cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haryana
Maki katlu yang pekamatas a panakitan a en:per capita income king bangsa ing estadu ning Haryana including the largest number of rural crorepatis in India. Metung ya kareng manimunang industrialisadung estadu ning India, at tuturing deng salukuyan a magpalakad king paniulung (growth engine) king India. Ing lakanbalen ning Gurgaon, mabilis yang maging manimunang sentru da reng industriang information technology ampong saken. Atiu king Gurgaon ing Maruti Udyog Limited, ing pekamaragul a gagawang cochi king India, ampo ing Hero Honda Limited, ing pekaragul a gagawang motorsiclu. Sentru la muring industrialisadu deng Panipat, Panchkula ampong Faridabad, at ing Panipat Refinery ing kaduang pekamaragul king Mauling Asia. Atin muring industria ning pamangawang bakal ampong tela a maluat na king estadu.
Mainit
Ing Mainit pang4 yang klasing balen king lalawigan ning Surigao del Norte, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Mainit atin yang 21ng a barangay.
Xingyi, Guizhou
Ing Xingyi metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) king Guizhou king mauli Maldang Republika ning Tsina. Maki lapad yang 2911 kilometru kwadradu ampong populasyun a 740,700 anyang wakas ning 2003. Atyu king lalam ning pamanibala ning Qianxinan Buyei and Miao Autonomous Prefecture.
Mo Yan
I Guan Moye (mibait 17 Febrero 1955), a mas kilala king talipampan (pen name) a Mo Yan, metung yang Isik a nobelista ampong talasulat makuyad a salita (short story writer), a agpang kang Donald Morrison king magasin pambalita (news magazine) ning Estados Unidos a TIME, "metung kareng pikabalwan dili, maralas babawal|[Discussion] ampong paneng mapipiratang talasulat a Isik"("one of the most famous, oft-banned and widely pirated of all Chinese writers"). Sasabyan dang ya ing pakibat ning China kang Franz Kafka o Joseph Heller. at pikabaluan yang dili kareng talabasa king Albugan uling kareng kayang nobelang Red Sorghum ampong Sorghum Wine, a kaybat megawang pelikula, ing Red Sorghum. Anyang 2012, Mirinan yang galal i Mo kapamilatan ning pamananggap king Nobel Prize in Literature uling king kayang obra antimong talasulat a "kapamilatan ning hallucinatory realism piyayanib na la deng kuwentung pangmalda (folk tale), ing amlat ampo ing kasalungsungan a panaun (the contemporary)". ("who with hallucinatory realism merges folk tales, history and the contemporary").
Mahmoud Jibril
I Mahmoud Jibril el-Warfally (محمود جبريل الورفلي), a misusulat murin a Jabril o Jebril o Gebril, (mibait 28 Mayo 1952) metung yang Libyan a pulitikung migsilbing pansamantalang Pun Ministru ning Libya kilub ning pitu ampong kapitnang bulan kanitang Gerang Sibil a Libyan, at migsilbi yang talapamuntuk ning National Transitional Council manibat 5 Marzo anggang 23 Octubre 2011. Migsilbi ya namang Pekapun para kareng Pisasabyan a Internasyonal. Anyang Julio 2012, i Jabril ing pekapun ning metung kareng pekamaragul a partidu king Libya, ing National Forces Alliance.
Universidade Estadual de Feira de Santana
Ing Universidade Estadual de Feira de Santana (pamikuyad: UEFS) metung yang universidad king Brasil.
Mitatag ya kanitang 1976.
Lichuan, Hubei
Ing Lichuan metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) ning Enshi Tujia and Miao Autonomous Prefecture, king mauling albugan nang dake ning lalawigan ning Hubei, Maldang Republika ning Tsina, a maki dayung  52 km king albugan ning Enshi Lakanbalen, ing tungku ning prefecture.
Senado ning Filipinas
Ing Senado ning Filipinas (Ingles: Senate of the Philippines, Tagalug: Senado ng Pilipinas) ing matas a kapulungan ning lehislaturang adwa kapulungan o kamara ning Filipinas, ing Kongreso; ing Kapulungan ding Pekakatawan ing mababang kapulungan. Bibilugan de reng adwang pulu't apat (24) a senador a miyayalal king kabilugan ning Filipinas nung nu magsilbi yang metung a distritu ing kabilugan ning republika king sistemang plurality-at-large voting.
Mágsilbi la reng senador kilub ning terminung anam (6) a banwa, nung nu reng kapitna magsilbi lang titlung (3) banwa, bang siguradung taglus-taglus yang lalakad ing Senado. Anyang sibli ne ning Punbatas ning 1987 ing Senado, migsilbi la anggang 1992 deng senador a miyalal anyang 1987. Anyang 1992, deng labing adwang (12) kandidatung menikwang pekamatas a botu migsilbi la anggang 1998, kabang deng tutuking labing adwa migsilbi la anggang 1995. Kaybat, ing balang senador a miyayalal magsilbi ya king kabilugan ning anam (6) a banwa.
Bukud king mamayun o mag-apruba king balang munikalang leyi o leying pipagtibe bayu ya ibye iti king pamuntuk ba neng pirman, ing Senado mu kabud ing kapulungan a makapag-apruba kareng tratado (treaties), at magsilbing ukum kareng kasung impeachment da reng opisyal. Ing manibala king Senado ya pin ing Presiding over the Senate is the Pamuntuk ning Senado, nung nu ing kasalukuyan a makalukluk ya pin i Juan Ponce Enrile.
Universidade Federal da Bahia
Ing Universidade Federal da Bahia (pamikuyad: UFBA) metung yang universidad king Brasil.
Daram
Ing Daram pang4 yang klasing balen king lalawigan ning Samar, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Universidade Federal da Bahia
Mitatag ya kanitang 1946.
Daram
Deng Barangay
Ing Daram atin yang 58ng barangay.
