cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liguria
La Liguria a l'é na region dël nòrd-òvest dl'Italia. Sò cap-leu a l'é Génoa. A l'é la tersa region pì cita për estension (5.416 km²) e a conta 1.550.640 milion d'abitant.
Geografìa
A confin-a a nòrd con ël Piemont e l'Emilia-Romagna, a òvest con la Fransa e a est con la Toscan-a. A sud a l'é bagnà dal Mar Ligurin. Bele che la region a sia davsin al mar, a l'é motobin montan-a: el 34,9% dla region a l'é fait da colin-e e 'l 65,1% da brich.
Sità e provinse
right|300px La Liguria a l'ha 4 provinse:
Aministrassion
Ël President dla Region a l'é Giovanni Toti (dal 11/06/2015).
Anliure esteriore
🇫🇮
Alfredo Trombetti
miniatura Glotòlogh e filòlogh, mèmber dl'Academia d'Italia. Alfredo Trombetti a l'era nassù a Bològna ai 6 ëd gené dël 1866, fieul d'Alfredo, travajeur dla càuna, e ëd Viola Mingozzi, ch'a travajava an na fàbrica dë stòfe.
Trombetti a l'avìa frequentà le scòle elementar fin-a a la sconda o la tersa. Peui, da sol o con ëd magìster amprovisà, a l'ha amprendù ël dissegn e ij rudiment ëd vàire lenghe: fransèis, alman, castilian, latin, grech.
A quìndes agn a l'é mòrtie sò pare. Chiel antlora a l'ha dovù travajé: da 'n barbé, peui da 'n bisotié e da 'n sartor. Antratant, a l'era stàit arcomandà al diretor dël seminari, për che chiel-sì a-j mostrèissa grech, àrabo e latin. Ël libré Guidi, anté che Trombetti a catava gramàtiche àrabe dë sconda man, a l'ha parlà ëd chiel a l'arnomà epigrafista e latinista Teodorico Landoni. Chiel-sì, an arconossend-ne le capassità d'amprendiment ëd le lenghe, a l'ha decidù ëd felo studié gavandlo da 'n botega. Ai 10 dë dzèmber 1883 a-i surtìa an sij giornaj La Patria e La Stella d'Italia na sòrt ëd sertificà, sot-signà da Gino Rocchi, Landoni, Giambattista Gandino e Giosuè Carducci, ch'a dasìa cont ëd le capassità dël giovo. Për conseguensa, la comun-a ëd Bològna a l'ha decidù d'assigné a Trombetti un sussidi strasordinari ëd 600 lire l'ann, për ch'a podèissa frequenté un cors dë studi regolar.
Alfredo Trombetti a oten tòst la licensa al ginasi e a a l'é brilant ëdco al liceo. Dël 1891 a pija, con làuda, la làurea an litre. Antratant, dël 1890 a l'era mariasse con Virginia Patelli e dël 1891 a l'é nassuie soa prima cita Ida.
A ancamin-a a travajé al ginasi ëd Cefalù, peui a Santa Maria Capua Vetere e a Monteleone Calabro, fin-a a oten-e la càtedra al liceo ëd Coni. A Coni, Trombetti a séghita ij sò studi lenghìstich: a l'ancamin dël 1903 a concor e a vagna ël premi real për la filologìa bandì da l'Academia dij Linceo con un travaj an quatr volum Nessi genealogici tra le lingue del mondo antico, an sla monogénesi dël lengage. Dël 1904, për l'anteressament dj'onorèivoj Cortese e Galimberti, a l'é nominà professor ordinari.
Alfredo Trombetti a l'é mòrt ant ël dòp-disné dij 4 ëd luj 1929 al mar dël Lido ëd Venessia, massà da na paràlisi al cheur antramentre ch'a fasìa ël bagn dòp mangià. Ël discors comemorativ a soa sepoltura a l'é stàit ëtnù dal resior dl'Università ëd Bològna.
Studi
Trombetti a l'é stàit ël prim a arconòsse dël 1923 la sëmijansa dla lenga basca con le lenghe caucàsiche e con la famija sino-tibetan-a, antissipand l'atual arserca sl'antica lenga denecaucàsica.
A l'é dzortut arcordà për soe teorìe monogenétiche confoma a le quaj tute le lenghe dël mond a ven-o da na lenga sola parlà ant la preistòria. Ant l'euvra L'unità a l'adoss dël langage a l'é spiegà la version dij fàit da soa mira:
“''Prima che tut l'antichità dl'òm, e donch dël langage, a peul pa esse stragròssa 'me cheidun a l'ha fortì. Àora, dagià che la diferensiassion lenghìstica as crea ant un temp dàit, mi i chërdo ëd podèj dé coma mìnim ël nùmer ëd 30 mila agn e coma màssim ël nùmer ëd 50 mila […] Nojàutr ij chërdoma che la monogénesi dël langagi a l'é n'argoment assè fòrt favorèivol a la monogénsi dl'òm''” pàgine 19-20.
Euvre
(an italian) 🇫🇮
Lenga Tulehu
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Tulehu ò Tulehu a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Tulehu a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tlu
🇫🇮
Edoardo Ignazio Calvo
Poeta, dzortut an lenga piemontèisa, ma ëdcò an fransèis e an italian.
Barbianello
Barbianello (Barbiané an dialèt oltrapadan) a l'é un comun dla Lombardìa d'872 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Edoardo Ignazio Calvo
Biografìa
thumb|right|200px|Edoardo Ignazio Calvo Francesco Maria Edoardo Ignazio Calvo a l'era nassù a Turin ël 13 d'otóber dël 1773; na làpida su soa ca natal, an contrà Prinsi Medeo 41, promovùa da la Ca dë studi piemontèis, an arcòrda la nàssita. Sò pare a l'era ël médich Carlo Calvo, soa mare Giulia Antonia Bottacchio. A l'era stàit batijà ant la veja cesa dij sant March e Leonard. Da masnà a l'ha vivù soens a Cinsan, andoa soa famija a l'avìa ëd proprietà.
