cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Premusel
Arferiment
🇫🇮
Châtenay (Isère)
Châtenay a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 4,62 km², con 303 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 65 ab/km².
🇫🇮
Antonio Negri
thumb|right|200px|Antonio Negri Antonio Negri a l'era nassù dël 1881 e a l'é mòrt a Montevecchia dël 1966. A l'é stàit capitan ëd fanteria ant la prima guèra mondial, a l'età ëd 37 agn. Prima ëd la guèra a l'era stàit amprenditor, ma tra ël 1932/1934 a l'avìa vendù l'azienda ëd famija e catà na tenùa agrìgola a Montevecchia, an dova a l'é vivù fin a la mòrt.
Euvre
Cheich euvre da arcordé a son:
On soldaa papà
La poesìa "On soldaa papà", a l'é dicà a Guido Pesenti, podestà ëd Milan, ma a l'é motobin crìtica an vers ël fassism. L'inissi:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
🇫🇮
Carsan
Carsan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 11,71 km², con 631 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 53 ab/km².
🇫🇮
Turi Vasile
Scritor an lenga italian-a, regista e produtor ëd cine. Nassù a Messin-a dël 1922, mòrt a Roma dël 2009. 🇫🇮
Lenga Krongo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Krongo o Krongo a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Krongo a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kgo
Lactarius volemus
Descrission
Capel fin a 12 cm, da vlutà a chërpà, da groson a giàun rossastr o anrossent. Bòrd pì o men ciàir. Lamele motobin s-ciasse, da crema a giàun groson ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 3 cm, povrosa, un pòch dël midem color o ciàira. Carn dura, da bianca a rossastra. Làit motobin bondos, un pòch ambrunent, doss. Odor ëd tapinabò (crostass).
Ambient
A chërs sota le latifeuje, dle vire sota le conìfere.
Comestibilità
A ven dàit për comestìbil.
Fayodia pseudoclusilis
Descrission
Capel fin a 4 cm, nombrilà, sliss, da brun giaunastr dëstiss a grisastr ciàir, strià. Lamele biancastre. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,4 cm, dël midem color.
Ambient
A chërs ant le mofe, ij pòst erbos, dle vire an sle conìfere.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Fayodia pseudoclusilis (Joss. & Konr.) Singer
Forlì del Sannio
Forlì del Sannio a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 833 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 32 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 26 ab/km quadrà. A confin-a con Acquaviva d'Isernia, Cerro al Volturno, Fornelli, Isernia, Rionero Sannitico, Roccasicura, Vastogirardi.
🇫🇮
Dadín, O Irixo
San Pedro ëd Dadín a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Irixo. Soa popolassion al censiment dël 2007 a l’era ëd 119 abitant (63 fomne e 56 òm).
🇫🇮
Bossolasch
right|120px Bossolasch (Bossolasco an italian) a l’é un comun ëd 686 abitant dla provincia ëd Coni.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Barbero (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Covelo, A Lama
San Sebastián ëd Covelo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Lama. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 299 abitant (162 fomne e 137 òm), distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Pyongyang
200px|thumb|right|Panorama Pyongyang (平壤) a l'é la capital dla Coréa dël Nòrd.
A conta 3.200.000 abitant. 🇫🇮
Blumenholz
Blumenholz a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 41.29 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 773 abitant.
Leontopodium alpinum
Descrission
A l'é na pianta ch'a viv sempe, auta da sinch a vint cm, coatà da na lanëtta fin-a ch'a riduv la traspirassion, an manera ëd conservé l'umidità ch'a-j fa dabzògn për vive ant j'ambient dificoltos. A l'ha la gamba drita con pòche feuje; le feuje basaj a son a rosëtta, a lansa e tomentose. Le fior a l'han la forma ëd na stèila, con sinch pétaj.
Manila
150px|right Manila a l'é la capital dle Filipin-e.
Leontopodium alpinum
Ambient
A viv ant ij pòst montagnos suit, pra suit, tra 1700 e 3500 m.
Manila
A conta 1.581.082 abitant (2000).
Leontopodium alpinum
Fioridura
Da luj a stèmber.
Manila
🇫🇮
Leontopodium alpinum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Villiers-Saint-Denis
Villiers-Saint-Denis a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,57 km², con 842 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 111 ab/km².
Lenga opata
Pais an dova a l'é parlà
La lenga opata o Opata a fa part ëd le lenghe uto-aztecan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Villiers-Saint-Denis
🇫🇮
Lenga opata
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Opata a peul esse:
La Brillaz
La Brillaz a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 1.423 abitant. A së stend su na surfassa ëd 10,26 km², con na densità ëd popolassion ëd 139 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Autigny, Avry, Chénens, Corserey, Cottens, La Folliaz, Neyruz, Prez-vers-Noréaz, Torny.
Lenga opata
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=opt
La Brillaz
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Lenga opata
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Subačius
Subačius ([[media:Subacius.ogg|sgnaché sì për sente la pronunsia]]) a l'é na comun-a ëd la Contà ëd Panevėžys, ant la munissipalità dël distret ëd Kupiškis, an sle rive dël fium Viešinta, a 14 km a òvest ëd Kupiškis. A son staje garantì ij drit ëd Magdeborgh, o drit ëd sità, ant l'ann 1958.
