cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Architetura regionalista crìtica
L ' architetura regionalista crìtica a l'é na manera 'd progeté ch'a va contra la neuja, lë spaisament e 'l manch d'identità dl'architetura antërnassional, ma a arfuda 'dcò l'andividualism e ornamentalism afaità dl'architetura pòst-moderna, e an efet ij regionalista crìtich a batisso nen volenté ëd gratacej, ch'a son na forma d'andividualism. Tutun sto stil a mira a fornì n'architetura anreisà ant la tradission moderna, an acetand ël podèj ëd liberassion dla modernisassion, ma ch'a resta gropà al contest geogràfich, ant tentand d'arziste da l'esse surbìa tutafàit da le mecàniche ëd produssion e consum. Regionalism as arferiss nen a l'architetura vernacolar. A l'é n'apròcc progressiv al proget ch'a veul sté pròpe ant ël mes fra tendensa e técnica global e langagi architetural local. La definission "Regionalism crìtich" a l'é stàita dovrà për la prima vira dai teòrich architeturaj Alexander Tzonis e Liane Lefaivre e, con un sens un pò diferent, da lë stòrich e teòrich architetural Kenneth Frampton. Ij regionalista crìtich a consìdero sia l'architetura moderna, sia la pòst-moderna "motobin problemàtiche".
Teorìa
An Towards a Critical Regionalism: Six points for an architecture of resistance ("Vers un Regionalism Crìtich: Ses pont për n'architetura dl'arzistensa"), Kenneth Frampton a arpija ël concet ëd Paul Ricoeur "'mè vnì modern e torné al prinsipi; 'me fé arvive na veja sivilisassion andurmìa e pijé part a la sivilisassion universal". Conforma al but ëd Frampton, ël regionalism crìtich a dovrìa adoté l'architetura moderna, ma ëd fasson crìtica, për soe qualità ëd progress univeral, ma ant l'istess temp a dev consideré ël contest geogràfich dël borgh. L'ènfasi, a fortiss Frampton, a dovrìa esse sla topografìa, sël clima, sla lus; sla forma tetònica dël seul pitòst che sla senografìa, e a ventrìa marché pì 'l sens dël toch che 'l sens dla vista. Frampton a forniss ëdcò na fenomenologìa s'ës soget.
Doi esempi che Frampton a discut a son Jørn Utzon e Alvar Aalto. Da la mira ëd Frampton, la Cesa ëd Bagswærd (1973-6), vzin a Copenaghen, a l'é na sìntesi consapèivol fra sivilisassion universal e coltura mondial. Sòn a l'é arvelà da la greuja esterior prefabricà ëd ciman ch'a l'é rassional, modular, neutral e conòmica (la modernisassion universal) contra la greuja interior, orgànica, ranforsà, progetà a pòsta për col proget-lì, nen a bon pat da batì, che con soa forma complicà a devia la lus e a rend sàcher l'ambient, scond n'arferiment coltural che Frampton a consìdera arpijà da l'architetura cinèisa (la coltura regional dël mond). Ant ël cas d'Aalto, Frampton a arpòrta la Ca dla Comun-a ëd Säynätsalo (1952), andoa, a dis, a-i é n'arzistensa a la tecnologìa e a la vision universal ch'a l'é realisà an marcand le qualità tatij dij materiaj ëd costrussion. Chiel a nòta, pr'esempi, ël contrast ch'as sent fra le surfasse ëd mon dle scale e 'l palchet ëd bòsch dël cambrin ëd consèj.
Scond Alexander Tzonis e Lian Lefaivre ël regionalism crìtich a l'ha pa dabzògn d'arpijé tut dal contest; j'element a peulo bele esse dovrà an manera original dòp ch'a son stàit pijà dal contest, për marché la diferensa dël neuv edifissi rëspet a lòn ch'a-i é dantorn, për dé a la costrussion n'identità motobin fòrta. D'esempi a peulo esse l'Òpera ëd Sydney e lë slargament dla ca dla comun-a ëd Rafael Moneo a Murcia.
Oltra Aalto e Utzon, sti architet-sì a l'han seghità ij prinsipi dël regionalism crìtich an soe euvre: Balkrishna Vithaldas Doshi, Charles Correa, Rafael Moneo, Tadao Ando, Glenn Murcutt, Wang Shu, Juha Leiviskä, Peter Zumthor, Carlo Scarpa. Dimities e Suzana Antonakakis a son ij doi architet grech ch'a son stàit definì për prim dij regionalista crìtich da j'osservator Tzonis e Lefaivre.
🇫🇮
Marco Pastonesi
Giornalista. Marco Pastonesi a l'é nassù a Génoa ai 27 d'aost dël 1954. A travaja për La Gazzetta dello Sport e a l'ha scrivù vàire lìber d'aforisma an sël rugby e 'l ciclism.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Truden im Naturpark
right|140px Truden im Naturpark (Trodena nel parco naturale për j'italian) a l'é un comun ëd 963 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 78,58 % dj'abitant ëd Truden im Naturpark a l'é 'd lenga tedesca, ël 20,73 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,69 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Nòm
Fin al 4 ëd mars dël 2008 ël comun a l'é ciamase mach Truden / Trodena.
Anliure esterne
🇫🇮
Droizy
Droizy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,42 km², con 79 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
🇫🇮
Guerlesquin
Guerlesquin a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 21,69 km², con 1.627 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 75 ab/km².
