cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga Swahili, Còngo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Swahili, Còngo o Swahili, Còngo a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Art gòtica
Ël gòtich antërnassional
Da na mira sossiològica, ël gòtich antërnassional a l'é considerà tanme n'art d'evasion: la guèra dij sent agn an Fransa, le lòte religiose an Anghiltèra e an Boemia, j'arvire sossiaj tanme cola dij ciòmp a Firense a l'avrìo butà na sensassion d'insicurëssa ant le class dirigente, an possandie a trové arpar ant ël mond dla fàula. D'àutra part, ant le monarchìe ëd Paris e ëd Praga a l'era an camin ch'as formava na class ëd fonsionari d'orìgin borzoà, ch'a l'avìo tendensa a fé soe cole fasson ëd vive dl'aristocrassìa feodal che lor-midem a j'ero an camin a rampiassé; ant le comun-e e le sgnorìe ël vej regim borzoà, pì o men democràtich, a passava ant le man d'oligarchìe ëd plutòcrat, ch'a sërcavo ëd legitimé sò podèj con d'ategiament aristocràtich. Coste considerassion a podrìo spieghé sia j'aspet pì arsercà dël gòtich antërnassional che sò naturalism framentari, conseguensa dla mentalità concreta dle class borzoà.
Lenga Swahili, Còngo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dlë Swahili, Còngo a peul esse:<BR> <BR>
Lenga apache, mescalero-chiricahua
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Castrofilippo
Arferiment
🇫🇮
Art gòtica
Ël gòtich antërnassional
La pompa, l'amplificassion, la ridondansa a son dj'àutre caraterìstiche dl'art ëd cost perìod ch'as artreuvo ëdcò ant ël vestì: ant le poulaines (scarpe a ponta motobin longa), ant ij dròlo capej a turbant ëd gust quasi vegetal, ant le manie larghe ch'a toco fin-a a tèra, ant le senture, ant le gran colan-e, ant l'esagerassion dj'ornament. L'amportansa determinanta dla mòda e dle costume ëdcò ant ël camp ëd le mistà sacrà a l'é 'n sign dël caràter motobin mondan dël gòtich antërnassional.
Architetura romànica
Lombardìa
🇫🇮
Art gòtica
La tapissarìa e l'orefisserìa
A-i son dle técniche artìstiche che an cost'época a ven-o a pijé un ròl neuv e motobin amportant: la tapissarìa e l'orefisserìa.
La tapissarìa a l'é l'equivalent tramudàbil dij fresch: a serv a archinché an pressa j'ambient anté ch'a stan ij potent, ch'a sio la sala d'un castel o ël pavajon d'un campament. A ven donca a taj për j'esigense ëd na casta aristocràtica-militar e, con soa bidimensionalità, a antërpreta an manera prestigiosa l'ambiguità ancreusa dl'arpresentassion ëspassial ëd costa fas ëstilìstica.
L'orefisserìa a l'é ampegnà an fiamenghe euvre ëd microplàstica: cit arlichiari, partìe votive, trìtich motobin cit, spile, mudajon, colan-e.
Ël cò dlë stil
Le manifestassion pì àute dël gòtich antërnassional as treuvo ant la miniadura franca-flamanda e ant la scoltura ëd C. Sluter ant ël ducà 'd Borgògna, ant l'anciarmanta produssion ëd manuscrit minià a la cort dël duca ëd Berry, ant la scoltura dij Parler e ant la serie ëd Bele Madòne an Boemia, ant la pitura boema dantorn al 1400, an Mèistr Francke d'Amborgh, an Conrà ëd Soest, an Westfalia, ant ël dòm ëd Milan, ant la pitura e miniadura lombarde con Giovannino de' Grassi, ant l'euvra dë Stevo da Veron-a, Pisanel, Gentil da Fabrian, Lorenzo Monaco (dont ij color carià e ij contrast a son parèj che coj d'un miniador; soa linia pien-a ëd curve a l'ha a soa adoss Simone Martini e a l'é bin leugna da Giotto) e vàire d'àutri.
Ël Quatsent
L'ardità dël Tërzent a l'ha avù dij dësvlup motobin diversificà.
Ëd neuve pràtiche e ëd neuve concession dël travaj artìstich a marco a Firense, con Masaccio, Nanni ëd Banch e Donatello, la fin dj'esperiense dël gòtich antërnassional, antant che la neuva architetura ëd Brunelleschi e Alberti a propon nen mach un vocabolari neuv, ma ëdcò dle neuve manere d'organisé ij cantié e na figura neuva d'architet. Tutun a l'é passaje motobin ëd temp prima che le novità fiorentin-e, a travers ëd vàire mediassion e trasformassion, a rivèisso a avèj anfluensa an sla situassion europenga.
N'àutr pòlo d'inovassion a l'é manifestasse an Fiandra ant ël camp ëd la pitura. Ël taj con la situassion ëd prima a l'é però pa stàit autërtant precis: la neuva pitura realìstica flamanda a l'era nen basà an sël métod sientìfich prospétich tanme cola fiorentin-a anandià da Masaccio e parèj a l'ha podù seghité a dësvlupesse an compagnand-se bin con le forme gòtiche dël dissegn architetònich o dla scoltura. Cost taj men radical con la tradission e ël contest a l'ha përmetuje d'amponse an Euròpa ëd fasson pì spantià e pì lesta ëd lòn ch'a l'é sucedù për le novità fiorentin-e, dont l'acetassion a comportava ëd taj e ëd trasformassion motobin pì radicaj.
A-i na ven che, s'as consìdera tuta le sena europenga, ël Quatsent a l'é ancor fòrt dominà da l'art gòtica, an particolar ant l'architetura e pì an general ant le vàire forme dël dissegn architetònich ch'as manifesto ant le piante, j'aussà, ij profij dij sìngoj element, la fasson ëd compartimenté e ij métod ëd costrussion. A l'é natural ch'as agiss d'un gòtich ch'a l'ha pì nen vàire da spartì con col dj'orìgin, ch'a l'ha rampiassà l'organisassion ciàira dlë spassi e la definission ësclinta dle struture architetòniche con la proliferassion dij detaj, con j'ornament e ij trafor bondos, con j'ambiguità arsercà dle solussion ëspassiaj.
