cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Null-Risiko-Verzerrung
De Null-Risiko-Deng'gfehla (uff Englisch Zero risk bias unn uff Daitsch Null-Risiko-Verzerrung) ischn Deng'gfehla, wu die Laid vasuchn irschnd ä Risiko zum Deel gons zu vamaide, a wons onnare Meschlischkaide gewwe dud, wus gsomde Risiko waid mehr vaglännare konn. Der Deng'gfehla zaischd sisch ofd, wonns um Gsundhaid, Sischahaid unn Umweld geje dud. De Effeggd bai Endschaidunge hoddma in Umfroche gseje, wuma die Laid iwwa erfunnene unn bschdimmde eschde bolodische Siduazjone bfrochd hodd. Zum Baisbiel hawwen die Bfochde de Kriesch geschede Terrorismus mejr bajaad als des Risiko vun Vakehrsuufäll midd Massnohme zu seng'ge odda gesche die Waffegwald ebbes zu due, wu mehr Laid ums Lewe kummen. Ä onnares Baischbiel isch die Endschaidung, s'Risiko im Beraisch vunnem Manager zu seng'ge, uff Koschde vunnem hejere Risiko fa die gons Firma. Ma vasuchd also gern a glänes Risiko gons zum vschwinde zu bring'ge, als a gressares Risiko gläna zu mache. Bsondas a donn, wonns glänare Risiko äm persenlisch bdriffd.
Grind
De Null-Risiko-Deng'gfehla machd, dassisch Laid bessa fielen, wail ä Risiko bsaidischd worre isch unn nedd blos vamindad. Wisseschafdla hawwen baide B'andwordung vunnem Frocheboche zu em ausgdeng'gdm B'roinischungszenario so än Deng'gfehla gfunne. Do'd'bai gehds um zwee gfehrlische Ord X unn Y, wubai in jedem Johr bai X achd Grebsfäll unn bao Y vier Grebsfäll verursache dud. Die Bfrochde hän des in drai Meschlischkaide des zu ännare oigdeeld: Zwee Meschlischkaide hawwen die Gsomdzahl vunde Grebsfäll um 6 unn die dridd Meschlischkaid gsomd um 5 Fäll reduzierd awwa om Ord Y die Fäll gons eliminierd. Obwohl die dritt Meschlischkaid die schlegschde g'wesd isch, hawwen 42% vunde Bfrochde des als minndeschdens bessa als äni vunde onnare Meschlischkaide oigschdufd. Des isch ähnlich zuna friejare Werschafdsschdudije, wuma geseje hodd, dass Laid braid sinn hohe Koschde zu zahle, um ä Risiko gons auszuschließe. Die Laid missen sisch efach wenischa Sorche mache, sobalds ä Risiko nemme gewwe dud unn des isch on sisch nidzlisch.
Vaschdergunge
De Null-Risiko-Deng'gfehla konn dursch onnare Vazerrunge ausgleesd odda vaschdergd werre. Die Laid deng'gen eja in Vaheldnis als in Unnaschied. Ä schdergari Varingarung vunnem Deel vunde Dodesfäll werd als wischdischa oigschezd als ä schdergari Varingerung vunde tatseschlische Dodesfäll. De Null-Risiko-Deng'gfehla kendma deswescha a als ä Vazerrung ogugge, wuma sisch zuziehd, womma uff die Proportione vun Quandidede guggd unn dod'bai noch Risike im Kopp hodd. De Framing-Effeggd konn de Deng'gfehla vagressere, womma zum Baisbiel iwwa die grosse Proportione vun awwa gleene Menge babbld, anschdadd iwwa die gleene Menge on sisch yu redde.
Werdschafd
Den Effeggd machdma sisch inde Werdschafd zu nudze. Zum Baisbiel biedn Audovamiedunge gern Zusadzvasicherunge o, wu jedes Risiko abdeggen. Innem Experimend vun 1987 hawwen de Kip Viscusi unn soi Kollesche gzaiscd, was Laid b'raid sinn zu zahle, domid Risike gons vaschwinden. Onnem Baumaagd hoddma Laid än WC Roinischa gzaischd unnse a glaisch iwwa die Risike informierd. Fuchzeh vun Zehausend Laid, wu des bnudzn, vagifden sisch onde Gase unn waidare fuchzeh Laid vun Zehausend krischen Aachevaledzunge, wonse de Roinischa oisedzen. Donn hoddmase gfrochd, wasse b'raid sinn zu zahle um die Risike zu vaklännare odda gons zu bsaidische. Die Laid deden 65 Cent mehr zahle, ums Risiko um finf Bromill zu seng'ge. Donn deden sisch bloss noch zeh vun Zehausend Laid valedze. Ums Risiko nomol um finf Bromill zu seng'ge deden die Laid nomol 19 Cent mehr ausgewwe. Awwa fa die ledschde finf Bromill yu seng'ge, alla uff Null-Risiko zu kumme, deden die laid nomol 83 Cent mehr ausgewwe.
Obwohls jo ga kä Null-Risiko gewwe dud, hodds awwa doch b'liewde Vakafsschdradegije, wu genau des vaschbreschn, wie zum Baisbiel Geld-Zurigg-Garandie, valängadi Rüigggawefrischd, Koschdelosa Vasond unn Retour, voraussischdlischa Liefatermin nenne zum Baischbiel vor Faijadaach, Rundum-Sorglos-Paket, Bequems b'zahle unn guude Kundemeenunge nudze.
Vawais
Sachgrubb:Deng'gfehla
Obersept
Obersept (franzesisch Seppois-le-Haut, daitsch Obersept) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Obersept licht 26 km vun Mìlhüüse uf 395 m NN.
Gschicht
Obersept isch im Johr 1299 zum easchte Mol gnennt worre als Septe superiori.
Verwaltung
vun Obersept isch. Obersept gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Obersept gheat zum Owerrhaialemannisch.