As Somozas, As Somozas
Santiago Seré d'As Somozas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d' As Somozas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 671 abitant (343 fomne e 328 òm), distribuì an 57 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Caen
|right|140px Caen a l'é na sità dla Fransa nord-ossidental.
A l'é la capital dla region dla Bassa Normandìa e dël dipartiment dël Calvadòs.
A conta 110.399 abitant.
Geografìa
thumb|200px|right Caen a l'é bagnà dal fium Orne.
Stòria
Caen a l'é stàita fondà a la fin dël sécol che a fa IV, aj temp dij Roman.
Ant la Sconda Guèra Mondial Caen a patiss grev darmagi, e squasi l'80% dla sità a ven crasà. La sità a l'é stàita riedificà e a l'é ël sènter econòmich e cultural pì important ëd la region.
Monument pi important
thumb|180px|right|L'Abbaye aux Hommes
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Joël Bruneau (dal 2014).
Sità gemelà
Caen l’é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Ficus carica
Descrission
A l'é ën cit erbo.
Distribussion
As treuva an Asia e Euròpa.
Lenga Busam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Busam o Busam a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Ficus carica
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Busam
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Busam a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bxs
Ford Bay Water Aerodrome
Ël Ford Bay Water Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Trophy Lodge, Teritòri dël Nòrd-Òvest, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CEL7.
Calgary International Airport
Ël Calgary International Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Calgary, Alberta, Canadà.
Saint-Barthélemy-le-Plain
45.05528°N, 4.7475°W
Saint-Barthélemy-le-Plain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 19,08 km², con 663 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 34 ab/km².
🇫🇮
Serra San Quirico
right|140px Serra San Quirico a l'é un comun dle Marche ëd 3.076 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Cantiani (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Mbangi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mbangi o Mbangi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Repùblica centrafrican-a.<BR> <BR>
Lenga bahnar
Pais an dova a l'é parlà
La lenga bahnar o Bahnar a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Lenga Mbangi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mbangi a peul esse:<BR> <BR>
Lenga bahnar
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bahnar a peul esse:
Lenga Mbangi
Classificassion
<BR>
Lenga bahnar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bdq
Lenga Isu (Menchum)
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Isu (Menchum) o Isu (Menchum) a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Lenga Mbangi
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mgn
Lenga Isu (Menchum)
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Isu (Menchum) a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Bobitz
A aparten a l'aministrassion ëd Dorf Mecklenburg-Bad Kleinen.
Tito (PZ)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pasquale Eduardo Scavone (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Arferiment
🇫🇮
Édouard Lucas
thumb|right|200px|Édouard Lucas Matemàtich fransèis. François Édouard Anatole Lucas a l'era nassù a Amiens ël 4 d'avril dël 1842 e a l'é mòrt a Paris ël 3 d'otóber dël 1891.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Gustav Fechner
thumb|right|Gustav Fechner Gustav Theodor Fechner a l'era nà a Groß Särchen, davzin a Moskau, ai 19 d'avril dël 1801 e a l'é mòrt a Lipsia ai 18 ëd novèmber dël 1887.
Ansema a Ernst Weber, a l'é stàit un dij precursor dla psicologìa sperimental a base matemàtica.
Për prim a l'ha studià ël rapòrt quantitativ d'antensità antra stìmol e sensassion e, ansema a Weber, a l'ha formolà la laj psicofìsica fondamental.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Nòrd-Pass ëd Calais
right|140px Nòrd-Pass ëd Calais (an fransèis: Nord-Pas-de-Calais) a l'é stàita na Region aministrativa fin al 2016, ann dël qual a l'é stàita unìa a la Picardìa për formé la neuva region ëd l'Àuta Fransa.
Veracruz
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Veracruz a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa dë 71.856 km² e na popolassion ëd 7.081.000 abitant.
Nòrd-Pass ëd Calais
A l'era partagià an doi dipartiment:
La capital a l'era Lille.
Veracruz
La capital a l'é Xalapa (413.196 abitant) ma la sità pì popolà dlë stat a l'é Veracruz (512.310 abitant). D'àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Coatzacoalcos, Córdoba, Poza Rica de Hidalgo, Orizaba e Tuxpan.
🇫🇮
Magliano Romano
🇫🇮
Nòrd-Pass ëd Calais
right|200px
Lenga
La lenga ufissial a l'é mach ël fransèis. La Fransa a arconòss gnun-e lenghe ò dialèt regionaj ch'a sio.
Guiclan
Guiclan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 42,6 km², con 2.045 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 48 ab/km².
🇫🇮
Reute
Reute a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d' Appenzell Estern, con sirca 667 abitant. A së stend su na surfassa ëd 4,99 km², con na densità ëd popolassion ëd 134 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Balgach (SG), Heiden, Marbach (SG), Oberegg (AI), Rebstein (SG).
La lenga ufissial an costa comun-a a l'é l' Alman. 🇫🇮
Rognonas
Rognonas a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 9,41 km², con 3 623 abitant, scond ël censiment dël 2 005, con na densità ëd 380 ab/km².
🇫🇮
Ébouleau
Ébouleau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13,03 km², con 203 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
🇫🇮
Fagus sylvatica
thumb|right|Feuje e frut
Descrission
A l'é n'erbo ch'a peul rivé fin-a a 40 méter d'autëssa e a 2 méter ëd diàmeter. A l'ha 'l tronch drit e cilìndrich, arvestì da na scòrsa seulia ëd color gris sën-ner. Soe feuje ovà a son longhe 6-8 centim. A l'han un color verd tënner a la prima, a son pì sombre andasend anans e peui, ant l'otonn, a dvento barosse prima ëd tombé. La còma a l'é larga e ariondà, motobin ës-ciassa.
