cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Audrieu
Audrieu a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 11,27 km², con 868 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 77 ab/km².
🇫🇮
Carro
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Solari (dal 15/04/2008, second mandà dal 27/05/2013).
Kansas
Organisassion polìtica
Ël Kansas a contribuiss con 6 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union.
🇫🇮
Carro
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Aubres
44.3775°N, 5.16861°W
Aubres a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 20,27 km², con 349 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 17 ab/km².
🇫🇮
Gontenschwil
Gontenschwil a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 2.093 abitant. A së stend për na surfassa ëd 9,74 km², con na densità ëd popolassion ëd 215 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Leimbach, Oberkulm, Pfeffikon (LU), Reinach, Rickenbach (LU), Schmiedrued, Zetzwil.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Lenga hmong, huishui setentrional
Pais andoa a l'é parlà
La lenga hmong, huishui setentrional o Hmong, Huishui setentrional a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong, Huishui setentrional a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hmi
🇫🇮
Jumencourt
Jumencourt a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 6,2 km², con 119 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
Gränichen
Gränichen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 6.366 abitant. A së stend për na surfassa ëd 17,21 km², con na densità ëd popolassion ëd 370 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Hunzenschwil, Muhen, Oberentfelden, Schafisheim, Seon, Suhr, Teufenthal, Unterkulm.
🇫🇮
Pararge aegeria
Ambient
Tre generassion a l'ann. La farfala a vòla da mars a otober.
Distribussion
A viv an tuta Italia e ant j'ìsole.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Sisán, Ribadumia
San Clemenzo ëd Sisán a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ribadumia. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 709 abitant (369 fomne e 340 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Jumigny
Jumigny a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,49 km², con 68 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 27 ab/km².
🇫🇮
Fransesch Gàspar II d'Avise
Omònim ëd sò famos cé Fransesch Gàspar d'Avise, Fransesch Gàspar II a l'é l'ùltim mas-cc dla famija. Con soa mòrt dël 1729 a finiss la dinastìa dj'Avise.
Bibliografìa
🇫🇮
Bassano in Teverina
Bassano in Teverina a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 1.134 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 12,10 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 93,72 ab/km quadrà. A confin-a con Attigliano (TR), Bomarzo, Giove (TR), Orte, Soriano nel Cimino, Vasanello.
🇫🇮
Marsili Ficin
Filòsof neo-platònich. Nassù dël 1433, mòrt dël 1499.
🇫🇮
Pyronia tithonus
Ambient
Na generassion a l'ann. La farfala a vòla an luj-aost.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Russula atropurpurea
thumb|right
Descrission
Capel fin a 10 cm, carnos, brilant, porprà scasi nèir al disch e ross al bòrd, dle vire vinos o ciàir con dle macie òcra, brunastre, ulivastre. Lamele arcà, da bianche a crema ciàir. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 2 cm, bianca, soens macià ëd giàun rusnent, angrisenta. Carn angrisenta, pòch amera ("la pì dossa dj'amere" scond Bon). Odor débol ëd pom.
Ambient
A chërs ant ij bòsch.
Prunus padus
Descrission
A l'é na pianta nen tant auta, a sùpera nen ij 10 m. Branch prima biancastr peui pla. La scòrsa a l'é pitòst seulia egris sombr; a l'ha n'odor gram. Le feuje a son verd ciair, a lansa e con ij bòrd dentà. A son butà auterne dzor le rame. Le fior a son cite, a rape ch'a pendo, bianche, a l'han un përfum ëd màndorla.Ij fut a son riond, nèir lùcid, a l'han un savor cha ampan-a la boca e amer, dont a son mach mangià da j'osej.
Distribussion
A chërs ant ij bòsch, ij combaj e le basse., dal livel dë mar a 1.900 méter. A fioriss da magg a giugn. A sopòrta 'l gel.
Notissie
A l'é motobin dovrà 'dcò ant ij giardin per la fioridura anciarmanta.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Gravelbourg Airport
Ël Gravelbourg Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Gravelbourg, Saskatchewan, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CJM4.
Carrodano
Carrodano (Careuda an lenga lìgure, dialèt spessin) a l'é un comun dla Liguria ëd 533 abitant, an provincia dla Spessia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Mortola (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).
Anliure esterne
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Blera
Blera a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 3.208 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 92,78 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 34,58 ab/km quadrà. A confin-a con Barbarano Romano, Canale Monterano (RM), Monte Romano, Tolfa (RM), Vejano, Vetralla, Villa San Giovanni in Tuscia.
🇫🇮
Monterado
right|140px Monterado a l'é un comun dlë Marche ëd 2.036 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianni Diamantini (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Cerdeira, As Neves
San Xoán ëd Cerdeira a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dle Neves. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 110 abitant (56 fomne e 54 òm), distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga hmong, chonganjiang
Pais andoa a l'é parlà
La lenga hmong, chonganjiang o Hmong, Chonganjiang a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Tajeu superior
Ël vin Tajeu superior as prodov ant la comun-a ëd Tajeu an provinsa ëd Lissandria.
Cheuri
miniatura|sinistra right|120px Cheuri (Corio an italian, Koeri an franch-provensal) a l’é un comun ëd 3.400 abitant dla provincia ëd Turin.
Tajeu superior
🇫🇮
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
An tuti j'enonsià ch'a ven-o sì da press, a l'é në spassi dë mzura.
Barcia, Lalín
Santo Estevo ëd Barcia a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Lalín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 308 abitant (149 òm e 159 fomne), distribuì an 7 grup ëd popolassion.
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
Teorema ëd B. Levi
Ël teorema ëd Beppo Levi a l'é stàit dimostrà da Beppo Levi an n'artìcol dël 1906.
