cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Daniela Katzenberger
Lewe
Än Werwevadrach mid änare Telefonvamiddlung hodse 2011 abg'schlosse und sisch mid Naggdfodos oan änere Agzion vum Tiaschudz b'dailischd. Ofoanf 2011 ischse baim 16. VIVA Comet 2011 in de Kadegorie Bester Durchstarter Zwedblazierdi worre und ulängschd hodse ia Selbschdbiografie Sei schlau, stell dich dumm vaeffendlischd.
Karl May
Shatterhand-Legend un Prozeßzaid
May gehd uf Raise, ea mächd dorch gonz Daitschlond un Eesdraisch. Im Summa 1897 is Karl May fär ä paa Woche inde Palz. 1899 mächda mid jezad 57 Joa es ärsch mol noo Afrika un in'n Nahe Oschde. Wia am 3. 6. 1899 grad in Luxor is un noo Thebe mächd, ärschaind inde Forngforda Zaidung än ärschde Hedzardiggl gejen. Waidere Ardiggl folche, Fehsenfeld un Rischard plon schraiwe Gejedaaschdellunge. Vum 28. 6. 1900 schlaad die Pälza Zaidung (Schbaya) zurigg: 1. Folche vun Karl May und seine Kritiker. Waidere Folche folche.
Geeschna
Fedor Mamroth duud im Juni un Juli 1899 ä paa Glosse geje Karl May un soi Schäddahänlegänd schraiwe, die wu in däm Sadz gipfle:
Quelle un Äänzlnoowais
Es Karl-May-Wiki (KMW) vunde Jenny Florstedt hod sich die Ufgab gschdelld, es gsamde Wisse um un iwwa KM un soin Wärg im Wiki zu sammle, sordiere un vanedze.
Fläche
Ä Fläsch isch inde Geometrie än zweedimensionale Objegd, nämmd also selwad kään Raum in, aach wonnse u.U. än grooße Raum oischließe duud. Des Objegd koan ewe oda a g'grimmd soi un koan än Kerwa a oig'grenze. Des Maaß fa die Grees vunare Fläsch isch de Fläscheinhald. Ofd werd des a vawegseld un fa de Fläscheinhald werd eefach Fläsch g'sachd. Bekoandi Fläsche sin z. B. des Quadraad, Reschdegg, Draiegg, de Grais oda ä Drapeez. Bekannde Fläscheinhaldsmaaße sin Qadraadmeeda un Quadradkilomeda, awwa aach Morsche un Hegdaa.
Seebach (Unterelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Enchenberg
Enchenberg (daitsch Enchenberg, rhaifränkisch Enscheberch) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Enchenberg isch. Enchenberg gheat zum Kommunalvaband.
Breuberg
Wabbe, Fåhn un Banner
Di Fåhn träscht di Faawe Rod-Weiß-Bloo un s Wabbe. Da Banner zeigt s Wabbe in da owwer Hälft.
Hååscht
Zu Hååscht ghert da Weiler Rouschebåch, sidlisch daluffwärds, ewefalls an da Mimling Rischdung Raa-Braaremisch. Rouschebåch hot wahschoints der Adelsfamilie von Rosenbach, wu in da Herrschafd Braibäjsch Bsidzdimer ghat hot, de Nåme gewwe.
Neistadt
mini|Neistadt (Majgdblatz) hochkant=0.3|rahmenlos|links mini|Burg Braibäjsch Neistadt liggt zu Fiß vun da Burg Braibäjsch im Mimlingdal. Es hot di Form vumne gschlossene Dorf mimne regelmäßische Grundriß un eme hischdorische Stadtkern. Ugfähr zwee Driddel vun da Gemaagung sin Wald.
Raa-Braaremisch
Raa-Braaremisch is Bioenergiedorf worre. Alle Haushalde im Ord, mid 900 Euwuhner, un zwee Schule mid 1200 Schiler midsamt Turnhall un Hallebad werre uf da Basis vun Biomass mid Energie versorgd.
Raawisch
Raawisch is schun im Johr 798 im Zammehang mid-are Schenggung ans Klouschder Lorsch in are Urkund erwähnt worre, unnerm Nåme Reginbach. Zwische 1348 un 1614 sin di Schreibweise Reybach, Reubach, Reibach, Raubach, Reippach un Raybach iwwerliffert. Raawisch is e offenes Dorf mimne uregelmäßische Grundriß.
Frankenstein (Pfalz)
Frankeschdää (amtlich Frankenstein) iss e kläner Ort in de Palz. Er lait an Bundesstroß zwischen Lautre unn Naischdadt. Frankeschdää hott ungefähr 1.100 Oiwuhner und gehehrt zur Verbandsgemää Hochschbaya unn zum Krais Lautre. De Ord hot ä Fläsch vun 13,8 km² unn iss domid mid ner Bevlkerungsdischd vun 74 Oiwuhner je km² zimmlisch dinn bsiedeld. Der jetzische Birgamaischda iss Eckhard Vogel vun de FWG.
Heimsbrunn
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Aulnois-sur-Seille
Aulnois-sur-Seille (daitsch Erlen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Weihnachten
Mystisch Droiäänischkaid
Schun Maria, ä zwelf bis draizeehjährisch jiddisch Meed, hod Problem demid ghad, doßse solld Mudda wärn ohne än Mõõ. Un schun die ärschde Grisde sin midde Frooch konfrondiad worrn, wie des Goddes Sohn un selwad Godd soi kännd, wonns doch när ään Godd gäbd. Die Kärch hod inzwische viel gelehrdes Zaich dodezu gsaad un es hod schun ä paa Schisme desdeweje gäwwe, awwa die beschd Ärklärung liefad doch där Ängel, därwu Maria kodakdiad hod: Bai Godd is nix uumeeschlich.
Noo Ärklärunge zu frooche is sinnlos: Wea glaabd, doßs än Schepa gäbd, än Godd, vun dämm alles kumbd un zu däm wu alles hiezield, där glaabd aach, doßs nix gäbd, was däm Godd uumeschlich soi kännd, wonnanär will. Un dodefär braachs donn aach kää Ärklärunge mea, wail eh kään Mensch Godd ärkläre konn.
Woihnachdsgschichd
So hod aach de Zimmamonn Sepp vun Nazareth in Galiläja enuf gemächd nõ Judäa in äm Dawid soi Schdad, die wu Bedhlehem hääßd, wail daßa ausm Dawid soi Sippschafd waa un do hodda sich indraache losse gemißd mid soinäre Braud Maria, wu in onnare Umschdänn waa.
Ennery (Moselle)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Weihnachten
Bedaidung
Haid is Woihnachde kommerzialisiad un beschimme die Voafaijadaach.
Ennery (Moselle)
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Aumetz
Aumetz (daitsch Aumetz) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Aumetz isch. Aumetz gheat zum Kommunalvaband.
Osmanisches Reich
Die Oofeng
Osman I., de Stammvadder vunn de Osmane wor en große Teil vunn seim Läwe nur enn unnergeordnete Vasall vunn de Rum-Seldschukke. Soi Läwe bis ins Johr 1302 bestand vor allem dodrinn immer mehr Gefolgslait um sich zu schare unn in Nordwestanatoilie, fernab vunn de seldschukkisch Zentralgewalt a aischn Reich uffzubaue. Osman wor en "Gazi", des haast er hodd die Eroberung für sein Gott für Allah gefihrt. De bedeitendst Punkt in soim Läwe wor de Sieg gäie e byzantinisch Armee am 27. Juli 1302. Dodemit sollt er die Grundlage für die Entstehung vumm Osmanische Reich, des ooner vunn de greeßte Territorialstaate uff de Welt wern sollt, läie.