Barbianello
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giorgio Falbo (da l' 8/06/2009, second mandà dal 26/05/2014, dagià sìndich dal 1995 al 2004).
Edoardo Ignazio Calvo
Biografìa
A l'era laureasse an Medsin-a con na tesi an latin antitolà De scorbuto. A l'ha partessipà an pien a le vicende giacobin-e e ëd Napoleon. A l'avìa apopré 25 agn cand a l'é partì për j'Alp fransèise, spetand che la rivolussion fransèisa a mnèissa progress an Piemont; ma peui, rintrà, a l'era restà delus. A l'era torna partì da Turin cand l'esèrcit ëd Suvorov as avzinava.
Barbianello
Arferiment
thumb|left|300px|Panorama 🇫🇮
Edoardo Ignazio Calvo
Biografìa
Vers la mità dël 1800, Calvo a torna a Turin e a l'é nominà médich assistent a l'ospidal San Gioann. A scriv soe Fàule moraj e sòn a fa anrabié ël governador fransèis, ch'a da l'órdin d'arestelo. La comission esecutiva, formà da Carlo Botta, Carlo Bossi e Carlo Giulio, a lo anforma dël privo, e Calvo a peul ëscapé a Candieul da sò amis ël cont Chiavarin-a.
A l'é mòrt ël 29 d'avril dël 1804, che a l'avìa mach 31 agn, ëd tifo, antramentre ch'a cudìa ij sò malavi al San Gioann.
Edoardo Ignazio Calvo a l'é stàit ël pì avosà poeta piemontèis dël Setsent. A l'é conossù a livel nassional e a ancamin-a a esse conossù a lë strangé, përchè eut soe poesìe a son ëstàite traduvùe an anglèis.
La stason giacobin-a
A l'é miraco la prima euvra an piemontèis d'Edoardo Ignazio Calvo. Chèich vers dla canson: <BR> Chèich vers dla poesìa: Chèich vers dla poesìa: Chèich vers dla poesìa: Chèich vers dla poesìa:
J'euvre dla disilusion
Antra le pì avosà a-i son le Fàule moraj (1802-03, poesìe an tersa rima piemontèisa).
J'àutre euvre dla disilusion a son: Na stansia. Chèich vers dla fàula: Na stansia. Chèich vers dla fàula: Un-a 'd soe euvre minor. Chèich vers dla fàula: le budele con l'oment? Un-a 'd soe euvre minor. Chèich vers dla fàula: Un-a 'd soe euvre minor. Chèich vers dl'euvra: A l'é l'ùltima euvra, nen finìa, ëd Calvo. Chèich vers dl'euvra:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese
🇫🇮
Varal
left|thumb
Ganoderma lipsiense
thumb|right
Varal
Varal (Varallo an italian) a l’é na comun-a ëd 7.556 abitant ëd la provincia ëd Vërsèj.
Ganoderma lipsiense
Descrission
La surfassa dë dzora a l’é brun-a, maròn tabach fin a nèira anvejand. Ël contest a l’é brun rossastr, ij tuboj a son dël midem color. Ij bòrd, an mente dla chërsùa, a son ciàir; la surfassa ëd sota a l’é biancastra bes, a ven scura con la manipolassion. Quand che le spore a maduro, ël fonz a peul esse coatà da ‘d pover sporal: a smija na drolarìa, ma a l’é mal fé spieghé com ch’a possa capité.
Costa lenga a smija motobin a Ganoderma adspersum.
Varal
Aministrassion
El sìndich a l'é Gianluca Buonanno (Lija Nòrd, dal 2002 - scond mandà).
Ganoderma lipsiense
Ambient
A chërs al pé dle latifeuje, da ràir sota conìfere.
Varal
Vardé ëdcò
400px|center
Arferiment
🇫🇮
Lenga darkhat
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Darkhat o Darkhat a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Mongòlia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Darkhat a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=drh
Lenga mòngol, periférich
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Mòngol, periférich ò Mòngol, periférich a fa part ëd le lenghe altàiche e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Isle of Man Airport
L'Isle of Man Airport a l’é n'aeropòrt localisà ans l'Ìsola ëd Man.
Lenga mòngol, periférich
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mòngol, periférich a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mvf
Sabia
miniatura|sinistra Sabia (Sabbia an italian) a l'é na frassion dla comun-a ëd Varal ëd 68 abitant, an Valsesia, provincia ëd Vërsèj. Fin-a al 1/1/2018 a l'é stàit na comun-a indipendenta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Guido Crevola (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Lenga kalmyk-oirat
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Kalmyk-Oirat o Kalmyk-Oirat a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kalmyk-Oirat a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xal
Inonotus tomentosus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a reis ant ij bòsch ëd sapin.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Inonotus tomentosus (Fr.) Teng
🇫🇮
Phellodon tomentosus
Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd conìfere o ant ij bòsch mës-cià.
Stereum hirsutum
thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
Resupinà peui sporzù (fin a 3 cm.), comfluent (vàire dm.). Part fèrtila (imenòfor) da òcra giàun a giàun arancion, un pòch zonà, un pòch seuli. Part da dzora giàun òcra, peilosa, zonà. Carn com ël coram
Lenga dení
Pais an dova a l'é parlà
La lenga dení o Dení a fa part ëd le lenghe arauan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Stereum hirsutum
Ambient
A chërs an dzora a latifeuje, tut l'ann.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga dení
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Dení a peul esse:
Phellodon tomentosus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Stereum hirsutum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Stereum hirsutum (Willd. : Fr.) S. F. Gray
Lenga dení
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=dny
Stereum hirsutum
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Leonardo Fibonacci
thumb|right|200px|Leonardo Fibonacci Matemàtich.