Gaspacho
thumb|right Ël gaspacho a l'é na supa frèida ëd pan, tìpica dla Spagna. 🇫🇮
Lenga Kesawai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kesawai o Kesawai a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kesawai a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xes
Lenga Shabo
Lenga Shabo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Shabo o Shabo a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sbf
Port Elgin (Pryde Field) Airport
Ël Port Elgin (Pryde Field) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Port Elgin, Ontario, Canadà.
Lenga yaqui
Pais an dova a l'é parlà
La lenga yaqui o Yaqui a fa part ëd le lenghe uto-aztecan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yaqui a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Canduas, Cabana de Bergantiños
San Martiño ëd Canduas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabana de Bergantiños. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.108 abitant (554 fomne e 554 òm) distribuì an 21 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Vincy-Reuil-et-Magny
Vincy-Reuil-et-Magny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 11,78 km², con 144 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 12 ab/km².
🇫🇮
Eutypa lata
Descrission
Cost artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch sech ëd latifeuje, da l'otonn a la prima.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Port-en-Bessin-Huppain
Port-en-Bessin-Huppain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,57 km², con 2.308 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 305 ab/km².
🇫🇮
Tbilisi
150px|right Tbilisi a l'é la capital dla Geòrgia.
A conta 1.093.000 abitant (2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga abinomn
Pais an dova a l'é parlà
La lenga abinomn o Abinomn a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Papua).
Port Elgin Airport
Ël Port Elgin Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Port Elgin, Ontario, Canadà.
Lenga abinomn
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bsa
Beuves
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Paoletti.
Sità gemelà
Beuves a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga ainu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga ainu o Ainu a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Giapon.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Ainu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ain
🇫🇮
Everton F.C.
L'Everton Fótbal Club, o nomach Everton, a l'é na società 'd fótbal ëd Liverpool, un-a dle pì amportante dla Gran Brëtagna. A gieuga ant la Premier Ship, valadì la Serie A anglèisa.
Fondà dël 1878, anans dël pì famos Liverpool F.C. (nàit 14 ani pì tard pròpi mersì al fàit che ëd mémber dl'Everton a l'han chità sò club), a l'é la squadra pì veja 'd Liverpool, anté che a-i é lë stadi 'd Goodison Park: ël nòm a ven da 'n borgh che as treuva ant ël sénter ëd la sità.
An Euròpa l'Everton a l'ha vagnà na Copa dle Cope dël 1985, a l'ha vagnà neuv vire 'l tìtol ëd campion anglèis (l'ùltima dël 1986/87) e sìnch vire l'amportanta F.A. Cup.
L'Everton a l'é 'l ters club anglèis për ij pont ch'a l'ha vagnà ant la prima division anglèisa (ancheuj Premier League) fin-a da j'achit.
A l'é 'dcò l'ùnica squadra anglèisa 'd prima division che a l'é mai calà an tersa division. A l'é stàit degradà an sgonda division mach quatr vire, l'ùltima dël 1953-54.
Ij sò color a son: maja bleuva, braje bianche e caussòt bianch.
Anliure
Sit ofissial 🇫🇮
Geum montanum
Descrission
A l'é na pianta erbosa ch'a viv sempe, auta da des a vint cm, con gamba peilosa e na fior sola an ponta. Le feuje basaj a l'han ël bòrd spatolà, con ël segment ëd la ponta a forma ëd cheur, anter o dentà; le feuje dla gamba a l'han na forma ovà. La fior dla ponta a l'é sola, con na coron-a dobia; ij pétaj a son giaun.
Ambient
A viv ant ij pra alpin e subalpin, rair e rocos; a-j pias ël teren silicos da 1500 a 3000 m.
Fioridura
Da giugn a aost.
Viry-Noureuil
Viry-Noureuil a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 17,76 km², con 1843 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 103 ab/km².
Geum montanum
Particolarità
Ël nòm sientìfich a riva dal grech γἑυο e a veul dì i don savor përché la rèis a l'ha l'odor dël ciò 'd garòfo. A l'ha ëd propietà anti-infiamatòrie e astringent.
Viry-Noureuil
🇫🇮
Geum montanum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Asan
thumb|right|Asan vist da [[Montmars.]] Asan (Azzano d'Asti an italian) a l’é un comun ëd 417 abitant dla provincia d'Ast.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Carretto (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Carpin
Carpin a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 63.64 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 852 abitant.
Cassagnoles
Cassagnoles a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 5,19 km², con 244 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 47 ab/km².
🇫🇮
Cogne
Cogne (Cogn o Cugn an franch-provensal) a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 1.417 abitant, aj pé dël Gran Paradis.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Allera (dal 24/05/2010, second mandà da l'11/05/2015).