Kolumbien
Kolumbien, offiziell República de Colombia (Republik Kolumbije) is en Schdaad im esdlische Siedåmeriga. Ugfär 48,8 Millione Lait wohne in Kolumbie unn es hot e Fläch vun 1,141,748 km² (2016). Die Haubdschdadt vun Kolumbie is Bogotá.
Kirrberg (Homburg)
Geschichde
Beraids in de Schdainzaid had e Durchzuchs- und Hannelsschdroß dorch es Lambschbachdal gefehrd. Es gebd a haid noch Schbure vun frihkeldische Hejebefeschdichunge (1000–800 v. Chr.). Die salisch Merburch schaind noh em Schdraid zwischem Kaiser Friedrich Babarossa un Simon vun Saabrigge ihr Bedaidung velor zu hann, wail die wichdich Salzchdtroß von do an e anerer Roud gefolchd is un nimi dorch es Lambschbachdal gang is. Noch haid nemmd jedoch die Nordroud vum Pälzische Jakobswech denne Wech un velafd vun Schbaya her kommend dorch Kerrbrich, wohl weche de Wallfahrdskerch Mariä Himmelfahrd, waider no Hornbach.
Im Rahme vun de saalänisch Gebiets- und Vewaldungsreform is zum 1. Januar. 1974 die bis dohin aicheschdänich Gemän Kerrbrich zu de Graisschdad Humborch zugeordned und is saiddemm e Schdaddeel.
Domnapf (Speyer)
Inschrifd
Doan hods a noch ä Wabbe vum Bischdum Schbaija midde Maria, de „Patrona Spirensis“.
1. FC Kaiserslautern
Vier Joore Zwäddklassischkääd (2006-2010)
Trodz em Abstiech hån sich innahalb vun zwää Monade iwwa 1.000 naie Midglieder oogemelld un so is die Midgliederzahl baim FCK erschd uf 11.100 oogehoob worr und dånn bis åm Enn vum November nochmo uf rund 11.500 waida oogestie. Die Säsong 2006/2007 is fer die Lautrer dennoch endaischend veloff. Trodz em 4. Rång in de Winderpaus mid nor 2 Pungde Riggstånd uf e Ufstiechspladz is mer åm Säsongend Sechsder worr, wäswee de Veroi de Träner Wolf noch in de Säsong endloss had un de bisherische Co-Träner Wolfgang Funkel die Månnschaft aus Lautre bis zum Säsongend iwwernumm had.
Wirra in de Bunneslicha
No'm Uffstiech had de Betze die ausgeliehne Spiela Laischdungsträha wie de Sidney Sam un de Georges Mandjeck misse ziehe losse. Doorjäha Erik Jendrisek had de Veroi äwefalls veloss. Die Abgäng konnde waidesgehend ärsedzd werre, sodass de FCK mid 21 Punkde un em 12. Tabellepladz in die Winnapaus gång iss. E Zwischedief mid nor em Punkd aus siwwe Spiele iss iwwerwunn worr un posidiv had e 2:0 Erfolch gee Bayern Minche un e 5:0 gee de FC Schalke. Zum Beginn vun de Riggrunn iss mer dånn in e klänni Kries kumm (8 Spiele uhne Siech), wodorch die roode Daiwel uff e Abstiechspladz abgerutschd sinn. Aus de ledschde neu Säsongspiele had de Betze awwa noch 21 Punkde gehol un åm voaledschde Spieldaa de Klasseärhalld perfekd gemach had. Un åm End iss mer soga noch uff de siebde Platz kumm.
Isenach
Die Isenach isn Bach, aischndlich schun ä klääns Flißje, wu vum Pälzerwald dorsch die Vodderpalz fließe dud. Die Bach entspringt ca. 16 km westlich vun Derkem, geht dorsch Derkem, an Ungstä und Ääbelsem vorbei, zwische Lambsem un Maxdorf dorsch un mindet bei Frangedaal in de Rhoi.
Avricourt (Moselle)
miniatur|links|Deutsch-Avricourt 1915 Avricourt (daitsch Elfringen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Klimbach
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Linux (Kernel)
Brogrammierschbrooch
Linux is wie die maischde moderne Betriebssüdämkerne faschd nua in C gschriwwä. Ausnahme sinn arschitekturabhängige Daile vum Kernel, wo ma in Assembler schraiwe muss.
Epping
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Linux (Begriffsklärung)
Linux määnd
Colroy-la-Roche
Dialekt
De romanisch Dialekt vun Colroy-la-Roche gheat zum Welche un domit zum Lorrain.
Odrazheim
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Deutsches Reich von 1933 bis 1945
Inlaidung
"Gäbbd mär när zwelf Joa un Iia wärrn die Weld nimmi wirraärkänne!" hodda gsaad - un es hod geschdimmd: noo zwelf Joa waa alles in Drimma! Daitschlond waa ausradiad, zärfedzd un värbrannd unna Milliarde Tonne vun Bombe, niedärgemachd vunde zwää schdärgsde Armee vun däm Globus: vunde maderiälle Iwwalejehaid vun de USA un vunde pärsonelle Iwwamachd Russlonds. Wail än gonzes Volk äm greesewahnsinnische Fiera gfolschd is vun ääm Verbräsche ins negschde un wail känna mea uf die ghead hod, die gewaand hän - sulong, bis daßse nimmi hän waane känne, waildaßse im KZ waare orra hiegerischd worre sin. Wail än gonzes Volk sisch än Dreck um soi birgalisch Fraihaidsräschde gscheerd hod, wail känna mea de Muud khabd hod, dänne als schdärgere Reschdrigdzione endgejezudrede un än griminälles Reschiem doohie zu drehde, wos hieghead häd: in graad die KZs, die wuus fär soi Geeschnär ingerischd hod.
Ay-sur-Moselle
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Ay-sur-Moselle gheat zum Lorrain.
Stift Neuburg
Benedigdinerabdei
Di Äbd seid-da Neigrindung 1926:
Straßburg
Geographie
Schdrooßbursch liechd am Owwerrhoi, desweege hot es aa en fer die Braide mildes Klima, die Dorschschniddsdemberadur vum Johr bedrägd 10,4 °C. Die Ill dudd die Schdadt vun Weschde her dorschfließe unn vazwaigd sisch in zwee Saideärm, welle bai de Schdadt in de Rhoi minde. Zwische de zwee Ärm unnem Rhoi befind sisch die Grande Île Groß Insel), wu die Aldschdadt lieche dudd. Zu de Gemää Stroosburi gheren d Kanton Strasbourg-1, Strasbourg-2, Strasbourg-3, Strasbourg-4, Strasbourg-5, Strasbourg-6, Strasbourg-7, Strasbourg-8, Strasbourg-9, Strasbourg-10
Weblinks
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Wale
Syschdemadik
Iwwerklass''': (Gnathostomata)
Ardde
Die Delfine sin aa Wale wie zum Beeschbiel de große Tümmler.
Pfalzgraf
Dea hod donn kläneri Sach alläns ärledischd un waa näwwa soinere adminischdradiwe Dädischkaide aach glai nuch Rischda am Palzgerischd. Wail se awwee in vaschiedene Härzochdüma waan, hen se aach glai nuch ä paa Sondaräschde griehd unnes Umland als Palzgrafschafd un waan dodemid uumiddlbare Raischfärschde unde Härzeesch bal faschd glaichgschdelld un kondenen Kondra biede.