Lenga dení
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Leonardo Fibonacci
Leonardo da Pisa dit Fibonacci, visadì fieul ëd Bonaccio, a l'era nassù a Pisa anviron dël 1180 e a l'é mòrt ambelelì anviron dël 1250.
Soa granda euvra Liber abbaci a l'é dël 1202 (sconda edission dël 1228); l'àutra soa euvra fondamental, Practica geometriae, a l'é dël 1223. Ant ël Liber abbaci a l'é smonù ël neuv sistema posissional dë scritura dij nùmer, con ël nùmer zero (paròla ch'a veul dì veuid), e as mostra coma fé ij cont con cost sistema.
Tra l'àutr, Fibonacci a l'ha proponù ël valor 3,1418 për ël nùmer π.
Euvre
L'euvra ëd Fibonacci a l'é stàita conossùa dal mond matemàtich mersì a n'edission dij sò scrit an doi gròss volum dovùa al prinsi Baldassarre Boncompagni Ludovisi. A l'é formà da quìndes capìtoj ch'a rësguardo dij problema aritmétich aplicà a 'd chestion pràtiche e ëd transassion comersial. A l'é partagià an set capìtoj e a conten un grand nùmer ëd problema ëd geometrìa aplicà a plance pian-e e sòlide. A constituiss la prima aplicassion ëd l'àlgebra a la geometrìa. Cost'euvra, considerà fin-a a antlora spërdùa, a l'é stàita artrovà, an na còpia dël sécol ch'a fa XVI, da Boncompagni ant la Bibioteca ambrosian-a. A l'é dedicà a Federich II e a l'é formà da vint proposission. Na colession d'arzolussion a dij problema ch'a l'avìo smonuje. An dzorpì, Fibonacci a l'é autor d'un coment al lìber X d'Euclid. A l'ha ëdcò scrivù na litra, mandà al filòsof Teodòr dla cort ëd Federich II, dzora a doi problema, un d'àlgebra, l'àutr d'àlgebra geométrica. 🇫🇮
Phellodon niger
Descrission
Capel fin a 7 cm, turbinà, biancastr peui bleu nèir, creus, fibrilos-feltrà radialment. Part drùe (imenòfor) a uje grise. Gamba pien-a, feltrà, da brun-a a porprà neira. Soens confluent.
Ambient
A chërs ant ij bòsch. Miraco as riduv.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellodon niger Banker in Peck
🇫🇮
Campospinoso
Campospinoso (Campaspinus an dialèt oltrapadan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.032 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Inonotus triqueter
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Campospinoso
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Paolo Fasani (dal 14/06/2004, second mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
Inonotus triqueter
Ambient
A chërs al pé o vzin a bion ëd conìfere.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Inonotus triqueter (Fr.) P. Karsten
🇫🇮
Lenga culina
Pais an dova a l'é parlà
La lenga culina o Culina a fa part ëd le lenghe arauan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Lenga mogholi
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Mogholi o Mogholi a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Afgànistan.<BR> <BR>
Cravajan-a
right|140px Cravajan-a (Cravagliana an italian) a l’é un comun ëd 283 abitant ëd la provincia ëd Vërsèj. Ël pais a resta a 73 chilòmeter da Vërsèj, a n'autëssa ëd 615 méter.
Lenga culina
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Culina a peul esse:
Cervat
right|140px thumb|left|200px|Panorama Cervat (Cervatto an italian) a l’é un comun an provincia ëd Vërsèj. A conta mach 51 abitant e a l'é për sòn un dij pi cit comun italian për popolassion.
Lenga mogholi
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Mogholi a peul esse:<BR> <BR>
Cervat
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Federica Stalla (da l' 8/06/2009).
Lenga culina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cul
Cravajan-a
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Bossi (dal 30/05/2006).
Lenga mogholi
Classificassion
<BR>
Cervat
Arferiment
🇫🇮
Lenga mogholi
Còdes ISO
<BR>
Cravajan-a
Arferiment
🇫🇮
Lenga culina
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga mogholi
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mhj
🇫🇮
Provincia ëd Potensa
La Provincia ëd Potensa a l'é an Basilicà e a comprend 100 comun.
Lenga Boga
Lenga Boga
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Boga o Boga a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Phellodon tomentosus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Phellodon tomentosum (L. : Fr.) Banker
Lenga Boga
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Boga a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Phellodon tomentosus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Provincia ëd Potensa
A l'ha na surfassa ëd 6.548 km² e a conta 420.056 abitant.
Sò capleugh a l'é Potensa.
Geografìa
A confin-a a òvest con la Campania (provinse ëd Salern e Avlin), a nòrd con la Pulia (provinse ëd Fògia, Barletta-Andria-Trani e Bari), a est con la provincia ëd Matera e a sud con la Calabria (provincia ëd Cosensa). A òvest a l'é bagnà, mach për un cit trat, dal Mar Tireni.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Pietro Lacorazza (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Provincia ëd Matera
130px|right La Provincia ëd Matera a l'é an Basilicà e a comprend 31 comun.
A l'ha na surfassa ëd 3.446 km² e a conta 203.520 abitant.
Sò capleugh a l'é Matera.
