cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਰਸਤੂ
ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਅਰਸਤੂ ਕਾਵ੍ਯ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਅੰਗ ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਮਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਿਨਾਂ ਸਮੂਹ ਸੰਸਾਰ ਗੂੰਗਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਮੋਟੇ ਭੇਦ ਹਨ- ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਜਾਂ ਛੰਦ। ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਦ ਜਾਂ ਛੰਦ ਕਾਵਿ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਾਧਿਅਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਓਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਛੰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਕਿਰਤ ਕਾਵਿ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸੰਬੰਧੀ ਥਾਂ-ਪੁਰ-ਥਾਂ ਖਿੱਲਰੀਆਂ ਅਰਸਤੂ ਦੀਆਂ ਉਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਕਾਵਿ ਸੰਬੰਧੀ ਉਸਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ 'ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ (ਜੋ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਦੋਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ) ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਹੈ।" ਇਸ ਉਕਤੀ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, "ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਅਨੁਭੂਤੀ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ।
ਤਰਕ
ਪੱਛਮੀ ਤਰਕ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤੀ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਅਰਸਤੂ ਦੀ ਤਰਕ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਸੀ।
1661
1661 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1660 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ
ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ ਜਾਂ ਮਾਟੋ (ਪ੍ਰਣ ਜਾਂ ਵਾਕ ਲਈ ਇਤਾਲਵੀ ਸ਼ਬਦ) ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਰਸਮੀ ਸੰਖੇਪਕਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਤੀਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਨਾਅਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ (2001–14)
ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨਾ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਚਰਮਪੰਥ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰਨਾ, ਆਦਿ ਸਨ ਪਰ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ 2001 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਰੋਪੀ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੰਗਠਨ ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸਤਿਥੀ
ਲੜਾਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤੰਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਨਾਟੋ ਸੇਨਾ ਦੇ ਅਫਗਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਨਾਲੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਵਲੋਂ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚੋਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਹੋਈ। ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਸੰਗਠਨ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸਮੇਂਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤੰਕੀ ਹਮਲੇ ਕਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤਿ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਨਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਨਾਟੋ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੇਨਾ ਨੇ ਸਗੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਗੁਟ ਜਿਨੂੰ ਨੋਰਥਰਨ ਅਲਾਇੰਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।
ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ
ਮੌਤ
5 ਨਵੰਬਰ, 1840 ਦੇ ਦਿਨ ਜਦ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਘੜੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਗੇਟ ਦਾ ਛੱਜਾ ਸੁਟਵਾ ਕੇ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ | ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੀਆਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਗੇਟ ਦਾ ਛੱਜਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੀਆਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਰ ਗਿਆ ਪਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਥੋੜੀਆਂ ਜਹੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਹੀ ਆਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਤਿਆਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੰਮ ਜਬਰੀ ਇੱਕ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ (ਸਾਜ਼ਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਲਕੀ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ) ਤੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਪਾਲਕੀ ਲੈ ਕੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ | ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿਤਾ ਗਿਆ | ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦਿਤੀ ਗਈ | ਉਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁਲਵਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ-ਮਾਰ ਕੇ ਪਿਟਦੀ ਰਹੀ | ਉਧਰ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਮਰਵਾ-ਮਰਵਾ ਕੇ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ |
ਜਨਮਦਿਨ