Barcia, Lalín
🇫🇮
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
La dimostrassion
Ancaminoma a traté ël cas f_0=0 scasi daspërtut e ch'a sia. Ch'as pija n'ansem co-trascuràbil E anté che f_0=0 e.
Cheuri
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maria Susanna Costa Frola (da l' 25/05/2014).
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
La dimostrassion
Fissà a>0 e, l'ansem a l'é mzuràbil e. An dzorpì, ansima a E, anté che \chi_A a l'é la fonsion caraterìstica dl'ansem A. Donca Ch'as consìdera. A-i na ven che e parèj \mu [H(a)] a l'é finì. Dagià che l'ansem a l'é co-trascuràbil.
Lenga hmong, chonganjiang
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong, Chonganjiang a peul esse:
Aucelon
Aucelon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. As dëstend an sna surfassa ëd 26,34 km², con 39 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità d'1 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Lenga Jarai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jarai o Jarai a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vietnam.<BR> <BR>
Cheuri
Arferiment
🇫🇮
Lenga Jarai
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jarai a peul esse:<BR> <BR>
Lenga hmong, luopohe
Pais andoa a l'é parlà
La lenga hmong, luopohe o Hmong, Luopohe a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Lenga hmong, chonganjiang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hmj
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
La dimostrassion
Si x \in F, antlora për chèich k, visadì  e parèj f_n(x)<k për minca n. Dagià che la sequensa (f_n(x))_n a l'é nen dechërsenta,  e la fonsion f a l'é definìa scasi daspërtut e a l'é mzuràbil. Për minca \epsilon >0,, donca a l'ha mzura finìa.
Lenga hmong, chonganjiang
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
San Cosme de Barreiros, Barreiros
San Cosme de Barreiros, Barreiros a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Barreiros. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.004 (518 fomne e 418 òm), distribuì an 13 categorìe ëd popolassion.
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
La dimostrassion
Adess, pijoma na fonsion sempia g tal che g \leq f scasi daspërtut e foma cont che g a sia limità dëdzora da M. Armarcoma che a l'ha mzura finìa. Fissoma ëdcò \epsilon >0 e scrivoma. Antlora minca G_n a l'é mzuràbil e ; l'antërsession ëd costa sequensa a l'é ch'a l'é trascuràbil. D'àutra part. Ëd conseguensa,. Ch'as pija n tal che. A-i na ven che e donca lòn ch'a dà.
Pernis apivorus
thumb|right|Na fomela thumb|right|Un giovo thumb|right|An vòli thumb|Pernis apivorus
Lenga hmong, luopohe
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong, Luopohe a peul esse:
Staffolo
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sauro Ragni (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Lenga Jarai
Classificassion
<BR>
Pernis apivorus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é un farchèt. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Lüdersdorf
Lüdersdorf a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Pernis apivorus
Ambient
Da finì.
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
La dimostrassion
Da sòn a-i ven che la restrission f|_E\geq 0 a l'é antëgràbil e sò antëgral a l'é pà pì che c. Da già che f=f|E scasi daspërtut, ëdcò f a l'é antëgràbil, con ël midem antëgral. D'àutra part, për minca, f \geq f_n scasi daspërtut, e parèj. Sòn a completa la dimostrassion cand f_0=0 scasi daspërtut.
Pernis apivorus
Distribussion
Da finì.
Jussy (Aisne)
🇫🇮
Aunay-sur-Odon
Aunay-sur-Odon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 12,73 km², con 2.878 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 226 ab/km².
🇫🇮
Lüdersdorf
A aparten a l'aministrassion ëd Schönberger Land.
Castel Roché
Castel Roché (Castel Rocchero an italian) a l’é un comun ëd 386 abitant dla provincia d'Ast.
Anliure esterne
🇫🇮
Teorema ëd convergensa dël càlcol antëgral
La dimostrassion
Për ël cas general, ch'as considera la sequensa.
Ch'as pija. Për minca, ch'as considera n'ansem E_n co-trascuràbil, anté che a sia mzuràbil e nen negativa e ch'a sia. Antlora, minca g_n, ansima a l'ansem co-trascuràbil a l'é mzuràbil e nen negativa, e g_n\leq f_n scasi daspërtut; donca g_n a l'é antëgrabil con. D'àutra part,, parèj la sequensa g_n a sodisfa le condission dël teorema ëd Beppo Levi; parèj a l'é antëgràbil, con. Dagià che f'_n=f_n scasi daspërtut, a-i na ven che scasi daspërtut, e \int f a esist e a fa.
Teorema ëd Lebesgue dla convergensa dominà
Si f_n a l'é na sequensa ëd fonsion reaj antëgràbij dzora X, si  a esist finì pr'ësquasi tuti j'x\in X e si a-i é na fonsion antëgràbil g con  squasi daspërtut për minca, antlora f a l'é na fonsion antëgràbil e  a esist e a l'é ugoal a \int f.
La dimostrassion
Ch'as definissa. Dagià che, a-i na ven che , e a l'é antëgràbil, con , për ël lema ëd Fatou. D'àutra part, scasi daspërtut; parèj f a l'é antëgràbil, con Dl'istessa manera, an pijand la sequensa -f_n, un a oten lòn ch'a veul dì Donca a esist e a fa \int f. 🇫🇮
Lenga Ede Ije
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ede Ije o Ede Ije a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ede Ije a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ede Ije language
Lenga Isekiri
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Isekiri o Isekiri a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Isekiri a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=its
Russula atrorubens
thumb|right
Descrission
Com Russula fragilis, ma a l'ha ël bòrd men scanalà, le lamele con ël fil men frastajà e a chërs sota conìfere.