Distribussion
As treuva an Euròpa. A preferiss in clima fresch ma sensa gròsse geilà e sàut ëd temperadura. A l'é spantià an sj'Alp antra 700 e 1200 méter d'autëssa; ant j'Apenin setentrionaj antra 700 e 1600 méter e ant j'Apenin meridionaj antra 1200 e 2000 méter.
Presensa an Piemont
Ël fò a l'é l'erbo pi spantià sle montagne piemontèise, anté ch'as dësvlupa an posission mesan-a antra ij castagné, an bass, e le conìfere (pin, sap, malëzzo, pëssre) pi an àut. A l'é present ëdcò an sle colin-e, andoa a chërs ant ij versant pi fresch.
Notissie
A peul vive 300 agn. Le fior a comparisso an maj-giugn. Ij frut a maduro a otóber, duvertandse an quatr për fé seurte le smens. Ël bòsch a l'é dur e goregn e a l'é motobin dovrà ant ij travaj da minusié, ëdcò tanme compensà. Ant ël passà a l'era ëdcò dovrà për fene ëd carbon ëd bòsch, për dé ëd combustìbil a j'andustrie. La combustion meusia dël bòsch as dësrolava ant le carbonere.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Taufers im Münstertal
right|140px Taufers im Münstertal (Tubre për j'italian) a l'é un comun ëd 981 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 96,89 % dj'abitant ëd Taufers a l'é 'd lenga tedesca, ël 2,79 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,33 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Hermann Bernhard Fliri (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Minot, Dakota dël Nòrd
center|450px Minot a l’é na sità dël Dakota dël Nòrd. A l’ha na surfassa ëd 14,6 km² e na popolassion ëd 36,567 abitant (2000).
Anliure esterne
🇫🇮
Fordwich Airport
Ël Fordwich Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Fordwich, Ontario, Canadà.
Borée
44.89917°N, 4.24056°W
Borée a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 27,67 km², con 167 abitant, scond ël censiment dël 2008, con na densità ëd 5 ab/km².
🇫🇮
Asciano
|right|140px Asciano a l'é un comun dla Toscan-a dë 7.231 abitant, an provincia ëd Sien-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Pianigiani (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|La colegià ëd Sant Àgata
Arferiment
🇫🇮
Pluteus thomsonii
Descrission
Capel fin a 3 cm, motobin venà reticolà al disch, da brun sombr a gris brun a marca l'ùmid, grisastr con ël sech. Bòrd strià. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,4 cm, grisa, brun scur an bass, fibrilosa. Carn grisa.
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Smithers Airport
Lë Smithers Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Smithers, Columbia Britànica, Canadà.
Xavier de Maistre
thumb|right|200px|Xavier de Maistre Scritor an lenga fransèisa. Xavier de Maistre a l'era nà a Chambéry ai 18 ëd novèmber dël 1763, nùmer eut ëd le quatòrdes masnà dël cont François Xavier, e a l'é mòrt a San Peroborgh ai 12 ëd giugn dël 1852.
A 18 agn Xavier a l'é anrolasse volontari ant ël regiment ëd la marin-a sarda ch'a stasìa a Chambéry. Dël 1792 j'armade republican-e dla rivolussion fransèisa a òcupo la Savòja e la famija de Maistre, fidela a sò re, a chita Chambéry. Xavier as gionz a l'armada russa d'Aleksandr Suvorov che a operava ansema a j'Austrìach. Apress le prime vitòrie, dlë stèmber 1799 Sovòròv a l'é stàit batù a Zurigh e l'ann apress a l'é stàit arciamà an Russia. Xavier a l'é andaje dapress a San Petersborgh andova a l'è sòlit fesse ciamé coma « Bans, capitaine piémontais, servant à l'avant-garde russe ». Mòrtie Sovòròv an magg 1801, a l'ha dàit soe dimission da capitani. Da San Petersborgh a l'ha tramudà a Mosca, andoa a l'ha duvertà në studi da pitor e a l'é fasse conòsse tanme ritratist a fiamengh.
Doi agn apress, sò frel Giusep a l'é rivà a San Petersborgh tanme ambassador dël neuv re 'd Sardëgna. Ëdcò Xavier a l'ha tirane partì e dël 1805 a l'ha otnù un pòst assè bon tanme diretor dla biblioteca dël Musé dl'amirajà, ch'a l'ha goernà fin-a al 1810.
Rintrà ant l'esèrcit russ, a l'ha partissipà 'me colonel dë stat magior a la campagna dël Càucas (1810-1811) e a cola contra Napoleon (1812). A l'ha marià na damisela d'onor dl'amperadris, Sofia Zagratskaja, dont a l'ha avù sinch masnà, che però a son tute mòrte da cite. A l'era pen-a marià ch'a l'é stàit promovù general e arciamà al quartié general dël zar, angagià ant la lòta final contra Napoleon.
Dël 1826 a l'ha decidù 'd cangé 'd clima, sperand che sòn a giutèissa la salute dle doe masnà ch'a-j j'ero restaje e ch'a j'ero malavie. Tutun sòn a l'é nen servì, përchè soa cita a l'é mòrta a Livorn dël 1830 e sò cit a Castellammare ant ël 1837. De Maistre a l'é antlora andàit a Paris, andoa a l'ha cujì sò trionf literari.
