cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Müllberg Speyer
Aussischd
De Miellbeasch komma vum Thomashof, iwwa die Glägaadealach "Ponderosa" bis hie zum Binsfeld seje, un gugge komma bis ons hinnaschde End vun Schbaija. Mea zu de Alach konschd uffde Said vun "Soltech" finne.
Schirmeck
Schìrmeck (franzesisch Schirmeck, daitsch Schirmeck) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Schìrmeck isch. Schìrmeck gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Schìrmeck gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Vorderpfalz
Die Vorderpalz a Voadapals isch zsomme midde Siedpals de pelsische Deel vunde Oberrhoinischi Diefewene odder ewe vum Rhoi aus gsehe de voadare Deel vunde Pals.
Bgrifflischkaide
Dnewe hods de Pelsawald, s'Noadpelsa Beaschlond un die Weschdpals, s'bragdische Gescheschdigg vunde Voadapals. De Begriff vunde „Oschdpalz“ isch nie un die Bzaischnung „Hinapals“ vun Voadapelsa als Gescheschdigg zude Voadapals bnudzd worre. Monsche hawens a gsachd um die Laid aus de Weschdpals z'ärschere. Awa haid sin die Bgriff „Hinapelsa“ un „Hinapals“, wu mol vun de bairischi Vawaldung oigfiad worre isch, in Vagessehaid g'roode.
Voade Reema
Bsiedlung inde Pals hod schun inde Aldschdoinzaid bgunne. Bai Ausgrawunge hodma oan Bleds wie oam Haazwaila Kobb bai Baddebeasch Weagzaisch gfunne. Im Pelsa Wald isch inde Ald- un Middlschdoinzaid z. B. die Waidedalhehl bai Wilgaadswies bwohnd gwesd. Inde Jungschdoinzaid, so im 6. Jahdausnd v. Chr. sin a Laid als Jescha un Soamla inde haidisch Pals unawegs gwesd. Um 5300 v. Chr. hawen sisch doan die erschde Agga- un Viehbauare niedaglosd un oagfong'ge mid Rodunge die Londschafd zu vaänare, um Flesche fas Gdraide uns Vieh zschaffe. Die hawen doan a gleene Siedlunge g'grind uns Hoandweag endwiggld. Aus dea Zaid komma doan a Keramigge finne, wu ofd duasch Redungsgrawunge vunde aschäologische Dengmalbfleesch Schbaija gsischad werren.
Bolidischi Gliedarung
Londkrais und kraisfraiji Schded vunde Voadapals sin:
Die greegschd Schdad inde Voadapals isch Ludwigshaafe. Die Voadapals isch, zsomme mid onnare Schded un Deafa vun Rhoihesse, Hesse und Bade-Wirddebeasch, a'n Deel vum Rhoi-Negga-Draiegg.
Geografie
Die Voadapals deeld sisch ins Hischllond onde Woischdrooß, de Rhoiewene unde Rhoiniedarung uff. Inde Rhoiniedarung isch de Rhoi mol frija gflosse, bisa im 19. Jahunad in soi haidischs Bedd g'leeschd worre isch. De Iwagong komma on moansche Oarde daidlisch oam Hochufa seje. Inde Rhoiniedarung sin noch die Aldrhoiäam, zum Deel noch midm Rhoi vabunne. Doad werrn ofd a Kies oda Sond gbaggad, weswesches a viele Baggaseje hod un Aldrhoiäam vagreeßad worre sin. N'Deel vunde Aldrhoiäam sin haid una Naduaschudz. S'hod a Insle inde Aldrhoiäam wie bai Remabeasch die Insl Floosgrie im Beaschhaisa Aldrhoi, visawie vun Schbaija oda die Kolla'insl im Oddaschdeda Aldrhoi.
Grenze
Die nadirlischi Grenze vunde Voadapals sin im Weschde die Haad, midem Oschdrond vum Pelsawald, im Oschde de Rhoi, im Noade s'Rhoihesse un im Siede s'Elsaß.
Heeh
Die Voadapals lischd so gesche 90 m ü. NN oam Rhoi un 150 m onde Daidsch Woischdrooß.
Besch un Fliss
Duasch die Voadapals fließn Besch un Newefliss vum Rhoi.
Hettange-Grande
Hettange-Grande (lothr. Grouss-Hetténgen, daitsch Grosshettingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hettange-Grande isch. Hettange-Grande gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hettange-Grande gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Enkenbach-Alsenborn
Engebach-Alseborn (amtlich Enkenbach-Alsenborn) iss e Ordsgemäa im Londgräs Lautre in Rhoilond-Palz. Sie dud zu de Vebondsgemäa Engebach-Alseborn geheere. Bis zu soim Dood hot do de Fritz Walter gelääbd.
Geografischi Laach
De Ord laid 15 km eschdlisch vun Lautre. Di Gemää dud aus de Ordsdääle Engebach unn Alseborn besteje, wo jewwails e longi aichni Geschichd ass selbschdstennische Gemääe hen unn haid zommegewax sinn. Nochbergemääe sinn - im Uhrzaichersinn - Naihemschbach, Sibberschfeld, Kerzeheim, Romse, Watteheim, Fischbach, Lautre, Mehlinge.
Geschichd
Baide Derfer sinn in ehrer Geschichd eng veflochde. Des hot sisch dorch e gemoinsame Schuldhäße (bis 1795) unn Boijermäschder gezait, iss awwer im Joor 1825 geend. 1832 hot mer aa de bis dohie gemoinsame Wald gedääld.
In de Näh vun em Daubebornerhof hot's vum 12. bis zum 15. Joarhunnad di Buasch Braideborn gebb.
Di ginschdisch Vekehrslaach unn de Oschluss an's Aisebohnnedz im Joar 1871 unn di Osiedlung vun Betriewe hon di Befelgerungszahl trodz äner staage Auswonnerung vun iwwer dausend Persone im Joar 1800 uff 3.326 im Joar 1900 unn 6.900 im Joar 1975 owaxe geloss. Dodebai iss de Karagder vun Baurederfer velor gong unn Engebach-Alseborn iss zur Wohngemää wor. Di haidisch Ordsgemää iss mid de Wirgung vum 7. Juni 1969 dorch di Naibildung aus de zuvor aichestennische Gemääe Engebach unn Alseborn enschdonn.
Konfessjone
In Engebach-Alseborn hot di 1990 gegrindt Awedgemoinschafd Mennonitischer Gemääe in Daidschlond iwwer Joare ehr Sidz gehadd.
Quelle
Des do iss e Iwwersedzung aus de daidsche Wikipedia
Luxemburg
Regierungsscheff vun Lugsebursch is de Xavier Bettel, des Schdaadsowwahaubd is de Grossherzog Henri.
Lugseburscha Währung isde Euro.
