cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chesny
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Heilig-Kreuz
Heilikriz (franzesisch Sainte-Croix-en-Plaine, daitsch Heilig-Kreuz) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Rouhling
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Auxelles-Haut
Auxelles-Haut (Patois Ossarre-Hât, daitsch Ober-Assel) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Leimbach (Oberelsass)
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Laimbàch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Auxelles-Haut
Gschicht
Auxelles-Haut isch zum easchte Mol genennt worre im 14. Jh.
S Gebiet um Auxelles-Haut hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Heilig-Kreuz
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Saint-Maurice (Bas-Rhin)
Saint-Maurice (daitsch Sankt Moritz) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Saint-Maurice isch. Saint-Maurice gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De romanisch Dialekt vun Saint-Maurice gheat zum Welche un domit zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Heilig-Kreuz
Geografie
Heilikriz licht 21 km vun Mìlhüüse uf 320 m NN.
Gschicht
Heilikriz isch im Johr 1074 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Heilikriz isch. Heilikriz gheat zum Kommunalvaband.
Auxelles-Haut
Vawaltung
vun Auxelles-Haut isch. Auxelles-Haut gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Auxelles-Haut gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Rouhling
Verwaltung
vun Rouhling isch. Rouhling gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Rouhling gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Froidefontaine
Froidefontaine (daitsch Kaltenbrunn) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Froidefontaine isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1105.
S Gebiet um Froidefontaine hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Froidefontaine isch. Froidefontaine gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Froidefontaine gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Hägen (Unterelsass)
Haaje (franzesisch Haegen, daitsch Hägen) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Haaje isch. Haaje gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Haaje gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Mécleuves
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Mécleuves isch. Mécleuves gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Mécleuves gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Grosbliederstroff
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Grosbliederstroff isch. Grosbliederstroff gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Grosbliederstroff gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Gelurt
Gelurt, im volle Tiddel Gelurt – Odenwälder Jahrbuch für Kultur und Geschichte, is e regionale Zeidschrift mid Adiggel zur Kuldur un Gschicht vum Ourewaldkreis. Di Theme sin breit gfäschert un di Uffsätz hawwe deils en wisseschafdlische Åschbruch. Erscheine dud Gelurt seid 1995 ämol im Johr un werd vum Kreisaschiv vum Ourewaldkreis rausgewwe. Di Ufflag bedrägt mehr odder wennischer 1050 Exembla. Åfangs hot en Band ugfähr zweehunnerd Seide ghat, inzwische sins rund dreihunnerd.
Gell-Mann Amnesie Effekt
De Gell-Mann Gdeschdnissschwund Effeggd (uff Englisch Gell-Mann amnesia effect) kummd vum Michael Crichton, wua 2002 innem Vordrach gbrääschd hodd. Domid werd bschriwwe, das jemond, wu'n Experd fa ebbes isch, än Zeidungsadiggl iwwa soi G'bied griddisch lese konn unn alle Fehler (Uu- unn Missvaschdenniss etc.) siehd, wude Audor do noigschriwwe hodd. Wonn de Experd donn awwa inde Zeidung waidableddad unn fa ihn fachfremde Adiggl lese dud, donn nimmda des audomdisch fa bari Minz unn vagissd, dass die Adiggl wahschoinlich gons genauso falsch gschriwwe sinn.
De englische Bgriff Gell-Mann amnesia effect hodde Crichton nochm Gschbräsch do'driwwa middm Murray Gell-Mann g'numme wail
Vawais
Sachgrubb:Deng'gfehla
Roussy-le-Village
Roussy-le-Village (lothr. Rëttgen, daitsch Rüttgen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Baldersheim
Bàldersche (franzesisch Baldersheim, daitsch Baldersheim) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Roussy-le-Village
Verwaltung
vun Roussy-le-Village isch. Roussy-le-Village gheat zum Kommunalvaband.
Mégange
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Baldersheim
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Bàldersche licht 7 km vun Mìlhüüse uf 228 m NN.
Gschicht
Bàldersche isch im Johr 817 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Bàldersche isch. Bàldersche gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Bàldersche gheat zum Owerrhaialemannisch.
Mégange
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Mégange gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Rozérieulles
Rozérieulles (daitsch Roseringen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Roussy-le-Village
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Roussy-le-Village gheat zum Moselfränkisch.
Rozérieulles
Verwaltung
vun Rozérieulles isch. Rozérieulles gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Rozérieulles gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Roussy-le-Village
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Sankt Nabor
Sàm-Nawer orra ach Sànt Nawer (franzesisch Saint-Nabor, daitsch Sankt Nabor) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Sàm-Nawer isch. Sàm-Nawer gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sàm-Nawer gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Papier
mini|Ä Schdick Babier hunnertfach vergreeeßert Babier (aus, unn aldgriechisch πάπυρος ( pápyros ‚ Papyrus) is e flach Zaich, wo mer aus de Plànsefasere mache duht. Heitzedah werd vor allem Holz als Ausgàngsmaterial gnumm, awwer aa Altbabier werd ingesàmmelt un wirrer uff's nei g'braucht (des nennt mer Receycling orrer Wirreruffbereirung). Unner die Plànsefasere werd awwer aa noch verschierenes ànneres Zaich gemischt, dodemit des Grienmaderial besser se trickele un se presse is. links|mini|70x70px|Die Kennummer is e Anzääche fär Altbabier
Überlebensirrtum
De Iwwalewensirdumm (uff Englisch de Survivorship Bias) isch a Vazerrung vunde Wahnehmung hie zude „Iwwalewende“ odda „Eafolschraische“. De Deng'gfehla guggd uffde Eafolsch unn määnd, dassma sisch dodroa messe missd um a eafolschraisch soi zu kenne. Ma missd awwa ewe a de „Misseafolsch“ oagugge um ebbes ridisch seje zu kenne. Dea Deng'gfehla nimmd alla ä schdadischdischi Vazerrung vunde Schdischbrowe in Kauf.
