cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Curitiba
Schdadtblanung
Curitiba is fä soi leischdungsfähisches Nahverkehrssischdem mid eijene Busschbure uf de Haubdverkehrsschdrooße un Dobbelgelenggbusse bekånnd. Di Haldeschdelle sin heescher gelegde Rehre mid eme Åigang fä Behinnade. Unnerm Nåme „Faróis do Saber“, Leischttirm vum Wisse, hot ma Bildungszendre wie Biblothege un kuldurelle Oirischdunge gschaffe, wu alle offe zur Verfiegung schdehne. Di vorbildlisch Schdadtblanung werd innernational åerkannd.
Odern
Geografie
Odere licht 32 km vun Mìlhüüse uf 312 m NN.
Gschicht
Odere isch im Johr 1253 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Odere isch. Odere gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Odere gheat zum Owerrhaialemannisch.
Schwarzenbach (Homburg)
Schwazebach (amtlich Schwarzenbach) is e Schdaddeel vun de saarpälzisch Graisschdad Homburg im Saarland med 2189 Inwohner (Schdand: 1. Januar 2008).
Dorch die Ordslache vun Schwazebach velaafd die Bundesschdroß 423. Auserdemm gebds dord e Inrichdung vum Chrischdliche Juchenddorfwerg Deidschland (CJD), in demm behinerde Mensche e beruflichie Erschdausbildung ermechlichd were kann.
Die ejemaliche saalänische FDP Minischder Christoph Hartmann (Werdschafd) Georg Weisweiler (Gesundhed) un Rosemarie Scheurlen (Awed) wohne alledrei in Schwazebach.
Gleeni Gschischd
De Ord Schwazebach ischmol zsomme mid Beede die Gmoind Beede-Schwazebach gwesd. Im Joa 1913 isch die Gmoind uffglesd worre unma hodse in die Graisschdad Humborch oiglidadd.
Botans
Botans isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Botans isch zum easchte Mol genennt worre im 14. Jh.
S Gebiet um Botans hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Botans isch. Botans gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Botans gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Frankenstein (Pfalz)
Geografie
Frankeschdää lieschd inmidde vum Nadurpark Pälzerwald unn iss die esdlischsde Gemää vum Londkrais Lautre. Nachbargemainde sinn im Uhrzaigersinn: Derkem, Waidethal (Londkrääs Derkem), Waldlaininge, Hochschbaija unn Fischbach (Londkrääs Lautre).
Zu Frankeschdää kehrd Diemerschdää unn de Klafertalerhof.
Bolidig
Die 16 Radsmidglieda sinn bai de Kommunalwahl am 7. Juni 2009 gewähld worre unn henn en ehrenamdlische Ordsbirgamaischda als Vorsidz.
Sidzvertailung im Gemainderad:
Judde in Frankeschdää
In Frankeschdää had e jiddisch Gemää bis um 1900 beschdann. Ehr Enschdehung geed uff die Zaid vum 18 Joorhunnad serigg.
Im 19. Joorhunnad un am Õfang vum 20. Joorhunnad had sisch die Zahl vun de jiddische Inwohner wie folgd endwiggld:
Kleeburg
Kleeburi (franzesisch Cleebourg, daitsch Kleeburg) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Kleeburi isch. Kleeburi gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De sidfränkisch Dialekt vun Kleeburi gheat zum Oschtfränkisch (Nordowerdaitsch).
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Heimsbrunn
Hemschprung (franzesisch Heimsbrunn, daitsch Heimsbrunn) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Geografie
Hemschprung licht 6,6 km vun Mìlhüüse uf 358 m NN.
Gschicht
Hemschprung isch im Johr 1148 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Hemschprung isch. Hemschprung gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Hemschprung gheat zum Owerrhaialemannisch.
Heimersdorf
Haimersdorf (franzesisch Heimersdorf, daitsch Heimersdorf) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Haimersdorf licht 21 km vun Mìlhüüse uf 275 m NN.
Gschicht
Haimersdorf isch im Johr 708 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Haimersdorf isch. Haimersdorf gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Haimersdorf gheat zum Owerrhaialemannisch.
Whataboutism
Whataboutism kummd ausm englische (What about ...?, wu määnd „Was isch donn midd ...?“ unnem Ohängsel -ism (määnd „-ismus“) unn bzaischned ä Teschnigg inde Brobagonda unn Moinungsmanipuladzion, midderma vun uuliebsome Pungde, zum Baischbiel Gridigg ableng'ge konn. Do vasuchdmas Gschbräsch uff ähnlische odda awwa gons onnare wirglische, vamoindlische odda a konschdruierde Missschdänd uffde Said vum Gridigga odda Gschbräschgeschna zu bring'ge, alla abzuleng'ge. Die uusachlisch Gschbrächstechnigg hoddma urschbringlisch de UDSSR baim Umgong midde Gridigg vunde weschdlische Weld als Brobagondateschnigg vorkalde. Die Aad zu agumendiere isch awwa a än logische Feelschluss.
Awwa des Ablehne vunnem Agumend als „Whataboutism“ konn a selwa widda monipuladiv soi unn konnen Ausdrugg vun Dobbelmoral, änna selegdive Auswahl vunn Pungde und än Mongel on kommunikativa Kompetenz soi, alla ä Taggdigg um die aischene Daidungshohaid abzusischare.
Vawonde B'zaischnunge unn ähnlische Manipuladzionsteschnigge sinds Ablenkungsmanöver (Ablenkungstaktik), Ondword midd änna Geschefrooch, Auswaischmaneva, Themwegsel, Tu-quoque-Agumend.
Wordbdaidung unn Herkunfd
„Whataboutism“ isch nochde Definizion vum Oxford Living Dictionary ä Teschnigg odda Braxis, um uff ä Oschuldischung odda a schierischi Frooch midd änna Geschefroch zu ondworde odda ä onnared Thema uffzugraife. De Bgriff kummd noch dem Werdabuch ausde 1990a Johr unn isch än onnare Bgriff fa „whataboutery“, wu inde 1970a Johr uffkomme isch. De Bgriff werd a in daidschschbrochische Adiggl bnudzd.
Logischa Feelschluss unn retorischa Gniff
Des Ziel vum „Whataboutism“ als än retorische Gniff isches unna onnarem die Positzion vum Geschna odda de Geschna selwa zu unnagraawe, ohne dassma soi Agumend widdalesch ded. De Glassigga unn zum Schbrischword worrene Baischbiel vum Whataboutism isch die inde UDSSR Endgeschnung uff Gridigg om Sozialismus haifisch gsachde Sadz „Unn in Omerika linschense Schwadze“.
Midd der Ondword blaiwdma ä saschlischi Onword schuldisch, konn awwa a die Rischdischkaid vunde Vorwirf direggd odda indireggd oigschdeje. Middm vorwurfsvolle „Whataboutism“ komma soim Gescheniwwa die Bereschdischung zu soina Griddigg abschbresche.
Whataboutism ischä Variond vum tu quoque (lat. du a, Bzaischnung fa än Geschevorwurf), was ä Unna'aaad vum Argumentum ad hominem isch.
