cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga laurentian
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lre
🇫🇮
Feás, Aranga
San Pedro ëd Feás a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Aranga. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 128 abitant (63 fomne e 65 òm) distribuì an 14 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Buduma
Lenga Buduma
Provincia ëd Pescara
right|140px La Provincia ëd Pescara a l'é ant j'Abruss e a comprend 46 comun.
Lenga Buduma
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Buduma o Buduma a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Ciad.<BR> <BR>
Provincia ëd Pescara
A l'ha na surfassa ëd 1.224 km² e a conta 312.215 abitant.
Sò capleugh a l'é Pescara.
Lenga Buduma
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Buduma a peul esse:<BR> <BR>
Provincia ëd Pescara
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Téramo, a est con la provincia ëd Chieti e a sud e a òvest con la provincia dl'Àquila. A nòrd-est a l'é bagnà dal Mar Adriàtich.
Stòria
A l'è stàita istituìa ël 2 ëd gené dël 1927.
Lenga Buduma
Classificassion
<BR>
Provincia ëd Pescara
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Guerino Testa (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Buduma
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bdm
Dauphin (Lt. Col W.G. (Billy) Barker VC Airport)
Ël Dauphin (Lt. Col W.G. (Billy) Barker VC Airport) a l’é n'aeropòrt localisà a Dauphin, Manitòba, Canadà.
Levico Terme
Levico Terme a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl dë 7.164 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carlo Stefenelli (dal 9/05/2005).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Ël parch Levico Terme a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga banggai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga banggai ò Banggai a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Banggai a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bgz
🇫🇮
Naussac (Aveyron)
Naussac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 14,7 km², con 296 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km².
🇫🇮
Brussels (Armstrong Field) Airport
Ël Brussels (Armstrong Field) Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Brussels, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CPD4.
Bieuxy
Bieuxy a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 4,5 km², con 25 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 5 ab/km².
🇫🇮
Onifai
Onifai a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 766 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 43 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 18 ab/km quadrà. A confin-a con Galtelli, Irgoli, Orosei, Siniscola.
🇫🇮
Lenga Doka
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Doka a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dbi
Göhren
A aparten a l'aministrassion ëd Mönchgut-Granitz.
Phylloporia ribis
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phylloporia ribis (Schumach.) Ryvarden 🇫🇮
La bassa russia
Publicassion
Cheich righe dl'euvra: <BR> ''Fra jë spetator as trovava n'òm sui quarant'ane, tut strassà, con na facia patìa. Na barba longa, quasi tuta grisa, mal tnùa, a dimostrava che col pòver diav '' a l'era già da un bel pòch ch'andasìa pì nen a trové 'l pruché; un bonet 'd ghisa, campà s'n'orìa, tut nèir dal caluso, la vestimenta a tòch, oita e nèira, ''a dimostravo che sò mësté a l'era 'l fondeur. <BR>'' <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Dmitrij Šostakovič
Dmitrij Dmitrievič Šostakovič (Дмитрий Дмитриевич Шостакович an cirìlich) a l'era nassù a San Peroborgh ël 25 dë stèmber dël 1906 e a l'é mòrt a Mosca ël 9 d'agost dël 1975.
A l'é stàit ël pi important compositor russ dël perìod soviétich.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Lenga chinantec, palantla
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, palantla o Chinantec, Palantla a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinantec, Palantla a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cpa
🇫🇮
Vigo di Fassa
Vigo di Fassa (Vich an ladin) a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.142 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gino Fontana (dal 15/11/2004).
🇫🇮
Lenga nottoway
Pais an dova a l'é parlà
La lenga nottoway o Nottoway a fa part ëd le lenghe iroquoian e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nottoway a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ntw
🇫🇮
Jean-François Gravier
A l'era stàit mèmber djë student realista d'Assion Fransèisa e peui a l'era restà ant l'ambient ëd la drita monàrchica, anans ëd travajé për la Repùblica ëd Vichy.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Nauviale
Nauviale a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment dl'Aveyron. As dëstend an sna surfassa ëd 26,19 km², con 454 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Saint-Laurent-la-Gâtine
Saint-Laurent-la-Gâtine a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 6,94 km², con 347 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 50 ab/km².
Tavoleto
Tavoleto a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 818 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 11 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 74 ab/km quadrà. A confin-a con Auditore, Mercatino Conca, Mondaino (RN), Monte Cerignone, Montefiore Conca (RN), Saludecio (RN), Sassocorvaro, Urbin.
Saint-Laurent-la-Gâtine
🇫🇮
Tavoleto
🇫🇮
Provincia ëd Chieti
La Provincia ëd Chieti a l'é ant j'Abruss e a comprend 104 comun.
A l'ha na surfassa ëd 2.588 km² e a conta 391.751 abitant.
Sò capleugh a l'é Chieti.
Geografìa
A confin-a a nòrd-òvest con la provincia ëd Pescara, a sud-est e a sud con ël Molise (provinse ëd Campobass e d'Isernia) e a sud-òvest con la provincia dl'Àquila. A nòrd-est a l'é bagnà dal Mar Adriàtich.
Anliure esterne
🇫🇮
Dolbeau-St-Félicien Airport
Ël Dolbeau-St-Félicien Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Dolbeau-Mistassini, Québec, Canadà.
