cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenga Melo
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Melo o Melo a fa part dle lenghe omòtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Melo a peul esse:<BR> <BR>
Cliousclat
44.71667°N, 4.83667°W
Lenga Melo
Classificassion
<BR>
Cliousclat
Cliousclat a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 9,65 km², con 641 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 66 ab/km².
🇫🇮
Lenga Melo
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mfx
Lenga kru'ng 2
Pais andoa a l'é parlà
La lenga kru'ng 2 o Kru'ng 2 a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Cambògia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kru'ng 2 a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=krr
Kru'ng 2 language
Flavy-le-Martel
Flavy-le-Martel a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 12,83 km², con 1520 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 118 ab/km².
🇫🇮
Lenga wutung
Pais an dova a l'é parlà
La lenga wutung o Wutung a fa part ëd le lenghe sko e a l'é parlà dzortut an Papua Neuva Guinea.
Percile
Percile a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Roma, con sirca 216 abitant. A së stend su na surfassa ëd 17 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 13 abitant për chilòmeter quadrà. Ël pais a resta a 58 chilòmeter da Roma, a 585 méter d'autëssa. A confin-a con Cineto Romano, Licenza, Mandela, Orvinio (an provinsa ëd Rieti), Scandriglia (an provinsa ëd Rieti), Vallinfreda. 🇫🇮
Lenga wutung
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wutung a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wut
🇫🇮
Coscinia cribraria
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
La farfala a vòla an luj.
Distribussion
Tuta Italia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga yavitero
Pais an dova a l'é parlà
La lenga yavitero o Yavitero a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Venessuela.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yavitero a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=yvt
🇫🇮
Landivisiau
Landivisiau a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 18,97 km², con 8.254 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 435 ab/km².
🇫🇮
Banchëtte
right|140px Banchëtte (Banchette an italian) a l’é un comun ëd 3.397 abitant dla provincia ëd Turin.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Cieol (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Sità gemelà
thumb|right|200px|La cesa parochial Banchëtte a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
San Salvador de Bastavales, Brión
San Salvador de Bastavales a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Brión. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 253 abitant (138 fomne e 115 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Geme
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Geme a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=geq
Quercus pyrenaica
thumb|right thumb|right
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Teslin Airport
Ël Teslin Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Teslin, Yukon, Canadà.
Quercus pyrenaica
Distribussion
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Oyda
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Oyda o Oyda a fa part dle lenghe omòtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Oyda a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oyd
Lenga kravet
Pais an dova a l'é parlà
La lenga kravet o Kravet a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Cambògia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Kravet a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=krv
Warnow
Warnow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
A aparten a l'aministrassion ëd Grevesmühlen-Land.
Efet Compton
L'efet Compton a l'é un fenòmen fìsich dont l'antërpretassion a l'é dovùa a Arthur Compton.
Sophia Loren
thumb|right|200px|Sophia Loren Sofia Villani Scicolone , mej conossùa tanme Sophia Loren, a l'é n'atris nassùa a Roma ël 20 dë stèmber dël 1934.
Efet Compton
An fasend penetré na radiassion eletromagnética ëd frequensa bastansa àuta (ij raj X) an na sostansa, për esempi un blòch ëd parafin-a, e osservand la radiassion ëspantià ant le vàire diression, as treuva che la frequensa dla radiassion ëspantià a l'é nen pròpe ugual a cola dla radiassion ancidenta e a varia con la diression.
Ës fenòmen as peul nen ëspieghesse con ël concet clàssich d'onda eletromagnética. A l'é nopà tutafàit giustificà an dovrand ël concet ëd foton, con la condission d'atribuì al foton nen mach l'energìa E=hν, ma ëdcò na quantità ëd moviment con diression ugual a cola ëd propagassion ëd l'onda e dont ël mòdol as peul tiresse an dovrand le fórmole dla teorìa dla relatività. An efet, da l'espression dla massa relativìstica ëd n'oget material ch'a bogia con andi \vec u, un a treuva Dagià che l'energìa e la quantità ëd moviment a son ësmonùe da e un a oten na relassion antra p e E: Ël foton a bogia con andi u=c e a l'ha n'energìa bin definìa; antlora, për l'espression dl'energìa sì-dzora, a-i na ven che, tratà tanme na partissela, soa massa d'arpòs m_0 a dev esse nula. Donca An dovrand la longheur d'onda λ con la relassion λν=c, as oten-o j'espression për p dovrà ëd sòlit: 🇫🇮
Sophia Loren
Film prinsipaj
🇫🇮
Le Poët-Laval
Le Poët-Laval a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 31,22 km², con 809 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 25 ab/km². 🇫🇮
Pisoniano
🇫🇮
Lenga tubarão
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tubarão o Tubarão a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Lija Lombarda
La Lija a l'era formasse për buté antrap a Federich I ëd Hohenstaufen dit ël Barbarossa, imperator dël Sàcher Roman Imperi, ant sò tentativ dë slarghé l'anfluss imperial ant l'Italia stentrional.