Sénéchas
Demografia
🇫🇮
Art gòtica
Ël gòtich tardiv
L'espression gòtich tardiv a l'é dovrà dzortut ant la periodisassion dla stòria dl'architetura për caraterisé la fas madura ëd së stil an Euròpa. Bele che ij sò termo cronològich a son pa precis, as peul parlé ëd gòtich tardiv da la sconda mità dël Tërzent për rivé, almanch an vàire zòne, dritura findi al Ses-sent.
Campochiesa ross
Ël vin Campochiesa ross as prodov ant le comun-e d'Albenga e Ceriale an provinsa ëd Savon-a.
Roccastrada
right|140px Roccastrada a l'é un comun dla Toscan-a ëd 9.479 abitant, an provincia ëd Grosset.
Campochiesa ross
As prodov dzortut an località Campochiesa.
Art gòtica
Ël gòtich tardiv
Ant ij vàire pòst e colture, ël gòtich tardiv a pija forme e denominassion particolar. Për esempi, an Anghiltèra costa fas a pija ël nòm da la dinastìa Tudor e as manifesta dzortut ant le gran ca patrissie (tanme ant le part pì veje ëd Hampton Court). Ël gòtich tardiv alman, con soe gulie grandiose, soe cese a sala (Hallenkirche), soe vòlte ramificà as ciama Sondergotik; n'esempi a l'é la Wiesenkirche a Soest an Westfalia. Le cese a sala con navà àute istess a smon-o un model dlë spassi pì flùid e imprecis e sensa pì na ciàira orientassion privilegià parèj dël perìod prima. Ëdcò l'antich verticalism a va an crisi: ël gòtich fiamengh fransèis a opon a la verticalità na fòrta orisontalità, a la monumentalità na rafinà diminussion dë scala; n'esempi a resta ël còro dla catedral d'Albi. Bej esempi ëd cese dël gòtich fiamengh dël sécol ch'a fa XV e dl'ancamin ëd col ch'a fa XVI a son Notre Dame a Alençon, San Maclou a Rouen, San Gervasi a Paris, San Giaco a Dieppe e San Volfram a Abbéville. Un rich esempi a l'é ëdcò San Giaco ëd Liegi (1513-1538), anté ch'a-i comparisso d'element arnassimentaj, ma sensa modifiché la dlicà strutura gòtica. Lë stil fiamengh a l'é stàit tant vital che ant ij travaj eclesiàstich a l'é restà ëd mòda ancor vàire temp dòp che l'Arnassiment a l'é amponusse an sj'edifissi sivij.
Roccastrada
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giancarlo Innocenti (da l' 8/06/2009).
Campochiesa ross
🇫🇮
Lenga Swahili, Còngo
Còdes ISO
<BR>
Art gòtica
Ël gòtich tardiv
La tipologìa e la strutura dle costrussion religiose dl'época prima a son fòrt modificà sia da na mira decorativa che spassial e strutural: la decorassion a l'é voajanta e a peul esse tant complicà da stërmé fin-a le forme dla strutura portanta.
Roccastrada
Anliure esterne
thumb|right|200px|La frassion Roccatederighi
Art gòtica
Ël manuelin
An Portugal ël dësvlup dël gòtich a pija ël nòm ëd manuelin, dal nòm ëd re Emanuel I (1495-1521). Bele che mach limità a 's regn, lë stil manuelin a l'ha n'amportansa ecessional ant la stòria dl'art portughèisa përchè a anandia na tradission local motobin original.
Lenga Swahili, Còngo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=swc
Art gòtica
Ël manuelin
Ël gòtich a l'era già spantià an Portugal durant ël regn ëd Gioann II; ël manuelin a l'é caraterisà da na crisi dël rigor formal dël gòtich, rampiassà, con na caria d'energìa, da l'antusiasm për la decorassion: ant un contrast significativ con le muraje veuide, ij portaj, le colòne, le fnestre a son arvestì da 'd baron bondos d'ornament plàstich-architetònich, dont ij motiv (cuchije o ramificassion vegetaj) a son pijà, almanch an part, da l'architetura indù che ij conquistador portughèis a l'avìo conossù an Asia.
Antra le prime manifestassion dël manuelin a-i son ël convent ëd la Concession a Beja, la cesa ëd Gesù a Setúbal e Nòstra Sgnora dël Pòpol a Caldas da Rainha.
Comsëssìa, ël sènter ëd formassion dij grand mèistr dël manuelin a l'é stàit dzortut ël convent ëd Batalha (1490-1515): da sì a l'han ancaminà d'architet parèj ëd M. Fernandes e D. Boytac.
Ël dësvlup final dël manuelin a l'é dzortut gropà ai doi frej Arruba: Diego, che dël 1510 a l'ha fàit un travaj d'amportansa ecessional ant la cesa dij templar ant ël convent ëd Crist a Tomar (la fassada lateral dla cesa a l'é la ciadeuvra ëd n'àutr grand architet manuelin, J. de Castilho) e Francisco, autor dla tor franch original ëd Belém, a l'amboch ëd Tago.
Lë stil manuelin a l'é stàit magnificà dai romàntich pr'ij sò contnù esòtich e sò sublim ardor fantàstich.
Ël tramonté dlë stil
Pian pianòt, con dij temp diferent ant le vàire region, ël sistema gòtich, pì nen conforma a le neuve struture dla coltura e a la fasson ëd pensé ëd le class dominante, a tramonta. Tutun, a venta pa consideré l'architetura gòtica tardiva tanme la fas decadenta dlë stil, ma pitòst parèj d'un perìod motobin rich e original ch'a marca në spostament ëd j'atèise e dle preferense estétiche; sensa esse rivà a esprime tuta antrega soa potensialità, a finiss për via dij gust neuv che le class dominante e le cort dij vàire pais a manifesto për dle forme neuve.
An chèich canton ëd la provinsa anglèisa ël dzorvive dle técniche e dël repertòri formal dël dissegn gòtich a riva a crosiesse, sensa confond-se, con ij prim sign dël gòtich arnassent, an pien Set-sent. 🇫🇮
Lenga Biyo
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Biyo a peul esse:<BR> <BR>
Sermoise
Sermoise a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,51 km², con 341 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 61 ab/km².
