cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aristide Briand
Da student an drit, militant sossialista con tendense anàrchiche, a l'é intrà an dij moviment polìtich d'avangarda; a scrivìa d'artìcoj për Le peuple e për chèich temp a l'ha dirigiù la Lanterne. A l'é peui passà a la Petite République ch'a l'ha chità për fondé, ansema a Jean Jaurès, L'Humanité.
Paolo Gaidano
🇫🇮
Aristide Briand
A l'é stàit segretari general dël Partì sossialista fransèis dël 1901. Apress vàire tentativ falì, dal 1902 a l'é vnù diputà dla Lòira; ant ël 1905 a l'ha nen aderì al neuv Partì sossialista unificà e da antlora a l'ha mantnù na posission autònoma tanme sossialista indipendent.
A l'é stàit relator a la ciambrea dla laj an sël laicism ëd la repùblica fransèisa (1905); a l'ha fàit ël ministr a l'anstrussion pùblica e ai cult ant ij goern ëd Sarrien (1906) e Clemenceau (1906-1909). Mòrtie Guyot Dessaigne, ëd gené dël 1908 Briand a l'é stàit nominà ministr ëd la giustissia.
Apress la guèra, a l'é stàit vàire vire ministr ëd lë strangé e torna pressident dël consèj ant ël 1921-1922 (tnisend ëdcò l'ufissi dj'afé strangé), 1925-1926 e 1929, grand sostnidor dla colaborassion antërnassional, dla Sossietà dle Nassion e dla polìtica ëd sicurëssa coletiva. Dël 1925 a l'ha sotsignà j'acòrd ëd Locarn, che tra l'àutr a garantìo la sistemassion teritorial butà an euvra dal tratà ëd Versailles ant la zòna renan-a e a duvertavo un perìod ëd distension ant la polìtica antërnassional.
Con ël ministr dlë strangé alman Gustav Stresemann a l'é stàit protagonista dël rëncontr ëd Thoiry dël 1926 për l'arconciliassion con l'Almagna, passand dëdlà a le veje ruse antra ij doi pais.
Dël 1926 a l'é stàit ansignì, ansema a j'àutri doi prinsipaj firmatari dj'acòrd ëd Locarn, Austen Chamberlain e Gustav Stresemann, dël Premi Nobel për la Pas.
Pì tard a l'ha sostnù l'inissiativa dël segretari dë stat merican Kellogg ch'a l'ha mnà, dl'ost 1928, a la stipulassion dl'acòrd Briand-Kellogg, për mojen dël qual sessanta pais as angagiavo a nen arcore a la guèra për arzòlve le ruse antërnassionaj.
Dël 1930 a l'ha scrivù na memòria për l'organisassion d'un regim d'union federal europenga.
Lécaude
Lécaude a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 8,29 km², con 116 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km². 🇫🇮
Aristide Briand
Briand a l'é mòrt a Paris ël 7 ëd mars dël 1932
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Romeny-sur-Marne
Romeny-sur-Marne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,23 km², con 419 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 99 ab/km².
🇫🇮
Stuch
Lë stuch a l'é na mës-cia ëd caussin-a bianca, ëd póer ëd màrmol, ëd sabia e d'eva ch'as deuvra coma arvestiment o ampiniment.
A sconda dle proporsion dovrà e dle gionte, as oten-o djë stuch ëd colorassion e consistense diferente. Ës material motobin maleàbil a l'é dovrà për le decorassion dij sofit e dle muraje, l'aplicassion ëd decorassion an riliev o ëd profij modlà. 🇫🇮
Malliß
Malliß a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 25.17 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.062 abitant.
Provincia ëd Triest
right|140px La Provincia ëd Triest (Tržaška pokrajina an sloven) a l'é an Friul-Venessia Giulia e a comprend mach 6 comun.
A l'ha na surfassa ëd 212 km² (a l'é la pi cita provincia italian-a) e a conta 236.472 abitant.
Sò capleugh a l'é Triest.
Geografìa
A confin-a a nòrd e a òvest con la provincia ëd Gorissia e a est con la Slovenia. A l'é bagnà a sud dal Mar Adriàtich.
Lenga sloven-a
thumb|right|200px|Papé d'identità bilìngue (italian-sloven) An provincia ëd Triest a-i é la pi grand minoransa lenghìstica sloven-a d'Italia (apopré 50.000 përsone).
Lë sloven a l'é la lenga pi parlà an tre comun (Zgonik/Sgonico, Repentabor/Monrupino e Dolina/San Dorligo della Valle). A-i son dlë scòle an lenga sloven-a e j'at dl'aministrassion pùblica a l'han da esse bilìngue.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Maria Teresa Bassa Poropat (dal 7/05/2006).
Arferiment
🇫🇮
Minstrel Island Water Aerodrome
Ël Minstrel Island Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Minstrel Island, Columbia Britànica, Canadà.
Henri Brocard
A pòrt sò sòm
🇫🇮
Cortinarius atrovirens
Descrission
Capel fin a 10 cm, fibrilos-smajà, dle vire un pòch scajos, da oliva scur a brunastr an mes, pì giàun olivastr ciàir al bòrd. Lamele giàune sòfro peui da oliva a brun oliva rusnent. Gamba àuta fin a 9 cm e larga fin a 2 o 3,5 cm, da giàuna sòfro a giàuna olivastra. Carn giàun viv. Odor motobin peivrà.
Ambient
A chërs sota conìfere, dzortut sota ij sapin.
Comestibilità
<BR> Velenos.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Leonid Vital'evič Kantorovič
Matemàtich e conomista.