Geografìa
A confin-a a nòrd con la Pulia (provinse ëd Tàranto e Bari), a òvest con la provincia ëd Potensa e a sud con la Calabria (provincia ëd Cosensa). A est a l'é bagnà dal Mar Jòni.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'é Francesco Stella (da l' 8/06/2009).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga even
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Even o Even a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Even a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=eve
Silogism
Conforma a la definission d'Aristòtile ant j'Analìtich prim, ël silogism a l'é 'n discors anté che an avend fortì dle còse, cheicòs d'àutr a dev për fòrsa ven-e ëd conseguensa, e sòn sensa avèj da manca ëd gionté d'àutri termo al discors. Bele che costa definission a fasa nen distinsion antra 'l silogism e d'àutre forme d'anferensa, l'anàlisi d'Aristòtile as consentra dzora un tipo spessìfich ëd rasonament ch'a deuvra lòn che chiel a ciama l'enonsià categòrich. A-i son quatr forme ëd costi enonsià. Mincadun a consist d'un quantificator, un termo soget e un termo predicà. A peulo esse arpresentà parèj:
L'esempi clàssich ëd silogism vàlid a l'é:
Ël problema che Aristòtile a l'ha smonù e sërcà d'arzòlve a l'é ëd dé na caraterisassion general dij silogism vàlid. Ës problema a l'é stàit arzolvù da Christine Ladd-Franklin vers la fin dël sécol ch'a fa XIX. 🇫🇮
Inonotus ulmicola
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs sota la scòrsa ëd j'orm.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Inonotus ulmicola Corfixen
Art astrata
L'art astrata, o art nen figurativa, as dësvlupa an Euròpa a ancaminé dal 1910 e a së spantia an tut ël mond. Pionié ëd costa tendensa a son ëstàit Kasimir Malevich e Piet Mondrian.
Inonotus ulmicola
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Fobel
thumb|right|200px|Panorama Fobel (Fobello an italian) a l’é un comun ëd 246 abitant ëd la provincia ëd Vërsèj.
Art astrata
Da sempe ij pitor e jë scultor a conossìo e a sfrutavo la capassità dle linie, dle surfasse, dij volum, dij color d'esse butà ansema për toché la sensibilità e ël pensé, e d'element d'art astrata as peulo trovesse già ant l'art primitiva; ma fin-a antlora a stimavo che an butandje ansema as dovìa fé arferiment a l'arpresentassion, pì o meno conforma, dla realtà tangìbil. Ij predecessor diret ëd së stil a son ëstàit ij doi moviment novator dj'achit dël sécol ch'a fa XX: la pitura fauve, ch'a buta an second pian dissegn e prospetiva për ponté an sël color, e ël cubism, angiagià 'd fasson direta ant la scomposission ëd la forma. L'advent ëd la fotografìa a l'ha miraco possà vàire artista a l'arserca 'd lòn ch'a scapa a la vision ogetiva dël real, visadì 'd lòn ch'a rintra nen ant un fàit figurativ. J'artista astrat a atribuisso a j'ansem ëd linie, surfasse, volum, color un podèj emotiv bastant për fabriché d'art. Ant l'art astrata ël soget arpresentà a resta nen essensial, ma as lìmita a sugerì dij valor cromàtich, linear, volumétrich, compositiv, a travers dij quaj l'artista a smon soe concession. Donca l'astratism, ch'a l'é pa mach un moviment, a l'ha dàit l'andi a na neuva fas ant la stòria dla pitura e dla scoltura; d'àutra part la pitura nen figurativa a gropa dle liure s-ciasse con l'architetura moderna, coma testimonià ëdcò dal moviment De Stijl, fondà dël 1917.
Fobel
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gianluca Locatelli (da l' 8/06/2009).
Personalità
Al Fobel a l'é nassù, dël 1881, Vincenzo Lancia, fondator dla meison viturìstica Lancia. 🇫🇮
Companìa ëd San Pàul
La Companìa ëd San Pàul a l'é stàita fondà dël 1563 coma confratérnita ëd carità.
Al di d'ancheuj a l'é un-a dle pì grande fondassion ëd drit privà europenghe, con dij fond d'apopré 9 miliard d'éuro. A l'ha 'd but d'anteresse pùblich e d'utilità sossial, për cissé ël dësvlup sivil, coltural e econòmich. A l'é ativa ant ij setor dl'arserca sientìfica, econòmica e giurìdica; l'educassion; l'art; la conservassion e la valorisassion dj'ardità e dj'atività colturaj e dël teritòri; la salute; l'assistensa a le categorìe sossiaj pì malorose. 🇫🇮
Lenga jamamadí
Pais an dova a l'é parlà
La lenga jamamadí o Jamamadí a fa part ëd le lenghe arauan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jaa
🇫🇮
Belgioioso
Belgioioso (Balgiuùs an dialèt pavèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 6.187 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Sità gemelà
Belgioioso a l'é gemelà con:
Arferiment
thumb|left|300px|Ël castel dël 1980 🇫🇮
Agata Sofia Sassernò
Poetëssa an lenga fransèisa. Agata Sofia Sassernò a l'era nassùa dël 1814 e a l'é mòrta ai 6 ëd giugn dël 1860.
A ancamin-a a scrive poesìa ch'a l'é ancor adolessent. A sëddes agn a l'avìa mandà na soa poesìa al general Lafayette, ch'a l'era restà sburdì da l'antusiasm dla fija.
Dël 1838 a pùblica a Nissa Marìtima ël volumet Les sylphides, dedicà a re Carl Albert. L'arcòlta ëd poesìe a l'ha avù 'n bon sucess: pì che 1400 còpie vendue e quìndes recension ansima a vàire giornaj. Ses agn apress, a Turin, a-i seurt Haute-Combe, poema patriòtich d'esaltassion dla monarchìa sabàuda, scrivù su comission ëd Marìa Cristin-a, la vidoa ëd Carl Felis.