Geografie
Nachbarschdaade vun Lugsebursch sinn im Uhrzaigersinn im Norde beginnend: Belgje midd 148 Kilomeder Grenz, Daitschlond midd 138 Kilomeder Grenz unn Frongraisch midd 73 Kilomeder Grenz. Insgsamd hot Lugsebursch demid ä Grenzläng vun 359 Kilomeder. Die greegschd Schdadt in Lond is mid faschd 100.000 Oiwohna die Haubdschdadt Lugsebursch.
Lugsebursch dudd sisch in zwee Haubsregione unnerdääle, Es Ösling unn es Guttland. Es Ösling im Norde is Dääl vun de Ardenne unn grenzd an die Aiffel, Selle Bewaldede Reschion dudd uugfähr en Driddl vum Lond ainemme. Do lischd aa die heggschd Erheewung vun Lugsebursch, de Wilwerdange midd 560 Meder. Es Ösling hot en bissl raueres Klima als de Reschd vum Lond. Es Guttland nimmd de Siede unn die Midd vun Lugsebursch ai unn dodemid zwee Driddl vum Lond. Charaggderisdisch sinn die offene Londschafde unn Wälder. Es Guttland dudd sisch noomol in seggs kläänere regione unnerdääle. Zum ääne wär do es Sondschdää-Bladoo, wo aa schääne Wälder zu finne sinn unn die Haubdschdadt Lugsebursch lieje dudd. Flachlänner sinn die waidvabraidedschde unn tybischsde Londschafde im Guttland, zwee Driddl devuu werre londwärdschafdlisch genudzd. Es Moseltal isses beaidruggendschde Dal in Lugsebursch, schun allää weeje de Greß unn de Vielfald vun de nadur. Es is eens vun de Haubdturischdemagnede in Lugsebursch, haubdsäschlisch weeje em Woibau. Die Klää Schwaiz odda es Müllerthal liechd im Norde vum Moseltal an de Grenz zu Daitschlond. DieRode Länner lieje im Siede vun Lugsebursch. Dorsch de Tajebau hot sisch ä rodi Londschafd herausgebilded. Es Siwwe-Bursche-Dal is en 24 Kilomeder longes Gebied, wo die Bursche vun Mersch, Schönfels,, Hollenfels, die zwee bursche vun Ansembourg unn die Bursche vun Septfontaines unn Koerich lieje.
Die greeschde Fliss in Lugsebursch sinn Mosel, Sûre, Our and Alzette. Dorsch die Schdadt Lugsebursch fließd die Pétrusse.
Klima
Lugsebursch liehd im Iwwergongsgebied vum maridime unnem kondinendale Klima. De maridime Oifluss kummt vum Adlåndig unn de Weschdwinde unn bringd geringe Temberadurschwangunge unn en faischde Winder, sowie viel Niedaschlaach. De kondinandale Oifluss bringd monschmol schdrenge Winder. Dodorsch konns im Januar unn Februar rischdisch kald werre, bis zu -16°C. Im Summer konns rischdisch haiß werre im Juli unn Auguschd kledderds Thermomeder donn monschmol iwwer 30°C. De Norde tendierd zu ä bissl faischderes Klima unn niedrischere Temberadure. De Temberadurunnerschied zwisch Sied unn Nord dudd 2 Kelvin bedraache. Die Dorschschniddstemberadure schwange zwische 0°C im Januar unn 17°C im Juli.
Gschischd
De Nååme Lucilinburhuc ("Klääni Bursch") dudds erschde Mol ums Johr 963 in ennere Schengungsurkund uffdauche. Noch derre Urkund hot de Graf Siegfried die Abdai Sångd Maximin erworbe, welle iwwerm Tal vun de Alzette geleje is. Lugsebursch als territorials Ferschdedum is ä Schebbung vum Siegfried saine Noofahre. So hot de Conrad I. als erschda de Diddl comes de Luccelemburc õõgenumme. Die Bursch Kucilinburhuc is de Angelpungd vun territoriale Erwaidarunge im 11., 12. unn 13. Johrhunnerd worre, die Expansion is dorsch Hairad, Londkaaf, lehe unn vor alle Krieg dorschgfiehrd worre. Uugeachded vun de schwerwiegende Niederlaache ware die Grafe vun Lugsebursch im Große unn Gonze erfolgreich im Kriesch. Lugsebursch hot sisch dodemid am End vum 13. Johrhunnerd uff en Gebied zwische de Meuse unn de Mosel aschdreggd.
Molsheim
Molse (franzesisch Molsheim, daitsch Molsheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Molse isch. Molse gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Molse gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Schirrhein
Schiran (franzesisch Schirrhein, daitsch Schirrhein) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Schiran gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Mexiko
Mexiko (sp. México), offiziell Verainische Mexikånische Schdaade (Sp.: Estados Unidos Mexicanos) is än Schdaad in Middelameriga und Nordameriga. Ugfähr 112 Millione Lait wohne in de Mexiko unn sie hot e Fläch vun 1.972.550 km². Mexiko isch s fünftgreeschte Land uf em Ameriganische Kondinend. Offiziell hot Mexiko kai Amtsschbrooch, awwa Schbanisch und e paar Schbrooche vun de Ureiwohner sin nach em Schbroochegsetz anerkannt. Aingedaild iss es in 31 Bundesschdaade unn ään Bundesdischdriggd. Mexiko-Schdadt is die Haubdschdadt vun Mexiko unn is aa de ääne Bunnesdischdriggd.
Geographie
Mexiko lied im siedlische Nordåmeriga, werd awwa bai ä onneri Äädailung monschmol aa zu Middelåmeriga gzähld, wobai mer do mehr noo kuldurelle Faggdore gehd. Im Norde dudd Mexiko on die USA grenze, 3.141 km is die Grenz long. Im Siede dääld Mexiko ä Grenz midd Belize (250 km) unn Guademala (963 km). Im Oschde liehd de Golf vun Mexiko unn im Siedoschde die Karibik. Baids sinnse Neewemeer vum Adlåndig. Im Weschde liehd de Pazifig.
Demographie
Ethnisch gsehe is Mexiko sehr hederogen. Bis zu 80% vun de Bvelgarung sinn Meschdize, des heeßt Mischling zwische Oiropäer unn Uraiwuhner. 60 vaschiedene indigene Velger gebbds in Mexiko, welle zåmme 10-15% vun de Bvelarung schdelle.
Schirrhofen
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Schiiroffe isch. Schiiroffe gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Schiiroffe gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Achenheim
Àchene (franzesisch Achenheim, daitsch Achenheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Àchene isch. Àchene gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àchene gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Martin Graff
Martin Graff (* 1944 in Minschder) isch en Elsässer Audor, Kabaredischd und Filmemacher. Kridisch bschäftigt er sisch mit soinere Hemat un dem Verheltnis vun Elsässer un Deitsche enerseids un dem vun Franzose un Deitsche anererseids. Oft werd er als Grenzgänger un als "Gedankeschmuggler" bezeischned.