Lenga Biyo
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=byo
Sermoise
🇫🇮
Roccastrada
Arferiment
🇫🇮
Lenga Kaduo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kaduo o Kaduo a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Làos.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kaduo a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ktp
Campagnatico
right|130px Campagnatico a l'é un comun dla Toscan-a ëd 2.380 abitant, an provincia ëd Grosset.
Stercorarius skua
Stercorarius skua
thumb|right Órdin:  ---
Famija: ---
Géner:  ---
thumb|right
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ...
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Stercorarius skua
Campagnatico
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabrizio Tistarelli (dal 29/05/2007).
Anliure esterne
🇫🇮
Muchow
Muchow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 19.05 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 265 abitant.
Massran
thumb|right|200px|La cesa ëd San Teonest Massran (Masserano an italian) a l’é un comun ëd 2.313 abitant dla provincia ëd Biela.
Geografìa
Ant la comun-a a-i é ël lach artifissial ëd le Pian-e (325 m).
Canaiolo neir
Ël vin Canaiolo neir as prodov ant la comun-a ëd Riomaggiore an provinsa ëd La Spessia.
Massran
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Fantone (da l' 8/06/2009).
Canaiolo neir
A pija ël nòm da l'uvagi.
🇫🇮
Massran
Anliure esterne
🇫🇮
Brema (Land)
right|180px Ël Land ëd Brema (Bremen an alman) a l'é un dij 16 stat federaj (Bundesländer) dla Gërmania.
Beniamino Segre
thumb|right|200px|Beniamino Segre Matemàtich. Beniamino Segre a l'era nà a Turin ai 16 ëd fërvé dël 1903 e a l'é mòrt a Frascati ai 22 d'otóber dël 1977.
Brema (Land)
A l'é formà mach dlë doi sità ëd Brema e Bremerhaven (Pòrt ëd Brema).
A conta 663.834 abitant (2006) e a l'ha na surfassa ëd 404,28 km².
Beniamino Segre
Jë studi matemàtich a Turin e a Paris
Segre a l'é intrà a l'università ch'a l'avìa sëddes agn. Antra ij sò magìster arnomà a-i ero Giuseppe Peano, Gino Fano, Guido Fubini, Carlo Somigliana e Corrado Segre, ch'a l'era sò parent a la lontan-a e con ël qual a l'é laureasse dël 1923. Ant l'istess ann a l'ha publicà na memòria d'idrodinàmica an sl'orìgin dj'antissiclon.
Caloscypha fulgens
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Beniamino Segre
Jë studi matemàtich a Turin e a Paris
A l'é stàit dlongh nominà assistent (prima ëd Mecànica, peui ëd Geometrìa) a l'Università ëd Turin, e a l'é stàit ancarià d'Anàlisi a l'Academia militar. Dël 1926 a l'han ufrije sia un pòst ëd professor ëstrasordinari ëd Geometrìa a l'Università ëd Zurigh che na borsa Rockefeller. Segre a l'ha sernù costa-sì e a l'ha tramudà për n'ann a Paris, anté ch'a l'ha studià sota la guida d'Élie Cartan.
May-sur-Orne
May-sur-Orne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 3,49 km², con 1.635 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 468 ab/km².
Caloscypha fulgens
Ambient
A chërs sota conìfere o bòsch mës-cià, a la prima.
Beniamino Segre
Ël prim perìod roman
Dal 1927 al 1931 a l'é stàit a Roma, tanme assistent d'Anàlisi ëd Francesco Severi. Durant cost perìod a l'ha mnà na drùa atività d'arserca ch'a l'ha produvù na tranten-a ëd travaj, ansima a vàire argoment: un paradòss topològich, an colaborassion con Severi (dël 1929); le curve ëd diramassion, j'equassion diferensiaj, ij sistema continuo ëd curve algèbriche pian-e.
Caloscypha fulgens
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Caloscypha fulgens (Pers. : Fr.) Boudier
🇫🇮
Beniamino Segre
La nòmina a Bològna
Dël 1931 a l'é stàit nominà professor ëd Geometrìa a l'Università ëd Bològna. Ant ël 1932 a l'ha marià Fernanda Coen; la cobia a l'ha avù tre masnà: Sergio, Silvana e Ornella.
A Bològna Segre a l'ha passà set agn, durant ij quaj a l'ha realisà pì che otanta travaj dzortut consacrà a 'd problema clàssich ëd geometrìa algébrica, an particolar a la teorìa dle surfasse e dle varietà algébriche ëd dimension 3.
Professor an Anghiltèra
Trames la Sossietà për la protession ëd la siensa e dl'ansegnament, Segre a l'é stàit ciamà an Anghiltèra, anté ch'a l'é restà fin-a al 1946, mostrand a j'Università ëd Londra, ëd Cambridge e ëd Manchester.
Dël 1940, cand l'Italia a l'é intrà an guèra, për dontré mèis a l'é stàit anternà ant l'ìsola ëd Man, tanme sitadin ëd në stat nemis. Pì tard, soa fija Ornella a l'é mòrta a Londra.
An cost perìod ëd set agn, Segre a l'ha scrivù na vinten-a ëd travaj, cheidun ant ël camp ëd la geometrìa algébrica, d'àutri ch'a marco un passage vers la geometrìa aritmética.
L'artorn a Bològna
Finìa la guèra, la famija a l'ha podù rintré a Bològna, anté che Segre a l'ha arpijà soa atività ëd professor, an produvend 32 travaj an quatr agn
Lë scond perìod roman
Dël 1950 a l'é vnù professor a l'Università ëd Roma, ciamà a sucede a la cadrega ëd Geometrìa ëd Severi. Cost second perìod roman a l'é stàit ël pì drù ëd soa atività.
Segre a l'é stàit vàire vire pressident e vice-pressident ëd l'Academia nassional dij Linceo.
Soe contribussion
Segre a l'ha dàit dle contribussion amportante an tanti branch ëd la matemàtica. A vintesset agn a l'era già autor ëd na quindzen-a ëd travaj - ansima a vàire question ëd geometrìa algébrica, geometrìa diferensial, topologìa e equassion diferensiaj - ch'a l'han valuje ël lìber ansegnament ëd Geometrìa analìtica e projetiva. An dzorpì, a l'ha travajà ant l'àlgebra, la teorìa dle fonsion analìtiche, l'aritmética, le geometrìe combinatòrie.