Koßweiler
Kosswiller (franzesisch Cosswiller, daitsch Koßweiler) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Segeln
Voazaid un Aldadum
596–594 a.D. hen die Phönizia Afrika vum Rode Mea ins Middlmea umseeschld. Um die Zeidwende etwa hodmär de Bugschbriet als Takelelemend endegd: mär nämmt õõ, daß die Grunlaach defia Rammdornvärsuche waan. Außadäm isses "Ladainaseeschl" ufkumme: än koaze Maschd midnäre lange Rah, die wu vum Buch iwwan Top hochschdaigd bis iwwas Hägg. Des is sea schwea zu manövriere, wail fär daßs Seeschl sich ausbausche konn, es allwail voam Maschd hänge muß. Des hääsd, wamma baim Wende dorsch de Wind gehd, do muß mär glai des gonze Vordaänd hinnam Maschd vorbaiwuchde. Annaschdasaids is des haid nuch es schnellschde, wus iwwahaubd gäbd: Än Seeschl is um so effegdieva, je länga die Õõschdreemkand is - un doo is des die long Schdang...
Schbääd Naizaid un Geeschewaad
Die Zaida waan awwa schnäll voabai: Mim Uffkomme vunde Dampa sindi Seeschla als waida zuriggedrängd worn. Ärschd hän die Seeschla än meechlischd gruße Modoa griehd un doch nuch zwää-drai Maschde gfahre, ofd när mim Große unnäm Maaseeschl, donn hänse än Nodmaschd midgfiad un donnwaas aus mim Seeschle. Zumindschd bai Frachd- un Passaschiafaarde. Värgeblisch nä sich die Seeschla mid gooßbaude wie de "Preußen", äm greeschde Seeschla alla Zaide (aach wann inde daitsch Wikipedia annan greeßa sin, inde Palz sin 147 m imma nuch mea als wie 146 m odda ebbes dodezwische!).
Frankenthal
Un anneres
Es gibt zwää Gymnasie un zwar es Karoline-Gymnasium un es Albert-Einstein-Gymnasium, und aa ä Realschul (die Schilla-Schul).
Segeln
Physig un Täschnig
Wann de Wind vun zwische achdärn un dwoas (schrag saidlisch) kimmd, don ises än „raume Wind“, hosdn schrääch vun vorn, donn laafsde „am Wind“, je mea vun vorn, um so „hecha“. Hochgedaagld Regaddaboode känne bis uf 15° ande Wind, onna sin schun mid 30° zfridde. Vollschiffe – des sin die kombledd rahgedaaglde – sin gliglisch, wannse mol uf 40° kumme. Un aach des hääßd nuch long ned, doßde demid aus Leeschawall (Kisd mid uflandschm Wind, där wu disch uf die Riff driggd) fraikimmsch: wannsde mid finf Knode ää Schdund 40° am Wind laafsch, griesde graademol 3,8 sm Hee, bai 4 Knode Abdrifd valiasde noch 0,2 sm! Awwa des langd immahii, um pro Seemaile Abschdond finf Schdunne auszhalde un uf Abflaue zhoffe odda ufä zrigwaischndi Kisdelinie.
Nawi-Geräde
De rischdisch Kurs hängd imma vun vielem ab: Schdaad un Ziel sollde fesdschdeje, die Undiefe, Riffe un Felse wärn ian Plaz aaned ännan un sin uf de Kaad wohl aach richdisch oigezaischnd. Was doo awwa ned schdehd, des is de Wind: dodefär gäbds egschdra Kaade midde „voahärschnde Lufdschdrömunge“.
Asdronawigazion
Ä gonz glää bißje schwierischa wärds uf hocha See ohne Lond in Sischd. Doo braach mär donn zuärschdemol zwää genaue Zaide: 1. exakde Greenwich-Zaid (WEZ) un 2. exakde Ordszaid. Die ärschd find mär uf de Uhr – desdewesche ghead än õõschdännisch Gronomeda an Bord un kää billisch Gummer, wu ± 10 Minudde falsch gehd! Die zwäd gäbd die Sun: wannse am hegschde schdehd, iss zwölfe Middach. Dodefär schießd mär 10 – 20 Minude lang die Sun (dh., mär mißd ian Wingl wum Horizond) un mißd die Läng vun änärem Schadde. De kärzesde Schadde is de hegschde Sunneschdand um genau 12 Uhr Middach undie Messunge vun finf Minude voa- un noohea misse glaisch soi. Ausm Unnaschied zwische de Zaide griehd mär die geografisch Läng: die Erd drehd sich in 24 Schdunne um 360°, des sin 15° pro Schdund, 1° (geografisch) in 4 Minude (Zaid), 15' (geografisch) in 1 Minud (Zaid) …
Mißwaisunge un Abdrifd
Ä onna abdrifd is die dorsch Schdreemunge: Wannsde laud Kombaß plus Mißwaisung dorsch Magnedpol un Wind schrak noo Norde laafsch un Doi GPS vazäählddär, doßde wie beklobbd noo Nordwesde meschd, donn hoschde ä Osdwesdschdreemung so schnell wie doi Faahd noo Norde! Doßs Gzaide gäbd, des wääs jedes Kind, wu schunemol in Tidegewässa waa. Un doß des ab- un õõfließend Wassa Schdreemung hod, des is eh klaa. Was des awwa bedaided, des wääß när dea, där wus ärlebd hod: Skipper Michael berischded vun soinäre eeaschde Tideschdromärfahrung, doßa midde inde Nachd runde zee – fuchzee Seemaile (sm, 1 sm = 1,852 km = 1' am Äquator (40 000 km / 360° / 60')) abkomme un diregd uf ä Riff gezoche un när dorsch ä Hoilboje räschdzaidisch gewarnd worn is un grad nuch es Ruda hod erumraise un de Modor dezuschalde gekännd, um nuch fraizekumme. Um des vaschdeje zu känne, muß mär sisch klaa mache, doß do ofd Flachwassagebiede so groß wie die Saapalz dorsch Riffe vunde See gedrännd sin un när ää änzisch „diefi“ Oifahrd hän – un doß die Riffe bai Ebbe ofd iwwa Wassa sin un easchd bai Fluud iwwaschbield wärn. Un in sonärem Areal schdaichd donn de Wassaschbiechl um finf Meda. Un all des Wassa (1 km³ pro 200 km²!!!) muß dorsch die äng Oifahrd enoi. Des gäbdemol Schdreemung sadd! Do konn sich nix un niemond mea redde, wanna ned nuch waid genuch ändfärnd is. Un wann des Riff donn iwwaschpield is, härrschd dodefoa nadierlisch aach Schdreemung bis zum Abwinge.
Azoudange
Verwaltung
vun Azoudange isch. Azoudange gheat zum Kommunalvaband.
Hannover
Hannover is die ån da Leine gelehne Haubdschdadd vun Nidasaksä, siedlisch vun Hamburch un Bremä. De Stadt is Sitz vun da Hannover Messe un aach a wischdischer Verkehrsknodebunkt. Hannover war Haubdschdadd von da Keenischreisch Hannover un nach dere Annexion dorsch Preußen 1866 vun da Provinz Hannover.
Niedersachsen
De jedzische Minischderpräsident iss de Stefan Weil vun de SPD, die regierende Pardaien sinn die SPD unn d CDU. Die Hauptschtadt is Hannover. De greescht Schdädt in Nidasaksä sin newe Hannover noch Braunschwaisch, Osnabrigg, Oldebursch un Wolfbursch.