Leonid Vital'evič Kantorovič (Леонид Витальевич Канторович an russ-cirìllich) a l'era nassù a San Peroborgh ai 19 ëd gené dël 1912 e a l'é mòrt a Mosca ai 7 d'avril dël 1986.
Dël 1975 a l'é stàit ansignì dël Premi Nobel për la Conomìa.
🇫🇮
Rhodostethia rosea
thumb|right
Rhodostethia rosea
Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: gabian, ochëtta, muliné. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Rhodostethia rosea
Tulette
44.28722°N, 4.93167°W
Tulette a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 23,53 km², con 1 882 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 72 ab/km².
🇫🇮
Saint-Jean-de-Serres
Saint-Jean-de-Serres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 8,26 km², con 444 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 53 ab/km².
🇫🇮
Tragopogon pratensis
thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
A peul smijé a n'ajèt o a l'erba siola.
La fior a l'é na mapa tipo sofion.
Chuìja tënnra as peul mangesse, fin an salada. As mangia ëdcò la rèis, na vira che a sia bujìa, comodà con butir e formagg.
Ambient
A chërs soens arlongh aj senté e ant ij camp nen tròp dru.
As treuva dal livel dël mar fin-a a 2.100 méter. A fioriss da avril a stèmber.
Manere ëd dì
As dis ëdcò barbaboch un che a sia considrà "nen dij pì furb".
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tragopogon pratensis (L.) Celak
🇫🇮
Brusnengh
Brusnengh o Basnengh (Brusnengo an italian) a l’é un comun ëd 2.098 abitant dla provincia ëd Biela.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabrizio Bertolino
🇫🇮
Melchnau
Melchnau a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 1.507 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 10,31 km², con na densità ëd popolassion ëd 146 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Altbüron (ant ël canton ëd Luserna), Busswil bei Melchnau, Gondiswil, Grossdietwil (ant ël canton ëd Luserna), Madiswil, Pfaffnau (ant ël canton ëd Luserna), Reisiswil, Untersteckholz.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Cavoret
Cavorèt a l'é na borgià an sla colin-a ëd Turin. Soe orìgin a fongo ant l'età ëd mes e a pija 'l nòm da na famija nòbila, ch'a compariss già an dij papé dla fin dël prim milegn. A l'é stàit féod indipendent prima dël Ducà ëd Savòja, peui dël Regn ëd Sardëgna. Conquistà da j'astësan, a passa ël 5 ëd novèmber 1256 al cont Tomà II ëd Savòja. A agrandiss sò teritòri dòp na controversia con Moncalé për la definission dij confin. Dòp un curt perìod ëd dipendensa da j'Acaja a dventa féod ëd Cher. La potensa dla famija dij Cavorèt a s'agrandiss mersì a la posission geogràfica dla borgià, an sna colin-a ch'a dòmina Pò e Sangon e da 'ndoa a nassìo ij rì Patonera e Sapon. Cand la linia ëd sucession dij Cavorèt as dëstissa, d'àotre famije a na pijo ël pòst, ma con ël regn ëd Sardëgna le tère a son pijà dal govern piemontèis.
Dal sécol ch'a fa XIX a l'é dventà un quartié residensial.
Ël poss ëd Cavorèt
🇫🇮
Erosion lenghìstica
L'erosion lenghìstica a l'é la pèrdita da part ëd le përson-e dla prima o dla sconda lenga o ëd part ëd cole lenghe. Ij parlant che a dòvro abitualment pi che na lenga a peulo dovré pa tute doe soe lenghe ant la midema manera d'un parlant monolenga. Ant ël bilinguism sequensial, për esempi, a-i é soens l'evidensa d'antërferensa dla prima lenga (L1) dzora ël sistema dla sconda lenga (L2). Descrive sti fenòmen d'antërferensa e spiegheje an sla base ëd modej teòrich ëd la conossensa lenghìstica a l'é stàit da sempe n'antëresse focal ëd la Lenghìstica Aplicà. Ant j'ùltim temp, l'arserca a l'ha ancaminà a studié ël tràfich lenghìstich che a va an àutre manere: antërferense e fenòmen ëd contat ëd L2 evident an L1. Sti fenòmen a son probabilment sperimentà an cheich manere da tùit ij bilenga. A son, an tùit ij cas, pi evident për ij parlant con na lenga, diferenta da L1, che a l'abia ancaminà a pijé un pòst amportant, se pa dominant, ant la vita ëd tùit ij di (Schmid and Köpke, 2007). Sto sì a l'é ël cas dj'emigrant che as treuvo ant un pais con na lenga parlà che, për lor, a l'é na sconda lenga (o strangera). Ij fenòmen dij cambe ëd L1 e dle antërferense ëd L2 che a peulo esse osservà an cola situassion a son dit erosion lenghìstica.
Carol Karp
Matemàtica. Carol Ruth Karp a l'era nassùa ant ël Michigan ai 10 d'agost dël 1926 e a l'é mòrta ant ël Maryland ai 20 d'agost dël 1972.