Graff hot Theologie un Romanistik an de Universität Schtraßbursch schtudiert. Er hot 20 Bücher gschriwwe und mehr als 200 Filme gedreht. Als Kabaredisch iser erfolschreisch zusamme mit dem deitsche Schauspieler Klaus Spürkel ufgetrede.
Werke
Hörbuch:
Créhange
Créhange (lothr. Krischingen, daitsch Kriechingen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Créhange isch. Créhange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Créhange gheat zum Moselfränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Mommenheim (Unterelsass)
Mummle (franzesisch Mommenheim, daitsch Mommenheim) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Mummle isch. Mummle gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Mummle gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Aboncourt-sur-Seille
Aboncourt-sur-Seille (daitsch Abenhofen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Aboncourt-sur-Seille licht im Saulnois, 20 Kilometer nordeschtlich vun Nancy unn 30 Kilometer sidlich vun Metz an de Seille, me Newwefluss vun de Mosel, uf re Heh zwische 195 unn 290 m iwwam Meeresspiechel.
Verwaltung
vun Aboncourt-sur-Seille isch. Aboncourt-sur-Seille gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Aboncourt-sur-Seille gheat zum Lorrain.
Wahrheit
Waahaid is ääna vunde wischdigschde philosophische Grundbegriffe. Die Frooch noch de Waahaid ghert zu de zendrale Probleem vun de Philosophie un is vun de verschiedenschde Laid unnaschiedlisch beantword worn.
Ädymologie un Bedoidung
Waahaid kimmd vum weschdgermanische wâra, wos wies ladainische verus zum Indogermanisch uêro gherd. Uff grieschisch hääsds Aletheia, uff ladainisch veritas.
Mär muss unnerschaide zwische de Froche noom Begriff vun de Waahaid unde Aicheschafde vun Waahaid. Bai ärschderem konn mer inrem alldachsschbroochlische Väschdännis die Waahaid unnaschaide vun de Liesch un em Irrdum. Ma konn aach drenne zwische em subschdandiwische Sinn („Isch saan die Waahaid.“), em adribudiwe („Des is waari Kunschd“) unn em prädigative („Sis waa, dass es haid reschnd.“).
In de Logik
Zudäm hod in viele Logikä ää jedi Aussach en Waahaidswead. In de zwääweadisch Uasachelogik gebbds när die zwää Weade, zu dene ma iblischwais „woahr“ un „falsch“ saachd. In moanche Logikä koan die Wohrhaid mehreri Werd hawe un net bloos die zwee. Un va zammegsedzde Aussache koan doan die Wohrhaid noo foamale Reschle aus de Waahaidwead vun de änzelne Däälaussache ermiddeld were. Awer es gibd a Logikä zum Beischbiel die soogenoandi Begriffslogik, wu sisch net mid änere Wohrhaid beschefdige dud.
In de Infomaadig gebts sogenannde Boolsche Variable. Dodebai hannelds sisch um die äfachschd Ard vun Variable, alleweil die nur die Werde "0" unn "1" annehme kenne. "0" mähnd in dem Sinn falsch unn "1" woahr.
Biewl
Die wohl beriemdeschd Frooch noo de Waahaid schdehd in de Biewl: Noodäm daß Jesus zum Piladus gsaad hod, ea wääa in dsie Weld kumme, fär daßa Zaischnis ableche dääd fär die Waahaid un än jede, wu aus de Waahaid wäa, dääd ufn heere, duudn de Piladus frooche, was donn Waahaid wäa. Die Andword schdeed awwa schun waida vorn in, wu Jesus saad: "Isch bin de Weesch un die Waahaid un es Leewe; känna kimmd zum Vadda als wie dorsch misch."
Schifferstadt
Geografie
Schiwwerschdadt liechd im Norde vum Owwerrhoigrawe unn kehrd zur Medropolregion Rhoi-Negga. Schiwwerschdadt is die äänzisch Schdadt im Rhoi-Palz-Krais unn is im Londesendwigglungsprogromm als Middlzendrum im Ergänzungsnedz ausgewiese. Die Schdadt liechd 93 bis 103m i. NN.
Dorsch Schiwwerschdadt fließd de Rehbach, weller schbäder in de Rhoi minde dut.
Schiwwerschdadt hot ä vakeasginsdische Laach, zum Vakeasnedz kehrd S-Båån, Fernschdregge, Lond-, Krääs, unn Bunnesschdrooße (B9), sowie ä Audobåån, die A 61.
Nachbargemainde
Die Schdädt sinn all, im Uhrzaigasinn, im Weschde beginnend, Nachbarord- unn Schdädt vun Schiwwerschdadt. Beel-Igglem, Dannschdadt-Schauanheem, Muddaschdadt, Limburgahof, Waldsee un Schbaya.
Gschischd
Schiwwerschdadt iss des erschdemol dorsch de Bau vunnem Käänichshof endschdanne unn iss 868 als Sciffestad des erschdemol erwähnd worre.
Bolidig
De Schdadtrea beschdehd aus 32 ehreamdlische Schadtmidgliadan, wu all am 7. Juni 2009 in de Kommunalwahl gewähld worre sinn unn en haubdamdlische Birgamaischdarin als Vorsidzendi henn.
Beheerde
Nääwe de Schdaddverwaldung gibts noch ä Bolizeiinschbektion (Schutzbolizei, Kriminalbolizei und Verkehrsbolizei), s Ordnungsamd, ä Nodariaad und ä Juchendstroofanschdalt (JSA).
Bis 2013 hots a noch ä Bereidschafdsbolizeiabdeilung gewwe, awwer die isch noch Enkebach- Alseborn verleecht worre.
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
Schdaddbibliotheek
Schdaddwerke
11 Kinnergärde- un daachesschdädde
Jiedischer Friedhof
Schdaddfriedhof
Waldfriedhof
Heimadmuseum
Ringermuseum
Bauschuddeponie
Alde- un Pfleecheheim Sankt Bonifazius
Senioreresidenz Sankt Johannes
Sozialschdation
5 Gemeidezentre
Bauhof,
Rodes Kreiz- Rettungswach
Feierweer
Mannheimer Planken
Die Mannemer Plonke sinn die Haubdoikaufsschdroß im Zentrum vunde Mannemer Quadrate.
Schifferstadt
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
Feschdplatz
Mannheimer Planken
Gschischd
Urschbrünglisch hawwe sich die Plonke vum Paradeblatz bis zum Wall der ehemolisch Friedrischburg gezoge, der die Schdadt vum Schloßbezirg getrentt hot. Weil de Bode sandisch is, heßen se ach „Uffm Sand“. Sie zoch sich vun Schdadtor zu Schdadtor, vum „Heidelbärscher Tor“ hie zum Rhoitor, während die sogenannde „Breidi Schdroß“ vum Mannemer Schloß zum dritte Schdadtor, dem Neggator gführt hot.