ਜਨਮਦਿਨ ਅਤੇ ਜਨਮਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਨਮਦਿਨ, 29 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਰੇਕ ਵਰ੍ਹੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 22 ਸਤੰਬਰ) ਪਰ ਜਨਮਮਿਤੀ ਉਹ ਇੱਕ ਤਰੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 11 ਮਈ, 1988)।
ਕੇਮਨ ਟਾਪੂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਥਾਜ ਦੇਸ਼
ਸ਼ਾਹਿਦ ਨਦੀਮ
ਕੈਰੀਅਰ
2013 ਵਿੱਚ ਨਦੀਮ ਨੇ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸੀਰੀਅਲ ਮੈਂ ਮੰਟੋ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲੜੀ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਖੂਸਟ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਮਦ ਖੂਸਟ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ; ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਾ ਕਮਰ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ।
ਸੰਸਾਰ ਸ਼ੀਟ
ਸਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਓਸ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਦੀ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਫੀਲਡਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਗੇਜ ਫੀਲਡਾਂ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੰਸਾਰਸ਼ੀਟ ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਿਸੇ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਕਨਫ੍ਰਮਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਸਕੇਂਤਬੰਦ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, 26-ਅਯਾਮੀ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਬੋਸੌਨਿਕ ਸਟ੍ਰਿੰਗ 26 ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ-ਸ਼ੀਟ ਕਨਫ੍ਰਮਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਇੱਕ ਸੁਪਰ-ਸਟ੍ਰਿੰਗ ਸੰਸਾਰ-ਸ਼ੀਟ ਥਿਊਰੀ ਜੋ 10 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 10 ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਰਮੀਔਨ ਸੁਪਰਪਾਰਟਨਾਂ ਦੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਭੈਣੀ ਫੱਤਾ
ਭੈਣੀ ਫੱਤਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਕੁਮੈਲ ਨੰਜੀਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਰਨ ਵਹੀ
ਪਰਦੇ ਪਿਛੇ ਕੰਮ
[[ਤਸਵੀਰ:Karan_Wahi_02.jpg|right|thumb|300x300px|ਵਹੀ ਔਲ ਸਟਾਰਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਰੀਟੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ
ਬੀਜਿੰਗ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
thumb|ਬੀਜਿੰਗ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬੀਜਿੰਗ ਕੈਪਿਟਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ  ( IATA : PEK, ICAO : ZBAA )  ,ਬੀਜਿੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ( 20 mi)  ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ,ਚਾਓਜੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋੲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਉੱਪਨਗਰ ਸ਼ੂਨਜਯ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬੀਜਿੰਗ ਕੈਪਿਟਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮੀਟੇਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮ IATA Airport code,ਪੈਕ, ਪਿਕਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਮਨ ਕੋਡ ਉਪਰ ਅਧਾਰਤ ਹੈ <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-5" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-5"> [note 1]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-5" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-5">
ਭਾਰਤ
ਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਂ ਹਨ - ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ (भारत) ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ (India)। ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇੰਡੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਨਾਂ "ਇੰਡਸ" ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨਾਂ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਸਮਰਾਟ ਭਰਤ ਜੋ ਕਿ ਮਨੂੰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ (ਭਾ+ਰਤ) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਂਤਰਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਵੇਕ-ਰੂਪੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਨ। ਇੱਕ ਤੀਜਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ (ہندوستان) ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਹਿੰਦ ਦੀ ਭੂਮੀ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੱਟ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋਇਆ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਰਬ/ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋਇਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੇਦ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆਵਰਤ ਜੰਬੂਦੀਪ ਅਤੇ ਅਜਨਾਭ-ਦੇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਰਾਜ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮਕਸਦ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਲ 28 ਰਾਜ ਅਤੇ 9 ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ।
ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਵਿਵਾਦ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਈ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਨਤ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਤੰਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀ-20 ਦੇਸ਼