Lenga tubarão
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tubarão a peul esse:
Lija Lombarda
La Lija a l'avìa l'apògg dël Papa Lissànder III, ch'a vorìa vëdde droché la potensa imperial ant l'Italia. La sità 'd Lissandria, fondà an Piemont d'la Lija Lombarda, a l'ha pijà sò nòm pròpi dal pontéfiss e a l'é nàita 'me fortëssa anti-imperial ai confin dël Marchesà ëd Monfrà, alià al Barbarossa.
Lenga tubarão
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tba
Lija Lombarda
A la fin dël sécol ch'a fa XX, Umberto Bossi a l'é ispirasse a costa aleansa për ël sò partì Lega Lombarda, ch'as ciamerà peui Lega Nord. 480px|center|thumb|Le Comun-e Libere e l'Imper Roman Sacrà. Cole rosse a son le sità 'd la Lija Lombarda. 🇫🇮
Lenga Eki
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Eki a peul esse:<BR> <BR>
Lenga tubarão
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Eki
Classificassion
<BR>
Quercus robur
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Lenga Eki
Còdes ISO
<BR>
Quercus robur
Distribussion
Da finì.
Notissie
Da finì.
Lenga Eki
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=eki
Fort St. James (Perison) Airport
Ël Fort St. James (Perison) Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Fort St. James, Columbia Britànica, Canadà.
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CYJM.
Barro, Noia
Santa Cristina ëd Barro a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Noia.
🇫🇮
Lenga subtiaba
Pais andoa a l'é parlà
La lenga subtiaba o Subtiaba a fa part ëd le lenghe subtiaba-tlapanec e a l'é parlà dzortut an Nicaragua.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Subtiaba a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sut
🇫🇮
Fluquières
Fluquières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,24 km², con 197 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 37 ab/km².
🇫🇮
Barbentane
Barbentane a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 27,13 km², con 3660 abitant, scond ël censiment dël 2005, con na densità ëd 135 ab/km².
🇫🇮
Landrévarzec
Landrévarzec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 20,18 km², con 1.372 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 68 ab/km².
🇫🇮
Geometrìa euclidéa
thumb|Miraco Euclid As costuma ciamé geometrìa euclidéa lë studi dle propietà dle plance ch'a resto invarià sota l'assion ëd lë strop dj'isometrìe. 🇫🇮
Teorema ëd Talete
Ël teorema ëd Talete a fortiss che un fassi ëd rete paralele a detèrmina ansima a doe trasversaj doi ansem ëd segment proporsionaj.
Aplicand ës teorema a 'n triàngol, i otnoma che na paralela a un-a dle bande che a rancontra j'àutre doe a-j partagia an dle part proporsionaj. 🇫🇮
Lenga abung
Classìfica
Në schema ëd classificassion dl'Abung a peul esse:
Teorema ëd Talete
Teorema de Tales משפט תאלס
Lenga abung
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=abl
🇫🇮
Lenga Kpatili
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kpatili o Kpatili a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Repùblica centrafrican-a.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kpatili a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kym
Schwende
Schwende a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Appenzell Intern, con sirca 2.063 abitant. A së stend su na surfassa ëd 57,5 km², con na densità ëd popolassion ëd 36 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comune: Appenzell, Gonten, Hundwil (ant ël canton d'Appenzell Estern), Rüte, Wildhaus (ant ël canton ëd San Gal).
La lenga ufissial a l'é l'Alman. 🇫🇮
Ne (GE)
Ne (Né an lìgur) a l'é un comun dla Liguria ëd 2.357 abitant, ant la Sità metropolitan-a 'd Génoa.
Curiosità
Ne a l'é, con quatr àutri pais, ël comun italian con ël nòm pi curt.
J'àutri a son Vo', Lu, Ro e Re.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Cesare Pesce (dal 14/06/2004, second mandà dal 07/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).
Anliure esterne
thumb|left|300px|La borgà ëd Nascio 🇫🇮
Pezobre, Santiso
San Cristovo ëd Pezobre a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santiso. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 175 abitant (84 òm e 91 fomne) distribuì an 8 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Ekit
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ekit o Ekit a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ekit a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=eke
Eremophila alpestris
thumb|right
Eremophila alpestris
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR> thumb|right
Geometrìa elementar
As ciama geometrìa elementar lë studi dle propietà ch'a resto invarià sota l'assion ëd lë strop dle similitùdin. 🇫🇮
Eremophila alpestris
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Eremophila alpestris
Lenga yabaâna
Pais an dova a l'é parlà
La lenga yabaâna o Yabaâna a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Yabaâna a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Poli
Poli a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 2386 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 103 ab/km quadrà. A confin-a con Capranica Prenestina, Casape, Castel San Pietro Romano, Roma, San Gregorio da Sassola. 🇫🇮
Folembray
🇫🇮
Loriol-sur-Drôme
44.7525°N, 4.82333°W
Lenga sou
Pais andoa a l'é parlà
La lenga sou o Sou a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Loriol-sur-Drôme
🇫🇮
Lenga sou
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Sou a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=sqq
Sou language
Bibia
A l'é ciamà 'dcò Sacre Scriture o Paròla 'd Nosgnor, për armarché l'inspirassion divin-a che a l'ha mnà ij sò autor a scrivla.