Jammu ampong Kashmir
Ing Jammu and Kashmir (Dogri: जम्मू और कश्मीर; جموں و کشمیر) ing pekasepu nang estadu ning India king norti. Atiu king kabundukan a Himalayas ing keraklan kaniti. Kalele ne niti ing Pangmaldang Republica ning China king pangulu-aslagan, deng estadu ning Himachal Pradesh ampong Punjab king mauli, ampo reng dake ning Kashmir a tatalnan ning Pakistan, ing Azad Kashmir king albugan ampo ing Northern Areas king pangulu-albugan. Sadia neng kayabe ning sadiang estadung mardika o princely state ning Jammu and Kashmir ing lugal a iti, at ngeni, pipapaten de ring China, India ampong Pakistan. Ing aus da king Jammu and Kashmir king Pakistan, Indian-occupied Kashmir (Kashmir a sasakupan ning India), at deng aliwang ahensiang internasiunal, Indian-administered Kashmir (Kashmir a panibalan ning India).
Atlu lang labuad deng bibilug king Jammu and Kashmir. Ing Jammu, ing Kashmir valley (lambak ning Kashmir) ampo ing Ladakh. Ing Srinagar ing tungkung pangkaleldo (summer capital), at ing Jammu ing tungkung pangkarimlan (winter capital). Kabang ausan deng Paradise on Earth ing Kashmir valley (lambak ning Kashmir), pupuntalan da lang tia pulu-pulung libung peregrino o pilgrim a Hindu ampong Muslim deng dakal a karinan a banal o shrine king Jammu. Ing Ladakh naman, a ausan dang "Little Tibet" (Malating Tibet), pikabaluan ya king kayang leguan uling kareng mangalaut nang bunduk, ampo ing kayang culturang Buddhist.
Culleredo
Ing Culleredo metung yang balen ning Espanya king Lalawigan ning A Coruña, metung a makasariling communidad ning Galicia.
Cataingan
Ing Cataingan pang3 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Cataingan atin yang 36 a barangay.
Larawan ning aldo
Ing larawan ning aldo metung yang letratung miyayalilan aldo-aldo king metung a letratu ibat king Featured pictures (mepiling letratu).
Dalerayan
featured picture candidates. featured pictures candidates archive para king pamitukituki.
Ing pamanabe ning larawan ning aldo king kekang user page
Malyari meng palub ing larawan king kekang user page o talk page kapamilatan ning pamandagdag king makatuki (makalto ya king babo ing bersion a ini). Lunto ya king metung a kahun a maki leparan a anam a ralan (600) a pixel, at maki ditak a sulat a makaparikil king articulu nung nu ya makabili ing larawan. Malyari ya murin ing bersion a alang sulat kapamilatan ning .
Malyari muring gawang sarili mung pamanayus (layout) ning Larawan ning Aldo, nung sakaling e la bage king kekang user page deng bersion a atyu na. Pisamut-samut mu la reng makatuking sangkap ba kang gawang sarili mu. Gumana ya mu ing sistemang iti kareng Larawan ning Aldo manibat Enero 1, 2007. Siguraduan meng alilan ing  ketang ustung petsa. Para king metung a bersiong manaliling dili na, gamitan me ing (example: ).
Atin pang adwang karagdagang layout a tambing nang misamasan (pre-defined) Malyari ya muring permanenting ibili ing Larawan ning Aldo para king metung a mepiling aldo. Idagdag me mu ing particular a bilang (value) ketang petsang buri mu. Alimbawa, ing Larawan ning Aldo ngeni anti ya kaniti . Malyari mu la muring gamitan deng balangkas (parameter) ning petsa kareng aliwang apusan o template. Nung buri mo retang sadya nang megawa, agamit mu la rin deng date parameter kareta, anti kaniti: o . Pasibayu, Gumana ya mu ing sistemang iti kareng Larawan ning Aldo manibat Enero 1, 2007.
Deng minunang larawan ning aldo
Nung buri meng permanenting iyabe ing metung a Larawan ning Aldo a mepili king pilatan ning Noviembre 1, 2004 at Diciembre 31, 2006, gamitan me ing makatuki: o. Alimbawa,.
Den namang Larawan ning Aldong mepili manibat ketang Mayo 2004 anggang Octubre 2004, malyari la mung puntalan kapamilatan da reng archivo para king balang bulan (month-at-a-time), at malyari lang ibili kareng user pages nung gamitan ya ing standard image syntax.
Nobiembri 27
Ing Nobiembri 27 ya ing pang 331 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 34 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Nobiembri 26 - Nobiembri 28 - Octubri 27 - Disiembri 27-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Colorado
{|
Malimono
Ing Malimono pang5 yang klasing balen king lalawigan ning Surigao del Norte, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Malimono atin yang 14 a barangay.
Changzhou
Ing Changzhou metung yang lakanbalen a kadaneng prefecture (prefecture-level city) king mauli nang dake ning lalawigan ning Jiangsu king Maldang Republika ning Tsina. Sadya ing lagyu na Yanling, Lanling, Jinling, ampong Wujin. Atyu king mauli nang pampang ning Ilug Yangtze ing Changzhou, a kalele ning tungkung panlalawigan ning (provincial capital) ning Nanjing king albugan, Zhenjiang king pangulung albugan, Wuxi king aslagan, ampo ing lalawigan ning Zhejiang king mauli. Atyu ing lakanbalen king mabandi o makwaltang Yangtze Delta ning Maldang Republika ning Tsina.
Diabetes mellitus type 2
Ing Diabetes mellitus type 2 o kaya Type 2 Diabetes (dati mayayaus a alang- insulin-mamasa keng diabetes mellitus (NIDDM), o kaya pangatin idad a daratang a diabetes) metung yang metabolic sakit nung nu atin lalaban keng insulin o keng English insulin resistance, magkulangan insulin ampong hyperglycemia (matas mayumu). Iti mamantini ya kapamilatan ning pamanaliwa keng pamamangan o kaya mag dieta la at magpakapawas anti mong lalakad, pupulayi, mamyalung bola, at aliwa pang kawangis keng magpakapawas. Dakal ka reng bangsang manalkus darakal la reng mikikiatin diabetes type 2, at atin mayayakit na ding aliwang bangsa tuki la naman keng agus a ini kareng daratang a banua. Ing CDC memye neng salita na iting pamaglaganap maging neng pangmalawakan o epidemic. Karagdagan na pa niti, ing sakit a ini keraklan mayayakit ya mu kareng ating idad maiggit 40, liwas keng Diabetes mellitus type 1, ngeni mayayakit ya kareng anak ampong bayung tau at dalaga, nung nu isipan ra ing pangarakal da reng atin diabetes ing uli na iyapin ing mengataba la reng tau keng lupung da reti, agiang pang ditak la pamu.