Ambient
A chërs sota conìfere ùmide.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Russula atrorubens Quélet
Lenga Jarai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jra
Arese (omònim)
Arese a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Giovanni Bressani
thumb|right|200px|Giovanni Bressani Giovanni Bressani a l'era nassù a Bérghem ai 2 ëd gené dël 1489, da na famija bin rica, e a l'é mòrt a Olmo al Brembo ai 23 ëd mars del 1560.<BR> A l'ha scrivù an latin, toscan e bërgamasch. A l'era n'estimador d'Erasm da Rotterdam. Aj piasìa scrive ëd le pasquinade che a badinavo ij polìtich e ij negossiant; a fasìa taché le pasquinade për la sità e as ritirava an campagne për schivé le ritorsion.
Dialèt brianseul
Ël brianseul (brianzoeu, brianzoeul, brianzöö) a l'é un dij dialèt ossidentaj dla Lenga lombarda. A ven parlà ant la Briansa, visadì la Provincia ëd Monza e dla Briansa e part dle provincie ëd Còm e 'd Lech.
Giovanni Bressani
Euvre
Ël Bressani a scrivìa ant un bërgamasch che chiel midem a definìa "tum quod rara tum quod ridicola".<BR> Na cuìja dij sò vers a l'era stàita stampà d'apress ëd la mòrt, dël 1574 a Bressia, col ël tìtol: <BR>
Dialèt brianseul
Vardé 'dcò
🇫🇮
Giovanni Bressani
Pasquinada
La Pasquinada a l'é trascrivùa da Umberto Zanetti. L'inisse:
Lenga hmong, luopohe
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hml
Lenga neuv aramàich ossidental
Pais andoa a l'é parlà
La lenga neuv aramàich ossidental o neuv aramàich ossidental a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment an Siria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël neuv aramàich ossidental a peul esse:<BR> <BR>
Hallwil
Hallwil a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 722 abitant. A së stend për na surfassa ëd 2,18 km², con na densità ëd popolassion ëd 331 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Boniswil, Dürrenäsch, Leutwil, Seengen, Seon.
Lenga neuv aramàich ossidental
Classificassion
<BR>
Lenga hmong, luopohe
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Hallwil
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Lenga neuv aramàich ossidental
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=amw
Hallwil
🇫🇮
Giovanni Bressani
A ü forestér
L'inisse:
I olcèi de gàbia
L'inisse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Satyrus ferula
Ambient
Na generassion a l'ann. La farfala a vòla da giugn a aost.
Distribussion
A viv an sj'Alp e an sj'Apenin fin a la Calabria, dai 500 ai 2000 méter.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Prunus persica
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Cialambèrt
right|140px Cialambèrt (parèj ëdcò an franch-provensal; Chialamberto an italian) a l’é na comun-a ëd 347 abitant dla provincia ëd Turin, an Val Granda.
Nòm
Ël nòm ëd Cialambèrt a ven da col dël feodatari Lambert.
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Giuseppe Matteo Drò (dal 15/04/2008).
Arferiment
🇫🇮
Castelnuovo Magra
Castelnuovo Magra (Castarnò an lenga lìgure e dialèt spessin) a l'é un comun dla Liguria d' 8.258 abitant, an provincia dla Spessia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Daniele Montebello (dal 26/05/2014).
Lenga Rade
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Rade o Rade a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Vietnam.<BR> <BR>
Castelnuovo Magra
Sità gemelà
Castelnuovo Magra a l'é gemelà con:
Anliure esterne
left|thumb|400px|Panorama dël borgh vej 🇫🇮
Lenga Rade
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Rade a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rad
Nestor Makhno
thumb|right|200px|Nestor Makhno aj temp dl'arvira anàrchica an Ucrain-a Nestor Ivanovič Makhno (Нестор Іванович Махно an ucraìn, 26 d'otóber dël 1888 – 25 ëd luj dël 1934) a l'é stàit un rivolussionari anarco-comunista ucraìn ch'a l'ha arfudà dë butesse an riga coj Bolsievich dapress a la Rivolussion d'Otóber. A l'ha organisà un motobin gran esperiment sossial ant la pràtica dij valor anàrchich, che peui a l'é stàit liquidà daj Bolsievich, na vira che a l'han fàila a pijé 'l podej.
Prinsipi ëd soa vita e rivolussion ucrain-a
thumb|left|200px|Nestor Makhno dël 1909 Nestor Makhno a l'era nà ant na famija ëd bonòm ëd campagna a Hulyai Pole, n'Ucrain-a, e a l'era ël pì giovo ëd sinch masnà. Ij lìber dla gesia a lo marco coma nà dij 27 d'otóber dël 1888, ma ij sò a l'han registralo coma nà dël 1889 (sòn a peul esse ch'a fussa për felo andé coscrit pì tard, ò pura ch'a sia rivà peui, për evité ch'a lo ampichèisso dapress a che l'avìo arestalo dël 1910 për soa partecipassion a na sela anàrchica e a vàrie ruberìe con but polìtich). A l'avìa studià a la scòla parochial da 8 a 12 agn d'età.
Ant ij pòst andova a son na-ie j'unità dl'ERAU, campagnin e ovrié a sërcavo d'abolì tant ël capitalism che lë stat midem ën organisand-se an assemblée ëd vilagi, comun-e e consej lìber. Tera e fàbriche as espropriavo e as butavo sot a contròl diret ëd campagnin e ovrié, ma comsëssìa ij dirigent soèns a rivavo pitòst da 'nt l'esércit ëd Makhno, pitòst che da 'nt la gent dël pòst. La question se 'l goèrn ëd Makhno a restèissa pì democràtich che nen la RSFSR a l'é anco' duvèrta për jë stòrich.