Bibia ebràica e samaritan-a
thumbnail|destra|200px|Ël Pentatéuch samaritan ëd Nablus (sécol ch'a fa XIII) Ël tèrmin "Bibia ebraica" a l'é dovrà për arfesse ai test sacrà ëd la religion ebràica. An efet costa costuma a l'é sbalià përchè la paròla Bibia a ven dal grech (a veul dì mach lìber), e ël tèrmin a l'é pa dovrà gnanca da j'ebreo. A l'é pì giust ël tèrmin Tanakh, acrònim sensa significà ant la lenga ebrea e formà da le prime litre dle part che a formo 36 lìber.
Torah (= Lèj o 'dcò Amaestrament; Pentatéuch = 5 stucc an grech) Neviim (= Profeta, peui dividù an profeta anterior e posterior) Ketuvim (= Scrit agiogràfich = sacrà, scrit an grech)
Tuti ij lìber ëd la Bibia ebrea a son ëstàit scrivù dzoratut an ebreo con ëd le part an aramàich.
Ant l'ebraism antich a-i ero dle division, ij saducé a pensavo che mach la Torah a fussa sacra, e dai temp antich ij samaritan a l'han ancora posission sìmij, an considerand coma canònich nomach ël Pentatéuch e 'l lìber ëd Giosué.
Bibia cristian-a
La Bibia cristian-a a comprend l'Antich Testament e 'l Neuv Testament, che a l'é nomach cristian e a parla dla vita e dj'euvre 'd Gesù ëd Nàsaret e dla pen-a nàita Cesa apostòlica.
Le Cese catòliche e cole ortodòsse a deuvro 'l cànon lissandrin (con quàich diferensa), che a comprend ëd lìber sia an ebreo che an grech. Ij lìber che a fan nen part dël cànon ëd la Bibia ebrea a son ciamà deuterocanònich. A l'ancamin, squasi tute le cese protestante, ëdcò con dle diferense gropà a dij periòd diferent, a son arfasse (për l'Antich Testament) al cànon ebreo, ma al di d'ancheuj la pì part a aceta ëdcò ij lìber deuterocanònich.
Ëdcò për ël Neuv Testament, scrivù an grech (ëdcò se miraco l' evangelista Maté a l'ha scrivù ël lìber ch'a-i é a la sorgiss ëd sò evangeli an ebreo o an aramaich), ant l'età antica a-i ero dle diferense tra le cese dzora 'l nùmer ëd lìber da pijé an considerassion coma inspirà da Nosgnor.
Dzoratut a-i ero 'd dubi dzora le epistole nen scrivue da Pàul ëd Tars e sl'Apocaliss.
La Bibia an Piemontèis
An Wiki Surgiss i peude trové ël progèt ëd tradussion dla Bibia an lenga piemontèisa, ch'a l'é a në stadi motobin avansà.
🇫🇮
Coscinia striata
Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sboss. Da finì.
Ambient
La ruva a viv an dzora a vàire piante. La farfala a vòla da magg a aost.
Distribussion
Tuta Italia.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Nzakara
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Nzakara o Nzakara a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Repùblica Sentrafrican-a.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Nzakara a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nzk
Damshagen
Damshagen a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Fort St. James - Sturt River Water Aerodrome
Ël Fort St. James - Sturt River Water Aerodrome a l'é n'aeropòrt localisà a Fort St. James, Columbia Britànica, Canadà.
Mackenzie Airport
Ël Mackenzie Airport a l’é n'aeropòrt localisà a Mackenzie, Columbia Britànica, Canadà.
Fort St. James - Sturt River Water Aerodrome
Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CAZ6.
Lenga tlapanec, acatepec
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tlapanec, Acatepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpx
🇫🇮
Landudal
Landudal a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 16,59 km², con 680 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km².
🇫🇮
Cornanda, Brión
Santa María ëd Cornanda a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Brión. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 242 abitant (125 fomne e 117 òm) distribuì an 5 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Eyguières
Eyguières a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 68,75 km², con 6 312 abitant, scond ël censiment dël 2007, con na densità ëd 86 ab/km².
Lenga atorada
Pais an dova a l'é parlà
La lenga atorada o Atorada a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Guyana.
Eyguières
🇫🇮
Lenga atorada
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Atorada a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Lenga Etebi
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Etebi o Etebi a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Etebi a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=etb
Lenga Wolaytta
Lenga Wolaytta
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Wolaytta o Wolaytta a fa part dle lenghe omòtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Wolaytta a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wal
Fonsomme
Fonsomme a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 9,6 km², con 554 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 57 ab/km². 🇫🇮
Lenga laven
Pais andoa a l'é parlà
La lenga laven o Laven a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Laven a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lbo
Staufen
Staufen a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton d'Argovia, con sirca 2.332 abitant. A së stend për na surfassa ëd 3,58 km², con na densità ëd popolassion ëd 651 ab/km². A confin-a con coste comun-e: Lenzburg, Rupperswil, Schafisheim, Seon.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman.