Dafeng
Ing Dafeng (Chinese 大丰) metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) a sakup ning   Yancheng, a metung kareng labing atlung  (13) lakanbalen a kadaneng prefecture (prefecture-level city) king lalawigan ning Jiangsu. Atyu king Pangulung Kapatagang Jiangsu ing Dafeng, at maki bebe dayatmalat yang 112 km. King kayang kasalesayan, ing Dafeng ing metung kareng pekaragul a lugal a gagawang asin, at pikabaluan ne ngeni king kayang mayap pamandatila kalikasan ampo kareng dakal nang national conservation park. Atyu king lakanbalen ing pekamaragul national nature reserve para king malagad a uri ning usa, ing Père David's Deer o Milu (麋鹿) king Isik.
Diabetes mellitus type 2
Ena kalupa ning Type 1 diabetes, ditak mung mikaketoacidosis la keng Type 2 diabetes, agiang era pa balu. Metung a uyab a mapalyari iyapin ing nonketonic hyperglycemia nung nu iti delikadu mu naman, agiang dapat yang maulu king aliwang paralan. Ing mangasakit at dakal a sangkan a pamanalili ning metabolismu keraklan miraras keng pangasira at pamanggamit da ring laman lub, lalunglalu na ing cardiovascular system karing aduang tinduk. Iti pupunta keng pangatindi ning sakit o morbidity ampong pangamate kareng aduang tinduk a patienti, dapot deng adua atin lang pamialiwa karas keng penibatan ampong pamamanulu agiang pareu la dame.
Ryūkyū Islands
Ding Ryukyu Pulu, keng Japanese mayayaus la naman Nansei Pulu Nansei Islands (南西諸島) (kabaldugan na Mulingalbugan a Pulu) kadena lang pulung Japon king albugan ning Pacific Ocean king aslgan danggut ning Aslagan Dayat Malat ning Tsina. Makayatsat la maulingalbugan manibat keng pulu na ning Kyūshū anggang pulu ning Taiwan. Deng pulu makadake la karas keng administratibu at ilapin deng Satsunan a Pulu king pangulu,a sasakupan ning Kagoshima Prefecture, at Ryukyu Shotō king mauli, a sasakupan ning Okinawa Prefecture, Japan (Yoron Pulu iya ing pekamauling pulu na ning Satsunan at ning Yonaguni  ing pekamauli da ring Ryukyu Pulu). Ing pekamaragul kareng pulu iyapin ing Okinawa Pulu.
Polandball
Ing Polandball, a awsan da mu namang countryball, metung yang user-generated internet meme a migumpisa king /int/ board ning Aleman o German imageboard a Krautchan.net anyang kadwa nang dake ning 2009. Makalto ya ing meme kareng dakal a online comics, nung nu ra la papakit deng bangsa antimong mangabilug a tauan a makisabi, maralas king e matulid a Ingles, at kaylyan do reng pambangsang stereotypes ampo ing pamiugnayan da reng bangsa. Ing istilung iti, awsan deng Polandball (agyang e kayabe ing Poland kareng tauan a cartoon) ampong countryball (o, nung dakal la, countryballs).
Ryūkyū Islands
Pun Pulu
Ining talang iti meyakua ya keng kasalungsungan a geografia ning Japan:
Kalinangan
26.33278°N, 127.74889°W
Cawayan
Ing Cawayan pang3 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Cawayan atin yang 37ng barangay.
Pebreru 5
Ing Pebreru 5 ya ing pang36 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 329 aldong (330 king laktong banua) makatagan king banua, kaibat na ning aldong aini.
Suglung Palwal
Pebreru 4 - Pebreru 6 - Eneru 5 - Marsu 5-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Negros Oriental
Ing Negros Oriental metung yang lalawigan ning Filipinas aitu king labuad Kalibudtang Visayas. Sasakupan ne ing kapitnang maulingaslagan ning pulung Negros, at ing Negros Occidental ya ing kapitnang bandang albugan. Ing Negros Oriental makayarap ya king Cebu king aslagan sumangid ning Tañon Strait at Siquijor king mauling aslagan. Ing kayang balen tungku ya pin ing Dumaguete Lakanbalen. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Tau at Kalinangan
Ing eganaganang papulasyun ning Negros Oriental's 1,126,061 ya agpang keng 2000 sensus, at maging yang pang 20ng pekamarakal a tau bilabng lalawigan ning bangsa. 34.5% ning papulasyun atiu ka reng limang lakanbalen a Dumaguete, Bayawan, Tanjay, Bais, at Canlaon.
Sebuánu yang amanu da reng 95% ning papulasyun at Ilonggu iyang gagamitan da reng mitagan a 5%. Filipino at English aintindian da reng keraklan.
Pamagsiasat
Agriculture iya ing pekaindustria ning Negros Oriental. Deng kayang pekapupuluan ilapin deng atbu, maiz, buku at pale. King kayang pampang, pamanasan iya ing karelang pagkabiayan. Deng tau manyese lang baka, plasdan at pamanyutung. Atin mu rin mineral a depositu kalupa ning gintu, pilak at tansu.
Politika
Ing Negros Oriental atin yang 20 balen at 5 lakanbalen.
Napa County, California
Suglung Palwal
For more information go to Napa Valley.com
Gandara
Ing Gandara pang3 yang klasing balen king lalawigan ning Samar, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Gandara atin yang 69 a barangay.
Amai Manabilang
Ing Bumbaran metung yang  balen king lalawigan ning Lanao del Sur, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Bumbaran atin yang 17ng barangay.
Charleville-Mézières
Ing Charleville-Mézièresmetung yang balen at commune king Ardennes département king mauling France.
Butig
Ing Butig metung yang  balen king lalawigan ning Lanao del Sur, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Butig atin yang 16 a barangay.