Höflichkeitsverzerrung
Die Heflischkaidsvazerrung (uff Englisch de Courtesy bias) ischä haifischi Vazerrung inde Ondworde. Des kummd vor, wonn Laid aus roina Heflischkaid zum Baisbiel ihr Uuzufriedehaid mit ebbes nedd ausdriggen. Alla, endwedda efach lieschen odda efach ebbes inde Ondword weglossen. Des ischn Fehla, wu ofd bai Umfroche uffdrede dud.
Unnasuchunge
Inna Schudije zu Reschbeggdlosischkaid und Missbrauch währendna G'burd zum Baisbiel in Krongehaisa unn Klinige, hoddma feschdgschdelld, dass Heflischkaidsvazerrunge ä Ursach fa meschlische falsche B'rischd iwwa solche Vahaldenswaise sinn.
Ma hodd a gfunne, dass die Heflischkaidsvazerrung ebbes ähnlisch isch, wus in Oschdasije hoff. Do naischen die Laid haifisch d'zu Oiwillischung zu zaische, was do dann ä Einwillungsverzerrung}Oiwillischungvazerrung isch.
Wie baide maischde Daadesommlunge, midde Heflischkaidsvazerrung mussma bai Tefelonumfroche awwa gons bsondas uffbasse.
Schaffhausen an der Zorn
Schàffhüse (franzesisch Schaffhouse-sur-Zorn, daitsch Schaffhausen) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Höflichkeitsverzerrung
Abhilf
Ma hodd vasuchd, ä gudi Umgewung fa Gschbräsch zu schaffe, so dass die Heflischkaidsvazerrung so klää wie meschlisch blaibd unn zu b'tone, dass gude, awwa a schleschde Erfahrunge wischdisch sinn um ebbes lerne zu kenne.
Vawais
Sachgrubb:Deng'gfehla
Schaffhausen an der Zorn
Verwaltung
vun Schàffhüse isch. Schàffhüse gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Schàffhüse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Molring
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Molring isch. Molring gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Molring gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Schalkendorf
Schàlkedorf (franzesisch Schalkendorf, daitsch Schalkendorf) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Schàlkedorf isch. Schàlkedorf gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Schàlkedorf gheat zum Owerrhaialemannisch.
Guntzviller
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Guntzviller isch. Guntzviller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Guntzviller gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Kuckucksblumen
Guggugsblumme sin regional verschiedene Aade vun Blumme. Ihrn Nåme hawwe se, weil se in der Zeit bliehe, wu der Guggug s erschde mol ruft. Des is zwische Ende Mätz un Åfang Mai, meischdens in der zwedde Abrillhälfd. Dursch de Klimawandel bliehe di Blumme ehnder friher, awwer der Guggug kummt als Zugvoggel, wu iwwer långe Schdregge fliegt, immer noch um di selwe Zeit.
Guggugsblumme
Di folgende Planzeaade heeße, je nach da Gejend, Guggugsblumm:
Annere Name mid Guggug
In Waldhilschbach HD heeßt heeßt Anacamptis morio (Kleines Knabenkraut) Kloiner Guggug un Orchis mascula (Männliches Knabenkraut) Großer Guggug.
Oxalis acetosella (Sauerklee) heeßt im Ourewald Guggugslauch, in Großauheim Main-Kinzig-Kreis un Großumscht DA Guggugsbrod, in Lothringe Guguckbrot.
E Guggugsnelk is in Gusdavsburg GG un in Eggelsheim Kreis Alzey-Worms Lychnis flos cuculi (Kuckuckslichtnelke).
En Guggugsschbeuzisch is Cardamine pratensis (Wiesenschaumkraut).
Hindisheim
Hìndse (franzesisch Hindisheim, daitsch Hindisheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hìndse isch. Hìndse gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Hìndse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Saint-Louis (Moselle)
Saint-Louis (daitsch Sankt Ludwig bei Pfalzburg) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Saint-Louis isch. Saint-Louis gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Saint-Jure
Saint-Jure (daitsch Sankt Jürgen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Saint-Jure isch. Saint-Jure gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Saint-Jure gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Lepuix-Neuf
Lepuix-Neuf (daitsch Sood oder Soda) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Gschicht
Lepuix-Neuf isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1189 als Albapoys.
S Gebiet um Lepuix-Neuf hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Lepuix-Neuf isch. Lepuix-Neuf gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Lepuix-Neuf gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Haboudange
Haboudange (daitsch Habudingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Haboudange isch. Haboudange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Haboudange gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Siligo
Siligo isch e Dorf un e Gmäänd uf de Insel Sardinje in Idalje. S hot 848 Oiwuhner unn ä Fläsch vun 43,45 km².
D Nochbergmääne sin Ardara, Banari, Bessude, Bonnanaro, Codrongianos, Florinas, Mores un Ploaghe.
Sachgrubb:Gemainde in Idalje
Troja
Troja war e Stadd im andige Griecheland, heit im Nordoschde vun da Tirkai. Die Stadd war lang verscholl un wurd ersd 2000 Johr späder von Heinrich Schlieman gefun.
Webpeidsch
Sachgrubb:Aaischologie
Luttenbach bei Münster
Lüttebà bi Mìnschter (franzesisch Luttenbach-près-Munster, daitsch Luttenbach) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Lüttebà licht 35 km vun Mìlhüüse uf 309 m NN.
Gschicht
Lüttebà isch im Johr 1120 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Lüttebà isch. Lüttebà gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Lüttebà gheat zum Owerrhaialemannisch.
Storchenblumen
Schdorscheblumme odder Schdoischeblumme sin regional verschiedene Aade vun Blumme, wu um die Zeit bliehe, wann di Schdersch im Frihjohr aus Afrika zuriggkumme. Meischdens sin se zwische Åfång Mätz un Åfång Abrill widder do.
Bendorf
Banderf (franzesisch Bendorf, daitsch Bendorf) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Banderf licht 29 km vun Mìlhüüse uf 540 m NN.