Dël 1846, ancor a Turin, a-i seurt Ore meste - Chante sur l'Italie et poésies intimes et religieuses e ant ël 1851 l'arcòlta Glorie e sventure - Chants sur la guerre de l'indépendence italienne et poésies nouvelles. Dël 1854, a Paris, a l'é publicà Poésies françaises d'une Italienne, con na prefassion anònima ma che cheidun a atribuiss a Sainte-Beuve. Mersì a l'anteressament ëd madama Pomba, soa amìa e protetris, dël 1856 a pùblica Pleurs et sourires - Étrenne poétique dedié aux dames Piémontaises. 🇫🇮
Katharina Szelinski-Singer
thumb|upright=1.0|Scultura „Goldmarie“, 1981, arenaria
Travaj
L’artista a l’é stàita anleva dël mèistr Richard Scheibe ant l'Universität der Künste Berlin (Università dle Bele Art ëd Berlin). Anvers a la mità dj’ann ‘50, pen-a apress d’avèj finì sò studi, a-j dan l'ancàrich dë fé un monument për ël Volkspark Hasenheide (Parch dël Pòpol ëd Hasenheide), a Berlin. Ël monument a resta n’arconossiment a le Trümmerfrauen (le fomne ch’a l’han travajà a gavé via le macerie dapress a la sconda guèra mondial). Sta scultura-sì a resta fin ël dì d’ancheuj soa euvra pì conossùa dal gran pùblich.
Combin ch’a l’abia pijàit part con chèich sò tòch sìngol a vàire esposission coletive, a l’é mach dël 1987/1988 ch’a së smon torna al gran pùblich daspërchila, na vira che ël Georg Kolbe-Museum (musé Georg Kolbe) a organisa la prima esposission mach fàita ëd soe euvre, con na colession ëd 45 tòch.
Sò travaj figurativ a ancludo anviron 100 sculture. A l’ha creà squasi mach còrp e teste ëd fomne, che soèns a l’han d’element d’autoritrat ò pura che a son determinà da dij tema biogràfich. An particolar, soa serie Köpfe (teste) dj’ann ‘70 a l’é dëstacasse da ‘nt l'anfluensa ëd sò mèistr Richard Scheibe e a l’é rivà a na soa espressività original.
Materiaj e crìtica
Katharina Szelinski-Singer a l’ha sempe avù pì car travajé ant sla pera natural, ma ant ël moment ch’a l’é rivà a ‘n sò dësvlup andipendent a l’ha tacà a travajé viaman pì soèns ëdcò con bronz e giss. Jë stòrich ëd l'art a buto soa euvra ant la tradission dla scòla dë scultura ëd Berlin.
Referense (catàlogh dj'esposission)
🇫🇮
Càuss (colp ëd pé)
Ant ël combatiment còrp a còrp, ant j'art marsiaj e ant jë spòrt, un càuss a l'é un colp dàit con na part dl'art anferior (pé, tibia, gënoj o da na mira genérica la gamba): an particolar, ant j'art marsiaj as parla ëd "càuss" cand ch'as frapa con ël pé o la tibia, antant che ij colp ëd gënoj a son denominà an manera diversa (ëd sòlit, "gënojà"). Ël càuss a l'é dovrà ant ël combatiment dzortut për ataché, ma a peul esse dovrà ëdcò tanme arma ëd difèisa ant ij confront d'àutri càuss (tanme lë "stop kick" ant ël Jeet Kune Do). An general, ij càuss a son pì lent che ij pugn e a son pì fòrt che ij colp con le man.
Ij càuss a son na part fondamental an vàire art marsiaj. Chèich esempi a son: ël wushu, ël karate, ël kick-boxing, ël tangsudo o ël taekwondo; d'àutre art, anvece, a deuvro gnun tipo ëd càuss, tanme ant ël cas dël judo o dla bòcs. D'àutre art marsiaj a peulo dovré chèich tipo ëd càuss, për esempi limità a j'atach a le gambe e a le part pì basse dël còrp ëd l'aversari.
Càuss comun
Ij càuss frontaj e lateraj, ëd forma "pistonà", an sj'art anferior a son autorisà për ij professionista e an chèich categorìa, ma pà an tuti ij pais.
A-i son vàire càuss ìbrid, parèj dël "lateral-frontal" (side-front) ch'a l'é un "càuss lateral" con ij galon pitòst ëd facia ch'a përmet ëd feje vnì dapress dle técniche ëd pugn tant dovrà an difèisa ativa.
Càuss men praticà
Categorìa ëd càuss con gamba drita, dit "a baston" (stick kick):
Càuss arvirà e volant
Chèiche técniche a peulo dovré ansema ij colp arvirà e ij sàut.
Lenga Ga'anda
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Ga'anda o Ga'anda a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Albuzzano
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Tombola (dal 26/05/2014).
Lenga Ga'anda
Classificassion
<BR>
Albuzzano
Arferiment
🇫🇮
Lenga Ga'anda
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gqa
Rimela
thumb|right|200px|Panorama Rimela (Remmalju an walser, Rimella an italian) a l’é un comun ëd 142 abitant dla provincia ëd Vërsèj.
Aministrassion
🇫🇮
Hydnellum suaveolens
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an sla tèra dij bòsch ëd conìfere o mës-cià, associà a Picea abies.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga evenki
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Evenki o Evenki a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Cin-a.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Even a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=evn
Lenga oroqen
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Oroqen o Oroqen a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Cin-a.<BR> <BR>
Irpex lacteus
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga oroqen
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Oroqen a peul esse:<BR> <BR>
Irpex lacteus
Ambient
A chërs an dzora a branch e bion ëd latifeuje.