Photosynthesis
Ing photosynthesis metung yang maulagang prosesung biochemical nung nu ra gagamitan deng tanamans, en:algae, at mapilang bacteria ing gagamit king enerhiya ning aslag ning aldo bang gawang pamangan. Nung pakalon mu, magdependi la king enerhiyang ibat king photosynthesis deng alus eganaganang mabibye para king karelang pamangan, anya kaylangan ya bang mika bye king Yatu. Ini murin ing panibatan ning oxygen a maragul a dake ning atmosphere ning Yatu. Phototroph ing aus da kareng organismung gagawang enerhiya kapamilata’ning photosynthesis.
autotroph la reng tanaman. Ing buri nang sabyan niti, agyu rang gawang (synthesize) pamangan diretsu manibat kareng inorganic compound, imbes na kanan do reng aliwang mabibye o gumamait materyal a ibat karela. Ing peka kapansin-pansin, gagamit lang carbon dioxide gas ampong danum bang gawang mayumu ampong [:en:oxygen|oxygen]] gas. Manibat king photosynthesis ing enerhiya para kareng prosesung deti. Alimbawa, ining makatuki ing pangkabilugan a equation para king pamangawang glucose, metung a simple sugar:
C6H12O6 (glucose) + 6O2
Magagamit ya ing glucose bang gawa o maglalang kareng aliwa pang organic compound, antimo itang materyal a pagbalangkas (building material), ing cellulose, o malyari yang gamitang panangab (fuel). Malilyari ini king respiration, a mararapat kareng animal ampo kareng tanaman. King pangkabilugan, ini ing baligtad ning atyu king babo: mag-react ya ing glucose ampo reng aliwang compound king oxygen ba yang lunto ing carbon dioxide, danum ampong chemical energy. Nanupata, malilyari iti king metung a komplikadung prosesung maki tuki-tuking balitang o dake, at maragul ing pamiyaliwa da reti karetang pekadetalye.
“Darakap” (capture) lang sala deng tanaman kapamilata’ning pigment a en:chlorophyll, a babye king aluntyan dang kule. Makapalub iti kareng organelle (lulanan king kilub da reng cells) a awsan dang chloroplast. Agyang maki chloroplast la reng eganaganang dake nang aluntyan (berdi) ning tanaman, kareng bulung ibat ing keraklan king enerhiyang magagawa. Atin yang kapitnang milyung chloroplast ing balang milimetru kwadradu da reng celula kilub ning tissue ning bulung. Mitatakpan yang panteng cuticle a balamu biria {waxy) at e mababasa ing kilwal ning bulung; sasabatan na niti ing sobrang pamaglub ning aslag ampong pangawala ning danum. Ita namang epidermis, a malino at alang kule, paburen nang lulub ing sala bang miras iti kareng celulang palisade mesophyll, nung nu malilyari keraklan ing photosynthesis.
Ing photosynthesis kareng algae ampong bacteria
Ala lang chloroplast deng photosynthetic bacteria, at keta mismung kilub ning celula malilyari ing photosynthesis. Deta namang cyanobacteria, atin lang chlorophyll ampong oxygen, kalupa da reng chloroplast – at sasabyan da ping ibat la kareti deng chloroplast. Deta namang aliwang photosynthetic bacteria, myayaliwa lang uri pangule (pigments). Mayayaus lang bacteriochlorophyll deti, at e la gagawang oxygen.
King molecular level
Mas dakal ya bibyeng enerhiya ing photosynthesis para kareng aliwang wavelength ning sala. Kareng tanaman, adwa la reng en:photosystem a magagamit, at pareu lang peka-aktibu la reti pilatan ning 700 ampong 680 nanometer. Nanupata, atin muring aliwang wavelength nung nu ya matas ing photosynthesis (awsan dong “peak” o taluktuk king action spectrum ning proseung iti).
Maglakbe ing salâ antimong kaptas o paketi (packets) ning enerhiyang awsan dang photon, tatanggapan de king pormang anti kaniti deng chlorophyll molecule (a makabalangkas bang tanggap salâ) a makakutkut kareng mangabilug a thylakoid (thylakoid disks). Istung tinanggap lang proton deng molecule ning chlorophyll, magpalwal (release) la reting tidwang electron, a midadala king electron transport chain, a kawangis na nitang atyu king respiration. Magagamit ing karelang enerhiya para king en:photophosphorylation, a gagawang en:adenosine triphosphate (ATP), a yang manimunang “energy currency” o pekakwaltang pang-enerhiya king cell.
King photosystem I, mibabalik la king chlorophyll deng electron. King photosystem II naman, magagamit la ba yang paganan ing reaction
Tandanan tamung king danum mu manibat ing oxygen, at e king carbon dioxide, a gagamitan da reng tanaman. Ing minunang migmunikala kaniti yapin i en:C. B. van Neil kanitang dekada treinta (1930s), a menigaral kareng photosynthetic bacteria. Liban kareng cyanobacteria, gagamit lang reducing agent deti antimo ing sulfide o hydrogen, anya alang oxygen a lalto.
Dakal la pang myayaliwang prosesu deng paganan ning ATP at NADPH a bunga ning photosynthesis. Kareng tanaman, ing pekamaulaga kareti yapin ing Calvin cycle, nung nu ya miyayalis ing carbon dioxide ba yang maging ribulose (at manibat karin aliwa pang mayumu, antimo ing PGAL, a magi namang glucose, at neng kayi, protina. Ing aus da kareti, light independent reaction, uling malilyari la agyang maralumdum o alang salâ.
Nanupata, nung dakal ing oxygen king chloroplast kumpara king carbon dioxide king sanu mang sangkan, alimbawa king masukal a “undergrowth” (tutubu king lalam ning kakewan o pulû) o neng makasara la reng stomata, malyaring marapat ing photorespiration. Metung yang counter-productive pathway iti (salungat ya king karapatdapat), at lalabanan na ing pamangawang mayumu.
Pamanuklas
Agyang e la pa lubusang malino deng mapilan kareng tukituking dake ning photosynthesis, balu ta ne ing pangkabilugan equation na niti manibat kanitang siglung 1800.
Inumpisan nang Jan van Helmont ing pamanyaliksik king prosesu kanitang libutad ning siglung 1600. Maingat neng sikdan ing mass ning gabun a ginamit ning tanaman, ampo ing mass ning tanaman kabang daragul ya iti. Anyang apansinan nang ditak mu ing pamanaliwa ning mass ning gabun, inula (hypothesized) nang king danum manibat itang karagdagang mass ning tanaman, uling ini mu ing miraragdag ketang tanaman a makapasu. Ustu yang bagya ing ulang ini – ibat murin king danum, at king carbon dioxide, ing maragul a dake ning mass a miragdag. Nanupata, keti megumpisa (signalling point) ing ideyang ibat kareng sangkap (inputs) ibat king photosynthesis ing keraklan king biomass ning tanaman, at e king mismung gabun.