Vorwurf unn Geschevorwurf valachan des Thema vum Inahldlische zum Organisadorische unn vasuchen zu gwischde unn Theme onnaschda zu ordne.
Korz
Brobagonda
De „Whataboutism“ als retorischa Gniff isch a schun frija inde Brobagonda oigsedzd worre. Zum Baisbiel hodd die Nazi-Bress 1938 nochde Reichskrischdallnachd den Gniff gnumme unn hodd inde esdaraischische Volgszaidung als Schlaachzail om 12. Novemb 1938 gschriwwe: „Londoner Hetze wegen Glasscherben. Aber kein Wort über zerstörte Araberdörfer! Wieder empörende Anpöbelungen in der jüdischen ‚Weltpresse‘.“
Alsmade Oskar Lafontaine uff die Mauwadoode ogschbroche hodd, hodda die Geschefrooch gschdelld: ‚Was ist mit den Toten im Mittelmeer‘?“ A inde US-omerikonische Bräsidendschafdswahl 2016 komma oinische Baisbiel finne. Em Donald Trump hoddma vorkalde, dassade Whataboutism bnudzd. De Alan Cassidy hodd im Vaglaich vum Donald Trump middm Wladimir Putin g'määnd, dassde Putin de Whataboutismus „perfeggzionierd“ hedd. So määnd zum Baischbiel a die russisch Nowaja Gaseta innem Indawiew middem ORF om Juni 2018, dassde Putin uff die vier Kerfrooche midd Geschevaglaisch reagierd hodd. Im Unnaschied zuäm Schudzvaglaisch määmd de Harald Martenstein awwa, dassde Putin des als Gescheogriff machd.
Vawais
Sachgrubb:Deng'gfehla Sachgrubb:Rhetorik
Aulnois-sur-Seille
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Aulnois-sur-Seille isch. Aulnois-sur-Seille gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Aulnois-sur-Seille gheat zum Lorrain.
Obersulzbach (Unterelsass)
Owersulzbach (franzesisch Obersoultzbach, daitsch Obersulzbach) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Aulnois-sur-Seille
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Weihnachten
thumb|300px Woihnachde is es grisdlisch Feschd vun de Geburd vun Jesus Grisdus, un doodemid – noom grisdliche Glauwe – vunde Menschwäadung vun Godd. Haabdfaijadaach is de 25. 12., därwu om Voaoowend mim hailische Oowend unde Grisdnachd beginne duud.
S'Word Woihnachde
S'friehschde Vorkumme vum Word „Weihnachten“ schdommd ausde Bredischdsommlung Speculum ecclesiae vun 1170. un um 1190 schdommd a s'Gdischd vum bairische Dischda Spervogel
Obersulzbach (Unterelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Owersulzbach isch. Owersulzbach gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Owersulzbach gheat zum Owerrhaialemannisch.
Weihnachten
Woihnachdsgschichd
thumb|300px Sellemols – wie de Auguschdus in Rom Kaisa waa unen gewisse Cyrius war Schdaddhalda in Syrie un änner, wu Herodes ghäße hod, waa de Keenich vun Judäa, do hod de Kaiser befohle, daß soi ganz Volg solld gezäld wärn – un daß än jeda soll dohie geeje, wu er gebore worn is fär sich uffschraiwe zu losse. Des waa fär zu wisse, was so an Schdaire inzedraiwe wär. So hod än jede do anne gemächd, wu daßa hea waa, un hott sich indraache gelossd.
Obersulzbach (Unterelsass)
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Weihnachten
Woihnachdsgschichd
Wie se donn dord waare, do hänse inde Härbärche kään Pladz mea griehd un sin inärem Schdall unnakumme, wo es Maria donn ian Sohn geboore hod, Jesus, ian Ärschde. Se hän'n in Winnle gewiggld un in ä Fuddakribb glehd, wos im Hoi schee waich un waam un kuschlich waa.
In därre Gejend doo waan aach die Hirde als Nachdwach bai iam Vieh ufde Waid. Zu dänne isän Ängl kumm un waila soviel Glanz un Lichd vun Godd midgebrung hod, doßs midde inde Nachd hell worrn is, hän die Hirde ä aarschi Õngschd griehd. Do hod där Ängl awwa gsaad: Firchdn Aich ned, ich bringen Aisch ä gonz grooßi Fraid, fär Aisch un Aian gonzes Volg: Un pledzlisch waa doo ä richdisch grooß himmlisch Heaschaa un hod gejuwld un Godd gebriese un geruufe: „Ehre sai Godd inde Hee un Friede fär alle Mensche wu guudwillich sin!“
Un wie die Ängl ford waan, do hän die Hirde zunonna gsaad: Alla, mache mär uf Bedhlehem un gugge mär mol, was dord Sach is.
Dord hänse Maria gfun un de Josepp un es Bobblche inde Kribb un se hän Godd gepriese un iwwarall vazähld vunde Ängl un vun wasse gsien hän im Schdall bai Bedhlehem.
Gschichdliches
Haid wärd allwail gsaad, es wahre Geburdsdadum wißd mär ned, die Kärch häd im Middlalda es Julfeschd, die Midwindawend ausgeguggd fär ausänäm haidnische Fesd än grisdliches zu mache. Alla guud, warum aach ned. När – so gonz baßd des ned. So is die Windasonnewend ned am 25. sunnan om 21. 'Awwa mär häd eh frieja kään Gebordsdaach gfaijad.' Jo, sicha, sicha. Awwa irschnd äbbes muß mär wohl ghad hä, sunschd häd mär ned noo 12 Joa die Baa-Mißwah faian gekännd, die Uffnohm in die Gmää. Mär wääß, daß es Maria noch long gelebd hod, viellaichd bis korz voa die Joahunnadwend. Was liehd doo neja, als daß mol wea gfrood hod: „Saa mol, wan hoschde dän donn aischndlich geboore?“ un es Maria hod viellaichd gsaad: „Ach, des waa laichd zu märge: inde dridd Nachd noo de Windasunnewend.“ Meechlich. Sicha is när ääns: Schun voa em Joa 221 hodde Julius Africanus de 25. 3. sowohl als als Õõfang vunde Passion wie aach als Daach vun de Maria iara Empängnis oogäwwe – un des hääßd Geburd om 25. 12. ...
Bedaidung
Woihnachde is es uubeschrängd Fesch vunde Liewe: Godd liewdi Mensche so sea, doßa selwad Mensch worn is, fär uns zu ärleese.
Godd is Mensch worrn ned fär sich sunnan fär die Mensche Än Keenich in Armud gebore än Kind fär dänne Mäschdiche die Schdärn zu biede
Schun long hän die Kinna zu Sangd Nigglas äbbes gschängd griehd. De Ludda hod don 1535 die Idee ghad, mär solld ned on Sangd Nigglas die Kinna bschenke, sunnan on Woihnachde – un so geschiehds saiddäm. Niß hods gäwwe un ä bißje Backwärg, Äppl un Orõõsche. Äbbes Sießes un äbbes Seldenes. Wonns Geld dezu doo waa. Faschd imma Kläädung: Was die Äldere ausgedraae ghad hän, is uf die Jingere kumme un ausm Vadda soim alde Rogg, där wu aach schun zwää mol gewänd worn waa, hod mär als noch ä Mändlsche fär de Buu mache gekännd – wonns när waam waa. Schbielzaich hän die Kinna griehd, aus klääne Holzschdigglchä gschnidzd, wommas Geld ghad hod fär Faawe. Wichdicha als wie es was is als es daß geweßd – es Gscheng is als när es Symbol gewäßd mid däm wo daß mär gezaichd hod, wieviel Liewe mär äm onnan schenge will.