La Makhnovshchina (Ucrain-a anàrchica)
thumb|right|Combatent dl'armada nèira L'ataman Pavlo Skoropads'kyj, cap dla motobin criticà Repùblica Popolar Ucrain-a (considerà da vàire coma na repùblica marionëtta, a l'avù ëd gran sagrin ën sërcand d'ocupé l'Ucrain-a, pròpe për via ch'as trovava dadnans l'esércit ansuressional ëd Makhno. Na vira che Gërmania e Àustria a l'han përdù la Prima guèra mondial Skoropads'kyj a l'é peui scapà an Gërmania. Dël mars 1918, l'ERAU a l'avìa fàila a bate ij tedësch, j'austrìach, ij nassionalista ucraìn ëd Simon Petljura e vàire regiment ëd l'esércit dij Bianch.
Ant ës moment-sì, la fonsion militar che Makhno a l'avìa pijait ant sò prim agn a l'é tramudasse anvers a l'organisassion. Ël prim congress ëd la Confederassion dij Ragrupament Anàrchich, sot ël nòm ëd Nabat ("la ciòca"), a l'ha deliberà sinch pont prinsipaj: Contut che ij Bolsievich a disèisso che sò concet ëd "Ditatura dël Proletarià" a fussa da capì coma "goèrn dij consej dj'ovrié", la piataforma makhnovista a 'l l'avìa dzortut contra l'amzura "temporanea" dla "ditatura dël partì". D'àutra part, coma peui a l'é s-ciairasse, st'amzura-lì "temporanea" a la sarìa pro nen ëstàita e a sarìa durà fin a la fin dl'Union Soviética.
Dal novémber dël 1918 al giugn dël 1919, ij makhnovista a l'han continuà a dì che n'Ucrain-a a l'era dapress a creesse na sossietà anàrchica, andova campagnin e ovrié a l'avrìo goernà an manera democràtica.
thumb|left|Drapò dl'esércit makhnovista As pensava che 's neuv paradigma sossial-sì a dovèissa fé nasse ëd neuv valor e sistema ëd relassion, lòn ch'a l'ha mnà ij makhnovista a formalisé la polìtica dle lìbere comun-e coma forma pì àuta ëd giustissia sossial. L'educassion a l'era organisà ant sëj prinsipi ëd Francisco Ferrer, e l'economìa a l'era basà ansima al barat lìber antra comun-e ruraj e urban-e, a parte da gran e carn fin a rivé ai prodot ëd manufatura, conforma a le teorìe ëd Kropotkin.
Ij crìtich da la part dij Bolsievich a diso che sta descrission dl'Ucrain-a makhnovista a sia mitològica. A treuvo ch'a sia malfé a chërde che dle region agrìcole rovinà da la guèra, e isolà da na mira econòmica (contut che l'ucrain-a oriental a l'avèissa le pì gran minere ëd carbon e fèr dël vej Imperi Russ, e a fussa pitòst andustrialisà për coj temp-là) a peulo esse vnùite un paradis anàrchich an chèich dì ò an chèich mèis, mach ën dovrand la giusta ideologìa anàrchica. Trockij, ant na serie d'artìcoj, a l'ha dit che la "repùblica anàrchica" a l'era nomach che na ditatura militar con pòche elession, dont vàire mach për finta, e che tuti ij pòst amportant a vnisìo dàit da Makhno ò pura da sò leutenent, e che soèns as fasìo dj'esecussion somarie. L'esempi pì famos dë ste acuse a l'é che Makhno, ën ciaciarand sot a soa tenda, a l'abia decidù che un dij sò ufissiaj a fussa un reassionari e a l'abia fàit che masselo ant sël pòst. A-i é gnun-a preuva nì che sossì a sia vèira, nì che ant la repùblica anàrchica a-i sia mai sta-ie da bon la democrassìa. Comsëssìa, a venta ëdcò dì che le categorìe marxiste a l'é belfé ch'a sio nen le pì còmode për giudiché dj'event ch'a resto motobin pì comprensibij e normaj se s-ciairà ant ël quàder dle costume ëd lìber goèrn anco' medioevaj dij Cosach ëd Zaporož'e, e che miraco, sot a la coèrta ideològica anàrchica, a l'é belfé ch'a sio manifestasse dij comportament motobin tradissionaj për la sossietà campagnin-a ucrain-a.
A-i son ësta-ie vàire conte d'atrossità fàite da l'esércit ëd Makhno. Makhno midem a podìa nen vëdde monàrchich e nòbij, e lor-sì a son stàit massà sensa pietà quand a drocavo ant le man dij makhnovista, com a rivava ëdcò con j'ufissiaj bianch. Dapress a la fin dl'aliansa coj Bolsievich ij comandant ross e ij comissari ch'as caturavo a fasìo la midema final. Comsëssìa, Makhno për sòlit a l'avìa pì car lassé andé lìber ij coscrit ch'a finìo përzoné, coma "fradej proletari", con la possibilità 'd sërne se resté con sò esèrcit ò torness-ne a cà soa, na vira che tuti ij comandant a fusso stàit massà. Sòn, pr'esempi, a l'é rivà con na brigà eston-a dl'Armada Rossa, ch'a l'era arendusse a Makhno dël 1919, e con vàire àutre unità tedësche, nassionaliste e dl'Armada Rossa. Sta clemensa as aplicava a tuti, gavà ij Bianch, e a l'era nen tant basà ansima a n'ideal romàntich, ma pitòst a restava na strategìa precisa. A l'ha dàit dij gran arzultà, e a l'ha fàit chërse motobin tant ël nùmer ëd sò soldà, për via che an motobin tanti a sërnìo dë resté con j'anàrchich.