🇫🇮
Establet
Establet a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Ròno-Alp, ant ël dipartiment ëd Drôme. As dëstend su na surfassa ëd 12,58 km², con 21 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità d'1 abitant për chilòmeter quàder. 🇫🇮
Girard Desargues
thumb|right|200px|Girard Desargues Matemàtich, architet e anginié. Girard Desargues a l'era nassù a Lion dël 1591 (21 ëd fërvé o 2 ëd mars) e a l'é mòrt ambelelì dl'otóber dël 1661.
Ant un travaj dël 1639 a l'ha inaugurà ël métod dle projession sentraj, antroduvand për la prima vira ël concet ëd pont a l'infinì.
A pòrto sò nòm
🇫🇮
Agaricus langei
Descrission
Capel fin a 10 cm, da semisférich a bombà, fibrilos-squamos ëd brun rossastr ëdzora a un fond òcra motobin sombr. Bòrd ch'a passa un pòch fòra. Lamele reusa peui brun-e. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 2,5 cm, silìndrica, provrosa-fiocosa, bianca, macià ëd rossastr al toch peui gris brun monet. Anel da bianch a brunastr dëdzora. Carn biancastra, motobin anrossenta peui brun vinosa.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Agaricus langei (Möller) Möller
Lenga Zande
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Zande o Zande a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Còngo.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Zande a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zne
Ro (FE)
right|140px Ro (Rò an dialet fërarèis) a l'é un comun dl'Emilia-Romagna ëd 3.801 abitant, an provincia ëd Fërara.
Curiosità
Ro a l'é, con quatr àutri pais, ël comun italian con ël nòm pi curt.
J'àutri a son Vo', Lu, Ne e Re.
Pomezia
Pomezia a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 42.031 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 107 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 393 ab/km quadrà. A confin-a con Ardea, Roma.
🇫🇮
Ro (FE)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Filippo Parisini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Anliure esterne
🇫🇮
Lenga mapidian
Pais an dova a l'é parlà
La lenga mapidian o Mapidian a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Brasil.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Mapidian a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=mpw
🇫🇮
Kalkhorst
Kalkhorst a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Lenga Enwan
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Enwan o Enwan a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Enwan a peul esse:<BR> <BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=enw
Landudec
Landudec a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 20,4 km², con 1.183 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 58 ab/km².
🇫🇮
Lenga tlapanec, azoyú
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tlapanec, azoyú o Tlapanec, Azoyú a fa part ëd le lenghe subtiaba-tlapanec e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tlapanec, Azoyú a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tpc
Messin-a
miniatura|sinistra|panorama Messin-a a l'é na sità dla Sicilia ëd 243.315 abitant, capleugh dl'omònima provinsa.
Lenga tlapanec, azoyú
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Azoyú Tlapaneco language
Messin-a
A l'é na sità d'art ëd grand anteresse, un sènter comersial e un pòrt motobin amportant për ij tràfich con la penìsola italian-a.
Posission
Pòrta dla Sicilia, Messin-a as dëstend ai pe dij contrafòrt peloritan, dnans a la strèita ch'a pòrta sò nòm.
Stòria
Dal sécol ch'a fa VIII aGC as son stabilisse ambelessì dle popolassion calcidian-e. A l'é stàita peui sotmëtùa da Anassil ëd Res.
Alià ëd Siracusa contra Cartàgin, la sità a l'é stàita crasà dai pùnich dël 396 aGC e peui arcostruìa da Dionis ëd Siracusa.
A l'inissi dla prima guèra pùnica, a l'é vnùita na base roman-a për j'operassion militar. Parèj a l'é ancaminà un perìod ëd granda prosperità, mersì a soa posission ëstratégica. Ij roman a n'han fane na testa ëd pont për soa sucessiva espansion ant l'ìsola.
Sota August Messin-a a l'é stàita arconossùa tanme sità ëd sitadin roman.
Lenga Ranau
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Ranau a peul esse:<BR> <BR>
Messin-a
Stòria
Con ël droché dl'amper roman d'ossident ant ël 476, le migrassion bàrbare dij Vàndaj e dij Gòt a l'han duvertà un perìod ëd decadensa, anterompù da la dominassion bisantin-a, durant la qual ël pòrt a l'é stàit torna butà an servissi.
Lenga Ranau
Classificassion
<BR>
Messin-a
Stòria
Sità d'ancreuse rèis cristian-e, Messin-a a l'ha smonù n'arzistensa gorëgna a l'anvasion mussulman-a ëd Sicilia, mersì a la solidità ëd soa sinta ëd murajon. As rend dl'843, ma a Romëtta, anté ch'a l'era spostasse part ëd soa popolassion, la lòta contra j'orde àrabe a l'é andàita anans për pì d'un sécol.