Ennery (Moselle)
Ennery (Patois Enerchen, daitsch Ennerchen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Weihnachten
Bedaidung
När baide Raiche, do gings aach drum, zu zaiche, was mär schänge konn – un do schdand ned es Gschäng im Voadagrund, sunnan soin Weerd.
Ilse Rohnacher
Di Ilse Rohnacher (geborene Moos, am 12. Juli 1926 in Heidelberg uf di Welt kumme, am 22. Mai 2016 in Zigglhause/Heidelberg gschdorwe) waa e pälzischi Mundaaddischderin, wu aa uf Hochdeitsch gschriwwe hot. Ihr Bereische ware Liirik, Proosa, Hëërszeene, Kinnergschischde unn Essejs.
Ennery (Moselle)
Verwaltung
vun Ennery isch. Ennery gheat zum Kommunalvaband.
Ilse Rohnacher
Leewe
mini|Da Haalaß in Zigglhause, wu di Ilse Rohnacher als Kind gewuhnt hot, un iwwer denn se Uffsätz publiziert hot. Schbäder, bis zum Lewensend, hot se in da Näh davuu gewuhnt. Ihr Kindheid hot di Ilse Rohnacher, geborene Moos, deils in Kaiserslaudere verbrocht un deils in Zigglhause, wu se di ledschde Jazehnde vun ihrm Lewe gewuhnt hot. Verheierd waa se mim Hans Rohnacher (†1999), wu Illuschdrazione zu ihre Bischer beigedraare hot.
Ennery (Moselle)
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Ennery gheat zum Lorrain.
Ilse Rohnacher
Leewe
Zunegschd hot se in Heidelberg e Ausbildung zur Ïwwersedserin gemachd, dann in Moinz Kunschd schdudierd un schbäder in Månnem Soziaalpedagogik. Dort, in Månnem hot se dånn aa als Soziaalpedagogin geaaweit. 1983 bis 1991 waa se Kuldurreferendin vum Schdaddeil-Veroi Zigglhause, bei demm se aa Grindungsmidglied un Ehremidglied waa. Vun 1996 bis 2009 hot se in da Akademie fä Äldere in Heidelberg Kurse iwwer di Endwigglung vum Dialekt un iwwer Pälzische Mundaadlideradur abghalde. Im Germanischdische Seminaa vun da Uni Heidelberg waa se immer widder als Gaschd im Haubdseminaa iwwer de Heidelberjer Dialekt. Ihr Gedischde sin kinschdlarisch-kreadiv un deils aa zeitgridisch. Ihr Gedischt Na un? geje Auslännerfeindlischkeit hot ihr en Breis gebrocht, awwer aa Hetzadiggl in da reschtsexdreme Presse ausgeleeßt.
Di Ilse Rohnacher hot zur Kinschlderveroinischung Freie Grupp („Freie Gruppe“) geghert, wu di Moler Joachim Lutz un Will Sohl 1945 gegrindt hawwe un die-s bis 1949 gewwe hot. Zur Freie Grupp hawwe außerdemm aa di Dischder Ernst Glaeser un Rudolf Hagelstange, da Geiger Bernhard Klein un di Goldschmiedin Käthe Ruckenbrod geghert. Da Dischder Alexander von Bernus, wu uffem Schdift Neiburg in Zigglhause gewuhnt hot, hot sisch zamme mit ihm verbundene Kinschdler, de Schrifdschdeller Ernst Jünger, Wilhelm Lotz, Alfons Paquet, Jürgen Rausch un Friedrich Schnack un em Dischder Martin Lang, ewefalls der Grupp ågschlosse. Di Freie Grupp wollt nochem Krieg des kuldurelle Lewe in Heidelberg widder mit Ausschdellunge (vun im Dridde Reisch benochteilischde Kinschdler), Dischderlesunge un Mussigowende bereischern.
Uff Pälzisch
Zåmme mit da Marlise Echner-Klingmann hot se folgende Gedischdbänd verëffendlischd:
Di Gedischde sin uff Kurpälzisch gschriwwe, so wie ma s in Zigglhause un Heidelberg redt.
Speyerer Weihnachtsmarkt
miniatur|x200px|rechts|Woihnachdsmaagd oam [[Altpörtel|Aldperdel]] Wie in viele Schdedd find a de Woihnachdsmaagd in Schbaija oam End vum Joa inde Zaid vum 23. Novemba bis zum 6. Janua schdadd. Än Deel vum Woihnachdsmaagd isch baide Alde Minz uffm alde Maagdbladz unn uffm Gschärrbledz unde oannere uffm Bladz voam Aldperdel.
Ilse Rohnacher
Auszeischnunge
Fä ihr Werk hot di Rohnacher-s Ilse zahlreische Auszeischnunge erhalde:
Speyerer Weihnachtsmarkt
Im Lauf vunde Zaid ischde Woihnachdsmaagd in Schbaija awwa zuäm Woihnachds- unn Naijoasmaagd worre, indema’n ins naije Joa valengad hodd. Zudem hodds oande via Advendswocheend än Kunschdhondweagamaagd im Hof vum alde Raadhaus unnem Kulduahof inde Flagsgass. Zweemol im Dezemba gibds doan s’„Aldperdel in Flomme“, wu ä Faijaweag oam Aldperdel abgebrennd wead.
Uffde Haubdschdrooß in Schbaija unde Neweschdrooße hodds doan a ä feschdlischi Belaischdung hänge.
Ilse Rohnacher
Deedischkeide
Di Ilse Rohnacher hot sisch in folgende Veroinischunge angaschierd:
Osmanisches Reich
Des Osmanische Reich wor e islamisches Großreich, des vumm Enn vumm 13. Johrhunnert bis 1923 existiert hodd. In soine greeste Ausdehnung (1683) hotts vunn Wien im Norde bis nach Zayla (Äthiopie) unn vunn Täbris im haidische Iran bis noch Algier im Weste gereicht.