🇫🇮
Ernst Heinrich Weber
thumb|right|200px|Ernst Heinrich Weber Ernst Heinrich Weber a l'era nà a Wittenberg ai 24 ëd giugn dël 1795 e a l'é mòrt a Lipsia ai 26 ëd genè dël 1878.
Ansema a Gustav Theodor Fechner a l'é stàit un dij precursor ëd la psicologìa sperimental a base matemàtica, e con chiel a l'ha formolà la laj psicofìsica fondamental.
Lenga lamam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga lamam o Lamam a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Cambògia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Lamam a peul esse:
La Roque-d'Anthéron
La Roque-d'Anthéron a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 25,49 km², con 4722 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 185 ab/km².
Lenga lamam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lmm
Lamam language
La Roque-d'Anthéron
🇫🇮
Castel Colonna
right|140px Castel Colonna a l'é un comun dlë Marche ëd 1.071 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Lorenzetti (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Bukat
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Bukat o Bukat a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bukat a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bvk
🇫🇮
Càliari
Càliari (Cagliari an italian, Castèddu an sard) a l'é na sità dla Sardëgna ëd 157.415 abitant, capleugh dla region e dl'omònima sità metropolitan-a.
Aministrassion
thumbnail|destra|200px|L'anfiteatro roman Ël sìndich a l'é Massimo Zedda (dal 30/05/2011).
Sità gemelà
Càliaria a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga Ngbandi meridional
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Ngbandi meridional o Ngbandi meridional a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngbandi meridional a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nbw
Mandela
Mandela a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 767 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 13 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 59 ab/km quadrà. A confin-a con Anticoli Corrado, Cineto Romano, Licenza, Percile, Roccagiovine, Roviano, Saracinesco, Vicovaro. 🇫🇮
Liriodendron tulipifera
thumb|right|Distribussion
Descrission
Bela pianta ch'a l'ha dle feuje ch'a finisso con un taj a forma 'd "V" e nen con na ponta, com j'autre feuje. A forma na còma auta e streita con dle rame ch'as piego an bass e peui torna an aut, con un bion ch'a l'ha na scòrsa grisa e chërpà. Le gëmme a son lunghe e barosse, soens sirà. Le fior a son gròsse, fin-a a 6 cm, a fiorisso a giugn e a l'han dij pétaj a copa largh e sirà, verd e arancion, sercià da djë stam giaun e carnos. La ponta grassa e verda che a-i é ant ël mes a produv na rapa ëd frut alà, maròn, ch'a resto an sla pianta për cheich meis.
Distribussion
A riva da jë Stat Unì orientaj.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Salbris
Salbris a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter-Val ëd la Lòira, ant ël dipartiment ëd Loir e Cher. A së stend për na surfassa ëd 106,72 km², con 5.899 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 55,3 ab/km².
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Jean-Pierre Albertini.
Carduelis chloris
thumb|right
Vërdon
thumb|right Órdin:  ---
Géner:  ---
thumb|right
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Chloris chloris
Dorf Mecklenburg
Dorf Mecklenburg a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'é mèmber e sede dl'aministrassion ëd Dorf Mecklenburg-Bad Kleinen.
Effry
Effry a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,77 km², con 403 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 145 ab/km².
🇫🇮
Portomeiro, Val do Dubra
San Cosme ëd Portomeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Val do Dubra. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 206 abitant (109 fomne e 97 òm) distribuì an 3 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Ulten
Ulten (Ultimo për j'italian) a l'é un comun ëd 2.959 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 99,15 % dj'abitant d'Ulten a l'é 'd lenga tedesca, ël 0,85 % a l'é 'd lenga italian-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Rudolf Ties (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Théodore Flournoy
thumb|Théodore Flournoy Psicopatòlogh. Théodore Flournoy a l'era nà ai 13 d'agost dël 1854 e a l'é mòrt dël 1920.
A l'é anteressasse dzortut a jë studi an sël simbolism dij seugn, an sjë stat ipnòtich e an sla psicologìa religiosa. Dël 1901, ansema a Claparède, a l'ha fondà l'arvista Archives de psychologie.
Lenghe arauan
La famija dle lenghe arauan (o lenghe arawan) a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América meridional, an Brasil.
Le lenghe arauan a son bin pòch conossùe. Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg (che a l'é stàita motobin criticà), le lenghe arauan (ma chiel aj ciama arawan) a farìo part dël branch dle lenghe equatoriaj ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Le lenghe arauan
Le lenghe arauan a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Montselgues
Montselgues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 35,87 km², con 90 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 3 ab/km². 🇫🇮
Radiobiologìa
La radiobiologìa a l'é na siensa basà an slë studi dj'efet ëd j'iradiassion an sj'esse vivent. A studia ëdcò ij mojen ëd protegg-se, ij tratament da fé an cas d'iradiassion assidental e a l'é aplicà për j'anvestigassion ant ël còrp uman (radiografìa) e ël tratament dij càncher. 🇫🇮
Aurigo
Aurigo (Aorigo an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 341 abitant, an provincia d'Imperia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luigino Dellerba(dal 06/06/2016).
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Alp
thumb|300px|Vista dj'Alp dal satélit. thumb|200px|N'ilustrassion semplificà ëd com che j'Alp a son formasse.
J'Alp (an alman: Alpen; an fransèis: Alpes; an italian: Alpi; an sloven: Alpe; an ossitan: Aups/Alps; an arpitan: Ârpes) a son na longa caden-a ëd montagne an Euròpa.
Geografìa
J'Alp a parto da l'Àustria e la Slovenia a est, a passo për Italia, Svìssera, Liechtenstein e Germania fin an Fransa a òvest.