Gschicht
Banderf isch im Johr 1146 zum easchte Mol gnennt worre.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Banderf gheat zum Hochalemannisch.
Moncheux
Moncheux (daitsch Monchern) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Moncheux isch. Moncheux gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Moncheux gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Wahrheitseffekt
De Wahhaidseffeggd (uff English truth effect, illusory (of) truth effect, (frequency) validity effect odda a reiteration effect) (uff Daitsch a  Validity-Effekt odda Reiterationseffekt) bschraiwed de Effeggd, dassma ebbes laichda glaawe dud, womas schumol kerd odda g'lese hodd, als womas grad zum erschdemol heere dud. De Wahhaidseffeggd kummd iwwan Brozess vum imblizide Gdäschdniss zuschdond. Ma konn sisch nemme dro erinnare, hodd awwa drodzdem s'Gfiehl, dasses wohr isch. Des hodd a nix midde Wohrhaid vun ebbes zu due. Womma schunmol a was falsches kerd hodd, donn kummd em des a als wohr vor wommas widda here dud. De Effeggd gehd awwa a midd Bilda, wuma so uffb'raide dud, dasse efach im Ghirn zu vaarwaide sinn. Do hodd sisch gzaischd, dass des do'd'zu fiard, dassma Bilda middem falsche Inhald glaawe dud, wonse bloß efach gnuch ozugugge sinn.
Unnasuchunge
Uffgfalle isch des inde Wisseschafd inna Schdudje vun 1977 onde Villanova Universität unnde Temple Universität, wuma die Dailnehma gfrochd hodd, ob efache Aussache stimme duen odda nedd. On drai Geleschehaide hawwen de Lynn Hasher, de David Goldstein unnde Thomas Toppino änna Grubb vun Schdudende Lischde midd seschzisch glaubwirdische Aussache gewwe. Oinische d'vu sinn rischdisch unn onnare awwa flasch gwesd. Die zwedd Lischd hoddma die Schdudende zwee Woche schbeda gewwe, als die erschd Lische unn die dridd Lischd nomol zwee Woche schbeda. Zwonsisch Aussache sinn uff alle drai Lische gschdonne unn die onnare ferzisch Aussache uff jedare Lisdch hawwen sisch nedd widdahold. Donn hoddmase gfrochd, wasse deng'gen was vun denne Aussache uffde Lisdche schdimme dud unn was nedd. S'hodd sisch gzaischd, dass im Geschesads vunde Aussage, wu imma bloß uff ännare Lischd gschdonne sinn, die zwonsisch Aussache, wu uff jedare Lischd gschdonne sinn iwwameesisch als wohr oigschdufd worre sinn. Unn ma hodd a die Abhängischkaid do'd'vu gseje wonnse die Lisdchde krischd hawwen. Des hessd, noch de erschde Lische hoddma nix ufffällisches seje kenne. Noch de zwedde Lischd, alla de ersch Widdaholung vunde zwonsisch Aussache sinn die Schdudende schun vun denne zwonsisch Aussache iwwazaischda gwesd unn noch de dritte Lisdch, alla die dridd Widdaholung, sinnse donn om maischde iwwazaischd gwesd. Die Aussache sinn a so gwesd, dasma des kaum hodd wisse kenne, alla zum Baischbiel "The first air force base was launched in New Mexico." odda "Basketball became an Olympic discipline in 1925.".
Die Schdudje hawwen donn de Hal R. Arkes, die Catherine Hackett unnde Larry Boehm 1989 widdadhold unn hawwen ähnlische Resuldad krischd. Womma Laid falsche Informazione aussedze dud, donn vaännad des die Glaabwirdischkaid vunde Infomazione unn a des was die Laid donn glaawen.
Inna Schduije vun 1979 ischde Dailnehma gsachd worre, dass ofd widdaholde Aussache nedd wohra sinn als Aussache, wuma nedd widdahold. Drodzdem hawwen die Dailnehma die Aussache, wu widdahold worre sinn, als wohra oigschedzd, als die wuma nedd widdahold hodd.
Inna Schduije vun 1992 vum Ian Maynard Begg, de Ann Anas unnde Suzanne Farinacci hodd sisch gzaischd, dass Aussache als wohr oigschedzd werren, wonnse em vadraud sinn.
S'Experimend vun 2012 vunde Danielle C. Polage hodd gzaischd, dass oinische vunde Dailnehma, wuma falsche Naijischkaide ausgsedzd hodd, falsche Erinnarunge krischd hawwen. Des heesd, dass widdaholde falsche B'haubdunge de Glaawe dodro erhehd unns dewesche zu Fehla kumme konn.
Burg Blumenstein
De Blumeschdä leit drei Kilomeder siedweschdlich vun Schenau im Londkräs Siedwestpalz in Rhoilond-Palz. Die Felseburch leit in 495 Meder Heh gonz noh on de fronzesisch Grenz un is nur noch e Ruin.
Wahrheitseffekt
Folsche unn Geschemiddl
Wesche dem Effeggd komma midd g'zielde Aussache unn a Falschinformazione uff Dauer baide Laid als was rischdisches okumme unn des schbield ä wischdischi Roll in B'raisch vunde Wahlkombonje, Werwung, Nochrischde, polidischi Probagonda, Effendlischkaidserwed , Psischologie um a paa zu nenne.
Burg Blumenstein
Geschicht
Wahrschoinlich is die Burch um 1260 vun de owwerhessisch Familie Blumeschdä gebaut wor. Die erscht urkundlich Erwähnung is vun 1332. Do is a vum Ridder Ånselm vun Batzedorf zu Blmmeschdä die Redd, des häst, dasser vun Batzedorf geschdommt is, awwer uffem Blumeschdä gewohnt hat, odder zuminnescht in de Neh.