Atuklasan na namang [[:en:Joseph Priestley, a metung a kimiko (chemist) ampong ministru, a nung kewani ne ing angin king garapun a bubug (glass jar) at menyindi yang kandila kilub na niti, agad yang matatda ing kandila, agyang maragul ya pa ing kandila. Abalu na muring “masusugat” (injured) ya murin king angin ing metung a dagis. Kaybat, apakit nang “apakayap” ne ning metung a tanaman ing angin a “asugat” ning tanaman o ning dagis.
Kanitang 1778, inulit nong en:Jan Ingenhousz, a doktor king korti ning Emperadora ning Austria, detang eksperimentu nang Priestley. Atuklasa’nang atin yang kaugnayan ing aldo ampo ing salâ king tanaman anya agyu nang myeng mapilang oras ning metung a dagis.
Ketang 1796, apakit nang Jean Senebier, metung a pastor a Frances, a ing CO2 yapin ing “melarin” o “mesugat” a angin, at lulub ya iti kareng tanaman king photosynthesis. E miglwat, apatunayan nang Nicolas-Théodore de Saussure a e mu ibat king pamanyipsip nang CO2 ing pamandagdag king mass ning tanaman, nun e king danum a lulub. Anya mekumpletu ya ing pangkabilugan a reaction nung nu ya magagawa ing pamangan (antimo ing glucose) kapamilatan ning photosynthesis.
Digdagan da reng makabayung siyentipiku ing pundasyun ning belwan (knowledge) ibat karetang siyentipiku dareng milabasan a siglu, at dakal la atuklas.
Therefore, in light the electron acceptor is reduced and oxygen is evolved. Gewa neng Robin Hill ing mumunang eksperimentung magpatuneng ibat king danum ing oxygen a magbunga king photosynthesis da reng tanaman kanitang 1937, at inulit ne iti kanitang 1939. Pepakit nang magpalwal lang oxygen deng makakawaning chloroplast neng ating e karaniwan a reducing agent antimo reng iron oxalate, ferricyanide o benzoquinone kaybat dang mibilad king salâ. Oyni ing Hill reaction
O2, nung nu ing A ing electron acceptor o tatanggap kareng electron.
Di Samuel Ruben at Martin Camen naman, ginamit lang radioactive isotope ba rang abalu nung ibat pin king danum ing oxygen a metung kareng bunga ning photosynthesis.
Melvin Calvin and his partner Benson were able to puzzle out each stage in the dark or light-independent phase of photosynthesis, known as the Calvin Cycle. Alutas do ri Melvin Calvin, ampo ing kayang kayabe king obra (partner) a i Benson, ing tungkul king balang dake ning dark o light independent phase (e mangaylangan salâ) ning photosynthesis, a awsan dang Calvin Cycle.
Atuklasan nang Rudolph A. Marcus, metung a siyentipikung sinambut Nobel Prize, nung nanu ing gamit na at kabaldugan ning electron transport chain.
Deng detalye
Deng metabolic pathway a maki kaugnayan king photosynthesis:
Ding suglung a palual
and Photosynthesis - The Virtual Library of Biochemistry and Cell Biology]
Daigny
Ing Daigny 'metung yang balen at commune king Ardennes département king pangulungaslagan ning France.
Nobiembri 29
Ing Nobiembri 29 ya ing pang 333 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 32 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Nobiembri 28 - Nobiembri 30 - Octubri 29 - Disiembri 29-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Pebreru 6
Ing Pebreru 6 ya ing 37ng a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 328 aldong (329 king laktong banua) makatagan king banua, kaibat na ning aldong aini.
Suglung Palwal
Pebreru 5 - Pebreru 7 - Eneru 6 - Marsu 6-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Mary Roberts Rinehart
I Mary Roberts Rinehart (Agosto 12, 1876 – Setiembre 22, 1958) metung yang Americanang talasulat libru, a marlas dang ausang Americanang Agatha Christie, oneng misulat ya ing mumunang nang nobelang misteryo labing apat (14) a banwa bayu itang kang Christie. Ya ing tuturing dang menimbentu king "Had-I-But-Known" school of mystery writing. Miglalang ya mu namang supercriminal a makasulud costume, a mayayaus "the Bat", a abanggit nang Bob Kane a metung kareng inspirasyun ning kayang "Batman."
Suglung palwal
Pikwanan
Tala da reng balen ning Tarragona
Iti ing tala da reng balen king lalawigan ning Tarragona king autonomous community ning Catalonia, Espanya.
Laen ya rin Comarques ning Catalonia.
Champdor
Ing Champdor metung yang commune king French département ning Ain.
46.01722°N, 5.59722°W
Claveria, Masbate
Ing Claveria pang4 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Claveria atin yang 22ng barangay.
Deng Amanu
D
i'Bold text'' '''
Hinabangan
Ing Hinabangan pang4 yang klasing balen king lalawigan ning Samar, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Hinabangan atin yang 21ng a barangay.
Qianjiang, Hubei
Ing Qianjiang metung yang lakanbalen a kadaneng sub-prefecture (sub-prefecture-level city) king mauli-kalibudtan nang dake ning lalawigan ning Hubei, Maldang Republika ning Tsina.
Arellano University
Ing Arellano University metung yang universidad ning Filipinas. Mayayakit ya king University Belt king Menila.
Calanogas
Ing Calanogas pang5 yang klasing  balen king lalawigan ning Lanao del Sur, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Calanogas atin yang 17ng barangay.
Euilly-et-Lombut
Ing Euilly-et-Lombut metung yang balen at commune king Ardennes département king Champagne-Ardenne labuad.
Finlandia
Ing Finlandia (Finnish: Suomi, Swedish: Finland), ing opisyal a alagyu Republika ning Finlandia (Finnish: Suomen tasavalta, Swedish: Republiken Finland), is one of the Nordic countries. Atiu king pangulung Europa, ing sepu na ing Dayat Malat ning Baltic nung nu ing Gulf ning Finland atiu king mauli at ing Gulf ning Bothnia king albugan. Ing Finland atin yang sepung gabun kayagape ning Sweden king albugan, Norway king pangulu at ing Russia king aslagan. Ing Åland a Pulu, king makalual king maulingalbugan nang pampang sakup la keng Finnish sovereignty dapot atin lang makasariling autonomy.