Pais ëd la Lòira
right|140px Ij Pais ëd la Lòira (an fransèis: Pays de la Loire) a son un-a dle 13 Region ch'a formo la Fransa metropolitan-a.
Alp
Geografìa
La pì àuta montagna dj'Alp a l'é ël Mont Bianch (4.809 méter), an sël confin tra Fransa e Italia.
J'Alp a son dividùe an Alp Ossidentaj e Alp Orientaj. La division a l'é arlongh la linia tra ël Lagh ëd Costansa e ël Lagh ëd Còm, arlongh ël Ren. J'Alp Ossidentaj a son pì àute, ma la caden-a sentral a l'é pì curta e curvà; a son an Italia, Fransa e Svìssera. J'Alp Orientaj a son pì dëstendùe, da l'Àustria, la Germania, l'Italia, ël Liechtenstein, la Slovenia e la Svìssera.
Pais ëd la Lòira
A son partagià an sinch dipartiment:
Alp
Geografìa
La ponta pì àuta dj'Alp Ossidentaj a l'é ël Mont Bianch, 4.809 méter, peui a-i é 'l Mont Bianch ëd Courmayeur, 4.748 méter, la Ponta Dufour, 4.634 méter, ch'a l'é la ponta pì àuta dël massiss dël Mont Reusa e ël Dom, 4.545 méter.
Pais ëd la Lòira
right|200px
Alp
Geografìa
La ponta pì àuta dj'Alp Orientaj a l'é ël Piz Bernina, 4.049 méter.
Miraco le località pì avosà për ël torism a son cole dj'Alp Ësvìssere.
Pais ëd la Lòira
La capital a l'é Nantes.
Geografìa
Ij Pais ëd la Lòira a confin-o a òvest con l'Ocean Atlàntich, a nòrd con le region ëd la Brëtagna e dla Normandìa, a est con la region dël Sènter-Val ëd la Lòira e a sud con la region ëd la Neuva Aquitania.
Lenga
La lenga ufissial a l'é mach ël fransèis. La Fransa a arconòss gnun-e lenghe ò dialèt regionaj ch'a sio.
Alp
Spece vivente
Spece animaj caraterìstiche a son l'ors brun, ël bochetin, ël camoss, ël luv, la lince, l'òja real. As conto 20.000 invertebrà, 200 osej ch'a nidìfico, 80 mamìfer, 80 pess, 21 anfibi, 15 rétij.
Antra ij vegetaj, a-i son pì che 5000 bolè e 2500 lìcher. 🇫🇮
Guilers
Guilers a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 19,01 km², con 6.785 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 357 ab/km².
Lenga romam
Pais an dova a l'é parlà
La lenga romam o Romam a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Romam a peul esse:
Guilers
🇫🇮
Lenga romam
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rmx
Romam language
Schwellbrunn
La lenga ufissial an costa comun-a a l'é l' Alman.
🇫🇮
Fort Nelson Airport
Ël Fort Nelson Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Fort Nelson, Columbia Britànica, Canadà.
Magnolia grandiflora
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Karl Groos
Karl Groos a l'era nà a Heidelberg ai 10 dë dzèmber dël 1861 e a l'é mòrt a Tubinga ai 27 ëd mars dël 1946.
Lenga Ngbandi setentrional
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ngbandi setentrional a peul esse:<BR> <BR>
Chiapas
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Karl Groos
A l'ha dësvlupà e elaborà da na mira sientìfica la teorìa ëd Fröbel an sël gieugh dle masnà tanme esercissi për prontesse a la vita da grand. Costa teorìa a l'é stàita adotà da Decroly e Claparède.
Chiapas
Ël Chiapas a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa dë 73.681 km² e na popolassion ëd 4.256.000 abitant.
Karl Groos
🇫🇮
Foremost Airport
Ël Foremost Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Foremost, Alberta, Canadà.
Chiapas
A confin-a a nòrd con lë stat ëd Tabasco, a est col Guatemala, a sud con l'Océan Passìfich e a òvest con jë stat ëd Veracruz e Oaxaca.
La capital a l'é Tuxtla Gutiérrez (503.320 abitant) ch'a l'é 'cò la sità pì popolà dlë stat. D'àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Tapachula e San Cristóbal de Las Casas.
Foremost Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CFD4.
Chiapas
left|thumb|150px|Ansëgna dlë Stat
Lenga Ngbandi setentrional
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ngb
Maiolati Spontini
right|140px Maiolati Spontini a l'é un comun dlë Marche ëd 6.132 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Giancarlo Carbini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Apricale
Apricale (Brigar an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 624 abitant, an provincia d'Imperia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Silvano Pisano (dal 06/06/2016).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Roquefort-la-Bédoule
Roquefort-la-Bédoule a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 31,15 km², con 5016 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 161 ab/km².
🇫🇮
Vimianzo, Santiso
🇫🇮
Lenga Yakoma
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Yakoma o Yakoma a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Repùblica centrafrican-a.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Yakoma a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yky
Englancourt
🇫🇮
Gerrit Rietveld
Vita
Rietveld a l'é nassù a Utrecht dël 1888, sò pare a l'era minusié. A l'ha chità la scòla a 11 agn për andé a travajé con sò pare e a l'ha fàit le scòle seiran-e prima d'andé a travajé da disegnator për C.J. Begeer, un bisotié d'Utrecht, dal 1906 al 1911. Quand che peui a l'ha duvertà sò pròpi laboratòri da minusié dël 1917, Rietveld a l'ha amparà a disegné, pituré e fabriché dle machëtte daspërchiel, e a l'é intrà ant ël mërcà dla mobilia.