Vunn 1302 bis zur Eroberung vunn Konstantinopel
Die Osmane expandierte wieder. Im Gäiesatz zu de meiste onnern Beyliks hotte se nemlich a direkt Grenz zum Byzantinische Reich. Die nochlassend Regierungsgewalt vunn Byzanz hott de Osmane ä weitlaifisch Expansion erlaubt. Im Johr 1349 häwwe se Karasi erobert, enn Beylik direkt westlich vunn ihne. Die Eroberung vunn Karasi hott den Osmane aach a kloo Flott beschert, die ihne bei de Übernahme vunn em byzantinische Fort in de Näh vunn Gallipoli 1352 sehr geholfe hat. Die Osmane sinn weiter nach Europa, äwwer aach nach Oste vorgedrunge unn häwwe bis uff die zwaa große Fürstetümer, Karaman unn Dulkadir (die Vasalle vunn de Mamluke worn) annektiert. Im Weste sinn se iwwer die Dardanelle vorgestosse unn häwwe bis zu Oofang vumm 15. Johrhunnert die meiste große Mächt besiegt gehatt. Es serbische Großreich wor zerfalle, die Bulgare unn Walache worn Vasalle, während die Staate die wo beim 4. Kraizzug enstanne sinn langsam äwwer sicher annektiert orrer zu Vasalle worn sinn. Einzisch es Königreich Ungarn wor noch stark genung zum Wirrerstand, doch sinn osmanische Grenztruppe, die Akinci (leicht bewaffnete Reiter) plündern bis in die Sidsteiermark vorgedrunnge. De Sieg vonn de mongolisch Armee iwwer Sultan Bayezit hodd zwor fast es Enn gebrocht, jedoch hodds sei Sohn Mehmed I.gschafft es Reich unner greestem Wirrerstand vunn de naientstonnene anadolische Beyliks wirrer zu konsolidiere. Oo Bollwerk wor äwwer noch doo unn zwor grood im Herz vumm Reich: Konstantinopel. Im Frühling 1453 hodd Sultan Mehmed II. mit de Belagerung begunne, doch die Belagerte unner Giovanni Giustiani Longo unn Kaiser Konstantin IX. wiederstande de osmanische Oogriffe. Erst durch ä unnverschlossen Toor konnte die Osmane oidringe, ä Massaker folgte. Der "Goldene Apfel" wor erobert, Konstantinopel wurd zu Istanbul.
Vumm Enn vunn de Mameluke bis zu Süleyman
Es Osmanische Reich wor nun e Grossmacht- in Asie unn in Europa. Während in Europa die Grenz zum Königreich Ungarn im frihe 16. Johrhunnert oinischermaßen gesichert wor, fasste de Sultan Selim I. de Plon des Reich vunn de Mamluke in Ägypte auszulösche. 1516 unn 1517 schlug er die zwoo große mamlukische Armee in Sirie unn Nordägypte. Noch dem Sieg häwwe die Osmane aach de Titel "Kalif" (des haast sie worn nun Owwerhaupt vunn alle Muslime) unn Beschützer vunn de hailische Stätte (also Mekka unn Medina iwwernomme. In Europa fand die Expansion erscht unner Süleyman I., dem wohl berihmteste osmanische Sultan Fortsetzung. In der Schlacht vunn Mohacs hodd er die Ungarn unner erm König Ludwig II. vernichtend geschloe. Ungarn wor ab kurz denoch dreigeteilt, Terkisch- Ungarn unner direkter osmanischer Kontroll, ess Fürstetum Siwwebirge als Vasall unn Westungarn unnerm habsburgische Gäiekönig Ferdinand. Weitere bedeutende Eroberunge worn die Eroberung vunn em Johanniterhauptquartier uff Rhodos unn die Etablierung de nordafrikanische Staate, vor allem Algier als Vasalle. Des weitere hodd er die persische Safawide mit em Sieg durch iwwerlejene Feierkraft ehrn Glaube an göttlich Unbesiegbarkeit genumme. Die wenige negative Ereignisse in soim Läwe worn vor allem die fehlgeschlagn Belagerung vunn Wien 1529 unn vunn Malta 1532.
Ab de Belagerung vunn Wien bis zum Wiener Kongress
Ab Beginn vumm 17. Johrhunnert zeigte sich die Zeiche vumm Verfall immer mehr: Schlachte forderte uffgrund de mittlerweile veraltete Kampfweise vunn de Osmane immer mehr Verluste, de Werd vumm Dinar fiel immer wieder, unn des Ringe um Ungarn ging langsam gäie die Osmane. Aach die Fraueherrschaft (veele späte Sultane wurn von ihrne Fraue unn Müdder beherrscht) hott es Sultanat geschwecht. Ohn Sultan wollt mit emm grossardische Sieg dess alles rausreisse: Mehmed IV. Als schwache Herrscher wollt er mit de Eroberung von de Habsburgerhauptstadt Wien läwenslange Ruhm erreiche unn sich in die Tradition vunn soim Vorfahrn Mehmed II. stelle (siehe Eroberung vunn Konstantinopel). Zusamme mit annern Fürste unn Könige, vor allem emm Pole soin Jan Sobieski, schluge se ess osmanische Heer am Kahleberg. E Beispiellos Serie vunn Rickschläg wor demit am Laafe. Bis 1699 zum Vertrag worn se iwwerall mit Ausnahme de zwoo Firstetimer Walachei unn Moldawie bis hinner die Donaalinie zerichgeschloae. Im Lauf vumm 19. Johrhunnert verlorn die Osmane immer mehr Gebiete: Algerie unn Tunesie ann Frongraisch, Lybie an Italie, Ägypte wurd erst unabhängisch, dann englisch Protektorat. 1878 wurd Bosnie österreichisch Protektorat, Serbie, Rumänie, Montenegro unn Bulgarie erklärte ehr Unabhängischkeit.
Vunn de Balkankrie bis zur Republik- ess Enn vumm Osmanische Reich
Spätestens ab de Unabhängischkeitserklärunge vunn de Balkanstade wor es Osmanische Reich des was enn russische Zar schunn Johrzehnte devor gemoont hodd: de kranke Mann am Bosporus. Bis 1913 zum Enn vum letzte Balkankrieg verliere die Osmane ess gonze Gebiet in Europa bis uffn schmale Gertel um Istanbul. Die Endzeit sollt äwwer mim Johr 1914 unn Schiss in re Provinz oofange, die aach emol osmanisch wor. Im österreischisch verwaltete Bosnie wern Erzherzog Franz Ferdinand unn sa Fraa erschosse. In de erste Monate neutral, schließe sich die Osmane im September 1914 de Mittelmächt em daitsch-österreischische Bindniss oa. Groad in de hohe Politik, groad in de Grupp um Ministerpräsident Enver Pascha gibt's dodegäie grosse Protest. Im Kriegsverlaaf verliern die Osmane weite Gebiete: komplett Arabie unn Sirie unn en Grossdaal vunn Mesopotamie. Etwa zeitgleich mit de annern Mittelmächt willige die Osmane in en Waffestillstand unn Friedensverhandlunge oi. De folgend Friedensvertrag von Sevres stellt zahlreischische Gebiete unner Fremdeherrschaft unn unnerstellt die osmanisch Herrschaft emm Völkerbund. Bis 1924/1925 existiert de Staat offiziell noch- do schon vorher wird enn Mann, der als Grinder vunn de Türkei bekonnt wen sollt- Tatsache schaffe, die den Vertrag von Sevres null unn nichtig mache sollt. Uff de Trimmer vumm Osmanische Reich ensteht die erst muslimisch Republik vunn de Welt- die Türkei.
Einzelnachweise
Sachgrubb:Tirkei
Turquestein-Blancrupt
Turquestein-Blancrupt (daitsch Türkstein) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Turquestein-Blancrupt isch. Turquestein-Blancrupt gheat zum Kommunalvaband.
Aumetz
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Aumetz gheat zum Lorrain.
