cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cebu Normal University
Mitatag ya ing Cebu Normal University kanitang 1902 antimong metung a escuela normal a panglalawigan, a sanga ning Philippine Normal School. Migsarili ya antimong institucion kanitang 1924, megi yang chartered college ketang 1976, at universidad anyang 1998. Metung ya kareng manimunang pipagaralan king Cebu nung nu dakal a byasang talaturu ampong kilalang tau ing miyari. Kayabe la kareng miyari king CNU di Narciso Albarracin, ing meangu byeng meging Kadwang Kalihim (Undersecretary) ning Pamituru, i Hilario Davide Sr., ampo i pigkalubanan dang dangalan a National Model Filipino, ampo ing meging Pamuntuk ning Senadu ampong Chief Justice ning Kakataskatasan a Ukuman a i Marcelo Fernan. Kareng artista, i Sheryn Regis, a magkanta, miyari ya king CNU a maki cursung B.S. Secondary Education, Major in English. Kinilala ne ning universidad ing tagumpe na antimong talacanta.
Ing CNU ketang Kadwang Guerrang Pangkabilugan
Ginamit neng headquarters ning katakutan dang Kempetai o Policia Militar ning Ukbung Pan-Imperiung Japon anyang Kadwang Guerrang Pangkabilugan ing lugal ning CNU.
Kalalangan
ING AMLAT AT ARTI NING POESIA, DALIT AT DRAMANG KAPAMPANGAN
Neng Joel Pabustan Mallari
Agpang kang R.Icban-Castro (1981), masakit na lang panintunan deng maliaring masabing literaturang Kapampangan na linto pa man baiu ing paniatang da ring Español. Liban namu karing matua pero alang malino idad ning pamagumpisa da ring basultu (kantang mikipaldak) at tumaila (o lalabay), bugtung ampong leyendu. Ing foksong a basultu kalupa ning O Caca, O Caca, minie yang idea na tutu neng malambat iti. Alimbaua, mababanggit la ring Aeta ning Kabundukang Zambales, nung iyagpang ya ketang kapanualan na minuna la taganang palak a menuknangan deng antimo ding Aeta king matuang lugal Kapampangan.
Deng mangatuang bage a mipaliaring bibie idea nung nanu lang literatura deng minunang mikalat at miusu king matuang lugal Kapampangan panualan da ring minunang talasulat na penyilab da la ring memaniakup a Español (lauen ya i Yuzon, A.M. 1932).
Deng minunang misionerung memaniatang keti Filipinas sasabian da ing pangamailig da ring minunang manuknangan keti Pilipinas king pamagdalit o pamagkanta da karing karelang matuang beluan at gelingan ketang paralang poesia o king Kapampangan iti deng ausan dang kauatasan o kudta at aliua pa. Deti mengasikap la karing kanta o dalit da kanita at makanian dalang karaniuang gagamitan deti potang antimo mamagse la king kalautan pati na potang magsaya la (Hernandez 2006).
Ana pin Hernandez (2006), ing pangailig da ring minunang manuknangan keti Pilipinas king pamanganta at o pamagdalit at aliua pa ing megsilbing paralan karing misionariu ania makanian da lang asulat la karing lokal a amanu da ring tau kanita deng Pasion, Dalit, at aliua pang porma, para mu aipakalat ing kabaluan ning kasalpantayanang Kristianu.
Deng Agustinu, pati na deng aliua pang order da ring kaparian, penigaralan dala deng miayaliuang salita da ring Pilipinu kanita, iti kayabe la deng poesia (o poema agpang kang Ocampo 2005), at aliua pang porma da ring pakabersung beluan at gelingan da ring tau kanita (Hernandez 2006). Mupin, dakal kareti mengapilit la namang mipalitan ba la mung mituki karetang piesang pangpisamban.
Agpang naman king pamangilala king poesiang Kapampangan, ing paring y Alvaro de Benavente (1700?) ketang kayang Arte, yamu ing sinubuk a pagaralan iti. Sinulat na king Arte na ing poesiang Kapampangan alia masiadung malagu o artistik, ania makanian mu naman kanung, ditak mu ing asabi na kaniti (Hernandez 1998, 2006). Binggit na keti ing pangapayak at manaiun nang pansin karing poesiang Kapampangan. Keti sinulat nala deng apansinan na king pamibalangkas da ring bersu, na ilapin deng pakatuki:
Palat
Ing palat (Saccharum spontaneum) metung yang dikut a katutubu king Mauling Asia. Metung yang dikut a pilmihan (perennial), a miraras anggang atlung metru kátas, at maki yamut a ibat king  rhizome.
Kalalangan
1. Ala lang pilming sukad a bilang deng silaba karing balang sukad (foot). 2. Ing metung karing ulaga ning pamagbersu ing pamaglaue king rima o pamitugma da ring tauling silaba da ring panialita, deti siuala (vowel) la man o konsonant. 3. Deng salitang mikidiptong a ay, ao lalauen la bilang siualang a, nung nu de tutugma o ririma deti.
Palat
Uli ning kayang kagiwan a mabilis sumakup king gabun a metagin, megi yang species o uring tanaman a mapanyakup, at luluban no reng gabun a tatamnan ampong pastulan.
Kalalangan
Kabang deng salitang atin tiduang silaba na mayayagkas sabe, antimo ing Atiang, Sadia, Pudian, at aliua pa, misan magagamit la king paralan ning pamagbersu (Dizon 2004; Hernandez 1998 at 2006).
Matuang Poesiang Kapampangan
Y Benavente (1700?) asulat na naman na ing Amanung Sisuan atin yang aduang uri ning peosia: Ing Marungay [Manungay?] at ing Dalit. Itang mumuna dramatik ya kanu at kakanta ya kabang mamagse la o atin pamikasaya. Ing metung keti yang magkanta kabang deng dakal ilang makibat ketang estribillo o refrain. Ing pakibat a iti ala yang pilming bilang da ring silaba, kabang ing Marungay miki-anam neman.
Ing Dalit yang lultong mas malalam at atin neman pitung silaba, o atlung sukad (three feet) at caesura.
Deng aduang areti, ali lang tutukian nung nu pilan ing istansang kailangan lang magaua. Maliari lang apatan, limaan, pati anaman o pituan pa kabang deng panauli dang silaba deti dapat langan ririma. Makanian murin, king balang istansa, deng rima malairi la naman mamalit, mupin kerakalan kareti papalit la potang kaibat na ning pitu o dakal pang istansa.