Vita përsonal
Dël 1919, Nestor Maknho a l'ha marià Agafya Kuzmenko (ch'a disìo ëdcò Galina), che dnans dla rivolussion a fasìa la magistra dë scòla elementar (1892-1978), ch'a l'é vnuita ëdcò sò agiutant. A l'han avù na fija, Elena. Galina Kuzmenko a l'avrìa eseguì ëd person-a la sentensa ëd mòrt ëd l'otaman Nikifor Grigoriev, un comandant subordinà ch'a l'avìa fàit na serie ëd pògrom anti-semita (ma conforma a dj'àutre version Grigoriev a sarìa stàit massà da Chubenko, component dla squadra ëd Makhno, ò pura da Makhno midem).
Doj dij fradej ëd Makhno a son stàit ativ ant ël moviment. A son stàit caturà an bataja daj tedësch e fusilià. A-i son vàire conte rësgoard a l'estrema licensiosità ëd Makhno, e ëd sò stat magior e soldà, ma gnun a l'ha mai smonù gnun-a preuva. Un dij proclama makhnovista ch'a fa diviet ëd maltraté "viturin, ator e picie, përchè tuti lor-lì a-j servo al Pòpol" a l'é soèns ëmnà coma evidensa dla moral licensiosa dj'anàrchich.
Antra Ross e Bianch
Lenin motobin prest a l'ha mandà Lev Kamenev an Ucrain-a, andova a l'ha avù na conversassion motobin cordial con Makhno. Quand Kamenev a l'era pen-a andà via, Makhno a l'ha antercetà doj messagi dij Bolsievich, ël prim ch'a-j dava órdin a l'Armada Rossa d'ataché ij makhnovista, lë scond ch'a ordinava dë massé Makhno an person-a. Dapress al Quart Congress (anàrchich), Trockij a l'ha ordinà an manera motobin ciàira d'aresté tuti ij partessipant al congress, peui as dis ch'a l'abia dit che "a l'é mej smon-e l'Ucrain-a antrega ai bianch ëd Denikin che nen lassé che 'l makhnovism as ëspantia". Butand an consideran che ij Ross a stavo già combatend contra ai Bianch e a j'anvasor forest daspërtut, as peul discute che Trockij da bon a l'avèissa pì car d'avej contra an Ucrain-a n'àutra fòrsa bianca, che nen n'esércit nen-alinià ëd contadin. Comsëssìa, coma arspòsta a l'atach dl'Armada Rossa, Makhno e sò colaborator pì s-ciass a son scapà. Le fòrse ëd Trockij peui a son staite batùe da Denikin e a l'han dvù artiresse da 'nt l'Ucrain-a. Makhno a l'ha torna formà soe fòrse e a l'ha batù ij Bianch ëd Denikin, ën salvand parej tant l'ERAU che ij soviètich midem.
right|thumb|200px|La partìa ëd colaborator pì s-ciass ëd Makhno Ën essend parej vnùita potenta e motobin popolar, la makhnovshchina a l'é dasse n'àutra vira a possé për l'auto-organisassion dla nassion. E na vira che mità dle fòrse ëd Makhno a l'ero malavie për n'epidemìa ëd tif, Trockij a l'é tornà a atacheje.
Dl'otóber dël 1920 a-i é sta-ie na neuva tregua antra Makhno e l'Armada Rossa, quand tut e doj a son rivà tacà ai teritòri tenù da l'esércit bianch ëd Wrangel. La makhnovshchina a l'ha torna consentì a giuteje ai Ross, ma na vira che an Criméa ij Bianch a l'ero stàit eliminà d'autut, ij comunista a son torna virasse contra a Makhno. Makhno a l'ha antercetà tre messagi da Lenin a Rakovsky, ël cap dël podej bolsievich an Ucrain-a. J'órdin ëd Lenin a-i ero d'aresté tuti ij component dl'organisassion ëd Makhno e dë processeje coma criminaj comun.
Esili
Dl'aost dël 1921, un Makhno giumaj sensa fòrse a l'ha sërnù d'andé an esili, ën scapand an Romanìa, peui an Polònia, a Dànzica, a Berlin e a la fin dle fin a Paris. Dël 1926, a l'é butasse ansema a dj'àutri ésuli russi a Paris coma part dël Ragrupament dj'Anàrchich Russi a lë Strangé (Группа Русских Анархистов Заграницей), che a stampava ël giornal mensil "Delo Truda" (Дело Труда, "La Causa dël Travaj"), Makhno a l'é stait co-autor e co-editor ëd la Piataforma Organisativa dl'Union General dj'Anàrchich (che soèns a ciamo Piataforma Organisativa dij Comunista Libertari), ch'a la fortìa soe ideje ansima a coma j'anàrchich a podèisso organisesse, basà ant sj'esperience dl'Ucrain-a rivolussionaria e ant sla sconfita për man dij Bolsievich. Ël document an prinsipi a l'é stait arfudà da vàire anàrchich, ma al dì d'ancheuj a l'é motobin popolar. A resta soget ëd controversia, e se da na banda a ispira vàire anàrchich përchè lòn ch'a smon a l'é ciàir e fonsional, da l'àutra as tira contra dle crìtiche (antra j'àutri, cole ëd Volin e Malatesta) ëd chi ch'a pensa ch'a men-a a na strutura tròp rìgida e geràrchica. (Ch'a varda ëdcò Piataformism)
A la fin ëd soa vita Makhno a lë stava a Paris e a travajava da murador e agiutant ëd sena a l'Òpera 'd Paris e an vàire studi ëd cine, coma pura ant la fàbrica dla Renault. Makhno a l'é mòrt a Paris dël 1934 ëd tubercolòsi. A l'é stàit cremà tre dì dapress a che l'era mòrt, ai funeraj a son ëvnu-ie 500 person-e, al famos cimetière du Père-Lachaise a Paris.
La vìdova e la fija ëd Makhno, Elena, a son stàite deportà an Gërmania ai travaj forsà a la fin dla Sconda guèra mondial. Dapress a la fin dla guèra a son torna stàite arestà da la NKVD, ëmnà a Kijv andova a l'han processaje dël 1946 e condanaje a 8 agn ëd travaj forsà. Na vira ch'a l'han liberaje, dël 1953, a son andàite a vive an Kazakhstan.