Erosion lenghìstica
Arferiment
🇫🇮
Carol Karp
🇫🇮
Pàul I
Amperator dle Russie. Fieul ëd Pero III e ëd Catlin-a II, a l'era nassù ij 20 dë stèmber dël 1754. Ij sò rapòrt con la mare amperatris a j'ero viaman vastasse dòp dl'assassini ëd sò pare Pero III e cand Catlin-a a l'avìa gavaje ij fieuj për educheje chila. Pàul a dësaprovava la polìtica dla mare e, tornà da na longa vìsita a le cort europenghe, a l'era artirasse ant la campagna ëd Gatcin-a anté ch'a l'avìa creà na soa cort. Dventà amperator ij 6 ëd novèmber dël 1796 a l'avìa slontanà tuti ij colaborator ëd soa mare an mandand-je an esili. Da sovran assolù a l'avìa combatù për tèra e për mar contra la Fransa rivolussionaria. Soe armade comandà da Suvorov a l'avìo riussì a scassé ij fransèis da l'Italia ma, nen d'acòrd con la polìtica austrìaca, Pàul I a l'era artirasse da la coalission. Sò caràter violent e pien ëd flin-a a creava 'd malcontent an tra ij sò colaborador. Con sò fieul Lissànder a conossensa, ant la neuit tra j'11 e ij 12 ëd mars dël 1801 ij pì àut dignitari 'd soa cort a lo pijo a sorprèisa an soa stansa e a lo anvito a abdiché. A soa decisa oposission, ij sò ufissiaj a lo masso an ëstrangoland-lo. 🇫🇮
Lenga Ditammari
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ditammari o Ditammari a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ditammari a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Lenga dij segn d'El Salvador
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn d'El Salvador a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an El Salvador.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn d'El Salvador a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rsl
Schleswig-Holstein
right|150px Lë Schleswig-Holstein a l'é un dij 16 stat federaj (Bundesländer) dla Gërmania.
A conta 2.833.679 abitant (2006) e a l'ha na surfassa ëd 15.799,38 km².
Soa capital a l'é Kiel.
Geografìa
right|180px Lë Schleswig-Holstein a l'é bagnà a est dal Mar Bàltich e a òvest dal Mar dël Nòrd; a confin-a a nòrd con la Danimarca, a sud con la sità-stat d'Amborgh e la Bassa Sassònia e a est con ël Meclenborgh-Pomerania Ossidental.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Guiqiong
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Guiqiong o Guiqiong a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Guiqiong a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lardaro
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Laura Mansini (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Stephen Cole Kleene
Matemàtich. Stephen Cole Kleene a l'era nassù a Hartford ai 5 ëd gené dël 1909 e a l'é mòrt a Madison ai 25 ëd gené dël 1994.
Monzón
Monzón a l’é 'l capleugh dël Cinca Medio e dla provinsa ëd Huesca an Ëspagna. 🇫🇮
Mühledorf
Mühledorf a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 233 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 2,3 km², con na densità ëd popolassion ëd 101 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Gelterfingen, Gerzensee, Kirchdorf, Kirchenthurnen, Mühlethurnen.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Romery (Aisne)
Romery a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,96 km², con 63 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
🇫🇮
Travertin
Ël travertin (dal latin Tiburtinum lapis) a l'é 'n tov poros ëd j'Abruss, davzin a l'atual sità 'd Tivoli. As presenta a seuli ëd tonalità diferente: bianch, da òcra a brun o ancor ant ij ton ëd verd, ëd giàun dorà e ëd brun sombr.
Ël travertin a l'é dovrà an arvestiment o an ancrostassion, da ràir an scoltura. 🇫🇮
Vilaneuva d'Ast
thumb|Panorama Vilaneuva d'Ast (Villanova d'Asti an italian) a l’é un comun ëd 5.027 abitant dla provincia d'Ast.
Stòria
An época roman-a, ël teritòri dël pais a restava sota al munissipi ëd Karreo (Cher).
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Peretti (dal 18/06/2007).
Sità gemelà
Vilaneuva a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenghe nìger-kordofanian-e
Le lenghe nìger-kordofanian-e a son na stragròssa famija lenghìstica, parlà ant l'Àfrica equatorial e meridional.<BR> Le lenghe nìger-kordofanian-e a son:<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Niger-Kordofanian languages Langues nigéro-congolaises Нигер-кородофански јазици
Mario Monicelli
Regista. Nassù dël 1915, massasse dël 2010 a Roma. 🇫🇮
Lenga dij segn dl'Arabia Saudìa
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn dl'Arabia Saudìa a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Arabia Saudìa.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dl'Arabia Saudìa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sdl
🇫🇮
San Francisco (Argentin-a)
Nòm
As sa ch'a-i son doe version dël nòm dla sità, un-a a dis che 'l nòm a ven da 'n fortin ch'as alvava pròpe da cole part-lì, e dont ël patron a l'era San Fransesch d'Assisi, l'àutra, forse pì fondà, a dis che José Bernardo Iturraspe a l'ha onorà sò frel pì amà, ciamà Fransesch, mòrt ël 14 Avril 1878, an dedicand sta neuva colònia al sant ch'as ciamava 'mé chiel.
Clima
Sta sità a resta ant l'area boscosa d'ecoton antra la Pampa Umida e la region dël Grand Ciaco. Favorìa da 'n clima tempërà con dij livej 'd pieuva aranda j'855 mm/agn e na bon-a eliofanìa. An sta zòna a càpito soens d'intemperie fòrte tipo grela.
Stòria
miniatura|120px|Ël fondator msù. José Bernardo Iturraspe La sità a nass con na dëspacc dël futur governator ëd Santa Fèj Simón de Iriondo, che dl'ann 1886 a l'ha angagià José Bernardo Iturraspe për fé anstalé na popolassion ant l'òvest dla provinsa 'd Santa Fèj, al termo con la provinsa ëd Còrdoa. Iturraspe a l'ha confondù 'j termo e a l'ha lotisà na zòna ant la giurisdission ëd Còrdoa, andoa a fonda dël 9 Stèmber 1886 l'atual San Fransesch, anviron eut kilométer a nòrd dl'atual piassament. Apress, quand la linia frà a l'é stàita sbossà vers sud, tanta gent a l'ha tramudà davzin a la neuva stassion dij treno, andoa a l'é dësvlupasse l'atual sità 'd San Fransesch. Contut, Plaza San Francisco, con motobin men d'amportansa, a l'ha seguità a dësvlupésse 'n pòch con la popolassion përchè a-i ero ancor j'autorità 'd comun-a, fin-a che j'autorità a son bogiasse definitive al grand sénter ëd San Fransesch e Plaza a l'é restà mach na frassion con scarsa chërsùa. La fota d'Iturraspe a l'ha prinsipià 'n conflit dij termo tra le provinse 'd Santa Fèj e Còrdoa che a l'é stàit arzolvù tra la fin dj'agn 1960 e 'l comens dj'agn 1970. La prinsipal rason portà da j'autorità 'd Santa Fèj a l'era che a l'ero stàit lor a comandé la fondassion. Durant l'arzolussion dël conflit, la sità a l'é stàita masentà dal comissari Héctor B. Oddone, mèmber dla Comission dij Confin (Comisiòn de Límites) an arpresentansa dla provinsa ëd Còrdoa.