Ansem potensa
Fissà n'ansem E, l'ansem potensa (o ansem ëd le part) d'E, denotà con a l'é la colession ëd tuti ij sot-ansem d'E:
Esempi
Pijoma Antlora 🇫🇮
Lenga Idon
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Idon o Idon a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Idon a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Tardobià
thumb|left|Ël castel
Tardobià (Terdobbiate an italian) a l’é un comun ëd 497 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Pozza di Fassa
Pozza di Fassa (Poza an ladin) a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.983 abitant, an provincia ëd Trent.
Lenga Idon
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=idc
Kijv
Coma soèns a-i riva, ël nòm che an Euròpa ossidental as dòvra për ciamé costa sità a l'é nen col che a dòvro ij sò abitant. Kiev (Киев) a resta mach la trascrission an caràter latin dël nòm an russi dla sità, nopà che la gent dël pòst a la ciama Київ (Kijv), an ucrain.
Tardobià
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Lodovica Ferrari (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Pozza di Fassa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandra Cloch (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Remiz pendulinus
Remiz pendulinus
thumb|right thumb|right|Un mas-cc antramentr ch'a fa 'l nì thumb|right|Nì finì
Tardobià
Arferiment
🇫🇮
Kijv
Stòria
As conta ant le legende che Kijv a sia stàita fondà da tre fratej e na sorela: Кий (Kij), Щек (S-cech), Хорив (Coriv) e Лыбидь (Ljbid) ant ël V sécol, coma sentr dla tribù slava dij Polian. Ël nòm (an sens literal a veul dì "ëd Kij") a sarìa formasse parèj.
Remiz pendulinus
Descrission
A l'é na specie bin dròla. Ël mas-cc a fà 'l nil quand a l'ha anco' pa trovà la fumela, peui, quand che la fumela a l'é an mentre che a anleva ij cit, ël mas-cc a serca n'autra fumela e a peul fé n'autr nil. Sò nil as peul trovesse pendù a j'erbo arlongh j'eve, a l'é fait a bërsach e a pend da le rame. Cheich nij nen finì a son duvert da doe part. Coj finì a l'han mach në streit canal d'intrada, anté la fumela a fà ses o set euv.
Kijv
Stòria
A-i è la costuma dë conté coma data ëd fondassion l'ann 482. La prima neuva scrita ant sla sità che a l'abia na data a l'é dl'862, a-i në son ëdcò vàire dj'àutre che a podrìo esse pì veje ma dont as riess nen a stabilisse na data. Coste possibij sorgiss anterior as treuvo ant la Повесть временных лет (Conta dj'agn dël temp) e ant la Новгородская первая летопись младшего извода (Prima crònica ëd Nòvgorod dël giovo conteur), andóa che as buta la data ëd fondassion dla sità a l'ann 854.
Remiz pendulinus
Ambient
A viv arlongh le rive dij fium.
Kijv
Stòria
Da l'882 Kijv a ven capital dla Russ ëd Kijv. Ël podèj dij prinsi ëd Kijv a goèrna tut l'imperi, che però viaman as dësbela an vàire podèj locaj. Ant ël 1240 la sità a ven crasà dai tàrtar-mongoj. Dal 1362 a passa al Gran prinsipà ëd Lituania e peui a la Repùblica dle doe gent, nòm che a ìndica la monarchìa eletiva polonèisa-lituan-a dij temp dont as parla.
Remiz pendulinus
Distribussion
A viv ant l'Euròpa.
Kijv
Stòria
Dal 1654 a passa a l'imperi russ, andóa a la resta fin-a al moment dla rivolussion russa e a la guèra sivil ucrain-a che a-i ven dapress. Dapress a la vitòria dij bolsevich, dal 1934 a ven a esse la capital dla RSS d'Ucrain-a. Durant la scònda guèra mondial a ven ocupà dal 19 dë stémber dël 1941 fin-a al 6 ëd novémber dël 1943.
Remiz pendulinus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Jilbe
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jilbe o Jilbe a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga andio
Pais an dova a l'é parlà
La lenga andio ò Andio a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Lenga Jilbe
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jilbe a peul esse:<BR> <BR>
Lenga andio
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'Andio a peul esse:
Lenga Jilbe
Classificassion
<BR>
Lenga andio
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bzb
Kijv
Stòria
Për sò eroism ant la difèisa a la sità a l'é stàit arconossù ël tìtol ëd sità-eròe, conforma a l'órdin dël consèj superior ëd l'URSS dël 21 ëd Giugn dël 1961. Órdin peui confermà dël Presìdium dël Consèj Superior ëd l'URSS, l'8 ëd Magg dël 1965. Dal 1991 Kijv a l'è vnùita capital dl'Ucrain-a andipendenta.
Lenga andio
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Jilbe
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jie
Kijv
Popolassion
Ant ël sécol che a fa IX an Kijv a-i era pì che 50.000 abitant. A la fin dël sécol che a fa XVIII la popolassion a l'era anviron a le 30.000 përson-e. Conforma al censiment dël 2001 a Kijv a jë stavo 2.611.300 abitant. Kijv a resta l'ùnica region dl'Ucrain-a pòst-soviética dont popolassion a sia restà stàbila për quantità ant j'agn '90 dël sécol che a fa XX.
