cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roncourt (Moselle)
Roncourt (daitsch Ronhofen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Roncourt isch. Roncourt gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Roncourt gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Gosselming
Gosselming (daitsch Gosselmingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Gosselming isch. Gosselming gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Gosselming gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Altpörtel
thumb|Aldperdel vum Weschde S'Aldperdel ischs wesdlische Schdadtoa vun de Schdadt Schbaija. De Tuam hod a Heh vun 55 Meda un isch ens vun de hegschde un bedaidenschde Schdadtoa in Daitschlond.
Sankt Amarin
Sàntàmàrì (franzesisch Saint-Amarin, daitsch Sankt Amarin) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Altpörtel
Nome vum Tuam
Ma hod mol g'glabd, dassa vum Ladain „alta porta" (des heesd „hohes Tor") kumme dud, awa schun 1197 hod in änere Uakund „vetus porta" (des heesd „altes Tor") g'schdone.
Sankt Amarin
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Altpörtel
G'schichd vum Tuam
Zum erschde mol isch de Tuam 1176 in änere Uakund g'noand worre. Uaschbringlisch isches a äna vun 68 Maua- un Tortirm g'wesd. Oam Oanfoang vum 13. Jahunerd ischs Aldperdel g'baud worre un hods alde Toa easedzd. De unere Deel isch vun 1230 bis 1250 g'baud worre un de owere Deel erschd 1512 bis 1514 d'zu kumme. De domolische Birschameschda hod 1511 g'meend
Sankt Amarin
Geografie
Sàntàmàrì licht 27 km vun Mìlhüüse uf 206 m NN.
Altpörtel
G'schichd vum Tuam
''Zidaad: „Item das altporthor zu buwen".
Kognitive Verzerrung
Midm Deng'gfehla määndma wonn die Laid sisch zum Baischbiel in Ideje varennen ebbes uffm Loim gejen, wie zum Baisbiel em Druchschluss. Maischdens sinn des a Broblem vum Gugge, Zuherre odda allgemoin wiema was woohnemme dud. Awwa a wie beim Mensch s'Eainnere fungzioniere dud. S'wead a zum Baischbiel vun Illusjone odda vun falsche Earinnarunge odda a vun Fehluadail gschbroche. A meschen die Laid gern Vorschdellunge, wu zomme passen unn wu die dvu Deel hamonisch sinn. Des alles ischn Deel vunde Psyschologie.
Hochspeyer
Hochschbaija (amtlich Hochspeyer) iss e Oedsgemää im Londgräs Lautre in Rhoilond-Palz mid 4511 Inwohner (Schdond 31. Dez. 2011) Si iss de Vewaldungssidz vun de äweso hääßnde Vebondsgemää, wo Hochschbaija aa dezu geheerd. Hochspaija iss aa e schdaadlich oärkonnda Fremdevekeasoed un no de Lonnesplonung as Grundzendrum ausgewiss.
Kognitive Verzerrung
Owendunge
Die Deng'gfehla, wu ma wes, dass die Laid des Intus hawwen, vasuchdma a zu nudze. Zum Baisbiel wead unnasuchd unn ogewwe wiemas im Gschäfd, des heesd fas Vakaafe nudzbringend fa sisch oisedze konn. A in Vahandlunstagdige findn middlawail Deng'gfehla oigong. Inde Bolidigg unn vor allem inde Brobagonda werren vaschieden Teschnigge oig'sedzd/
Vawais
Sachgrubb:Propaganda
Altpörtel
G'schichd vum Tuam
Erschd 1708 hodma doan a noch s'Dach druffg'sezd.
Sankt Amarin
Gschicht
Sàntàmàrì isch im Johr 1135 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Sàntàmàrì isch. Sàntàmàrì gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sàntàmàrì gheat zum Owerrhaialemannisch.
Altpörtel
G'schichd vum Tuam
De Duras hod awa g'mend, soi Laid dedn schun wisse was se do dun. De Karmelidakonwend isch doan voa die Fies vum Duras g'falle un de Prioa hod g'mend
Lautenbachzell
Lütebàchzall (franzesisch Lautenbachzell, daitsch Lautenbachzell) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Lütebàchzall licht 26 km vun Mìlhüüse uf 400 m NN.
Gschicht
Lütebàchzall isch im Johr 0 zum easchte Mol gnennt worre.
Altpörtel
G'schichd vum Tuam
Deswesche schded des Aldperdel haid noch, awa de Reschd vun de Schdad Schbaija midm Dom hodma domols zaschderd.
Lautenbachzell
Verwaltung
vun Lütebàchzall isch. Lütebàchzall gheat zum Kommunalvaband.
Seliger Ungewissheitseffekt
De Seelische Uug'wisshaidseffeggd (uff Englisch blissful ignorance effect) määnd, dass Laid, wu viel wissen iwwa des wasse kaafe dun, wenischa zufriede sinn, als Laid, wu sisch nedd so iwwa ä Brodugd schlau g'machd hawwen. Des kummd dohea, wail Laid, wu sisch was kaafen a des Gfiehl hawwe wollen, dasses rischdisch kaafd hawwen. Wonnse awwa mergen, dass des Brodugd doch nedd so guud isch, als wiese sisch informiead kabd hawwen, hawwenses schwera guude Grind zu finne, warumses aischendlisch g'kaafd hawwen.
Lautenbachzell
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Lütebàchzall gheat zum Owerrhaialemannisch.
Seliger Ungewissheitseffekt
Des hoddma g'teschd unn zwee Grubbe g'machd. De ännde Grubb hoddmas Brodugd voagschdelld unn g'sachde wassde Heaschdella alles vaschbrischd unn a Informazjone vunn onnare Saide. De zwedde Grubb hoddma bloss wenisch iwwas Brodugd gsachd. Om End vum Experimend hawwen die Wisseschafdla midde Laid vun dänne Grubbe g'red unn gfunne, dass die zwedd Grubb bessares vun dem Brodugd eawaded hodd.