Mapilan karing dalit na mekua pang meramdam ketang panaun ning sinlag ya ing pang20 dilanwa na mengasinup, ibat la karetang Luther Parker Collection. Metung a alimbau ing pakatuki: “Ing sinta na ning dalaga Anti ing danum king dubasa Numan ari ing linis na	Tin sumayad a galac na”
“Ing sinta na ning lalaqui Anting danum naman cati Marayuping magparati Qng abari ning babaye ”
Metung karing maulangang pansin a ikit nang Dizon (2004) kalupa nang Hernandez (1998) itang poesiang Marungay. Keti pakutang nemu naman kebit ketang sinulat na ing Marungay bilang Manungay. Iti makanian ne munaman apansinan Santos (2005) aniang lilikas ne ing obra nang Benavente ibat king salitang Ispanis. Ing salitang manungay, iti ing matuang diptong ning balu da ring Kapampangan ngening manungge o manunge. Iti mangabaldugan yang pamanuldu o maliari mu ring pamanuru keng para nang tau ning dadapat kaniti. Masanting yang ilage iti king dakal a panugali da ring Kapampangan. Mumuna, metung a panugali da ring Kapampangan ing mapanuru antimo potang atin magbasultu potang gagagkas nala deng makayagum king metung a pamitipun at potang lilipat ne king tutuking malaiari pang magbasultu o mamulosa. Nung balikan ya ing asulat nang Benavente kaniti, ustu ya naman buring sabian uling ing metung keti yang magkanta na anti y among manungge karing dakal ban ipakibat da ne man ing estribillo o refrain. Iti kauangis nemu naman itang metung pang pialung ning pamigaleng atin pakibatann da ring dakal a makiabe. Iti ing ausan dang bulaklakan (o talubangan) at karagatan. Keti mipamakibat la deng kayabe balang kaibat nang mengutang ning metung anti y among manungge ketang durugpan ning talubang, at makanian nemang makibat ing magsilbing bulaklak o karutungan.
Dakal munaman karing kantang pang-anak deng magsilbing pasilip ketang matuang poesiang Kapampangan na sasalamin king payak dang pamibiebie deng makatuang Kapampangan. Deng pakatuki metung lamu karing makakalinguan nang kanta da ring anak a mamialung king dalan kanita.
Bulan, bulan Baldugan mukung sundang/palang Nanan me ing sundang/ palang Pangutud keng kuayan Nanan me ing kuayan Gauan keng bale Nanan me ing bale Dapukanan keng pale Nanan me ing pale Pamubud/panguruk/pakan yang manuk Paten keng siklaud
Dalit o Kanta?
Dalit o Kanta? Nanung pamialiua da reti? Agpang kang Paring Diego Bergaño O.S.A. (1860), ing dalit kanitang panaun a disan na, iti deng pakabersu (couplet), antimo deng kuentung makapoesia (ballad), kantang Kapampangan. Dagdag na pang Bergaño (1860), ing dálit, o manyalit, iti ing ikanta la; kabang ing délit tutukuy ya king kanta o ing nung para kaninu ya ing kanta; mirálitan, ing magkanta la ring balang metung…kabang y Rodolfo Cortez (1963) naman ing sinabing metung lang pangkaraniuang kanta. Ania dakal karing lalaue karing aduang alimbaua da reti bilang ordinariung kantang babasultu da king dalan, ing “Atin ku pung Singsing” at ing “O Kaka O Kaka”.
Agpang kang Ricardo E. Galang (1940), ing dalit ilapin deng kantang pamibibie king balen. Dagdag na pa (Galang 1940), makakanta la menasa deti karing panaun ning pamamastul damulag, mamiping kakurangan, mangiling o magbaiung pale at mais, o balang mamagse la ring ati king bangka bang patdan da ing kainip king pamaglaut.
Deng dalit (Galang 1940) tetema la king lugud ning leguan king kalikasan, lugud king Apung Ginu, kapalsintan, at o tepangan da rin bayani. Deti pakabersu la, at mas dirinan deng malalam a pansin ing tema kesa king melodi o tonu ning kanta. Katunayan, ing tonu na maralas mauulit la mu potang makakanta la. Menasa, deng magkanta o deng magdalit kukua lang maiplan a tabas ibat karing kuriru at keti pasantingan da nemu ing pamagkanta. Ing pakatuki, metung yang alimbaua ning dalit ibat ketang librung Ethnographic Study of the Pampangans nang Galang (1940).
Panupaya mu cu, dalitanan da ca	Comanguing babai, malagung Sultana, Ding angang bulclac durucu la queca Uling icang reina ding bucu’t sampaga.
Metung cang bulaclac qñg malagung jardin Isapuac babo na ning marimlang angina, Daig mo pa retang azucena’t jasmine Canitang cule rang masmiu’t maningning.
Agpang kang Lorenza Garcia (Perez n.d.), ing dalit metung yang imnu na mangising king kapanamdaman antimo deng manaklas at miadiang makipaglaban. Y Kapitan Karias Abundio, na masasabing pekamata nang Andres keti Kapampangan kanita aniang panaun ning rebolusiung 1896 ing magkantang dalit balang makapagadia at makatuki deng kasapi king lalaban ning katipunan. Dagdag na pang Alejandro Perez, aniang milabas na ing panaun ning rebolusiun, ing dalit megi lang anti mong imnung pangpisamban. Lultong deng dalit ila mong peka-pormal at mlagung liriku karing miayaliuang foksong o kantang pangbalen.
Kasalungsungan, deng aduang areti (ing dalit at kanta) antinala mong mipapalitan a kabaldugan ning pamangamit.
Richard Francis Burton
I Captain Sir Richard Francis Burton KCMG FRGS (19 Marzo 1821 – 20 Octubre 1890) metung yang Ingles a heograpu (geographer), talapaglakbe, talapaglikas (translator), talasulat, sundalus, orientalista, kartograpu (cartographer), etnologu (ethnologist), ispiya, linguista, poeta, talapag-espada ampong diplomatiku. Pikabaluan ya kareng kayang pamaglakbe king Asia, Africa ampo reng Americas, ampo ing kayang e karaniwan a beluan kareng amanu ampong kultura. agpang king metung a pamamilang, byasa yang magsalitang 29 (adwang pulu't syam) a amanung Europeu, Asianu ampong Aprikanu.
Kalalangan
Panabilin: Nung atin ko pung maulagang pangsin o komentung malairing iambag king bilungan a iti, matula kepu tanggapan at iabe king metipun a salese keti.
Heorhia
Ing Heorhia (Georgian: საქართველო, transliterated as Sakartvelo), kebaluan ya manibat 1990 anggang 1995 bilang Republika ning Heorhia at keng amanung English bilang Republic of Georgia, metung yang bangsa king Eurasia (Aslgang Europa/Albugang Asia). king aslagan ning Matuling a Dayat Malat, keraklan ning kayang dake atiu king South Caucasus, kabang ing aliwang dake atiu king Pangulung Caucasus. Dati yang republika ning Soviet a Pisanmetung, miyayabe la sepu ning Russia king pangulu at Turkey, Armenia, at Azerbaijan king mauli.
Labuad
Ing Georgia makadake ya kareng siyam a labuad. Deng siyam a labuad ilapin deng Guria, Imereti, Kakheti, Kvemo Kartli, Mtskheta-Mtianeti, Racha-Lechkhumi and Kvemo Svaneti, Samegrelo-Zemo Svaneti, Samtskhe-Javakheti, ampong Shida Kartli.