Schifferstadt
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
3 kadoolische Kerche: St. Jakobus, St. Laurentius un Herz Jesu
Mannheimer Planken
Falauf
Vum Oschde falaufe die Plonke zwische de Quadrade O1 unn P1 bis O4/P4. Droh óschließe duht sich die „Heidelbärscher Schdroß“, die diregd zum Wassaturm unn zur Auguschda-Oalach laafe duht. Vum Wesde laafen die Plonke zwische de Quadrade D1 bis D4 und E1 bis E4. Do duht sich dann die Rhoischdroß óhschließe, die früha zum Rhoitor gführt hot. Haid führd ihr Falängarung üwwa die Kurt-Schumacher-Brigg nach Ludwichshafe.
Schifferstadt
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
2 evangelische/ proddeschdandische Kerche: Guschdav- Adolf- Kerch und Mardin- Ludder- Kerch
Clausensee
De Clausensee is e Stausee im Schwarzbachdal im weschdliche Pälzerwald (Rhoilond-Palz). Eichentlich isses mehr e Weiher.
Schifferstadt
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
1 neiaboschdolische Kerch
Clausensee
Geografie
De Clausensee leit so zeh Kilomeder eschdlich vun de Bundesschdroß 270 vun Lautre no Bärmesens, un zwar zwische Waldfischbach-Boialwe un Lääme. Es fließt de Schwarzbach dorch, wo ma in däm Abschnitt aa Boialb nennt. De See hääßt no'm Ort Clause, uf däm soiner Gemarkung er aa leit. Clause is zwar nät weit weg owwe uffem Berch, awwer es gäbt nur e schmales Schdreßel dorch de Wald nunner ins Schwarzbachdal.
Walldorf
Walldoaf iss ä Schdadt im Rhoi-Negger-Krais in Bade-Wirddebärsch unn lieschd in de Kurpalz. Walldoaf hot 14.578 Oiwuhner unn ä Fläsch vun 19,91 km², dodedraus ergibd sisch ä Oiwuhnerdischd vun 732 Oiwuhnern je km². Bekannd iss Walldoaf wege dem Sofdwäär-Unnernemme SAP unn dem Auswanderer Johann Jacob Astor. Die jetzische Birgamaischdarin iss die Christiane Staab vun de CDU.
Schifferstadt
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
1 Moschee
Monsweiler
Monswiller (franzesisch Monswiller, daitsch Monsweiler) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Schifferstadt
Weidere öffendliche Eirichdunge un Kerche
un ä Juchendzentrum.
Walldorf
Geografie
Walldoaf lieschd in de Owwerrhainewene. An Walldof grenze folgende Gemainde, im Uhrzaigersinn, im Norde beginnend: Såndhause, Lååme, Nußloch, Wissloch, Sangd Leon-Rod unn Railinge.
Schifferstadt
Wärdschafd
Schiwwerschdadt verfiegd iwwer 4000 Arwaidsblädz. Bedaidende Unnernehme sinn die Schbarkass Vorderpalz unn de Heberger Bau.
Walldorf
Gschischd
Walldoaf isses erschdemol am 20. Oggdoba 770 in ener Schengungsurkund vum Kloschder Lorsch erwähnd worre. In de daitsche Bauernkrieche unn dem dreeßichjähriche Kriech henn do Kämpf schdaddgfunne. Im Pälzische Erbfolgekriech isses Doaf vollschdändisch zerschderd worre unn erschd schbäda widda bsiedeld worre. Unner de Glaubensflischdlinge, die dånåch kumme sinn, iss aa die Familie Astor kumme. 1803 iss Walldoaf zu Bade kumme. Am 2. Sebbdemba 1901 hot Walldoaf die Schdadtreschde erhalde. In de 70-er Jahre vum 20. Jh. hot sisch die SAP do niedagelasse.
Ludwigshafen am Rhein
Ludwichshafe (aa Ludwigshafe; spettisch aach Lumbehaafe; amtlisch Ludwigshafen am Rhein) is die gräschde Schdadt in de Palz. Uff de anner Seit vum Rhoi lischt Bade-Wirddebärsch und die Kurpalz. Vun de Pälzer werd die Schdadt in Olehnung an die Anilin a gern Lumpehafe geneent. Besonners in de Fasnacht kummt des dann immer widder.
Logo
Logo vunde Schdadt war als es Wabbe - wie dann sunschd. Awwa mär wolld äbbes modärnes. Desdeweje hod die Schdadt haid, om 21. 11. 2011, unnam Moddo "Symbadie als Maagezaische" än naijes Logo griehd: "ein Logo, das selbstbewusst die Haltung der Stadt ausstrahlt und ihr ein neues Gesicht gibt: Das neue Gesicht für Ludwigshafen – Stadt am Rhein"
Hinnagrund is de Vasuch, die Schdadt mea onde Rhoi rigge zu losse un so de Induschdrieriggong dorch Hannlszunahme auszuglaiche un die Inneschdadt adragdiewa zu mache - oogfange mim Rhoicenda.
Es Wabbe blaibd desse uugeachd'd bschdeje.
Seidm Weggsel vunde Owwerberschermeeschderin zum erschde Januar 2018 werd blos noch die Schrifft vunn dem neie Logo genumme, awwer nimmi des Bild. Am 9. Janar is entschiede worre, "dass die Wort-Bildmarke sukzessive auslaufen soll und ab sofort nur noch die Wortmarke 'Ludwigshafen am Rhein' als Logo der Stadt Ludwigshafen am Rhein genutzt werden soll."
Geografische Ohgawe
Geografisch isses ganz äfach zu lokalisiere, weil se am Rhoi liggd und wenn ma's donn gfunne hot, dann find ma a Ludwichshaafe. Im Atlas konn ma nochgucke, des is 49°29´nördlicher Längegrad unn 8°27´vum östliche Breidegrad. Im Durschschnitt liggd es Ganze ebbes iwwer 96 Meter iwwerm Meeresschpiggel. Awwer es gibt hehere Ortsdeele wie die Gaadeschdadt odder a niedrischere wie Oggerschm.
Walldorf
Bolidig
Ergebniss vun de Kommunalwahl am 7. Juni 2009:
Ludwigshafen am Rhein
Ortsdeele
Ludwichshafe kammer in 10 Bezirge uffdeele, un die kammer dann widder deele:
Walldorf
Wärdschafd
Biss zum Ende vum 19. Jh. iss Walldoaf ä Bauredoaf gwessd, wu Hopfe, Tabbag unn Schbargl õõgebaud worre iss. Obwohl sisch Waldoaf zum Handelsbladz fer Agrarbrodugde gewandeld hot, werd haid aa noch Schbargl õõgebaud.
Schifferstadt
Schbort
De VfK Schiwwerschdadt hot als äänzicher Schbortveroi iwwerregionali Bedeidung.