Altpörtel
G'schichd vum Tuam
Im Joa 1773 hod newem Aldberdel, wu jo iwam Schbaijabach g'baud worre isch, a ä Mihl g'schdone.
De Tuamweschda
Fa ä paa hunad Joa long hodn Tuamweschda s'Oamd vunm Pfeadna im Aldperdel kabd, awa a s'Weeschgeld kassiad un hod die Waffe un Munizion bwachd, wu inde Tiam gwesd sin. Inde Tiam Aldperdel, Naiperdel, Jude-, Salz- un Roode Tuam hawen die Weschda a die Gfongene bwachd, wu inde Tiam oigsesse hawen. Im Aldperdel hods a noch die Weagzaisch vum Scharfrischda ina Kischd kabd.
Die Tuamua
S'Aldperdel hodä Ua mid Ziffabledda uffde Oschd- un de Weschdsaid. Die Schdund wead uffde große Ziffabledda un die Veadlschdund uffde kleene Ziffabledda oagzaischd. Uff de ejemolische Aussesaid vun Schbaija ischs Ziffabledd vum Aldperdel greßa, domids die frijare Raisnde schun vum waidm hawen seje kenne.
Die Tuamglogge
Die Schdundeglogg isch 1300 gosse worre un dodemid die eldschd Glogg vun Schbaija. De Schlaachdoon vunde Glogg ischs g', sie isch 920 mm hoch, unne 984 mm braid un wieschd umdie 540 kg. Die ladoinisch Inschrifd heesd uff daitsch „Heiliger Johannes der Täufer schütze diese Glocke“.
Die glää Verdlschdundglogg isch 1815 vunde Gloggegiesarai Schrader in Frongedaal gosse worre. De Schlaachdoon vunde Glogg ischs des", sie isch 620 mm hoch, isch unne 665 mm braid un wieschd uugfea 200 kg.
Spanien
Schbanije (amtlich spanisch Reino de España [ˈrejno ð(e) esˈpaɲa], Kenigreich Schbanije) iss en Staad uff de iberische Halbinsel im siedweschde Europas.
Altpörtel
De Schbaijmara "Normalschuh"
Schbaija hod bis Ofong vum 19. Jahunad ä aischenes Maß- un Gwischdssischdem kabd. Uff de neadlisch Said vum Aldperdel hodsn Schdab, wu unne un owe ä bissl rausgugge dud un domid de „Speyerer Werkschuh" feschlesche dud. Dea isch 28,889 Zendimeda long un isch in 12 Zoll unadeeld gwesd. Dodnoch hod sisch frija mol jeda Händla rischde misse.
Spanien
Staadsform iss a parlamendarische Erbmonarschie. Schbanije unnergliedert sich in 17 audonome Gemeinschaffde unn zwee audonome Städt. Di Haupdstädt und greschd Metropol is Madrid, weidere Hoheidsgebiede sinn Barzelona, Walenzia, Sevija, Bilbao, Saragossa und Malaga.
Altpörtel
Haid
S'Aldperdel isch haid än Aussischdspungd in Schbaija, wu im Abril bis Ogdowa deglisch uffhod. Im Tuam hods ä Dauaausschdellung zum Aldperdel un zua Schdadbfeschdischung. Im onare Schdogg hods Sondaausschdellung vunem Kinschdla, wu donn Grafigge un Zaischnunge auskengd sin. Un Paa, wu hairade wolln, kenn'n sisch a im Aldperdel drauwe losse.
Spanien
Schbanije is en Deil vunn de EU, UNO, OCED und de NADO. Schbanije iss ser arch entwiggelt und zehlt zu de 20 greschde Expord-Länder in de Weld. Schbanije hot die meischde Tourischde noch Frongroich.
Marly (Moselle)
Marly (daitsch Marleien) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Verwaltung
vun Marly isch. Marly gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Marly gheat zum Lorrain.
Sässolsheim
Saselse (franzesisch Saessolsheim, daitsch Sässolsheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Saselse isch. Saselse gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Saselse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
IKEA Effekt
Vum IKEA-Effeggd schbrischdma wonn fa die Laid ebbes wasse selwa zsommegebaud hawwen mea Wead hodd, als wennses glaisch gonz kafd kabd hedden. De Nome kummd vum IKEA-Konzean, wuma soi Mewel selwa z'sommebauwe konn odda muss. Des gehd sowaid, dass ä Massewaa bloos wailses selwa gschrauwbd hawwen de Laid soviel bedaid wieä daijares Änzlschdigg.
Argiésans
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Argiésans isch zum easchte Mol gnennt worre im Johr 1024.
S Gebiet um Argiésans hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Argiésans isch. Argiésans gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Argiésans gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Leder
Lerrer (aa Ledder, Leller, Leder, Lerer, Leler un aa mit –ä–, Weireres und Exakteres guckn dort ) werd im Allgemeine jeri Dierhaut genennt, wo mer so uffbereit hat, dasse de Failniss längeri Zeit wirrerschdehe kònn un, dasse segleich awwer aa e heecherer Grad vun Geschmeirigkääd griet. Dodefor brauchts geeijente Subschdanze, wo in die  Fasre unn’s Zellgeweb inndringe. Die Kunschd vun de Lerrerbereiring hääßt mer Gerwerei un unnerscheidt se in mehrere Arde, je nòòdem weller Wee mer innschlaat, um die Hait mirre Hoor orrer aa ohne se  se bearweide.