L'atual piassament dla sità a l'é dël 1888, quand la via frà da la Stassion Sentral ëd Còrdoa a l'é stàita slongà vers San Fransesch an passand s'ën lòt che Iturraspe a l'avìa vendù a la famija piemontèisa Casàlis, ch'a l'é stàita peui compensà con n'àutr lòt. Ij prim govern comunaj apress Iturraspe a son stàit guidà da d'amnistreur coloniaj: Raimundo Cartier, Juan Cleland, Pero Fossat o José María Villar y Fernández. Sò ròl a l'era managé l'ariv dij colon aranda la stassion. Da l'ancamin dël sécol XX fin-a j'agn 1960 a l'ha arseivù prinsipalment d'anmigrant piemontèis, donch sta sità a l'é stàita motobin piemontòfona ant sòj prim temp e ancheuj, dcò se la lenga prinsipal a l'é dventà lë spagneul, la pipart dij cognòm dj'abitant ëd San Franscesch a l'é piemontèisa Dla prima desen-a dël sécol XX, a San Fransesch a l'ha binà motobin la produssion agraria. A l'é stàit an col moment che 'l poeta Arturo Lescano a l'ha scrivù soa "Canson ëd San Fransesch" (an spagneul Canción de San Francisco): miniatura|300px|left|Palass Tampié, la ca dla comun-a dël 1931 an stil neo-baròch
Tra 'l 1911 e 'l 1920 la colònia a l'era già dësvlupà ant l'industria e 'l comersi e 'l borgh a l'ha vagnà 'l tìtol ëd "sità" dël 1915. Dël 1931 a l'é stàita batìa l'atual ca dla comun-a, Palass Tampieri. Dë sta lesta chërsùa lë scritor uruguayan galissian Manuel Bernàrdez ant sò lìber La Nación en Marcha ("La nassion an Marcia") a l'ha descrivù San Fransesch parej:
L'industria mulinera, fondà an sl'esportassion agraria, a l'é stàit lòn ch'a l'ha fàit chërse 'l borgh. Peui da j'agn 1950 a j'agn 1970 a l'é forse stàie 'l pì lest dësvlup industrial ëd San Fransesch, con la duvertura 'd frere, fàbriche 'd plàstica, fàbriche ëd machinari agrari e dij tòch dle viture che a l'han fornì d'angign a tute le bande dl'Argentin-a.
Popolassion
150px|miniatura|Blason dla Famija Piemontèisa 'd San Fransesch an Argentin-a Ël cens dël 2010 a l'ha contà 61.750 abitant, con na chërsùa dël 5% rëspet al precedent cens dël 2001 ch'a contava 58,779 abitant. Ël Cens Provinsal dla Popolassion a l'ha argistrà dël 2008 61.260 përson-e, donch conforma sòn San Francisco a l'é ancor la sità nùmer quatr dla provinsa 'd Còrdoa për popolassion.
La sità 'd San Francisco a l'é unìsse con dle frassion aranda, che ancheuj a son ëd soe bariere: Plaza San Francisco, Bariera Acapulco Veracruz e Frontera. Sti darié doi quarté a son nen part ëd San Francisco, ma a rintro già ant la Provinsa ëd Santa Fèj, e a la comun-a 'd Josefin-a. Tuta antrega l'area 'd San Francisco a conta 74.060 abitant (Cens 2010)
Da vëdde
thumb|left|Ël monument a l'anmigrant piemontèis Davzin a la sità a-i é ël Monument Nassional dl'Anmigrant Piemontèis, costruì da 'n sitadin privà, con dcò na miniatura dla Mòle Antonelian-a ëd Turin an strutura tubolar.
Aministrassion
Apress Martín Llaryora a l'é stàit elegiù Ignacio Garcìa Aresca.
La sità a l'é binela con Pinareul dal 1996.
Anliure esterne
🇫🇮
Cortinarius vibratilis
Descrission
Capel fin a 5 cm, brilant, da òcra groson a giàun dorà. Lamele òcra rosastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1 cm, bianca. Carn da bianca a òcra. Motobin amer.
Ambient
A chërs sota le latifeuje, ma ëdcò sota le conìfere.
Comestibilità
<BR> A l'é nen comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Praso
Praso a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 352 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Nello Lolli (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Saint-Jean-de-Valériscle
Saint-Jean-de-Valériscle a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 8,15 km², con 716 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 87 ab/km².
🇫🇮
Upie
44.80556°N, 4.97944°W
Upie a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 19,53 km², con 1 096 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 56 ab/km².
🇫🇮
Cravin
right|140px Cravin o Cravil (Caprile an italian) a l’é un comun ëd 213 abitant dla provincia ëd Biela.
Leffard
Leffard a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,78 km², con 183 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
Cravin
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Paganini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Mission Water Aerodrome
Ël Mission Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Mission, Columbia Britànica, Canadà.