Rietveld a l'ha disegnà soa famosa "Cadrega Rossa e Bleuva" dël 1917. An sperand che soa euvra a podèissa esse peui prodovùa an massa pitòst che esse fàita a man, Rietveld a l'ha mirà a realisé na ròba sempia. Dël 1918 a l'ha tacà con na fàbrica 'd mobilia pì gròssa e, dòp avèj conossù 'l moviment dël De Stijl a l'ha cangià le vernis ëd soa cadrega. A ven mèmber dël neoplasticism dël 1919, l'istess ann quand ch'a l'é dventà architet.
Ij contat ch'a l'ha otnù grassie al De Stijl a l'han përmëttùje d'espon-e fòra d'Olanda. Dël 1923 Walter Gropius a l'ha anvità Rietveld a espon-e a la Bauhaus. A l'ha disegnà so prim edifissi dël 1924, la Ca Rietveld-Schröder, an colaborassion ës-ciassa con ël comitent Truus Schröder-Schräder. Batìa a Utrecht al cìvich 50 ëd contrà Prins Hendijlaan, sta ca a l'avìa 'n pian-tèra normal, ma sò prim pian a l'é rivolussionari, sensa muraje fisse, ma con trames ch'a sglisso e ch'a creo e a cangio jë spassi dle stansie. Ës proget a smija squasi na version 3D dle piture ëd Mondrian. La cà a rintra ant ij Ben dël Géner Uman dl'UNESCO dal 2000. L'angagg ëd la fija ëd Schröder ant la realisassion dla ca a la anfluensrà motobin, e chila-sì a dventrà un-a dle prime fomne architete an Olanda.
Rietveld a l'ha bandonà ël "De Stijl" dël 1928 e a l'ha batì conforma në stil architetural pì fonsionalista. L'istess ann a l'ha pijà part al Congess Antërnassional d'Architetura Moderna. Da la fin dj'agn 1920 a l'ha fàit d'arserche sle ca popolar, sij meud ëd produssion bon pat, ansima a 'd neuv materiaj, sla prefabricassion e sla standardisassion. Dël 1927 a sperimentava già con le lòse ëd ciman prefabricà, un material motobin foravìa a col temp. Tutun dj'agn 1920 e 1930 a l'ha arseivù mach ëd travaj da 'd privà sitadin e mach da j'agn 1950 a l'ha podù pratiché soe idèje progressiste sle ca popolar, ant di proget a Utrecht e Reeuwijk. Riteveld a l'ha disegnà la Cadrega Zigh-Zagh dël 1934 e a l'ha ancaminà a progeté ël Musé Van Gogh a Àmsterdam, ch'a l'é stàit livrà dòp soa mòrt.
Dël 1951 Rietveld a l'ha organisà n'esposission retrospetiva sël moviment neoplasticista ch'a l'é stàita tnùa a Àmsterdam, Venessia e New York. A l'é donch nassù 'n gròss anteresse për soa eunra. Ant j'agn apress a l'ha arseivù vàire prestigiose comission, dont ël pavajon olandèis a la Bienal ëd Venessia dël 1953, j'academie d'art a Àmsterdam e Arnhem e la stansia për le conferense stampa ant ël palass dl'UNESCO ëd Paris. Ël "Pavajon Sonsbeek", progetà për l'esposission ëd cite scolture a la Tersa Esibission dë Scoltura Antërnassionl al Parch Sonsbeek ëd la sità d'Arnhem dël 1955, a l'é stàit montà torna con dij neuv materiaj al Kröller-Müller Museum dël 2010.
Për gestì tùit ij proget ch'a arseivìa ant j'agn finaj ëd soa cariera, dël 1961 Rietveld a l'ha angagià j'architet Johan Van Dillen e J. Van Tricht e a l'ha batì senten-e 'd ca, dont tante ant la sità d'Utrecht. Sò stil neoplasticista a l'é stàit arfudà dai rassionalista, ma a l'é tornà ëd mòda durant j'agn 1950, tranta agn dòp che chiel con d'àutri a l'avìo anventalo. 🇫🇮
Jean-Philippe Rameau
Compositor. Nassù dël 1683, mòrt dël 1764.
Aubenas
Aubenas a l'é na comun-a dla Fransa, ant ël dipartiment ëd l'Ardèche, ant la region dël Ròno-Alp. 🇫🇮
Jean-Philippe Rameau
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga tampuan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tampuan o Tampuan a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Cambògia.
Guiler-sur-Goyen
Guiler-sur-Goyen a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 11,14 km², con 412 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 37 ab/km².
Lenga tampuan
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tampuan a peul esse:
Guiler-sur-Goyen
🇫🇮
Lenga tampuan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpu
Pluteus tricuspidatus
Descrission
Capel fin a 15 cm, bombà peui disteis, brun càud, pì sombr al sentr, fibrilos e a scaje drissà peui sgnacà al disch. Lamele con ël fil pontinà fiocos da brun a neirastr. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 3 cm, da fibrilosa a fibrilo-scajosa, an bass da brun sombr a brunastr dzora a un fond bianch. Sensa odor.
Comestibilità
<BR> A ven dàit për comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenghe aymaran
La famija dle lenghe aymaran a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América meridional, dzortut an Perù.
Manziana
Manziana a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 5.766 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 23 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 251 ab/km quadrà. A confin-a con Bracciano, Canale Monterano, Oriolo Romano (VT), Tolfa.