Lenga oroqen
Classificassion
<BR>
Irpex lacteus
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Lenga oroqen
Còdes ISO
<BR>
Irpex lacteus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Irpex lacteus (Fr.) Fr.
Hydnellum caeruleum
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Irpex lacteus
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga oroqen
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=orh
Hydnellum caeruleum
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Hydnellum caeruleum (Horn. : Fr.) P. Karsten
🇫🇮
San Xurxo da Mariña, Ferrol
San Xurxo ëd San Xurxo dla Mariña a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ferrol. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 446 abitant (233 òm e 213 fomne) distribuì an 2 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Giuseppe Talamoni
Biografìa
Giuseppe Talamoni a l'era nassù a Monza ai 9 ëd magg dël 1886 e a l'é mòrt a Varèis j'8 ëd gené dël 1968. A l'era diplomasse a l'Academia ëd Brera e, apress ij vint agn, a l'era trasferisse a Varèis]. A l'avìa fondà ël Gruppo Folcloristico Bosino ant ël 1927 e a l'avìa creà la mostacia varesin-a, ël "Pin Girometta".
Euvre
La soa euvra pì conossùa a l'é La lenga dël Talamoni a l'é ël varesin genit, sensa anfluss milanèis. La grafìa a l'è normalisà.<BR>
I nôst tosann
An drinta a la poesìa I nôst tosann, destinà a esse musicà, ël Talamoni a parla dle fije an fior. L'inisse: <BR>
Ra moda d'or noeuvcent
An drinta a la poesìa Ra moda d'or noeuvcent, ël Talamoni a badin-a an sla modernità dël Neuvsent. L'inisse: <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Region Lombardìa - Antologia della poesia nelle lingue e nei dialetti lombardi
Arferiment
🇫🇮
Irpex oreophilus
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Irpex oreophilus (Lindsey & Gilb.) Niemelä
🇫🇮
Lenga jaruára
Pais an dova a l'é parlà
La lenga jaruára o Jaruára a fa part ëd le lenghe arauan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Jaruára a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jap
🇫🇮
Corteolona
Corteolona (Curtlòna an dialet pavèis) a l'é un pais dla Lombardìa, an provincia ëd Pavìa.
A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2015; dal 01/01/2016 a fa part dël comun ëd Corteolona e Genzone.
🇫🇮
Lenga negidal
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Negidal o Negidal a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Negidal a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Angelo Bioletto
Dissegnator e caricadurista. Angelo Bioletto a l'era nassù a Turin dël 1906 e a l'é mòrt ai 26 dë dzèmber dël 1986.
Lenga negidal
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=neg
Angelo Bioletto
🇫🇮
Filighera
Filighera (Flighéra an dialèt pavèis) a l'é un comun dla Lombardìa d'876 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandro Pettinari (dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Paulohi
Pais andova a l'é parlà
La lenga Paulohi o Paulohi a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Paulohi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=plh
🇫🇮
Hydnellum peckii
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an sla tèra dij bòsch ëd conìfere o mës-cià.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Politécnich ëd Milan
thumb|right|200px|La fassada dël Politécnich Ël Politécnich ëd Milan a l'é stàit fondà dël 1863 për inissiativa ëd Francesco Brioschi, con ël nòm ëd Real Anstitù Técnich Superior. Soa creassion a l'é stàita regolà da la laj Casati.
Dël 1927 ël Politécnich ëd Milan a l'ha tramudà soa sede a la Sità djë studi.
Organisassion
A l'é formà da 17 dipartiment e 9 facoltà (d'angegnerìa, architetura e dissègn andustrial) con 7 sede an Lombardìa e Emilia-Romagna.
A conta pì che 38000 student anscrivù, dont scasi 900 ant ël dotorà d'arserca.
🇫🇮
Lenga nanai
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nanai o Nanai a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nanai a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Genzone
Genzone (Gensón an dialet pavèis) a l'é un pais dla Lombardìa, an provincia ëd Pavìa.
Lenga nanai
Còdes ISO
<BR>
Genzone
A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2015; dal 01/01/2016 a fa part dël comun ëd Corteolona e Genzone.
Mohall, Dakota dël Nòrd
thumb|Localisassion Mohall a l’é na sità dël Dakota dël Nòrd. A l’ha na surfassa ëd 2,8 km² e na popolassion ëd 812 abitant (2000).
Lenga nanai
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=gld
Genzone
🇫🇮
Mohall, Dakota dël Nòrd
Anliure esterne
🇫🇮
Provincia ëd Catanzaro
130px|right La Provincia ëd Catanzaro a l'é an Calabria e a comprend 80 comun.
A l'ha na surfassa ëd 2.391 km² e a conta 368.923 abitant.
Sò capleugh a l'é Catanzaro.
Geografìa
A confin-a a nòrd con la provincia ëd Cosensa, a nòrd-est con la provincia ëd Croton, a sud con la provincia ëd Res ëd Calabria e a sud-òvest con la provincia ëd Vibo Valentia. A l'é bagnà a òvest dal Mar Tireni e a est dal Mar Jòni.
Stòria
Dël 1992 ël teritòri dla provinsa a l'é calà anviron dël 50% con l'istitussion dle neuve provinse ëd Croton e Vibo Valentia.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'è Wanda Ferro (dal 28/04/2008).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga orok
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Orok o Orok a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Orok a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oaa
Lenga Hwana
Lenga Hwana
Classificassion
Në schema ëd classificassion dl' Hwana a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=hwo
Lenga amahai
Pais andoa a l'é parlà
La lenga amahai ò Amahai a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Provincia ëd Cosensa
La Provincia ëd Cosensa a l'é an Calabria e a comprend 155 comun.