Cravin
Arferiment
🇫🇮
Giovanni Ceva
Giovanni Ceva a l'era n'anginié, nassù dël 1647, mòrt dël 1743. Dël 1678 a l'ha publicà na condission necessaria e bastèivol për l'antërsession ëd tre cevian.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Neu Kaliß
Neu Kaliß a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 34.05 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.962 abitant.
Lenga Muya
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Muya o Muya a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Muya a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mvm
Hygrocybe calciphila
Descrission
Capel fin a 3 cm, ross groson. Lamele un pòch decorente, da giàune a rossastre. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, rossa, giàuna an bass. Carn un pòch dël midem color.
Ambient
A chërs ant ij pra.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Microsoft Office
Microsoft Office a l'é la serie 'd programa dla produtività përsonal ëd Microsoft. A-i é sia për Windows che për Macintosh.
Microsoft Office a l'ha ij programa 'd Word (editor ëd test), Excel (papé 'd cont), Power point (për fé 'd presentassion), Publisher (për fé 'd volantin, bijet ëd presentassion e sit dl'Aragnà). Access (base ëd dàit), Outlook (gestion ëd la pòsta e ëd l'adressari), OneNote (nòte), Visio (gràfica).
La serie Microsoft Office a l'é pa nàita coma n'ùnich prodòt, ma a l'é l'arzultà ëd l'union dij sìngoj prpgrala che a la fòrmo. Le prime version ëd Word e d'Excel an efet a j'ero 'd programa motobin diferent ëdcò coma antërfassa për l'utent. Savèj dovré ant la giusta manera Office a peul esse franch amportant an vàire tipo 'd travàj. Për lòn Microsoft a l'ha creà 'd certificassion për mostré se na përson-a a l'ha o a l'ha pa d'abilità (Microsoft Office Specialist).
Lenga Aka
Lenga Aka
Microsoft Office
L'instalassion ëd vàire version d'Office as peul fesse mersì a la lògica Last In First Out, lolì për tuti ij sistema operativ (Windows, Linux, Mac) anté che as veulo buté pì version d'Office. Për esempi, an vorend dovré Office 2003 e 2007, a ventrà anans instalé la version 2003 antramentre che për gavé a venta dësinstalé anans ël 2007 o la version pì neuva.
L'aversari pì fòrt d'Office a l'é la serie, a sorgiss duverta, OpenOffice. Costa-sì a l'é n'antërfassa pa tròp diferenta da le veje version ëd Microsoft Office (la version 2007 ëd Microsoft a l'é motobin diferenta e arnovà) e 'd fonsion ch'a son squasi le mideme, con an pì ël vantagi d'ësse un programa lìber e a gratis. 🇫🇮
Lenga Aka
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Aka o Aka a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Aka a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=soh
Frassiné Monfrà
right|140px Frassiné (Frassinello Monferrato an italian) a l'é un comun ëd 574 abitant dla provincia ëd Lissandria.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Scagliotti (dal 14/06/2004 -second mandà:2009-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga dij segn selangor
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn selangor a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Malaysia (penìsola).
Bronisław Knaster
Matemàtich. Bronisław Knaster‎ a l'era nassù a Varsavia ai 22 ëd magg dël 1893 e a l'é mòrt a Wrocław ai 3 ëd novèmber dël 1980.
Lenga dij segn selangor
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn selangor a peul esse:
Bronisław Knaster
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga dij segn selangor
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sdl
🇫🇮
2006
Premi Nobel
Premi Nobel dla conomìa: Edmund Phelps.
Premi Nobel dla fìsica: John C. Mather, George F. Smoot.
Premi Nobel dla literatura: Oran Pamuk.
Premi Nobel për la Pas: Muhammad Yunus e la Banca Grameen. 🇫🇮
Pieve di Bono
Pieve di Bono a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.385 abitant, an provincia ëd Trent.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Waama
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Waama o Waama a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Waama a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wwa
Otto Lilienthal
Otto Lilienthal - Anklam, 23 magg 1848, Berlin, 10 ost 1896 - a l'é stàit n'inventor alman avosà për esse un dij pionié dl'Aeronàutica. Lilienthal a l'é mòrt a 48 agn an voland con un dij sò planeur.
🇫🇮
Cevian
As ciama cevian (an onor ëd Giovanni Ceva) minca segment ch'a gionz un vértes a la banda opòsta d'un triàngol. 🇫🇮
Ronchères (Aisne)
Ronchères a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. As dëstend për na surfassa ëd 6,06 km², con 111 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 18 ab/km².
Lénault
Lénault a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 6,68 km², con 147 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Mistissini Water Aerodrome
Ël Mistissini Water Aerodrome a l’é un aeropòrt localisà an Mistissini, Quebec, Canadà.
Brian May
thumb|right|200px|Brian May (1998) Brian Harold May a l'é nàit ai 19 ëd luj dël 1947 a Twickenham, an Anghiltèra. A l'é 'l ghitarista dël grop ròck anglèis dij Queen, autor ëd vàire canson antra le pì famose dël grop, coma We will rock you, Flash, Who Wants to Live Forever, Hammer to Fall, Tie Your Mother Down, I Want it All e The Show Must Go On.
Dénes König
Matemàtich.
Brian May
🇫🇮
Dénes König
Dénes König a l'era nassù a Bùdapest ai 21 dë stèmber dël 1884 e a l'é mòrt ambelelì ai 19 d'otóber dël 1944.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Pirenopeziza escharodes
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an sle rame marse ëd ronze.