ਸੁਭਾਸ਼ ਨੀਰਵ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੁਭਾਸ਼ ਨੀਰਵ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁਰਾਦ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 27 ਦਸੰਬਰ 1953 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਮੇਰਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸਾਰਾ ਜੋਜ਼ਫ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਕੌਮੀ ਗੀਤ
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਮ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਹੋਰ ਬੋਲੀ ਵਿਚਲਾ ਤਰਜਮਾ ਵੀ ਆਮ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜੰਤਾ ਗੁਫਾਵਾਂ
ਅਜੰਤਾ ਗੁਫਾਵਾਂ (ਮਰਾਠੀ: अजिंठा लेणी; ਅਜਿੰਠਾ ਲੇਣੀ ) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਾਸ਼ਾਣ ਕਟ ਰਾਜਗੀਰੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈ. ਪੂ. ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚਿਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਜੀਵ ਚਿਤਰਣ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਜੰਤਾ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਲਗਾਉਂ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 59 ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਤੋਂ 104 ਕਿ.ਮੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। (ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ : 20° 30’ ਉ, 75° 40’ ਪੂ)  ਅਜੰਤਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸੰਨ 1983 ਤੋਂ ਯੁਨੈਸਕੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹਨ। ‘’’ਨੈਸ਼ਨਲ ਜਿਆਗਰਾਫਿਕ ‘’’ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਵਹਾਅ ਅਜਿਹਾ ਸੀ, ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਅਜੰਤਾ ਸਮੇਤ,  ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਬੋਧੀ ਮੰਦਿਰ, ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਵਾਏ ਗਏ ਹੋਣ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇਹ ਗੁਫਾਵਾਂ 7ਵੀਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰੇਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ
ਅਜੰਤਾ ‘ਚ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਕਲਾਤਮਕ ਦੁਆਰ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਅਲੋਰਾ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਕੈਲਾਸ਼ ਮੰਦਰ ਗਰਾਊਂਡ ਵੀ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸ਼ਿਲਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੂਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ
ਵਿਧਾਤੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ
ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਆ (ਜਨਮ ਮੰਗਲਾਬਾਮਾ)ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸਰ, ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਝ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਮੇਲਾ ਪੇਸੰਗਲ (1983) ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਹਿੱਟ ਸੀਤਾੜਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1985 ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਫਿਲਮ ਅੰਵੇਸ਼ਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਛੀ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1986 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੋਸਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਜੈਕ ਲੰਡਨ
ਕਾਰਜ
ਜਵਾਨ ਜੈਕ ਲੰਡਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਤੇਜਸਵੀਪਣਾ, ਆਸਾਵਾਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਜਦੂਰ ਫਲਸਫੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਦਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਰਤੀ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਨਾਓਮੀ ਗਾਲ
ਕਾਰਜ
ਹਿਬ੍ਰਿਊ:
ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੱਨ ਅਤੇ ਮੂਨ
ਪੋਕੀਮੌਨ ਸੱਨ ਅਤੇ ਮੂਨ ਨਿਨਟੈਂਡੋ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇੱਕ 3-ਆਯਾਮੀ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਿਨਟੈਂਡੋ 3-ਡੀ.ਐਸ ਅਤੇ 2-ਡੀ.ਐਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੇਮ 18 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੇਂ ਪੋਕੀਮੌਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਗੇਮ ਦਾ ਸਾਰਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਅਲੋਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਵਿਆਖਿਆ - ਬਲਾਤਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸੰਭੋਗ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ
ਵਿਆਹ,ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਤੇ ਗੁਰਿਆਈ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 23 ਹਾੜ ਸੰਮਤ 1636 ਨੂੰ ਮੌ ਪਿੰਡ (ਤਹਿਸੀਲ ਫਿਲੌਰ) ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸ੍ਰੀ ਕਿਸ਼ਨ ਚੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਉਮਰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।ਜਦ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲੈ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਲਈ ਹੱਥੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ,ਬੀੜ ਸਾਹਿਬ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਪਰਸ਼ਾਦ ਛਕਣ ਲੱਗਿਆਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਤ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ 21 ਹਾੜ ਸੰਮਤ 1652 (19 ਜੂਨ 1595) ਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਯੋਧਾ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ
ਸਬਾ ਕ਼ਮਰ
ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਮਰ ਕਈ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਟੂਰਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਰਾਜਸੀ ਵਿਅੰਗ ਹਮ ਸਬ ਉਮੀਦ ਸੇ ਹੈਂ (2009–2015) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਿੱਜਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਮਰ ਦੀ ਆਫ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਬਖਤਗੜ੍ਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਇਤਿਹਾਸ
ਡੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, 19 ਜੂਨ 2001 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਨੂੰ 100,000 ਲੇਖ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੋਲਿਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਡੀਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ' ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। 1 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ [ਸਵੀਡਨੀ ਅਡੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛੇ ਛਡ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਡੀਸ਼ਨ ਦਾ 500,000 ਵਾਂ ਲੇਖ 30 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਧੁਨੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ
ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ
ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਆਚਾਰੀਆ ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਨੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੁੰਤਕ ਅਨੁਸਾਰ, " ਆਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਨ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਵਿਚਿੱੱਤ੍ ਵਰਣਨ - ਸ਼ੈਲੀ ਹੀ 'ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ' ਹੈ। ਅਤੇ ਧੁੁੁਨੀਵਾਦੀ ਰਸ ਆਦਿ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗਪਰਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੁਨੀ ਦਾ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਕੁੰਤਕ ਨੇ 'ਧੁਨੀ ' ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਵਾਚਯ ਅਥਵਾ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਯੋਗ ਮੰਨਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਧੁਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਆਚਾਰੀਆ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧੁਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਯਮਾਨ-ਅਰਥ (ਵਿਅੰਗਾਰਥ) ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਸ ਵਿਅੰਗਾਰਥ 'ਚ ਵਾਚਯ-ਵਾਚਕਵ੍ਰਿੱਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸੇ ਵਾਕ-ਅਰਥ ਦੀ ਵਿਅੰਗਰੂਪਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੰਤਕ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਧੁਨੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚੋ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਹਰ ਮੌਲੀ ਵਿਸਵਾਸ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਬਿਸਵਾਸ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਮਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਦਲਿਤ ਮਿਰਰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਾਜ਼ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਇੱਕ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਿਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਤਮਕਥਾ, ਅਮਰ ਭੁਵਾਨੀ ਅਮੀ ਬੇਨੇਚ ਥਾਕੀ (2013) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅੰਗਨਾ ਦੱਤਾ ਅਤੇ ਜਯਦੀਪ ਸਾਰੰਗੀ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ Surviving in My World : Growing Up Dalit in Bengal (2015) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਵਾਦਤ ਆਤਮਕਥਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਟਰਵਿਊ:https://www.researchgate.net/publication/318144642_Growing_up_Dalit_in_Bengal_Conversation_with_Manohar_Mouli_Biswas
ਆਗਰੇ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਨ 1558 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬਾਦਲਗੜ੍ਹ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਵਕ਼ਤ ਖ਼ਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਵਾਉਣਾ ਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਲਾਲ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵੱਡੇ ਵਾਸਤੂਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰੱਖੀ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਖ ਸੋਹਣੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਲ ਰੇਤਲਾ ਪੱਥਰ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਲੱਖ ਚੁਤਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਸੰਨ 1573 ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਰੂਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਹ ਵੀ ਕਿੱਸੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਤਾਜਮਹਿਲ ਬਣਵਾਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਸਰਤ ਸੀ,ਕਿ ਇਮਾਰਤਾਂ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗ-ਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਬਣਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਜੜੇ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਉਸਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਭਵਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁੜਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹੋਣ।
ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ
ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ (രാജാ രവി വര്‍മ്മ) (29 ਅਪਰੈਲ 1848 – 2 ਅਕਤੂਬਰ 1906) ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਵਨਕੋਰ (ਹੁਣ ਕੇਰਲ) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ-ਪ੍ਰਮੰਨਿਆ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਿਆਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ| ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਿਆਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਤੇ ਯੂਰਪੀਨ ਕਲਾ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਉੱਤਮ ਉਦਾਹਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨੀ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਤੇ ਇਹੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ|
ਨਾਮਵਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੂਚੀ
ਹੇਠਾਂ ਰਵੀ ਵਰਮਾ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:
ਮੁਈਨ ਅਲ-ਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ
ਖ਼ਵਾਜਾ ਮੋਇਨੁੱਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਾਹਿਬ (ਉਰਦੂ/) (,چشتی - Čištī) (ششتى - Shishti) ਦਾ ਜਨਮ 1142 ਈ: ਨੂੰ ਸੱਯਦ ਗਿਆਸਉਦੀਨ ਦੇ ਘਰ ਸੰਜਰਿਸਥਾਨ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਤੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੀਨੀ ਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤਾਲੀਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅੱਲਾ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰਫਤ ਦੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦਿਆਂ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਪੀਰ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਹਜ਼ਰਤ ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਹਾਰਵਨੀ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨਾਲ ਅਜਮੇਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਜਲਵਾ ਸਭ ਪਾਸੇ ਛਾ ਗਿਆ। ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖਾਵਤ ਦਾ ਆਲਮ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਉਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੀਨ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ 1236 ਈ: ਨੂੰ ਅਜਮੇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੀ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਤ ਸਨ। ਮੋਇਨੁੱਦੀਨ ਚਿਸਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰੇਸ਼ਮਾ
ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣੇ "ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ", "ਹੈ ਓ'ਰੱਬਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ", "ਸੁਣ ਚਰਖੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ-ਮਿੱਠੀ ਕੂਕ ਮਾਹੀਆ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ", "ਵੇ ਮੈਂ ਚੋਰੀ-ਚੋਰੀ ਤੇਰੀ ਨਾਲ ਲਾਈਆਂ ਅੱਖੀਆਂ" (ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਮਨਜੂਰ ਹੁਸੈਨ ਝੱਲਾ ਦੇ ਗਾਣੇ), “ਕਿਥੈ ਨੈਨ ਨਾ ਜੋੜੀ”, “ਲੰਬੀ ਜੁਦਾਈ” ਅਤੇ “ਅੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਅੱਖੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਕੋਲ” ਹਨ।
ਗੀਤ
ਉਸ ਦੇ ‘ਲੰਬੀ ਜੁਦਾਈ’ ਤੇ ‘ਹਾਇ ਓ ਰੱਬਾ ਨਹੀਂਓਂ ਲੱਗਦਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ’, ‘ਵੇ ਮੈਂ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ’ ਤੇ ‘ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ’ ਗੀਤ ਚੇਤੇ ਆ ਰਹੇ ਨੇ। ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, "ਰੇਸ਼ਮਾ ਦਾ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ‘ਹਾਏ ਓ ਰੱਬਾ, ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ‘ 1969 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਹੁਸਨ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੂਕ ਸੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਣੀ ਕਿਸੇ ਨੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੂਹ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ।"
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ (ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ
ਵਜ਼ੀਦਕੇ ਖੁਰਦ
ਵਜ਼ੀਦਕੇ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼ੇਫਾਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹਰਸ਼ ਛਾਇਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਪੁਲ ਅਮ੍ਰਿਤਲਾਲ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਆਰਚੀ ਗਰੀਨ
ਆਰਚੀ ਗਰੀਨ (29 ਜੂਨ,1917-22 ਮਾਰਚ,2009) ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਸ਼ਣ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਗੀਤਾਂ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ, ਰੀਤਾਂ, ਲੱਭਤਾਂ, ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਰਿਸ ਹਾਵਰਡ (ਅਮਰੀਕਨ ਫੁੱਟਬਾਲ)
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕ੍ਰਿਸ ਹੋਵਾਰਡ ਨੇ 5 ਮਈ 2001 ਨੂੰ ਗੈਬਰੀਐਲ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਦੀ ਗੱਲ ਫਾਈਨਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਟਰਨਬੁੱਲ ਦਰਿਆ
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Turnbull_River&params=43_54_S_168_54_E_region:NZ_type:river_source:GNS-enwiki <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 43°54′S 168°54′E  ﻿ / ﻿ <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">43.900°S 168.900°E ﻿ / -43.900; 168.900   ]
ਜਲਮੰਡਲ
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਲਗਭਗ 75 % ਭਾਗ (ਲਗਭਗ 36.1 ਕਰੋੜ ਵ ਕਿ) ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਜਲਮੰਡਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਪੁੰਜ ਲਗਭਗ 1.4 × 1018 ਟਨ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪੁੰਜ ਦਾ ਲਗਭਗ 0.023% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 20 × 1012 ਟਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹੈ (ਇੱਕ ਟਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਆਇਤਨ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਘਣ ਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)।