Arferiment
thumb|left|250px|Panorama ëd Cogne e 'd soa valà 🇫🇮
Miranda
Miranda a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 1.080 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 22 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 49 ab/km quadrà. A confin-a con Carovilli, Isernia, Pesche, Pescolanciano, Roccasicura, Sessano del Molise. 🇫🇮
Lactarius camphoratus
thumb|right
Descrission
Capel fin a 6 cm, da baross a brun vinos scur. Bòrd dle vire strià. Lamele motobin s-ciasse, òcra brunastr con arfless reusa vinos. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 1 cm, an pressa veuida, rupìa o venosa, brun scur pì vinos an bass. Carn fràgil, da brunastra a brun vinos ant la gamba. Làit motobin bondos, biancastr o seiros tërbol. Odor ëd Lactarius quietus peui motobin fòrt ëd sicòria an sëccand.
Ambient
A chërs ant ij bòsch, dle vire dzora al bòsch mars.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Aristotile Fioravanti
Biografìa
Dal 1458 fin-a al 1467 a l’ha travajà a Firense al servissi ëd Còsim dij Médici e a Milan.
An soa sità natal, Bològna, a l’ha realisà ij proget dël Palass dël Podestà ma l'edifissi a l’é stàit finì da Giovanni II Bentivoglio ant ël perìod 1484 – 1494. Dël 1467, a l’ha travajà per ël re Matìa Corvin d’Ungherìa. Dël 1475, a l’é stàit invità da Ivan III an Russia andoa a l’ha cudì, a Mosca (1475 – 1479), la costrussion dla Catedral dl'Assunsion.
Montevecchia
Montevecchia (Muntavégia an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.623 abitant, ant la provinsa ëd Lech.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Carminati (dal 05/06/2016).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama ëd Montevecchia col Santuari dla Madòna an ponta a la colin-a 🇫🇮
Lenga cora, Santa Teresa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga cora, Santa Teresa o Cora, Santa Teresa a fa part ëd le lenghe uto-aztecan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cora, Santa Teresa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cok
La Côte-Saint-André
45.39444°N, 5.26139°W
La Côte-Saint-André a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 27,93 km², con 4496 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 151 ab/km².
🇫🇮
Lactarius fuliginosus
Descrission
Capel fin a 10 cm, vlutà, un pòch seuli, da brunastr a café-làit grisastr, pì o men marmorà ëd rossastr. Lamele motobin s-ciasse, da òcra a salmonà giaunastre, anrossente. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1,5 cm, da un pòch dël midem color a grisastra. Carn anrossenta. Làit bianch, isolà a cambia nen, lentament anrosent-anrossent an sle lamele e an sla carn, motobin brusch.
Ambient
A chërs ant ij tajiss ëd chërpo.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius fuliginosus (Fr. : Fr.) Fries
🇫🇮
Lenga Arawum
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Arawum o Arawum a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Arawum a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Capriate San Gervasio
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Valeria Radaelli (dal 27/05/2013).
Arferiment
thumb|left|300px|L'ansidit castel dël vilagi ovrié ëd Crespi d'Adda 🇫🇮
Lenga Tumtum
Lenga Tumtum
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tumtum o Tumtum a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tumtum a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tbr
La Folliaz
La Folliaz a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 880 abitant. A së stend su na surfassa ëd 9,91 km², con na densità ëd popolassion d'89 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Châtonnaye, Chénens, La Brillaz, Romont, Sédeilles (VD), Torny, Villaz-Saint-Pierre, Villorsonnens.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Potigny
Potigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,26 km², con 1.776 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 417 ab/km².
🇫🇮
Montaquila
Montaquila a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 2.471 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 25 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 99 ab/km quadrà. A confin-a con Colli a Volturno, Filignano, Monteroduni, Pozzilli. 🇫🇮
Courmayeur
Nòm
Durant ël fassism ël comun as ciamava Cormaiore.
Castelnau-Valence
Castelnau-Valence a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 10,27 km², con 261 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km².
Courmayeur
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabrizia Derriard (da l' 11/11/2007, second mandà dal 12/11/2012).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Castelnau-Valence
🇫🇮
Razo, Carballo
San Martiño ëd Razo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 869 abitant (452 fomne e 417 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
Amman
thumb|left 150px|right Amman a l'é la capital dla Giordania.
Razo, Carballo
🇫🇮
Amman
A conta 3.000.000 d'abitant (2007).
Anliure esterne
🇫🇮
Chris Pratt
right|thumb|Chris Pratt
Christopher Michael Pratt, mej conossù tanme Chris Pratt, (Virginia, 21 giugn 1979) a l'é n'ator american. 🇫🇮
Port Hardy Water Aerodrome
Ël Port Hardy Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Port Hardy, Columbia Britànica, Canadà.
Vivaise
Vivaise a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,02 km², con 702 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 77 ab/km².
🇫🇮
Lenga andoque
Pais an dova a l'é parlà
La lenga andoque o Andoque a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Andoque a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ano
Godendorf
Godendorf a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 13.81 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 220 abitant.