Wahrheitseffekt
Folsche unn Geschemiddl
Währnd änna Wahlkombonje kennen falsche Informazione iwwan Kandidad die Laid iwwazaische, wonns bloß ofd gnuch im Fernseje gbrochd werden. Odda inde Werwung werren uubwiesene B'haubdunge iwwa ä Brodugd ofd gnuch gsachd, bisses die Laid schliesslisch glaawn unn mehr vakaafd werd. Inde Zaidunge unn Nochrischde werdde Effegd a g'nudzdunn unn s'ischn wischdischa Pungd inde polidische Brobagonda unn Wahlwerwung.
Burg Blumenstein
Geschicht
1347 hats Hännel mit de Fleckeschdäner gäb, un die Blumeschdäner hon ihr Burch ufgäwwe misse. 1350 hat ma sich druf geänischt, dass die Burch zu äm Verdel de Grafe vun Zwääbrigge-Bitsch gehere soll, un zu drei Verdel de Herre vun Dåhn. So e Uffdälung nennt ma Ganerwe-Besitz. Des hat aa net long gut gedu, so dass die Dåhner de Zwäbrigger Åmtmann Ridder Hoinrich vun Selbach mit 60 Gulde abfinne gemisst honn.
Wahrheitseffekt
Folsche unn Geschemiddl
Weschem meglische negadive Oifluss unnde Folscha fa die Laid, wu vundem Effeggd im Leew real bdroffe sinn, vasuchdma a Geschemiddl zu finne. Als Geschemiddl komma
Burg Blumenstein
Geschicht
Die Burch Blumeschdä is wahrschoinlich 1525 im Baurekriech kabutt gong. Ma hat'se donn nochemol zommegeflickt un als Fliehburch benutzt. 1707 hat grad noch e Wächter do gewòhnt, deno isse fascht gonz vafall.
Wahrheitseffekt
Baischbiel
A wonns wisseschafdlisch noch nedd so long unnasuchd worre isch, kenndma de Effeggd schun ziemlisch long. Ä Schdudje waisd druff hie, dass im remische Raisch de Schdaadsmonn Cato soi Rede imma middm Uffruff Katago zu zaschdere b'end hodd. "Ceterum censeo Carthaginem esse delendam"). Dobai hodda gwissd, dass die bschdänidsch Widdaholung zu änna braide Zuschdimmung fiere werd. A de Napoleon hodd gsachd, "dass es bloß ä gons wischdische Sach inde Rhetorigg gewwe dud, nämlisch s'widdahole". Di bschdändisch Begräfdischung feschdischd die Aussach im Gdäschdnis "uff ä Aad, dasses om End wie ä bwiesene Wohrhaid agzebdierd werd". Inde naijare Zaid hawwen des a Bolidiga wiede Ronald Reagan odda de Donald Trump oigsedzd..
Burg Blumenstein
Ålach
De Blumeschdä is e klänni, dreidälischi Burchålach. De owwere un mittlere Däl leit uf em schmale Felse un is iwwer e Felsetrepp erreichbar. Owwe is noch e Brunneschacht zu siehe. Im mittlere Däl is e Schildmauer aus Buckelquader un e Felskommer erhall. De unnere Däl vun de Burch is praktisch gonz vaschwunn.
Wahrheitseffekt
Vawais
Sachgrubb:Deng'gfehla
Hagen (Moselle)
Hagen (daitsch Hagen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hagen gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Leval (Territoire de Belfort)
Leval isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Leval isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1502.
Saint-Louis-lès-Bitche
Saint-Louis-lès-Bitche (daitsch Münzthal - Saint-Louis, rhaifränkisch Minzdal) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Leval (Territoire de Belfort)
Vawaltung
vun Leval isch. Leval gheat zum Kommunalvaband.
Saint-Louis-lès-Bitche
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Leval (Territoire de Belfort)
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Leval gheat zum Franc-Comtois.
Saint-Louis-lès-Bitche
Verwaltung
vun Saint-Louis-lès-Bitche isch. Saint-Louis-lès-Bitche gheat zum Kommunalvaband.
Leval (Territoire de Belfort)
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Saint-Louis-lès-Bitche
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Saint-Louis-lès-Bitche gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Sewen
Siewe (franzesisch Sewen, daitsch Sewen) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Geografie
Siewe licht 33 km vun Mìlhüüse uf 384 m NN.
Gschicht
Siewe isch im 14. Jh. zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Siewe isch. Siewe gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Siewe gheat zum Owerrhaialemannisch.
Moncourt
Moncourt (daitsch Monhofen in Lothringen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Moncourt isch. Moncourt gheat zum Kommunalvaband.
Menoncourt
Menoncourt (daitsch Mimingen) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Momerstroff
Momerstroff (daitsch Momesdorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Momerstroff isch. Momerstroff gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Momerstroff gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Menoncourt
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Menoncourt isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1347 als Muningen.
S Gebiet um Menoncourt hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Menoncourt isch. Menoncourt gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Menoncourt gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Moncourt
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Moncourt gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Burg Berwartstein
De Berwartschdä, aa Bärwelschdä genonnt, is e middelalderlischi Burch im Wasgau, em siedlische Däl vum Pälzerwald in Rhoilond-Palz. Die Burch is widder uffgebaut wor, nodämm se wä'e em Blitzschlach dreihunnert Johr long kabutt war un als änzischi im Wasgau immer noch bewòhnt. Zum Berwartschdä hat domols a die Vorburch Klä-Fronkreich gonz in de Neh dezu gehert.
Geographischi Lach
De Berwartschdä leit in ungefähr 280 Meder Heh uff ännrer Berchkupp estlisch vun de Ortsgemä Erlebach bei Dåhn. Es Seidedal, wo er beherrscht, un durch des de Erlebach fließt, geht ungefähr drei Kilomeder siedlich zwische Dåhn und Weißeburch vun links ins Dal vun de Lauder iwwer, zu der ma do om Owwerlauf Wieslauder saad.