A l'ha na surfassa ëd 6.650 km² e a conta 732.615 abitant.
Sò capleugh a l'é Cosensa.
Geografìa
A confin-a a nòrd con la Basilicà (provinse ëd Matera e Potensa) e a sud con le provinse ëd Catanzaro e Croton. A l'é bagnà a òvest dal Mar Tireni e a est dal Mar Jòni.
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'è Mario Oliverio (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Sarcodon imbricatus
thumb|right thumb|right
Descrission
Capel fin a 20 cm, brun, motobin scajos, creus. Part drùa (imenòfor) con uje brun-e, fin a 1 cm. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 5 cm.
Ambient
A chërs sota conìfere.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Ischnoderma resinosum
thumb|right thumb|right
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje, dzortut an dzora a fò.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ischnoderma resinosum (Schrad.) P. Karst.
🇫🇮
Copiano
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Itraloni (da l' 8/06/2009, second mandà dal 12/06/2014).
Dòm ëd Civass
thumb|right|200px|Ël dòm ëd Civass Ël dòm ëd Civass a l'é antitlà a Santa Marìa Assunta e as treuva a Civass. Soa costrussion a l'ha ancaminà dël 1415 e a l'é stàit consacrà dël 1429. Tutun ij travaj a l'han seghità për sò cioché.
Copiano
Arferiment
🇫🇮
Dòm ëd Civass
La part pì voajanta ëd la costrussion a l'é 'l frontal con fassada an ëstil gòtich, sormontà da fronton a ponta e roson ariond bin soagnà. 🇫🇮
Sarcodon versipellis
Descrission
Cost capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Ambient
A chërs a partìe ant ij bòsch ëd conìfere e ant ij bòsch mës-cià.
Comestibilità
As peul nen mangesse.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga ulch
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Ulch o Ulch a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Ulch a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ulc
Malaca
thumb|right|160px La Malaca a l'é un djë stat federaj dla Malaysia.
As treuva ant la part sud-ossidental dla Malaysia ossidental.
La capital as ciama ëdcò Malaca.
A l'ha na surfassa ëd 1.650 km² e a conta anviron 713.000 abitant.
Anté ch'as treuva
300px|center
Stòria
Ël regn mercantil ëd Malaca a l'é stàit fondà da d'esilià sumatran dël Malayu (al di d'ancheuj Djambi) e costituì an sultanà dël 1445.
Favorì dal declin ëd la potensa marìtima indonesian-a e da le relassion priviliegià con la Cin-a, ël sultanà ëd Malaca a l'ha dësvlupà për pì che sinquant'agn na polìtica d'egemonìa dzora ij cit ëstat ëd la penìsola e na polìtica comersial agressiva anterompùa da l'ariv dij portughèis sistemasse an Malaca dël 1511 e ch'a l'han forsà ij sultan a tramudé a Johor. Ai portughèis as son sostituisse dël 1641 j'olandèis dont la polìtica comersial a visava a potensié sò mërcà ëd Batavia (al di d'ancheuj Djakarta) e sòn a l'ha condanà Malaca a 'n brusch declin.
Organisassion polìtica
La Malaca (nòm ofissial: Melaka) a l'é un dij quatr stat dla Malaysia ch'a l'é nen na monarchìa.
🇫🇮
Arnaldo Momigliano
thumb|right|200px|Arnaldo Momigliano Stòrich. Arnaldo Momigliano a l'era nassù a Caraj ai 5 dë stèmber dël 1908 e a l'é mòrt a Londra al 1m dë stèmber dël 1987.
Euvre prinsipaj
🇫🇮
Anthopoides virgo
thumb|220px|Anthopoides virgo thumb|220px|J'euv ëd l'Anthopoides virgo
Anthopoides virgo
Famija: ---
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: a l'é na cita gru, grua.
Ambient
Da finì.
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Anthopoides virgo
Lenga udihe
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Udihe o Udihe a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Russia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Udihe a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=uda
Gerenzago
Gerenzago (Giransà an dialèt pavèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.403 abitant, an provincia ëd Pavìa.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Daniele Mandrini (dal 26/05/2014).
Arferiment
🇫🇮
Lenga Elpaputih
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Elpaputih ò Elpaputih a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=elp
🇫🇮
Elpaputih language
Lenga paumarí
Pais an dova a l'é parlà
La lenga paumarí o Paumarí a fa part ëd le lenghe arauan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Paumarí a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=pad
🇫🇮
Lenga oroch
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Oroch a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oac
Lenga Jara
Lenga Jara
Bira Menabrea
thumb|right|250px|Bote prontà për l'aniversari ch'a fa 150 dla fondassion dl'asienda La bira Menabrea a l'é n'antica marca 'd bira fabricà da l'asienda ch'a l'ha l'midem nòm e che as treuva a Biela.
Lenga Jara
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Jara o Jara a fa part dle lenghe siàdiche e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Bira Menabrea
Sota costa marca, spantià 'nt ël mercà dai prim ani '90 dal Grop Forst, ma che a l'é ancora dla famija Thedy (ardité dij fondador ëd la società), a son fabricà minca agn 100.000 sentlìter ëd bira, dont na bon-a part a ven esportà a lë strangé.
Lenga Jara
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Jara a peul esse:<BR> <BR>
Bira Menabrea
Ant un sécol e mes ëd vita la bira Menabrea a l'ha vagnà vàire arconossiment e tra costi, nomach dël 1924, quatr premi ant j'esposission ëd Milan, Roma, Brussel e Paris. Da j'ani '30 dël sécol ch'a fa XX vàire òsto a l'han decidù 'd ciamesse con sò nòm, nen mach a Biela (anté che davzin a la fàbrica a-i son na piòla e un ristorant), ma 'dcò a Noara e a Turin.