Papier
Wofär mer's nemmt
mini|E alt Babiermaschin vun 1798 mini|E neimorisch Babiermaschin Heit redd mer vun Schdigger 3.000 verschierene Babiersorde, wo mer in Grubbe duht indääle:
Überlebensirrtum
De B’griff gehd uff die Eawed vun englische Fluuchzaischbauwer zurigg, wu im Zwedde Weldkriesch die Panzarung vunde Fliescha hawwen vaschderge wolle. Do’d’zu hawwense bai de Fliescha wu vum Oisadz zuriggkumme sinn, g'guggd, wu die Oischusslescha sinn. Unn doad hawwenses Fluuchzaisch donn vaschdeagd. Des hodd awwa nix g'nidzd unn s'inn nedd wenischa Fliescha abgschosse worre. Än Mademadigga hodd doan schliesslisch de Deng'gfehla gseje unn die Fliescha do vaschdeagd, wuse kä Oischusslescha kabd hawwen. Des sinn die Schdelle gwesd, wu die abgschossene Fliescha gdroffe worre sinn.
Baischbiel
Fondsgselschafde schdossen ia Fonds, wuse känn G'winn midd g'machd hawwen, reschelmesisch ab. Des fiad dod'zu, dassde Reschd vunde Fonds gud abschnaide dud. Die wu känn G'winn g'machd hawwen sinn ausde Bilonz rausgfalle.
Papier
Babier un Babbedeggl
Die verschierene Sorde Babier un Babbedeggl no de DIN 6730 un die Mass uff de Quadratmeder:
Quellehienweis
De Ardiggl duht im Ursprungszustànd uff em Ardiggl aus de nordfriesische Wikipedia zum glaiche Thema beruh. Sachgrubb:Kuldur
Markirch
Màrkìrisch (franzesisch Sainte-Marie-aux-Mines, daitsch Markirch) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Màrkìrisch licht 23 km vun Mìlhüüse uf 197 m NN.
Gschicht
Màrkìrisch isch im Johr 1078 zum easchte Mol gnennt worre als S. Maria.
Verwaltung
vun Màrkìrisch isch. Màrkìrisch gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Màrkìrisch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Hagenau
Hàwenau (franzesisch Haguenau, daitsch Hagenau) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hàwenau isch. Hàwenau gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Hàwenau gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Banvillars
Banvillars (Patois Banv'lai) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Banvillars isch zum easchte Mol genennt worre im 12. Jh.
S Gebiet um Banvillars hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Banvillars isch. Banvillars gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Banvillars gheat zum Franc-Comtois.
Gros-Réderching
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Gros-Réderching gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Clouange
Clouange (franzesisch; lothringisch Kluéngen, daitsch Kluingen) ìsch e franzesische Gemää ìm Département Moselle ìn de Rechion Lothrìnge.
D Gemää gheat zum ìm Arrondissement.
Verwaltung
vun Clouange ìsch. Clouange gheat zum Kommunalvabànd.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Clouange gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Chieulles
Chieulles (daitsch Schöllen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Chieulles isch. Chieulles gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Chieulles gheat zum Lorrain.
Meisenthal
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Chieulles
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Levoncourt (Haut-Rhin)
Levoncourt (patois Lvonco, elsässisch Lüffederf, daitsch Luffendorf) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Meisenthal
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Meisenthal gheat zum Rhaifränkisch.
Levoncourt (Haut-Rhin)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Meisenthal
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Levoncourt (Haut-Rhin)
Geografie
Levoncourt licht 34 km vun Mìlhüüse uf 360 m NN.
Gschicht
Levoncourt isch im Johr 1148 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Levoncourt isch. Levoncourt gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De romanisch Dialekt vun Levoncourt gheat zum Franc-comtois.
Rurange-lès-Thionville
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Rurange-lès-Thionville isch. Rurange-lès-Thionville gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Rurange-lès-Thionville gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Schaidt
Schäädt (amtlisch Schaidt) isch e Ortschaft in de Siedpalz zwische Schdääfld un Freggefeld. Es licht ufm so genonnte Viehschdrich un hot knapp 2000 Oiwohner. Sait 1979 ghert Schäädt zu de Stadt Werth
Jessica Schwarz
mini|hochkant|Di Jessica Schwarz
Di Jessica Schwarz (* 5. Mai 1977 in Erbach im Ourewald) is e deitsche Schauschbielern, Modaradorin, Synchron- un Heerschbielschbreschern.
Lewe un Wirge
Di Jessica Schwarz schdammt aus Mischelschdadt im Ourewald. Ihr Eldare hawwe dort e Hausbrauarei mid eme Reschdoråå. Mid 16 Johr isch se in Mintsche zum Bravo-Girl 1993 gewählt worre. Åschließend hot se in Tokio, Mailånd un in de USA als Fodo-Model gschafft. 2000 bis 2002 waa se Modaradorin beim Mussigfernsehsender VIVA fä di Sendunge Film ab, Interaktiv un Planet Viva. Beim ZDF waa se Internet-Modaradorin fä di Sendung Wetten, dass..?. Gleischzeidisch hot se schun klänare Rolle als Schauschbielern ghat. Bsunners erfolgreisch als Schauschbielern waa se in de Kinofilm Das Parfum – Die Geschichte eines Mörders un Buddenbrooks – als Tony Buddenbrook, un außerdem als Romy Schneider im Fernsehfilm Romy.