Freddie Mercury
thumb|right|200px|Freddie Mercury dël 1979 Freddie Mercury, stranòm ëd Farrokh Bulsara, a l'era nassù a Zanzibar ai 5 dë stèmber dël 1946 e a l'é mòrt d'AIDS a Londra ai 24 ëd novèmber dël 1991.
A l'é stàit cantant, composidor e musicista ant ël grop ròck dij Queen.
A l'é considerà da la critica e dal pùblich la vos "ròck" pì bela dël sécol ch'a fa XX e un dij mèj cantant ëd tuti ij temp. Mercury a l'é famos mersì a soa vos e për soe esibission dal viv. Për ij Queen a l'ha scrivù canson coma Bohemian Rhapsody, We Are the Champions, Somebody to Love, Killer Queen, Don't Stop Me Now, Under Pressure (cantà con David Bowie) e tante àutre.
La canson Barcelona cantà da chiel e dal sopran catalan Montserrat Caballé a l'é stàita l'inn ufissial dij Gieugh Olìmpich ëd Barslon-a dël 1992.
🇫🇮
Kolkata
thumb|right|Victoria Memorial Kolkata (কলকাতা an bengalèis) a l'é na sità dël Bengala, ant l'India.
A l'ha na popolassion d'apopré 16 milion d'abitant, dont tre milion ëd pòver.
Stòria
Kolkata a l'é stàita la capital ëd l'India Britànica fin al 1912.
Nòm
Kolkata a l'é ciamase Calcutta fin al 2001.
Sità gemelà
Kolkata a l'é gemelà con:
🇫🇮
Becut (famija turinèisa)
Ij Becut a son un-a dle famije amportante dla Comun-a 'd Turin dij prim temp medioevaj. Sò nòm a ven dal mesté dij bëcché e a-i son dle variant ëd grafìa possìbij an Bech, contut che a sia nen ciàir s'as trata dla midema famija. Ant le publicassion stòriche an italian a son për sòlit butà coma Beccuti.
Prime marche
Le prime neuve dla famija dël 1138 a s-ciàiro ij Becut ch'a rintro antra le famije dont anteresse a son colegà a coj dl'Abassìa 'd San Pero dle Fije. Dël 1193 un Gulielm Becut a l'é cónsol magior dla Comun-a e dël 1196 a fà arbitragi antra jë sgnor ëd Piossach e 'l Priorà ëd Rivalta, ansema ai Calcagn. Dël 1202 sempe con arbitragi ëd Gulielm Aimon ëd San Dalmass a pija na grangia a Stupinis da l'Abassìa dë Stafarda, grangia che peui dël 1209 a passa an comproprietà a Gulielm.
La costrussion dël patrimòni
J'anliure pì fòrte dla famija ën prinsipi a van anvers a la famija Borgèis, che a van viaman colegand-se a l'Ospidal ëd San Giaco. Conpresense a testimòni d'at nodarij ëd Becut e Borgèis as treuvo già dël 1184. Dël 1198 Gulielm Becut as treuva tutor dj'eredi dla famija dë Dòm, ansema ai Borgèis. Ël midem Gulielm dël 1189 a l'avìa faje da testimòni a n'at ëd Pero Porsel e as presenta coma na figura polìtica ëd prim pian dla Comun-a ëd Turin.
Arferiment
🇫🇮
Fossan
right|160px Fossan (Fossano an italian) a l’é un comun ëd 24.198 abitant dla provincia ëd Coni.
A resta a apopré 25 chilòmeter da Coni.
Stòria
As pensa che la comun-a ëd Fossan a sia nàita anviron dël 1236, cand as peul trovesse sò nòm massionà ant ij papé.
Apress esse stàit sota ai marchèis ëd Salusse, dël 1314 Fossan a l'é passà sota al goern dij Savòja-Acaja. Dël 1418, mòrtie Ludovich d'Acaja, a l'é vnù a fé part dij domini dël branch prinsipal ëd Savòja.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Davide Sordella (dal 2012).
Sità gemelà
Fossan a l'é gemelà con:
Anliure esterne
Sit istitussional
🇫🇮
Similarità
Na similarità a l'é na trasformassion ch'a conserva ij rapòrt antra le distanse. 🇫🇮
Lenga dij segn dla Sierra Leone
Pais andoa a l'é dovrà
La lenga dij segn dla Sierra Leone a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Sierra Leone.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn dla Sierra Leone a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Mühlethurnen
Mühlethurnen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 1.311 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 2,89 km², con na densità ëd popolassion ëd 454 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Kirchdorf, Kirchenthurnen, Lohnstorf, Mühledorf, Riggisberg.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Đuro Kurepa
Matemàtich. Đuro Kurepa (Ђуро Курепа an cirìllich) a l'era nassù a Majske Poljane (al di d'ancheuj an Croassia) ai 16 d'agost dël 1907 e a l'é mòrt a Belgrad ai 2 ëd novèmber dël 1993.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Lenga Namuyi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Namuyi o Namuyi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Namuyi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nmy
Vielank
Vielank a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 77.38 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 1.259 abitant.
Pagophila eburnea
thumb|right
Pagophila eburnea
thumb|right|Un giovo Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Pagophila eburnea
Suevos, A Baña
San Mamede ëd Suevos a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Baña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 305 abitant (159 fomne e 146 òm) distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Hygrocybe miniata
Descrission
Capel fin a 3 cm, ross viv, squamos. Lamele adnà dëstacà, dël midem color. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,5 cm, un pòch dël midem color. Carn rossa, sensa odor.
Saint-Jean-du-Pin
Saint-Jean-du-Pin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 13,96 km², con 1 219 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 87 ab/km².