William James
thumb|right|200px|William James William James a l'era nà a New York j'11 ëd gené dël 1842 e a l'é mòrt a Chocorua ai 26 d'aost dël 1910.
Lenghe aymaran
Le lenghe aymaran
Le lenghe aymaran a son:
William James
A l'é con chiel e con John Dewey ch'a l'ha avù sò achit la psicologìa fonsional, o fonsionalism.
Lenghe aymaran
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
William James
Ant ij sò Prinsipi dë psicologìa dël 1890, James a l'ha fortì che minca assion uman-a a l'é na reassion al mond esterior e ël pensé a fa da element mediator antra 'l soget e l'ambient da fòra. L'atività uman-a a l'é donca fonsional rispet a la situassion.
Manziana
🇫🇮
William James
🇫🇮
Groß Stieten
Groß Stieten a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Dorf Mecklenburg-Bad Kleinen.
Lenga Hovongan
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Hovongan o Hovongan a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Indonesia (Kalimantan).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Hovongan a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hov
🇫🇮
Penticton Airport
Ël Penticton Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Penticton, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga aoheng
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Aoheng ò Aoheng a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Kalimantan).
Seixas, As Somozas
Santa María ëd Seixas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d' As Somozas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 151 abitant (75 fomne e 76 òm), distribuì an 34 categorìe ëd popolassion.
Lenga aoheng
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Aoheng a peul esse:
Seixas, As Somozas
🇫🇮
Vadena
right|140px Vadena (Pfatten për j'alman) a l'é un comun d' 843 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Lenga aoheng
Còdes ISO
<BR>
Vadena
Popolassion
Ël 57,10 % dj'abitant ëd Vadena a l'é 'd lenga italian-a, ël 42,40 % a l'é 'd lenga tedesca, ël 0,50 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Beati (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga kaco
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kaco' o Kaco' a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Cambògia.
Lenga aoheng
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pni
🇫🇮
Lenga kaco
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kaco' a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xkk
Ràdon
Ël ràdon (sìmbol Rd) a l'é col ch’a fa otantesses ëd j'element chìmich. Ël ràdon a l'é 'n gas radioativ produvù da la disantegrassion dl'urani contnù ant la crosta terestra.
Guilligomarc'h
Guilligomarc'h a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 22,61 km², con 520 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
Ràdon
Da na mira chìmica, as agiss d'un gas inert. 🇫🇮
Guilligomarc'h
🇫🇮
Schönengrund
Schönengrund a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Appenzell Estern, con sirca 474 abitant. A së stend su na surfassa ëd 5,19 km², con na densità ëd popolassion ëd 91 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Hemberg (SG), Sankt Peterzell (SG), Schwellbrunn, Urnäsch.
La lenga ufissial an costa comun-a a l'é l' Alman.
🇫🇮
Magnolia stellata
thumb|right
Descrission
Com tute le magnòlie, a l'ha dle feuje ovaj con na ponta sola. A l'ha dle gran fior biancastre, da 10 a 15 cm ëd diàmetr. Le fior a son caraterisà da dij pétaj streit.
Distribussion
As treuva an Euròpa e Nòrd América.
Notissie
A l'é originaria dël Giapon.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gaspare Spontini
thumb|right|200px|Gaspare Spontini Compositor e diretor d'orchestra. Gaspare Luigi Pacifico Spontini a l'era nassù a Maiolati ai 14 ëd novèmber dël 1774 e a l'é mòrt ambelelì ai 24 ëd genè dël 1851. An sò onor la comun-a a l'é stàita peui ciamà Maiolati Spontini.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Marcellina
Marcellina a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 5.508 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 15 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 367 ab/km quadrà. A confin-a con Guidonia Montecelio, San Polo dei Cavalieri, Tivoli. 🇫🇮
Picardìa
right|140px La Picardìa (an fransèis: Picardie) a l'é na region ëstòrica dla Fransa e a l'é stàita na Region aministrativa fin al 2016, ann dël qual a l'é stàita unìa al Nòrd-Pass ëd Calais për formé la neuva region ëd l'Àuta Fransa.
A l'era partagià an tre dipartiment:
La capital a l'era Amiens.
right|200px
Lenga
La lenga ufissial a l'é mach ël fransèis. La Fransa a arconòss gnun-e lenghe ò dialèt regionaj ch'a sio.
Roquevaire
Roquevaire a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 23,83 km², con 8299 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 348 ab/km².
🇫🇮
Serinus serinus
Descrission
Ël vërzlin a l'é un cit osel, strèit parent dël canarin. A l'ha un piumagi giaun e verd, con dle righe nèire e brun-e. Ël mas-cc a l'é d'un giaun pì intens e a l'ha lë stòmi bianch e giaun ciàir. La fumela a l'è d'un giaun pì dëstiss e le strissie a tendo pì al brun. A l'é longh 11 cm e a peisa apopré 13 gram. La soa alimentassion a l'é pì che autr faita dë smens, ma a mangia ëdcò fruta e inset. A fa ël nì da mars a agost, e a riess a completé almanch doi nià. Ant ël nì a depon an media 4 euv ëd color ciàir. J'euv as dësboco apress a 14 dì ëd covada. Ël dëspupagi a l'è soagnà da tuti e doi i genitor e a finiss apress 25 dì.
Ambient
A viv ant ij bòsch duvert (sovens ëd conìfere) e davsin a le coltivassion, ma a l'è cò fàssil trovelo ant ij sènter abità.