Distritu ampong lakanbalen
Ing Georgia makadake ya kareng 69 a distritu. Deng makatuki ilapin deng distritu ning Georgia: Abasha, Adigeni, Akhalgori, Akhalkalaki, Akhaltsikhe, Akhmeta, Ambrolauri, Aspindza, Baghdati, Batumi, Bolnisi, Borjomi, Chiatura, Chkhorotsku, Chokhatauri, Dedoplistskaro, Dmanisi, Dusheti, Gagra, Gali, Gardabani, Gori, Gudauta, Gulripshi, Gurjaani, Java, Kareli, Kaspi, Kedi, Kharagauli, Khashuri, Khelvachauri, Khobi, Khoni, Khulo, Kobuleti, Kutaisi, Kvareli, Lagodekhi, Lanchkhuti, Lentekhi, Marneuli, Martvili, Mestia, Mtskheta, Ninotsminda, Oni, Ozurgeti, Poti, Rustavi, Sachkhere, Sagarejo, Samtredia, Senaki, Shuakhevi, Sighnaghi, Sukhumi, Stepantsminda, Telavi, Terjola, Tetritskaro, Tianeti, Tkibuli, Tsageri, Tskhinvali, Tsalenjikha, Tsalka, Tskaltubo, Vani, Zestaponi, and Zugdidi.
Ing pekamaragul diling lakanbalen iyapin ing Tbilisi. Deng pun lakanbalen ning Georgia ilapin deng:
Deng aliwang lakanbalen a kayabe ilapin deng Chiatura, Gagra, Gori, Poti, Rustavi, Sukhumi, Tkibuli, Tskaltubo, ampong Tskhinvali.
Autonomous republics
Kasalungsungan, ing kabilyan ning Mauling Ossetia, a dati autonomous administrative distritu (kebaluan mu rin bilang Tskhinvali labuad), pikakasunduan da pa deng kasap ning Russia kakawani gubyernu. Kapilan pa mu deting pikakasunduan mesira la pauli ning pasiag ning Russia a pasikanan ne ing kayang kampung king labuad at mamie yang passport kareng taga Mauling Ossetians. Ing gubyernu ning Georgia pisiag na ing karelang akakit bilang pamanyubuk ning Russia para maging asulambi ne ing labuad agadagad. Ing gubyernung Georgian makanyan mu naman ing puna na laban keng pangasngkut ningRussia king Abkhazia, metung mu naman a kakawaning labuad; Ing Abkhazia autonomous republic ya kabilyan, dapot lalakad yang dili. Ining kabilian a ini meginign yang pamaglinins kareng katutubung mga 200,000 Georgians king Labanan king Abkhazia inyang 1992-1993. Ing Matas a Kodori Gorge iya mu ing dake ning Abkhazia a mandatila keng upaya ning Georgia. Ing Ajaria ikua na ing kayang autonomy king kayang sarili kapamilatan na ning masikan a Aslan Abashidze king saup da ring Russian kampung a brigada atiu king pagbatayan king Ajaria. Ing kasalungsungan a pamuntuk ning Georgian i Mikheil Saakashvili binalik ne ing labuad keng upaya ning Georgia kaibat ning pamagalsa laban kareng isipan dang lagayan keng Abashidze.
Yoon Joo-sang
I Yoon Joo-sang (Hangul: 윤주상, Hanja: 尹周相), metung yang artista king Mauling Korea.
Lurcy
Ing Lurcy metung yang commune king French département ning Ain.
Ferrol
Ing Ferrol (12.33833°N, 121.93861°W) pang5 yang klasing balen king lalawigan ning Romblon, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Ferrol atin yang 6 a barangay.
Ding Comuni ning Lalawigan ning Ravenna
Ing tutuki iya ing tala da ring 18 comuni na ning Lalawigan ning Ravenna, Emilia-Romagna, king Italy.
Pisanmetung a Ka-arian
Ing Pisanmetung a Kaarian ning Keragulang Britanya at Pangulung Ireland o keng amanung English United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland (keraklan kiyaran deng United Kingdom, ing UK o Britain) metung yang bangsa at sovereign state a atiu king pangulung-albugan ning continenti ning Europa nung nu ing mung Republica ning Ireland ya kabud ing kayang atin kasepu. Makaatasat ya king ngan pulu ning Great Britain at ning pangulung-aslagan ning dake ning pulu ning Ireland.
Jishou
Ing Jishou (simplified Chinese: 吉首; pinyin: Jíshǒu) metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) ampo ing tungku (seat) ning Xiangxi Tujia and Miao Autonomous Prefecture king lalawigan ning Hunan king Maldang Republika ning Tsina.
Jaén (lalawigan), Espanya
Ing Jaén metung yang lalawigan ning mauling Espanya, king aslgan dake ning autonomous communidad ning Andalusia. Ding kayang sepu kareng lalawigan ilapin deng Córdoba, Ciudad Real, Albacete, ampong Granada. Ing kayang tungku iyapin ing Jaén Lakanbalen.
Anak - Katuliran
Katuliran ding Anak Manibatan king Pangabayit anggang Anam Banua Kayanakan BATAS PANBANSA O REPUBLIC ACT 9288 - NEWBORN SCREENING LAW o BATAS PAMANYALAK KARING BALANG KABAYITBAYIT A BINGGUT - Lawen nining batas ayni nung balang binggut a mibayit alan sakit o daralan a bague maging sangkan ning kayang malyaring maging sakit kaybat ning mapilan a panaun. Kalupa ring sakit king utak at alwa pang dake ning katawan a malyaring maging sangkan ning makasumbagal a panyulung ning pamisip ampon ning katawan.
Jaén (lalawigan), Espanya
13,484 km² ya ing kayang lualas. Atin yang populasiun a 657,387 (2003), nung nu ding kanam a dake makatuknang la king tungku at 48.01/km² ya ing kayang populasiun a pangasiksik. Atin yang 97 a balen.
Cormoranche-sur-Saône
Cormoranche-sur-Saône metung yang commune king French département ning Ain.
Tripoli
Ing Tripoli (طرابلس Ṭarābulus) ing is the capital city (capital city) ampong pekamaragul a lakanbalen ning Libya. Anyang 2011, ing dake nang metropolitanu ning Tripoli (lugal ning distritu) maki populasyun yang 2.2 milyung katau. Atyu ing lakanbalen king pangulung albugang dake ning Libya king sepu ning desyertu, king karinan ning gabung mabatung padurutan ning Mediterranean at bibilug o popormang lauk (bay).
Magnieu
Ing Magnieu metung yang commune king French département ning Ain.
Huang Xianfan
Y Huang Xianfan(Chinese:黄現璠/黄现璠) mibait ya ketang (Nobiembri 13, 1899 at meangu ing bie na ketang Eneru 18, 1982. Ya ing historiador ning China(Maldang Republika ning Tsina).