Traditionelle Methode
Die im foljende beschriwwene Methode sinn noch die aus de alde vorinduschdrielle Zeire. So werd, wann iwwerhaapt noch, jerenfalls nimmie fär die groß Mass produziert. Wobei es die Gruwegährung (guckner unne) mit Ääächeloh z. B. schunn noch gebbt, Lerrersohle wo mer so hergesschdellt hat, gelle als besunners haltbar. Wejem hohe Wasservebrauch ware Orrde an Fliss ä großer Vortl.
Lohgeerwerei
Bei de Lohgeerwerei nemmt mer als Hilfsmiddel fär se geerwe s'allererscht Ääche loh, awwer aa die Rinn vun de Bärrke, Errle, Dònne, Fichte, Läärche, Weire un annere Subschdanze, wo sogenennter Geerweschdoff enthalle. Die gewähnlich Loh- orrer Rodgeerwerei bringt em Sohl-, Schmal- orrer Fahllerrer. Ochsehait grad wie schwere Kuhhait werre se Sohllerrer verarweit. Frieher hat mer des aa Pundlerrer genennt, weil's nòòom Gewicht verkaaf worr is.
Vorbereiring
Des Lerrer kann net ennfach so gegeerbt werre, es muß vorbereit werrn.
Sauwermache
Nòòdem de Geerwer die Hait orrdentlich in Wasser ingeweecht hat, duhter mit Hilf vunremm schdumbe Eise (des werd Schdreich- orrer Schabeis orrer Schabhack gennent) uffem Schabebaam vunrem òòhaftende Dreck reinje un spihlt se dònn im fließende Wasser aus.
Enthoore
Färs Enthoore werre die Hait vorbereit, indem mer Kalkmillich druffschmeert, fär die Owwerhaut se zerschdeere. Des duht mer, weil in dere Owwwerhaut die Hoor feschdstecke. Mer kann awwwer grad es selwe dorchs Schwitze erreiche. Beim Schwitze werrn die Hait zammegeschlaa, grad so, dass die rauh Seit nòò auße kummt, un iwwerenanner geschicht. Dann werrn die Hait fär ä guri Zeit faule geloss; dòdemit se awwer net vun inne Faul werre duht mer se im Voraus uff de Flääschseit mit Salz un Äsch innreiwe. Enthoore duht mer se dònn aa wirrer mirrem Schabeise.
Un uffs Nei werre die Hait dònn in fließendem Wasser sauwer gemach, dònn gehts ans Scheere, bei demm die iwwerflissiche Flääschdääle mirrem gud scharfe Messer abgeschnied werre.
Beize
Alles wodevun bis jetz gredd worr isch, ware norenz vorbereirende Arweide, un ze denne geheert awwer aa noch des Schwelle orrer Beize, dorch sell werre die Hait so ufgeschwemmt orrer in ihrerer Schdrukdur uffgelockert, dass se erscht in de Laag versetzt werre, Geerbsaire uffsenemme.
Des Beize basseert dorch’s Innwääche vun de Hait in de Schwellbeiz wo mer aus Rogge- orrer Geerschdeschrot-Kleije un Sauerdääsem (der duht em die Gähring beferrrere), der Beiz duht mer noch ebbes Wasser dezugewwe. Schdatt dere saure Getreidemaisch nemmt mer als aa e Lohbrih, wo mer aus schunn hergenummener Loh dorch de Uffguß vun Wasser duht gewinne.
Färwe
Nòòdem - woriwwer Wuche vergehe - die Hait ordentlich ufffgeschwellt sinn, bringt mer se in de Farb. Die Farb isch ä schwachi Brieh aus frischer Loh. Nòòdemm se in der Brieh in Schdicker ään bis zwee Daa e redlichi Farb òògenumm hònn, sinn se sem Versetze orrer sem Innleje in de Gruwe se gebrauche.
Die Gruwegähring
Wònn’s Geerwe feertich isch, werre die Hait vun de Loh sauwer gemach, lòngsam getriggeld, gepresst, mirrer Kail geschdòmbt, mirrer Walz geewent un s'letscht uff e net se truggenes Laaer gebrung.
Des Lerrer isch gònz dorchgegeerbt (lohgar), wònn beim Dorchschneire die Schnittfläch dorchgängich brainlich-geel isch un es net in de Mitt noch e weißlicher Schdrich hat.
E Loh wo nimmie se gebrauche isch, hat mer in Holzforme gepresst un getrickelt. Uff die Weis erhallt mer die Lohkuche orrer Lohballe, wo mer als Brennmaterial verwenne kann.
Fahl- orrer Schmallerrer
Des Fahl- orrer Schmallerrer werd aus Kalbfelle g’mach, ganz ähnlich wie’s Sohllerrer. Nòòdem awwer die Fell aus de Grub genommen worr sinn, werre se mirrer Transchmeer b’schdrich, am schdärkschde uff de Flääschseit, schwächer uff de Narweseit. Nòòm Triggele werd'ne dorch die Zurichding e glattes Aussiehn gebb, dann werre se aa gekrischbelt, fär was mer mer e boefermich gekeerbtes Holz (es Krischbelholz) nemmt un se gurer Letscht dorch’s Falze orrer Schlichte inn e gleichmäßichi Dick gebrung un mirrem Pandoffelholz glatt geribb – Kuh- un Saihait duht mer net viel annersch wie Kälwerhait, Rosshait awwer wie Sohllerrer behannele.
Dänisches Lerrer
Des dänische Lerrer werd aus Schääf- un Ziejefelle gewunn, die mer mit Weirerinn geerbt, vun weller es de eijediemliche Geruch òònemme duht. Schääffell befreit mer net dorch Kalke vun de Wol, sonnern dorch Schwitze, um die Woll net se verderwe, weil mer se als Geerwerwoll vekaafe will Im Iwwriche werre die Schääffell grad wie die Kälwerfell behandelt.