De Berwardschdä hat e Wärtschaft un is nätt nur fa Wonnerer, sonnern aa fa Audos zu erreiche. Im Burchhof sin zwar nur wänisch Schdellplätz, awwer ma konn unnerhalb vun de Burch parke.
Burche drumerum
In de Neh vum Berwartschdä gäbts noch e paar geschichtsträchtische Burche: Die Burch Drachefels leit nur drei Kilomeder, die Dåhner Burche (Burch Altdåhn, Burch Grafedåhn un Burch Tonschdä) ungefähr fünf Kilomeder nordweschdlich. Die Burch Lindelbrunn is ungefähr sechs Kilomeder norteschdlich, un uff fronzesischer Seid 10 km im Siedweschde leie die vier Burche Wegelnburch, Hoheburch, Burch Leweschdä un Burch Fleggeschdä.
Felseburch
Weil do so viel Felse un Burche sin, saat ma zum siedweschdliche Wasgau um die Kläschdadt Dåhn rum, aa Dåhner Felselond. Wie in dere Geschend normal, is aa de Berwartschdä zum große Däl aus'em Buntsondschdä gehauni Felseburch. So isses aa beim Drachefels un de Dåhner Burche, wo die Treppe, Gäng und Kommere aus'em Fels gemeißelt sin. Beim Berwartschdä ergäbt sich aus de gonze Räum e komplexes Hehlesyschdem, wo de große Felse vun de Owwerburch dorchzieht.
Aufbaute un Ausstattung
Im Unnerschied zu soine Nachbarburche schoint de Berwartschdä noch vollschdändisch zu sin. Awwer in Werklichkeit sin des meischdens nochträgliche Ergänzunge als Ergebnis vun Reschdaurierungsmaßnohme, die nätt immer originalgetreu ware. Immerhi is die Siedwond vum 150 Leit fassende Riddersaal aus gewachsenem, altersgrauem Fels. Dorin ingehau is de Uffzuchsschacht, wo'se de Ridder es Esse vun de Kich runnergeloss honn. Die Kich is wie die Waffe- un die Folterkommer mit nogemachte middelalderliche Gerätschafte ausgeschdatt. Uffem Gelände werre historische Katapulte und Geschitze gezeicht. Ma konn des alles aa besichtiche, außer im Winder gäbt's Fiehrunge.
Brunneschacht
Om Brunne sieht ma es Kenne vun de Baumäschder vun de Burch. Do is e 104 Mdeder diefer Schacht in Hondarbeit senkrecht durch de Fels bis uff die Dalsohl getribb wor. Der ist bis nunner zwää Meder dick un hat bei Belacherunge die Wasserversorchung sichergeschdellt und war bei Belacherunge de Verteidischer e großi Hilf.
Gongsyschdem
Die außerm Brunneschacht unnerschde Gäng un Kasematte im Felse sin arisch ausgedähnt un ware aa wichtisch fa die Verteidischung vum Berwartschdä. Es werd verzehlt, dass e Gong unner de Burch bis Klä-Fronkreich, siedlich uff de onner Daalseit, gehe deet, awwer des is nur e Saache.
Aussichtspunkt
Vun de Aussichtsplattform unnerhalb vun de Schbitz vum Berchfried hat ma e weider Blick iwwer de gesomte siedweschdliche Wasgau bis ins fronzesische Elsass ninn.
Kaiser, Bischof un Berwartschdäner
De Berwartschdä is 1152 zum erschde Mol als Geschenk vum Kaiser Friedrich I. Barbarossa on de domolische Schbeyrer Bischof Ginder vun Henneberch urkundlich erwähnt wor. Deshalb kommer ånämme, dass die Burch vorher zu de Befestischungsålache vun de Salier un de Schdaufer gehert hat, wo in de Palz ihr Schdommlond gehatt honn.
Bergheim-Irmstett
Barige-Ìrmstett (franzesisch Scharrachbergheim-Irmstett, daitsch Berheim-Irmstett) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Burg Berwartstein
Kaiser, Bischof un Berwartschdäner
Ab 1201 hat ma vum Riddergeschlecht Herre vum Berwartschdä gehert. Was die gemacht honn, war nätt so gonz koscher: Des ware Raubridder. Deshalb is die Burch 1314 vun Truppe vun de Schdädt Schdroßburch und Hagenau belachert, ingenumm und zerschdert wor. Die Berwartschdäner honn se zwar bald widder uffgebaut, sin donn awwer 1345 ausgeschdorb.
Bergheim-Irmstett
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Burg Berwartstein
Kloschder, Kurfirschd und „Håns Trapp“
Iwwer die Herre vun Woigade un die Eggebrechde vun Derkhem is de Berwartschdä 1349 on es Kloschder Weißeburch komm, des em Benediktinerorde gehert hat. Iwwer hunnert johr schbeder, nämlich 1453, hat sich es Kloschder unner de Schutz vum Kurfirschd vun de Palz begäb un hatt'em es sogenonnte Effnungsrecht gäb. Des häßt, er hat do wòhne därfe, und aa milidärische Operatione aus'm Schutz vun de Burch 'raus dorchfiehre kenne.
Es Kloschder hat zwar weiterhin uff soim Recht als Eichentimer vum Berwartschdä beschdonn. Des hat de Kurfirschd Phillipp de Ufrichtisch awwer nätt gehinnert, 1480 die Burch som Marschall Håns vun Trotha zu gäwwe, un war als erbliches Lehe. Zu däm hat ma a „Håns Trapp“ un „Håns Trott“ gesaa. Er hat de Berwartschdä weider befeschdicht, bis ma gedenkt hat, er wer jetzt nimmi inzunämme. 1489 hat de vun Trotha om Nordhong vum 402 Meder hohe Neschdelberch e Vorwerk mit em 15 Meder schdarke Turm baue losse, des ma schbeder im Volksmund „Klä Fronkreich“ genennt hat. Es is nur 370 Meder Luftlinie vum Berwartschdä entfernt.