Talambye
Y Huang mibait ya king Fusui, Guangxi. Y Huang ikua ne ing kayang mababang pamagaral king kayang balen beitan a Fusui, kaibat kinua ne ing kayang kaduang pamagaral king Guangxi Provincial High School. Kaibat megaral ya king Beijing(Beijing iya ing balen tungku ning Maldang Republika ning Tsina)Normal University(1926-1935) at penakitan ne ing kayang kursu inyang 1932. Kaibat megaral ya king Tokyo(Tokyo iya ing balen tungku ning Japon) University(1935-1937). Y Huang ing historia profesor ning Guangxi University (1938-1940,1943-1953) in Guilin City, ning Sun Jatsen University (1941-1942) in Guangdong Provincial, ning Guangxi Normal University kan (1954-1982) in Guilin City.
Looc, Romblon
Ing Alcantara pang4 yang klasing balen king lalawigan ning Romblon, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Looc atin yang 12ng barangay.
Andrés Bonifacio
Y Andrés Bonifacio y de Castro (Nobiembre 30 1863 – Mayo 10 1897), metung yang Filipinung meging pinuno ning Himagsikang Filipinu laban kareng Castila.
Imelda Marcos
I Imelda Remedios Visitación Trinidad Romuáldez-Marcos (Hulyo 2, 1929), kebalwan ya king lagyung Imelda Marcos, metung yang politiku king Pilipinas. Iya pin ing balu nang sadyang Pamuntuk Ferdinand Marcos.
Ilib
Ing ilib (Imperata cylindrica), a karaniwang mayayaus king Ingles blady grass, cogon grass, kunai grass , o Japanese bloodgrass, metung yang species ning grass king genus Imperata. Makabili ya king subfamily Panicoideae, supertribe Andropogonodae, tribu Andropogoneae.
Metung yang pilmihan (perennial) a rhizomatous a dikut a katutubu king aslagan ampong mauli-aslagang Asia, India, Micronesia, Australia, ampong aslagan ampong mauling Africa. Daragul yang manibat 0.6–3 m (2–10 pie) kátas. Maki lapad lang manga 2 cm malapit king pun ning tanaman, at kikitid anggang matilus ya karas king babo; mapinu lang tabas ipan deng lele ning bulung, at maki matilus lang kristal a silica. Ing manimunang uyat mas maputla ya kesa king aliwa nang dake ning bulung, at mas malapit ya king metung a talindiking ning bulung. Mabwak ya ing babo ning bulung malapit king pun, kabang itang lalam keraklan ala yang bwak. Miraras lang anggang 1.2 metru lalam deng kayang uyat o yamut, oneng keraklan 0.4 m la mu king gabun a mabalas.
Lapu-Lapu
Y Lapu-Lapu (1521), metung yang Filipinung meging pinuno ning Mactan laban kareng Castila.
Ilib
Lokal a lagyu
Local a lagyung Ingles:
Lagyu kareng aliwang amanu:
Ariège
Ing Ariège metung yang department king maulingalbugan ning France mipalagyu kaibat keng Ariège Ilug.
British Columbia
Ing British Columbia (BC) (French: la Colombie-Britannique, C.-B.) iya ing pekaalbugan a lalawigan ning Canada at bantug ya king kayang kalikasang lagu a mayaygkas keng Latin motto, Splendor sine occasu ("Splendour without diminishment") keng Kapampangan ("Lagung alang kupas"). Pang6 yang lalawigan mikiyabe keng Confederation. Deng pakatuknang mayayaus lang British Columbians o kaya BCers. Ing kayang tungku iyapin ing Victoria kabang ing pekamaragul nang lakanblen iyapin ing Vancouver, nung nu iti mu rin ing pang3 pekamaragul a metropolitan area.
Populasyun ning British Columbia manibat 1851
Ding aliwang balen:
Cormaranche-en-Bugey
Ing Cormaranche-en-Bugey metung yang commune king French département ning Ain.
45.95333°N, 5.61111°W
Sinta
Ing sinta ya ing sentimientung ekspresíbu ning atraksiong emosional para king nobiu u asáwa.
King kawatásan
"Nanu Ya ing Sinta?" (2005) ing títulu ning isa karing poema king amánung Kapampángan ning talasúlat a Filipínung i Renato Alzadón.
Nanu ya ing sinta ? Utus ne ning Guinu, Utus yang misulat king pusu ning tau; Utus yang misulat, ubud ning pusu ku Ban palsintan daka, kaba na ning bie ku.
Nung era ka sinta, akung miparusan Nung isakwil daka, kanakung pagdusan Nung isakwil daka, mausta kung salang King kaustusan na ning kaku miglalang.
Nung salangsangan ku ing kautusan na Nung eku mamintu king sintang utus  na; Nung eku mamintu   ing tula mapda ya Magpaldas ing bie kung  lubas king ligaya.
Nung atin kung tula, ikang kaku minie Ikang ing ligaya a kaku na binie; Ikang kasuglung na ning kaladuang mabie Kabislak ning pusung kasuglung na ning bie.
Nanutang sibul ning mayubung pamyutus? Nanutang batis na ning sintang matutus? Ya ing pamanupad king banal a utus. Pablasang Sinta ya ing mismung minutus
Salamat kapilas ning kakung kaladua Salamat karening makule tang banua; Yang pamanang usuk karening supling ta Dapat yang tuparan---UTUS YA ING SINTA!
Tukal
Ing tukal o luke (Nelumbo nucifera), a ausan dang Indian lotus, sacred lotus, bean of India, o kabud namu lotus king Ingles, metung ya kareng adwang species a mabibye king danum king familia family Nelumbonaceae. Ing lagyung Linnaean binomial a Nelumbo nucifera (Gaertn.) ing kasalungsungang kikilalanan a lagyu para kaniting species, a makabili king lalam ning sadya o dating lagyung Nelumbium speciosum (Willd.) ampong Nymphaea nelumbo, bukud pa kareng aliwa. Iti metung yang tanaman a pilmihan (perennial) a mabibye king danum o aquatico. Nung masanting ing pamikatagun, dakal lang banwang malyaring tumubu deng kayang bini, at ing pekamalambat o pamanubu, ibat kareng butul o bining maki idad a 1,300 banwang mekwa king lalam ning malanging laug (dry lakebed) king pangulu aslagang China.
Katutubu ya king malisangan o tropical nang dake ning Asia ampo king Queensland, Australia, Iti ing pambangsang sampaga (national flower) ning India ampong Vietnam.
Kanwan
Keng anatomy ning tau, ing kanwan deng aliwa ing kulitan na kanuan, iti ing malabutul a dake ning buntuk babo ning mata.
Músa
King relihion karing pre-Kristiánung Griegu, ding músa la ring babáing dios a inspirador ning literatúra, kabiasnan at kalalangan. King modernung gámit ning terminu, ing músa ya ing nínumang babáing inspirador king metung a laláki.
Kanwan
Anatomy
Kareng kasalungsungan a tau, iti keraklan patas ya, at magwakas ya keng gulis ning buak nung nu ing buntuk papante ya.