Schnellegeerwemethode un induschtrielle Methode
Weil die alte Geerweverfahre doch arich lòng gedauert hònn un dodemit deier ware un viel Awweidskräft gebraucht hònn, hat mer sich schnellere Methode ausgedenkt. So duht mer heitzedah allermähnschdens Schnellgeerwemethode im induschtrielle Maßstab òònwenne, die senke die Koschde und vekärze die Zeit, komme awwer vun de Quallidäd un Haltbarkeit ned so ganz an die alde Methode ran, die alte Methode sinn halt doch schonender, weil se lòngsamer ablaafe.
Quellehienwais:
Der Ardiggel duht in soim Ursprungszustònd uff ennrer Dääl-Iwwersersetzung (ohne Schnellgeerwemethode) ausem gemainfrai [http://www.zeno.org/nid/2000084022X Brockhaus Bilder-Conversations-Lexikon, Band 2. Leipzig 1838., S. 712-714.] besteh.
Au (Oberelsass)
D Ài (franzesisch Lauw, daitsch Au) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
d Ài licht 24 km vun Mìlhüüse uf 423 m NN.
Gschicht
d Ài isch im Johr 1445 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun d Ài isch. d Ài gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun d Ài gheat zum Owerrhaialemannisch.
Châtel-Saint-Germain
Châtel-Saint-Germain (daitsch St. German) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Châtel-Saint-Germain isch. Châtel-Saint-Germain gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Roppeviller
Roppeviller (daitsch Roppweiler) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Roppeviller isch. Roppeviller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Roppeviller gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Griesheim bei Molsheim
Griese (franzesisch: Griesheim-près-Molsheim, daitsch: Griesheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Griese gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fontenelle (Territoire de Belfort)
Fontenelle isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Fontenelle isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1458.
S Gebiet um Fontenelle hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Fontenelle isch. Fontenelle gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Fontenelle gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Chémery-les-Deux
Chémery-les-Deux (daitsch Schemmerich) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Saint-Blaise-la-Roche
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Chémery-les-Deux
Verwaltung
vun Chémery-les-Deux isch. Chémery-les-Deux gheat zum Kommunalvaband.
Saint-Blaise-la-Roche
Verwaltung
vun Saint-Blaise-la-Roche isch. Saint-Blaise-la-Roche gheat zum Kommunalvaband.
Chémery-les-Deux
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Chémery-les-Deux gheat zum Moselfränkisch.
Saint-Blaise-la-Roche
Dialekt
De romanisch Dialekt vun Saint-Blaise-la-Roche gheat zum Welche un domit zum Lorrain.
Chémery-les-Deux
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Sankt Bernhard (Oberelsass)
Sànkt Bernhàrd (franzesisch Saint-Bernard, daitsch Sankt Bernhard) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Saint-Blaise-la-Roche
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Gumbrechtshofen
Gumbertshoffe (franzesisch Gumbrechtshofen, daitsch Gumbrechtshoffen) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Sankt Bernhard (Oberelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gumbrechtshofen
Verwaltung
vun Gumbertshoffe isch. Gumbertshoffe gheat zum Kommunalvaband.
Sankt Bernhard (Oberelsass)
Geografie
Sànkt Bernhàrd licht 13 km vun Mìlhüüse uf 215 m NN.
Gschicht
Sànkt Bernhàrd isch im Johr 1972 zum easchte Mol gnennt worre.
Gumbrechtshofen
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Sankt Bernhard (Oberelsass)
Verwaltung
vun Sànkt Bernhàrd isch. Sànkt Bernhàrd gheat zum Kommunalvaband.
Bischoffsheim
Bìsche (franzesisch Bischoffsheim, daitsch Bischoffsheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Sankt Bernhard (Oberelsass)
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sànkt Bernhàrd gheat zum Owerrhaialemannisch.
Bischoffsheim
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Bìsche isch. Bìsche gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Bìsche gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Gravelotte
Gravelotte (daitsch: Gravelotte) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Gravelotte isch. Gravelotte gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Gravelotte gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Marsal (Moselle)
Marsal (daitsch Salzmar) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Marsal isch. Marsal gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Marsal gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Saint-Cosme
Saint-Cosme (elsässisch Sàm Koschma, daitsch Sankt Kosman) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Saint-Cosme licht 21 km vun Mìlhüüse uf 410 m NN.
Gschicht
Saint-Cosme isch im 14. Jh. zum easchte Mol gnennt worre.
Dialekt
De romanisch Dialekt vun Saint-Cosme gheat zum Franc-comtois.
Aspach-Michelbach
Àschbàch-Mìchelbàch (franzesisch Aspach-Michelbach, daitsch Aspach-Michelbach) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Àschbàch-Mìchelbàch licht 15 km vun Mìlhüüse uf 314 m NN.
Gschicht
Àschbàch-Mìchelbàch isch zum 1. Januar 2016 aus de Fusion vun de Gemääe Eweràschbàch un Mìchelbàch grindt worre.
Verwaltung
vun Àschbàch-Mìchelbàch isch. Àschbàch-Mìchelbàch gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àschbàch-Mìchelbàch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Eva Maria Grein von Friedl
Di Eva Maria Grein von Friedl (* am 26. Mätz 1980 in Mildeberg als Eva Maria Grein) is e deidsche Schauschbielern un Musical-Daaschdellern.