Vahl-lès-Faulquemont
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Kröttweiler
Krappere (franzesisch Crœttwiller, daitsch Kröttweiler) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Westheim (Pfalz)
Weschde (amtlich Westheim) is en klennes Dorf im Germersche. Es wurd schun in de Jungstoizait besiedelt. Urkundlich wurd's erschda 787 vum Karl em Große genannt. Hait wohnen ugfähr 1.800 Lait in Weschde.
Pennsilfaanisch Deitsch
Sproochbeischbiele
Awwer weil die halt in de USA wohne dun, do hän se viel vum Englische iwwernumme wie ma beim näkschte Beischbiel se'e dut:
Obreck
Verwaltung
vun Obreck isch. Obreck gheat zum Kommunalvaband.
Bremen
Enzelnochweis
<div id="Vorlage_BK" class="toccolours" style="clear: both; border-width: 2px 0 0 0; font-size: 90%; margin-top: 2.5em; text-align: center;">Der Adiggel basiert uf are fraie Iwwersedzung vum Adiggel „Bremen“ aus da Daitsche Wigipedia. E Lischt mit de dordische Audore isch do zu finne.
Fritz Brentano
Gedischde uf Pälzisch
Da Orginaltidl uffem Buchdeggl is folgender:
D'r Dorflump
<poem style="border: 1px dashed #2f6fab;background-color: #f9f9f9; padding:1em"> Die Leit im Ort, die saache all, Ich wär 'n alder Lump, Weil ich jetzt schunn seit zwanzig Johr Nor bettel odder bump.
Tu quoque
S'Tu-quoque Agumend (ladainisch fa „aa du“) ischn Deng'gfehla än logische Feelschluss unnen redorische Gniff, baidema vasuchd, ä Agumend zu schwäsche, womma zaische konn, dassde G'schbrächsgeschna des jo a selwa machd odda schunschd irschendwie domid im Widdascbhruch schdehd, wassa do saache dud. Ma vaglaischd die Posizion odda Tees middm Vahalde vun soim Gescheniwwa unn zaischd odda konschdruierd do än Widdaschbruch. Dodmid werd donn die Ausaache als Uuglabwirdisch unn falsch z'rigg'gwiese. De Urschbrung lischd in de ledschde Worde vum Caesar "καὶ σύ, τέκνον " (aa du, moin Sohn), iwwaliefad vum Sueton (Kaiserviten I, 82).
De Druchschluss
De Druchschluss lischd dorin, dass des ä moralisches B'werdung vum A indem wassa gsachd odda gmachd hodd, nigx midm Agumend odda Ausaach X zu due hodd. Des werd a gern als Roda Herring Tagdigg vawend unn ischä Variond vum Argumentum ad hominem Druchschluss, wuma Aussache vun Laid zuriggwaise dud, indemma Faggde odda Bhaubdunge iwwa die Laid b'nudzd,umse uuglaawwirdisch erschoine zu losse.
Wittenheim
Wittene (franzesisch Wittenheim, daitsch Wittenheim) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Weinberg
E Wingäd is ä Fläsch, die wu dezu dient, Woischdögge se planze unn se dann hinneno se ziehe. Unsa Wingäd präsches gonze Bild vun unsam Woibaugebied Palz.
Dachstein (Unterelsass)
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Dàchstaan gheat zum Owerrhaialemannisch.
Waldfischbach-Burgalben
Waldfischbach
Fischbach werd 1182 als 'Vispach' es erschde mol gehääß. Nom Draißichjääriche Kriech war's wiescht gefall unn fer mehrere Joor hat känner mi dort gelèbt. Denó war's è gewäähnlicher Baureort. Es hat die glaich Geschicht wie die annere Holzlandgemääne a.
Nodemm die Palz an Frònkraich ògeschloss wòr war, no de Frònzeesisch Reweluzion is Fischbach Sitz vum'è Kandon wòr. Zu demm Kandon han 21 Gemääne geheert. A òschließend als Daal vum bayrische Rhaikrääs is'es Koandonshauptort geblebb unn hat sich zum'è wirtschaftliche Unnerzentrum entwiggelt. Bai de Vewaldungsreform vunn 1972 is der Status dodurch beschdädicht wòr, daß Fischbach-Bojalwe Sitz vunn de Verbondsgemäänevewaldung wòr is.
Sonnenbrücke (Speyer)
thumb|Sunnebrigg in Schbaija Die Sunnebrigg (gschriwwe Sonnenbrücke) isch die änzigschd iwwrischgbliwwene middlaldalsiche Brigg iwwade Woochbach inde Schbaiamara Aldschdadd, wu unna Denkmolschudz schdeje dud. Uffde Brigg hoddsä Niggolausfigua aus Broase vum Kinschdla Wolf Spitzer, wu droa erinnare dud, dasse mol Niggolausbrigg keese hodd. Im Oschde vunde Brigg hodds noch ä oagmauwadi Sidzbonkg'g ausde barogge Zaid. Im weschdlische Deel ischse im 19. Jaahunnad midd Medalschdeeb vabraidad worre.
Baumbiedersdorf
Verwaltung
vun Bambidaschtroff isch. Bambidaschtroff gheat zum Kommunalvaband.
Surburg
Sürburi (franzesisch Surbourg, daitsch Surburg) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Hoffenheim
Websaide
Sachgrubb:Graaichgau
Weinbiet
Laach
Womma om Fuß vum Bärsch long gehd, kennd ma inzwische faschd schun saache, es Woibiid dääd in Naischdadt laije: vum Lombreschda Dahl iwwa die Rhoiewene bis ins Maisedählche enoi umgibd die Schdadt den Bärsch, när im Weschde, so scheinds, is gaa kää Bebauung, wail do die annän Bärsch sin. Do kimmd mer donn uf de owwerschde Wolfsburschwesch. Awwe gonz su isses doch nuch nid: Es Woibiid lihd genau in de Mid zwische Lombräschd un Gimmldinge un is begrenzd vu de Rhoiewene im Sidoschde, em Lombräschda Daal im Siedweschde, em Linbärscha Daal im weschde un em Gimmldinga Daal im Nordoschde, wu mär vun Gimmldinge zum Foschdhaus Rudschdaisch kimmd. Uff de onnere Soid vum Gimmldinga Daal lihd de Stawebärsch.
Baude
Owwe is en 136 m hoche Sendemaschd, en klääne Aussischdstuam un mindschd zwää Haisa, ääns is ä Wädschafd.
Washington, D.C.
Äänzlnoowääs
Sachgrubb:Haapdschdädt Sachgrubb:Verainischde Schdaade vun Ameriga
Bannay (Moselle)
Bannay (daitsch Bizingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Polen
Geographie
Pole werd vun viele Fliss dorschflosse oda hat Õõdääl drõõ, jedzad werre die polnische Haubdfliss genennd. De längschd Fluss is die Wisla (Waichsel), welle 1.047 km vun de siedische Gebirsche in die Oschdsee fließd. Greeßere Fliss sinn aa de Bug midd 587 km, Narew midd 484 km, San midd 443 km, die Odra (Oder) mdd 742 km, unn die Warta (Warthe) midd 808 km.