Distribussion
A viv an gran part ëd l'Euròpa e dl'area mediterànea. Com as peul vëdde ant la figura, as dësserno tre diferente region: an verd a son indicà le region ant le quaj ël vërzlin a viv stabilment, an arancion a son indicà le region andova che a viv mach l'istà e an bleu a son indicà le region andova ch'a viv mach l'invern. 300px|right|thumb|Distribussion dël vërzlin
Tabasco
A confin-a a nòrd col Gòlf dël Méssich, a est con lë stat ëd Campeche e col Guatemala, a sud con lë stat dël Chiapas e a òvest con lë stat ëd Veracruz.
La capital a l'é Villahermosa (520.308 abitant) ch'a l'é 'cò la sità pì popolà dlë stat. D'àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Heroica Cárdenas, Comalcalco e Cunduacán. 🇫🇮
Épagny (Aisne)
Épagny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11 km², con 333 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 30 ab/km².
🇫🇮
Forestburg Airport
Ël Forestburg Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Forestburg, Alberta, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CEF6.
Samaritan
Ij samaritan a formavo na partìa d'ebreo ch'a j'ero dëstacasse da l'ebraism ch'a fasìa arferiment al Templi a l'época d'Esdra e ëd Neemìa, vers ël 450 aGC. La rason dla separassion a l'é bel fé ch'a fussa l'arfud dë slontané le spose strangere, coma a l'avìa comandà Neemìa. A j'ero arfugiasse an Samarìa e ambelelà, an sël mont Garisim, a l'avìo tirà su un templi an oposission a col ëd Gerusalem.
Al di d'ancheuj costi samaritan a son ancor na milen-a. 🇫🇮
Lenga Dongo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Dongo o Dongo a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=doo
Hohen Viecheln
Hohen Viecheln a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Dorf Mecklenburg-Bad Kleinen.
Lenghe barbacoan
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe barbacoan a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América meridional, dzortut an Perù.
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg (che a l'é stàita motobin criticà), le lenghe barbacoan a farìo part dël branch dle lenghe paezan (o lenghe paez) ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga cua
Pais andoa a l'é parlà
La lenga cua o Cua a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cua a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cua
Taloyoak Airport
Ël Taloyoak Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Taloyoak, Nunavut, Canadà.
Guilvinec
Guilvinec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 2,46 km², con 3.365 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1.368 ab/km².
🇫🇮
Belle-Île-en-Mer
Belle-Île-en-Mer a l'é n'ìsola dël Morbihan. A l'é longa 17 chilòmeter e larga 9. A resta a 15 chilòmeter da Quiberon con, a nòrd, l'ìsola ëd Groix e, a est, cole ëd Houat e ëd Hoedic. La popolassion a l'é ëd 5200 abitant.
L'ìsola a l'é abità almanch dal 30.000 aGC. Na vira l'ìsola a vivìa dël mar, dle conserverìe ëd pess e d'agricoltura. Al di d'ancheuj soa arsorsa prinsipal a l'é 'l torism: d'istà j'abitant a rivo a 40.000 e minca ann a l'é visità da 460.000 torista. 🇫🇮
Recemel, As Somozas
🇫🇮
Campeche (stat federal)
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Campeche a l'é në stat federal dël Méssich. A l'ha na surfassa dë 71.856 km² e na popolassion ëd 7.081.000 abitant.
La capital a l'é Campeche (205.212 abitant) ch'a l'é 'cò la sità pì popolà dlë stat. N'àutra sità con pì che 100.000 abitant a l'é Ciudad del Carmen.
🇫🇮
Pfitsch
right|140px Pfitsch (Val di Vizze për j'italian) a l'é un comun ëd 2.748 abitant dla provincia ëd Bolsan (Region Autònoma Trentin-Sud Tiròl).
Popolassion
Ël 90,38 % dj'abitant ëd Pfitsch a l'é 'd lenga tedesca, ël 9,29 % a l'é 'd lenga italian-a, ël 0,33 % a l'é 'd lenga ladin-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Johann Frei (dal 2000).
Anliure esterne
🇫🇮
Magnolia × soulangeana
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Éparcy
🇫🇮
Paramos, Val do Dubra
Santa María ëd Paramos a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Val do Dubra. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 210 abitant (113 fomne e 97 òm) distribuì an 4 grup ëd popolassion.
Pluteus murinus
thumb|right thumb|right thumb|right
Lenga Mba
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mba o Mba a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Paramos, Val do Dubra
🇫🇮
Pluteus murinus
Descrission
Capel fin a 7 cm, gris brunastr motobin sombr al disch, fibrilos radialment. L'arvestiment as romp radialment e a dëscoata la carn bianca vers ël bòrd che a l'é striolà. Lamele motobin ës-ciasse. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1 cm, fibrilosa da bianca a brunastra an bass dzora a un fond bianch.
Lenga Mba
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mba a peul esse:<BR> <BR>
Pluteus murinus
Ambient
A chërs a tèra, dle vire an dzora a bòsch antrà ant ij bòsch ëd latifeuje.
Lenga Mba
Classificassion
<BR>
Pluteus murinus
Comestibilità
<BR> Sensa anteresse alimentar.
Lenga Mba
Còdes ISO
<BR>
Pluteus murinus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Mba
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mfc
Marino
Marino a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 30.626 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 26 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 1178 ab/km quadrà. A confin-a con Castel Gandolfo, Ciampino, Grottaferrata, Rocca di Papa, Roma.
🇫🇮