Contut che la curva ëd chërsùa ëd soa popolassion a la sia giumaj da vàire virà a l'angiù, l'amzura ëd soa diminussion a resta sempe motobin pì cita che nen cola dla nassion ciapà com antregh (-2,1 person-e për mila contra -7,5 për l'Ucrain-a antrega). E Kijv a resta ëdcò l'ùnica region che a ciama ij giovo a l'imigrassion anterna da 'nt ij borgh pì cit e le region dla campagna, lòn che fin-a ambelessì a l'ha fàit basta per ten-e a livel la quantità ëd soa popolassion. A la mità dël 2006 an Kijv as contavo 2,7 milion ëd përson-e.
Aj temp dl'URSS Kijv an pràtica a l'é trovasse a esse l'ùnica region dl'Ucrain-a andoa la përsentual ëd popolassion d'adoss ucrain-a a la montèissa ampressa: dël 60% dël 1959 a lë 72,5% dël 1989. Sòn as dev tant a sò stàtos ëd capital che a la migrassion mai pì finìa ëd popolassion agricola da 'nt la campagna. Le comun-e ëd polach e d'ebréo che na vira a l'avìo na pì gran amportansa al dì d'ancheuj as treuvo sò pèis përsentual arstrensù ëd vàire desen-e d'órdin ëd grandëssa. La comun-a dij russo, contut che coma nùmer ëd përson-e a la sia chërsùa, ës treuva diminùija dal 25% al 20%.
Dapress a l'andipendensa a l'é consumasse ël process dl'emigrassion dj'ebréo, ij polach an pràtica a son dësparì d'autut, a na gran part dij russo (dzortut ij fieuj dij matrimòni mës-cc, a son riqualificasse coma ucrain. Sòn, ëdcò coma conseguensa ëd na pression polìtica che a l'é rivà a proibì ëdcò fin-a la reclam an lenghe che fusso nen cola ucrain-a. Adess la popolassion dla sità a resta fàita a l'83% d'ucrain e al 13% ëd russo. An conseguensa ëd na gran pression da part dël neuv podèj polìtich (motobin orientà contra a la Russia) e ëd gran anvestiment la sità a l'ha përdù d'amblé squasi tute le presense visuaj an lenga russa, për vireje an lenga ucrain-a.
Ma bele parèj la lenga ëd relassion për la pì gran part dla popolassion a resta cola russa, lenga che un quart dla popolassion a considera soa lenga mari, conforma a vej sondagi. Darmagi che j'ùltim sondagi a l'abio mostrà che ël 52% dij sitadin a preferiss parlé an russo, ël 23% n'ucrain, e për ël 25% che a resta a fa franch tutun. Un dat pitòst dëscordant da col vej e che a buta an dubi la validità dij sondagi coma taj. As trata ëd na confusion che a-j fa da specc a na bataja polìtica centrà ansima a dle leture ideologisà dla situassion lenghìstica, andóa ij sondagi soéns as comission-o nen tant për savèj chèich-còs da la popolassion quant për dimostré che un a l'ha rason chiel.
Istrussion
A parte dal sécol che a fa IX Kijv a l'é stait un dij pòst prinsipaj për ël dësvlup anteletual dl'Euròpa oriental. A parte da 'nt la fin dël sécol che a fa XVII, l'Academia Moghilian-a ëd Kijv a l'ha formà vàire studios ëd gran nòm.
Ëdcò al dì d'ancheuj Kijv a resta fondamental për siensa e formassion an tuta l'Ucrain-a. An sità a-i é na gran partìa ëd scòle, ginasi e licéo, 19 sentr universitari dla sòrt VUZ, e antra costi dzortut l'Università Nassional an Kijv "Tàrass Shevcenko", ël Conservatòri, l'Academia Moghilian-a ëd Kijv, l'Università Técnica Nassional d'Ucrain-a, l'Academia Nassional dle Siense Ucrain-a, l'Academia d'Architetura e Costrussion, l'Academia dle Siense Agrìcole.
Produssion
Kijv a resta un gran sentr ëd produssion për l'Ucrain-a. An sità an pràtica a son rapresentà tùit ij possìbij setor dla produssion, da cola dël mangé a l'aerospassial. Kijv a l'è dzortut amportanta për la produssion ëd machinari an general, ël setor metalùrgich, la produssion legera e ël poligràfich.
Traspòrt
thumb|Tramvaj a Chijv
La sità a l'é pont d'ancontr për vàire gròsse struture ad comunicassion (ferovìe, stra, pòrt fluvial, aeropòrt antërnassional colocà ant ël borgh ëd Borìspol.
Coltura e dësmore
thumb|Kijv, Gesia ëd Sant'Andrea
An sità a-i son vàire monument ëd la coltura e dle bele art. Antra ij pì amportant as conto: la Pòrta d'Òr (arcostrussion d'època soviètica dle ruin-e dla pòrta dl'età ëd mes, crasà da ij tatar-mòngoj, la Gesia ëd Santa Sofìa (dël sécol che a fa XI), ël Monasté Vydubizkij (dël sécol che a fa XI), e al compless dla Làura ëd Kijv (costruìa antra ël sécol che a fa XI e col che a fa XVIII), la Gesia ëd San Mìchel da le cùpole dorà, la Gesia dla Salvassion ant sla Beresta (sécol che a fa XII), e le gesie baròche dla Resuression, ëd Sant Andréa, la Pokrovskaja, cola dla Santa Trinità, e ij palass Klovskij e Marinskij.