🇫🇮
Hygrocybe miniata
Ambient
A chërs ant ij pra e ant le distèise.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Hygrocybe miniata (Fr. : Fr.) Kummer
🇫🇮
Cortinarius delibutus
thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 8 cm, da giàun viv a òcra. lamele lila. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, violet an su, con fasse bariolà giàune o giaunastre sota la cortin-a. Carn da giàuna ciàira a lila.
Ambient
A chërs sota latifeuje, dle vire sota conìfere.
Comestibilità
<BR> A l'é nen comestìbil.
Lenga Kelo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kelo o Kelo a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kelo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Tërvila
right|140px Tërvila (Treville an italian) a l'é un comun ëd 274 abitant dla provincia ëd Lissandria.
Lenga Kelo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xel
Tërvila
Arferiment
🇫🇮
Cabanon blanc
Ël vin Cabanon blanc as prodov ant la comun-a ëd Godiasco an provinsa ëd Pavìa.
Ël nòm a ven da la cassin-a an dova a l'é produvù.
🇫🇮
Lenga Pumi setentrional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Pumi setentrional o Pumi setentrional a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Pumi setentrional a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pmi
Roucy
Roucy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,96 km², con 329 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 47 ab/km². 🇫🇮
Larus ichthyaëtus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: gabian, ochëtta, muliné.
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Larus ichthyaëtus
Vachères-en-Quint
44.79°N, 5.26083°W
Vachères-en-Quint a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 5,14 km², con 34 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 6 ab/km².
🇫🇮
Lenga Ngangam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ngangam o Ngangam a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Togo.<BR> <BR>
Mobil Bistcho Airport
Ël Mobil Bistcho Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Mobil Bistcho, Alberta, Canadà.
Lenga Ngangam
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngangam a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gng
Gisella Azzi
Gisella Azzi a l'era nassùa a Còm dël 1912 e a l'ha passà j'ùltim agn ant na ca d'arpòs ëd Rebbio, an dova a l'é mòrta ai 24 dë dzèmber dël 2002. A l'é stàita giornalista e scritris, promotris coltural e fin-a pianista (al Conservatòri Verdi ëd Milan). A l'é stàita squase anleva dël poeta Pinetto Fumagalli.
Euvre
A l'é stàita autris ëd pì che 500 poesìe, sia an italian che an lombard, cuìje an vàire euvre:
La lenga a l'é ël lombard ossidental (o ìnsubre), la grafìa a l'é un pòch andecisa.
Un campanèll inütil
An drinta al sonèt Un campanèll inütil, l'Azzi a arcòrda un ciochin che a dovrava da masnà për tiré l'atension. L'inisse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
🇫🇮
Gnòmo
Gnòmo a l'é lë stranòm d'un mùsich ch'a son-a la crin-a ant la mùsica tradissional piemontèisa. An badinand, a-j diso ch'a l'é ël bass pì bass dël bass Piemont.
Castlët (BI)
right|140px Castlët (Castelletto Cervo an italian) a l’é un comun d' 843 abitant dla provincia ëd Biela.
Gnòmo
A l'é ël fondator ansem a Batista Scaparon dle formassion musicaj Companìa dij musicant d'Alba e Balacanta. Coste doe formassion a son nà ant na piòla dij Scaparon: lor-àutri l'han amprendù a soné tastanda bel bèive e esagerà bon, doi vin che a dan na man a porté anans con saviëssa le tradission ëd nòstra téra.
Giuseppe Antonio Cassano
thumb|right|200px|Ël monument a Pero Mica a Turin, fàit da 'n sò model Scultor. Giuseppe Antonio Cassano a l'era nassù a Trecà dël 1825, da 'n pare murador, peui dventà capmèistr, e a l'é mòrt a Turin ij 10 ëd novèmber dël 1905. A vintesset agn a l'era andàit a Milan pr'ëstudié a l'Academia 'd Brera, anté ch'a l'ha otnù vàire premi e benemerense. Dël 1856 a l'é anscrivusse a l'Academia Albertin-a a Turin, a la scòla dë scoltura dirigiùa da Vincenzo Vela. A livra jë studi dël 1858; peui a duverta në studi da scultor an Turin. A son sò ij modej dij monument a Pero Mica e a Alessandro Lamarmora a Turin.
Gnòmo
🇫🇮
Castlët (BI)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giordano Montini (dal 28/05/2006).
Giuseppe Antonio Cassano
🇫🇮
Castlët (BI)
Anliure esterne
thumb|right|250px|Frèsch dla Trinità (sécol ch'a fa XV), da 'nt la Gesia ëd San Pero e San Pàul, a Castlët
🇫🇮
Erboedo, A Laracha
🇫🇮
Valaurie
44.42333°N, 4.81444°W
Valaurie a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 12,3 km², con 508 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km².
Lessard-et-le-Chêne
Lessard-et-le-Chêne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 10,35 km², con 176 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
Lenga Pumi meridional
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Pumi meridional o Pumi meridional a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cina.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Pumi meridional a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pmj
Henri-Léon Lebesgue
thumb|right|200px|Henri-Léon Lebesgue Matemàtich.
Henri-Léon Lebesgue a l'era nassù a Beauvais ai 28 ëd giugn dël 1875 e a l'é mòrt a Paris ai 26 ëd luj dël 1941.
A l'ancamin dj'agn 1900 a l'ha dimostrà ël teorema ëd diferensiassion ëd Lebesgue.
John le Carré
John le Carré, stranòm ëd David John Moore Cornwell, (Poole ai 19 d'otóber dël 1931 - Truro, 12 dzèmber 2020), a l'é në scritor britànich, autor ëd vàire tra ij romanz pì famos e vendù ant ël mond; a l'é stàit ëdcò n'agent segret dël Secret Intelligence Service.