Di Jessica Schwarz wuhnt in Berlin. Zamme mit ihrer Schwesder Sandra hot se zwee Hodels in alde Fachwerghaiser in ihrer Heimadschdadt Mischelschdadt. S erschde hawwe se 2008, s zwedde 2018 uffgemacht.
Giromagny
Giromagny (daitsch Schermenei) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Giromagny isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1347.
S Gebiet um Giromagny hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Giromagny gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Ernolsheim bei Zabern
Arelse (frz. Ernolsheim-lès-Saverne, bis zum 5. Mai 1956 Ernolsheim-Saverne, dt. Ernolsheim) isch e franzesische Gemää im Unterelsàss in de Rechion Grand Est (bis 2015 Region Elsàss).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Arelse isch zum easchte Mol gnennt worre im Johr 1128.
Verwaltung
vun Arelse isch. Arelse gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Arelse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Sankt Peter (Unterelsass)
Verwaltung
vun Sàm-Peeter isch. Sàm-Peeter gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sàm-Peeter gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Leymen
Layme (franzesisch Leymen, daitsch Leymen) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Layme licht 30 km vun Mìlhüüse uf 471 m NN.
Gschicht
Layme isch im Johr 728 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Layme isch. Layme gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Layme gheat zum Hochalemannisch.
Kreis Bergstraße
mini|hochkant|Wabbe vum Kreis Bergschdrooß mini|Lag vum Kreis Bergschdrooß im Regierungsbezirg Dammschdadt un in Hesse
Da Kreis Bergschdrooß is en Landkreis im Regiarungsbeziag Dammschdadt in Hesse. Er ghert zu de Medropolregiune Rhåi-Main un Rhåi-Negger. Da Verwaldungssitz is in Hepprum.
Lag
Der Kreis liggt deils im Ourewald, deils im Hessische Ried, also em hessische Deil vun da Owwerrhåiewene. Dazwische da Abhang vum Odewald zur Rhåiewene is di Låndschaft Bergschdrooß, wu em Kreis de Nåme gewwe hot. Di beide Klääschdädt Herschhorn un Neggerschddånisch un des gemeindefreie Gebied Mischelbuuch bilde zamme e Exklave, wu kää diregde Verbindung zum iwwarische Gebied vum Kreis hot.
Kreisgebied
Da Kreis in soiner jetzische Ausdehnung beschdeht faschd uverännerd seid 1945. Lediglisch da Ord Laudenau isch im Zug vun da Hessische Gebiedsreform 1971 vum Kreis Bergschdrooß an de Landkreis Erbach iwwergånge.
Bolidigg
Ergebnis vun de Kommunalwahle:
Låndrät
Di Åmdszeid vun de Låndrät is durschs hessische Kommunalwahlrescht uff sechs Johr feschdgelegt. Da Christian Engelhardt is im Mätz 2021 fä e zwedde Åmdszeid gewählt worre. Di nägschde Låndrotswahl is im Johr 2027.
Dade
mini|Låndkatt vum Kreis Bergschdrooß
Schdädt un Gemeinde im Kreis Bergschdrooß
400px|mini|none
Der Odenwald (Zeitschrift)
Der Odenwald is e regionale wisseschafdlische Zeidschrift, wu vum Braibäjsch-Bund e. V. rausgewwe werd.
Der Odenwald erscheint seid 1953. Alle Verdeljohr kummt e Hefd raus. Di Beidräg befasse sisch mid-em Ourewald „un soine Randlandschafde“, im einzelne mid de folgende Themebereische: Gschischt (Aajschologie, Territorialgschischt, Genealogie, Heraldik), Volgskunde, Geographie, Kunschtgschischt un ånnares. Da Ihnald werd mid zwee Regischderbänd erschlosse: da ärschde fä di Johrgäng 1 – 30 (1953-1983), da zwedde fä di Johrgäng 31 - 50 (1984-2003). Da Inhald vun de Bänd vun 2004 bis 2014 is im Indernet zu finne. Di Theme sin aa dursch e Stichwordverzeischnis erschlosse, wu-s online odder zum Runnerlade gibt, wu alle Bänd bis 2003 erfaßt sin.
Da Braibäjsch-Bund hot soin Sitz uf da Burg Braibäjsch in Neistadt, Stadt Braibäjsch im Ourewaldkreis un di Midglieder un Audore kumme aus-em gsamde Ourewald, s gibt awwer aa Midglieder in annare Bundeslänner, eiropäische Länner un in Iwwersee-Länner.
Zur Zeidschrift Der Odenwald sin bisher vier Sonderhefde rauskumme:
Forschunge in gräßarem Umfang werre vum Braibäjsch-Bund in da Reih Beiträge zur Erforschung des Odenwaldes und seiner Randlandschaften vereffendlischt. Seid 1972 sin, ugfähr im Abschdand vun fimpf Johr, acht Bänd erschiene.
Sankt Pilt
Sampìlt (franzesisch Saint-Hippolyte, daitsch Sankt Pilt) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Balgau
Bàlgäu (franzesisch Balgau, daitsch Balgau) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Sankt Pilt
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Balgau
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Sankt Pilt
Geografie
Sampìlt licht 58 km vun Mìlhüüse uf 235 m NN.
Balgau
Gschicht
Bàlgäu isch im Johr 896 zum easchte Mol gnennt worre.