Turquestein-Blancrupt
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Turquestein-Blancrupt gheat zum Lorrain.
Aumetz
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Turquestein-Blancrupt
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Heiteren
Haitre (franzesisch Heiteren, daitsch Heiteren) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Haitre licht 29 km vun Mìlhüüse uf 278 m NN.
Gschicht
Haitre isch im Johr 768 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Haitre isch. Haitre gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Haitre gheat zum Owerrhaialemannisch.
Christoph Lehmann
De Christoph Lehmann (* 1568 in Finschdawalde; † 20. Janua 1638) isch en daitsche Schrifdschdella un Schdadschraiwa in Schbaija oam Rhoi g'wesd.
Lewe
Soi Schbaijmara Gronig vun 1612, fa die a noch uffde kombledde Agdenbeschdoand vun de „Fraie Raichsschtadt“ Schbaija hod zuriggraife kenne, isch ä wischdisches Zaischnis ned blos fa die G'schichd vun de Schdadt Schbaija, sondan a vunde daitsche Schdadtg'schichd un a iwwahaubd vun de Alldaachsg'schischd vum Middlalda. Zidiad werdse ofd als Lehmannschi Gronig. Er iwwaliefad g'drailisch die schdändische Schdraideraie zwische de Birscherschaft un de Domimmunided. So heßd's dord
Baim Schraiwe vun de Gronig hoda sisch uff Orischinalagde g'schdidzd un isch insowaid a gridisch mitde fabulierende Voagänga umgonge. Zum Baisbiel hed sich noch de Schbaijmara Gronig vum Wilhelm Eysengreins (1563) de Bernhard von Clairvaux voaem Madonnebild im Dum g'knied un es Salve Regina gsunge, woruf des Mariebild vernehmba Bernhards
bezaichned hed. De Hailische awwer, iwwa die Stimm endsedzd, hed des Word vum Aposchdl Paulus zug'rufe:
Christoph Lehmann hod sisch in sainere „Chronicon“ vun de „freie Reichsstadt Speyer“ driwweer luschdisch g'machd, dass
Zidaad: „ein gemaltes Bild Teutsch oder Lateinisch geredt"
hawwe soll und waisd druf hie, dass die Legend erschd 300 Jahre nochem ongeblische Eraignis uffg'tauchd isch und dass die Zaitgenosse nix vonem ongeblische Wunner wussd hawen. Als Komblikadoa hoda 1630 es Florilegium politicum. Politischer Blumengarten, Darinn außerlesene Politische Sentenz, Lehren, Regulen und Sprüchwörter [...] in locos communes zusammengetragen" g'schriwwe.
Łobez
Łobez (Daitsch:Labes) is e Stadt im Landkreis Łobez in de Wiowodschaft Westpommern (Zachodniopomorskie) in Pole un hot ugfähr 10.409 (2015) Oiwohner. Łobez is gut 90 Kilomeder vun Schdeddiin weg, uf 53°38 nerdlicher Läng unn 15°37 eschdlischer Breid. Im Durschschnitt lied-s 76 Meter iwwerm Meeresschpiggel. Łobez is 1271 es erschdemol erwähnd worre.
Kestenholz (Unterelsass)
Keschteholz (franzesisch Châtenois (Bas-Rhin), daitsch Kestenholz) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
De Nome
De elsässische un de franzesische Nome kumme vun de Keschdebääm un im Wabbe is äner dagschdellt. Erschdmols erwähnt worre isch de Ort im Johr 1112 in ladinisierder Form als Villa Castineto, 1177 donn als Castiney un 1189 als Kestenhoulz.
Verwaltung
vun Keschteholz isch. Keschteholz gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Keschteholz gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Kolumbien
Äänzlnoowääs
Sachgrubb:Schdaad in Siedåmeriga
Weblings
Sachgrubb:Colombia Sachgrubb:Schdaade Sachgrubb:Schdaad in Siedåmeriga
Kirrberg (Homburg)
Kerrbrich (amtlich Kirrberg) is e Sschdaddeel vun de saalänisch Graisschdad Humborch im Saapalz-Grais med schdigga 3060 Inwohner. Bis Enn 1973 war es e aicheschdänichi Gemän.
Lache
Kerrbrich laid am eschdliche Rand vum Saaland an de Grenz zu Rhainland-Palz. Greßere Schdäd in de Umgechend sin newe Humborch (5 km) noch Zweebrigge (7 km) sowie Saabrigge un Laudere (baide ca. 35 km). Kerrbrich werd vum Oschde no Weschde vum Lambschbach dorchzo.
Geschichde
De Ord is nom erschde Weldgrich bai de Palz geblieb un is erschd am 23. Abril 1949 em Saaland angegliederd wor. Es also ens vun de jingschde Deele vum Saaland.
Bogotá
thumb|Bogotá.
Bogotá iss d Haaptstadt vun Kolumbie.
Sachgrubb:Schdädte
Domnapf (Speyer)
De „Domnapf“ heesd im Schbaimara Volgsmund Dummschissel un schdeed vorm Dumm in Schbaija inde Palz im Bundesloand Rhoilond-Palz. Die Schissl isch aus Soandschdää un schdeed una Dengmoalschudz un es gejn uug'fea 1500 Lidda Woi noi. Frija hodma die Schissel imma g'fild woan en naiije Bischoof g'weeld worre isch.
Inschrifd
Ma dengd dasses die Dummschissel schun said 1294 hodd. Wisse dudma des awwa vum Joa 1314, wus a schrifdlisch eawäänd worre isch. Said 1490 hodda a ä Schrifd drumrum uff Ladoinisch un 1972 ischn Messingring midde Schrifd eanaijad worre. Do schdeed druff
''Quid velit haec, relegas, ut lanx cavus ille catinus; Dum novus antistes procerum comitante caterva – Urbem hanc intrat eques, huc Bacchi munera fundit; Virginis a templo cleri simul ecclesiarum – Terminus et limes, stat libertatis asylum; Et fit confugium, portus et ara reis. 1490''
Uff Schbaijmarisch dedma do doan saache
"'Was soll doan des', weaschd vielaischd deng'ge, 'de Nabf do, die hohl Schissl do'. Alla, woannen naije Voaschdea mid soine onnare Wiadedräscha in die Schdadd g'ridde kummd, doan dud deado die Gaawe vum Bachus noi. Vunde Jungfraa iea Keäasch awwa a vunde Paffe isch die Schissl ä Grens, än Schuds un Blads fa die Fraihaid. Un fa Oag'glaachde isches än Haafe un Aldaa, wuse hie kumme kennen. 1490"
Grensmarg un Keäascheschuds
Die Dummschissel isch ä Grensmakiarung zwische Keäasch un Raisch, Domkabiddl un fraiji Raichsschdadd gwesd. Schun imma un iwaraal hodd g'golde: wea sisch in ännäre Keäasch flischde dud, isch do sischa - kän Schdaddrad hedd sich gdraud, änna ausna Keäasch odda gaa vunäm Aldaa weghole z'losse. Uma hedd a känn oannare Scherge g'funne, wus g'machd hedd. Haid noch finnen sisch Eainarunge dodroa zum Baischbiel im Keäascheasiel vun Auslända, wuma hodd abschiewe wolle odda lidaraisch in Gschischde wie Don Camillo un Peppone.