Ant la coltura popolar
Makhno a intra coma personagi ëd fantasìa ant la serie ëd conte ëd Michael Moorcock centrà ansima a Jerry Cornelius. Pr'esempi, al prinsipi ëd Tango dl'Entropìa, j'armade ansuressionaj ëd Makhno a pijo na part dël Canadà.
La banda d'anàrchich punk russa Mongol Shuudan (Монгол Шуудан) a pija motobin tanta ispirassion da 'nt j'event e le conte ansima a la vita ëd Makhno.
Arferiment
🇫🇮
Lenga hmong, mashan sentral
Pais andoa a l'é parlà
La lenga hmong, mashan sentral o Hmong, Mashan sentral a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong, Mashan sentral a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hmm
Augusto Pinochet
Dël 1998 a l'é stàit arestà ant ël Regn Unì, su arcesta spagneula. Peui a l'é stàit liberà sensa esse giudicà. 🇫🇮
Lenga hmong, mashan sentral
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Central Mashan Hmong language
Lenga Lucumi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Lucumi o Lucumi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Cuba.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lucumi a peul esse:<BR> <BR>
Menzendorf
Menzendorf a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga Lucumi
Classificassion
<BR>
Menzendorf
A aparten a l'aministrassion ëd Schönberger Land.
Lenga Lucumi
Còdes ISO
<BR>
Tor Albaròla
Ël vin Tor Albaròla as prodov ant l'Abassìa ëd Val Ciàira ant la comun-a ëd Lerma an Provincia ëd Lissandria.
Lenga Lucumi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=luq
Tor Albaròla
La Tor dël nòm a esist ancó e a l'é dël sécol che a fà X. As dis che a l'era për avisté ij Sarasin, ma costa a l'é pì che àutr na bela stòria. A l'é pì bel fé che ij Sarasin a fusso brigant dël pòst.
Arese
Arese (Arés an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 19.187 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.
Tor Albaròla
🇫🇮
Arese
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Michela Palestra (dal 29/05/2013).
Aulan
44.22306°N, 5.42889°W
Arese
Arferiment
thumb|left|200px|Vila Ricotti La Valera 🇫🇮
Lenga aramàica samaritan-a
Pais andoa a l'é parlà
La lenga aramàica samaritan-a o aramàich samaritan a l'é na lenga mòrta che a fasìa part dle lenghe semìtiche e a l'era parlà specialment an Palestin-a e Gaza.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'aramàich samaritan a peul esse:<BR> <BR>
Aulan
Aulan a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 10,55 km², con 5 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 1 ab/km².
🇫🇮
Lenga aramàica samaritan-a
Classificassion
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sam
Buteo rufinus
Buteo rufinus
<BR> <BR> <BR> <BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: pondrà. <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Green Lake Airport
Ël Green Lake Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Green Lake, Columbia Britànica, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CBG2.
Hendschiken
Hendschiken a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 907 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,52 km², con na densità ëd popolassion ëd 258 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Ammerswil, Dintikon, Dottikon, Lenzburg, Othmarsingen, Villmergen.
🇫🇮
Russula persicina
Descrission
Capel fin a 10 cm, ross viv, un pòch dëscolorant. Arvestiment pòch separàbil. Lamele un pòch decorente, bianche peui crema òcra. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 2 cm, dura, bianca, da ràir rosà, pì o men angiaunenta com la carn, beusa. Odor pì o men frutà d'amel.
Ambient
A chërs dzortut sota fò e cherpo.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Russula persicina Krombholz var. rubrata Romagnesi
Great Bear Lake Water Aerodrome
Ël Great Bear Lake Water Aerodrome a l'é n'aeropòrt localisà a Plummers Great Bear Lake Lodge, Teritòri dël Nòrd-Òvest, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CES9.
Bolsena
Bolsena a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 4.111 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 63,94 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 64,29 ab/km quadrà. A confin-a con Bagnoregio, Capodimonte, Castel Giorgio (TR), Gradoli, Montefiascone, Orvieto (TR), San Lorenzo Nuovo.
🇫🇮
Lenga Lom
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Lom a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mfb
Saturnia spini
Distribussion
A smija motobin a la Eudia pavonia, che a viv a nòrd ëd j'Alp.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Mokole
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Mokole o Mokole a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mokole a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mkl
Deiva Marina
Deiva Marina (Deiva an lenga lìgure, dialèt spessin) a l'é un comun dla Liguria ëd 1.433 abitant, an provincia dla Spessia.
Cianoch
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Russo (dal 2019).
Comun dj'anviron
A confin-a con Bussolin, San Gieuri, Bruzeul e Ussèj.
Arferiment
🇫🇮
Cher
Cher (Chieri an Italian) a l’é na comun-a ëd 35.868 abitant dla provincia ëd Turin.
Preistòria
An località Vila Isnard dël 1876 a l'é trovasse un tòch d'anel an pera neolìtich an serpentin vèrd. Ma an considerand che la forma a l'é ovoidal e ël beucc a resta nen centrà, as pensa che as tratèissa nen ëd n'anel sirimonial, coma col trovà a Sassi, ma pitòst d'un pèis forà ò pura ëd n'anel për un baston da sgav, ëd coj che antlora as dovravo da vanghe. Da sòn as sàuta sùbit a na moneda gàlica dla sòrt che a copiava cole greche ëd Marsija, trovà dël 1917. A-i é la possibilità che a sia un tòch spërdù d'un tesorèt pì gròss.