Sankt Pilt
Verwaltung
vun Sampìlt isch. Sampìlt gheat zum Kommunalvaband.
Balgau
Verwaltung
vun Bàlgäu isch. Bàlgäu gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Bàlgäu gheat zum Owerrhaialemannisch.
Cocheren
Kochere (lothringisch; frànzesisch Cocheren odder Kuchern, deitsch Kochern) ìsch e franzesische Gemää ìm Département Moselle ìn de Rechion Lothrìnge.
Gschìcht
Uf em Hérapel ìsch e Sìdlung aus de gallo-remische Zeit ausgrawe worre. Kochere ìsch 1322 s erschte Mol erwähnt worre, als Cocheres (1365: Cochern, 1594: Rochern, 1595: Kocher, 1688: Kochern, 1751: Cochren).
Verwaltung
vun Cocheren ìsch. Cocheren gheat zum Kommunalvabànd.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Cocheren gheat zum Rhaifränkisch.
Joseph Martin Kraus
mini|hochkant|Da Joseph Martin Kraus Da Joseph Martin Kraus (Josef Maddin Kraus) (* 20. Juni 1756 in Mildeberg, † 15. Dezember 1792 in Stoggholm) is en klassischer Kombonischt gwest, wu aus-em Odewald waa un in Schwede gewirgt hot. Er waa en Verdreder vun da Månnemer Klassig. Ma sescht aa zu-m da „Odewälder Mozat“.
Sankt Pilt
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sampìlt gheat zum Owerrhaialemannisch.
Russange
Russange (daitsch Rüssingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Russange isch. Russange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Russange gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Grostenquin
Grostenquin (daitsch Grosstänchen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Grostenquin isch. Grostenquin gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Grostenquin gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Joseph Martin Kraus
mini|hochkant|S Haus in Mildeberg, wu er uf di Welt kumme is
Kindheid
mini|S Trunzerhaus in Buche Da Joseph Martin Kraus is am 20. Juni 1756 in Mildeberg als Sohn vum kurmainzische Beamde Joseph Bernhard Kraus un da Anna Dorothea, geboarene Schmitt, uf di Welt kumme. Da Großvadder midderlischerseids, Johann Martin Schmitt, waa Senador vun da Schdadt Mildeberg un Käischebaumeischder, wu e paa Käische in da Umgewung gebaut hot. Aa des Gebortshaus vum Kraus am Majktblatz in Mildeberg schdammt vun-em. Da Kraus hot dreizäh Gschwisder ghatt. Siwwe davuu sin schun als Kinner gschdorwe. Ää Schwesder, di Marianne (1765 – 1838) is Molerin worre. Di erschde Johre hot di Familje in Amorbach gewuhnt, wu da Vadder Stadtschreiwer waa. 1761 is da Vadder kurmainzischer Amdskeller in Borke un ball druff in Buche worre. Di Kellerei un di Wuhnung in Buche ware im Trunzerhaus, wu heit noch schdeht. In Buche hot da Kraus Ladein, Klavier, Geig un Gsang gelernt. Schun im Alder vun siwwe bis acht Johr hod-er e außergewähnlische mussikalische Begawung ghat. Wie-er zwelf waa, isser noch Månnem ufs Jesuidegimnasjum un ins Seminarium musicum vum Jesuide-Kolleg gånge. Er hot Mussig, Geig, di ladeinisch un di deitsche Schbrooch gelernt un soi erschde Schdigge komboniert, fä de Goddesdinscht in da Jesuidekäisch. Aa Gedischde hod-er gschriwwe un vorgedraare.
Schdudium
mini|hochkant|Da Kraus als Schdudent 1775 in Erfurt mini|hochkant|E Scheareschnitt-Selbschtporträä aus da Zeit in Geddinge Ab Åfang 1773 hot da Kraus an da Mainzer Uni Jurra un Filosofie schdudiert. Soi Eldern hawwe gemeint, er kennt e ähnlischi Laufbåhn oischlare wie soin Vadder. Schun im November 1773 is-er noch Erfurt gewechselt, wu di kadolische un efångelische Käischemussig grad e Bliidezeit ghatt hot. Des hot de Kraus begeischdert. Weje-mne Verlaimdungsbrozeß geje soin Vadder is-er ab em November e Johr lång noch Buche zuriggange. Di Zeit dort hod-er zum Hunde Dressiare un Komboniare genitzt. Da Tolon, e Drauerschbiel in drei Agde, is dabei rauskumme, un mehrere Werge Käischemussig. Noch sellem Johr hod da Kraus, vun 1776 bis 1778, in Geddinge weider Jurra schdudiert. Dort hod-er sisch de Nochfolger vum Geddinger Hainbund ǎgschlosse, are liderarische Grubb, wu di Nadur veehrt hot un da Schdreemung vum „Schdurm un Drang“ nåhgschdanne is. Doher hod-er sisch mähner mid Lidaradur un Mussig befaßt un Gedischde, Drame un Oratoarie gschriwwe. In seller Zeit hot sisch zum erschdemol soi Krånkheit, Tuberkulos, bemejgbaa gemacht.