Lewe un Wirge
Uff di Welt kumme in Mildeberg, is di Eva Maria Grein in Ombårsch uffgewachse. Schun als Kind hot se Ballettunnerrischt ghat un schbäder aa Jazz-, Modern- un Schdebbdanz gelernt. Bei Dozende vun da Hoschschul fä Mussig in Wätzburg hot se Gsangsschdunde genumme. Noch ihrm Abidur in Ascheberch waa se Gaschdschdudendin am Broadway Dance Studio un em Alvin Ailey American Dance Center in New York. 1999 bis 2003 hot se Musical an da Bayrische Theaderakademie August Everding in Minsche schdudiert. In edlische Schdigge vun seller Akademie isch se uf da Bihn gschdanne.
Ihr erschde Uffdritt vo da Kamara hot se in de Kinoflim Mädchen, Mädchen 2 – Loft oder Liebe un Aus der Tiefe des Raumes ghat. Im Fernsehe bekannt worre isch se in da Roll vun da Tessa Thalbach in da Telenovela Tessa – Leben für die Liebe un als Hochzischblanern Marie Andresen im Traumschiff-Ableger Kreuzfahrt ins Glück. 2009 un 2010 hot se Die Frühlingsschow im ZDF moderiert.
2006 hot di Eva Maria Grein bei de Drehaaweide zur Telenovela Tessa – Leben für die Liebe de Schauschbieler-Kolleg Christoph von Friedl kenne gelernt, wu se im Summer 2010 gheiert hot. Seidem träscht se de Name Eva Maria Grein von Friedl. Nochdemm se schun in Berlin un in Minsche gewuhnt hot, lebt se heit am Wärdersee un is im Janua 2016 Mudder vum ne Sohn worre.
Grémecey
Grémecey (daitsch Gremsich) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Grémecey isch. Grémecey gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Grémecey gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Ankereffekt
De Ong’gaeffeggd isch die audomadisch B'oiflussung vunde Laid duasch Infoamazione ausde Umgewung a won die ganix midd dem zu due hawwen wasse grad beuadaile dun. De Laid isch nedd bewusst, dass ia Uadeel vunnem willkirlische sogenonde „Ong’ga“ vazead wead. Än Ong’ga koann vun allä efach do soi, kennen sisch Laid selwa mache odda awwa a vunn oannare Laid g’sedzd werre. Soen „Ong’ga“ isch baim Oischedze unn Felle vunna Enschaidung ausschlachgewend.
Baischbiel
Vasuchslaid solln abschedze, wie groß de hegschde Riesemammudboom isch. De Helf vunde Laid hoddma de Ong’ga „1200“ Fuss vapaggd gewwe und de oanare Helf „180“ Fuss. Die easchd Helf hodd doan 844 Fuss g’schedzd unn die oanne Helf vunde Laid hodds uff 282 Fuss g’schedzd. Bsucha vum Exploratorium hoddma gfrochd, wieviel Geld se gewwe deden um Seeveschl bai änna Eeelpeschd zu redde. Ä Grubb hoddma de Ong’ga „5“ gewwe, vapaggd inde Froch „Dedense $5 gewwe?“ unn ä oannari Grubb hodd de Ong’ga „400“ grischd. Die easch Grubb hodd $20 gewwe wolle unn die zwedd Grubb $143.
Autrechêne
Autrechêne isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Region Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
D Gemää isch 1973 entstanne durch d Fusion vun Eschêne-Autrage und Rechotte.
S Gebiet um Autrechêne hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Autrechêne isch. Autrechêne gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Autrechêne gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Rorbach-lès-Dieuze
Rorbach-lès-Dieuze (daitsch Rohrbach) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Rorbach-lès-Dieuze isch. Rorbach-lès-Dieuze gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Rorbach-lès-Dieuze gheat zum Lorrain.
Rosbruck
Rosbruck (daitsch Rossbrücken) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Rorbach-lès-Dieuze
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Rosbruck
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Rosbruck isch. Rosbruck gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Rosbruck gheat zum Rhaifränkisch.
Cheminot (Moselle)
Cheminot (daitsch Kemnat) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Cheminot isch. Cheminot gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Rosselange
Rosselange (daitsch Rosslingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Rosselange isch. Rosselange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Rosselange gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Le Bonhomme
Le Bonhomme (elsässisch Bonom, daitsch Diedolshausen) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Le Bonhomme licht 50 km vun Mìlhüüse uf 699 m NN.
Gschicht
Le Bonhomme isch im Johr 1114 zum easchte Mol gnennt worre.
Attenschweiler
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Geografie
Àtteschwìller licht 22 km vun Mìlhüüse uf 359 m NN.
Gschicht
Àtteschwìller isch im Johr 1187 zum easchte Mol gnennt worre.
Sankt Johann bei Zabern
Sànt Johànn (franzesisch Saint-Jean-Saverne, daitsch Sankt Johann) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Attenschweiler
Verwaltung
vun Àtteschwìller isch. Àtteschwìller gheat zum Kommunalvaband.
Sankt Johann bei Zabern
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Attenschweiler
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àtteschwìller gheat zum Hochalemannisch.
Sankt Johann bei Zabern
Verwaltung
vun Sànt Johànn isch. Sànt Johànn gheat zum Kommunalvaband.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Foussemagne
Foussemagne isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
Gschicht
Foussemagne isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1437 als de Foucemengnez.
S Gebiet um Foussemagne hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Foussemagne isch. Foussemagne gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Foussemagne gheat zum Franc-Comtois.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Territoire de Belfort)
Chenois
Chenois (daitsch Eichendorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Chenois isch. Chenois gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Chenois gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Argumentum ad verecundiam
S'argumentum ad verecundiam (ladainisch fa „Agumend dursch Ehrfurschd“) ischn Deng'gfehla, än logische Fehlschluss, ä Schoinagumend unn a än rhetorische Gniff. S'argumentum ad verecundiam ischn Audoridedsagumend, wuma ä Thes dursch B'rufung uffä Audorided bwaise will. Ä Audorided konn do zum Baisbiel än Experde odda de Vorgsedzde soi. S'isch glaa, dass des kä Garandie fa die Rischdischkaid vunnem Agumend unn deswesche a kä zwingendi Schlussvolscharung isch.