Hia awwa, oande Dummschissel, wa noch ebbes goans onnares: des isch ä Grens gwesd, wie zwische Lenda. Die Schdadd hodde naije Bischof abhole un b'glaide derfe, awwa bloos bis oan die Dummschissel, bis oan die Grens zwische Hochschdifd un fraiji Raichsschdadd, die Grenz zwische Bischofsreschd un Schdaddreschd. Wen sisch do änna ausde Schdadd bis zua Dummschissel, genaua g'sachd, uff die Keäaschesaid vum Nabf hodd flischde kenne, hodda nemme unna Schbaijara Reschd gschdone, awwa unna Bischofsreschd un isch erschdemol sischa voa weldlischa Vafolschung gwesd.
Vunde Dummschissel aus hawwen awwa a „Böszüngige Weiber“ un uudreuje Männa unnam Gschpedd vunde Laid än Schondschdää ummen Hals nuff bis zum Aldperdel draache misse. Newam Nabf hodds a n'Bronga gewwe un 1361 hoddma em Goddesläschdara die Zung rausgschnidde.
Waidari Gschischd
Wärendem Fischdebischdum hodds ledschmol Oafong 1611 Woin im Nabf gewwe. Do ischde naije Bischoof Philipp Christoph von Sötern in die Schdadd g'ridde kumme. Dnoch hawwen die Griesch, de Draisischjerische Griesch unde Pelsa Eawbfolschegriesch Faijalischkaide vahinnad. Die Froansose hawwn 1794 die Schissel donn duaschn Fraihaidsboom easedzd. Do sinn donn die lingsrhoinische daidsche Gbied zu Foangraisch kumme uns Fischdebischdum isch weldlisch worre.
Nochde Iwwanoahm vunde Palz duachs Kenischraisch Baijan hoddmade Nabf 1822 siedlisch vum Dumm widda uffgschdelld, 1853 donn widda on soin frijare Blads un donn inde Dummgaade gschdelld. Des hoddma donn 1871 un 1877 nomol gmachd. Fadie 900-Joah-Faija vum Dumm 1930 hoddmoan donn widda voam Dumm, awwa weschede Schdrooß ä bissele newe soim frijare Blads uffgschdelld. Said 1989 schdeeda wie saidm Middlalda widda om rischdische Blads.
Said 1982 hodde Nabf n'Raif aus Broase krischd, wus Wabbe vum Hochschdifd Schbaija un vum Ludwig von Helmstatt hodd,, wu vun 1478 bis 1504 de 66. Bischoof vun Schbaija gwesd isch un wu 1490 die Inschrifd uffm Nabf hodd oabringe losse.
Fillunge un 950-Joa-Faija
Zwische 1930 un 2011 hoddmade Nabf 15 mol midd Woi gfilld. Frija hoddm ä Medallwonn inde Nabf gdue, awwa said 1990 nimmdma ä Wonn aus Glasfasa vaschdergdm Polijesdahaaz. Oaläßlisch vunde Faijare zum 950-jährische „Domjubiläum“ 2011 ischde Nabf widda gfilld worre, awwa nedd diregd: weschede Higgjene hoddma awwa ewe ä Blasdigschaal oigsezd, wu 1000 Lidda gfassd hodd. De Woi ischä Schbend vunnare Woibau-Gmoinde gwesd, wu frija zum Hochschdifd kead kabd hodd.
Deidesheim
Daisem is a scheeni Stadt mid 3.746 Oiwuhner knapp vor de Haad gelege. Die Klääschdadt lieschd in de Verbandsgemää Daisem im Londkräs Derkem. Daisem is vor allem bekannt fer sei Geesbockversteicherung und fer die Besuche vun unserm Altkanzler Helmut Kohl, wo er die dollschde Staatsgescht zum Saumaache eigelade hot.
De Woi
Woi gebts nadierlich in Uumenge un vor allem ach richtich guude. Bsunnaschd bekannd sinn de Daisema Härrgoddsagga unns Daisema Hofschdigg. Am erschde un zwedde Auguschtwocheend is des berihmte Woifeschd und an Woihnachde is eener vun de schenschde Woihnachdsmärkt iwwerhaupt.
Entrange
Entrange (daitsch Entringen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Entrange isch. Entrange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Entrange gheat zum Moselfränkisch.
1. FC Kaiserslautern
De '''1. FC Kaiserslautern (korz: 1. FCK orra FCK'''; Spitznåme: Di roode Daiwel, De Betze) is e Spordveroi aus Lautre, wo voa allem dorch soi Fußballabdäälung in Daitschlond bekånnd iss.
Entrange
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
1. FC Kaiserslautern
Di Profifußballer spielen said de Säsong 2012/2013 werre in de 2. Bundeslicha un g'heeren mid vier Daitsche Mäschderschafte un zwää DFB-Pokalsieche zu de erfolchraischde Månnschafde im gånze Lånd.
Allg'määnes
De FCK iss agduell uffm achde Platz in de ewisch Tabell vun de Bundeslicha. De Veroi had momendåån mee wie 17000 Midglieder (Stånd Juli 2011). Näwer de Fußballabdäälung unnahalld de 1. FC Kaiserslautern aa Abdäälunge fär ånre Spordaade wie Basketball, Boxe, Håndball, Hoggey, Laichdadledig un Triadlonn.
Innanationale Erfolche vum Veroi waan unna ånrem es Äraiche vum Verdelfinale in de Champions-League 1999 un di zwäämolisch Dailnååm åm UEFA-Pokal-Halbfinal. Ämolisch iss, dass de FCK in de Säsong 1997/1998 as Uffstaier di daidsch Mäschderschaft gewunn had. Es Stadion vum Veroi iss es Fritz-Walter-Stadion in Lautre. Bennend iss es Stadion noom FCK-Spieler un Kabidän vun de DFB-Nationalelf, wo 1954 de Weldmäschdertiddel gewunn had. Es Stadion laid im Stadddääl Betzenberg. Uffgrund vun em ähmolische Stadionnåme "Stadion auf dem Betzenberg" un soina Laach wern es Stadion un äwefalls de Veroi rechionaal "Betze" genennd.
De FCK iss de änzisch Profiveroi aus de Palz. No de Mäschderschafd 1998 iss es sellemols spordlich immer waider nunnagång, bis de FCK dånn 2006 in die zwädd Bundeslicha abg'stie iss. Jezad, anno Mai 2010, hadder no vier Joor in de zwädde Licha endlich werre de Uffstiech in di erschd Bundeslicha g'schaffd un spield in de Säsong 2010/11 werre gää de Bazi, de Schwowe un die gånze Ruhrpottler.
Des iss de Veroi, in dämm de Fritz Walter, Kapitän vun de Weldmäschder 1954, erschder Ehrespielfierer vunnde daidsch Nationalmånnschafd un ähnzischda Ehrebircher vun Rhailand-Pallds, g'spield had. Domols hän finfe vum Betze in de Daidsch Nationalelf g'spield. De FCK waa långe Zait es Fußball-Aushänge-Schild vum Siedweschde.