Gschischd
Ååfang vum 12. Johrhunnerd isses Raisch Unnerm Bolesław III. sai Sehn uffgedääld worre, wudorsch Pole zaschbliddad worre is unn sisch aa nedd gege die Mongole zur Wehr gsedzd hawwe kenne. Erschd 1320 is Pole widda en ainisches Keenigraisch worre. 1230 hot Pole die Hilf vum Daitsche Orde gege die Prusse åågfordad, weller sisch esdlisch unn wesdlisch vun de Waichsel niedagelosse unn sisch en aischene Schdaad uffgebaud hot. Władysław I. unn soin Suhn Kazimierz III. Wielki henn am Õõfong vum 14. Johrhunnerd ä Konsolidierungsbolidig bedriwwe, welle en Ausbau vum Lond unn ä Vabesserung vun de Vawaldung umfassd hot. Baim Ausbau vum Lond hot mer vor alle Dinge uff daitsche Oschdsiedla gsedzd, welle sisch in Pole niedagelosse hewwe. Aa jiidische Mensche sinn noch Pole geschdremd, wail dasse in annere Länner vafolgd worre sinn, in Pole hiegege hot mer ihrn Glaawe ausleewe gelossd.
Wärdschafd
Die Lehn in Pole hawwe sisch im Johr 2008 um 6%, 2009 um 2,1%, 2010 um 1,5% unn 2011 um 1,1% gschdaigad. Dodemid sinn die Lohnschdaigarunge vun 2008 bis 2009 zerickgånge. Die Lehn unnerschaide sisch däälwais schdarg vun Region zu Region unn in de vaschiedene Berufsgrubbe. De Dorschschniddslohn hot im Johr 2011 3.399,52 Złoty (PLN) (842 Euro) pro Monad. De Mindeschdlohn dudd agduell 1.500 Złoty (PLN) (371 Euro) pro Monad bedraache, also 41% vum dorschschniddlische Lohn.
Philosophie
De ameriganische Philosoph Thomas Nagel fiehrt durch sibbe Frooche in die Philosophie ai :
Fachgebihde
Es gäbt en Haufe Aidailungen vun de Philosophie in Unnergebihde un je noh geschischdlicher Entwicklung kumme alsemol naie dazu orrer alde wern enfach uffgehobe. Äh möschliche Aidailung is die folschende :
Pfalz (Region)
Nordpälzer Berglond
Wie man schun am Nååme herd, iss des Nordpälzer Berglond en Middlgebirsche im Norde vun de Palz, awwa aa im Nordoschde vum Saarlond. Die Londkrääs Kusel, Lautre, dem Dunnersberschkrääs unn de Schdadt Lautre henn Otail am Nordpälzer Berglond. De hechsd Gibfl iss de Dunnersbersch mid ner Heh vun 687 m. i. NN. unn is domid aa de hechsd Bersch vun de Palz.
Barchain
Verwaltung
vun Barchain isch. Barchain gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Dalhunden
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Dalhunde gheat zum Owerrhaialemannisch.
Weinkeller
Aggdive odda passive Kihlung
De Winza muss sisch endschaide, obba Aggdiv odda passiv kihle will. Bai ennere aggdive Kihlung muss ä hohi Wärmedämmung vorhanne soi unn misse ordnungsgmäß konschdruierd soi. Sie brauche ä Klimaaalaach unn Kihlsyschdeme, um die rischdische Temberadur unn Lufdfaischdischkaid uffreschd zu erhalde. In droggene Regione muss mer sisch aa mer um die rischdisch Lufdfaischdischkaid kimmere, in de maischde Regione is des awwa kää Problem. Bai ennere passive Kihlung muss mer de Woi in ennere kihle Umgeewung laachere (z. B. im Unnergrund) midd geringe jahreszaidlische unn täglische Temberadurschwangunge. Passive Woikella sinn wennischa bereschebar als aggdive, dodefür sinn die Koschde niedrischa.
Évrange
Verwaltung
vun Évrange isch. Évrange gheat zum Kommunalvaband.
Erstein
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Eerstain isch. Eerstain gheat zum Kommunalvaband.
Landkreis Sinsheim
Gschichd
S Gebied vom Låndgrais hot vor 1803 zum greeschde Dail zu de Kurpfalz gheerd, awwer a raichsridderschadliche Deerfer sind debai gwessd. De Napoleon hot vor allem di nerdliche Gebied vom spädere Låndgrais Bade zugschlage, Sinse selwer und de südliche Dail isch zum Fürschdetum Leininge komme. Das Fürshcedtum isch awwer 1806 ufgleesd worre und Bade hot von dere Uflösung aa profitiert. Im Grosshezogtum Bade hod ma dann 1813 für e effektivere Verwaldung die Bezirksämder åigführd und so isch 1813 s Bezirksåmd Sinse gegrindet worre. , awwer a s Bezirksåmd Neggerbischese, wo im Johr 1864 wieder ufgleesd worre isch. S Gebied vom Bezirksåmd Neggerbischese isch aa zu Sine komme. Im Johr 1924 hod me in Bade s Bezirksåmd Ebbinge ufgleesd und au en Dail von dene Deerfer isch ins Bezirksåmd Sinse eigegliedert worre. Im Johr 1939 sind dann alle Bezirksämder in Bade in Låndgrais umgwandelt worre und so isch de Låndgrais Sinse entschtanne. Nach em Krieg hod de Lånddgrais dann von 1945 bis 1952 zu Wirddeberg-Bade gheerd und dann zum neu gegründete Bade-Wirddeberg, dorf als Dail vom Regierungsbezirk Nordbade. Ab 1970 hod Bade-Wirddeberg e Gemeindereform durchgfürd, wo in drei Fäll s Graisgebied von Sinse betroffe hot: Uf de 1. September 1971 isch Landshaus zum Låndgrais Brusl komme, wails mit annere Derfer und de Stadt Gochse zu de Stadt Kraichdal fusioniert hod, uf de 1. Januar 1972 isch das glaiche mit Aichlberg un Diefebach bassiert, wo beide an Eschtringe åågschlosse worre sin. Uf de 1. Januar 1973 isch de Låndgrais Sinse dann ufgleesd worre. De nerdlich Dail mit Sinse isch zum Rhoi-Negger-Grais komme, de sidlich Dail zum greeschde Dail zum Låndgrais Hailbronn und e paar Derfer im Side zum Låndgrais Kallsruh. Rechtsnochfolger vom Låndgrais Sinse isch de Rhoi-Negger-Grais.
Städt un Gmainde
Bai de Grindung 1938 wawwe vier Städt un 48 Gmainde zum Låndgrais Sinse gheerd. 1945 isch dann noch Bad Wimpfe dazu komme, wo vorher zu Hesse gheerd hot. Awwa 1952 isch Bad Wimpfe uf Wunsch von de Bevölkerungzum Låndgrais Hailbronn komme. Ab 1970 isch es dann zu de erschde Gmaindefusione komme, so dass de Låndgrai bai de Uflösung e paar Gmainde weniger ghabd hod.
Überwald
Da Iwwerwald is en Deil vum Ourewald im Hessische Låndkreis Bergschdrooß.
Dialegd
Im Iwwerwälderische neigt ma zur Diphtongierung vum långe ee/ää un oo zu äi un ou. Beischbiel:
Dambach (Unterelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Kœnigsmacker
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Olwisheim
Olse (franzesisch Olwisheim, daitsch Olwisheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Vannecourt
Vannecourt (daitsch Warnhofen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Vannecourt isch. Vannecourt gheat zum Kommunalvaband.
Ludwigshain
Denkmol
Uf da ånna Seid schdeht gschriwwe:
Ogy (Moselle)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Barst
Verwaltung
vun Barst isch. Barst gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Barst gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Hindlingen
Geografie
Hìndlìnge licht 24 km vun Mìlhüüse uf 197 m NN.