Lenga Ranau
Còdes ISO
<BR>
Messin-a
Stòria
Ij norman a òcupo Messin-a dël 1061 e a na fan na fortificassion amportanta. A l'é l'ancamin d'un perìod fosonant d'arnassensa conòmica e urban-a, marcà da la costrussion dël palass real, dël dòm e dl'arsenal.
Lenga Ranau
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rae
Messin-a
Stòria
Peui a l'é stàita sotmëtùa a jë svev e pì tard a l'é vnùita aragonèisa. Dal 1734 a l'han regnà ij Borbon.
Lenga Ranau
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Messin-a
Stòria
La sconda guèra mondial a l'ha fàit a Messin-a dij dann motobin grev al tëssù urban.
Lenga Ranau
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Ranau language
Messin-a
Ij disastr naturaj
La sità a l'é postà an na zòna a fòrt arzigh sìsmich e a l'é stàita soens danegià dai taramòt.
Dël 1743 n'epidemìa ëd pest a fa meuire pì che quarantamila përson-e. N'afros taramòt a riva ant ël 1783. Ël taramòt ëd l'alba dij 18 dë dzèmber dël 1908, con dapress un maramòt, a càusa la mòrt ëd pì che sessantamila sitadin.
Urbanism
Al di d'ancheuj Messin-a a l'é na bela sità moderna, con le crosiere ampie e luminose e le costrussion realisà conforma a dij criteri anti-sìsmich ës-ciass, an na curnis urban-a motobin regolar e linear.
Leu d'anteresse
La sentral contrà Garibaldi a l'é 'l leu 'd rancontr preferì da j'abitant ëd Messin-a. An contrà Santa Cecilia tuti ij di a-i é ël mërcà dël pess; as treuvo ëdcò fruta e vërdura. N'àutr mërcà ëd tuti ij di a l'é col ëd Vila Giòstra, con d'artìcoj ëd vestimenta e prodot ëd l'artisanà: siràmiche, seda, brodarìe, porslan-e, tëssù e marionëtte sicilian-e.
La ca dla comun-a
A l'é stàita tirà su dël 1924 sij dissegn d'Antonio Zanca, an stil neo-clàssich
La fontan-a d'Orion
A l'é na ciadeuvra dl'artista fiorentin Giovanni Angelo ëd Montorsoli (sécol ch'a fa XVI). A arpresenta ël fondador mìtich ëd la sità. A pògia ansima a doi bassin sostnù da dle figure alegòriche.
Ël monument a Gioann d'Àustria
A l'é euvra dël cararèis Andrea Calamech (sconda mità dël sécol ch'a fa XVI) e as anspira a la vitòria naval ëd Lépanto.
La fontan-a ëd Netun
A l'é na realisassion dël sécol ch'a fa XVI ëd Montorsoli. Motobin danegià, a l'han faje dj'armarchèivoj travaj ëd restaurassion. La statua ëd Netun con sò trident e cola ëd Sila a son dle còpie dël sécol ch'a fa XIX fidele a j'originaj, goernà al Musé nassional.
Le fortificassion ëd San Salvator
A son dle fortificassion dël sécol ch'a fa XVI fabricà da jë spagneuj. An sël cò n'àuta colòna a res la statua ëd la Vèrgin benedissenta.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Buzzanca (dal 16/06/2008).
Anliure esterne
thumb|right|200px|Ël pòrt
Arferiment
🇫🇮
Quercus rotundifolia
thumb|right thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
Soens a l'é considerà mach na varietà dla Quercus ilex, ma a l'é n'erbo pi cit, con feuje grisastre e pi larghe.
Distribussion
A chërs ant l'Europa sud-oriental.
Giffone
right|140px Giffone a l'é un comun dla Calabria ëd 2.018 abitant, an provincia ëd Res ëd Calabria.
York Landing Airport
Ël York Landing Airport a l’é n'aeropòrt localisà a York Landing, Manitòba, Canadà.
Giffone
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Lombardi (da l' 8/06/2009).
Arferiment
🇫🇮
Argalo, Noia
Santa María d'Argalo a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Noia. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 933 abitant (478 fomne e 455 òm) distribuì an 18 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Fontaine-lès-Clercs
Fontaine-lès-Clercs a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 5,33 km², con 274 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 51 ab/km².
🇫🇮
Lenga nyaheun
Pais andoa a l'é parlà
La lenga nyaheun o Nyaheun a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Nyaheun a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nev
Fort St. John (Charlie Lake) Water Aerodrome
Ël Fort St. John (Charlie Lake) Water Aerodrome a l'é n'aeropòrt localisà a Fort St. John, Columbia Britànica, Canadà. Sò còdes aeropòrt ICAO a l'é CEY7.