Ståmmbååm
De 1. FC Kaiserslautern (bis 1932 FV Phönix Kaiserslautern) iss åm 28. Mai 1929 ausm Zåmmeschluss vum SV Phönix 1910 Kaiserslautern unnem FV 1900 Kaiserslautern ennstånn. De FV 1900 Kaiserslautern iss åm 1. März 1909 aus de Veroine FC 1900 Kaiserslautern, FC Palatia 1901 Kaiserslautern un FC Bavaria 1902 Kaiserslautern ennstånn. De FC 1900 Kaiserslautern werrerum åm 2. Juni 1900 dorch de Zåmmeschluss vum FC Germania 1896 Kaiserslautern un vun de FG 1899 Kaiserslautern.
Gaulicha (1933-1945)
Zwää Joor noom Wirreruffstiech in di Bezirgslicha had sich de FCK 1933 as Zwädder fär di Gaulicha qualifizierd. No zwää Joor iss de Veroi awwa werre in di Bezirkslicha abg'stie. Im Joor 1937 iss de FCK werre in de Gaulicha serick kumm, awwa iss im selle Joor widda abg'stie. 1939 iss em Veroi dånn werre de Wirreruffstiech in di Gaulicha Siedwescht gelung. Vun 1939 bis 1944 iss dånn de Spielbetrieb in de Gaulicha ing'stelld worr. 1942 had de FCK di Mäschderschafd im Gau Weschtmark gewunn. In de Endrunn um die daidsch Mäschderschafd iss de Veroi awwa gää Schalke 04 mid 3:9 im Achdelfinal geschaidad. Im letschde Kriechsjoor had de FCK e Spielgemäänschafd mim VfR Kaiserslautern gebild, is awwa nimmi zu Pflichdspiele õõgeträäd.
Owwerlicha (1945-1963)
In de Owwerlicha Siedwescht wah de FCK sellemols es Maß alla Dinge. In de erschde 13 Joor is de Veroi zehmo Mäschda worr un zwäämo Vizemäschda. Glaichzaidich hadda aa die Mäschderschaft in de Frånzeesich Besatzungszoon 1947 un 1948 gewunn. Im Joor 1948 wahn die Rode Daiwel es erschde Mol im Finale no de Sieche in de Endrunn gee 1860 Minche un de TuS Neuedorf. Es Finale had de Betze awwa 1:2 gee de 1 FC Nürnberch veloor un im Joor denoo is de Veroi Dridder worr. Åm 30. Juni 1951 is mer dånn zem erschde mo Daitscher Mäschder nohm Siech iwwa Preiße Minschder worr. Die zwädd Mäschderschaft had de Betze dånn im Joor 1953 mid em 4:1 gee de VfB Štuttgadd gewunn. Im Joor druff had mer awwa Iwwerraschend gee Hånnover 96 veloor. In de Weldmäschdermånnschafd vun de Schweiz 1954 hen glai 5 Špieler aus de Raihe vum Veroi midgešpeeld. Des wahn Fritz Walter, Ottmar Walter, Werner Liebrich, Horšt Eckel un Werner Kohlmeyer. Iwwrischens 4 devun in Lautre gebor, nor de Horšt Eckel štåmmd vun Vochelbach in de Näh vun de Štadt Lautre. Zem letschde Mol had mer dånn 1955 åm Endšpiel in de Daitsche Mäschderschafd dailgenumm, wo mer alladings gee Rod-Waiß-Esse mid 3:4 veloor had. Nohm Karriereend vun de 5 Lautrer Weltmäschder un ånre wichdische Špieler wah de Betze dånn nimmi so dominierend in de Owwerlicha Siedwescht. Erschdmols im Finale vum DFB-Bogal wah de FCK dånn im Joor 1961, wo de Veroi alladings gee Werder Bräme mid 0:2 de kerzere gezoo had. Im ledschde Joor voa de Infierung vun de Bundeslicha had mer dånn nochmols die Siedweschtmäschderschaft gehool.
Widdaufštiech un Mäschderschafd (1996-2000)
Nohm Abštiech in die 2. Liga is die Monnschafd im Kern zåmme geblibb. Es Präsidium om Norbert Thines is alladings serickgeträäd un de FCK had e naia Ufsichdsroot bekumm. Im Ufsichdroot vum Klub wahn nun Jürgen Friedrich (beraids 2 Mol Präsidend vum Veroi), Robert Wieschemann un Karl-Heinz Feldkamp. Des Weidere sin as naia Präsidend Hubert Keßler un as naia špordlicha Leida Hans-Peter Briegel vorgeštelld worr. Zwää Woche voam Saisonštadd is aa de Trainerposchde vum Eckhard Krautzun zem Otto Rehagel gewechseld worr. Im Europabogal vun de Bogalsiecher un im DFB-Bogal sin die Pälzer dånn glai in de erschde Runn rausgefloo. Doch in de 2. Bundeslicha is em Klub mid änna sensationelli Saison un nor 4 Niederlache de sofordisch Widdaufštiech als Mäschda vun de 2. Licha gegliggd. Es ledschde Špiel gee de SV Meppe štelld noch bis haid es doorraichschde Špiel vun de 2. Bundeslicha mid em Ennergebnis vun 7:6 doo. Ä Joor špäda is em FCK middem Gewinn vun de Mäschderschafd in de 1. Bundeslicha e Novum in de Fußballgeschichd gelung. De Klub wah bisher nämmlich de erschde un änziche Fußballveroi, der as Zwäddlichamäschder un Ufštaier aa noch glai Mäschder in de 1. Bundeslicha worr is. Genaa wie in de Voasaison sin aa nor 4 Špiele velor gång. In de folchende Špielzaid had de "Betze" in de Champions League es Verdelfinale un in de Licha de Rång 5 beleed. No de nohmhafde Naizugäng wie Youri Djorkaeff un Mario Basler had de FCK åm Enn vun de Saison 1999/2000 die Zielvorgaab indernational se špeele mim ernaide Inzuuch in de UEFA-Bogal erraichd. In de Špielzaid 2000/2001 is dånn de Trainer Otto Rehagel no em misslungene Saisonštadd serickgeträäd.
Abštorz un ernaida Abštiech (2000-2006)
Åm Enn vun de Ära Rehagel is de 1 FC Kaiserslautre in špordliche un aa finanzielle Schwierischkääde gerood, die sich dorch viele Fehlinkaafe erkläre geloss had. Unna ånrem dorch Špieler wie Taribo Wešt, Šteffen Freund, Chrištian Nerlinger, Carsten Jancker un Štefan Malz. Unnam Noohfolcher Andreas Brehme vum Voagänger Rehagel wah de športlich Erfolch noch korzfrisdisch werre verhånn. So wah de FCK im März 2001 im UEFA-Bogal-Halbfinal gee Deportivo Alaves, sowie aa uffm Tabelleplatz 3 in de Bundeslicha. Vun demm Zaidpungd õh is awwa de špordlich Abštorz vum Veroi erfolchd, der wenich špäda dorsch de bekånnd geworrne Finånzskandal om die Fierungsrieg vun de FCK-Veåndwordliche flånkierd worr is. Denoo is de FCK chancelos ausm UEFA-Bogal ausgeschied un had no em kataschdrophale Saisonfinal lediglisch de 8. Platz in de Tabell erraichd. Zem Uftagd vun de Saison 2001/2002 had dånn de Klub die erschde 7 Špiele hinnanånna gewunn un somid de Rekord vun Bayern Münche ingeštelld. Åm Saisonenn had mer dånn awwa nor Platz 7 beleed.