Henri-Léon Lebesgue
An na memòria dël 1907 a l'ha studià ël problema ëd Dirichlet.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Adolf Lindenbaum
Matemàtich. Adolf Lindenbaum a l'era nassù a Varsavia ai 12 ëd giugn dël 1904 e a l'é mòrt dël 1941, massà daj Nazist davsin a Vilnius.
John le Carré
Soa vita
Fieul ëd Richard Thomas Archibald Cornwell (1906-75) e d'Olive "Gassy" Cornwell, le Carré a l'é nàit dël 1931 a Poole, cita sità dël Dorset. Dël 1948 a l'é anscrivusse a l'Università 'd Berna për amprende 'd lenghe strangere ma peui a l'ha chitala për andé torna a Oxford, andoa a l'é dotorasse an literatura alman-a. Dventà professor al famos Eton College fin-a 'l 1959, pròpi an col an-lì a l'é intrà ant ël Foreign Office britànich anté che a l'ha travajà coma sgond segretari a ambassada 'd Bonn e a l'é peui stàit tramudà al consolà d Amborgh, coma consijé. An costi ani a l'é stàit arcrutà dal MI6. Sò prim romanz, a l'é stàit scrivù dël 1961, quand a l'era ancora ant ël MI6. Dël 1954 a l'é mariasse con Alison Ann Veronica Sharp e con chila a l'ha avù tre fieuj: Simon, Stephen e Timothy. Dël 1971 ij doi spos a son chitasse e le Carré a l'é torna mariasse con Valerie Jane Eustace, e'dcò con chila a l'ha catà na masnà, Nicholas.
Sò travaj al Secret Intelligence Service a l'é finì quand Kim Philby, agent britànich che a travajava 'dcò për ël KGB, a l'ha dësvelà l'identità 'd vàire agent anglèis.
Euvre
Quasi tuti ij romanz ëd le Carré a son dë spionagi o dël frisson, e a parlo dzoratut ëd l'época dla guèra frèida tra USA e URSS. La manera dë scrive 'd John le Carré a smija ch'a sia contraria al pì famos mèmber literari ëd cost géner: James Bond. Ij protagonista 'd le Carré a son pì reaj e a bogio ant un mond che a l'é pa fantasios. George Smiley, miraco l'agent segret pì famos dël mond, a nass dël 1961 con ël prim romanz ëd le Carré "Arciam për ël mòrt".
Con la fin ëd la Guèra frèida a ancamin-a la crisi ëd cost géner literari e 'dcò le Carré a smija nen bon a trové 'd neuv argoment da scrive. Con "Ël sartor ëd Panama" dël 1996, l'autor a l'ha torna 'n gran sucess literari, an adatand lë spionagi al neuv moment ëstòrich e a le neuve realtà sossiaj.
Cìne
Dël 1965, Martin Ritt a l'ha fàit ël prim film d'un lìber ëd le Carré, "La spia ruvà da la frèid", anté che ël protagonista a l'é Richard Burton. "Arciam për ël mòrt" ëd Sidney Lumet a l'é dël 1966 antramentre che dël 1969 Frank Pierson a l'ha realisà "Lë specc ëd le spie" con Anthony Hopkins.
Bodaño, Vila de Cruces
San Mamede ëd Bodaño a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vila de Cruces. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 179 abitant (92 fomne e 87 òm), distribuì an 2 grup ëd popolassion.
John le Carré
Cìne
Ant n'época pì avsin-a a noi a-i son ëstajé d'àutri tre film: dël 1990, Sean Connery a l'é stàit protagonista ëd "La Ca Russia" adatà da Fred Schepisi e con Michelle Pfeiffer. Dël 2001, Pierce Brosnan a l'é stàit protagonista dël "Sartor ëd Panama" con Jamie Lee Curtis e Geoffrey Rush. Dël 2005 a l'é tocà a "The Constant Gardener" con Ralph Fiennes e Rachel Weisz.
Pirenopeziza nervicola
Descrission
Fonz a forma 'd copëtta, fin a 0,5 mm ëd diàmetr, un pòch ancavà. Surfassa dë dzora seulia, da ocra ciar a brun, surfassa da fòra seulia o na frisa farinosa, dël midem color. Orl ondulà, nen sempre regolar, pen-e pi ciair. Carn sutila, brunastra.
Lenga dij segn ëd Singapor
Pais an dova a l'é dovrà
La lenga dij segn ëd Singapor a fa part ëd le lenghe dij segn dij ciòrgn e a l'é dovrà dzortut an Singapor.
John le Carré
Anliure esterne
🇫🇮
Saint-Julien-de-Cassagnas
🇫🇮
Lenga dij segn ëd Singapor
Classìfica
Në schema ëd classìfica dla lenga dij segn ëd Singapor a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sls
🇫🇮
Hygrocybe turunda
Descrission
Capel fin a 3 cm, groson monet, con scaje brunastre. Bòrd unì. Lamele decorente, ciàire. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, giàun groson.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Hygrocybe turunda (Fr. : Fr.) Karsten
🇫🇮
Pirenopeziza nervicola
Ambient
A seurt a boss da le feuje ëd castagna e ëd rol, a la prima.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cortinarius salor
thumb|right
Descrission
Capel fin a 10 cm, violet o bleu violet, dëscolorant an òcra giaunastr. Lamele violet lila. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 2 cm, bariolà ëd giàun oliva òcra. Carn biancastra o lila.
Wittendörp
Wittendörp a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 104.37 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 2.886 abitant.
Cortinarius salor
Ambient
A chërs sota le latifeuje, dle vire sota le conìfere.
Comestibilità
<BR> A l'é nen comestìbil.
Bartolomeo Ammannati
Scultor e architet.