Lenga andoque
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Kolom
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kolom o Kolom a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kolom a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arnica montana
Descrission
A l'é na pianta ch'a viv sempe, auta da vint a sessanta cm, con gamba dle vire ramificà an aut, con feuje a rosëtta basaj butà a cros, ovaj, com coram e pla ant la surfassa 'd sota, peilose da dzora, e feuje dla gamba nen sempe presente, opòste a cobie, con picol e a lansa. Le fior a son doe o tre, dzor branch opòst, disordinà e piegà an tute le diression.
Ambient
A chërs ant ij teren pòver e silicos com pra maire, bru e premèis aut, da 500 a 2500 m.
Fioridura
Da magg a aost.
Particolarità
A l'é an mentre ch'a ven raira, për la coltivassion intensiva e përchè a ven cujìa. A l'é motobin dovrà an fitoterapìa, contra ij boj e ij dolor articolar, e an omeopatìa. A l'é velenosa se mangià. S'as na mangia tanta a l'é un velen sensa rimedi.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga cora, el nayar
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Cora, El Nayar a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=crn
Merate
Merate (Meraa an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 14.852 abitant, ant la provinsa ëd Lech.
Lenga cora, el nayar
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
El Nayar Cora language
Briaja
right|140px Briaja (Briaglia an italian) a l’é un comun ëd 308 abitant dla provincia ëd Coni.
Merate
Sità gemelà
Merate a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|230px|La tor ëd Palass Prinetti 🇫🇮
Briaja
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Evasio Cuniberti (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga burmeso
Pais an dova a l'é parlà
La lenga burmeso o Burmeso a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Papua).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Burmeso a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bzu
🇫🇮
Diémoz
45.58972°N, 5.09472°W
Diémoz a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 13,72 km², con 2231 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 162 ab/km².
🇫🇮
Butijera (AT)
Butijera d'Ast o mach Butijera (Buttigliera d'Asti an italian) a l’é un comun ëd 2.416 abitant dla provincia d'Ast.
Ij sò abitant a son ëstranomà scoelin.
Stòria
Dël sécol ch'a fa XI ël pais a smija ch'a marchèissa ël confin ossidental ëd la Diòcesi d'Ast.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Bechis (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Fiorano al Serio
Fiorano al Serio (Fiorà an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.001 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem. As treuva a 20 chilòmeter da Bérghem, a n'autëssa 'd 396 méter.
Arferiment
thumb|left|300px|Ël santuari ëd San Ferm 🇫🇮
New Delhi
A conta 321.883 abitant (2006).
🇫🇮
Pierre de Fermat
thumb|right|200px|Pierre de Fermat
Matemàtich. Nassù a Beaumont-de-Lomagne, davzin a Montauban, ël 17 d'aost dël 1601, mòrt a Castres, davzin a Tolosa, ël 12 ëd gené dël 1665.
Sò pare, Dominique, a l'era un rich plissé, parèj Fermat a l'ha podù profité ëd n'educassion privilegià al monasté fransëscan ëd Grandselve; apress a l'ha studià a l'Università ëd Tolosa.
La Roche
La Roche a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 1.348 abitant. A së stend su na surfassa ëd 24,03 km², con na densità ëd popolassion ëd 56 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Cerniat, Hauteville, Le Mouret, Plasselb, Pont-la-Ville, Treyvaux.
Pierre de Fermat
Dël 1652 a l'é pijasse la pest e soe condission a j'ero tant greve che sò amis Bernard Medon a l'avìa fin-a nonsià a vàire colega ch'a l'era mòrt; peui però a l'é varì.
Lactarius lignyotus
Descrission
Capel fin a 7 cm, a pupa, vlutà, brun calëzzo scur. Bòrd strià. Lamele motobin spassià, adnà decorente për un fil, motobin ciàire. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,5 cm, rupìa sota le lamele, un pòch dël midem color. Carn ciàira, a cambia scasi nen. Làit biancastr o scasi eva, isolà a cambia nen, lentament anrossent an sle lamele e an sla carn, scasi doss.
Caprino Bergamasco
Caprino Bergamasco (Cavrì an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.105 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Lactarius lignyotus
Ambient
A chërs sota ij sapin torbos an montagna.
Caprino Bergamasco
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Annibale Casati (dal 26/05/2014).
Lactarius lignyotus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Pierre de Fermat
Për amusesse, Fermat as ocupava ëd matemàtica, però a publicava pòch dij sò arzultà che ëd sòlit as limitava mach a sbossé e a comuniché ai sò vàire corëspondent, dont a-i ero Blaise Pascal, Christiaan Huygens, Kenelm Digby e John Wallis. L'ùnich matemàtich con ël qual Fermat a mantnìa dij contat regolar a l'é stàit però Marin Mersenne.
Lactarius lignyotus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lactarius lignyotus Fries
La Roche
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Pierre de Fermat
Soe contribussion
Antra soe contribussion a-i é në sbòss dla geometrìa analìtica, surtì n'ann prima dla Geometrìa ëd Descartes, e në studi anteressant an sij problema ëd màssim e mìnim, ch'a son un prim esempi ëd càlcol dle variassion: da cost ëstudi a-i ven ël prinsipi ëd temp mìnim për la propagassion dij raj luminos (o prinsipi ëd Fermat), dont a peulo derivesse le laj dla rifrassion.