A l'ha tratà a fond ël problema dla determinassion dij pont rassionaj ëd na surfassa cùbica rassional, an ëstabilend che na surfassa cùbica rassional nen singolar ch'a l'ha chèich pont rassional a-n n'ha na quantità infinìa.
Euvre prinsipaj
A trata dij fondament ëd la geometrìa algébrica, dësrolà për facilità dzora ël camp compless; a conten tutun na gròssa apendis, soagnà da Umberto Bartocci e Massimo Lorenzani, për ël cas d'un camp base qualsëssìa. 🇫🇮
Callianthemum coriandrifolium
Descrission
A l'é na pianta erbosa ch'a viv sempe, auta da 15 a 25 cm. A l'ha dle feuje basaj a rosëtta con picol motobin longh, palmà e spartìe an segment a contorn triangolar; le feuje dë dzora a l'han ëdcò ël picol e a son autërnà, ma a son men spartìe. Le fior a l'han da sinch a dodes pétaj bianch, smarginà o anter a la ponta, soens venà ëd reusa o con na macia arancion a la partensa.
Fioridura
Da giugn a aost.
Particolarità
Ël nòm dël géner an grech a veul d' "fior bela", an mente ël nòm ëd la fior a veul dì "feuja ëd coriàndol", da già che le feuje a së smijo.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Pholiota gummosa
thumb|right thumb|right
Pitigliano
Pitigliano a l'é na comun-a dla Toscan-a ëd 4.014 abitant, an provincia ëd Grosset.
Lenga apache, ossidental
Pais an dova a l'é parlà
La lenga apache, ossidental o Apache, ossidental a fa part ëd le lenghe na-dene e a l'é parlà dzortut ant jë Stat Unì.
Pitigliano
Stòria
La sità, dominà da j'Aldobrandesch, dël 1293 a l'é passà për mariage sota 'l contròl dla potenta famija roman-a dj'Orsin. Costi-sì a l'han fàit batì dël 1545 l'amponenta sitadela fortificà an sl'ùnica banda acessìbil dl'autipian. Ancor al di d'ancheuj la tor a dòmina la sità.
Lenga apache, ossidental
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=apw
🇫🇮
Saint-Christophe-sur-Guiers
Saint-Christophe-sur-Guiers a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd km², con 732 abitant, scond ël censiment dël 1999.
🇫🇮
Pitigliano
Leu d'anteresse
An piassa dla Repùblica as treuvo doe fontan-e ch'a armonto al sécol ch'a fà XVIII.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Dino Seccarecci (dal 29/05/2007).
Brema (Land)
Soa capital a l'é Brema.
Lenghe mascoian
La famija dle lenghe mascoian a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América meridional, an Paraguay.
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg (che a l'é stàita motobin criticà), le lenghe mascoian a farìo part dël branch dle lenghe macro-panoan ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Brema (Land)
Geografìa
right|185px La sìtà ëd Brema a l'é dël tut circondà dla Bassa Sassònia; la sità ëd Bremerhaven a l'é bagnà dal Mar dël Nòrd e a confin-a mach con la Bassa Sassònia.
Lenghe mascoian
Le lenghe mascoian a son:
Castiglione della Pescaia
right|140px Castiglione della Pescaia a l'é un comun dla Toscan-a dë 7.465 abitant, an provincia ëd Grosset.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Monica Faenzi (dal 30/05/2006 -second mandà-).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Corradino Mineo
thumb|right|200px|Corradino Mineo Matemàtich e astrònom. Corradino Mineo a l'era nassù a Palerm ai 26 ëd luj dël 1875 e a l'é mòrt-ie ai 15 ëd mars dël 1960.
Pitigliano
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Mzan-a Mortiengh
thumb|left|Panorama Mzan-a Mortiengh (Mezzana Mortigliengo an italian) a l’é un comun ëd 647 abitant dla provincia ëd Biela.
Pholiota gummosa
Descrission
Capel fin-a a 8 cm, un pòch scajos da bes ciàir a brunastr ëdzora a un fond da giàun vërdastr a òcra olivastr. Lamele strèite, giaunastre ciàire peui brunastre. Gamba àuta fin-a a 10 cm e larga fin-a a 1 cm, con scajëtte drocante sota n'anel ch'a dura pòch, dël midem color dël capel. Carn da biancastra a limon o brunastr.
Pitigliano
Anliure esterne
🇫🇮
Comitini
right|140px Comitini a l'é un comun dla Sicilia ëd 977 abitant, an provincia d'Agrigent.
Carlo Maria Maggi
Biografìa
Carlo Maria Maggi a l'era nassù a Milan ël 3 ëd magg 1630. A l'avìa pijà la laurea an lege a l'Università ëd Bològna. Da giovo a l'avìa viagià motobin, peui ant ël 1656 a l'é tornà a Milan e del 1661 a l'avìa otnù la nòmina a Segretari dël Senà, che a l'ha mantnù fina a la mòrt, dël 1699. A l'era stàit musicista ant ël Dòm ëd Milan.
Euvre
Maggi a l'ha scrivù motobin an italian, latin e fin an ëspagneul.<BR> An milanèis Maggi a l'ha scrivù vàire poesìe e sinch comedie, con protagonista la mostacia ëd Meneghin Pecenna ("Meneghin" a ven da "Ménico").
Claudio Garella
thumb|right|200px|Claudio Garella Claudio Garella (nàit a Turin ij 16 ëd magg dël 1955) a l'é n'ex-fotbaleur piemontèis che a l'ha giugà ant ël ròl ëd portié.
Comitini
Aministrassion
Ël comun a l'é comissarià dal 14/04/2008.
Corradino Mineo
A l'ha travajà ant la geodesìa. A l'ha fàit ëd travaj amportant an sla determinassion dël geòid an basand-se mach ansima a mzure ëd gravità.
Bonefro
Bonefro a l'é na comun-a dla region Molise, an provincia ëd Campobass, con sirca 1.873 abitant. As dëstend an s'na surfassa ëd 31 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 60 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Casacalenda, Montelongo, Montorio nei Frentani, Ripabottoni, San Giuliano di Puglia, Sant'Elia a Pianisi, Santa Croce di Magliano. 🇫🇮
Añobre, Vila de Cruces
San Pedro d'Añobre a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vila de Cruces. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 124 abitant (56 fomne e 68 òm), distribuì an 4 grup ëd popolassion.