Reise
Weil-er in Deitschland kaum e Schåås fä sisch als Mussiger gsehe hot, is da Kraus 1778 iwwer soin schwedische Kummiliton Carl Strindsberg druff kumme, noch Stoggholm in Schwede zu gehe. Åfangs waa-s e schweri Zeit, wu-er deils in diefer Aamut lewe gemißt hot. Erscher di Uffiehrung vun soiner Ober Proserpin 1781 hod em de needische Erfolg gebrocht un er is zum Kabellmeischder ernannt worre. Fä-s neie Obernhaus hod-er di Ober Aeneas in Karthago komboniert, wu awwer soinerzeit net ufgfiehrt worre is. Da schwedische Keenisch Guschdav III. hod-en beuffdragt, e Schdudiereis dursch Åiroba zu mache un sisch dodebei di Theader ååzugugge. Vun 1782 bis 1786 hod en di Reis in de Odewald, noch Berlin, Dresde, Leibzisch, Månnem, Wirzburg, Regensburg, Wien (e halwes Johr), Esterháza, Triest, Wenedisch, Bolonja, Råm, Neabl, Marseille, Pariss (zwee Johr) un London gfihrt. Er is dem Roman Hofstetter, Kombonischt im Benedigdinerkloschder Amorbach, un de Kombonischde Christoph Willibald Gluck, Johann Georg Albrechtsberger, Joseph Haydn, Antonio Salieri un em bedeidende Mussigtheorediger Padre Giovanni Battista Martini begegent. In Amorbach, wo-r-er soi Familje bsucht hot, hod-er fä di neie Sturm-Orgel in da Abdeikäisch e Stella Coeli komboniert.
Stoggholm
Zurigg in Stoggholm is-er 1787 zum Hofkabellmeischder un Diregder vun da Keniglische Mussigakademie ernannt worre. Er hot kombioniert un Konzerde un Obern vun sisch selwer un vun annare Kombonischde uffgfierht. Außerdemm hod-er di Uffgab ghat, des Mussig- un Theaderwese nei zu organisiere. Soi Krånkheit, di Tuberkulos, hod-em mähner un mähner zu schaffe gemacht. Am 15. Dezember 1792 is-er im Alder vun nur sechsedreißisch Johr dråå gschdorwe. Noch soim eigene Wunsch is-er uf da Halbinsel Tivoli im Nochbaort vun Stoggholm Solna begrawe worre.
mini|hochkant|Relief uf em Kraus Torg in Solna vun 2008
Gedengge
1846 hot ma uf soim Grab e Grabmonument uffgschdellt, uf demm gschriwwe schdeht: „Här det jordiska af Kraus, det himmelska lefver i hans toner“ (Do des irdische vum Kraus, des himmlische lebt in soine Teen.) 1992 is di Schwedische Kraus-Gsellschaft (Svenska Kraus-sällskapet) gegrindt worre. 2006 is en Blatz in Solna noch-em benannt worre (Kraus Torg).
Uff-em Majktblatz in Mildeberg schdeht e brååsene Schdaadue zu Ehre vum Kraus. Uff-em Joseph-Martin-Kraus-Blatz in Buche schdeht en Kraus-Brunne mid-eme brååsene Querfleedeschbieler als Wasserschbeier. Joseph-Martin-Kraus-Stroße gibts in Buche, Weilbach, Borke un Kallsruh, en Kraus-Weg (Kraus väg) in Solna. Schwede hod em 2006 zum 250. Gebortsdag e Briefmaag gewidemt.
Heit befaßt sisch, seit 1982, di Internationale Joseph Martin Kraus-Gesellschaft e. V. in Buche mim Lewe un Werg vum Kraus. Es werre Symposie un Tagunge abghalde, Vereffendlischunge rausgebrocht, Forschungsreise noch Schwede un Eschdreisch gemacht, damit des Lewe un Werg im Zammehang mi-da Mussig un Kuldurgschischt in da mainfränggische Region uffgeaaweit werd. Inderbredazionskurse un Konzerde befasse sisch diregd mim Werg. E Ziel is, alle mussikalische Werge rauszugewwe. Aa di Briefe un liderarische Werge vunem solle vereffendlischt werre. Di Kraus-Gedenggschdädd im Trunzerhaus in Buche werd ewefalls vun da Gsellschaft bedrait.
Aa da ehemolische Leider vun da keniglische Mussigakademie in Stoggholm Hans Åstrand un da US-amerikånische Mussig-Brofesser Bertil van Boer wolle zamme e Gsamdausgab vun de Werge vum Kraus rausbringe.
Werge
Em Kraus soi Werge werre faschd all (im Orginal odder abgschriwwe) in da Universidedsbiblothek Uppsala uffghowe. E paa vum Kraus soine Bihnewerge sin im Lauf vun de Johre ins Drottningholmer Schloßtheader kumme.
Zum Werg vum Kraus gheere Käischemussig, Obern, Bihnewerge un Balleddmussig, Lieder un Arie, Sinfoniee un Kammermussig. Da US-amerikånische Brofesser Bertil van Boer hot in de 1980er Johr e Verzeischnis vun de Werge zammegschdellt (VB 1 – 208). Im äänzelne sin des käischemussikalische Chorwerge (VB 1 – 17), Obern un Bihnewerge (VB 18 – 34), Baleddmussig (VB 35 – 40), weldlische Kantade (VB 41 – 47), Arie un Duedde (VB 48 - 66), Kanons (VB 67 – 70), Lieder (VB 71 – 120), Kantade un Paschdorale (VB 121 – 127), Sinfoniee, (VB 128 – 148), Konzerde (VB 149 – 155), Kammermussig fä mähner wie ää Inschdrument (VB 156 – 188), Klaviermussig (VB 189 - 196), un Verschiedenes (VB 197 – 208). En Åhang enthält weidare fuchzäh Werge, dodrunner sechs Sinfoniee, vun denne fimpf verschwunne sin.
gerahmt|none|Åfang vun da Ouvertür vum Aeneas in Karthago Als äns vun de wischdigschde Werge gild di Ober Aeneas in Karthago, wu erschder 2006 in Schduggat urufgfiehrt worre is. Bedeidend sin soine Lieder in verschiedene Schbrooche: deitsch, frånzesisch, schwedisch, dänisch, hollännisch un idaljenisch. Di 20 Airs et Chansons (1797 rausgewwe, komboniert vor allem 1783 – 1988) gheere zu de bedeidenschde Liedersammlunge ausem achzehnde Johrhunnert. Des sin vor allem Gedischde vum Geddinger Hainbund. Äns davuu, Der Abschied, schdammt vun em selwer (1783 gschriwwe un komboniert).