Ant jë scrit ëd Fermat, dzortut an soa corëspondensa con Pascal, as artreuvo ëdcò ij prinsipi dla teorìa dla probabilità. A l'é stàit un precursor ëd l'anàlisi infinitesimal.
Ël setor andoa Fermat a l'ha dàit soe contribussion pì amportante a l'é stàita la teorìa dij nùmer, dont a l'é considerà ël fondador ëd la teorìa moderna. An soe nòte a l'Aritmética ëd Diofant, a enonsia na caterva ëd teorema, an ësbossand-ne mach la dimostrassion, coma a l'era costumà a fé. Ëd tuti costi teorema (dont ël pì avosà a l'é l'ansidit Darié teorema ëd Fermat) a l'é peui stàita trovà na dimostrassion për da bon. Tutun, dantorn al 1640 a l'ha congeturà che tuti ij nùmer dla forma 2^{2^n}+1 a son prim, ma costa congetura a l'é fàussa. Dël 1636 a l'ha trovà che 17296 e 18416 a son nùmer amicaj.
Lenga Lemio
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lemio o Lemio a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lemio a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lei
Antas, A Lama
Santiago d'Antas a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Lama. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 277 abitant (158 fomne e 119 òm), distribuì an 12 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Vivières
Vivières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 13,96 km², con 385 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
Montenero Val Cocchiara
Montenero Val Cocchiara a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 608 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 29 ab/km quadrà. A confin-a con Acquaviva d'Isernia, Alfedena (AQ), Castel di Sangro (AQ), Castel San Vincenzo, Cerro al Volturno, Pizzone, Rionero Sannitico, Scontrone (AQ).
🇫🇮
Port Loring Water Aerodrome
Ël Port Loring Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Port Loring, Ontario, Canadà.
Fiorano Modenese
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Pistoni (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Arferiment
🇫🇮
Lenga huichol
Pais an dova a l'é parlà
La lenga huichol o Huichol a fa part ëd le lenghe uto-aztecan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Huichol a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hch
🇫🇮
Lenga Tulishi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tulishi o Tulishi a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tulishi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tey
Birvèj
Birvèj (Belveglio an italian) a l’é un comun ëd 335 abitant dla provincia d'Ast.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michela Cretaz (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Poussy-la-Campagne
Poussy-la-Campagne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 4,09 km², con 90 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 22 ab/km².
🇫🇮
Lenga huarijio
Pais an dova a l'é parlà
La lenga huarijio o Huarijio a fa part ëd le lenghe uto-aztecan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Huarijio a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=var
Gignod
Gignod a l'é un comun dla Val d'Osta ëd 1.710 abitant.
Lenga huarijio
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gignod
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Riccardo Farcoz (dal 24/05/2010, second mandà da l'11/05/2015).
Voharies
Voharies a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 3,32 km², con 78 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 23 ab/km².
Gignod
Sità gemelà
Gignod a l'é gemelà con:
Lenga Pulabu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Pulabu o Pulabu a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pup
Gignod
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Sar, Santiago de Compostela
Santa María dël Sar a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santiago de Compostela.
🇫🇮
Voharies
🇫🇮
Lenga burushaski
Pais an dova a l'é parlà
La lenga burushaski o Burushaski a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Pakistan.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Burushaski a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bsk http://www.few.vu.nl/~dick/Summaries/Languages/Burushaski.pdf
🇫🇮
Luis Sepúlveda
thumb|200px|right|Luis Sepúlveda Scritor an lenga spagneula. Luis Sepúlveda a l'é nassù a Ovalle (Cile) ël 4 d'otòber dël 1949 a a l'é mòrt dël 16 avril 2020 a Oviedo.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Carl Friedrich Gauss
thumb|right|200px|Carl Friedrich Gauss Stranomà ël prinsi dij matemàtich, Carl Friedrich Gauss a l'era nassù a Braunschweig ël 30 d'avril dël 1777 da na famija modesta.
Fin da motobin giovo a l'é fasse armarché për soa anteligensa. Mersì a l'anteressament dël duca ëd Brunswick a l'ha podù andé anans a studié: dël 1792 a l'é intrà al colege Carolin e dël 1795 a l'é anscrivusse a l'Università ëd Göttingen, peui a l'Università ëd Helmstädt andoa a l'ha arseivù ël dotorà dël 1798.
Dël 1807 a l'é stàit nominà diretor dl'osservatòri ëd Göttingen.
A l'é mòrt a Göttingen ël 23 ëd fërvé dël 1855.
Soe contribussion
Për chiel, l'aritmética a l'era l'argin-a dla matemàtica.
A disneuv agn a l'ha dimostrà che ël polìgon regolar ëd 17 bande as peul costruisse con riga e compass.