Carlo Maria Maggi
I consigli di Meneghino
An cost pass ëd la comedia "I consigli di Meneghino", as vëd l'ésit "necessitàe" al pòst dël "necessitaa" dël di d'ancheuj. L'inissi:
Claudio Garella
A l'ha fàit soa prima presensa an Serie A ant ël campionà 1972-73 con la maja dël Turin contra 'l Vicensa. Dòp a l'ha giugà doe stagion con ël Casal an Serie D e C (anté che a l'ha marcà na grija mersì a un rigor).
Dapress a n'ann al Noara a l'é stàit catà da la Lassio anté che a l'é restà doi ani. Passà peui tre ani a la Sampdoria an Serie B, ant la stagion 1984-85 a l'é ruvà al Veron-a antrenà da Osvaldo Bagnoli, andoa a l'ha vagnà në scudèt ëstòrich.
Dl'istà dël 1986 a l'é passà al Nàpoli andoa a l'ha tornà vinciù 'l campionà e la Copa Italia ant la stagion 1986-87. A l'é peui artirasse dapress al campionà 1990-91, giugà an Serie B con l'Avlin.
An soa cariera a l'é stàit famos për sò fìsich e dzoratut për sò stil ëd gieugh nen pròpi clàssich, fàit da parade ecessionaj (con ël cul ò an arvers) tan-me da eror clamoros (ciamà "garelade").
Sfruz
Sfruz a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 309 abitant, an provincia ëd Trent.
Claudio Garella
Ancheuj a fa ancora part dël mond dël fótbal coma arsecador ëd neuv talent.
Sfruz
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Elena Biasi (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Lenghe mascoian
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Carlo Maria Maggi
Il concorso de' meneghini
Ant cost pass ëd la comedia Il concorso de' meneghini, a-i é na bela difèisa dla parlà milanèisa. L'inissi:
Corradino Mineo
🇫🇮
Mzan-a Mortiengh
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alfio Serafia (dal 15/04/2008).
Pholiota gummosa
Ambient
A chërs a bocc o isolà, dzora a detrit ëd bòsch soens anterà, da smijé terìcola.
Mzan-a Mortiengh
Anliure esterne
🇫🇮
Carlo Maria Maggi
Trattenimento dell'autore in villa
Ant la poesìa Trattenimento dell'autore in villa, Maggi a conta na giornà antrega passà an campagna. L'inissi:
Pholiota gummosa
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Claudio Garella
🇫🇮
Añobre, Vila de Cruces
🇫🇮
Comitini
Arferiment
🇫🇮
Carlo Maria Maggi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Pholiota gummosa
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Bari
Lenga Bari
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bari a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bfa
Euxoa temera
Ambient
Bastansa ràira.
Distribussion
A viv an Italia setentrional e Sardegna.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Sangon
Ël Sangon (an italian Sangone) a l'é  na dòira ëd Piemont, afluent dë snistra dël Pò.
Përcors
thumb|200px|right|An [[bici davsin a le rive dël Sangon]] Ël torent a nass ant ël setor montan dle Prealp turinèise: la sorgiss as ciama Fontan-a Mura, an sël Còl dla Rossa (2017 m). Ël Sangon a travërsa ij teritòri dij comun ëd Coasse, Giaven, Tran-a, Sangan, Bruin, Rivàuta, Orbassan, Beinasch, ël Niclin e a finiss sò përcors gitandse ant ël Pò tra Turin e Moncalé.
La Val Sangon as treuva tra la Valsusa (andoa ch'a scor la Dòira Rivaria) a nòrd e la Val Chison (andoa ch'a scor ël torent Chison) a sud. Ant l'àuta val, fin a l'autëssa 'd Coasse, ël cors dël Sangon a l'è strenzù antra doi rìpid fianch; da la frassion Pont Pera la val a së slarga, con n'ampiëssa media d'11 km e larghëssa màssima an corispondensa 'd Giaven, prima 'd torna saresse davsin a Tran-a, andoa che l'ampiëssa a mzura mach 4 km. Da Sangan an peui, a càusa dij frequent prelevament ìdrich dl'aquedòt ëd Turin, ël cors dël Sangon a dventa sùit për la bon-a part ëd l'ani.
Statìstiche
A l'ha na portà media ëd 4,6 m3/sec, un bassin ëd 268,14 km² e na longheur ëd 46,1 km.
Stòria
Al prinsipi del Neuvsent a j'era spontà quèich stabiliment balnear ant la zon-a ëd Mirafior: ancora apress la Sconda Guèra Mondial e fin-a a j'agn Sessanta, prima ëd la pì intensa urbanisassion ëd Turin, le rive dël Sangon a j'ero ël but duminical ëd vàire dle famije pì pòvre dla sità, ch'as podìo nen përmettse le vacanse al mar. Costa costuma a l'è stàita contà dal cantautor Gipo Farassino ant la canson Sangon Blues. Ëdcò Cesare Pavese a l'ha parlà dël Sangon (Tradiment, 1931).
Apress ël boom econòmich jë scàrich sivil e industriaj a l'han creà un fòrt anquinament ëd l'eva, tant che a son stàite antërdìe prima la balneassion e peui, ant ël 1996, ëdcò la pësca an tut ël trat ëd pian-a. Da la fin ëd j'agn Novanta j'ent locaj, an colaborassion con l'ARPA Piemont, a l'han anandià na serie 'd proget për la valutassion dle condission ambientaj e l'arsaniment ëd soe eve. La posission ëd tute le sorgiss d'anquinament (scàrich, derivassion) a l'è stàita definìa për mes d'un sistema ëd rilevassion satelitar. A l'è stàit fondà ël Parch Fluvial dël Sangon (ch'a conten part dij comun ëd Bruin, Orbassan, Rivàuta, Beinasch, ël Niclin e Turin) e a son previste l'union dij doi parch Colonnetti (comun ëd Turin) e Piemont (comun dël Niclin) e 'l compiment d'ulterior intervent d'arsaniment.