Pì che mità dla surfassa dla sità a l'é fàita ëd bòsch, parch e giardin, e ant sò teritòri as treuvo ëdcò doj giardin botànich. Contut che ël dësvlup soèns sërvaj che a l'é avnuje dapress a l'andipendensa a l'abia motobin scurtà la quantità ëd vèrd dla sità e che Kijv a peula pì nen dì d'esse la sità pì vërda dël mond, a resta anco' sempe un-a dle pì vërde. Famos a son dzortut soe lèje a castagn d'Ìndia, che a fiorisso a Magg e dont përfum e fior bianche e rosse a son ël sìmbol dla sità.
Aministrassiòn
Sìndich: Vitalij Klyčko
🇫🇮
Busca
Busca (Buscha an ossitan) a l'é un comun ëd 10.049 abitant dla provincia ëd Coni.
Stòria
Vzin a la frassion ëd San Martin a son stàite trovà dle reste dl'età dël bronz (tra 1.000 e 2.000 agn fa).
A l'é famosa n'iscrission an caràter etrusch, trovà dantorn a Busca.
Dj'àutre trasse a arpòrto aj Longobard, aj Franch e aj Sarasin, che a rivavo fin-a a Busca da 'nt soe postassion vzin a Saint Tropez.
Ij sécoj ch'a fan XII e XIII a son coj dël Marchesà ëd Busca con Jermo, ël prim Marchèis, e peui ël fij Berengari, el fieul ëd cost-sì Jermo II e l'ùltim Marchèis, Enrich. Ij Marchèis a l'avìo fàit fé un castel (ël Castlass) e la gesia ëd San Steu.
D'apress a sòn Busca a passa al Marchesà ëd Salusse e peui aj Savòja (1361). Da anlora ël destin ëd Busca a l'é stàit gropà a col dij Savòja.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Gallo dal 26/05/2014.
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga chinantec, chiltepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, chiltepec o Chinantec, Chiltepec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinantec, Chiltepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csa
🇫🇮
Cambás, Aranga
San Pedro ëd Cambás a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Aranga. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 462 abitant (235 fomne e 227 òm) distribuì an 38 categorìe ëd popolassion.
Buctouche Airport
Ël Buctouche Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Buctouche, New Brunswick, Canadà.
Cambás, Aranga
🇫🇮
Buctouche Airport
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CDT5.
Villa d'Adda
Villa d'Adda (Éla d'Ada an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 8.018 abitant, ant la provinsa ëd Bérghem.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianfranco Biffi (dal 12/06/2017, dagià sìndich dal 2013 al 2016).
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama dël pais 🇫🇮
Hygrophorus carpini
Descrission
Capel fin a 5 cm, bombà, con bòrd biancastr e disch bruscament brunastr òcra nen viv, tachiss. Lamele arcà un pòch decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, biancastra, pontinà a la sima. Carn biancastra.
Ambient
A chërs sota le latifeuje, dzortut sota ij chërpo.
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Vernosc-lès-Annonay
45.21694°N, 4.71389°W
Vernosc-lès-Annonay a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 16,08 km², con 1679 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 104 ab/km². 🇫🇮
Riparia riparia
thumb|right thumb|right thumb|right|An vòli thumb|right|Sò nì stërmà ant un beucc thumb| Riparia riparia
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga tuscarora
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tuscarora o Tuscarora a fa part ëd le lenghe iroquoian e a l'é parlà dzortut an Canadà.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tuscarora a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tus
🇫🇮
Nain Airport
Ël Nain Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Nain, Teraneuva e Labrador, Canadà.
Lenghe papuan-e
Lenghe papuan-e
L'ìsola ëd Papua Neuva Guinea a l'é l'aira con la pì gròssa divërsità lenghìstica dël mond (fin-a ëd pì che cola dël Càucaso o dlë stat d'Oaxaca ant ël Méssich): a-i é pì o meno 750 lenghe ancora parlà che a fan nen part d'àutre famije lenghìstiche.<BR> La denominassion ëd lenghe papuan-e a l'é mach na denominassion ëd l'àira an dova a son parlà. Fin-a adess a l'é mach podosse arcostruì na tranten-a ëd cite famije, as vëdd nen com a peusso esse parente an tra 'd lor, e tante lenghe a resto ancora isolà o ancora nen studià (l'ambient a l'é servaj, dle tribù a son ferme a l'età dla pera, etc...).<BR>
Lenga Ikulu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ikulu o Ikulu a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenghe papuan-e
Lenghe papuan-e
Scond Colin Renfrew, un famos lenghista, costa situassion a l'é caraterìstica dle famije lenghìstiche che a son creasse an mentre dla dispersion inissial dl'umanità. Scond Renfrew, alora, i popoj dla Neuva Guinea a son mai cambià, dòp la colonisassion inissial dël pais .<BR>
Lenga Ikulu
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl'Ikulu a peul esse:<BR> <BR>
Lenghe papuan-e
Lenghe papuan-e
L'unica caraterisassion lenghìstica dle lenghe papuan-e a l'é "negativa": a son nen lenghe austronesian-e (a son lenghe con ël verb a la fin, con morfologìa aglutinanta, motobin rica ant ij verb).