Marsilly (Moselle)
Marsilly (daitsch Marzellingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Argumentum ad verecundiam
Vawendung
De Bgriff „argumentum ad verecundiam“ soll zuerschd vum John Locke in soim Essays concerning human understanding (vaeffendlischd 1690, Buch 4, Kap. 17) formulierd worre soi. In schbedare Logikbischa werda ausdrigglisch als Fehlschluss uufgfiad.
Marsilly (Moselle)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Argumentum ad verecundiam
Vawendung
S'konn grundsedzlisch g'reschdferdischd soi, womma baina Endschaidung d'fir odda d'gesche vun ebbes, a uff die Mehnung vun Exberde zurigg'graife dud, bsonadas womma selwa wenisch iwwa des Thema wees unn kä guudi Grind fa dodriwwa hodd. Ma konn donn erwade, dass des, wasde Exberd gsachd hodd a iwwabrifd worre isch uns gude Grind gewwe dud. Womma sisch uffn Exberde b'rufe dud, brauchds die Zuschdimmung vunde onnare om Gschbräsch b'tailischde, was donn innä argumentum ad populum niwwafliesd.
Marsilly (Moselle)
Verwaltung
vun Marsilly isch. Marsilly gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Marsilly gheat zum Lorrain.
Argumentum ad verecundiam
Vawendung
Inde Relischione isch die Aad vun Argumend nadurgmees waid vabraided. Inde chrischdlische Theologie hoddma schun im 12.–13. Jaahunnad onde Universidede inde Wisseschafdstheorie vunde Theologie iwwa Medode zuna B'rufung uff ä „Audorided“ g'babbld. Zum Baischbiel siedde Thomas von Aquin die formal Audorided vunde Waahaid vum Glaawe unn Offebarungswaahaide im Godd, ders mdursch Glaawnsadiggl vamiddld, wie durschs apostolische Glaawnsb'kendniss. Die Offebarung schbield do a ä Roll, wude Godd dursch soi Gnad de Laid bschdimme Oisischde gewwe dud, die donn awwa hald nedd jeda hodd. Fade theologische Erkenndnisg'winn nimmdma awwa zum Baisbiel a die aristotelische Erkenntnistheorie unn do die aristotelischen Topik uff. Onnare wiede Abaelard finnen awwa, dasses ä unabhängische Inschdons fa Urdeel gewwe muss.
Marsilly (Moselle)
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Argumentum ad verecundiam
Bewerdung
Ä Audoridedsagumund muss folschende Aigeschafde hawwe, domids zulessisch soi konn.
Wonn des nedd erfilld isch, donn komma Missdrauisch soi uns isch wahschoinlisch ä Schoinagumend.
Logik unn Form
De Wesley C. Salmon hodd die Schdrugdur vun Audoridedsagumend alsn Fall vunnem „statistischen Syllogismus“, des heesd als ä indugdives Agumend gseje, wus Ergewnis zumindeschd wahschoinlisch mache dud. De Schluss isch donn
Rain formal isch des schlissisch, awwa inhaldlisch Kappes. Ausde Tatsach, dass sisch de x maischdens nedd (odda a noch nie) iwwa p vun S g'irrd hodd, folschd fa soi Urdeelsfamesche inde Zukunfd fa ä naijes p vun S ganix. Awwa in dem Schluss schbischld sisch änni vunnde owware Forderunge widda. De x mussn Exberd fa S soi unn derf sisch bloß wenisch g'irrd hawwe, wonna mol was zu p aus S gsachd hodd.
De Consensus gentium siehd de Salmon alsn Sondafall vum argumentum ad verecundiam, wus selwe Schema hodd.
Gundershofen (Unterelsass)
Gunderschoffe (franzesisch Gundershoffen, daitsch Gundershofen) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Gunderschoffe isch. Gunderschoffe gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Gunderschoffe gheat zum Owerrhaialemannisch.
Straßenlampeneffekt
De Schdrooselombeeffeggd (uff Englisch de Streetlight effect) kummd ausm Oanglsegsische Schbrochg'bied unn meend än waidvabraidede Deng'gfehla, wuma doad noch Lesunge suche dud, wu die Such oam äfagschde isch.
De Bgriff vun dem Effegd wead gean uffn Widz vunem B'drung'gene zurigg’gfiad, wu Owens soi Hausschlissl innem Paag valore hodd, se awwa unna de negschd Lomb suchd, wails doad hella isch. Deswesche heesds a Die Such vunem Bsoffene (uff Englisch de drunkard's search). Die Gschischd geed uff die 1920zischa Joa zurigg.
Chérisey
Chérisey (daitsch Schersingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Chérisey gheat zum Lorrain.
Marthille
Marthille (daitsch Marthil) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Marthille isch. Marthille gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Marthille gheat zum Lorrain.
Speyerer Wald
Als Schpeyerer Wald werd geographisch die groß gschlosse Waldflesch bezaichnet, die sisch iwwer knapp 18 Kilometer zwische emm Haardtrand bei Naischdadt on de Woistrooß im Weschde (Ordenswald) un Schpeyer am Rhoi im Oschde (Schpeyerer Schdadtwald) erschtreckt un im Wesentlische dem eiszaitlische Schwemmfäscher vum Schpeyerbach un vum Rehbach entschprichd. Dezu kumme im Siede die Waldstick, wu sich uf de Schwemmfäscher vun de Schpeyerbachzufliss Kropsbach un Modebach erhalte henn.