Walldorf
Wärdschafd
Haid bieded Walldoaf mehr Arwaidsblädz, als das es Oiwuhner hot, nämmlisch 20000. En Großdail dodevu drägd die SAP, awwa aa die Haidlbärscher Druggmaschiene.
Schifferstadt
Schbort
De VfK is mehrmolischer deitscher Mannschaftsmääschder im Ringe gewest un ringt zur Zeid in de deitsche Ringerlicha. Die isch nooch Quereele mit em deitsche Ringerbund 2016 endschdanne un
Walldorf
Trivia
De Ord iss Nååmensgewwa vun de Waldorf-Astoria-Zigareddefabbrigg unn dodemid indiregd vun de Waldorfschule.
Schifferstadt
Schbort
werd momendan als "wildi" Licha aagsehe.
Walldorf
Websaide
Kadegorie:Gemeinde in Bade-Wirddeberg
Schifferstadt
Schbort
Dezu kummen noch än Haufe Äänzeltitel, wu die Schiwwerschdadter Ringer gewunne hänn.
Ludwigshafen am Rhein
Gschichde - E ganz jungi Schdadt
Nóóm Wiena Kongreß is die linksrhoinisch Palz zu Bayern kumme unn 1820 is uff de Monnema Schanz ä priwades Hondlshaus endschdonne, des wos Keenischraisch 1843 kaafd hod un zamme midärre Óólehschdälle em Keenisch Ludwich I. vun Bayern zu Ehre Ludwichhafe genennd un bsiedld hod. Nain Joa schbäda waas ä selbschdännisch Gmäänd mid 366 ha: 240 ha vun Friesnemm un 126 ha vun Munnerem. Bääd Odd sin schbäda oigmäänd worre. 1852 König Maximilian II. Ludwichshafe die Rechde vunäre Gmää valije:
Bistum Speyer
S Bischdum Schbaija (lat. Dioecesis Spirensis) isch ä kadolischi Diözees im Siedweschde vun Daidschlond. Sie umfassd de ejemolische Rhoigrais vun Baijan un dodemid die gonz Palz unnde Saa-Palz-Grais im Saalond. Die Diözees hodd ä Flesch vun 5.893 km², wu 1.325.311 Laid lewwe dun. Dodvu sinn 589.454 odda 44,5% Kadoligge. Bischdimma in Daidschlond, wu inde Nee sinn, sinn die Bischdimma Bischdum Triea, Bischdum Määnz unns Bischdum Fraibuasch. De jedzisch Diözeesbischof ischde Karl-Heinz Wiesemann, de Waihbischof Otto Georgens. De Bischofssidz isch Schbaija unn die Kadhedral ischde Schbaijmara Dumm.
Ludwigshafen am Rhein
Gschichde - E ganz jungi Schdadt
Om 8. November 1859 is die Gmäänd Ludwichshafe zunärre Schdadt erhowen worre.
Monsweiler
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Clausensee
Geografie
De Seespichel leit uf 270 Meder iwwer'm Meer. Die Berche vum Pälzerwald drumerum rache bis zu 200 Meder iwwer de See naus. De Große Hundsberch im Norde is 477 Meder hoch, de Hesselberch im Siedweschde 465 Meder un de Schmale Kopp im Siedoschde sogar 503 Meder.
Ludwigshafen am Rhein
Gschichde - E ganz jungi Schdadt
Die meischde Schdadtdeele sinn im Basisverzeischnis vumm Kloschder Lorsch (an der Bergstroos) verzeechent un ewe a do zum erschte Mol erwähnd. Oggerschumm iss 769 gegrind worre, Munnerrem und Maudach dann 770, Friesenem un de Hemshof 771. Edigumm gibts seid 772 und Obba glei newedro seid 808. Rhoigennem werd 831 im Goldene Buch vun de Abtei prüm in de Eifel ins Regischter uffgenumme, un Ruchem erst am Ofang vum 10 Jahrhunnert, weils de Abtei Weißeburg geheert hot. Erscht 1853 is die Gemeend Ludwichshafe entstanne ungefähr do, wo jetzt de Stadtdeel Mitte iss.
Induschdrieschdadt
In Ludwichshafe gibts a kää Schloss oddä soebbes ähnlisches, des iss mehr ä Induschdrischdadt - un aach des nuch nid so long – ä longi Zaid waas's greeschde Dorff vun Daitschlond. Seit iwwer hunnertfuffzisch Johr (seit 1856) gäbds do die Anilin (in Hochdeutsch BASF), wo di Aniliner drin schaffe. Fast ganz Lumpehafe schafft do drin un aa noch die halwe Umgewung. Intresand iss, daß die Ainlin eischentlich gar net do hätt gebaut werre solle, sondern uff de anner Seit vum Rhoi. Deswege hässt se jo ach Badische Anilin unn Soda-Fabrik (BASF). Awwer die do driwwe wollten se net wege dem Dreck. Jetzt hänn se de Dreck, aber Ludwichshafe hot die Oinahme. Awwer s gibt a noch die Raschig unn de Äbbot un annere Firme do.
Pardnerschdädt
Ludwichshafe hot mit siwwe annere Schdädt ä Schdädtepartnerschawd gschlosse:
Clausensee
Aichenschafte
De See is so 450 Meder long un 90 Meder bräd, soi Gesomtfläch belaft sich uff vierehalb Hektar. De See ist bis zu fünf Meder dief, un in de Midde is e Inselche. Die Wasserqualität is normalerweis arisch gut.
Die Greß vum See losst druf schließe, dass er mol dezu gedient hat, die Wassermeng fa weider unne leiende Miele zu reguliere, vun dänne sich noch de Nome "Mielschtroß" in Boialwe erhall hat, odder fa die Wabbeschmied, on die noch de Nome vun äm Gaschthaus erinnert. Vamutlich sin seit soiner Ålach außerdäm Fisch drin gehall wor.
Tourismus
Om Seeufer leit e Campingplatz un e (unbewachter) Schdrond. Jedes Johr om letschde Juliwocheend gäbt's e Seefeschd. Net weit weg un zu Fuß zu erreiche leit die Haidelsbursch
Bistum Speyer
Gschischd
Inde Refoamadsionszaid hodds Bischdum ä Meng on Käasche unnen Großdeel vun soim Vameesche unn Bsidz valore. Do uffm Gbied oinische Fiaschddimma ghearschd kabd hawen, wu sisch fa odda gesche die Refoamadsion endschiede kabd hawen, ischs Fiaschbischdum in kleene Deel zaschbliddad.
Alses Bischdum vunde fronzesische Rewoludsionsdrubbe bsedzd worre isch, isch aa de gonse Käaschebsidz bschlachnomd worre, s'lingsrhoinische Gbied isch zu Frong’graisch kumme unns reschdsrhoinische ab 1803 zu Baade. Im Joa 1803 ischs Gbied sägularisiead worre.