Em Kraus soi ledschdi Kombosizion waa di Drauersinfonie un di Drauerkantad fä de Keenisch Guschdav III., wu 1792 uffeme Masgeball umgebrocht worre is.
Imne Uffsatz, are Streitschrift mim Tiddel Etwas von und über Musik fürs Jahr 1777 (1778) hot sisch da Kraus aa teoreddisch mid-da Mussig un de Verhäldnisse vun soiner Zeit befaßt.
Obwohl-er oft mid em Mozat verglische werd – beide sin im selwe Johr uf di Welt kumme un da Kraus bloß ää Johr noch-em Mozat gschdorwe – hod da Kraus uf e annare, soi eigene Aat komboniert un brauch net im Schadde zu schdehe. Soin Stil is vun da Månnemer Klassig gebrägt, awwer aa vun da liderarische Schdreemung vum „Schdurm un Drang“. Charagderisdisch sin bletzlische Kontraschde in da Laudschdärk, awwer aa Passasche im Pianissimo, un Kondraschde im Tembo. Es wa-r-em wischdisch Text un Mussig zu-are Oiheit zu bringe. Da Gluck wa-r-em e Vorbild.
Zitade
„Kraus war der erste Mann von Genie, den ich je gekannt habe. Warum musste er sterben? Er ist ein unersetzlicher Verlust für unsere Kunst. Die Sinfonie aus C moll, die er hier in Wien besonders für mich schrieb, ist ein Werk welches in allen Jahrhunderten als ein Meisterstück gelten wird, und glauben Sie mir, es giebt wenige die ein ähnliches Werk schreiben können.“
„Kraus promet de devenir un des plus grands de notre monde musical. Je le préfère à Mozart à bien des égards.“ („Da Kraus verschbrischt äner vun de gånz große in unserer Mussigwelt zu werre. Isch zieh-em em Mozart aus edlische Grind vor.“)
Carl Philipp Emanuel Bach
„Der Mann hat einen großen Stil!“
Christoph Willibald Gluck
„Mit mehr Andacht zieht sicher kein Pilgrim zu des Heiligen Landes Überbleibseln als ich zu diesem großen Patriarchen. Er hat eine Leichtigkeit ohnegleichen, wenn er in seinem Element ist, sich augenblicklich in jede Passion zu setzen, in welche er will.“
Joseph Martin Kraus iwwer de Christoph Willibald Gluck
Handschuheim
Hänsche (franzesisch Handschuheim, daitsch Handschuheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Menskirch
Menskirch (daitsch Menskirchen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Handschuheim
Verwaltung
vun Hänsche isch. Hänsche gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Hänsche gheat zum Owerrhaialemannisch.
Menskirch
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Menskirch gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Sankt Petersholz
Sàm Peeterschulz (franzesisch Saint-Pierre-Bois, daitsch Sankt Petersholz) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Handschuheim
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Sankt Petersholz
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Peeterschulz isch. Peeterschulz gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Peeterschulz gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Coincy (Moselle)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Coincy isch. Coincy gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Coincy gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Musik
Musik iss e Form fun de Kunscht wo aus geordnede Reie fun Teen bestehn. In de Musik gibts des sogenande Nodesysdem. Des iss dodefer do, dass mer wees, wie die Teen geschbielt werre misse. E Melodie setst sisch aus ner Tonfolge sesamme, manschmo sinn ach Pause debei. Die Teen kenne sisch derch Lautstärk (Dynamik), Klangfarb, Tonhee unn Tonläng unnerscheide. Außerdem werre se mithilfe fun Taktstriche in Takte uffgedeelt. Ausm Sesammeklang (Harmonie) von de Teen entsteht die Merschdimmischkeet, aus de Bezieunge zwische de Teen die Harmonik.
DARVO
De B'griff DARVO ischn Agroniem unn kummd ausm englische unn määnd dord deny, attack, and reverse victim and offender, alla Opfa unn Täda laischne, ograife unn umkehre. Uff daidsch werd a vunde Täda-Opfa-Umkehr gschbroche. Tibische Schridd sinn
Die Jeniffer Freyd määnd, dass DARVO haifisch b'nuzd werd unn a wirgsom isch, dass awwa Laid enna DARVO Andword vum Täda wenischa glaawen, wonse die Taggdigg mol vaschdonne hawwen.
Urschbrung
De B'griff gehd uff die Erwede vunde Psischologin Jennifer Freyd, Professorin onde Universided Oregon zurigg, wu 1997 gschriwwe hodd. De erschde Schridd vun DARVO, s Laischne, bnudzd Gaslighting.
Hangenbieten
Hàngebiete (franzesisch Hangenbieten, daitsch Hangenbieten) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hàngebiete isch. Hàngebiete gheat zum Kommunalvaband.
Peterstal
mini|hochkant|Sångd-Peders-Kärsch Di Glashitt odder Pedersdal is e Dorf im siedweschdlische Odewald. Said 1936 gherts zu Zigglhause un said 1975 aa zur Schdadt Heidelberg.