An soa tesi dël 1799 a l'ha smonù la prima dimostrassion rigorosa dël teorema fondamental ëd l'àlgebra, nonsià dël 1629 da Girard e dimostrà, an manera nen completa, da d'Alembert e peui da Euler. Pì tard, Gauss a l'ha dàit d'àutre tre dimostrassion dël teorema.
A l'ha tratà la teorìa dij determinant.
Ant ij prim agn dël sécol ch'a fa XIX a l'é ocupasse d'astronomìa, an predisend, mach an fasend dij cont, l'esistensa dël pianeta Cérere, lòn ch'a l'é stàit peui confirmà ai 7 dë dzèmber 1801 da l'astrònom Zach.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Dionay
45.20389°N, 5.22056°W
Dionay a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 14,01 km², con 107 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7 ab/km².
🇫🇮
Hohenzieritz
Hohenzieritz a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 20.17 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 453 abitant.
Giacarta
250px|thumb|right|Panorama Giacarta a l'é la capital ëd l'Indonesia.
As treuva an sl'ìsola ëd Giava e a conta 8.540.306 abitant (2005).
Caravaggio
Caravaggio (Careàs an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 16.049 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Bolandrini (dal 21/06/2016).
Arferiment
thumb|left|230px|La cesa parochial dij Sant Ferm e Rùstich 🇫🇮
Piemontèis Ancheuj
Piemontèis Ancheuj a l'é un mensil ëd poesìa e 'd coltura an lenga piemontèisa, soagnà e cudì da 'd litrà ch'as arfan a lë spìrit dla Companìa dij Brandé.
But dël giornal a l'é col d'esse na testimoniansa viva dla vitalità dl'ànima piemontèisa e d'ufrì ai piemontèis, vej e neuv, l'ocasion ëd conòsse e 'd pijé cossiensa dij valor, dla richisia e dj'arsorse spirituaj dla gent ëd Piemont.
Robbiate
Robbiate (Robiaa an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 6.324 abitant, ant la provinsa ëd Lech.
Piemontèis Ancheuj
Stòria
Ël 22 d'otóber 1982, a na ciambrea dij Brandé tnusse a Vila Lascàris ëd Pianëssa, Milo Bré, Censin Pich e Remo Bertodatti a nunsio la nàssita dël giornal ch'a ancamin-a a seurte con ël nùmer 0 dë dzèmber 1982. Ant ël prim consèj ëd redassion a-i son ëdcò Carlo Dardanello, Luciano Gibelli, Rico Gulin e Pierin Rossi. Diretor a l'é Milo Bré.
Robbiate
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Daniele Villa (dal 27/05/2013).
Arferiment
thumb|left|300px|La cesa parochial ëd San Lissànder 🇫🇮
Piemontèis Ancheuj
Stòria
Dal nùmer ëd gené dël 2003, l'arvista a l'ha cangià la vesta gràfica.
La redassion
Ancheuj ël pressident a l'é Corrado Marra, ël diretor responsàbil a l'é Milo Bré. Ël comità ëd redassion a l'é formà da Corrado Marra, Augusto Dellavalle, Michele Bonavero, Carlin Porta, Claudio Santacroce, Ferdinando Viglieno-Cossalino, Romano Fea, Beppe Lachello, Olinto Ricossa, AnnaMaria Carle. L'ampostassion gràfica a l'é ëd Beppe Lachello. 🇫🇮
Lenga tarahumara, lowland
Pais andoa a l'é parlà
La lenga tarahumara, lowland o Tarahumara, Lowland a fa part ëd le lenghe uto-aztecan e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tarahumara, Lowland a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tac
🇫🇮
Lowland Tarahumara language
Borneiro, Cabana de Bergantiños
San Xoán ëd Borneiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabana de Bergantiños. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 470 abitant (228 fomne e 242 òm) distribuì an 7 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Ranunculus acris
Descrission
A l'é na pianta ch'a viv sempre, auta da tranta a novanta cm. A l'ha dle feuje palmà motobin spartìe e autërnà, e fior giaun brilante o bianche, con sinch sépaj drit mai piegà, e sinch pétaj limà an ponta. Ij frut a son formà da vaire asinej radunà, tuit con un cròch.
Ambient
A viv ant ij pra ùmid e ij premèis, da 900 a 2500 m. A l'ha pi car ij teren rich d'asòt. A arzist al dovragi dij diserbant.
Fioridura
Da magg a otober.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lactarius picinus
thumb|right
Lenga Siroi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Siroi o Siroi a fa part dle lenghe Neuva Guinea e a l'é parlà specialment an Papua Neuva Guinea.<BR> <BR>
Lactarius picinus
Descrission
Capel fin a 10 cm, vlutà, da seuli a rupì, brun neirastr sombr, dle vire marmorà ëd bes grisastr. Bòrd un pòch scanalà. Lamele s-ciasse, crema òcra, ciàire. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 3 cm, curta, dël midem color o ciàira an sima. Carn lentament ross rosastr. Làit bianch, isolà a cambia nen, lentament reusa rosastr an sle lamele e an sla carn, brusch.