Euilly-et-Lombut
Ing populasyun ning commune (inyang 1999) 114, mengabaswasan la manibat inyang 1962 census, inyang populasyun 147 ya.
Finlandia
Ing Finland pang labing atlu yang ranku agpang keng 2005 United Nations Human Development Index.
Nobiembri 28
Ing Nobiembri 28 ya ing pang 332 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 33 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Nobiembri 27 - Nobiembri 29 - Octubri 28 - Disiembri 28-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Macheng
Ing Macheng lakanbalen ya king pangulung aslagan nang dake ning lalawigan ning Hubei, Maldang Republika ning Tsina, a makalele kareng lalawigan ning Henan king pangulu ampo ning Anhui king pangulung aslagan. Metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) king lalam ning pamanibala ning Lakanbalen ning Huanggang at tatagkil king mauli rang dake ding Kabundukan ning Dabie. Maki sakup yang manga 3600 km2 ing lakanbalen, nung nu kayabe la ring 700 a nayun ampong malating balen. Ing kabilugan nang populasyun, 1.2 milyun anyang tauling census.
Curtis, Galicia
Ing Curtis metung yang balen ning Espanya king Lalawigan ning A Coruña, metung a makasariling communidad ning Galicia. Ing kayang tungku iyapin ing La Viridiana king Teixeiro, nung nu ing atiu karin ing bulwagan balen.
Nobiembri 30
Ing Nobiembri 30 ya ing pang 334 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 31 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Nobiembri 29 - Disiembri 1 - Octubri 30 - Disiembri 30-- Tala da ngan deng aldo
Pilar, Surigao del Norte
Ing Pilar pang5 yang klasing balen king lalawigan ning Surigao del Norte, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Pilar atin yang 15ng barangay.
Araullo University-PHINMA Education Network
Atyu king dake nang aslagan ning lakanbalen (ciudad) ing centru nang campus ning 'Araullo University, limang minutu manibat king kabalenan ning Cabanatuan Lakanbalen, Filipinas. Metung yang institucion ning matas a pamanigaral a nonsectarian ing universidad.
Kapagnasan ning Araullo University ing magi yang manimunang universidad king Kalibudtang Luzon. Uling masikan ya king English communication at information technology, maki kagiwan yang munye matas a uring pamagaral a malyaring maging susi kareng pipagobran ning yatu.
Bayu pamu, semasan no ning Araullo University, PHINMA Education Network deng kayang facilidad ba yang lalung makapamyeng matas a uring pamagaral.
Atin yang elementaria, segundaria, colegiu at graduate program ing Araullo University. Kayabe la kareng cursu na king colegiu deng nursing, criminology, commerce at accounting, education, political science, ampo ing civil at geodetic engineering.
Suglung a Palwal
http://www.aupen.edu.ph/
Dodro
Ing Dodro metung yang balen ning Espanya king Lalawigan ning A Coruña, metung a makasariling communidad ning Galicia.
Dimasalang
Ing Dimasalang pang5 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate,     Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
David Mitchell
I David Stephen Mitchell (mibait aniang 12 January 1969) metung yang novelistang Ingles. Mekasulat neng limang novela, nung nu reng adua me-shortlist la king Booker Prize.
Dimasalang
Deng Barangay
Ing Dimasalang atin yang 20ng barangay.
Jiabong
Deng Barangay
Ing Jiabong atin yang 34 a barangay.
Champfromier
Ing Champfromier metung yang commune king French département ning Ain.
Pebreru 7
Ing Pebreru 7 ya ing pang38 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 327 aldong (328 king laktong banua) makatagan king banua, kaibat na ning aldong aini.
Suglung Palwal
Pebreru 5 - Pebreru 8 - Eneru 7 - Marsu 7-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Fumay
Fumay metung yang balen at commune king Ardennes département king France, malapit a malapit keng Belgian a sepu.
Chanay
Ing Chanay metung yang commune king French département ning Ain.
Fumay
Suglung Palwal
49.99417°N, 4.7075°W
Disiembri 1
Suglung Palwal
Nobiembri 30 - Disiembri 2 - Nobiembri 1 - Eneru 1-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Dumbría
Ing Dumbría metung yang balen ning Espanya king Lalawigan ning A Coruña, metung a makasariling communidad ning Galicia.
Kansasaga
Ing kansasaga (Abrus precatorius), a ausan dang jequirity, Crab's eye, rosary pea, John Crow Bead, precatory bean, Indian licorice, Akar Saga, gidee gidee o Jumbie bead king Ingles, (ing tauli king Trinidad & Tobago) metung yang payat ampong pilmihan (perennial) a baging a kukulate kareng dutung, palungpung ampong bakud a palungpung (hedge). Metung yang legume a maki makabang bulung a maki tela-pakpak (pinnate) a bulung-bulungan (leaflets).
Pikabalwan yang dili ing tanaman kareng kayang butul o binî, a gagamitan da antimong butil (ning rosaryu o kwintas), at kareng instrumentung percussion o papalwan o pupulpukan. Mákalasun ya iti uling king abrin. Katutubu ya king Indonesia ining tanaman, at tutubu ya kareng lugal a mapali o tropical o mapaling bagya o subtropical ning yatu nung nu ya mídala. Maralas, mági yang dikut (weed) at matalik yang kumalat kareng lugal nung nu ya midala.
Disiembri 2
Ing Disiembri 2 ya ing pang 336 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 29 aldong makatagan king banua.
Venancio Q. Samson
I Ámung Venancio Q. Samson metung yang Kapampangan talasulat. Ia ing meglikas keng diccionario nang Fray Diego Bergaño a mipansagan Diccionario de Romance en Pampango. Linikas niya mu rin ing Biblia a mipamansagan a Ing Bayung Bibliang Capampangan
Disiembri 2
Suglung Palwal
Deng Aldo
Shishou
Ing Shishou metung yang lakanbalen a kadaneng kondadu (county-level city) king lalam ning pamanibala ning lakanbalen a kadaneng prefecture (prefecture-level city) ning Jingzhou, king mauli nang dake ning lalawigan ning Hubei, Maldang Republika ning Tsina.