A l'é stàit-ie un tentativ (ëd Greenberg e Ruhlen) ëd creé un ragrupament ciamà "lenghe indo-passìfiche", ma a l'é stàit motobin criticà.
Lenga Ikulu
Classificassion
<BR>
Lenghe papuan-e
Lenghe papuan-e
Për comodità le lenghe papuan-e as peulo dividse an vàire branch:<BR>
Lenga Ikulu
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ikl
Lenga chinantec, sochiapan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, sochiapan o Chinantec, Sochiapan a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinantec, Sochiapan a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cso
🇫🇮
Bièvres (Aisne)
Bièvres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,64 km², con 76 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 28 ab/km².
🇫🇮
Fnareul
Contribussion original an grafìa sarvaja
A le an quadrà at tarlis cun 4 ciule cusie in tle angui. A serv par anpinilo d'erba e piandlo par i ciule caricaslu sla spala e purtar a ca l'erba par darla da mangiar ai vache.
Fnareul / Fënareul / Fnareu
A l'é un quàder ëd tërliss (tèila da matarass) con quatr **ciole cusìe ant ij canton. As deuvra ampinind-lo d'èrba, pijand-lo për ij **ciole, cariandës-lo sle spale për porté a ca l'èrba për dèj-la da mangé a le vache.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Lë fnareul a l'é rapresentà ant la pagina sì-sota con ël nòm ëd "lenzuolo":
Partission
Ch'as consìdera n'ansem M. As ciama partission d'M minca famija \mathcal F ëd sot-ansem d'M ch'a l'abia le propietà sì-dapress: Donca na famija ëd sot-ansem nen veuid d'M a l'é na partission d'M si e mach si minca element d'M a aparten precisaman a un element d'\mathcal F.
Partission e relassion d'equivalensa
Consideroma na partission \mathcal F ëd n'ansem A e definioma ansima a A la relassion \mathcal R an butand si e mach si x,y a aparten-o al midem element d'\mathcal F. La relassion \mathcal R a l'é na relassion d'equivalensa, ch'as dis assossià a la partission \mathcal F. 🇫🇮
Gioachin da Fiore
thumb|right|200px|Gioachin da Fiore Predicator. Gioachin da Fiore a l'era nassù a Celico anviron dël 1135 e a l'é mòrt a Pietrafitta ai 30 ëd mars dël 1202. A profetisava, apress j'età dël Pare e dël Fieul, l'advent ëd na tersa età, cola dlë Spìrit Sant, con la liberassion da tuta sòrt ëd gerarchìa. Dël 1289 a l'ha fondà an sij mont dla Sila, davzin al cit pais ëd Fiore (al di d'ancheuj San Giovanni in Fiore), n'abassìa dedicà a San Gioann Batista.
Lenga bobongko
Pais an dova a l'é parlà
La lenga bobongko ò Bobongko a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Bobongko a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bgb
🇫🇮
Saint-Léger-des-Aubées
🇫🇮
Provincia ëd Benevènt
A l'ha na surfassa ëd 2.071 km² e a conta 288.572 abitant.
Sò capleugh a l'é Benevènt.
Geografìa
A confin-a a nòrd con ël Molise (provincia ëd Campobass), a est con la Pulia (provincia ëd Fògia), a sud con le provinse d'Avlin e Nàpoli e a òvest con la provincia ëd Caserta.
Stòria
A l'è stàita istituìa da Garibaldi ël 25 d'otòber dël 1860.
Provincia d'Agrigent
La Provincia d'Agrigent a l'é an Sicilia e a comprend 43 comun.
Provincia ëd Benevènt
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Aniello Cimitile (dal 16/04/2008).
Provincia d'Agrigent
A l'ha na surfassa ëd 3.042 km² e a conta 456.612 abitant.
Provincia ëd Benevènt
Anliure esterne
🇫🇮
Provincia d'Agrigent
Sò capleugh a l'é Agrigent.
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Palerm, a nòrd-est con la provincia ëd Caltanissëtta e a òvest con la provincia ëd Tràpani. A sud a l'é bagnà dal Mar Mediterani.
A fan part dla provincia le ìsole Pelage (Lampedusa, Linòsa e Lampion).
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Eugenio Benedetto D'Orsi (dal 16/06/2008).
Anliure esterne
🇫🇮
Carolina Invernizio
thumb|right|200px|Carolina Invernizio Scritris an lenga italian-a e piemontèisa. Carolina Invernizio a l'era nassùa a Voghera ël 28 mars dël 1851. A l'é avosà për avèj scrivù pì che 100 romanz d'apendis an italian.
A vivìa a Coni an na ca an contrà Barbaroux e a l'era marià con ël colonel Marcello Quinterno. A l'é mòrta a Coni ël 27 ëd novèmber dël 1916 e a l'é stàita sotrà ai 29.
Euvre prinsipaj
Carolina Invernizio a l'ha scrivù un romanz an piemontèis: Antra soe euvre an italian a-i son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
Già s-ciairà
Ël già s-ciairà (déjà-vu an fransèis, conforma al nòm daje da Émile Boirac dël 1876) a l'é un fenòmeno psicològich ch'a peul esse definì tanme minca ampression ëd familiarità ant ij confront ëd n'esperiensa dël present ch'a smija fòra 'd pòst al soget, dagià ch'a peul pa esse arferìa a 'n passà definì con ciairëssa.