Bergheim-Irmstett
Verwaltung
vun Barige-Ìrmstett isch. Barige-Ìrmstett gheat zum Kommunalvaband.
Burg Berwartstein
Kloschder, Kurfirschd und „Håns Trapp“
De Kurfirscht hat inzwische weiteres Eischentum vum Kloschder Weißeburch on de vun Trotha iwwereichnet. Des hat'em Kloschder widerum gar nätt gebasst. De vun Trotha hat donn mol die Wieslauder ufschdauue geloss, damit em 8 Kilomeder entfernde Schdädche Weißeburch es Wasser ausgeht. De Abt Hoinrich hat sich widder beschwerd, dorufhi hat de Ridder de Schdaudomm inreiße geloss, was in Weißeburch e Riese-Iwwerschwemmung gäb hat. Jetzt hat's em Hoinrich gelongt un er hat de Pabscht Innozenz VIII. gefrot, ob der nät mol de Kärchebonn verhänge kännt. Im Vatikon hat ma sich e bissel Zeit geloss, awwer 14 Johr no dere Wasserfehd, nämlich 1499 war's donn so weit: De Pabscht Alexonder VI. hat de Bonn ausgeschproch. Jetzat hat de Kurfirscht kä onnri Wahl mä gehat un sich vun soim Gefolchsmonn lossa'e misse, wollder nätt aa em Bonn verfalle. Schunn 1496 hat sich de deitsche Kenisch un schbedere Kaiser Maximiliån I. gezwung gesieh gehatt, gäe de Ridder die Reichsacht auszuschpreche. De Håns vun Trotha hat des alles nätt weider geschdeert. 1503 isser geschdorb, un zwä Johr schbeder hat ma all Sonktiòne poschdhum widder uffgehob. Er leit in de St.-Ånna-Kabell in Niederschleddebach begrab.
Bergheim-Irmstett
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Burg Berwartstein
Kloschder, Kurfirschd und „Håns Trapp“
In de pälzische Saache is immer vum Håns Trapp die Redd, won de vun Trotha gemännt is. Die Geschichd um die Wasserfehd is im Riddersaal vun de Burch gemolt. Do is heit e Wertschaft drin, awwer ma konn aa nur mol zum gugge ninngehe.
Zerschderung un Teilreschdaurierung
De Sohn vum Håns vun Trotha, de Christoph, is 1545 geschdorb ohne e Sòhn zu honn. Do hat soi Schwiersòhn Fritz aus'm Geschlecht vun de Fleckeschdäner die Burch geerbt. 1591 isse no äm Blitzschlach ausgebrännt un erscht mol nimmi uffgebaut wor. Sie hat donn e paarmol de Besitzer gewechselt, bisse on Hauptmonn Theodor vun Baginski (1845 - 1929) komm is. Der hat de Berwartschdä zwische 1893 un 1895 widder uffbaue geloss, un hat ab 1899 bis zu soim Dod dringewòhnt. Die Burch is heitzuda in Privatbesitz vom Wadle Alfons un immer noch bewòhnt.
Es Vorwerk Klä-Fronkreich is im 17. Johrhunnerd arisch beschädischt wor, entwedder im Dreißischjährische Kriech odder im Pälzische Erbfolchekriech. Seit 2005 wärre die Iwwerreschde reschdauriert.
Änzelnochweise
<div id="Vorlage_BK" class="toccolours" style="clear: both; border-width: 2px 0 0 0; font-size: 90%; margin-top: 2.5em; text-align: center;">Der Adiggel basiert uf ere freie Iwwersetzung vum Adiggel „Burg Berwartstein“ aus de Daitsche Wigipedia. E Lischt mit de Versionsgschicht un alle Audore bis zum Zeitpunkt vun de Iwwersetzung (26.01.2012) is do zu finne.
Hagondange
Hagondange (daitsch Hagendingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Hagondange isch. Hagondange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Hagondange gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Sickert
Sìckert (franzesisch Sickert, daitsch Sickert) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Sìckert licht 27 km vun Mìlhüüse uf 504 m NN.
Gschicht
Sìckert isch im Johr 1482 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Sìckert isch. Sìckert gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sìckert gheat zum Owerrhaialemannisch.
Hipsheim
Hìpse (franzesisch Hipsheim, daitsch Hipsheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Saint-Médard (Moselle)
Saint-Médard (daitsch Sankt Medard) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Hipsheim
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Hìpse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Saint-Médard (Moselle)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Hipsheim
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Saint-Médard (Moselle)
Verwaltung
vun Saint-Médard isch. Saint-Médard gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Saint-Médard gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Monarchie
Monarchie (griech. monos "eena" unn archein "herrsche") is e Regierungsform wo nur een eenzische iwwer ä Lond regierd. Des konn e Kenisch odder e Kaiser, awwa aa en Ferschd soi. Net zu verwechseln mit de Aristokratie wo mehrere Adlische iwwer en Lond regiere. Es gebbd drei Arde: die parlamendarische Monarchie wo de Kenisch nur representiert un e Parlament regierd, die konschdidudsionelle Monarchie wo de Kenisch durch e Verfassung ingeschrängd is un die Absolude Monarchie ach Absoludismus genannd. Haid vaschdehd mer unner em Monarsche maischdens en Schdaadsowwerhaubd. Der griehd endwedda iwwerm Erbgong vun soim Vadda/soina Mudda noch Dod vun denne es Amd odda dorsch en Wahlgong bis ons Leewensend. Bai de Erbmonarschie henn sisch die Monarsche maischdens uff ä Legitimadsion vunnem geddlische Weese berufe, so aa in Europa.
Monarschiee uff de Weld
= Balamendarisch =
Konschdidudsionell
Ferschdedum Monaggo
Hinsingen
Hinsìnge (franzesisch Hinsingen, daitsch Hinsingen) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Hinsburg
Hìnschburi (franzesisch Hinsbourg, daitsch Hinsburg) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Hinsingen
Verwaltung
vun Hinsìnge isch de. Hinsìnge gheat zum Kommunalvaband.