Chaneins
Ing Chaneins metung yang commune king French département ning Ain.
Chanoz-Châtenay
Ing Chanoz-Châtenay metung yang commune king French département ning Ain.
Disiembri 3
Ing Disiembri 3 ya ing pang 337 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 28 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Deng Aldo
Disiembri 4
Ing Disiembri 4 ya ing pang 338 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 27 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Disiembri 3 - Disiembri 5 - Nobiembri 4 - Eneru 4-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Pebreru 8
Ing Pebreru 8 ya ing pang39 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 326 aldong (327 king laktong banua) makatagan king banua, kaibat na ning aldong aini.
Suglung Palwal
Pebreru 7 - Pebreru 9 - Eneru 8 - Marsu 8-- Tala da ngan deng aldo
Herpy-l'Arlésienne
Herpy-l'Arlésienne metung yang balen at commune king Ardennes département king Champagne-Ardenne labuad. Ing 1999 census lalage ne ing populasyun a 155 a katau.
Shiyan
Ing Shiyan metung yang lakanbalen a kadaneng prefecture (prefecture-level city) king pangulung albugan nang dake ning lalawigan ning Hubei, Maldang Republika ning Tsina.
Givet
Givet metung yang balen at commune king Ardennes département king France, malapit a malapit keng Belgian a sepu. Atiu king ilug ning Meuse nung nu y Charles V, Holy Roman Emperor, telakad ne ing kuta ning Charlemont.
Pebreru 9
Ing Pebreru 9 ya ing pang40 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 325 aldong (326 king laktong banua) makatagan king banua, kaibat na ning aldong aini.
Suglung Palwal
Deng Aldo
Zunyi
Ing Zunyi metung yang lakanbalen a kadaneng prefecture (prefecture-level city) king pangulung dake ning lalawigan ning Guizhou, Maldang Republika ning Tsina a atyu king pilatan ning tungku ning lalawigan, ing Guiyang king mauli ampo ing  Chongqing king pangulu, a kalele na murin ning Sichuan king pangulu albugan. Kayabe ning Guiyang ampong Liupanshui, metung ya kareng maulagang diling lakanbalen ning lalawigan. Ing dakeng urbanisadu (o metro) bibilugan de reng adwang distritung urban ning lakanbalen, a maki populasyun a 1,095,189 people, at ing mabilug a prefecture, maki populasyun yang 6,127,009 anyang 2010 census.
Ditsaan-Ramain
Ing Ditsaan-Ramain metung yang   balen king lalawigan ning Lanao del Sur, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Ditsaan-Ramain atin yang 34 a barangay.
Esperanza, Masbate
Ing Esperanza pang2 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Esperanza atin yang 20ng barangay.
Charix
Suglung Palwal
46.18306°N, 5.68417°W
Atbu
Ing Atbu Sugar cane keng English (Saccharum) metung yang genus a 6 anggang 37 species a matas a dikut (familia Poaceae, tribu Andropogoneae), katutubu kareng maligamgam a lugal  a labuad ning Matuang Yatu. Atin lang manabanabang pisuglung a fibrous stalks nung nu dakal lang mayumu at atin sukad a mga 2 anggang 6 metru katas. Deng atbu species piayasawa dala, at ding pangcommerciu ilapin deng complex hybrid.
Atbu bilang pamangan
Kareng bangsa nung nu ing atbu mitatanam ya, dakal a la agagawang pamangan manibat keng atbu. kalupa ring:
Disiembri 5
Ing Disiembri 5 ya ing pang 339 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 26 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Disiembri 4 - Disiembri 6 - Nobiembri 5 - Eneru 5-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Mandaon
Ing Mandaon pang2 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate,  Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangays
Ing Mandaon atin yang 26 a barangay.
Connecticut
Ing Connecticut metung yang state atiu king labuad ning New England na  ning pangulungaslagan United States. Ing state makasepu ya keng New York keng albugan ampong mauli (Long Island keng dyat malat), Massachusetts keng pangulu, ampong Rhode Island keng aslagan.
Disiembri 6
Ing Disiembri 6 ya ing pang 340 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 25 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Disiembri 5 - Disiembri 7 - Nobiembri 6 - Eneru 6-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Miriam Defensor Santiago
I Miriam Defensor Santiago (mibait Miriam Palma Defensor anyang Junio 15, 1945) metung yang mepiling Ukum ning International Criminal Court ampong kayanib ning Senado ning Filipinas. Metung yang abogada, sadyang ukum, ampong propesor ning leying pang-punbatas ampong leying internasional (constitutional law and international law). Migsilbi yang Komisyonado ning Pamaglipat ampong Pamagpalwal (Commissioner of the Bureau of Immigration and Deportation) anyang 1988, ampong Kalihim ning Repormang Agraryo manibat and the Secretary of the Philippines' Sakdalan ning Repormang Agraryo manibat 1989 anggang 1991. Ya ing talatátag ampong kasalukuyang pekapun ning panglibutad-wanan a People's Reform Party a ka-alyadu ning sadyang pamuntuk Gloria Macapagal-Arroyo, at metung yang Laureado ning Ramon Magsaysay Award para king serbisyong pangkapamahalan.
Tinagal ya para king katungkulan a Pamunuk ning Filipinas anyang 1992 i Defensor Santiago;ya ing mumuna king pamamilang kareng botu kareng mumunang limang aldo, oneng bandang tawli mesambut ya king pilatan a ala pang metung a milyung botu kareng atlung pulu't anam a milyung (36,000,000) a botu. Sasabyan dang mika maleparan a pirait king kampanya, at mika kapansin-pansin a blackout king kuryenti kaybat da reng mumunang limang aldo. Minapag yang protesta, dapot tebili re ini uli ning teknikalidad anyang tinagal ya at sinambut para king pwestu king Senado.