In soine jedzische Grenz ischs Bischdum 1815 zu Baijan kumme.
Bischof
De Bischof laided s'Bischdum. Weschm Baijrische Konkoadaad vum 29. März 1924, wu aa fas Bischdum Schbaija gildisch isch, missn die Bischheef vunde siwwe baijrische Bischdimma unn vum Schbaijmara Bischdum unn aa die achd Dummkabidel alle drai Joa ä Lischd vunde Kandidaade fas Bischofsomd inde Bischdimma On die Kurije in Rom zu schigge. Wonns ä Eanennung gewwe solld, werren die Kandidaade vunde Aposdolisch Nundiadua in Bealin em sogenonde „Infoamadionsprozess“ unnazoche. Om End schiggde Nuntius die Aggde unnen Voaschlaach on die Bischofskong’gregazion vum Pabschd noch Rom. De Pabschd suchd donn de naije Owwahiad aus.
Monsweiler
Verwaltung
vun Monswiller isch. Monswiller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Monswiller gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Schifferstadt
Schbort
Allää de Wilfried Dietrich, wu se "de Krane vun Schiwwerschtadt" genennt hänn, is während seiner Zeid beim VfK, 23 Mal Deitscher Äänzel-Määschder und 1960 Olymbiasiecher worre.
Noch de Ufflesung vum alde VfK Schifferstadt, is de Veroi Aafang 2007 als VfK 07 Schiwwerschdadt nei gegrind worre.
In Schiwwerschdadt hots a noch zwää Fussballveroi un zwar de FSV 13/23 Schiwwerschdadt (die "Dreizehner") un de Fussballveroi DJK SV Phönix Schiwwerschdadt.
Die schbielen alle zwää in de Landeslicha Ost.
Morsbronn
Morschbrunn (franzesisch Morsbronn-les-Bains, daitsch Morsbronn) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Morschbrunn isch. Morschbrunn gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Morschbrunn gheat zum Owerrhaialemannisch.
Hilbesheim
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hilbesheim isch. Hilbesheim gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hilbesheim gheat zum Rhaifränkisch.
Achain
Achain (daitsch Eschen) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Hilbesheim
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Ludwig Hartmann
Ludwig Hartmann (* 4.2.1881 Schbaya, † 14.4.1967 Ludwichshafe) war en Pälzer Mundartdichter un ach Herausgewer vun Mundartlideradur.
Lewwe
Gebore isch er in Schbaya als Sohn vum aus Vollmersweiler schtammende Lehrer und schpädere Woihändler Johann L. Hartmann. 1891-1997 hod ers Gymnasium in Speyer bsuchd un anschließend de Kaufmonnsberuf gelernt. 1898 is er in Dienscht vun de Reichsbahn gtredde und hot in Speyer, Bellem, Ludwischshafe und Minsche gschafft. Während em ersche Weldkriesch war er Feldeisebahner. 1923/24 musst er uf Anordnung vun de damalische franzesische Bsatzungsbeherde ausserhalb vun de Palz verbringe un hod in Owwerbayern gelebt. 1946 is er als Bundesbahnowwerinschpektor in de Ruhesschtand gonge und hot bis zu soim Tod 1967 in Ludgwischshafe gelebt. Gehairad hot er die Johanna Wetz.
Achain
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Geografie
Achain licht rund 45 Kilometer sideschtlich vun Metz im Saulnois uf re Heh zwische 227 un 330 m iwam Meeresspiechel.
Morville-sur-Nied
Morville-sur-Nied (daitsch: Morsweiler an der Nied) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Achain
Verwaltung
vun Achain isch. Achain gheat zum Kommunalvaband.
Ludwig Hartmann
Dischder
S Indresse an Pälzer Mundartdischdung henn beim Ludwig Hartman Begeschnunge mit de Mundartdischder Karl Christian Nadler und Karl August Woll ausgelest.
Achain
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Achain gheat zum Lorrain.
Morville-sur-Nied
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Ludwig Hartmann
Dischder
1920 isch soi reich illusdrierdes Werk Kinnersprich vum Ludewig erschiene (Neiuflach 1981), vun dem damals inerhalb vun vier Woche 4000 Exemplare verkaft worre sin.
Achain
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Morville-sur-Nied
Verwaltung
vun Morville-sur-Nied isch. Morville-sur-Nied gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Morville-sur-Nied gheat zum Lorrain.
Ludwig Hartmann
Dischder
1925/1926 hot er die zweebändisch Anthologie Pälzer Ausles betreud.
Werke
Audor
Rausgewwer
Im Netz
Beischbiele vun Gedischte vum Ludwig Hartmann uf de Pälzisch Seit vun G. Münch
Morville-sur-Nied
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Serémange-Erzange
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Serémange-Erzange isch. Serémange-Erzange gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Serémange-Erzange gheat zum Lorrain.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Abreschviller
Abreschviller (Patois Elwechwiller, daitsch Alberschweiler) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
Claus Schenk Graf von Stauffenberg
Claus Schenk Graf von Stauffenberg mid vollem Nååme Claus Philipp Maria Schenk Graf von Stauffenberg (*15. November 1907 in Jettingen, Keenigraisch Baiern, † 20.Juli 1944 in Berlin) iss en daitsche Offizier unn Widaschdandskämpfa gege de Nadsionalsozialismus gwessd. Er hot des misslungene Addedad vum 20. Juli 1944 ausgefihrd.
Abreschviller
Geografie
Abreschviller licht am Rand vun de Vogese an de Rote Saar uf re Heh zwische 273 un 968 m iwam Meeresspiechel. Zu de Gemää gheren d Ortsdääl La Valette, Charlot, Les Deux Rivières, Grossmann un Grand Soldat (dt. Soldatenthal).
Claus Schenk Graf von Stauffenberg
Werdegång
Claus Graf Schenk von Stauffenberg iss im Schloss Jettingen in Schwabe, Baiern gebore worre unn hot sai Kinndhaid in Schduggad unn uffm Schloss Lautlingen verbråchd. Sain Abidur hot er am 5.März 1926 am Eberhard-Ludwigs-Gymnasium gemachd unn iss dånåch in die Raischswehr aigedrede, wo er als Fahnejunger im Raiderregmimend 17 gediend hot. 1927 iss er an die Infandrieschul in Dresde kumme, wo er zum Fähnrich beförderd worre isch, 1928 an die Kavallrieschul in Hannover. Am 1. Mai 1933 iss er zum Owwerlaidnand beförderd worre. Am 26. Sebdember hot er Nina Freiïn von Lerchenfeld gehaiad.
Morschweiler (Unterelsass)
Morschwìller (franzesisch Morschwiller, daitsch Morschweiler) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Abreschviller
Gschecht
Abreschviller isch zum easchte Mol gnennt worre im Johr 715 als Ermenbertovillare, 1015: Elberswylel.