Lenga tlapanec, malinaltepec
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tlapanec, malinaltepec o Tlapanec, Malinaltepec a fa part ëd le lenghe subtiaba-tlapanec e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tlapanec, Malinaltepec a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=tcf
🇫🇮
Malinaltepec Tlapanec language
Vo' (PD)
right|140px Vo' o Vò a l'é un comun dël Véneto ëd 3.432 abitant, an provincia ëd Pàdoa.
Pélissanne
Pélissanne a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 19,11 km², con 9268 abitant, scond ël censiment dël 2006, con na densità ëd 448 ab/km².
Vo' (PD)
Curiosità
Vo' a l'é, con quatr àutri pais, ël comun italian con ël nòm pi curt. J'àutri a son Lu, Ro, Ne e Re.
Pélissanne
🇫🇮
Vo' (PD)
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuliano Martini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
Ariège (fium)
thumb|right|200px|L'Ariège dal Pont dël Diav ([[Montoulieu)]] thumb|right|200px|L'Ariège a [[Tarascon-sur-Ariège]] L'Ariège a l'é un fium dla Fransa, afluent ëd la Garon-a. A dà sò nòm al dipartiment ëd l'Ariège.
Vo' (PD)
Anliure esterne
🇫🇮
Ariège (fium)
Përcors
A nass ant ij Pirené e as campa ant la Garon-a ant la comun-a ëd Portet-sur-Garonne (Àuta Garon-a).
Statìstiche
A l'é longh 163 km e a l'ha un bassin ëd 4.120 km².
Vardé 'dcò
🇫🇮
Cornillac
44.44389°N, 5.38694°W
Cornillac a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 19,44 km², con 81 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 4 ab/km². 🇫🇮
Lenga wapishana
Pais an dova a l'é parlà
La lenga wapishana o Wapishana a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Guyana.
Lenga Bali, Nigeria
Pais andoa a l'é parlà
La lenga Bali, Nigeria o Bali, Nigeria a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.<BR> <BR>
Lenga wapishana
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Wapishana a peul esse:
Lenga Bali, Nigeria
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Bali, Nigeria a peul esse:<BR> <BR>
Lenga wapishana
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wap
🇫🇮
Lenga Bali, Nigeria
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bcn
Landunvez
Landunvez a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 13,59 km², con 1.359 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 100 ab/km².
🇫🇮
Aarau
Aarau a l'é na sità dla Svìssera, capital dël canton d'Argòvia, con sirca 15.649 abitant. As dëstend su na surfassa d'8,94 km², con na densità ëd popolassion ëd 1.750 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con Buchs, Eppenberg-Wöschnau (ant ël canton ëd Soleura), Erlinsbach, Küttigen, Niedererlinsbach (ant ël canton ëd Soleura), Rohr, Suhr e Unterentfelden.
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Lenga Uda
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Uda o Uda a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Uda a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=uda
Melanocorypha calandra
thumb|right
Melanocorypha calandra
thumb|right Órdin:  ---<BR> Famija: ---<BR> Géner:  ---<BR> <BR> <BR> <BR>
Descrission
Àutri nòm an piemontèis: ... <BR> Costo artìcol a l'é mach në sboss. Da finì. <BR>
Ambient
Da finì. <BR>
Distribussion
Da finì. <BR>
Lenga jeng
Pais andoa a l'é parlà
La lenga jeng o Jeng a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Jeng a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=jeg
Lenga Kachama-Ganjule
Lenga Kachama-Ganjule
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kachama-Ganjule o Kachama-Ganjule a fa part dle lenghe omòtiche e a l'é parlà specialment an Etiòpia.<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kachama-Ganjule a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Brión, Brión
San Fins ëd Brión a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Brión. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.278 abitant (656 fomne e 622 òm) distribuì an 21 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Lenga Kachama-Ganjule
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kcx
Novela, Santiso
Santa María ëd Novela a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Santiso. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 90 abitant (43 òm e 47 fomne) distribuì an 4 grup ëd popolassion.
🇫🇮
Agaricus augustus
thumb|right
Descrission
Capel fin a 15 cm, globos peui disteis bombà, carnos, pròpi squamos ëd ross dzora a un fond crema òcra giaunastr. Bòrd apendicolà. Lamele pitòst strèite, crema grisastre peui da rosà a brun monet. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 3 cm, silìndrica-clavà, bianca, fiocosa. Anel largh, bianch, fiocos dëdzora. Carn bianca, angiaunenta, ma anrossenta al pé. Odor bon ëd màndole amère.
Fontaine-lès-Vervins
Fontaine-lès-Vervins a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dla Picardìa, ant ël dipartiment ëd l’Aisne. A së stend për na surfassa ëd 19,74 km², con 811 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 41 ab/km².
🇫🇮
Agaricus augustus
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Agaricus augustus Fries
Lenga Kayu Agung
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Kayu Agung ò Kayu Agung a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Indonesia (Sumatra).<BR> <BR>
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Kayu Agung a peul esse:<BR> <BR>
<BR>
Còdes ISO
<BR>
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vky
🇫🇮
Zierow
Zierow a l'é un munissipi dl'Almagna localisà ant ël distret ëd Nordwestmecklenburg, stat ëd Meclemborgh-Pomerania Ossidental.