Vantoux (Moselle)
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Vantoux gheat zum Lorrain.
Orschweiler
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Orschwiller gheat zum Owerrhaialemannisch.
Jost Gippert
Biographie
1997 hansen zumme Ehreprofessor von de Sulkhan Saba Orbeliani-Universidääd in Tbilisi (Georgie) ernannd, 2009 zumme Ehrendokder von de Ivane Javakhishvili-Universidääd eevedoat unn 2013 zumme Ehrendokder von de Shota Rustaveli-Universidääd inn Batumi (Georgien).
Vany
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Tieffenbach
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Diefebàch gheat zum Rhaifränkisch.
Pirmasens
Klima
Es gäbbt relativ viel Niederschläch, des lait im owwere Värdel vun Daitschland: On 77% vun de Messschdatzione vum Daitsche Wedderdienscht sin die Werde niedrischer. Am druckenschde isses im Abril, om maischde Niederschlach gäbbt's im Dezember, nämlich 1,4 mol so viel. Insgesomt sin die Niederschläch aber ziemlich glaichmäsich iwwers Johr verdält. Nur bai 8% vun de Messschdazione gäbbts wännischer johreszaitliche Schwonkunge.
Bauwerge
On de Zufahrsschdroße in die Schdadt un in de domolische Außebezirke vun Bärmesens schdehe noch e paar schäne Wòhnhaiser aus de Grinderzait (Zwäbrigger Schdroß, Londauer Schdroß, Lembä'er Schdroß, om Alde Friedhof). Im Zwätte Weltkriech is awwer viel kabutt gong, die gonz Inneschdadt war in Trimmer gelä. Aus em 18. Johrhunnerd gäbbt's noch e paar sogenonnde Grenadierhaiselcher, wo die Lui IX. fa soi Soldate hat baue losse. Noch älder is aigendlich nix, Bärmesens wa dodevor jo nur e klännes Baurekaff.
Ommeray
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Falck
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Falck gheat zum Moselfränkisch.
Ommeray
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Ommeray gheat zum Lorrain.
Brebotte
Gschicht
Brebotte isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1105.
Adaptive bias
Midde Deng’gfehla Obassung (uff Englisch Adaptive bias) männdma die Idee, dass sisch Deng’gfehla weschede Ewoluzjion vum menschlische G’hian endwiggeld hawwen. Alla, dass des donn ä Obassung on die Umweld fas bessare Iwwaleewe isch. Donn ded des ganix middem Vaschdond, Iwwalesche, odda änna Woahaid zu due hawwe. Donn deds Deng’gfehla bloß gewwe, um die Koschde fas Iwwlewe glää zu halde unnade Ohnohm, dassma Enschaidunge unna uusichare Bedingunge dreffe muss.
Fehla Management
Nochde Theorie vunde Fehlahondhawung gibds zwee Fehla, wuma unna uusischare B’dingunge mache konn. De easchd ischde falsche Aloam unnde zwedd ische fehlende Aloam. Beim easch dengschd, dass falsch ligschd, obwohl rischdisch bischd unn beim zwedd dengschd, dass rischdisch ligschd, obwohl falsch bischd. Odda gonz onnaschda, än Faijamelda wead beim easchde Fehla Faija melde, obwohls nedd brenne dud unn baim zwedde Fehla weada nix melde, obwohls brenne dud. Koaz heesen die Fehla a de Tipp I und Tipp II Fehla.
Antisemitismus
Forme
Uf därre Basis isses ned när zu ainischn häßlischn Talmudvabrännunge kumme, sunnan aach zu de Pogrome aus Anlaß vunde Graizziesch. Bsunnaschd schlimm waas baim allaärschde, där wu ofd gaaned midgzäld wärd, ofd aach falsch als Kinnakraizzuch genännd wärd odda als daitsche Kraizzuch, rischdischa is Volgsgraizzuch. Aami Adlisch un Bauern sin schun ä halb Joa voa de Zaid ufgebroch un hän unnaweschs schunämol es wüüde õõgfonge: im gonze Rhoilond, voaallm in Kölle, Määnz un Woams, awwa aach in Oschfrongraisch hän die Laid ia Wud ande Judde ausgeloßd un es is zu grauehafde Pogrome kumme. Schutz un Hilf gabs zwaa vunde Kadolisch Kärsch, die Bischef hän selwad Laib un Lewe riskiad, um "iane" Judde zu schidze, hänse aach in die Dume geloßd, awwa de Mob waa zu schdarg un es waan zuviel un aach es oosassisch Volg hod midgedun: Saiddäm doß die Muslimi de Templbärsch vauuglimpfd un es Hailisch Grab samd Kärsch vawiesd hän, hods in alle grischdlich Länna, bsunnaschdär awwa in Middloiropa än ausgeprägde Haß uf alles ned grisdlische gäwwe - un somid aach uf die Judde...
Kään Deud bessa waa die Reformadzion: Ludda hod gschriwwe, daß die Judde gaa kää Räschd uf ian Kuld hädde un daß mä iane Synagoche un Haisa solld abfaggle.
20. Joahunnad
Om Õõfang vum 20. Jh. sin die "Prodokolle vunde Waise vun Zion" vabraid worrn, die aus änare umgearwaid ald Sadier gschaffd worn sin. Mär nämmd haid õõ, daß des urschbringlich vun russische Gehaimdienschdla gemachd worn is,l fär de Zaa geje die Judde ufzebringe. Denooch hänse Vawändung gfun geje die Bolschewike, die wu mär als jiddisch õõgseje hod - de Trotzki waa Jud, onnan vunde nai Regiarung aach - un als Zaaremärda. Die Pogrome, wu daß de russische Borjagriesch beglaid hän, wärn wohl iwwa 100.000 Judde es Leewe gekoschd hän.
Daßs on Wille un Muud zu äm couraschiade Uffdrede gfehld hod, zaischd aach es 38a Pogrom: die Nazis hän gewieded, viel onnan hän midgeduun, kaam änna hodde Judde gholfe - un wann doch, donn när vaschdegd un haimlisch.
Basse-Rentgen
Basse-Rentgen (lothr. Nidder-Rentgen, daitsch Niederrentgen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Basse-Rentgen gheat zum Moselfränkisch.
Przewalski-Pferd
Verhalle
Allgemein isses Verhalle vun wilde Gail, speziell em Przewalskigaul, mit dem vum domeschdizierde Gaul vergleichbar, se lossen sich sogar zureide, sin awwer e bissje wilder, a, wann se domeschdiziert werren, un sin a ganz sche rabiatt, Stude bringen sogar manchmo annerer Stude Fohle um.
Fraa vun Bensem
Netzseide
<div id="Vorlage_BK" class="toccolours" style="clear: both; border-width: 2px 0 0 0; font-size: 90%; margin-top: 2.5em; text-align: center;">Der Adiggel basiert uf are fraie Iwwersedzung vum Adiggel „Fraa vun Bensem“ aus da Daitsche Wigipedia. E Lischt mit de dordische Audore finn-da do
Oltingen (Oberelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Triembach
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Varsberg
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Varsberg gheat zum Moselfränkisch.
Harald Schneider
Schneider schaffd als Betriebswerd in em Mediekonzern un tud sisch dort mit Schdradegieplanung im Verlachsswese bschäfdische.
