-e, a l'ha smonù soe lej an sj'òrbite dij pianeta, dont la prima ch'a fortiss che coste a son elìtiche.
Olveiroa, Dumbría
🇫🇮
Oasis
right|thumb|200px|J'Oasis dal viv
Johannes Kepler
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Oasis
J ' Oasis a son un grop ròck anglèis formasse dël 1991 a Manchester e ativa fin dël 2009, un-a dle "band" pì famose e 'd sucess dël Britpop.
Guidà dal ghitarista/cantant Noel Gallagher e da sò frel Liam Gallagher, j'Oasis a son un grop con ël pì grand influss dzora la società britanica e ant ël mond tra coj nassù ant ij prim ani '90 ant ël Britpop. Ij frèj Gallagher a son j'ùnich doi mèmber originaj a esse ancora 'nt ël grop antramentre che la formassion dël di d'ancheuj a comprend ël ghitarista Gem Archer e'l bassista Andy Bell.
Fin da sùbit a son dventà famos con l'album Definitely Maybe (1994) antramentre che lë sgond album (What's the story) Morning Glory? (1995) a l'ha vendù ancora 'd pì che'l prim an ruvand a la gifra 'd 20 mijon ëd còpie vendue.
Da col moment a l'é nàita la Oasis-manìa: da la metà dj ani '90 j'Oasis a son ëstàit sempre pì famos an fasend squasi na competission con la band dij Blur. Dël 1996 con lë stòrich consert ëd Knebworth j'Oasis a l'han sonà dadnans a 250.000 spetador antramentre che doi mijon ëd person-e, squasi 'l 5 për cent ëd la popolassion britanica, a l'avìa sërcà 'd prenoté 'n bijet. left|thumb|200px|Noel Gallagher a la ghitara
Ël ters disch publicà dal grop a l'é stàit Be Here Now (1997), che a l'é rivà prim an Gran Bretagna e sgond ant jë Stat Unì e a l'ha vendù mes milion ëd còpie ant la prima giornà.
Dël 2001 a l'é ruvà Familiar To Millions, disch anregistrà dal viv al consert fàit da j'Oasis al mìtich stadio 'd Wembley ant l'istà dël 2000, dnans a 70.000 spetador.
Dël 2002 a l'é sortì Heathen Chemistry, un artorn a j'origin musicaj dël grop dij prim ani.
Dël 2005 a l'é sortì 'l sest album, Don't Believe the Truth, ch'a l'é piassase ant la posission ch'a fa dódes ant jë Stat Unì e al prim pòst an Giapon.
Dël novèmber dël 2006 a l'é sortìa la prima archeujta dël grop, Stop the Clocks, fàita da 18 canson, sensa gnun tòch pijà da Be Here Now, ch'a l'ha vendù 2 mijon ëd còpie.
DVD
🇫🇮
Lenga ixcatec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ixcatec o Ixcatec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Ixcatec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ixc
🇫🇮
Bugallido, Negreira
San Pedro ëd Bugallido a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Negreira. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 266 abitant (149 fomne e 117 òm) distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Safwa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Safwa o Safwa a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Tanzanìa.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Safwa a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sbk
Elisabeta II dël Regn Unì
thumb|right|200px|Lisabëtta II dël Regn Unì Lisabëtta II ëd Windsor a l'é nassùa a Londra ël 21 d'avril dël 1926 e a l'é mòrta an Scòssia ël 8 d'stèmber dël 2022.
A l'éra fija dël re Giorss VI e ëd soa fomna, Elizabeth Bowes-Lyon. Dël 1947 a l'ha marià Filip, duch d'Edimborgh e a l'han avù na fija e tre fieuj.
A l'era vnùa argin-a dël Regn Unì d'apress ëd la mòrt ëd so pare dël 6 fërvé 1952 e a l'era stàita incoronà dël 2 giugn 1953 ant l'Abbassia ëd Westminster. A l'ava ëdcò ël tìtol ëd Governador Suprem dla Cesa Anglican-a (Supreme Governor of the Church of England).
A l'era 'l cap dël Commonwealth e argin-a ëd coj pais ch'a son nen dventà dle repùbliche: Antigua e Barbuda, Australia, Bahamas, Barbàdos, Belize, Canadà, Grenada, Giamàica, Neuva Zelanda, Papua Neuva Guinea, Saint Kitts e Nevis, Santa Lussìa, San Vincens e Grenadin-e, Ìsole Salomon e Tuvalu.
Liechtenstein
thumb|160px|right Ël Liechtenstein a l'é un cit pais dl'Euròpa central.
Elisabeta II dël Regn Unì
🇫🇮
Liechtenstein
A confin-a con Svìssera e Àustria.
La capital a l'é Vaduz.
A l'ha na surfassa ëd 160,40 km² e a conta anviron 35.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Organisassion polìtica
Ël Prinsipà dël Liechtenstein (nòm ofissial: Fürstentum Liechtenstein) a l'é na monarchìa costitussional.
Ël prinsi a l'é Hans-Adam II (dal 1989).
Langley Airport
Ël Langley Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Langley, Columbia Britànica, Canadà.
Liechtenstein
Organisassion polìtica
Ël Prim Ministr a l'é Daniel Risch (dal 2021).
Conomìa
Na gran part dla conomìa dël Liechtenstein as res an sël sistema bancari.
Moneda
Ël Liechtenstein a l'ha nen na soa moneda e a deuvra ël franch ësvìsser.
🇫🇮
Roma
A l’é 'dcò la prima sità italian-a për popolassion, con 2.722.907 abitant.