Aarburg
Aarburg a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël Canton d'Argòvia, con sirca 6.558 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 4,41 km², con na densità ëd popolassion ëd 1.487 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con coste comun-e: Oftringen, Olten (ant ël canton ëd Soleura), Rothrist, Starrkirch-Wil (ant ël canton ëd Soleura).
La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'Alman. 🇫🇮
Lenga baure
Pais an dova a l'é parlà
La lenga baure o Baure a fa part ëd le lenghe arawakan e a l'é parlà dzortut an Bolivia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Baure a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=brg
🇫🇮
Ponzano Romano
Ponzano Romano a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.028 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 19 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 54 ab/km quadrà. A confin-a con Civita Castellana (VT), Civitella San Paolo, Collevecchio (RI), Filacciano, Forano (RI), Nazzano, Sant'Oreste, Stimigliano (RI).
Fort Vermilion Airport
Ël Fort Vermilion Airport a l'é n'aeropòrt localisà a Fort Vermilion, Alberta, Canadà.
Ponzano Romano
🇫🇮
Lenga Laka, Nigeria
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Laka, Nigeria o Laka, Nigeria a fa part dle lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël Laka, Nigeria a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lak
Lenga oy
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Oy a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oyb
Gréasque
Gréasque a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Provensa-Alp-Còsta Asura, ant ël dipartiment ëd Bouches-du-Rhône. A së stend për na surfassa ëd 6,15 km², con 3 705 abitant, scond ël censiment dël 2004, con na densità ëd 602 ab/km².
🇫🇮
Jesi
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabiano Belcecchi (dal 28/05/2002 -second mandà: 2007-).
Sità gemelà
thumb|right|200px|Ël Teatro Pergolesi Jesi a l'é gemelà con:
Arferiment
🇫🇮
Lenga tlapanec, tlacoapa
Pais an dova a l'é parlà
La lenga tlapanec, tlacoapa o Tlapanec, Tlacoapa a fa part ëd le lenghe subtiaba-tlapanec e a l'é parlà dzortut an Méssich.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël Tlapanec, Tlacoapa a peul esse:
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
Tlacoapa Tlapanec language
Bathurst Airport
Ël Bathurst Airport a l’é n'aeropòrt localisà an Bathurst, New Brunswick, Canadà.
Langolen
Langolen a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa ëd Brëtagna, ant ël dipartiment ëd Finistère. A së stend për na surfassa ëd 17,05 km², con 648 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 38 ab/km².
Terranova Sappo Minulio
right|140px Terranova Sappo Minulio a l'é un comun dla Calabria ëd 547 abitant, an provincia ëd Res ëd Calabria.
Lenga Ibino
Pais an dova a l'é parlà
La lenga Ibino ò Ibino a fa part ëd le lenghe niger-kordofanian-e e a l'é parlà dzortut an Nigeria.
Terranova Sappo Minulio
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Salvatore Foti (dal 28/05/2007).
Lenga Ibino
Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'Ibino a peul esse:
Terranova Sappo Minulio
Anliure esterne
thumb|right|200px|La tor ëd l'orlògi
Arferiment
🇫🇮
Agaricus nivescens
Descrission
Capel fin a 12 cm, da globos a bombà, da bianch a macià ëd giàun, da seuli a fibrilos. Bòrd ch'a passa fòra. Lamele bianche peui da grise a brun sombr. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 3 cm, silìndrica-clavà, bianca. Anel ardobià da na roa dentà. Carn bianca, un pòch angiaunenta. Odor débol ëd màndole amère.
Ambient
A chërs ant ij pra, da ràir sota ij bòsch.
Comestibilità
Comestìbil.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
Agaricus nivescens (Möller) Möller
Quercus rubra
thumb|right thumb|right thumb|right
Descrission
Costo artìcol a l'é mach në sbòss. Da finì.
Neuve
Da finì.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
🇫🇮
La Chapelle-en-Vercors
44.96861°N, 5.41694°W
La Chapelle-en-Vercors a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 45,27 km², com 662 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 14 ab/km².
🇫🇮
Gottfried Leibniz
thumb|right|200px|Gottfried Wilhelm von Leibniz Gottfried Wilhelm von Leibniz (o Leibnitz) a l'é stàit filòsof rassionalista, matemàtich e òm dë stat. Sò pensé a l'ha avù n'anfluensa ancreusa ansima a tuta la filosofìa europenga ch'a l'é vnuje apress. A l'era nassù a Lipsia ël 1 ëd luj dël 1646 e a l'é mòrt a Hannover ij 14 ëd novèmber dël 1716.
La gioventura
Da sò pare, mòrt dël 1652, Leibniz a l'avìa ardità la passion për jë studi stòrich. A eut agn a l'ha amprendù ël latin; ancor prima ëd compie dódes agn a l'era bel fé për chiel lese an latin e a l'avìa ancaminà a studié ël grech. A l'era ëdcò bon a scrive dij vers an latin.