Burbach (Unterelsass)
Burbàch (franzesisch Burbach, daitsch Burbach) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnerelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Ormersviller
Ormersviller (daitsch Ormersweiler) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Eschbach (Unterelsass)
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Eschbàch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Sotschi
Die Olympische Windaschbiele 2014 unn die Paralympische Schbiele im selwe Johr hawwe unner annerem in Sotschi schdaddgfunne. Aa de G8-Gibbel 2014 unn de große Prais vun Russlond 2014 hawwe do schdaddgfunne. Außadem is die Fußball-WM 2018 aa in Sotschi ausgedraache worre.
Belgisch-Kongo
Schdaadlisch Kolonie Belgisch-Kongo
Kongo hot sisch im erschde Weltkriesch aa gege Daitschlond betailischd unn hot 1916 Ruanda-Burundi (en ehemolische Dääl vun de daitsche Kolonie Daitsch-Oschdafriga) besedzd. 1919 hot Belgje die Vawaldung vun dem Gebied iwwernumme unn 1925 isses em Kongo õõgschlosse worre. 1926 is Boma vun Léopoldville (em haidische Kinshasa) als Haubdschdadt abgeleesd worre. 1931 henn die Kolonischde vun Katanga die Uuabhängischkaid vun Katanga vun de Zendralregierung gfordad, sinn awwa gschaidad. Im zwedde Weltkriesch hot sisch Kongo im Kampf gege die Idaljener in Nordafriga bdailischd, Rohschdoffe fer die Kriegswärdschafd unn Uran an die Amerikaner fer denne ihr Adomprogramm geliefad. Dodemid is im florierende Kongo aa die Infraschdruggdur schdarg ausgebaud worre.
Am 25. Mai 1960 finne die erschde fraie Wahle schdadd unn am 30. Juni werd Kongo als Kongo-Léopoldville (zur unnerschaidung vum ehemols fronzesisch Kongo-Brazzaville) uuabhängisch. Erschda Präsident werd de Widaschdondskämbfa Patrice Lumumba.
Oberzent
Geographie
Di Ehemolische Gemeinde / Stadt vorm Zammeschluß :
Hinnergrund vun da Schdadtgrindung
Mim Zammeschluß kumme finanzielle Vordeile: In der Verwaldung werd Geld gschbaat, s Land Hesse erläßd de Gemeinde 46 Brozend vun de Schulde, des sin zamme 4,1 Milliune Åiro, un wann e Kommun mähner wie zähdausend Oiwuhner hot, griggt se wesendlisch mähner Middel vum Land. Des zamme mescht ugfähr ää Milliun Åiro im Johr aus. In Berfelle konnt am 2. Mätz 2018 e neies Gsundheitszendrum oigeweiht werre. Des is vum Gsundheidsminischderium un vum Låndkreis unnerschditzt worre.
Kriegsheim (Monsheim)
Gschichd
die ärschde schrifdlisch Erwähnunge hods unna vaschiedne Nome im Zammehang mid Schengunge ans Kloschda Lorsch gäwwe: Kreikesheim (766), Crigesheim (1137), Crigisheim (1276), Chrisheim (1306), Criegesheim (1335), Krysheim (1344), Griesheim (1496). 1494 hods noch zu de sogenonnde "pälzisch Ausderfa" ghead, Schbäda hod sisch aus de pälzisch Rächde die Londeshärrlichkaid ausgebild un es hod än Ridda vun Kriesem gäwwe, där wu in änärem feschde Torm ghausd hod, där wu haid nuch bewohnd is.
Oberzent
Wabbe, Flagg un Logo
In da Daaschdellung noch auße verwendt di Schdadt e Logo, uff demm vier bedaidende Bauwerge zu sehe sin: di Burg Freieschdåå in Gåmmelschboch, di Madinskärsch in Berfelle, di Quellkärsch in Schëllebach un s Himbäschl-Viadugd in Hetschboch.
Ostwald
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Elsässisch-Pfälzisch
Schbroochgeografie
Im schdädtische Dialegt vun Schdroßburg sin, im Gejesadz zu soinare Umgewung, in da an sisch alemannische Schbrooch daitlisch pälzische bezieungswais rhoifrängische Merkmole zu finne (uff da Katt gschdrischld).
Orde in denne Pälzisch geredt werd
Alle Orde sin noch da jewailische ordsiwwlische Ausschbrooch ågewwe
Lafrimbolle
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Lafrimbolle gheat zum Lorrain.
Orny (Moselle)
Verwaltung
vun Orny isch. Orny gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Wörschweiler
Geschichd
Im Rahme vun de saalänisch Gebieds- und Vewaldungsreform is zum 1. Januar 1974 die bis dohien aicheschdänich Gemän Werschwiller Humborch zugeordned wor und is saiddemm Schdaddeel.
Ingweiler (Homburg)
Lache
Ingwiller laid zwische Ehnedd, Werschwiller un Bierbach unmiddelba an de Blies un is maischdens de erschde Ord im Saaland wo bai Hochwasser die Ordsdorchfahd geschberrd werre muss. Midde dorch de Ord velaafd die Audobahn A 8 unn uff de Gemagung Ingwiller iss a die Anschlußschdell Ehnedd. In Ingwiller hads friejer mol e wichdiches Glaisdraiegg gebb, wo sich die Bahnlinje vun Humborch ins Bliesdal un vun Humborch no Zweebrigge gedrennd hann. Haid iss dord alles schdillgelehd awwer die Zweebigger däde gere die Schdregg in ehr Schdad widder reagdiwiere om an es Schnellbahnnedz Rhain Negga angeschloß se werre.
Geschichd
Es is erschdmols 1180 in erer Schengungsurkun vum Gloschder Werschwiller urkundlich erwähnd wor. Bis 1603 had Ingwiller zu de Grafschafd Nassau-Saabrigge geherd. Dorch e Tauschvedrach in dem Johr is Ingwiller zum Herzochdum Palz-Zweebrigge, zu dem a Ehnedd geherd had, komm.
Bizarrheit Effekt
Uuding Effeggd saachde, dass Laid sisch bessa on Absurdidede erinnare dun, als on g'wähnlisches Zaisch. De Effeggd isch awwa unna Wisseschafdla umschdridde.Ä paa Wisseschafdla määnen, dassesn gibd, awwa onnare glawen des nedd un saachen, dasses schleschde Eainnarunge sinn.
Lagarde (Moselle)
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Eschburg
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Eschburi isch. Eschburi gheat zum Kommunalvaband.
Wickersheim-Wilshausen
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Vereinte Nationen
Die UN hot finf wischdische Organe:
Roubaix
Roubaix isch vor allem dorch sei hischdorisches Radrennbahn bekannt, in dem ach jedes Johr des hischdorische Radrenne Paris–Roubaix beendent werd.
Truchtersheim
Trüdersche (franzesisch Truchtersheim, daitsch Truchtersheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Vaux (Moselle)
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Vaux gheat zum Lorrain.
Buc (Territoire de Belfort)
Gschicht
Buc isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1196 als Bures.
NATO
Die NATO darf oigraife, wann
Orschweier (Oberelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Homburg (Oberelsass)
Humburg (franzesisch Hombourg, daitsch Homburg) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Orschweier (Oberelsass)
Geografie
Orschwihr licht 22 km vun Mìlhüüse uf 401 m NN.
Diebolsheim
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Dìwelse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Kobukson
mini|Nochgebaudes Schildgräideschiff Des Schildgräideschiff odder Kobukson is en koreanischer Schiffsdibb gewääse, wou vor ällem im Imjin-Kriesch zwischsche 1592 unn 1598 zum Oisatz kumme is.