La sità
Munissipi roman col nòm ëd Karreo (forma clàssica: Carrea Potentia).
thumb|right|200px|Ël dòm Pì tard la comun-a ëd Cher, dësvlupand-se da 'n vilage fortifià, a dventa autònoma dël sècol ch'a fa XII: ij 7 d'avril dël 1164 j'abitant a pijo d'assàut ël castel ansima al brich ëd San Giòrs, ën forsand ël vësco a conced-je la libertà con lë strument dij drit feodaj. Dël sécol ch'a fa XIII Cher a spantia soa anfluensa ant sij castej e le località dj'anviron. Dël 1311 a son ëscrivù jë Statù sivij, ratificà da l'imperator Arigh VII.
J'ocupassion fransèise
Cher a l'é stàit ocupà vàire vire dai fransèis: dal 1535 fin-a a la bataja 'd San Quintin dij 10 d'ost 1557; dal 1630 al 1642; dal 1704 al 1706; dal 1797 al 1814, con l'ocupassion napoleònica.
Tradission
Le mascre ëd Cher a son la Bela Tessiòira e Mangiagrop.
Stassion feroviarie
A Cher a-i son due stassion feroviarie: una ch’a colega la sità con Trofarel (la stassion ëd Cher) e una ch’as treuva ant la frassion ëd Pession (la stassion ëd Pession) e a resta arlongh la ferovìa ch’a colega Turin con Génoa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Sicchiero (dal 10/06/2019).
Sità gemelà
Cher a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Plogastel-Saint-Germain
Plogastel-Saint-Germain a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 31,24 km², con 1.687 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 54 ab/km².
thumb|left|312 px|<center>Mar agitado em Pors-Loubous, um pequeno porto em Plogoff, Brittany, França.</center>
Plogoff a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 11,74 km², con 1.902 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 162 ab/km².
🇫🇮
Lenga hmong, mashan setentrional
Pais andoa a l'é parlà
La lenga hmong, mashan setentrional o Hmong, Mashan setentrional a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Autichamp
44.6825°N, 4.96583°W
Lenga hmong, mashan setentrional
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong, Mashan setentrional a peul esse:
Autichamp
Autichamp a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 6,25 km², con 120 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 19 ab/km².
Lenga hmong, mashan setentrional
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hmp
🇫🇮
Northern Mashan Hmong language
Prunus serotina
right|thumb|Fior e feuje
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Kentucky
right|thumb|300px|Posission dlë Stat
Luisian-a
La Luisian-a a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 134.382 km² e na popolassion ëd 4.515.770 abitant.
Kentucky
Ël Kentucky a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 104.749 km² e na popolassion ëd 4.145.922 abitant.
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Sùd (South). A confin-a a nòrd con Illinois, Indian-a e Ohio, a òvest con ël Missouri, a sud con ël Tenessì, a est con la Virginia e con la Virginia Ossidental.
Luisian-a
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Sud (South). A confin-a a nòrd con l'Arkansas, a nòrd e a est col Mississippi, a òvest col Texas; a l'é bagnà a sud da l'Océan Atlàntich (Gòlf dël Méssich).
La capital a l'é Baton Rouge (229.553 abitant); la sità pì popolà dlë stat a l'é New Orleans (484.674 abitant), àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Shreveport e Lafayette.
Kentucky
La capital a l'é Frankfort (27.741 abitant). La sità pì popolà dlë stat a l'é Louisville (256.231 abitant). L'ùnica àutra sità con pì che 100.000 abitant a l'é Lexington.
Luisian-a
Stòria
Ai 26 ëd gené dël 1861 a l'é separasse da l'Union.
Kentucky
Stòria
Ël Kentucky a l'é stàit admetù ant l'Union dël 1792.
Organisassion polìtica
Ël Kentucky a contribuiss con 8 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. 🇫🇮
Luisian-a
Organisassion polìtica
Ël goernador a l'é Bobby Jindal (republican).
Gilbert Keith Chesterton
thumb|right|200px|Gilbert Keith Chesterton Scritor an lenga anglèisa.
Luisian-a
Organisassion polìtica
La Luisian-a a contribuiss con 9 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. 🇫🇮
Gilbert Keith Chesterton
Gilbert Keith Chesterton a l'era nassù a Kensington (un distret ëd Londra) ai 22 ëd maj dël 1874 e a l'é mòrt a Beaconsfield ai 14 ëd giugn dël 1936.
Apress dë studi pitòst iregolar a la scòla 'd San Pàul, a l'é anscrivusse a la Slade School of Art, ch'a l'ha frequentà con piasì e andoa a l'é diplomasse.
A vint'agn a l'ha fàit seurte soa prima euvra, un cit lìber ëd dissegn compagnà da dle nòte 'd narassion.
A l'é butasse a fé ël giornalista: na publicassion londinèisa amportanta, The Bookman, a l'ha pijalo a l'ancamin tanme scond dël crìtich titolar e, pòch ëd temp apress, a l'ha daje da cudì na rubrica ebdomadaria. Le posission ëd Chesterton a j'ero contra le mode decadentiste e simboliste dl'época, sostnùe da la partìa d'anteletuaj ch'a fasìa arferiment a l'arvista The Savoy, fondà dël 1896 e andoa a colaboravo Wilde, Beerbohm, Beardsley, Yeats, Havelock, Ellis; contra ëdcò le teorìe estétiche ëd James Abbott Mc Neill Whistler, a lë stil ansidit fantomàtich ëd Charles Rennie Mackintosh e a la Scòla ëd Glasgow.
Dal 1898 al 1901 ansema a sò grand amis Hilaire Belloc a l'ha fàit seurte l'arvista polìtica The New Witness. Ij tema fondamentaj dij sò studi e artìcoj ëd cost perìod a j'ero la corussion dl'ambient polìtich, la bruta anfluensa dla sossietà andustrial an sla vita privà e na nostalgìa për ël catolicésim, s-ciairà 'me la sorgiss ëd la speransa 'd na vita pì bela. A l'ha ëdcò sërcà 'd buté ansema j'idèje soe e dij sò amis an n'ambissios programa d'arforma sossial, ciamà distribussionism, ma a l'é peui mancaje l'antusiasm për sostnilo e concretiselo.