Músa
King kawatásan
"King Musa ning Taguimpan Ku" ing títulu ning isa karing poema king amánung Kapampángan ning talasúlat a Filipínung i Renato Alzadón.
Kanwan
Anatomy
Ding laman ning kanwan kayabe la reng frontalis, nung nu magumpisa ya ing balat ning buntuk.
Músa
King kawatásan
Kaministilan kang ayan, O Musa  ning taguimpan ku Kaministilan kung sabian  ika pin ing palsintan ku; Nung ika ing kakung sinta, ninu naman palsintan mu? Nung ing pusu ku kekaya, kenu neman ing pusu mu ?
Kanwan
Kalinangan
Ing bantug a kasebian ding mika malapad a kanwan matenakan la, agiang ariya mu ini.
Deng aliwang sangi ning buak malyari deng isalikut ing kanwan.
Músa
King kawatásan
Pagumasdan me yang aldo neng saslag ya  king  alaya Pagumasdan me yang dagat neng uman ne ing  aplaya; Malabab a sinag aldo  ing kanakung pamalsinta Malalam a dayatmalat ing kanakung lugud keka.
Eme asagka yang batis king pamunta na king ilug Eme abawal yang ilug king dagat bisa yang talbug; Eme asagka ing aklis kening salu kung kakarug Eme abawal ing kutug kening pusung mapanirug.
Mediterraneo Dayat Malat
Ing Mediterranean metung yang dayat malat ning Atlantic Ocean 'alus mabibilugan yang gabun: king pangulu ing  Europa, king mauli ing Africa, at king aslgan ing  Asia. Lulukuban na ing mga lualas a It 2.5 yutang km² (965,000 kd yu), dapot ing kayang makatayid keng Atlantic (the Strait of Gibraltar) mga 14 km (9 mi) yamu lapad. Keng oceanography, neng misan mayyaus yang Eurafrican Mediterranean Sea o kaya ing European Mediterranean Sea para miayaliwa ya keng mediterranean dayat malat karing aliwang lugal.
Lagyu
Ing katayang Mediterranean iabt ya keng Latin a katayang mediterraneus ing kabaldugan na, "kalibudtan ning Yatu" (medius, "libutad" + terra, "gabun, yatu"). Kareng menimumang Romans, ing Mediterranean iya ing kalibudtan ning Yatu..
Geografia at klima
Ing Dayat Malat ning Mediterranean makatayid ya keng Atlantic Ocean kapmilatan ning Strait ning Gibraltar kegn albugan ampong keng Dayat Malat ning Marmara ampong Black Dayat Malat, keng Dardanelles at keng Bosporus mituttuki, keng aslagan. Ing Dayat Malat ning Marmara mababali ya bilang dake ning Dayat Malat ning, subali ing Bladk Dayat Malat aliya. Ing 163 km kaba ning gawang-taul a Suez Canal king aulingaslgan tatayid ne ing Dayat Malat ning Mediterranean Sea keng Malatung Dayat Malat.
Makasepung bangsa
Atin aduang pulu't metung a makabayung states a atin pampang keng Dayat Malat ning Mediterranean. Ilapin deng:
Emile Berliner
I Emile Berliner (Mayu 20, 1851 – Agostu 3, 1929) metung yang aleman-bait Americanung  manimbentu, mas kebaluan keng kayang pamanalkus keng disc record gramophone (phonograph keng American English). Iya ing mitatag keng Berliner Gramophone Company inyang 1895, Ing Gramophone Company king London, England, inyang 1897, Deutsche Grammophon king Hanover, Germany, inyang 1898 ampong Berliner Gram-o-phone Company ning Canada king Montreal inyang 1899.
Patent
Patent images in TIFF format
Cras-sur-Reyssouze
Ing Cras-sur-Reyssouze metung yang commune king French département ning Ain.
Marsu 17
Ing Marsu 17 ya ing pang 76 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 289 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Deng Aldo
Magdiwang
Ing Magdiwang pang2 yang klasing balen king lalawigan ning Romblon, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Magdiwang atin yang 9 a barangay.
Manziat
Ing Manziat metung yang commune king French département ning Ain.
Karni
Ing karni ya ing láman ning animal bílang pámangan.
"Kalgaretang Kambing"
Paka-gareta la ding sugu nang Bertu Manakut lang pale bubuntun king Patyu; Ngana nining Biling a anak nang Saryu Atin sang pulutan at saka Aneju.
Oras ning paugtuan, sinungab neng tambing kabang lalangut ya maglabit ya'y Biling; Maski nanu klasing pulutan malasing apangan ku, ngana, puera mu keng kambing.
Yang kambing, nan de mang samasan ilutu Ali ke apangan atmu ne ka-anggu; Belikdan ne kanian ning matuang miglutu Bileng, nanu ya yang kakanan mu, itu?
"Ding Pindang"
Mag-malaguintu na ing kadua tang bili Pamamalakayang disan na ning pali; Dening dinatang a dagis ning Mauli Gagawan dang sale tanke rang pemakli.
Ngarang manula ding bisita king Baryu Manalik tang kuldun dumanup ta kanu; uling alang salang emu mamagkanu ing siran dang pale salut a perwisyu..
Dening mapanula kanian no mag-mintis Era kata balu galing at kilatis; Subali king dakal ta abias at mais Nananu na la mu dening pindang
"Bigsu Na Mu"
Ing Konsejal Iru meangu ing bie na Atyu makaburul king mismung bale na; Dakal la ding taung babie galang kaya Balang miapagan maglutu lang baka.
Ing baka, e paman melambut a laman Y Tikung Gilagid maniawad neng kanan; Linapas yang ditak ketang palambutan Saka ne inakmul mebaknal ya kanian.
Penimid de atyan masuerti nyang tutu Linual ya ing karning inakmul nang Tiku; Kamasmas na, ngana, nu ko bigsu na mu--- Bigsu na ku pala tinuki kang Iru.
Louisiana
<TABLE align="right"> <TR><TD cellpadding="2" cellspacing="2">
Ing State ning Louisiana ( or, État de Louisiane, pronounced ) metung yang state atiu keng mauling labuad ning United States ning America. Ing kayang tungku (kabisera) iyapin ing Baton Rouge ampong ing pekamaragul diling lakanbalen iyapin ing New Orleans. Ing Louisiana iya kabud a state a makadake bilang parish, nung nu deti local a gubyernu la equivalent to counties. Ing pekamaragul diling parish karas keng populasiun iyapin ing Jefferson Parish, at ing pekamaragul diling gabun iyapin ing Cameron Parish.
Leiyang
Ing Leiyang (Chinese: 耒阳) metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) king Hengyang, lalawigan ning Hunan, king Maldang Republika ning Tsina. Mibait ya ampong menukhangnan king Leiyang i Cai Lun, a agpang king tradisyon, yang menimbentu king papil.