Hinsburg
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Hinsingen
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hinsìnge gheat zum Rhaifränkisch.
Hinsburg
Verwaltung
vun Hìnschburi isch. Hìnschburi gheat zum Kommunalvaband.
Hinsingen
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Hinsburg
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hìnschburi gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Lutter (Oberelsass)
Lütter (franzesisch Lutter, daitsch Lutter) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Lütter isch im Johr 1207 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Lütter isch. Lütter gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Lütter gheat zum Hochalemannisch.
Saint-Privat-la-Montagne
Saint-Privat-la-Montagne (daitsch Sankt Privat) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Saint-Privat-la-Montagne isch. Saint-Privat-la-Montagne gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Saint-Privat-la-Montagne gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Hallering
Hallering (daitsch Halleringen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hallering gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Storchschnäbel
Schdorscheschnäwwel sin regional verschiedene Aade vun Blumme. Di folgende Planzeaade heeße, je nach da Gejend, Schdorscheschnawwel. Mansche bliehe zur Zeit, wann di Schdersch aus Afrika zuriggkumme. Des is meischdens zwische Åfång Mätz un Åfång Abrill. Do bliehe Cardamine pratensis, Lathyrus vernus un Corydalis cava. Bissl schbäder, im Mai odder ab em Mai, bliehe Tragopogon pratensis, Geranium sylvaticum, Iris germanica, Malva neglegta, Melilotus officinalis. Ånnare heeße Schdorscheschnawwel, weil ihre Fruchtschdänd aussehe wie en langer Schnawwel. Des sin Geranium sylvaticum, Pelargonium un Erodium cicutarium. Bei Tragopogon pratensis sieht-s so aus, wann-s verblieht is (wie uff-em Bild).
Ähnlische Planzename
Annare Planzename mid Schdorsch sin: Schdorscheblumme, Schdorschebääche (Cardamine pratensis), Schdorchfuß, Schdorschebrot un Schdorchemillich (Cardamine pratensis).
Jesus Christus
Jesus Christus (von griech.: Ἰησοῦς Χριστός Iēsous Christos,, Jesus, de Gsalbde) isch nach em Neues Teschtamend (NT) de Sohn von Gott, der uf d Weld komme isch, um alle Mensche zu erlöse. Dabei hawwe d Autore von de Bicher vom Neue Teschtamend uf Vorschdellunge zurückgegriffe, die sich schon im Erschde oder Alde Teschtamend (AT), also in de hebräische Bibel finne. S Naie Teschtamend bezieht sich dabei uf di historisch Person vom Jesus von Nazareth, der nach de Evangelie als Sohn von de Maria uf d Weld komme isch.
Wunschdenken
S'Wunschdeng'ge ischn Deng'gfehla, baidem sisch Laid uff ihr Gfiehl unn ihrm Glaawe schdidzn, schdadd uff Fagde, Daade unn wassma zaische konn. Wunschdeng'ge isch a'n flascha Schluss vunde Aad, womma mänd, dass ebbes, wassma uns winschen, donn a tatsäschlisch so isch odda kumme dud. De Schluss hodd die Form „Isdch winschma das P unn deswesche isch odda kummd a P“.
S'Wunschdeng'ge isch vavond middm argumentum ad consequentiam unnem argumentum ad baculum.
Mondelange
Mondelange (daitsch Mondelingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Mondelange isch. Mondelange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Mondelange gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Argumentum e silentio
S argumentum e siltentio (ladainisch fa „Agumend odda Schlussfolscherunge, wu ausm Schwaische kummen“) ischn Deng'gfehla unnen logischa Feelschluss, baidem die Tatsach, dass ebbes wie än Faggd odda ä Eraignis innem Kontegschd nedd erwähnd worre isch, als Belesch g'numme werd, dasses des jo gaanedd gewwe dud. Onnarefalls heddmas jo sischa erwähnd.
Scheibenhard
Schaiwert (franzesisch/daitsch Scheibenhard) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Meroux-Moval
Meroux-Moval isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Scheibenhard
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Argumentum e silentio
Form
De Druchschluss hodd die Form
Meroux-Moval
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Scheibenhard
Verwaltung
vun Schaiwert isch. Schaiwert gheat zum Kommunalvaband.
Halstroff
Halstroff (lothr. Hoolstroff, daitsch Halsdorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Scheibenhard
Dialekt
De sidfränkisch Dialekt vun Schaiwert gheat zum Oschtfränkisch (Nordowerdaitsch).
Meroux-Moval
Gschicht
Meroux isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1166 als Merodurum, Moval 1196 als Menuval.
Scheibenhard
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Halstroff
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Meroux-Moval
Vawaltung
vun Meroux-Moval isch. Meroux-Moval gheat zum Kommunalvaband.
Halstroff
Verwaltung
vun Halstroff isch. Halstroff gheat zum Kommunalvaband.
Meroux-Moval
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Meroux-Moval gheat zum Franc-Comtois.
Halstroff
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Halstroff gheat zum Moselfränkisch.
Meroux-Moval
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Halstroff
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Lutterbach
Lütterbàch (franzesisch Lutterbach, daitsch Lutterbach) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Lütterbàch licht 4 km vun Mìlhüüse uf 410 m NN.
Jens Beutel
De Jens Beutel (* 12. Juli 1946 in Lünen; † 8. Mai 2019) isch e daitsche Jurischt un Bolitika vun de SPD gwest. Vun 1997 bis 2011 isch a Owabirchamääschda vun de rhailand-pälzische Landeshääptstadt Määnz gwest.
Lutterbach
Gschicht
Lütterbàch isch im Johr 728 zum easchte Mol gnennt worre.