Morschweiler (Unterelsass)
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Claus Schenk Graf von Stauffenberg
Operation Walküre
Zamme midd General Friedrich Olbricht, Oberst Albrecht Ritter Mertz von Quirnheim und Henning von Tresckow hot Stauffenberg de Oberadsionsblåån Walküre ausgearwaided, der urschbringlisch en Blåån vun de daitsche Wehrmachd zur Unnerdriggung vun Uffschdänd gwessd iss, awwa zum Schdaadsschdraischblåån umgewandeld worre isch. Stauffenberg iss zum Stabschef des Allgemeinen Heeresamtes im Berliner Bendlerblock ernånnd worrn, sodass er Zugång zu de Fihrerhaubdkwardiere khad hot. Nochm Blåån hot Stauffenberg die Uffgab khad, ä Addedad am Hitler auszufihre unn de Schdaadsschdraisch zu laide. Dem aigendlisch Addedad sinn zwee Addedadsveasuche vorausgegånge, die awwa baide verschowwe worre sinn, wail doo Heinrich Himmler unn Hermann Göring gfehld henn.
Abreschviller
Dialekt
De draditionell Dialekt (Patois) vun Abreschviller gheat zum Lorrain.
Morschweiler (Unterelsass)
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Morschwìller gheat zum Owerrhaialemannisch.
Claus Schenk Graf von Stauffenberg
Operation Walküre
Am 20. Juli 1944 iss de Zaidbungd ginsdisch gwessd unn Stauffenberg hot sischs nimmi erlauwe gekännd, des Addedad zu verschiewe. Hitler hot sisch in de Wolfsschanz oigfunne, awwa die Beschbreschung iss vorverlechd worre, sodass Stauffenberg nur zwee vun drai Schbrängssädz scharf mache gekonnd hot. Außadem is in sainäre Abweesnhaid die Tasch mide Bombe hinnan Disch gschdälld worrn. So henn die Schbrengladunge dorschd de massive Holzdisch nedd die gewinschde Wirgung erziele könne. Hitler hot midd laischde Vealedzunge iwwerlebd.
Abreschviller
Museumbahn
Uf de Bahnstreck Abreschviller - Grand Soldat faht sait 1968 d Museumsbahn Chemin de fer touristique d’Abreschviller (Waldaisebahn Abreschviller).
Morschweiler (Unterelsass)
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Claus Schenk Graf von Stauffenberg
Operation Walküre
Stauffenberg sinn zur Zaid vun de Eggsblosion schun waid weg gewessd unn henn gedachd, Hitler sai schun dod. Die Midverschwerer sollde nun de Schdaadsschdraisch ausfihre, henn sisch awwa gewaigad, wail se nedd glaawe wollde, dass Hitler dod iss. Gege 22.30 sinn Stauffenberg unn sai Midverscchwerer verhafded unn schbäda erschosse worre. Die Laische sinn zunächsd vergraawe worre, schbäda awwa widda ausgegraawe unn verbrånnd worre. Die Asch iss verschdraid worre.
Abreschviller
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Claus Schenk Graf von Stauffenberg
Operation Walküre
Stauffenberg iss Posthum geehrd worre. So sinn Gedengtafle uffgeschdelld worre.
Belgien
Belgje (dt. Belgien, frz. Belgique, ndl. België), amdlisch: Royaume de Belgique  is än Schdaad in Weschdairopa. Ugfär 11,1 Millione Lait wohne in Belgje unn es hot e Fläch vun 30.528 km² (2013). Die Haubdschdadt vun Belgje is Brissl. Aingedaild isses in drai Regjone mit 10 Prowinze unn 43 Arondismons.
Die drai offizielle Amtsschbrooche vun Belgje sin Daitsch, Franzeesisch, und Niidalännisch. Unnernanner sinn sisch die Laid in Belgje net so äänisch, weil die zwee greeschde Volksgrubbe, die Flame, die wu Niidalännisch unn die Wallone, wu Franzeesisch babble, sich oft schdraide due.
Wegger dem Schdraid henn se in Belgje sait di letschde Wahle nur ä kommissarischi Regierung. Regierungsscheff dodevun is de Alexander De Croo, des Schdaadsowwahaubd is de Keenisch vun Belgje, Filip.
Die Währung vun Belgje is de Euro.
Geografie
Nachbarschdaade vun Belgje sinn im Uhrzaigersinn im Norde beginnend: die Niidalonde, Daitschlond, Lugsebursch unn Frongraisch.
Gschischd
Än aischndschdännische Schdaad is Belgje sait de belgisch Revolizjon im Johr 1830. Dodevor sinn se ä Deel vun de Niidalonde gewesse. Belgje is donn ä parlamendarischi Monaschie geworre unn hot de Leopold I. zu saim erschde Keenisch ernonnd.
In de Kolonjalzaid hot de Sohn vum Leopold I., Leopold II. de Kongo als Privadbsitz "gekaaft". Nochdem do brudale Exzess bai de wertschaftlisch Ausbaidung vun dem Lond rauskumme sinn, hot der des ganze Gebied 1908 als Kolonie an den belgische Schdaad abgetrede. Awwe aa de Schdaad hot sich mit dem Belgisch-Kongo net mit Ruhm bekleggat. 1960 is de Kongo donn u'abhängisch geworre.
In baide Wldkriesch is faschd des gonze Lond vun daitsche Truppe besetzt worre, obwohl Belgje domols naidral gwesse is.
1957 hot Belgje zamme mid Frongraisch, Idalje, Daitschlond, Lugsebursch unn de Niidalonde die EWG gegrind, aus dere donn 1993 die EG unn schbääder die EU hervorgange is.
Websaide
Sachgrubb:Belgje
Mothern
Modere (franzesisch Mothern, daitsch Motern) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Schleithal
Schlatel (franzesisch Schleithal, daitsch Schleithal) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
Mothern
Verwaltung
vun Modere isch. Modere gheat zum Kommunalvaband.
Schleithal
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Mothern
Dialekt
De sidfränkisch Dialekt vun Modere gheat zum Oschtfränkisch (Nordowerdaitsch).
Schleithal
Verwaltung
vun Schlatel isch. Schlatel gheat zum Kommunalvaband.
Mothern
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Schleithal
Dialekt
De sidfränkisch Dialekt vun Schlatel gheat zum Oschtfränkisch (Nordowerdaitsch).
Ellern (Hunsrück)
mini
Schleithal
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Ellern (Hunsrück)
Ällan (Hunsrigg) isn Ord im Hunsrigg zwische Simman un Rhoibölle. De Ord hot so uug'feer 850 Oiwohner.
Aiwohna
Aiwohna in Ällan (31. Dezämba): Datequäll: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz
Adamsweiler
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Àdàmswiller isch. Àdàmswiller gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Àdàmswiller gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Daintree-Nationalpark
De Daintree-Nadzionalpaag (engl. Daintree National Park) in Queensland, Aus'schdralije hodd zwee G'bied. Äns isch 170 Quwadradkilomeda groß zwische de Fliss Daintree un Bloomfield unn än uugfea 565 Quwadradkilomeda großes Gäbied noadweschdlisch vunde Schdadd Mossman.