Thomas Edison
Y Thomas Alva Edison (Pebreru 11 1847 – Octubri 18 1931) metung yang Americanung menimbentu at mangalakal a migpalual a dkal a kagamitan at menaliwa ing pamibiebie da ring tau king mabilug a yatu anggang king pang21 a Mayayaus yang "Ing Wizard ning Menlo Park" ning metung a mamahayag, iuya ing mumunang menimbentu keng prinsiyipyu ning ausan dang mass production (o marakal a papalual) anggang keng processu ning inbensiyun, at kaya mabibiye ing galal a pamilalang ning mumunang pamanyaliksik keng industriyang laboratoryu. deng aliwang imbentu ela menibat kaya nune mesamasan la kareng menguang imbensiyun. Nanupata, y Edison mabibilang yang metung kareng pekamarkal diling imbensiyun agpang keng amlat, at tatalan keng 1,097 a U.S. patent keng kayang lagyu, at dakal pang pantents a king United Kingdom, France, at Germany. Mebie ya anggang king idad a 84.
Karapatan Magbotu
Nung mabali-ala ne ing karapatan aini, potang metung o maritak nala reng gagawa karing bague dikil keng pulayi ning pamamahala, kanita ali ne mayaus demokrasya ing paralan a mimiral king metung a bansa.
Marsu 18
Ing Marsu 18 ya ing pang 77 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 288 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Marsu 17 - Marsu 19 - Pebreru 18 - Abril 18-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Nicos Anastasiades
I Nicos Anastasiades (Νίκος Αναστασιάδης Nikos Anastasiadis; mibait 27 Setiembre 1946) metung yang pulitikung Greek Cypriot a pekapun ning DISY (Democratic Rally) ampo ing miyalal a pamuntuk ning Sipre.
Anyang alalang pang-parlamentung anyang 22 Mayo 2011, menikwa yang 20 pwestu (seats), a maygit king sanumang partidu, oneng e mayorya king Kapulungan ding Pekakatawan (House of Representatives) a maki 56 a kayanib. Opisyal yang kandidatu king Alalang pang-pamuntuk ning 2013. Ketang alalang pang-pamuntuk (presidential elections) anyang 24 Febrero 2013, menikwa yang 57.48% da reng botu i Nicos Anastasiades.
Pangulung Mindanao
Mipalagyuan Labuad X ning Filipinas, Pangulung Mindanao (Hilagang Mindanao) atin yang limang lalawigan at walung lakanbalen, ilapin deng Misamis Oriental (Gingoog Lakanbalen at Cagayan de Oro Lakanbalen), Misamis Occidental (Oroquieta Lakanbalen, Tangub Lakanbalen atOzamis Lakanbalen), Camiguin, Lanao del Norte (Iligan Lakanbalen), at Bukidnon (Malaybalay Lakanbalen at Valencia Lakanbalen). Ing labuad tungku iyapin ing Cagayan de Oro, nung nu deng labuad a opisina at mangaragula establisamento atiu la karin. Ing Lanao del Norte milipat ya king Labuad XII, uli nng Executive Order No. 36. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Lalawigan
¹ Cagayan de Oro City and Iligan Lakanbalen are highly urbanized cities; figures are excluded from Misamis Oriental and Lanao del Norte respectively.
Aube
Ing Aube metung yang department king pangulungaslagan ning France mipalgyu keng Aube Ilug. Inyang 1995, atin yang populasyun a 293,100 a pakatuknang.
Marboz
Ing Marboz metung yang commune king French département ning Ain.
Ding Comuni ning Lalawigan ning Reggio Calabria
Ing tutuki iya ing tala da ring 97 comuni na ning Lalawigan ning Reggio Calabria, Calabria, king Italy.
Omar
Ing Omar pang-6 yang klasing balen king lalawigan ning Sulu, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Old Panamao atin yang 8 a barangay.
• 2
Gujba
Ing Gujba metung yang Local Government Area king Yobe Estadu, Nigeria. Atyu ing kayang pun tanggapan (headquarters) king balen ning Buni Yadi king 11.26889°N, 11.93028°W papunta king mauli ning lugal; atyu ing kalagyu nang balen a Gujba king pangulu ning lugal.
Crozet
Ing Crozetmetung yang ,malating village at commune king French département ning Ain.
Dalerayan
46.28056°N, 6.0125°W
Šiprage
Šiprage (Шипраге) iku sawijining kutha ing Bosnia at Herzegovina wilayah Banja Luka.
Populasi
+ Wilayah Šiprage
Saresa
Ing saresa (Muntingia calabura L.), ing bukud mung species a kayabe king genus a Muntingia, metung yang tanaman a manyampaga ng katutubu king mauling Mexico, Caribbean, Kalibudtang America, ampong albugang Mauling America paras mauli king Peru ampong Bolivia. Kayabe la kareng karaniwang aus o common name para kaniti deng Ingles a Jamaican cherry, Panama berry, Singapore cherry, Bajelly tree, Strawberry tree; deng Castilang bolaina, yamanaza, cacaniqua, capulín blanco, nigua, niguito, memizo or memiso; ing Indonesian a kersen; ing Vietnamese a Trứng cá (thực vật); ampo king Filipinas, aratilis, aratiles, manzanitas ampong sarisa, Iti malati yang pun dutung a 7–12 metru katas at maki pakadaneng (tiered) sangang makabalag bagya. Atin yang maki "ipan" o mala-lagaring bulung a 2.5–15 cm kaba ampong 1–6.5 cm lapad. Malati ya sampaga, a maputi ampong mabuluk bagya. Mamunga yang 1–1.5 cm a maputlang malutung bunga. Mayumu ya ampong masabo ing kayang bunga, a maki dakal a mangalating butul.
Metung yang tanaman a mumunang tutubu king metung a lugal (pioneer species), tutubung masalese king e masanting a gabun, kakabye kareng lugal a asidu o alkaline/basic, at agyu na ing lalangi. Kakalat dong ayup ampong talibatab deng kayang bini. Tatanam de para kareng kayang bunga, at míkalat ne kareng aliwang dake ning tropiku o malisangan a lugal, kayabe ya ing mauli aslagang Asia. Antimong metung a tanaman a manimuna king pamanubu o pioneer, sasaup ya bang ibili ing gabun king kundisyun ba lang malyaring tumubu deng aliwang tanaman. Nanupata, malyari ya mu namang ituring a species a mapanyakup (invasive species) uling malyari nong sawlan deng tanaman a katutubu.
Caraga
Ing  Labuad ning Mindanao, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Politika Pangadake
Ing Caraga atin yang 4 lalawigan at Butuan Lakanbalen.
Ing Kanákung Batuin
"Ing Kanákung Batuin" (2005) ya ing títulu ning metung karing poema na ning talasúlat a Filipínung i Renato Alzadón.
Marsu 21
Ing Marsu 21 ya ing pang 80 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 285 aldong makatagan king banua.
Ing Kanákung Batuin
Kompletung tekstu
Dinalit kung kanta king kayaktanganan Dimdam ne ning Batwin kung panaguimpanan; Migpatagusgus ya king keyang tatalnan--- Sinulad a sutlang pipaglambitinan.