Jens Beutel
Sachgrubb:Bolidik
Lutterbach
Verwaltung
vun Lütterbàch isch. Lütterbàch gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Lütterbàch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Saint-Quirin
Saint-Quirin (daitsch Sankt Quirin) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Saint-Quirin isch. Saint-Quirin gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Salonnes
Salonnes (daitsch Salzdorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Salonnes isch. Salonnes gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Bennweier
Bannwihr (franzesisch Bennwihr, daitsch Bennwihr) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Bannwihr licht 44 km vun Mìlhüüse uf 203 m NN.
Gschicht
Bannwihr isch im Johr 777 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Bannwihr isch. Bannwihr gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Bannwihr gheat zum Owerrhaialemannisch.
Argumentum ad consequentiam
S'argumentum ad consequentiam (ladainisch fa „Agumend odda Schlussfolscherunge iwwa die Konseqwense“) ischn Deng'gfehla unnen logischa Feelschluss, baidema uff die Rischdischkaid odda Falschhaid vunna Aussach schliesse dud, tipischawais a ebbes, woroma glaawe dud, efach wailma deng'gd, dass die Grind unn Grundlaache fa den Schluss winschenswerde odda nedd winschenswerde Konseqwense hawwe werren. Des werd donn ofd middm Appell on Gfiehl b'grind. Des isch awwa kabbes, wailma ausde Tatsach, dass jemond die Grundlaache vunna Aussach fa winschenswerd odda a nedd halde dud, nix fa die Gurndlache noch fa die Aussach g'folschad werre konn. Des isch donn efach bloß än persenlischa Bliggwing'gl.
Inde Logig b'ziehd sisch die Schlussfolscherung iwwa die Konseqwense bloß uff Agumend, wu die Wohrhaid vunnem Schluss (wohr odda falsch) b'haubdn unn wu nedd uff die formal Rischdischkaid vunnem Schluss ausde Vorausedzunge guggn. Ma guggd a nedd uff Agumend, wu die Erwinschdhaid vunde Vorausedzunge vundem Schluss („guud odda schleschd“ odda „rischdisch odda falsch“) b'hondln, sondan uff ihrn Wohrhaidswerd.
Forme
De Druchschluss hodd die Form, wu awwa weschede Konsequenze in zwee Aade kummd.
Do komma seje, dass des schdag middm Deng'gehla vum Wunschdeng'ge vawond isch.
Vawais
Sachgrubb:Trugschluss Sachgrubb:Rhetorik Sachgrubb:Philosophie Sachgrubb:Lateinische Phrase
Berenzweiler
Barezwiller (franzesisch Berentzwiller, daitsch Berenzweiler) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Barezwiller licht 18 km vun Mìlhüüse uf 363 m NN.
Gschicht
Barezwiller isch im Johr 1270 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Barezwiller isch. Barezwiller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Barezwiller gheat zum Hochalemannisch.
Hirschland
Hìrschlànd (franzesisch Hirschland, daitsch Hirschland) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hìrschland isch. Hìrschland gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hìrschland gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Méziré
Méziré (daitsch Miserach) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Sierenz
Sierez (franzesisch Sierentz, daitsch Sierenz) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Méziré
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Sierenz
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Méziré
Gschicht
Méziré isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1317.
Sierenz
Geografie
Sierez licht 14 km vun Mìlhüüse uf 435 m NN.
Méziré
Gschicht
S Gebiet um Méziré hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Burg Drachenfels (Wasgau)
Die Ruin vun de Burch Drachefels is de Iwwerescht vun ennra Felseburch beim Dorf Buseberch im Wasgau, em Sieddäl vum Pälzerwald.
Sierenz
Gschicht
Sierez isch im Johr 835 zum easchte Mol gnennt worre.
Burg Drachenfels (Wasgau)
Lach
Ungefähr siwwe Kilomeder nerdlich vun de fronzesisch Grenz leit die Burch Drachefels uffem 150 Meder longe Bundsondschdä-Fels mit gleichem Nåme, der sich in 368 Meder Heh uff äm Berchrigge erschdreckt. De owwerschde Däl vum Burchfelse is zu äm Berchfried ausgebaut wor. Weil er heit so aussieht, nennt ma de Turmreschd im Volksmund „Backezåh“. Er macht die Ruin zu ennrer vun de uffälligschde Burche in Rhoilond-Palz.
Sierenz
Verwaltung
vun Sierez isch. Sierez gheat zum Kommunalvaband.
Méziré
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Burg Drachenfels (Wasgau)
Lach
Drumerum leie noch mä geschichtsträchtiche Burche: Nur so drei Kilomeder siedeschdlich bzw. nordweschdlich leie die Burch Berwartschdä un die dreidälich Dåhner Burchegrupp. Die Lindelbrunn leit 6 Kilomeder nordeschdlich, un die Burche on de fronzesisch Grenz mit de Wegelnburch uff deitscher Seit un die Hoheburch, de Leweschdä und de Fleckeschdä driwwe in Fronkreich leie aa nur 10 Kilomeder siedweschdlich.
Sierenz
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sierez gheat zum Hochalemannisch.
Burg Drachenfels (Wasgau)
Nåme un Geschicht
Onschoinend honn die friehe Burchherre e Faible fa Drache gehat. Jedenfalls taucht de Nome "Drachefels" schunn im friehe 13. Johrhunnert ball nom Bau vun de Burch in Urkunde uff. A es ingravierte Bild im schbedere Burchsaal is schunn älder wie der, schunscht wehr kaum zu erkläre, warum soi Balkelecher es Bild kabuttmache. Vorher war do de Halsgrawe, un do hat sich der Drache als Wohrzeiche und vielleicht aa zur Abschreckung gonz gut gemach. Ob jetzt es Bild schun glei ingraviert wor is, als de Halsgrawe grad ferdisch war, odder vielleicht erschd hunnert Johr schbeder, un ob er e bissel älder oder e bissel jinger wie de Nome is, is schwer feschdzuschdelle.