A l'é na situassion assè spantià: a së stima che ël 60% ëd la gent a na fasa esperiensa almanch na vira ant la vita. A smija ch'as presenta viaman pì da ràir con l'età e ch'a sia pì frequent ant le class sòcio-professionaj pì àute. A riva dzortut la sèira, an dle situassion ëd tension o dë strachità, cand l'atension a l'é pì bassa. 🇫🇮
Serra Sant'Abbondio
Serra Sant'Abbondio a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 1.177 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 32 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 37 ab/km quadrà. A confin-a con Frontone, Pergola, Sassoferrato (AN), Scheggia e Pascelupo (PG).
🇫🇮
Montefiore Conca
right|140px Montefiore Conca (Mont Fior an romagneul) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 2.045 abitant, an provincia ëd Rìmin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vallì Cipriani (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Buffalo Narrows Water Aerodrome
Ël Buffalo Narrows Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Buffalo Narrows, Saskatchewan, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJB7.
Lancken-Granitz
A aparten a l'aministrassion ëd Mönchgut-Granitz.
Le Nayrac
Le Nayrac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Mesdì-Pirené, ant ël dipartiment d’Aveyron. A së stend për na surfassa ëd 36,57 km², con 570 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 15 ab/km².
Franciacorta ross
Ël vin Franciacorta ross as prodov ant le comun-e ëd Palaveno, Coccaglio, Rodengo, Rovato an provinsa ëd Bressia.
La Fransacurta a l'é specialisà ant la coltivassion ëd la vis.
Physisporinus vitreus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje e ëd conìfere.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Physisporinus vitreus (Pers.) P. Karst. 🇫🇮
Valdoviño, Valdoviño
Santalla ëd Valdoviño a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Valdoviño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 2.116 abitant (1.067 fomne e 1.049 òm) distribuì an 56 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Ciro Bolaro
Biografìa
Ciro Bolaro a l'era lë stranòm ëd Carlo Borio, nassù ant ël 1882 e mòrt ant ël 1920.<BR>
Euvre prinsipaj
Ciro Bolaro a l'ha scrivù almeno doi romanz: <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Tòrgan
Tòrgan o Tòrnach (Tornaco an italian) a l’é un comun d' 875 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Arferiment
🇫🇮
Orroli
Orroli a l'é na comun-a dla region Sardëgna, provincia ëd Nùoro, con sirca 2.746 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 75 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 37 ab/km quadrà. A confin-a con Escalaplano, Esterzili, Goni (CA), Nurri, Siurgus Donigala (CA).
🇫🇮
Hygrophorus lucorum
Ambient
A chërs sota ij malëzzo Larix decidua.
Comestibilità
Mangiativ.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tringa erythropus
thumb|right
Tringa erythropus
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tringa erythropus
Lenga Iku-Gora-Ankwa
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Iku-Gora-Ankwa o Iku-Gora-Ankwa a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Iku-Gora-Ankwa a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Lenga Jina
Lenga Jina
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jina o Jina a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jina a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jia
Provincia ëd Nàpoli
right|140px La Provincia ëd Nàpoli a l'é an Campania e a comprend 92 comun.
A l'ha na surfassa ëd 1.171 km² e a conta 3.082.756 abitant.
Sò capleugh a l'é Nàpoli.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Luigi Cesaro (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
San Giovanni in Fiore
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Nicoleti (dal 3/04/2005).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël pais vej
🇫🇮
Martino Baretti
Geòlogh e alpinista. Martino Baretti a l'era nassù a Turin ai 25 ëd novèmber dël 1841 e a l'é mòrt al Forn Canavèis j' 8 dë stèmber dël 1905. A l'era laureasse an Siense Naturaj a l'Università ëd Bològna e a l'avià mostrà siense naturaj a Bari e peui mineralogìa e geologìa a Turin.
🇫🇮
Aranga, Aranga
San Paio d'Aranga a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Aranga. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 588 abitant (290 fomne e 298 òm) distribuì an 30 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Burditt Lake Water Aerodrome
Ël Burditt Lake Water Aerodrome a l’é n'aeropòrt localisà a Burditt Lake, Ontario, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CJC7.
Lenga chinantec, tepinapa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, tepinapa o Chinantec, Tepinapa a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Dawson Creek Airport
Ël Dawson Creek Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Dawson Creek, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga chinantec, tepinapa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cte
🇫🇮
Chinantec of Tepinapa
Lenga saluan, coastal
Pais an dova a l'é parlà
La lenga saluan, coastal ò Saluan, Coastal a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Saluan, Coastal a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=loe
🇫🇮
Lenga chinantec, tlacoatzintepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, tlacoatzintepec o Chinantec, Tlacoatzintepec a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinantec, Tlacoatzintepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ctl
🇫🇮
Chinantec-Tlacoatzintepec Chinantec
Lenga saluan, kahumamahon
Pais an dova a l'é parlà
La lenga saluan, kahumamahon ò Saluan, Kahumamahon a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant l'Indonesia (Sulawesi).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Saluan, Kahumamahon a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=slb
🇫🇮
Provincia ëd Caltanissëtta
Sò capleugh a l'é Caltanissëtta.