Maralas deng babalita i Miriam kareng internasional a pahayagan uli ning kayang charisma, makuleng pangatau ampong kasebyan a nakaugne kaya, anya gad neng lalapitan ning balita.Anyang 1997, pinili ne ning metung a magasin king Australia antimong metung kareng mayupayang diling bábai king yatu (one of "The 100 Most Powerful Women in the World"). Kareng tawling banwa, Mas bayu kaniti, megi yang manimunang talapagsalita (keynote speaker) ning kapulungang internasional laban king korupsyon king Sydney, Australia. Antimong senador, ya ing migdala ampong minantabe king pangapasar na king Senado ning Filipinas ning UN Convention Against Corruption.
Disiembri 7
Ing Disiembri 6 ya ing pang 340 a aldo ning banua keng Gregorian Calendariu. Atin pang 25 aldong makatagan king banua.
Suglung Palwal
Disiembri 6 - Disiembri 8 - Nobiembri 7 - Eneru 7-- Tala da ngan deng aldo
Deng Aldo
Milagros
Ing Milagros pang3 yang klasing balen king lalawigan ning Masbate, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Hierges
Hierges metung yang commune king Ardennes département king  Champagne-Ardenne labuad.
Milagros
Deng Barangay
Ing Milagros atin 27ng barangay.
Hauts-de-Seine
Ing Hauts-de-Seine (92) (nung babasan me ingkabaldugan na "Seine Makatas") metung yang departamentu king France. Dake ne ning labuad Île-de-France, at makayabe ya keng albugan suburbs ning Paris. Malati ya at siksik ing kayang polasyun at atin yang makabayung opisina, cine, at shopping complex a kebaluan bilang La Défense kambe ning Grande Arche.
Administrasyun
Ing Hauts-de-Seine atin yang 3 departmental arrondissements at 36 communes:
Dake ning Metung a Salita
Ding Siyam nang Dake ning Metung a Salita
A. Deng Nominal
Palagyu o Lagyu
( English: Noun )  are the names of persons, places, and things.
( Tagalog: Pangngalan ) ay mga salitang nagsasaad ng pangalan ng tao, hayop, bagay, pook, katangian, pangyayari, atbp.
Panalili
( English: Pronoun)  take the place of nouns.
(Tagalog: Panghalip ) - ay mga salitang panghahali sa pangngalan
Pandiwa
( English: Verb)  are words that express action.
( Tagalog: Pandiwa ) ay mga salitang nagsasaad ng kilos o nagbibigay-buhay sa isang lipon ng mga salita
B. Deng Panuring in English: (Modifiers) are Adjectives and Adverbs
Panguri
( English: Adjective) help express the ideas that give color and more definite meanings to nouns, verbs, and other words.
( Tagalog: Pang-uri ) mga salitang nagbibigay-turing o naglalarawan sa pangngalan at panghalip
Panantabe
( English: Adverb) help express the ideas that give color and more definite meanings to nouns, verbs, and other words.
( Tagalog: Pang-abay ) mga salitang nagbibigay-turing o naglalarawan sa pandiwa, pang-uri at kapwa nito pang-abay
Panungkul
( English: Preposition) is a word used before another word to indicate how that word is being used.
( Tagalog: Pang-ukol ) mga salitang nag-uugnay sa isang pangngalan sa iba pang salita
Panyuglung
( English: Connectives)
( Tagalog: Pang-ugnay ) mga salitang nag-uugnay ng dalawang salita, parirala o sugnay
Pambiglang Panamdam
( English: Interjection) are words that come between words that express different ideas.
( Tagalog: Pandamdam ) mga salitang nagsasaad ng matinding damdamin
Examples:
Ay, nahulog ang bata!
Oh, the child fell
Hoy, alis (ka) diyan!
Hey, get away
Pananda
( English: Article Marker)
( Tagalog: Pantukoy ) - mga salitang laging nangunguna sa pangngalan o panghalip
Charnoz-sur-Ain
Charnoz metung yang commune king French département ning Ain.at atiu keng ilug a kalupa na lagyu.
Ganassi
Deng Barangay
Ing Ganassi atin yang 32ng barangay.
Eusébio
I Eusébio da Silva Ferreira, GCIH, GCM (25 Enero 1942 – 5 Enero 2014) metung yang Portugues a mamyalung football a forward a mibait king Mozambique. Tuturing deng metung kareng byasang diling mamyalung king kabilugan ning panaun. King karera nang propesyonal, menikwa yang 733 goal kareng 745 a pyalung.
Jharkhand
Ing Jharkhand (Hindi: झारखंड  ) metung yang estadu king aslagang India. Mekua ya king mauli nang dake ning ning estadu ning Bihar king Noviembri 15, 2000. Atin yang angganan kareng estadu ning Bihar king pangulu, Uttar Pradesh ampong Chhattisgarh king albugan, Orissa king mauli, ampong West Bengal king aslagan.
Ing kayang tungku (capitoliu o cabecera) ya pin ing industrialisadung lakanbalen/ciudad ning Ranchi. Deng aliwa nang mangaragul a lakanbalen ampong sentru ning industria ila pin deng Jamshedpur, Dhanbad, Bokaro, Sindri, Deoghar, ampong Hazaribagh.
Ibat ya ing lagiung Jharkhand king katayang Sanskrit a Jharikhanda, a yang matua nang lagiu ning makapal nang pulu o kakeuan ning labuad a iti. Pikabaluan ya king bandi nang mineral ampong productung kakeuan ing Jharkhand.
Susulung ya ngeni ing economia ning Jharkhand. Mibaba yang 2% ing dake da reng pakakalulu aniang 1994-2002. E re kalupa deng aliwang estadu ning India uling mas maragul ing pangabawas ning kakaluluan kareng marangle kesa kareng lakanbalen. Mitas ing bilang da reng anak a mebacuna manibat king 9% aniang 1998-99 angga king alus 50% ngeni, agpang king UNICEF. Miras nang 95% kareng anak a maki edad a 6-11 ing magaral, cumpara king 56% aniang 1993-94.
Kapai
Ing Kapai metung yang  balen king lalawigan ning Lanao del Sur, Filipinas. Agpang keng ning sensus, atin yang populasyun a  a katau kareng  a pamimalemale.
Deng Barangay
Ing Kapai atin yang 20ng barangay.
Juniville
Ing Juniville metung yang balen at commune king Ardennes département king Champagne-Ardenne labuad.
Ing tauling mitalang populasyun king Juniville (inyang 1999) 844 a katau la, mitas la manibat 698 inyang 1962.
Albugang New Guinea
Labuad
.