Marsu 21
Suglung Palwal
Marsu 20 - Marsu 22 - Pebreru 21 - Abril 21-- Tala da ngan deng aldo
Marsonnas
Ing Marsonnas metung yang commune king French departamentu,  ning Ain.
Marsu 21
Suglung Palwal
Deng Aldo
Marsu 19
Ing Marsu 19 ya ing pang 78 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 287 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Marsu 18 - Marsu 20 - Pebreru 19 - Abril 19-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Maine
Ing State ning Maine metung yang state king New England labuad ning pangulungaslagan United States ning America, makasepu keng Atlantic Kadayatmalatan keng maulingaslagan, New Hampshire keng maulingalbugan, deng lalawigan ning Canada king Quebec keng pangulung albugan ampong ing New Brunswick keng pangulungaslgan. Ing Maine iya ing pekapangulung dake ning New England ampong iti ing pekaaslgan diling state king contiguous United States. Bantug ya iti kareng kayang bista, keraklan a mabatung pampang ampong mababang alualun a bunduk, ampong magubat ya iti king kayang kilub at bantug ya kareng pamangan lalau na kareng lobsters ampong parusparus.
Soccsksargen
Soccsksargenn metung yang labuad ning  Filipinas, king kalibutarang  Mindanao, at mayayaus bilang Labuad XII. Ing lagyu na ila reng mumunang titik o ausan dang acronym keng amanung English. Deng titik areni deng kabaldugan da ilapin deng apat a lalawigan at metung kareng kayang lakanbalen Lakanbalen: South Cotabato, Cotabato, Sultan Kudarat, Sarangani at General Santos Lakanbalen. Ing kayang labuad tungku iyapin ing Koronadal Lakanbalen atiu king lalawigan ning Mauling Cotabato. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Brasil
Ing Brazil (Brasil), opisyal a aus Federatibung Republica ning Brazil (República Federativa do Brasil), metung yang bagnsa king Mauling America. iti ing panglimang pekamaragul diling bangsa karas keng lualas a geografia, a sasakupan ne ing alus kapitna ning Mauling America, ing panglimang pekamarakal a populasiun a bangsa, ampong pangapat a pekamarkala a populasiun a democrasiang bangsa keti mabilug a yatu. Ding kayang sepu ilapin ing Atlantic Kadayatmalatan keng aslagan, ing Brazil atin yang pampang a maiggit. Ding kayng sepu keng pangulu ilapin deng Venezuela, Suriname, Guyana ampong pangmalaut a departamentu ning French Guiana; keng pangulungalbugan ing Colombia; keng albugan ing Bolivia ampong Peru; keng maulingalbugan ing Argentina ampong Paraguay ampong keng mauli ing Uruguay. Dakal kareng kapuluan dake no ning territoriu ning Brazil, kalupa na mo ing Fernando de Noronha, Rocas Atoll, Saint Peter and Paul Rocks, ampong Trindade at Martim Vaz.
Ing Kanákung Batuin
Kompletung tekstu
Kabang magbaba ya eku bisang kurap Eku patdan mata gugulis nang kislap Pigaganakan kung, kalupa ning undap, Kabud ne mu mapda, king misan a kisap!
Brasil
Labuad at States
INg Brazil atin yang 26 a states (estados, singular estado) at 1 distritu federal (distrito federal): INg Brazil at ding kayang 26 states at Distritu Federal mikawani la karing limang labuad: North, Northeast, Center-West, Southeast and South (Division by Regions).(Division by Regions).
Ing Kanákung Batuin
Kompletung tekstu
Kabang titipa yang atmu kasalusu Magbabo ing tula king ubud ning pusu; Lidlad kong palad ku layun menigapu Manyawad upayang akung makasapu.
Brasil
Kasalpantayanan
Main article: Kasalpantyan king Brazil
Aarif Rahman
I Aarif Rahman (Tsinu: 李治廷, Pinyin: Lǐ Zhìtíng, Jyutping: Lei5 Zi6-ting4), kebaluan ya murin anti mung Aarif Lee, metung yang artista at talakanta king Hong Kong.
Ing Kanákung Batuin
Kompletung tekstu
Dapot, kalmang siwal, karin ya memaltuk Ketang tungatung na ning matas a bunduk; Kambe ning lipatung mamaping lulutuk Ya ing lulun-lulun a maputlang-asuk!
Uyab na ning sintang king pusu misinsin Minta ku king bunduk ban ukyatan ke pin; Bakeng pagdulapan nung nuya man karin King matas a bunduk ing tinipang batwin.
Kanian ku no yatyat ding kanakung gamat At pigmulan ku ne itang pamanukyat; Ing kakung katawan kinatmu yang sugat Dapot sindu ku rin ing pamangalawat..
E mekatipilan bigsu ku menabu Pablasang nung misan ing dulum milalu; Itang Indung Bulan a kaku susulu Agagawa napang kanaku magtampu.
Aldo malabab ne dane ning Alaya Tungatung ning bunduk iniang dasnan ku ya; Agad penintun ke a nung nukarin ya Ing maslag nang batwin ning kakung ligaya.
Ketang kalibudtan ning alkus pabilug--- Tela-batyang kulkul O malating saug; Ketang lugal aita karin ya mebaldug Ing paninapan kung batwin ning panirug.
King malating saug tambing keng tiglusan Ing menabung batwin ning banuang  katasan; Karing aduang palad malale sepupwan Layun maratna keng pekalawan-lawan.
Oini ing Batwin kong sakdal king luningning A mekipatlalu king leguan at santing; Ngening atagpwan ke ni ala yang ningming Karing kakung palad--- abu yang matuling!
Oita ing batwin ning taguimpan ku't tula King tyup na ning angin linimpad, mewala Makanian ya pala ing ningning at sala Matuling yang abung muli mu king ala!
Lengshuijiang
Lengshuijiang Normal School is an institution of higher education in Lengshuijiang, which has no university.
Culoz
Ing Curtafond metung yang commune king French département ning Ain.
Suglung Palwal
45.85°N, 5.78°W
Candamo
Ing Candamo (Asturian: Candamu) metung yang balen king Autonomous Communidad ning Principalidad ning Asturias, Espanya. Ing sepu na iyapin ing Las Regueras king aslagan, Grado king mauli, Illas king pangulu, Castrillón ampong Soto del Barco, Pravia and Salas king albugan.
Judy Ann Santos
I Judy Anne Lumagui Santos-Agoncillo (mibait Mayo 11, 1978 king Menila, Filipinas), a kilala king lagiung Judy Ann Santos o Juday/Judai, metung yang artista king pelicula ampong televesion, product endorser, talacanta, ampong producer da reng pelicula.
Zhuozhou
Ing Zhuozhou metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) king lalawigan ning Hebei, a kalele ning Beijing king pangulu. Panibalan ne ning lakanbalen a kadaneng prefecture (prefecture-level city) ning Baoding.