In de nohfolchende Špielzaid 2002/2003 wah de Veroi pragdisch schunn abgeštie un korz voa de Insolvenz, doch de Brehme-Noohfolcher Eric Gerets had de Fußballclub, no na sensationelle Riggrunn, werre in die Špur gebrung un de Klasseerhald noch vehinnad. E waidera Erfolg hads im Joor 2003 gebb, wie de FCK es DFB-Bogalfinal erraichd had, des alladings gee Bayern Münche mid 1:3 velor worr is. Finånziell kunnd de Veroi mid de Hilf vum FCK-Vorštandsvorsitzende Rene C. Jäggi waidgehend sånierd werre. Des is awwa aa nor mid em Štadionvekaaf vum voahär Veroinsaichene Štadion so guud gelung. In Saison 2003/2004 wah de 1. FC Kaiserslautre ernaid in Abštiechsnod.
Eric Gerets had denoo soi Štuhl fer de naie eschdraischiche Trainer Kurt Jara misse roome, där widdarum de Klasseerhald geschaffd had. No na solide Säsong 2004/2005, in där jedoch de uubeliebde Träner Jara endloss worr is, had die Månnschafd åm Enn de 12. Pladz beleed. In de Säsong 2005/2006 is uf de naie junge Träner Michael Henke gesetzd worr, där awwa wennich speder Ufgrund vun mångeldem Erfolch werre fer e naier Träner, de ehemalische FCK-Spieler Wolfgang Wolf, had waiche misse. Doch aa mim Wolf kunnd mer ned de Abstiech vehinnre, sodass de Betze in där Säsong zum zwädde Mol in soiner Veroingeschichd aus de Bunneslicha abgestie is. Åm ledschde Spieldaa vun där Säsong had es 2:2 Remis gee de diregde Konkurrend VfL Wolfsburch ned gelångd um die Klass se halle.
Vier Joore Zwäddklassischkääd (2006-2010)
Unnam nai vepflichtede norwechische Träner Kjetil Rekdal hån die roode Daiwel in de Säsong 2007/2008 no de Riggrunn e Abstiechspladz beleed. Die 1:2 Niederlache gee 60 Minche åm 19. Spieldaa had dånn fer de Träner Rekdal Konsequenze gehadd, där Ufgrund vun de oodauernde spordliche Misserfolche vum Voastånd frai gestelld worr is. Bis zu de Vepflichdung vun soim Nofolcher Milan Sasic waa Alois Schwartz Interimsträner. Unnerm Milan Sasic is dånn e klänni Ufholjachd gelung, aa wann sich de Veroi bis zum vorledschde Spieldaa uffm Abstiechspladz befunn had. De FCK hat dann doch mid em 3:0 Siech, in em denkwirdische Heimspiel gee de 1. FC Köln de Klasseerhald uffm ledschde Drigger gepaggt. In de folschende Säsong mussd dann aa de Trainer Sasic, no schlechde Laischdunge un interne Querele, am 4. Mai gehe. Als Interimsträner wurd ernaid de Alois Schwartz oigestelld, mid demm die Mannschafd am End de 7. Platz beleed had.
Said em Summer 2009 is de Nohfolcher un agduelle Chefträner Marco Kurz baim FCK im Amd. Die Mannschafd dann unner ihm mim waiderkumme im DFB-Pogaal un zwä Sieche in die Säsong gestadded. Am 7. Spieldaa had de Betze dann die Tabellespitz iwwernumm un is midna guude Hinnrunn am End souverän Herbschdmäschder mit 39 Punkde worr. Aa in de Riggrunn is es weida so guud geloff un am 32. Spieldaa had ma erschdmols die Chance, sisch de vorzaidische Uffstiech zu sichre. Doch die erschd Mechlichkääd dezu im Hämspiel gee Hansa Rostock konnt die Mannschafd jedoch ned nutze un had 0:1 veloor. Zwää Daa speder sin die Roode Daiwel in Abwesenhaid dann doch noch ufgestie, wail de Tabelledridde FC Augsburg baim FSV Frankfurt ned iwwer e 1:1 rauskumm is. Erwähnenswerd debai is, dass hunnerde Lautrer Fans baim Spiel vum FSV Frankfurt midgeraisd waan, um die Frankfurter am Bornheimer Hang ze unnerstidze. Am ledschde Spieldaa gee de FC Augsburg, wurd zudääm vor 50.300 Zuschauer im Fritz-Walter-Stadion die Zwäddlichamäschderschafd fer de Betze klaa gemach.
Wirra in de Bunneslicha
Die zwädd Säsong no'm Wirreruffstiech waa gepräjd dorch Brobläme in de Offensive. Känna vun de Stiermer Itay Shechter, Dorge Kouemaha, Richard Sukuta-Pasu un de ab'm Winna veplichd Sandro Wagner konnde die Ärwaddunge erfille un de no Wolfsburch gewechselde Srdjan Lakic ärsedze. Nodemm im Säsongvelaaf 16 Spieldaa åm Stigg kä Siech mäh gefaiad werre konnd un die Månnschafd uff de ledschde Tabellepladz abgerutschd waa, had de FCK die Trennung vum Chefträner Marco Kurz un Co-Träner Günther Gorenzel bekånnd gebb. Åm 22. März 2012 had mer de naie Träner Krassimir Balakov veplichd. Die Õzahl vun siechlose Spiele had sisch dånn bis uff 21 waida erheed un åm End had de Betze als erschda Abstaija vun de Säsong 2011/2012 feschdgestånn. Åm 18. Mai iss de Träner Balakov endloss worr, wall mer in de 2. Bunneslicha e Naistadd begeh wolld. Beraids no 5 Daa iss de Franco Foda as naia Träner voagestelld worr.
Isenach
In Derkem, wu die Bach iwwabaud is, soll se jezad wirra offe fließe un „Dailrenaduriead“ wärrn. Bis 2014 soll des Projgd fäddisch soi, die Middl kumme meerschd vum Lond.
Valaaf
De Bach hod soinUaschbrung im neadlische Pelsawald zwee Kilomeda siedweschdlisch vun Carlsberg-Hertlingshausen.
Avricourt (Moselle)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Avricourt isch. Avricourt gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Avricourt gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Carl Philipp Fohr
Da Carl Philipp Fohr (aa Karl Philipp Fohr, * 26. Nofember 1795 in Heidelberg, † 29. Juni 1818 in Rom) waa in Låndschaftsmoler in da deitsche Romåndik. Soi Zeischnunge un Gemälde hod-a an da Bergschdrooß, im Odewald-Neggerdal, in Bade-Bade, soiner Umgewung un em Schwazwald, in Tirol, Venedisch un in da Umgewung vun Rom gschaffe.