Lenga Jara
Classificassion
<BR>
Sarawak
thumb|right|160px
Lenga Jara
Còdes ISO
<BR>
Bira Menabrea
Sempre davzin a la fàbrica a-i é ël Musé dla bira con vàire oget ëstòrich che a mostro ij sistema che a son stàit dovrà për prodùe costa beivanda.
Sarawak
Ël Sarawak a l'é un djë stat federaj dla Malaysia.
Lenga Jara
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jaf
Sarawak
As treuva ant la part nòrd-ossidental dl'ìsola dël Bòrneo (Malaysia oriental).
Bira Menabrea
Stòria
Tra 'l 1854 e 'l 1864, restà soj a guidé 'l laboratòri, ij frèj Caracc a l'han vendù la birarìa për 95.000 lire ëd col'época a doi ostan, Jean Joseph Menabrea (che peui con l'unità italian-a dël 1861 a cangia sò nòm an Giuseppe) e Antonio Zimmerman.
Sarawak
La capital a l'é Kuching.
Bira Menabrea
Stòria
L'asienda a resta peui mach ant le man ëd Menabrea e dij sò fieuj dël 1872 quand la rason social a dventa G. Menabrea e Figli.
La produssion ëd na Pilsner franch bon-a e ëd na scura ëd tipo "Monaco" (che a smija a fussa motobin apressià da Quintin Sela, polìtich e fondador dël Club Alpin Italian), a l'ha fàit cadò dël 1882 a Carlo Menabrea, fieul ëd Giusep, la nòmina a sivalié ëd l'Órdin ëd la Coron-a d'Italia arseivù da Umbert I.
Sarawak
Anté ch'as treuva
300px|center
Bira Menabrea
Stòria
Costa asienda ancheuj a l'é famosa përchè ant j'ani a l'é stàita bon-a a prodùe sempre pì bira sensa perde quaicòs sota la mira dla qualità: da j'8-10 mila lìter dël 1900 a son rivà a fene 100.000 lìter al di d'ancheuj.
Sarawak
Organisassion polìtica
Ël Sarawak (nòm ofissial:سراوق) a l'é un dij quatr stat ëd la Malaysia ch'a l'é nen na monarchìa.
Bira Menabrea
Stòria
Da j'ani '80, sempre con la famija Thedy coma guida, la bira Menabrea a l'ha angrandì ancora soa atività: l'angrandiment ëd la fàbrica 'd Biela, con la chërsùa dla produssion, a l'ha permëttù a l'asienda 'd seurte da na dimesion che, fin-a a col moment, a l'era stàita dzoratut provinsal.
Sarawak
Organisassion polìtica
A l'é aministrà da un governador. 🇫🇮
Bira Menabrea
Stòria
Con l'ariv dël Grop Forst, dël 1991, l'asienda a l'ha avù dle possibilità an pì sensa përde soa identità, soa andipendensa e soa tradission.
Dël 1996 për selebré sò aniversari nùmer 150 a l'ha fàit n'edission special ëd bote con na scrita dzora la tichëtta dedicà a cost moment.
Dël 2005 l'asienda a l'ha creà la Strong, na Dobi Malt a 6,5 Gré, cola con ël tass alcòlich pì àut antra le bire ch'a fa.
Anliure esterne
🇫🇮
St. Mary's Airport
Ël St. Marys Airport a l’é n'aeropòrt localisà a St. Mary's, Ìsole ëd Scilly, Cornovaja, Anghiltèra, Regn Unì.
Provincia ëd Res ëd Calabria
thumb|Localisassion La Provincia ëd Res ëd Calabria a l'é an Calabria e a comprend 97 comun.
A l'ha na surfassa ëd 3.183 km² e a conta 168.894 abitant.
Sò capleugh a l'é Res ëd Calabria.
Geografìa
A confin-a a nòrd-est con la provincia ëd Catanzaro e a nòrd-òvest con la provincia ëd Vibo Valentia. A l'é bagnà a òvest dal Mar Tireni e a sud e a est dal Mar Jòni. A dista 3,2 km da la Sicilia (Strèita ëd Messin-a).
Aministrassion
Ël President dla Provincia a l'è Giuseppe Morabito (dal 29/05/2006).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga Nusa Laut
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nusa Laut ò Nusa Laut a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Moluche).
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nusa Laut a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nul
Aquila clanga
Descrission
L'Aquila clanga (aghia, òja, n'àquila) an vòl a smija tuta nèira con gran ale e la coa curta. Për cassé as campa giù an pichià për ciapé cit mamìfer ma 'dcò osej com anie e pole da eva. A fà 'l nil dzor ëd piante aute an fasend na strutura larga pien-a ëd feuje e autra ròba còtia. A fà doi euv.
Ambient
J'ambient preferì a son lagh e fium con dle foreste ant le visinanse.
Distribussion
As riproduv dzortut an Russia e Polònia. A va a passé l'invern an Asia o Àfrica, ma 'dcò an Euròpa meridional.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Jersey Airport
Ël Jersey Airport a l’é n'aeropòrt localisà ans l'ìsola ëd Jersey, Balià ëd Jersey, Ìsole dël Canal.
Lenga suruahá
Pais an dova a l'é parlà
La lenga suruahá o Suruahá a fa part ëd le lenghe arauan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=swx
🇫🇮
Hydnum repandum
thumbnail|destra thumbnail|destra thumbnail|destra