Aministrassion
Dla 2011 a l'é commissarià.
Blason dla provincia d'Ancon-a
Blason dij comun dla provincia d'Ancon-a
🇫🇮
Toku
L'ìsola ëd Toku a l'é na cita ìsola ëd 240 chilòmeter quàder ant l'arsipélagh d'Amami, a 1400 chilòmeter a sud ëd Tokyo.
An sl'ìsola a vivo 24.000 abitant. Ël sènter pì amportant a l'é Kametsu.
Conomìa
J'arsorse prinsipaj a son la pësca e la càuna da sùcher. Ël torism a l'é pòch dësvlupà. 🇫🇮
Vernoux-en-Vivarais
44.89639°N, 4.64611°W
Vernoux-en-Vivarais a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Ardèche. A së stend për na surfassa ëd 30,55 km², con 1721 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 56 ab/km². 🇫🇮
Lenga Kadara
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kadara o Kadara a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kadara a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kad
Billy-sur-Aisne
Billy-sur-Aisne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 7,47 km², con 1189 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 159 ab/km².
🇫🇮
Bloodvein River Airport
Ël Bloodvein River Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Bloodvein River, Manitòba, Canadà.
Sellin
A aparten a l'aministrassion ëd Mönchgut-Granitz.
Piloporia sajanensis
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd conìfere.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Piloporia sajanensis (Parmasto) Niemelä 🇫🇮
Tonadico
thumb|right|200px|Panorama Tonadico a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.462 abitant, an provincia ëd Trent.
Giovanni Casalegno
Biografìa
Giovanni Casalegno a l'era nassù a Druent ant ël 1861 e a l'é mòrt a Turin ant ël 1922.<BR> A l'era professor ëd dissegn e a l'era stàit a Paris con soa fomna për vàire agn. La cobia a l'é rintrà a Turin dël 1910.
Tonadico
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Bernardin (dal 10/05/2004).
Giovanni Casalegno
Euvre prinsipaj
<BR>
Tonadico
Aministrassion
🇫🇮
Giovanni Casalegno
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Saint-Lubin-de-Cravant
Saint-Lubin-de-Cravant a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Sènter, ant ël dipartiment d'Eure-et-Loir. A së stend për na surfassa ëd 6,86 km², con 48 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 7 ab/km².
🇫🇮
Lenga Kuturmi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kuturmi o Kuturmi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kuturmi a peul esse:
Bernardin Ferrero
Biografìa
A l'era frel d'Alfonso Ferrero e soa mare as ciamava Teresa Pasta, ma con sòn a finiss col pòch che i soma ëd soe rèis familiar. Dij prim agn dla gestion dël Birichin a l'era vnuit diretor a proprietari dël giornal e 'cò dla tipografìa che a lo stampava, al 12 ëd Via Bareul. Arrigo Frusta a l'ha contà che a l'avèissa 'n negòssi ëd biciclëtta an Piassa Solferin, e a dis ëdcò ch'a l'avèissa la costuma dë riunì tuti ij colaborator dël giornal ai 2 d'aost, ant na piòla dla Madòna dël Pilon. Costa a l'era 'cò l'ùnica gratìfica che ij colaborator dël giornal a ciapèisso.
Comsëssìa, se Bernardin a pagava gnun a l'era dzortut për via che 'l giornal a-j costava motobin dë pì che lòn ch'a butava an cassia. Ant ij des agn ëd soa gestion M.sù Ferrero a l'é finì an galera coma diretor për violassion a le nòrme dë stampa fàite da sò colaborator e për coaté jë spèise ëd sacòcia soa a l'ha finì për mangesse la ca (ch'a l'era al 6 ëd Cors Casal). A la fin a l'ha dovù contentesse dë nolegé biciclëtte për vagnesse la mica an chèich manera.
Dj'ùltim agn ëd soa vita a l'ha s-ciairà sò frel Alfonso andé viaman fòra testa. Ëd soa mare a l'é restane 'l necrològi publicà ant sël Birichin dla fin ëd mars dël 1921. Dël 1917 a l'era mòrt-ie 'cò sò fieul, Bernardin, che a l'era tenent dël Ters Alpin ant sël front dël Carso. Miraco marcà dë ste pèrdite a l'é peui mancà 'cò chiel ai 3 d'avril dël 1924, n'ann dapress a che sò frel a l'era rintrà an manicòmi.
Un cit Zola piemontèis
L'anfluss d'Émile Zola as sent motobin fòrt an soe euvre. Cola ëd Ferrero a l'é na scritura con na fòrta component sossial, andoa l'andi moralista che soèns a pija lë dzora ant jë scritor dl'Eutsent a dëspariss, për resté mach an forma 'd na frisa 'd bon sens. Ël letor a l'ha comsëssìa mai gnun dùbit d'andoa ch'a vaga la simpatìa 'd Ferrero, për tant che lë scritor a fasa gnente për ëstarmé le part pì brute dla vita dla Cracia turinèisa dla fin ëd sò sécol. A l'anvers, ij maleur dla pòvra gent as treuvo fin-a esibì, e d'àutra part as tratava ëd leture proibìe, ròbe che për vaìre vers antlora a fasìo la fonsion dla pornografìa dël dì d'ancheuj. Da costa mira j'euvre ëd Ferrero as treuvo an corispondensa pr'esempi col romans Ij delit 'd na bela fija ëd Carolina Invernizio ('cò chiel publicà ant sël Birichin). A livel literari, però, Ferrero a vòla motobin pì aut, contut che parland ëd sucess ëd pùblich a la fin dle fin a sia andaje motobin mej a M.ma Invernizio.