Marthille
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Speyerer Wald
Zum Deel werd des zusammehängende un geologisch zusammegherende Waldgebiet ach namendlisch in Ordenswald un Schpeyerer Wald gegliedert. Forschdlisch is de Wald in viele Deelgebiete mit eischene Bezaischnunge gegliedert, wie Ordenswald, Unnerwald, Middewald, Owwerwald, Haßlocher Wald, Ganerbwald,
Entschdehung vum Gebiet, en Schwemmfäscher aus de ledschde Eiszaid
Vun de Randgebirsche vum Owwerrhoigrawe schtrewe zahlraische Besch edm Rhoi zu, so ach vum Pälzer Wald iwwer de Haardtrand in estlischer Richdung. In de ledschde Eiszait un mit dere ihrm Rickgang is reichlisch Schmelzwasser zu Verfieschung gschdanne, des wu große Menge abgetrachene Gsteinsschutt un Sande aus dem Gebirsch in die Rhoiewene transportierd hot. In de Ewene verdeeld sich des Wasser un so henn sisch Kies un Sand dort abgelachert un es henn sisch sogenannde Schwemmfäscher gebildt. De Name kummt von de dreieckische Form, wu sich in die Ewene zum Rhoi hin ausweitet henn. Im Fall vum Schpeyerer Wald is de Ausgangspunkt de Austritt vum Schpeyerbach aus dem Naischdadter Tal in die Ewene. Weil de iwwerwieschend sandische Bode fer de Ackerbau wenisch interessant, weil wenisch ertrachreisch, gwesd isch, henn sich uf dem Schwemmfäscher ach nach Durchsedzung vun de Landwirtschaft als Wirtschaftsform Waldgebiete erhalde, während die danewe lieschende Lößgebiete frieh gerodet worre sin.
Weider im Siede vum Schpeyerer Wald exisdire weidere Wälder uf de alde Schwemmfäscher vun de Queich un dann vum Klingelbach, die awwer daitlich klener wie de Schpayerer Wald sin. Noch weider im Siede uf dem Schwemmfäscher vun de Lauder un a vum Otterbach wachst de greßere Bienwald bis knapp iwwer die franzesisch Grenz.
Sanddiene
Je weider die Bäsch in die Ewene gflosse sin, umso mehr hot sisch des Wasser verdeelt und um so mehr hot es sisch verlangsamt un des Material hot sisch abgelachert. Zuerschd is des schwerere Material liesche gebliewe. Klenere Stee und Sand sin weitertransportierd worre, bis ach des sich abgelachert hot. Am Ende vun de Schwemmfäscher finne sisch doher bsonders foine Sande. Die sinn in trockene Periode zum Deel zu Diene ufgeweht worre, von denne sich einische erhalte henn, so z. B. de Amesebersch, im Schpeyerer Schdadtwald die hegscht Dien. Freigeleschd vum Waldbewuchs dursch milidärische Aktividäde uf dem Gelände vum Standortübungsplatz Schpeyer im Bereisch Dudehofe un Schpeyer-Weschd, (der heit nur noch dem Spezialpionierbataillon 464 aus de Kurpalzkasern dient), henn sisch uf de Sanddüne e Vielzahl seltene und seltenschde Arde ansiedele kenne.
Klima
Die Durschschnittstemperadur lischd bei +10°C un die jährlische Niederschläsch liesche bei 600 mm. Man redd ach vum emm Woinbauklima.
Fauna-Flora-Habitat
Der Schpayerer ghert zum mit de Korzchcharakteristik: un zum
Vochelschutzgebiet
Des Vochelschutzgebiet werd zugeordnet dem Biotoptyp: Die Schutzwerdischkait ergibt sisch aus folschender Feschdschdellung:
Landschaftsschutzgebiet
Des Gebiet is außerdem gschidzt dursch die Rechtsverordnung iwwer des Landschaftsschutzgebiet LSG 3.027 „Rehbach-Speyerbach“ vum 30. November 1981 geändert: 14. Juli 1987 (Staatsanzeiger für Rheinland-Pfalz Nr. 3, S. 51 vom 25. Januar 1982).
Vakehr
Durchschnidde werd de Wald im Nordoschde dursch en Boche vun de A 61, im Weschde bei Naischdadt dursch die A 65 in Nord-Siedrichtung un said 1847 dursch die Bahnstreck Schifferschdadt–Werth. De Durchschnitt dursch die B 9 is dursch Rodung vun de estlische Waldsticke eher zu ennere Begrenzung worre. Außerdem verlafen mehrere unnergeordnete Schtroße dursch de Wald so die
Lideratur
Planungsunterlache
Nadurschutz
Weblinks
Nadurschutz Stadtwald Speyer und Dudenhofener Wald
Kadegorie:Schbaija
Sainte-Croix-aux-Mines
Sainte-Croix-aux-Mines (elsässisch Sànkriz, daitsch Sankt Kreuz) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Sainte-Croix-aux-Mines licht 54 km vun Mìlhüüse uf 361 m NN.
Gschicht
Sainte-Croix-aux-Mines isch im Johr 1358 zum easchte Mol gnennt worre.
Verwaltung
vun Sainte-Croix-aux-Mines isch. Sainte-Croix-aux-Mines gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De romanisch Dialekt vun Sainte-Croix-aux-Mines gheat zum Welche un domit zum Lorrain.
Frais (Territoire de Belfort)
Frais (Territoire de Belfort) (daitsch Freß) isch e franzesische Gemää im Département Territoire de Belfort in de Rechion Bourgogne-Franche-Comté (bis 2015 Rechion Franche-Comté).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschicht
Frais isch zum easchte Mol genennt worre im Johr 1445 als Fray.