An sle rive dël Sangon a-i è ël Mausòlè dla Bela Rosin, an prinsipi tomba ëd Rosa Vercellana, ëdcò dita la Bela Rosin, fomna morganàtica ëd Re Vitòrio Emanuel II, edificà ant ël 1888.
Nòte
🇫🇮
Schwendibach
Schwendibach a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 255 abitant. As dëstend an sna surfassa d'1,5 km², con na densità ëd popolassion ëd 170 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Homberg, Steffisburg, Thun.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Pholiota flammans
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 8 cm, an pressa sech, con scaje un pòch peilose-lanose sgnacà giàun viv dzora a un fond da giàun groson a mon groson rusnent. Lamele da giàune a ninsòla oliva, groson a fërteje, brun rusnent a madurassion. Gamba àuta fin a 9 cm e larga fin-a a 1 cm, con scaje giàun viv dzora a un fond giàun, sota na zòna a anel. Carn giàun motobin viv.
Ambient
A chërs ëdzora al bòsch mòrt ëd conìfere.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Honi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Honi o Honi a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cin-a.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Honi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=how
Francesco Severi
Matemàtich. Francesco Severi a l'era nà a Aress ai 13 d'avril dël 1879 e a l'é mòrt a Roma j'8 dë dzèmber dël 1961.
Severi a l'ha mnà dë studi ant la geometrìa. A l'é laureasse dël 1900 con Corrado Segre. Dël 1902 a l'ha mostrà Geometrìa projetiva e descritiva a l'Università ëd Turin; peui a l' é stàit assistent a la midema cadrega a l'Università ëd Bològna e (1904) professor a l'Università ëd Parma e 'd Pàdoa.
Dal 1908 al 1910 a l'é stàit pressident ëd Mathesis. Dël 1921 a l'é stàit nominà professor ëd Geometrìa algébrica a l'Università ëd Roma e dal 1923 al 1925 a l'ha fàit ëdcò 'l Resior.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Merville-Franceville-Plage
Merville-Franceville-Plage a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 10,45 km², con 1.317 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 126 ab/km².
🇫🇮
Nejanilini Lake Airport
Ël Nejanilini Lake Airport a l’é n'aeropòrt localisà an sël Nejanilini Lake, Manitòba, Canadà.
Prislich
Prislich a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 29.14 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 703 abitant.
Campochiaro
Campochiaro a l'é na comun-a dla region Molise, provincia ëd Campobass, con sirca 634 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 35 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 18 ab/km quadrà. A confin-a con Castello del Matese (CE), Colle d'Anchise, Guardiaregia, Piedimonte Matese (CE), San Gregorio Matese (CE), San Polo Matese, Vinchiaturo.
🇫🇮
Silvio Piola
thumb|right|200px|Silvio Piola Silvio Piola (nàit a Robbio, ij 29 dë stémber dël 1913 e mòrt a Gatinera, ij 4 d'otóber dël 1996) a l'é stàit un fotbaleur e n'antreneur piemontèis d'adossion. Al di d'ancheuj a l'é ancora 'l giugador chërsù an Piemont che a l'abia marcà pì 'd grije (274 mach an Serie A).
A l'ha ancaminà franch giovo ant la prima squadra dla Prò Vërsèj, an dësbutand a nomach 16 ani an Serie A ant ël campionà 1929-30 e an dventand titolar n'ann dòp. Da sùbit a l'é stàit un grand marcador, an fasend 13 grije an 17 partìe. Ant l'istà dël 1934 a l'ha chità Vërsèj dòp d'avèj marcà 51 grije an campionà, e ancora adess a l'é'l prim marcador dij piemontèis an Serie A. Vàire squadre a vorìo catelo e antra coste a-i era la Lassio, ma Piola as sentìa gropà a la sità 'd Vërsèj e a la Prò e a l'ha arfudà an arnunsiand a l'ocasion dë dventé professionista. An coj temp ël fótbal a l'era anco' fàit dzortut da amator. Belavans a l'é stàit ël regim fassista a antërven-e, an costrenzend Piola a fé 'l militar pròpi a Roma e a passé a la Lassio.
Con la maja bianca e azura a l'é dventà ancora pì fòrt: për doi ani a l'é stàit l'atacant pì fòrt ëd la Serie A, dël 1936-37 e dël 1942-43, e a l'ha marcà 143 grije con na mojen-a ëd grije a partìa 'd cole frapante.
An costa midema época a l'ha vivù sò sùcess con la maja dla selession nassional italian-a anté che a l'ha giugà soa prima partìa ai 24 ëd mars dël 1935 contra l'Àustria al Prater ëd Vien-a. Al campionà mondial dël 1938 a l'ha fàit 4 grije amportante: 2 contra la Fransa ai quart ëd final e 2 contra l'Ungherìa an final.
A la fin ëd la Sconda guèra mondial, liberasse da le pression polìtiche che a l'avìo slontanalo da sò Piemont, a l'ha chità Roma për andé a Turin, ant un prim moment al Turin (ant la stagion 1943-44) e peui a la Juventus (për doi campionà). Ant la società bianca e nèira a l'é ruvà, a smija, mach mersì a l'oferta d'un contrat a paga fissa e pì nen gropà a j'intrade econòmiche (com as costumava antlora). A la fin ëd la stagion 1946-47 a l'ha chità la Juve për andé al Noara an Serie B.
Con Piola 'l Noara a l'é ruvà an Serie A, anté che a l'é restà për 6 campionà, an marcand 70 grije. Ancora ancheuj Piola a l'é 'l mèj atacant dla stòria dla Prò Vërsèj, dël Noara e dla Lassio.
Massarosa
Massarosa a l'é un comun dla Toscan-a ëd 20.036 abitant, an provincia ëd Luca.
Canavisse bianch
Ël vin Canavisse bianch as prodov ant la comun-a d'Albisola Superiore, an provinsa ëd Savon-a.
Massarosa
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Mungai (dal 22/06/2009).
Silvio Piola
A l'ha giugà an Serie A fin-a a 40 ani, an dventand ël marcador pì vèj: ai 7 ëd fervé dël 1954 a l'ha marcà quand a l'avìa 40 ani, 6 mèis e 9 di. Cost récord a l'é peui stàit superà da Alessandro Costacurta che, ant la partìa Milan-Udinèis ai 19 ëd magg dël 2007 a l'ha marcà, con un rigor, a 41 ani e 25 di.