Ij romans ëd Ferrero as bogio d'anviron a Pòrta Palass e al Balon, antra gargagnan, prostitussion, alcolisà, làder e sassin. Ma a mostro ëdcò coma sta Turin bassa a rivèissa fin-a ant ij salòt bon dla nobiltà subalpin-a, ën passand për le portinerìe. Coma le necessità dij disperà dla bassa russia as fondèisso sensa rimedi con jë stravissi djë sgnor, 'cò lor, a la fin, përzoné 'd soe necessità e nen pì lìber che ij bonòm. L'atmosfera ëd soe euvre a l'é cola d'un brut final ch'a-i riva dapress a na gioventura pijn-a ëd bon-e promësse e che soèns a riva sensa pa gnanca vàire 'd malissia, coma për cas, ò për un cediment ëd na minuta. Un maleur ch'a ciapa tuti sensa mai risparmié gnun, nì sgnor, nì bonòm, nì brav, nì gram. A l'é belfé che an sta ven-a 'd disperassion a-i sia na bon-a dòse d'autobiografìa.
Ël mond dël travaj e col dla polìtica a passo ant sò romans mach dë sbiech. As sento discors sossialista ant le piòle e as së s-ciàira na chèich marca dij prim contat antra popolassion italian-e diferente dapress a l'Unità d'Italia (sòn a riva mach quand l'assion as tramuda ant l'esércit). Ma a son comsëssìa mach ëd cit frament ant në score dla vita che për soa pigran part a l'é ambientà antra sofie, piòle, portinerìe e vilëtte djë sgnor. Tuta gent che a travaja nen an sens andustrial, ò dont travaj a fa nen na gran part ant la narassion. J'ùnich travaj che a rintro an manera prepotenta ant soe trame a son mach sempe coj dij balord e dij disperà, la vita dla fabrica as ës-ciàira mach ant ij pròlogh dle stòrie përsonaj, anans che un a dròca giù, ant la bassa russia. La condission d'ovrié a restava quindi motobin privilegià rispet a cola dla gent dont a parla Ferrero.
A colpiss la sernia dël léssich, che miraco a resta la pì bela ocasion për nojàutri dël dì d'ancheuj dë savej coma a parlèissa la stra turinèisa d'antlora, dzortut për via che as trata squasi sempe ëd dialogh. Sò lèssich a smon ëdcò na cita sorprèisa: un dovré dl'espression dël rest për dì dësnò che a smija ch'a fussa regolar ant la Turin d'antlora. Ambelessì sota as ësmon un cit tòch da 'nt La cracia, andoa as ës-ciàira n'esempi ëd coma as dovrèissa dël rest
Euvre prinsipaj
Ij tre romanz prinsipaj ëd Bernardin Ferrero a son:
Arferiment
🇫🇮
Lenga chinantec, usila
Pais an dova a l'é parlà
La lenga chinantec, usila o Chinantec, Usila a fa part ëd le lenghe oto-manguean e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Sagron Mis
Sagron Mis a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 213 abitant, an provincia ëd Trent.
Lenga chinantec, usila
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Chinantec, Usila a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cuc
Sagron Mis
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Valentino Guadagnini (dal 9/05/2005).
Tringa flavipes
thumb|right
Sagron Mis
Aministrassion
🇫🇮
Tringa flavipes
Tringa flavipes
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> <BR> thumb|right
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tringa flavipes
Provincia ëd Salern
right|140px La Provincia ëd Salern a l'é an Campania e a comprend 158 comun.
A l'ha na surfassa ëd 4.917 km² e a conta 1.089.770 abitant.
Sò capleugh a l'é Salern.
Geografìa
A confin-a a nòrd-òvest con la provincia ëd Nàpoli, a nòrd con la provincia d'Avlin e a est con la Basilicà (provincia ëd Potensa).
A l'é bagnà a sud-òvest dal Mar Tireni.
Anliure esterne
🇫🇮
Garbagna (NO)
thumb|left|La cesa parochial
Garbagna (Garbagna Novarese an italian) a l’é un comun ëd 1.275 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Lenga Majera
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Majera o Majera a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Cameron.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Majera a peul esse:<BR> <BR>
Foxado, Curtis
Santa María ëd Foxado a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Curtis. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 499 abitant (249 fomne e 250 òm) distribuì an 31 categorìe ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Majera
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xmj
Garbagna (NO)
Arferiment
🇫🇮
Burlington Airpark
Sò còdes aeropòrt ICAO a l’é CZBA.
Lenga sangil
Pais an dova a l'é parlà
La lenga sangil ò Sangil a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sangil a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=snl
🇫🇮
Lenga Afade
Lenga Afade
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Afade o Afade a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Afade a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aal
O Sequeiro, Valdoviño
Santa María dël Sequeiro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Valdoviño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 693 abitant (363 fomne e 330 òm) distribuì an 17 grup ëd popolassion.