Lenga Siroi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Siroi a peul esse:<BR> <BR>
Lactarius picinus
Ambient
A chërs sota conìfere, an montagna.
Baghdad
200px|thumb|right|Baghdad (fòto dël 1932) Baghdad a l'é la capital ëd l'Irak.
Lactarius picinus
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Baghdad
A conta 5.772.000 abitant (2003).
Lenga Siroi
Classificassion
<BR>
Baghdad
🇫🇮
Cavillargues
Cavillargues a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 11,27 km², con 645 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 57 ab/km².
Lenga Siroi
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ssd
Cavillargues
🇫🇮
Criteri ëd Cauchy
Criteri ëd Cauchy për le sequense
Dàita na sequensa x_n ant në spassi métrich, as dis che sa sequensa a l'é na sequensa ëd Cauchy o ch'a sodisfa 'l criteri ëd Cauchy si për minca nùmer real a-i é 'n nùmer natural N tal che për tuti ij naturaj p \geq N e q \geq N la distansa an tra x_p e x_q a l'é pì cita che \varepsilon.
Esempi
Butoma për esempi che a_n a sia nen dechërsenta e limità dëdzora. Sòn a veul dì che: Si a_n a fussa nen ëd Cauchy, a-i sarìa tal che An particolar, pijà N=0, i trovoma n_0>m_0>0 taj che. Pijoma adess N=n_0; i trovoma n_1>m_1>n_0 taj che. Andasend anans përparèj, i trovoma na sot-sequensa a_{n_k} tal che, contra l'ipòtesi ëd limitatëssa.
Për esempi, consideroma la sequensa definìa ëd fasson andutiva da anté che p \geq 2 a l'é 'n natural, b>0 e a>0 a son taj che a^p>b. Antlora as peul mostresse për andussion che, e an efet , e donca la sequensa x_n a l'é ëd Cauchy. Si, antlora \lambda^p=b: an efet dagià che da λ=0 a jë vnirìa che , contra ; e antlora an passand al lìmit ant la relassion arcorenta i l'oma. Tutun, fissà un rassional positiv b, an general a-i é nen un rassional λ tal che \lambda^p=b. Donca cost a resta n'esempi ëd na sequensa ëd Cauchy an \mathbb Q nen convergenta (an \mathbb Q).
Pr'ës-ciairé ch'a l'é limità, as fa vëdde che An efet, e donca S'a fussa, i l'avrìo , d'anté ch'a-i ven che con q \geq 2. Sòn a ìmplica che Pijà n>q, as treuva che andoa Ma, dagià che Donca R_n a peul nen converge a 'n nùmer antregh.
Criteri ëd Cauchy e convergensa
Proposission. Minca sequensa ëd Cauchy an në spassi métrich a l'é limità.
Proposission. Minca sequensa convergenta an në spassi métrich a l'é na sequensa ëd Cauchy.
Proposission. Na sequensa ëd Cauchy ch'a l'abia na sot-sequensa convergenta a l'é convergenta.
Nopà, a l'é nen dit che an general na sequensa ëd Cauchy an në spassi métrich a convergia an së spassi. D'àutra part, na sequensa ëd Cauchy ëd nùmer reaj o compless a convergg (an \mathbb R o \mathbb C, rispetivaman).
Në spassi métrich X a l'é dit complet si minca sequensa ëd Cauchy a l'ha 'n lìmit andrinta a X. Dait në spassi métrich qualsëssìa (X,d), a-i é në spassi métrich complet tal che (X,d) a l'é 'n sot-ëspassi d' e X a l'é satì an \hat X. Cost ëspassi a l'é ùnich a manch ëd n'isometrìa e a l'é ciamà ël completament d'(X,d). A val la propietà che X a l'é separàbil si e mach si \hat X a-l l'é.
Esempi
Consideroma na sequensa a_n e butoma ch'a-i sia un nùmer k, con 0<k<1, tal che Antlora la sequensa a_n a l'é na sequensa ëd Cauchy e, si lë spassi métrich a l'é complet, a convergg. An efet, da le relassion e via fòrt, i na tiroma che Donca, fissà un p>0 qualsëssìa, quantità che, për n grand ch'a basta, a peul esse rendùa pì cita ëd qualsëssìa.
Aplicassion a le serie
An aplicand a na serie real o complessa ël criteri ëd Cauchy për le sequense, i otnoma che la serie a convergg si e mach si pijà qualsëssìa  a-i é  tal che për minca n>N e minca p a val Tanme corolari a-i na ven che la sequensa dij tèrmin ëd na serie convergenta a l'é infinitésima. Armarcoma però che a-i é dle serie con tèrmin general infinitésim e nen convergente, tanme la serie armònica.
Pesche
Pesche a l'é na comun-a dla region Molise, provincia d'Isernia, con sirca 1.310 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 12 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 109 ab/km quadrà. A confin-a con Carpinone, Isernia, Miranda, Sessano del Molise.