Canavisse bianch
A pija sò nòm da la località Canavisse ëd la frassion Ellera. Ij cit tòch ëd tèra andoa a-i son le vigne a ven-o ciamà "pianete".
Massarosa
Anliure esterne
🇫🇮
Silvio Piola
A l'ha ancora 'l récord ëd grije an Serie A (274), che a podrìo esse 290 an contand le 16 grije dël campionà dròlo dël 1945-46, partì a doi giron peui finì a un giron ùnich.
A dispet ëd na cariera trionfal parèj, Piola a l'ha mai vagnà lë scudèt italian, bele che na vira con la Lassio e doe con la Juventus a sia stàit davzin a costa vitòria (dzoratut ant la stagion 1945-46).
Finìa soa cariera da giugador a l'é stàit antreneur ëd la selession italian-a, tra 'l 1953 e 'l 1954.
Lenga beaver
Pais an dova a l'é parlà
La lenga beaver o Beaver a fa part ëd le lenghe na-dene e a l'é parlà dzortut an Canadà.
Lenga navajo
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Navajo a peul esse:
Lenga beaver
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga navajo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nav
Annibale Comessatti
A l'é stàit professor d'Anàlisi algébrica e Geometrìa analìtica a le università ëd Càliari, Pàdoa, Fërara e Bològna.
Lenga navajo
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Annibale Comessatti
🇫🇮
Bértoa, Carballo
🇫🇮
Serviers-et-Labaume
Serviers-et-Labaume a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 12,22 km², con 355 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 29 ab/km².
Tuber brumale
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
A chërs anterà për chèich centim ant ij bòsch ràir ëd latifeuje.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tuber brumale Vittadini
🇫🇮
Seynes
Seynes a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon, ant ël dipartiment dël Gard. A së stend për na surfassa ëd 14,33 km², con 133 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 9 ab/km².
🇫🇮
Servais
Servais a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,51 km², con 240 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 43 ab/km².
Demografia
🇫🇮
Nekweaga Bay Airport
Ël Nekweaga Bay Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Nekweaga Bay, Saskatchewan, Canadà.
Coredo
Coredo a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 1.656 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Scoz (dal 9/05/2005).
Anliure esterne
🇫🇮
Altopascio
right|140px Altopascio a l'é un comun dla Toscan-a d' 11.152 abitant, an provincia ëd Luca.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Marchetti (dal 30/05/2006).
Sità gemelà
thumb|right|200px|La cesa ëd San Jacopo Magior Altopascio a l'é gemelà con:
Anliure esterne
🇫🇮
Canavisse ross
Ël vin Canavisse ross as prodov ant la comun-a d'Albissola Superiore an provinsa ëd Savon-a.
A pija ël nòm da la località Canavisse ëd la frassion Ellera. Ij cit tòch ëd tèra andoa a-i son le vigne a ven-o ciamà "pianete".
🇫🇮
Favara
Favara a l'é un comun dla Sicilia ëd 33.700 abitant, an provincia d'Agrigent.
Sità gemelà
Favara a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Tuber macrosporum
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
A chërs antrà ij bòsch ëd latifeuje, dzortut Tilia, da l'otonn a l'invern.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Tuber macrosporum Vittadini
🇫🇮
Caratello
Ël vin Caratello as prodov ant la comun-a ëd Chiavari an provinsa ëd Génoa.
A l'é un vin straordinari, an considrand che a l'é prodovù an manera completament natural.
🇫🇮
Lenga Kakwa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kakwa o Kakwa a fa part dle lenghe nilo-saharian-e e a l'é parlà specialment an Uganda.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kakwa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=keo
Nicòla ëd Cusa
Matemàtich. Nassù dël 1401, mòrt dël 1464. 🇫🇮
Lenga Haka
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Haka a peul esse:<BR> <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ahk
Campomarino
Campomarino a l'é na comun-a dla region Molise, provincia ëd Campobass, con sirca 6.443 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 76 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 85 ab/km quadrà. A confin-a con Chieuti (FG), Guglionesi, Portocannone, San Martino in Pensilis, Termoli. 🇫🇮
Smarano
Smarano a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 470 abitant, an provincia ëd Trent.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Schwarz (dal 9/05/2005).
🇫🇮
Lenghe mataco-guaicuru
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe mataco-guaicuru a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América meridional, pì che àutr an an Argentin-a.
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg (che a l'é stàita motobin criticà), le lenghe mataco-guaicuru a farìo part dël branch dle lenghe macro-panoan ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Jacmel
Jacmel (Jakmèl an haitian) a l'é una sità ant ël sud-est ëd Haiti. A conta anviron 40.000 abitant.
Lenghe mataco-guaicuru
Le lenghe mataco-guaicuru a son:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Jacmel
Sità gemelà
Jacmel a l'é gemelà con:
Pietrasanta
Pietrasanta a l'é un comun dla Toscan-a ëd 24.574 abitant, an provincia ëd Luca.
Jacmel
Sità gemelà
🇫🇮
Mòss
Mòss (Mosso an italian) a l'é stàita na comun-a indipendenta fin-a al prinsipi dël 2019, quandi c'ha lé staìta assòrbìa da Val ëd Lan-a.
Stòria
Ël comun ëd Mòss a l'era stàit fondà dël 1999 butand ansema ij doi comun ëd Mòss Santa Marìa e Pistolèisa. thumb|right|200px|La cesa parochial ëd Santa Marìa Assunta
Anliure esterne
🇫🇮
Grotte (omònim)
Grotte a l'é 'l nòm ëd doi comun italian:
Euclidia glyphica
Ambient
La ruva a viv an dzora a Leguminosae. Na generassion a l'ann, la farfala a vòla an luj.
Distribussion
A viv an Italia, dzortut setentrional.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Roussillon (Isère)
4.82722°N, 45.37194°W
Roussillon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment d'Isère. A së stend për na surfassa ëd 11,62 km², con 7.437 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 640 ab/km².
🇫🇮
Dryas octopetala
Descrission
A l'é na pianta a busson ch'a cor bassa, auta da 3 a 10 cm. Le feuje a son elìtiche, sempe vërde, con noanse bianche da sota. Le fior a l'han eut pétaj bianch elìtich e a ponta.