S Gebiet um Frais hot im Mittelalta de Herre vun Montbéliard gheat un isch im 14. Johrhunnat an d Habsburger kumme. Zamme mit em Sundgau isch s mit em Weschtfälische Friere 1648 franzesisch worre. Said 1793 hot s zum Département Haut-Rhin gheat, isch awa 1871 als Dääl vum Territoire de Belfort im Gechesatz zum iwriche Elsass bai Frankraich gebliwwe.
Vawaltung
vun Frais isch. Frais gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De traditionell Dialekt vun Frais gheat zum Franc-Comtois.
Gréning
Gréning (daitsch Greningen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Gréning isch. Gréning gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Gréning gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Maxstadt
Maxstadt (daitsch Maxstadt) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Maxstadt isch. Maxstadt gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Maxstadt gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Chicourt
Chicourt (daitsch Diexingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Chicourt isch. Chicourt gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Chicourt gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Le Haut Soultzbach
Geografie
Le Haut Soultzbach licht 20 km vun Mìlhüüse uf 310 m NN.
== Gschicht = Le Haut Soultzbach isch zum 1. Januar 2016 entstanne aus de Fusion vun de Gemääe Ewersulzbàch un Morzwiller.
Verwaltung
vum Haut Soultzbach isch. Le Haut Soultzbach gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
Dr elsässisch Dialekt vum Haut-Soultzbach ghert zum Owerrhinàlemànnisch.
Gunstett
Gunschtett (franzesisch Gunstett, daitsch Gunstett) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Altweier
Altwihr (franzesisch Aubure, daitsch Altweier) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Gunstett
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Grindorff-Bizing
Grindorff-Bizing (daitsch Grindorf) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Gunstett
Gschicht
Am 1. Sebdember 1973 hot sisch Gunschtett mit Äwerbåch (Eberbach-Wœrth) un Griesbåch zammegschlosse.
Altweier
D Gemää gheat zum un zum Arrondissement.
Grindorff-Bizing
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Altweier
Geografie
Altwihr licht 51 km vun Mìlhüüse uf 800 m NN.
Gunstett
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Gunschtett gheat zum Owwerrhoialemannisch.
Altweier
Gschicht
Altwihr isch im 13. Jh. zum easchte Mol gnennt worre.
Jana und Sophia Münster
mini|Di Jana un di Sophia Münster 2012 uffem Stadtfescht in Månnem Di Jana un di Sophia Münster (am 28. Februar 1998 in Ilvese uf di Welt kumme) sin Zwilling un deitsche Schauschpielern.
Altweier
Verwaltung
vun Altwihr isch. Altwihr gheat zum Kommunalvaband.
Roupeldange
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Jana und Sophia Münster
Lewe un Wirge
Bekannt worre sin di Gschwisder Münster im Film Hanni & Nanni (2010, nochem gleischnomische Roman vun da Enid Blyton), wu se im Alder vun elf Johr di Haubdrolle gschbielt hawwe: di Sophia di Hanni un di Jana di Nanni. Dodefir hawwe se de Bambi in da Kadegorie Talend griggt. In de Fortsetzunge 2012 un 2013 hawwe se di Rolle gedauscht, weils so besser zu ihrm Charagder gebaßd hot.
Altweier
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Altwihr gheat zum Owerrhaialemannisch.
Gunstett
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Jana und Sophia Münster
Lewe un Wirge
Newa da Ärwet als Filmschauschbielern hawwe se im November 2014 des Lied I love to dance uf YouTube un 2015 uf CD oigschbielt. Di Sophia Münster hot 2015 ihr erschdes Buch gschriwwe: Im Schattenspiel des Mörders.
Grindorff-Bizing
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Grindorff-Bizing gheat zum Moselfränkisch.
Roupeldange
Verwaltung
vun Roupeldange isch. Roupeldange gheat zum Kommunalvaband.
Gungweiler
Gungwiller (franzesisch: Gungwiller, daitsch: Gungweiler) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Gschìcht
Gungwiller ìsch im Johr 830 s erschde mol erwähnt worre.
Roupeldange
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Roupeldange gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Gungweiler
Verwaltung
vun Gungwiller isch. Gungwiller gheat zum Kommunalvaband.
Grindorff-Bizing
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Gungweiler
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Gungwiller gheat zum Rhoifränggisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Leimbach (Oberelsass)
Laimbàch (franzesisch Leimbach, daitsch Leimbach) isch e franzesische Gemää im Département Haut-Rhin (Owwaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Laimbàch licht 18 km vun Mìlhüüse uf 381 m NN.
Jana und Sophia Münster
Lewe un Wirge
Beide Schwesdare ware uff eme Kunscht-Gymnasium un hawwe in Ludwichshafe in eme Musical mitgschbielt. Sie hawwe am Junge Nationaltheader Månnem Schauschbielunnerrischt ghat, hawwe Balledd- un Hip-Hop-Unnerrischt ghat un ware ää Johr uf da Hoschschul fä Mussig un Daaschdellende Kunscht Månnem. Heit lewe di Gschwisder in Månnem. Di Sophia Münster will weiderhie Schauschbielern bleiwe, di Jana Münster in Zukunfd hinner der Kamara dedisch soi.
Sankt Martin (Unterelsass)
Sàm-Màrte orra ach Salmàrter (franzesisch Saint-Martin (Bas-Rhin), daitsch Sankt Martin) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Salmàrter isch. Salmàrter gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Salmàrter gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Leimbach (Oberelsass)
Gschicht
Laimbàch isch im Johr 1223 zum easchte Mol gnennt worre.
Rouhling
Rouhling (daitsch Ruhlingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Leimbach (Oberelsass)
Verwaltung
vun Laimbàch isch. Laimbàch gheat zum Kommunalvaband.
Chesny
Chesny (daitsch Kessenach) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Chesny isch. Chesny gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Chesny gheat zum Lorrain.