Geografìa
As treuva arlongh ël fium Tèver. La part pì veja dla sità a l'é dzora j'arnomà Set Còj (Palatin, Aventin, Campideuj, Quirinal, Viminal, Esquilin e Celio).
Stòria
La fondassion ëd la sità a l'é daità al 753 aGC.
Sità binele e sità sòcie
Roma a l’é binelà mach con:
A l'ha vàire sità sòcie:
Arferiment
🇫🇮
Lenga popoluca, sayula
Pais an dova a l'é parlà
La lenga popoluca, sayula o Popoluca, Sayula a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lenga Phangduwali
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Phangduwali o Phangduwali a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Lenga popoluca, sayula
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Popoluca, Sayula a peul esse:
Lenga Phangduwali
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Phangduwali a peul esse:<BR> <BR>
Lenga popoluca, sayula
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pos
🇫🇮
Lenga Phangduwali
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=phw
The Beatles
thumb|right|200px|Ij Beatles dël 1964
Còdes aeropòrt ICAO
thumb|right|Ël drapò dl'ICAO Ël Còdes aeropòrt ICAO (soèns ciamà ëdcò indicativ ëd località) a l'é un còdes alfanumérich ëd quatr litre, ch'as dòvra për marché j'areopòrt dël mond an manera ùnica. Sti còdes a son dàit da l'Organisassion Antërnassional dl'Aviassion Sivil (an anglèis International Civil Aviation Organization), e a ven-o publicà ant sël papé ICAO nùmer 7910: Indicator ëd Località.
The Beatles
Ij Beatles a son na formassion musical anglèisa nàita a Liverpool e ativa dal 1962 al 1970.
Ripartites tricholoma
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Cisterna di Latin-a
Cisterna di Latin-a a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 31.839 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 142 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 224 ab/km quadrà. A confin-a con Aprilia, Artena (RM), Cori, Latin-a, Norma, Sermoneta, Velletri (RM).
The Beatles
La banda a l'era formà da John Lennon (cantant e ghitarista), Paul McCartney (cantant e bassista), Ringo Starr (cantant e baterista), George Harrison (cantant e ghitarista).
Ij Beatles a l'han marcà n'época nen mach ant la mùsica ma 'dcò ant le costume, ant la mòda e ant la pòp art.
Ancora al di d'ancheuj a son vardà coma un dj fenòmeno pì amportant ant la stòria dla musica e 'dcò dòp la mòrt ëd doi ëd lor a l'han ancora un nùmer franch grand ëd passionà. Sò travaj a son ancora vendù daspërtut e conforma a l'opinion dla EMI a l'han vendù pì che un miliard ëd còpie antramentre che për l'arvista Rolling Stone ij Beatles a son la formassion pì amportanta dël sécol ch'a fa XX.
Cisterna di Latin-a
🇫🇮
Cisterna (Italia) Cisterna di Latina
The Beatles
Sìngoj
🇫🇮
Còdes aeropòrt ICAO
Ij còdes ICAO a son dovrà dai controlor ëd tràfich aèreo e an dj'operassion ëd vòl coma la pianificassion ëd rota. A son nen l'istess che ij Còdes aeropòrt IATA che a an general a resto visìbij al pùblich, ën essend dovrà për j'orari, le prenotassion e 'l moviment ëd le valis. Pr'esempi, un viagiator ch'a dòvra l'aeropòrt ëd Casele a resta dzortut costumà a vëdde sò còdes IATA: TRN, a l'é malfé che a sapia 'cò sò còdes ICAO, ch'a resta LIMF.
Ripartites tricholoma
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Cheminas
45.125°N, 4.75194°W
Cheminas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 9,39 km², con 226 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 24 ab/km². 🇫🇮
Còdes aeropòrt ICAO
Ij còdes ICAO as dòvro ëdcò për identifiché dj'àutre località, coma dle stassion meteorològica, Stassion ëd Vòl Antërnassionaj ò Sénter ëd Contròl, ch'a resto ò ch'a resto nen ant n'aeropòrt. 🇫🇮
Pinnow (Meclemborgh)
A aparten a l'aministrassion ëd Ostufer Schweriner See.
Lenga mazatec, San Jerónimo tecóatl
Pais andoa a l'é parlà
La lenga mazatec, San Jerónimo tecóatl o Mazatec, San Jerónimo Tecóatl a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mazatec, San Jerónimo Tecóatl a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=maa
🇫🇮
Molise
Ël Molise a l'é na region d'Italia.
Sò cap-leu a l'é Campobass.
A conta 303.698 abitant e a l'ha na surfassa ëd 4.460 km².
Geografìa
Ël Molise a confin-a a nòrd con j'Abruss, a òvest con ël Lassio, a sud-òvest con la Campania e a sud-est con la Pulia.
A est a l'é bagnà dal Mar Adriàtich.
Aministrassion
Ël Pressident dla Region a l'é Donato Toma (dal 8/05/2018).
Anliure esteriore
🇫🇮
Chalandry
Arferiment
🇫🇮
Sorradile
Sorradile a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia d'Oristan, con sirca 497 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 28 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 18 ab/km quadrà. A confin-a con Ardauli, Bidonì, Ghilarza, Nughedu Santa Vittoria, Olzai (NU), Sedilo, Tadasuni.
Lenga Teshenawa
Lenga Teshenawa
Sorradile
🇫🇮
Lenga Puma
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Puma o Puma a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Nepal.<BR> <BR>
Lenga mixe, totontepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mixe, totontepec o Mixe, Totontepec a fa part ëd le lenghe mixe-zoque e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Lenga Puma
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Puma a peul esse:<BR> <BR>
Lenga mixe, totontepec
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mixe, Totontepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mto
🇫🇮