De Endegga George Dalrymple (1826–1876) vun Schottland hodde Nadzionalpaag nochm aus'schdralische Geolog unn Fodograf Richard Daintree (1832–1878) b'nond.
B'daidung
De Paag kead said 1988 um UNESCO Weldaerwe vunde UNESCO unn isch said 2007 a uffde nazionale Lischd vun gschidzde Oade vun Aus'schdralije. De Uawald isch midd 200 Millijone Joahr de eldschd Reschewald vunde Weld, wuma a Beem gfunne hodd, wu schun long als ausgschdorwe g'golde hawe.
Fitzroy-Island-Nationalpark
thumb|Sunneunnagong oam Welcome Bay uffde Fitzroy Insl De Fitzroy-Island-Nadzionalpaag (engl. Fitzroy Island National Park) in Queensland, Aus'schdralije ischä Insl, wu 22 Kilomeda eschdlisch vunde Schdadd Cairns uffm ausäschtralische Feschdlondsoggl lischd.
Allenweiler
Àllewiller (franzesisch Allenwiller, daitsch Allenweiler) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass) gwest. Sait 2016 gheat se zu de naie Gemää Sommerau.
Verwaltung
De letscht Maire vun Àllewiller isch de Roger Muller gwest.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àllewiller gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Battenberg (Pfalz)
Baddeberg (amtlich Battenberg) is en Ort in de 1972 gebild Verbandsgemää Grienschdadd-Land im Londkrääs Derkem im ehemålige Regierungsbeziag Palz. Baddeberg hott 415 Oiwohner.
Geografie
Baddebersch liechd im Nordweschde vun de Medropolregion Rhoi-Negga, an de Nahd vun de Haadt im Oschde vum Pälzerwald unn de Owwerhainisch Tiefewene. Baddeberg liechd am End vum vum Loininga Schborn, en Auslaifa vum Pälzerwald. Am Oschdrånd vun dem Auslaifa hot sisch frieher en Graawebruch befunne, wo de Owwerrhoigraawe 10 km in die Tief gånge is. Hohe Erheewunge uffm Gebied vun de Gemää is Harzwailerkobb midd 415 m unn die Pigglhaub midd 361 m. Nachbagemäände sinn im Uhrzaischasinn im Norde beginnend: Nailoininge, Kläkarlbach, Bobene unn Aldloininge.
Gschischd
Bekånnd sinn die Baddeberger Funne, Ardefaggde, welle menschlisch Bsiedlung vor 600.000 bis 800.000 an dem Ord beleje. Es erschdemol erwähnd worre is Baddeberg im Lorscher Codex ums Johr 788 als "Bettenberge". Burch Baddeberg, die saiddem Middlalder de Laininger kehrd, hot zamme midd de Burch Nailaininge de Oigang vum Eggbachdaal kondrolliad. Wie die maischde Pälzer Erder is aa Baddeberg im Johr 1689 im Pälzische Erbfolgekriesch vun de Fronzose zerschderd worre. Im 18. Jh. is Baddeberg zaidwailisch Residenz vun de Grafe vun Loininge Hardebursch gewessd. Am 7. Sebbdember hot Baddeberg wege Baddeberg (Eder) de Namenzusadz "Palz" erhalde. Im Johr 1969 iss die Ordsgemää vum uffgelesde Londkrääs Frongedahl zum Londkrääs Derkem kumme.
Sehenswirdichkaide unn Kuldur
Die Blidzrehre an de Ufffahrd zum Ord sinn als Nadurdengmol oigeschdufd worre. Die Burch Baddeberg iss wie die ibrische Baude in de Lischd vun de Kuldurdengmäler in Baddeberg endhalde. Vun derre Bursch sinn ner noch Ringmaure unn Dääl vunnem Torm erhalde, die Ruin is in Privadbesidz unn däälwais fer die Effendlischkaid zugänglisch. Die Prodesdandisch Parrkärsch vun Baddeberg is en friehgodische Bau ausm 13. Jh., midd ennere Orgel ausem Johr 1730. 1886 is die Kärsch donn in ihr haidisch Form umgebaud worre. Baddeberg is weeje sai schääne Kärschbääm beliebd bai Wanderer.
Wärdschafd unn Infraschdruggdur
Baddeberg iss ä raini Wohngemää. Zur nächsschde Audobåån (A6) sinns 5 Kilomeder, zum nächsschde Båånhof in Kärschheem 4 Kilomeder.
Hilsprich
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Hilsprich isch. Hilsprich gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Hilsprich gheat zum Rhaifränkisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ortschafte (Moselle)
Erlenbach (Unterelsass)
Erlebàch (franzesisch Albé, daitsch Erlenbach) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Erlebàch isch. Erlebàch gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Erlebàch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Mühlbach an der Breusch
Mìhlbàch (franzesisch Muhlbach-sur-Bruche, daitsch Mühlbach) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Mìhlbàch isch. Mìhlbàch gheat zum Kommunalvaband.
Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Mìhlbàch gheat zum Owerrhaialemannisch.
Fußnote
Sachgrubb:Ort (Bas-Rhin)
Outback
thumb|Audbägg midm 300 m Mount Conner Audbägg sinn ausäschdralische Geschende, wu oandie drai Veadl vunde Flesch vun Ausäschdralije hawwen. S'lischd haubdseschlisch im Northern Territory unn Western Australia sowie Deel vun Queensland, New South Wales und South Australia.
Betriebsblindheit
De Ausdrugg B'driewbsblindhaid kummd vum froanzesische un heesd doad Déformation professionnelle (uff daidsch aischendlisch eja b'ruflischi Endschdellung) unn meend die Voaliewb vunde Laid ia b'rufs- unn fachlische Medode odda Oasischde a uff fachfremde G'bied oazuwende. Dea Deng'gfehle fiad zuna oig'engde Sischd uff Dinge unn koann a zu äm uoag'messe Vahalde fiere. De froanzesische Ausdrugg kummd meschlischawais vunnem Uffsadz ausm Joa 1937 vum belgische Sozioloch Daniel Warnotte. Ä äfaches Baischbiel fa den Deng'fehla ischn Bolizischd wu nedd abschalde koenn unn a nooch Faijaowend noch iwwarall Vabrecha seje dud.
Moulins-lès-Metz
Moulins-lès-Metz (daitsch Mühlen bei Metz) ìsch e franzesische Gemää im Département Moselle in de Rechion Grand Est (bis 2015 Rechion Lothringe).
D Gemää gheat zum im Arrondissement.
Verwaltung
vun Moulins-lès-Metz isch. Moulins-lès-Metz gheat zum Kommunalvaband.