Irland
Gschischd
In Irlond henn 1727-29 unn 1740/41 Hungersnöt gewied (an denne die Bridde nedd gonz uuschuldisch ware), ä Abhängischkaid de Päschda vun de Londbesidza unn religiese Konfliggde. Des hot 1796 im Rahme vun de amerikanische unn fronzesische Revoludsion zu em Uffschdond gfiehrd. Des Balamend is uffgeleesd worre unn die baide Schdaadskärsche sinn verainischd worre. Vun 1845 - 1848 hots, versuchd vun de Kardofflfail unn aach mid Hilf vun de Bride, ä Hungersnod gewwe. Hunnerddausende sinn dodrõõ geschdorwe unn iwwer ää Million ausgewannerd, haubdsäschlisch noch Amerika. Ersch im 21. Jh. hot Irlond widda die Bvelkerung vor de Hungasnod erraischd. 1848 hots donn en Uffschdond gewwe, den die Englänna bludisch unnerdriggd hewwe. Des hot sich hochgschaugeld, zumal de bridische Premier mid soina Fodderung fer die Audonomie vun Irlond am Owwerhaus gschaidad is. Die liberale Badai vun Englond hot 1914 die Uuabhängischaid dorschsedze könne, doch die Unionischde in Ulster henn dagege prodeschdierd. Mim Ausbruch vum erschde Weltkriech is die Uuabhängischkaid oigschloofe.
Ottersweiler
Verwaltung
vun Otterschwiller isch. Ottewiller gheat zum Kommunalvaband.
Überach
D Gemää gheat zum Kanton Niederbronn-les-Bains im Arrondissement Haguenau.
Der Pilger
Inhald
Des Blatt schraibd vum keäaschlische Lewe inde Diözes eweso wie iwwa des Gscheeje inde Weldkeäasch. Dodzu kummen relischiöse Tegschde wie Gbeed un Biwelausleeschunge, insbsonnare zude jewailische agduelle Sunndaachsevangelije. Im Unnahaldungsdeel hodd die Zaidung Buch- und Schbieletibbs, Koazgschischde, Rädsl un Kochrezebde. Reschelmäßig wean a Ea'aischnisse un bolidisches Gschee aus kadholischer Sischd kommendiead.
Diedendorf
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Landange
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Kloster Hirschhorn
Gschischt
Des Kloschder hot da Håns V. vun Härschhorn zåmme mit soiner Fraa Iland vun Dhaun un soine Brieder Cunarad un Ewwerhard (Conrad und Eberhard) gschdift. Di Kärsch is im Johr 1406 geweiht worre. Da Cunarad vun Härschhorn waa seunerzeit Domherr in Mainz. Gebaut is des Kloschder am Hång unnerhalb vun da Burg Härschhorn un iwwer da Schdadt. Es sin ugfähr e Dutzend Mënsch vum Karmeliterorde eugsetzt worre. Noch are wechslvolle Gschicht is des Kloschder 1803 ufgeleest worre. Noch geplåndem Abriß is di Kärsch schließlisch erhalde un renoviert worre. Seit 1910 is se widder als Parrkärsch geweiht.
Bermudafunk
De bermuda.funk is mit de anneren Freie Radjos in de Assoziation Freier Gesellschaftsfunk (AFF) in Bade-Wirddebärsch organisiert.
Ottrott
Verwaltung
vun Ottrott isch. Ottrott gheat zum Kommunalvaband.
Bébing
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Bébing isch. Bébing gheat zum Kommunalvaband.
Fürstbischof
Färschdbischuf hod mern Bischuf ghääße, der wu zuglaisch aach nuche Färschd war un aach aischnverandwordlisch des Färschdedum regiert hod. Gäwwe hods die Oirischdung ner im Hailisch Reemisch Raisch vun de Daitsch Nadzion|Hailisch Reemisch Raisch vun de Daitsche Nadzion. Annärschdwo sin zwa aach Kärschefärschde ande Schdaadsmachd bedailischd gewesd orrä sins nuch, awwe de Rischljöö fär zum Baischbiel waa Kadinaal un ea waa Minischda - uhne doßs ää mim onnan zu due ghad hod. Än Färschdbischuf awwe waa Färschd, waila Bischuf vunärem Färschdbischdum waa. Dóó, wu des sunschd nuch voakumme is, waas ä Ausnahm, ned die Reschl - un schun glai gaaned ä Inschdiduzion wie im HRR.
Im HRR
Schbeeda sin don 1356 die Färschderzbischef vun Määnz, Kölle un Dria aach nuch Kuafärschde worn.
Wiesbaden
Mit sainre 280.000 Lait, die wu do lewe is Wissbade nooch Frongfort die greescht Schtadt in Hesse. S Statistische Bundesamt und de Bundeskriminalamt sind baide in Wissbade.
Landroff
Landroff (daitsch Landorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Veckersviller
Verwaltung
vun Veckersviller isch. Veckersviller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Veckersviller gheat zum Rhaifränkisch.
Velving
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Velving gheat zum Moselfränkisch.
Pfälzer Leberwurst
Schutz noch EU-Rechd: die Diskussion
Nach em Berichd vun de Rhaipalz vum 21. September 2007 hen sich die Pälzer un Kurpälzer Metzja dord geänichd, dass de Verain Palz-Margeding des Verfahre fär die gsamde Region in die Hand nimmd. Gelänge des Vorhawe, wäre Pälzer Lewwerworschd des erschde Produgd in Rhoinland-Palz mit Namensschudz, während Baden-Würddeberch, z. B. mit Schwazwälda Schinke, sich beraids in die Raih de EU-waid 700 Regione aus 16 Länner mit geschidzde Produgde aingeraihd hod.
Akira Kurosawa
Fueßnote
Sachgrubb:Regisseur Sachgrubb:Japaner Sachgrubb:Moo
Steinhäuserwühlsee (Speyer)
2015 hoddma awwa s'Bade vabode, wesche Gifdschdoff, wus im Wassa hawwe dud. Ma hodd doan oagfonge, de See zu saniere. Die Laid schdeads awwa nedd unn baden trozdem waida.
Böhl-Iggelheim
Zu de Gschid vunn dere Gemää:
Domit waren die Bierjer vunn dere Laibägeschaft frai unn konnden sisch ihr Schulthäß unn Rischder selwer wähle. Im 14. Johrhunnerd iss die privilegiert Schdellung erlosche.
Drollschobbe
Än Drollschobbe (aa: Trollschobbe) is än Schobbe (also än halwe Lidda) Woimischgedränk, analooch zum Schoalle, wu awwa des Schbrudel dursch Seggd ersetzt werd. Dringe dud ma de Drollschobbe ausme Dubbeglas. Es is noamal es ledschde, was ma uffm Woifeschd dringd, egal wammers dringd.
Sachgrubb:Gedräng'g
Fußgönheim
Geographie
Fußgennem is in de Rhoiewene wesdlisch vun Luddwischshaafe geleje. De Schwawebach dudd dorsch de Ord fließe. Õõgrenzende Orde sinn im Oschde beginnend im Ohrzaischersinn: Luddwischshaafe, Dannschdadt-Schauernem, Gennem, Ellerschdadt, Bärkehaid unn Maxdorf.
Zweiter Weltkrieg
End
Sieger ware äm End dann die Aliierde, verlore hewwe die sogenennte Achsemächt un am 8. Mai 1945 hamse die bedingungslose Kapitulation unnerzeichent.