🇫🇮
Criteri ëd Cauchy
Criteri ëd convergensa ëd Cauchy
Ch'as consìdero na fonsion e un pont, taj che I a conten-a n'anviron forà d'x_0. Antlora, condission necessaria e suficenta përchè a esista tal che  a l'é che për minca  a-i sia n'anviron forà d'x_0,, tal che për qualsëssìa x,y \in V a vala la relassion.
Dimostrassion
Si, antlora fissà ε>0 a-i é n'anviron forà V d'x_0 tal che Antlora, pijà x,y \in V, i l'oma
Causse-Bégon
Causse-Bégon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 7,67 km², con 23 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 2 ab/km².
Criteri ëd Cauchy
Dimostrassion
Për ël convers, ch'as consìdera na sequensa z_n convergenta a x_0, con tuti ij tèrmin diferent da x_0. Fissà ε>0, denotoma l'anviron forà d'x_0 garantì da j'ipòtesi. A-i é antlora n'ìndes N tal che për minca n>N i l'oma. Donca, për minca n,m>N, a val la relassion e la sequensa |f(z_n)| a sodisfa ël criteri ëd Cauchy dle sequense. Dagià che \mathbb R a l'é complet, costa sequensa a l'ha un lìmit, ciamomlo l. Pijà qualsëssìa sequensa w_n convergenta a x_0 con tuti ij tèrmin diferent da x_0, la sequensa otnùa an mës-ciand z_n e w_n, visadì a convergg a x_0 e dagià che f(u_n) a l'é torna na sequensa ëd Cauchy con na sot-sequensa convergenta a l, a-i na ven che e che Donca,. 🇫🇮
La Sonnaz
La Sonnaz a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Friborgh, con sirca 877 abitant. A së stend su na surfassa ëd 6,90 km², con na densità ëd popolassion ëd 127 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Barberêche, Belfaux, Düdingen, Givisiez, Granges-Paccot, Misery-Courtion.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël Fransèis. 🇫🇮
Lenga Katcha-Kadugli-Miri
Lenga Katcha-Kadugli-Miri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Katcha-Kadugli-Miri o Katcha-Kadugli-Miri a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Sudan.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Katcha-Kadugli-Miri a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xtc
Causse-Bégon
🇫🇮
Port McNeill Water Aerodrome
Ël Port McNeill Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Port McNeill, Columbia Britànica, Canadà.
Dizimieu
45.71944°N, 5.29917°W
Dizimieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 9,74 km², con 496 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km².
🇫🇮
Briga Àuta
Briga Àuta (Briga Alta an italian, Briga Aouta an occitan, Ra Briga Auta an lìgur-brigasc) a l’é un comun ëd 50 abitant dla provincia ëd Coni.
A l'é un dij pi cit comun italian për popolassion e col ch'a l'ha la pi cita dënsità (0,96 abitant/km2).
Stòria e geografìa
Ël comun a l'é formà da le frassion ëd Piaggia, Upega e Camino.
Prima dla Sconda guèra mondial a fasìo part dël pi grand comun ëd Briga Marìtima che, con ël Tratà ëd Paris dël 1947, a l'é pasà a la Fransa.
Le tre frassion, ch'as treuvo ant l'àuta val dël Tani, a son restà a l'Italia e a l'han conservà ël nòm ëd Briga.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Zintilini (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Lenga camsá
Pais andoa a l'é parlà
La lenga camsá o Camsá a l'é un-a dle lenghe isolà e a l'é parlà dzortut an Colombia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Camsá a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kbh
🇫🇮
Rebordelo, Cotobade
San Martiño ëd Rebordelo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cotobade. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 165 abitant (94 fomne e 71 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Cameran
Cameran (Camerano Casasco an italian) a l’é un comun ëd 505 abitant dla provincia d'Ast. A fa part dla Comun-a Colinar ëd Val Rilà.
Arferiment
🇫🇮
Brondel
Brondel (Brondello an italian) a l’é un comun ëd 324 abitant dla provincia ëd Coni.
Geografìa
Ansema a Pagn e Castlar a forma la val Bronda, cita comba a sud ëd la val Pò.
Montand anver sud-òvest a së scolin-a a Isasca, an val Vràita.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Dora Perotto (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
🇫🇮
Klein Vielen
Klein Vielen a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Mecklenburgische Seenplatte, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 45.38 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 619 abitant.
Crepis aurea
Ambient
A viv ant ij pra alpin, anté a-j é le bestie, a-j pias ël sotstrà calcaros e silicos, dzor teren con PH néuter o pòch àcid, ùmid, da 1400 a 2500 m.
Fioridura
Da giugn a luj.
Particolarità
As peul trovesse ëdcò an ambient àcid, s'a l'é bagnà da eva dura.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Vorges
Vorges a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,78 km², con 377 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 78 ab/km².
Sueglio
Sueglio (Suej an dialèt lechèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 144 abitant, ant la provinsa ëd Lech.
Vorges
🇫🇮
Sueglio
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Simona Monica Cantini Cantini (dal 06/06/2016).
Arferiment
thumb|left|230px|La cesa parochial ëd San Martin 🇫🇮