Apress esse formasse n'educassion dzortut umanìstica, a quìndes agn a intra a l'Università ëd Lipsia 'me student an drit, filosofìa (sota Jakob Thomasius) e teologìa, anteressand-se a problema 'd metafìsica. A oten ël bacelierà dël 1663 con la tesi De principio individui, anté ch'a difend la dutrin-a nominalìstica che l'andividualità a l'é constituìa da tuta l'entità o essensa 'd na còsa.
Durant ij prim doi agn a l'università a les un përfond d'euvre filosòfiche e a fa conossensa con le dëscuverte dj'ansidit filòsof naturaj dël temp: Kepler, Galilei, Descartes. An rendendse cont che costa neuva filosofìa a podìa pa esse capìa sensa conòsse la matemàtica, Leibniz a passa l'istà dël 1663 a l'università ëd Jen-a anté ch'a frequenta ij cors ëd matemàtica d'Erhard Weigel.
Rintrà a Lipsia a l'é torna dasse al drit.
L'angagg pùblich
Për tuta la vita Leibniz a cobia ai sò studi n'infatigàbil atività pùblica (dzortut polìtica e diplomàtica) che, bele che soens compagnà da na candidità utopìstica, a rendìa cont ëd soa vision fondamental dël savèj, conforma a la qual ël patrimòni dle conossense sientìfiche a dev avèj për but ël progress ëd la sossietà sivil. Sòn a s-ciairiss da na part l'anteresse ch'a l'avìa për j'inovassion tecnològiche gropà al dësvlup ëd la siensa (për esempi, a l'ha travajà chiel-midem a la progetassion ëd màchine për fé ij cont: soa calcolatris a podìa fé d'operassion pì complicà che cola ëd Pascal), da l'àutra jë studi da chiel ëmnà ant la filologìa e la storiografìa ch'a l'avìo d'amplicassion polìtiche, adressà a fortì l'unità stòrica e coltural ëd la nassion alman-a. An efet, da banda dj'ideaj universalista ch'a vëddìo ant la consiliassion religiosa un passage obligà për l'aprocesse dij pòpoj, Leibniz a cudìa ëdcò l'ideal dl'unificassion dl'Almagna.
An visitand Noremberga, a l'avìa fàit conossensa con Johan Christian von Boyneburg, ch'a l'era stàit prim ministr dl'eletor ëd Magonza; Leibniz a dventa consijé a la canselerìa ëd cort dl'eletor ëd Magonza dël 1667, cand a l'era andàit a smonje sò Nova methodo docendi discendique juris. Cost ancàrich a l'era l'ocasion ëd buté an pràtica sò ideaj polìtich. Soa atività a ancamin-a con l'ancàrich d'assistent a la revision dlë statù.
Ant në scrit dël 1670 Leibniz a possa për la creassion ëd n'antèisa për protege l'Almagna e a fortiss che jë stat europengh a dovìo dovré soa potensa nen an combatend-se an tra 'd lor, ma për conquisté ël mond nen cristian.
Soa atività pùblica a l'avrà sò pont pi àut ant ël 1672 con la mission diplomàtica mnà da chiel a Paris, su anvit dël segretari dë stat ëd Fransa, Simon Arnauld de Pomponne, për convince Luis XIV a conquisté l'Egit, arnonsiand parèj a l'anvasion dl'Olanda.
Ël perìod ëd produssion pì bondosa
Sò perìod a Paris, durà fin-a al 1676, a l'é stàit un faliment për soa mission diplomàtica, ma motobin drù da na mira filosòfica e sientìfica. A l'é an coj agn che Leibniz a fa conossensa con A. Arnauld e N. Malebranche, a aprofondiss ël cartesianésim (dont a dirà soèns ch'a l'é ël vestìbol dla verità, ma mach ël vestìbol) e a fa amicissia con Christiaan Huygens, ch'a armarca sò talent matemàtich e a l'ancoragia a studié. A ancamin-a antlora ël perìod pì fiamengh ëd soa atività ant la matemàtica e la fìsica.
Da gené a mars 1673 a fa un viage a Londra an mission diplomàtica për l'eletor ëd Magonza; a strenz amicissia con Oldenburg, segretari dla Royal Society, col chìmich Boyle e 'l matemàtich Pell. An avril a dventa mèmber dla Royal Society.
Rintrà a Paris as dédica, guidà da Huygens, a studi ëd geometrìa e a ancamin-a na serie d'anvestigassion ch'a lo menëran ant ël 1675-1676 a soa anvension dël càlcol diferensial e antëgral. Sò travaj a l'é publicà dël 1684; Newton a lo sospetrà d'avèj lesù sò manoscrit an sël càlcol diferensial e a-i nassrà na rusa su chi a l'avìa anventalo prima.
Dël 1673 a ancamin-a a travajé për ël duca Gioann Federich ëd Brunswick-Lüneburg, con ël qual a l'avìa corëspondù ëd tansantan.