Hangenbieten
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Peterstal
Lag un Nadurraum
Di Glashitt liggt im Schdååbachdal un is gånz vun bewaldede Hehe vum Odewald umgewwe. Nur noch Siede is des Dal offe. Dort is di Glashitt hait midd-em Nochbaord Zigghause zåmmegewachse. Da närdlische Nochbaord Wilhelmsfeld is iwwa e Gebirgsschdrooß mit Hoornodlskurve un iwwa de 495 m hoche Paß vum Långe Kärschebååm zu erraische.
Di Gemaagung hot e Greeß vun 371 Hegda. Ihrn diefschda Pungd is mit 177 m i. NN di so genånnde „Grenz“ zu Zigglhause im Schdāābachdal, da heggschde is mit 547 m da Dossemer Kopf im Norde.
Di Gemaagung beschdeht gräschdedails aus Wald, um di besiedelde Fläsche rum aa aus Wisse. Egger gibt-s net.
Geologie
Da geologische Unnergrund vun da gånze Gemaagung is aus Bundsåndschdåå (aus da Triaszait).
Gschischd
Da Johann Peter Wenzel hot 1710 im owware Schdååbachdal e Glashitt gegrindt, um de Kurfärschdlische Hof un di Bevelgerung mit Glas zu versorge. 1719 is noch e Glashitt dazukumme un e paa Familje sin hergezoore. Zu demm Dorf, wu dodraus entschdånne is, sescht ma bis hait noch Glashitt (uf da Glashitt, isch geh uf di Glashitt). Ofiziell heeßts, noch-em Ortsgrinder Johann Peter Wenzel, Pedersdal.
Im Wabbe vun da Glashitt is da Schutzhailische, Petrus, mid-em Schlissl daagschdellt. Di Faawe vun da Flagg sin bloo un weiß.
DARVO
Vawais
Sachgrubb:Propaganda Sachgrubb:Rhetorik
Peterstal
Dialegd
Obwohl hait di Glashitt un Zigglhause zåmmegewachse sin, hert ma immer noch genau, wer aus wellem vun de beide Orde schdammt. Di Ausschbrooch un vor allem di Betonung is e bissl ånerschd un di Glashitter schwetze e bissl gemietlischer.
Lachen-Speyerdorf
Lache-Schbaijadoaf is e Winzerdorf un is om 7. Juni 1969 in Naischdadt oigemänded worre, was e paar Kilomeder im Nordweschde lischt.
Peterstal
Dialegd
Gejeniwwer Wilhelmsfeld gibts greeßare Unnerschied im Dialegd. Do pausd sisch di ald Grenz zwische da kurpälzische Kellarei Waldegg (Wilhelmsfeld) un da ewefalls kurpälzische Schriesemer Zent (Glashitt) dursch. Ma sescht – jeweils in Wilhelmsfeld / uf da Glashitt: Froo / Fraa, Samsdoog / Samsdaag, Moond / Muund, Boone / Buune, Floosch, Flaisch / Fleesch, heern / hääre, di gäin / di geene, bäis / bees, schläischt / schlescht.
Lachen-Speyerdorf
Laach
Der Ortsdääl Lache-Schbaijadoaf lichd uuuugfäähr 5 Kilomeder Südösdlich vun de Schdadd. Wonn mä alles zamme nämmt is des gonze so 24 km² groß. Nadierlich hot die Gemää ach noch Pälzerwald debei, sogar bei Lambrechd. Ipdestal ghärt ah dezu und die Ruin vun de Burch Spangeberch.
Peterstal
Dialegd
Da Glashitter Dialegd ghert zum Kurpälzische.
Lachen-Speyerdorf
Klima
Die Laach in de Vodderpalz am weschdlische Rand vun de Roiewene sorscht fer ä mildes Klima. De Gebirschszuuch vun de Haardt im Weschde sorscht dodefor, daßes ned viel reschnt un daß im Summer schää warm is. Monche mähnen jo e wär die Sahara vun Daitschlond.
Peterstal
Bauwerge
Di naigotische Sångd-Peders-Kärsch is gånz aus rodem Buntsåndschdåå gebaud un mid-are bemalde Holzdegg un farwische Glasfenschder ausgschdaddet. 1896/97 is-se im Zendrum vun da Glashitt gebaud worre, nochdem di barogge Peders-Kabell aus-m Johr 1738 beim Friedhof zu klää un baufällisch worre is. Da Aschidegt waa da Ludwig Maier.
Lachen-Speyerdorf
Bolidig
De Ortsvorschteer is seid 2009 de Claus Schick vun de SPD. Dodevor wars fä fünf Johr de Jürgen Brunner (Brunni vun de CDU) und dodevor ewiche Zeite de Balles (Günther Freytag, SPD). Grundsätzlich kommer saache das der Ort schun irgendwie e bissl Rot is.
Werdschaft
In Lache und ach in Schbaijadoaf werd schun immer Woi gemacht. Des geile klima hänn schun vor iwwer 2000 Johr die Römer gepeilt un sinn direkt emol geil druff worre om Lerchebeehl, Paffegrund und am Trabbeberch Woi ohzubaue.
Sogar de Strom wärd selwer gemacht. Uff 70.000 Quadrahtmeder is äns vunn de greeschde Solarschdromkraftwerge in gonz Daitschlond. Des Ding hääßt donn "Solarpark Fluchblatz Liliedaal".