Chesterton, a l'é stàit un dij prim litrà an lenga anglèisa a duvertesse al romanz polissiesch: a l'ha creà j'arnomà përsonage ëd pare Brown (modlà an sla përson-a dël prèive catòlich John O'Connor) e ëd Basil Grant.
A l'ancamin Chesterton a l'era protestant e a l'ha peui convertisse al catolicésim.
Hermetschwil-Staffeln
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
Plogonnec
Plogonnec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 53,91 km², con 3.073 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 57 ab/km².
Hermetschwil-Staffeln
🇫🇮
Plogonnec
🇫🇮
Castlé
Castlé (Castellero ën italian) a l’é na comun-a 'd 304 abitant dla provincia d'Ast.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Campia da l'8/06/2009 e an scond mandà dal 25/05/2014.
Anliure esterne
🇫🇮
Maine
destra|thumbnail|300px|Posission dlë Stat
Ël Maine a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa d' 86.542 km² e na popolassion d'1.317.253 abitant.
As treuva ant la macroregion ciamà comunement Nòrd-Est (North-East). A confin-a a nòrd-est e a nòrd-òvest col Canadà e a sud-òvest col New Hampshire; a l'é bagnà a sud-est da l'Océan Atlàntich.
La capital a l'é Augusta (18.560 abitant); la sità pì popolà dlë stat a l'é Portland (64.249 abitant).
Stòria
Ël Maine a l'é stàit admetù ant l'Union dël 1820.
Colli del Tronto
right|140px Colli del Tronto a l'é un comun dle Marche ëd 3.445 abitant, an provincia d'Àscoli Picèn.
Maine
Organisassion polìtica
Ël Maine a contribuiss con 4 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. 🇫🇮
Colli del Tronto
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Tommaso Cavezzi (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Russula rhodopus
thumb|right
Descrission
Capel fin a 12 cm, da tachiss a anvernisà, ross sangh viv sombr. Arvestiment pì o men separàbil. Lamele spësse, arcà, strèite, da avòri a crema òcra. Gamba àuta fin a 9 cm e larga fin a 3 cm, reusa viv. Carn bianca, an sël beusi o americanta.
Ambient
A chërs sota ij sapin ùmid.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Russula rhodopus Zvara
Green Lake Water Aerodrome
Ël Green Lake Water Aerodrome a l'é n'aeropòrt localisà a Green Lake, Columbia Britànica, Canadà.
Lenga hmong dô
Pais an dova a l'é parlà
La lenga hmong dô o Hmong dô a fa part ëd le lenghe hmong-mien e a l'é parlà dzortut an Vietnam.
Green Lake Water Aerodrome
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CBY6.
Lenga hmong dô
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Hmong dô a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hmv
🇫🇮
Lenga Jakun
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jakun ò Jakun a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Malesia.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jakun a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jak
Rosora
right|140px Rosora a l'é un comun dlë Marche ëd 1.936 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Aministrassion
thumb|right|200px|Panorama Ël sìndich a l'é Lamberto Marchetti (dal 28/05/2007).
Sità gemelà
Rosora a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Samia cynthia
Ambient
La ruva a viv an sl'Ailanthus e an sël Rìcino. La farfala a vòla an luj-aost.
Distribussion
Originaria dl'Orient, a l'é stàita amportà an Italia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Bagneux (Aisne)
Bagneux a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l'Aisne. As dëstend an s'na surfassa ëd 2,21 km², con 62 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 28 abitant al chilòmeter quàder. 🇫🇮
Hüseyin Tevfik Paşa
thumb|right|200px|Hüseyin Tevfik Paşa Hüseyin Tevfik Paşa a l'era nassù dël 1832. A l'era ufissial dë stat magior an Turchìa e a l'é stàit diretor djë studi a l'Academia dël Geni.
A dedicava a la matemàtica tut sò temp lìber; soa erudission, soa atività e ij sò travaj a a l'han contribuì al dësvlup ëd le siense matemàtiche an sò pais. A stasìa dapress ai travaj dij matemàtich ossidentaj e a l'ha aprofondì le teorìe d'Argand, Grassman, Hamilton, Bellavitis e d'àutri. An sò Linear algebra a l'ha smonù un càlcol ch'a smija ai quaternion. An andasend dapress a j'idèje d'Argand, a l'ha podù generalisé ij métod ëd chiel-sì a le figure dlë spassi.
A l'é mòrt dël 1901.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Niendorf
Niendorf a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Schönberger Land.
Lenga nyahkur
Pais an dova a l'é parlà
La lenga nyahkur o Nyahkur a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Polverigi
right|140px Polverigi a l'é un comun dlë Marche ëd 3.998 abitant, an provincia d'Ancon-a.
Lenga nyahkur
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nyahkur a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cbn
Polverigi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimino Paesani (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Cinsan
right|140px Cinsan (Cinzano an italian) a l’é un comun ëd 424 abitant dla Sità metropolitan-a 'd Turin.
Stòria
A la Cassin-a dla Mòra (a meridion dël pais) prima dël 1890 ant sna straiòla ëd campagna a l'era trovasse na ponta ëd flecia an selce, dl'Età dl'aram. As trata d'un repert isolà, che a l'é belfé che a sia stait lassà da dij cassador ëd l'época.
thumb|right|200px|Ël castel
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Emilio Longo (dal 27/05/2019).
Lenga Ede Nago
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ede Nago o Ede Nago a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Benin.<BR> <BR>