Pietrasanta
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Mallegni (dal 5/04/2005).
Dryas octopetala
Ambient
A chërs com un tapiss an sle fran-e e le ròche, dzor a teren calcaros da 1.100 a 2.500 m.
Pietrasanta
Përsonalità
thumb|right|200px|La catedral ëd neuit
Oscar Chisini
thumb|right|200px|Oscar Chisini Matemàtich. Oscar Chisini a l'era nà a Bérghem ai 14 ëd mars dël 1889 e a l'é mòrt a Milan ai 10 d'avril dël 1967.
Dryas octopetala
Fioridura
Da magg a aost.
Pietrasanta
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga sekani
Pais an dova a l'é parlà
La lenga sekani o Sekani a fa part ëd le lenghe na-dene e a l'é parlà dzortut an Canadà.
Stercorarius pomarinus
thumb|right
Oscar Chisini
A l'era laureasse a Bològna e ant j'agn 1921-1922 a l'é stàit professor ancarià ëd Geometrìa projetiva an cola università. Peui a l'é stàit professor a l'Università ëd Càliari e al Politécnich ëd Milan.
Stercorarius pomarinus
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Dryas octopetala
Particolarità
A l'ha le feuje ch'pa smijo cole dla rol. A chërs pròpi pian; an slargandse a tapiss a peul ciapé motobin ëd lus e calor dal Sol, ma ëdcò da la tèra ch'a coata.
Lenga sekani
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sekani a peul esse:
Dryas octopetala
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga sekani
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sek
🇫🇮
Nelson Airport
Ël Nelson Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Nelson, Columbia Britànica, Canadà.
Zierzow
Zierzow a l'é un munissipi dl'Almagna, situà ant ël distret ëd Ludwigslust-Parchim, ant lë stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental. A l'ha 13.32 km² ëd aira, e soa popolassion dël 2019 a l'é staita stimà an 348 abitant.
Stercorarius parasiticus
Descrission
Lë Stercorarius parasiticus a l'ha le piume sentraj dla coa ch'a spòrzo e, an pi, le piume a son pi sutile 'd cole dlë Stercorarius pomarinus. A esisto due variant dë sta specie, un-a ciaira e un-a sombra. Rispet a lë Stercorarius skua, cost a cassa 'd men e a ròba 'd pi ij pess a j'autr osej. A peul ëdcò ciapé dij cit osej e dij cit animaj. A son anciarmante soe parà nussiaj. A fà normalment doi euv.
Pholiota astragalina
thumb|right thumb|right
Roger Taylor
thumb|right|200px|Roger Taylor Roger Meddows-Taylor, pì famos nomach coma Roger Taylor, a l'é nassù a Dersingham, an Anghiltèra, ai 26 ëd luj dël 1949.
A l'é stàit grand amis ëd sò cambrada Freddie Mercury, conossù ai temp ëd la scòla.
🇫🇮
Pholiota astragalina
Ambient
A chërs dzora a 'd bòsch mars ëd conìfere, a l'ha pì car la montagna.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenghe misumalpan
thumb|right|Distribussion La famija dle lenghe misumalpan a l'é na cita famija ëd lenghe parlà da le popolassion native dl'América sentral, pì che àutr an an Nicaragua.
Stercorarius parasiticus
Ambient
A fan cobia fissa. A fan ël nil anté a-i sia dj'autr osej, an manera da podej-je robé 'l pess.
Lenghe misumalpan
Ant la classificassion ëd Joseph Greenberg (che a l'é stàita motobin criticà), le lenghe misumalpan a farìo part dël branch dle lenghe chibchan ëd la super-famija dle lenghe amerindie, parèj:
Stercorarius parasiticus
Distribussion
As treuva an Euròpa, Asia e América setentrional.
Grotte
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paolo Pilato (dal 16/06/2008).
Vervò
Vervò a l'é un comun dël Trentin-Sud Tiròl ëd 680 abitant, an provincia ëd Trent.
La Mòta (BI)
right|140px La Mòta dj'Alcià o mach La Mòta (Mottalciata an italian) a l’é un comun ëd 1.415 abitant dla provincia ëd Biela.
Vervò
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Chini (dal 9/05/2005).
La Mòta (BI)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Vanzi (da l' 8/06/2009).
Vervò
Anliure esterne
🇫🇮
Grotte
Anliure esterne
thumb|right|200px|Panorama
Arferiment
🇫🇮
Méry-Corbon
Méry-Corbon a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Bassa Normandìa, ant ël dipartiment ëd Calvados. A së stend për na surfassa ëd 7,59 km², con 873 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 115 ab/km². 🇫🇮
Lenghe misumalpan
Le lenghe misumalpan a son:
Seftigen
Seftigen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton ëd Berna, con sirca 2.063 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 3,90 km², con na densità ëd popolassion ëd 529 abitant al chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Burgistein, Gurzelen, Noflen, Uetendorf.
Lenghe misumalpan
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Seftigen
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
San Martiño de Asperelo, Rodeiro
San Martiño ëd San Martiño d'Asperelo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rodeiro. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 246 abitant (133 òm e 113 fomne), distribuì an 6 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Serval
Serval a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 2,14 km², con 43 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 20 ab/km².
🇫🇮
Lenga babine
Pais andoa a l'é parlà
La lenga babine o Babine a fa part ëd le lenghe na-dene e a l'é parlà dzortut an Canadà.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcr
🇫🇮
Vibrissea truncorum
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì.
Pholiota highlandensis
Descrission
Capel fin a 7 cm, sliss, seuli o pòch fiocos, brun groson. Bòrd pì ciàir. Lamele motobin s-ciasse, da biancastre a bes rusnent. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin-a a 0,8 cm, fibrilosa-peilosa sota la cortin-a, da biancastra a òcra giaunastra peui brunastra an bass. Carn da giaunastra a brun-a.
Ambient
A chërs a la prima, ant ij pòst brusà.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Vibrissea truncorum
Comestibilità
Sensa anteresse alimentar.
Pholiota highlandensis
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Vibrissea truncorum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Vibrissea truncorum (Albertini & Schweinitz) Fries
🇫🇮