Greater Yemen
Ing Ar Riyad (Arabic الرياض) Ing Najran (Arabic: نجران) metung yang lalawigan ning Saudi Arabia, atiu king kalibudtan ning bangsa. Atin yang dagul/lapad a 412,000 km² at populasyun a 4,485,000 (1999). Ing kayang lalawigang tungku iyaping ing Riyadh, nung nu iya murin ing bangsang tungku. Deng aliwang balen kayabe na la deng Thadiq,Al Majma'ah, Diriyah, Layla, As Sulayyil at Afif.
Judy Ann Santos
Migumpisa yang magobra antimong anak a artista (child actor) at linage ne kareng maigit anam a pulung pelicula. at sinambut yang labing atlung galal a Best Actress king Drama, Fantasy, Horror, ampong Comedy. Linage ne murin kareng dakal a serie king television, kayabe ne ing Mara Clara ampong Basta't Kasama Kita.
Ange
Ing ange (Curcuma longa) metung yang tanaman a pilmihan (perennial) a yerbang maki rhizome ning familiang laya, ing Zingiberaceae. Katutubu ya king mapali o tropical a dake ning Mauling Asia at mangaylangan yang temperaturang atsu king pilatan ning 20 °C ampong 30 °C (68 °F ampong 86 °F) at marakal dakal a uran kilub ning pabanwa ba yang dagul masalese. Titipunan do banwa-banwa deng tanaman para kareng karelang rhizome, at parakalan da la manibat kareti para keng tutuking panaun ning pamananam.
Nung e la sagiwa, pilan dong oras deng rhizome at kaybat, palangyan do kareng mapaling ornu, at kaybat, dadaldakan da la anggang magi lang polbung kule malalam a dalandan-dilo a maralas dang gagamitang sangkap kareng curry ampo reng aliwang lutu king Mauling Asia ampong Kalibudtang Aslagan ('Middle East), para kareng tina o pangule, o antimong pamye kule king Ing aktibu nang sangkap, yapin ing curcumin, a maki lasang mamait-mait, mamaras-maras, lalasang gabun, at babaung mustard.
Alkoolismu
King kawatásan
"Kulturang Tomador" ing títulu ning isa karing poema king amánung Kapampángan ning talasúlat a Filipínung i Renato Alzadón.
Ati tana naman king Tindajan nang Flor. Pepabuklat kune ining Emperador! Tagayan me Pare! Ibie mu ing pavor, Sukdan me ing basu---padurut me, Senior. Ing inuman tamu king bayang makolor At lunkas la gilas ding dilang Orador, Yang pisabian tamu ing tune nang valor Ning kultura tamung KULTURANG TOMADOR.
Kapamu. Masdan ye ing Kumparing Jose Kaibat nang migsueldo, eman muli bale, Keni ya tataglus ---ka-inuman tane. Palakpakan taya! Oyan ing makyabe! Dapot detang ali byasang maki-ugne King kultura tamung BAHALA NA ABE, Kasaman tala ren! King ditak a bague, Amunan tanalang tumbukan at pate!
Aba! Y Mang Oka kaibat nang mig-sueldu Eya taglus keni---taglus ya king banku; Yang pakibalak na aldo nang mayubu Nitang pangane nang mag-aral Inyeru; Eta ayamyan yan! Nang gagawan tamu? Ing bubung nang bale mumuran yang batu! Kalual na neng abak pilmi nang abau Ing dinat king eran a kinalat tamu.
Abe ko, makanian tamu panugali Etala katulan deng sasanting bili; Nung ing siping bale tane mibabawi Lalu na masampat ya dapat at gawi; Gawa tang paralan ban eya magwagui Pakisiran taya at pisibi-sibi; Maligaya tamung alang mikawani King kultura tamung kultura ding sawi.
Lon yu ing milyari king kumparing Juaning King misan a aldo tiran ne ing Jueting. Ay! Makapakaili! Mengari tang kuting A makibalatu agya sang katiting; Eta pepatugut king kakukutingting Anggang e migpamie mapilan a kusing Oyta, king keraklan tamung babatingting Pati panaya na, tinuking mebating.
Ing kumparing Taba migtinda yang bangus Menangu ya Guagua keti no tataglus; Oyan, ene ikit ing malino signus Ding pipagtinda na kapatad la alus; Bandang tawli rugo kanian na atalus Ali no babalik pera nang meluslus King bayang mipasno ing maplas nang dungus Tinuknang ya rugung king Guagua luluslus.
Ining Kakang  Cenon tiran ne ing pupul Kening bayung bining menibat Masantul Anti tang kirukan king arap nang pasbul Maniawad ta rugung ditak a pagmulmul; Ati nang manapis, ati nang kakaul, Atin nang manangis ampon mabubungsul. Batamung patugut king pamagbitaul Binubud no detang perang kasapunggul.
Ining Bapang Pelis minta ya king Banku Menutang yang pera sinali yang konu Migtinda yang abias, panulu, abonu Minyali yang pale, pepasakul atbu; Minanawa ya bie. Nanung guewa tamu? Linapit ta kaya memanutang tamu; Ta beyaran taya? Tabak mu keng batu, Itamung mibagsak king kayang negosyu.
Nuan la ding atyu na king aliwang bansa Ena no sakup ning kekatang kultura; Dapot makanian man pakirasan tala Indat maus tamu maniad ta karela Kunwa-kunwari mo manandam ta sana, Bayaran tano man ding ipadala ra;. Nanu tang mamayad? King balu ku sana Ala pang misubli metung mu mang pera.
Oyan kakuyug ko makanian ta dapat Panugali tana ing pamag-pabayat; Ing marapat sana miyatyat tang gamat Panikwanan tamung mitigjo, miyangat; Nung eta patugut king pamangalawat King pabagya bagya akwa tang miyukyat Angga king akwa tang dalakit, milipat Ketang bie manawa, malagu, masampat.
Ing pamangandiria e mayap a adle Karing magsumikap a minawa king bie. Bustan talang mukyat ampon managumpe Eta la panyumpang e byasang makyabe; Nung pitutuliran ing tune kayabe Ding asawa tamung kabangal na ning bie King pamangabyayan etala lilele Ibie ta karela ing pamaki-bague.
Ay! Mitablan naku. Lakuan dana ko pa Isundu yu ne mu ing kekatang tula; At keka magtinda, ilista mu na pa Mibayaran karin bukas o makadua; Tungkul naman kening kekatamung paksa Panyaluputan ye anggang eye akwa Ing kabaldugan na a nung nanu yata Culturang Tomador---UGALING TALANGKA!!!
Massieux
Ing Massieux metung yang commune king French departamentu,  ning Ain.
Tago
Ing Tagbina pang-2 yang klasing  balen king lalawigan ning Surigao del Sur, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Tagbina atin yang 24 barangay. • 2
Marsu 23
Ing Marsu 23 ya ing pang 82 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 283 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Marsu 22 - Marsu 24 - Pebreru 23 - Abril 23-- Tala da ngan deng aldo