Peterstal
Wärdschafd
mini|Di Sitzbuuch im Wald vun da Glashitt
Wie Zigglhause waa aa di Glashitt frieher e Wäschereidorf. Des weische Wasser ausem Buntsåndschdåå hot kään Kalg un faschd kää geleeßde Schdoffe. Desweje is es bsunnas gud zum Wesche geeigent. Uf da Glashitt un in Zigglhause is en haufe Wasch aus Heidelberg un Månnem gewesche worre.
Heit hot da Fremdeverkehr di gräschde wärdschafdlische Bedaidung uf da Glashitt, mid edlische Fremdebedde un viele Meglischkeide zum Wåndare in de Wälder. Aa di Schadt Heidelberg un ånnare Sehenswerdischkeide in da Region sin schnell zu erreische.
Da Wald is als ehemolischer kurfärschdlisch-pälzischer Kameralwald heit noch Schdaadswald un werd vum Lånd Bade-Wirddeberg bewärtschaft.
Teamfehler
De Teamfehla ischn Fehla, wu uffdreede konn, wonn Laid zommeschaffn. Ma kennd deng'ge, dasses wonn viel Laid on ebbes zommeschaffn, dass onn a was gschaids raus kummd, awwa des ischn Drugschluss. Meschanisme, wie zum Baisbiel Abhängischkaide zwischede Laid erhehd die Wahschoinlischkaid, dass ebbes nedd guud laafe dud. Äni vun dene Meschanisme ischde Obbasunddrugg, wu Laid fiele kennen, wonn ä Mehrhaid ä Meenung hodd, a womma wes, dasses falsch isch.
Uglahaid vunde Vaondwordung
Inna Brodugzionsschdedd vum US-Enagieminischderium End vunde 1980er Johr hodde Schischdlaida zomme midd onnare gblond ä defegdi Bumb auzuwegsle, wasse donn a gmachd worre isch. Awwa die Kondroll vunde Erwed isch falsch g'loffe. S'hoddn Drugg vum Zaidblon gewwe, weswesche die Männa die Erwede selbschd in die Hond g'numme hawwen unn do'd'midd gesche die Reschle vschdossen hawwen, weilse ganedd do'd'vor ausgbild gwesd sinn. Im Team hawwense broblemlos gesche Awaidsabläuf, Gwalidedsbriefunge, Zerdifizierunge unn G'wergschafdsreschle vaschdosse. Allä heddense kaum je so ebbes gmachd, wozuse ganedd gwalifizierd sinn, awwa inde Grubb hoddma die Reschle ausa Grafd gsezd.
Fehlavamaidung
De Teamfehla komma vamaide wies im "DOE Human Performance Improvement Handbook" bschriwwe isch.
Vawais
Sachgrubb:Deng'gfehla
Merschweiller
Merschweiller (lothr. Meeschweiler, daitsch Merschweiler) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Merschweiller isch. Merschweiller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Merschweiller gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Grosmagny
Grosmagny (daitsch Großmenglatt) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Gschicht
Grosmagny isch zum easchte Mol genennt worre im 12. Jh. als Aggrum Masnil.
S Gebiet um Grosmagny hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Grosmagny isch. Grosmagny gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Grosmagny gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Coin-lès-Cuvry
Coin-lès-Cuvry (daitsch Coin bei Cuvry) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Liebensweiler
Liebedswìller (franzesisch Liebenswiller, daitsch Liebensweiler) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Coin-lès-Cuvry
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Coin-lès-Cuvry gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Liebensweiler
Gschicht
Liebedswìller isch im Johr 829 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Liebedswìller isch. Liebedswìller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Liebedswìller gheat zum Hochalemannisch.
Grandvillars
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
S Gebiet um Grandvillars hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Grandvillars isch. Grandvillars gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Grandvillars gheat zum Franc-Comtois.
Merten
Merten (daitsch Merten) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Merten isch. Merten gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Merten gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Rustroff
Rustroff (lothr. Réischtroff, daitsch Rüsdorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Rustroff isch. Rustroff gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Rustroff gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Salental
Sàledàl (franzesisch Salenthal, daitsch Salental) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass) gwest. Sait 2016 gheat se zu de naie Gemää Sommerau.
Verwaltung
De letscht Maire vun Sàledàl isch de Franck Hufschmitt gwest.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sàledàl gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Métairies-Saint-Quirin
Métairies-Saint-Quirin (daitsch Quirinsweiler) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Saint-Louis (Oberelsass)
Saint-Louis (daitsch Sankt Ludwig) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Métairies-Saint-Quirin
Verwaltung
vun Métairies-Saint-Quirin isch. Métairies-Saint-Quirin gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Métairies-Saint-Quirin gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Saint-Louis (Oberelsass)
Geografie
Saint-Louis licht 29 km vun Mìlhüüse uf 256 m NN.
Verwaltung
vun Saint-Louis isch. Saint-Louis gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Saint-Louis gheat zum Hochalemannisch.
Bavilliers
Bavilliers isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Bavilliers isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1140 als Basvyllis.
S Gebiet um Bavilliers hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Bavilliers isch. Bavilliers gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Bavilliers gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Guebenhouse
Guebenhouse (daitsch Gebenhausen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Guebenhouse isch. Guebenhouse gheat zum Kommunalvaband.
Grundviller
Grundviller (daitsch Grundweiler) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Guebenhouse
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Guebenhouse gheat zum Rhaifränkisch.
Grundviller
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Guebenhouse
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Grundviller
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Harskirchen
Hàschkìech (franzesisch Harskirchen, daitsch Harskirchen) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hàschkìech isch. Hàschkìech gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hàschkìech gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Hatten (Unterelsass)
Hàtte (franzesisch Hatten, daitsch Hatten) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).