ਹੋਮ ਟੀਵੀ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
https://www.facebook.com/HomeTVOfficialPage/
http://sachiidosti.com/forum/showthread.php/111640-Remember-Kung-Fu-Serial-on-Home-TV-in-Childhood
ਭੱਠਲਾਂ (ਬਰਨਾਲਾ)
ਭੱਠਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਸਚਾਨਸਕਾ ਵਿਲਾ
ਇਮਾਰਤ
ਲਕੜੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਚਾਰਿੰਸਕਾ ਵਿਲਾਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਐਂਡੋਥੀਲਿਨ 2
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਇਹ ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ ਬਾਰੇ ਿੲਕ ਪੇਜ ਹੈ
ਮਿਨਰਵਾ ਥੀਏਟਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Minerva_Theatre%2C_Kolkata&params=22_35_25_N_88_21_43_E_type:landmark_region:IN_source:Wikimapia <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 22°35′25″N 88°21′43″E  ﻿ / ﻿ <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">22.59028°N 88.36194°E ﻿ / 22.59028; 88.36194   ]   ਮਿਨਰਵਾ ਥੀਏਟਰ  ਕਲਕੱਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ, ਜੋ 1893 ਵਿੱਚ ਬੀਡਨ ਸਟਰੀਟ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸਾਈਟ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰੇਟ  ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਚ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ  ਮੈਕਬੈਥ ਸੀ. ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਗਿੰਦਰ ਭੂਸ਼ਣ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋਇਆ। ਸ੍ਰੀ ਗਿਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। "ਮਿਨਰਵਾ" 1922 ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 1925 ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸਿਕ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਮਿਨਰਵਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਹੀਰਾਲਾਲ ਸੇਨ ਦੀਆਂ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਉਥੈਲੋ
ਰਚਨਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ, ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਲਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਉਥੈਲੋ ਇੱਕ ਮੂਰ ਸੀ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ - ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਇਹ ਇਲਾਕੇ ਅਰਬੀ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਹਥਿਆ ਲਏ ਸਨ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਮਲਾਹ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਮੌਰੀਜੀਓ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਸਾਹਿਤਕ ਤਰਾਸਦੀ ਸੀ। ਉਹ 1505 ਤੋਂ 1508 ਤੱਕ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿੱਚ ਵੀਨਸ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਤਾਂ ਚ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਵ ਹੈ ਕਿ ਡੇਸਦੇਮੋਨਾ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਉਸ ਟਾਪੂ ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੈਮਾਗੁਸਤਾ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੈਲੋ ਗੜ੍ਹੀ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਬੜੇ ਤਤਪਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। thumb|right|1896 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਰੰਗਕਰਮੀ ਸਤਾਨਿਸਲਾਵਸਕੀ ਉਥੈਲੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ
ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਵਿਸਾਰਨਈ
ਵਿਸਾਰਨਈ (ਤਾਮਿਲ: விசாரணை) 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਔਸਕਰ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਟਰੀ ਵਜੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਬਦ ‘ਵਿਸਾਰਨਈ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਮ. ਚੰਦਰਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਲੌਕ ਅੱਪ’ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਸ ਕ੍ਰਾਈਮ-ਰੋਮਾਂਚ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਦਾਕਾਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਧਨੁਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੇਤਰੀਮਾਰਨ ਹੈ।
ਬਰਲਿਨ ਫਾਲਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਐਂਥੋਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮਲੀਬੂ ਵਿੱਚ ਹਾਪਕਿਨਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਨੇ  ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਦਨ ਪਰਤਿਆ। ਪਰ, ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ, ਉਹ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੋਹਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ।"
ਜਗਦੀਸ਼ ਭੋਲਾ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜਗਦੀਸ਼ ਭੋਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਚਾਉਕੇ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭੋਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਚਾਉਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੋਲਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਖਾੜਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਗੁਰ ਵੀ ਸਿੱਖੇ।
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲੋਕਰਾਜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਫ਼ਾਹਿਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਭੁੱਟਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਫੀ ਗ੍ਰੈਗੁਆਇਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ
ਪੂਰਬ
ਪੂਰਬ ਇੱਕ ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਭੂਗੋਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
1 ਜਨਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਐਸ. ਗੋਪੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਵੰਦਨਾ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੰਡੀਆ ਕਰੰਟਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: "ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਕੀ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ? ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਜਨਤਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ!" ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਜਾਨਕੀ ਯੂ.ਐਸ. (1931) ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਉਸ ਦੇ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ ਦੁਆਰਾ ਡੀਐਸਸੀ (ਆਨਰਿਸ ਕਾਰਨਾ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੁਝ ਏਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਐਨ ਆਰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮਾਰਥਾ ਕੁੱਕ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਲ-ਔਰਤ ਨਿਵਾਸ ਹਾਲ ਅਤੇ ਬੋਟਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹਾਰਲੇ ਹੈਰਿਸ ਬਾਰਟਲੇਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪੂਰਬ
ਇਹ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵੱਲ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਪਾਸਿਓਂ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ
ਉੱਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਰੇਖਿਕ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,  SU(n) ⊂ U(n) ⊂ GL(n, C)।
n=2
ਅਤੇ
u3 = i σ3
n=3
ਇਹ \lambda_a ਜਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਲਾਈ ਅਲਜਬਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟਰੇਸਹੀਣ ਹਰਮਿਸ਼ਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ H ਸਪੈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ:
ਪਰਮਿਉਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸਬੰਧਤ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਹੋਰ f_{abc} ਜ਼ੀਰੋ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਬਣਤਰ
An−1
ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ n-1 ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਚੇਨ/ਲੜੀ o−o−o−o---o ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰੂਟ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ n-1 ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਸਪੈਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ n(n − 1) ਜੜਾਂ (ਰੂਟਾਂ) ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਅਸੀਂ ਰੂਟ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ n-1 ਦੀ ਜਗਹ n ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦੇ ਹਾਂ (n ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨੂੰ 0 ਹੋਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ)।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ
ਇੱਤਫਾਕਨ ਆਇਸੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:: SU(4) = Spin(6), SU(2) = Spin(3) = Sp(1), ਅਤੇ U(1) = Spin(2) = SO(2).
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ SU(2) ਗਰੁੱਪ SO(3) ਦਾ ਡਬਲ ਕਵਰਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ 2-ਸਪਿੱਨੌਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮ
ਇਹ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਸੂਰਜ ਛਿਪਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਖਾਗਣਿਤ
ਤਿੱਬਤੀ ਲਿਪੀ
right|thumb|300px|ਤਿੱਬਤੀ ਬੁਧ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ: ਓਮ ਮਣੀਪਦਮੇ ਹੁੰ ਤਿੱਬਤੀ ਲਿਪੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਲੱਦਾਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਾਲਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਵਰ ਅੱਖਰ
ਤਿੱਬਤੀ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ:
ਤਿੱਬਤੀ ਦਾ ਯੂਨੀਕੋਡ
ਤਿੱਬਤੀ ਦਾ ਯੂਨੀਕੋਡ U+0F00 ਤੋਂ U+0FFF ਤੱਕ ਹੈ।
ਆਇਸ਼ਾ ਉਮਰ
ਅਦਾਕਾਰੀ
ਓਮਰ ਫਿਰ ਪੀਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਦਿਲ ਕੋ ਮਨਾਨਾ ਆਇਆ ਨਹੀਂ' ਵਿੱਚ ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਅਤੇ ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਸੀਰੀਅਲ ਲੇਡੀਜ਼ ਪਾਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ, ਅਜ਼ਫਰ ਰਹਿਮਾਨ, ਹਿਨਾ ਦਿਲਪਾਜ਼ੀਰ ਅਤੇ ਮਾਹਨੂਰ ਬਲੋਚ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਰੋਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਰੋਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਮਨੀ, ਜਿਪਸੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ) ਰੋਮਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਗ ਹਿੰਦ ਈਰਾਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੈ। ਐਥਨੋਲੌਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਮਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਵੰਨਗੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਭਿੰਨ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਵਲੈਕਸ ਰੋਮਾਨੀ (500.000 ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਬਾਲਕਨ ਰੋਮਾਨੀ (600,000), ਕਾਰਪੇਥੀਅਨ ਰੋਮਾਨੀ (500,000) ਅਤੇ ਸਿੰਤ ਰੋਮਾਨੀ (300,000) ਹਨ। ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਕੋਟਿਨਾਮਾਈਡ ਐਡੀਨਾਈਨ ਡਾਈਨੂਕਲੀਓਟਾਈਡ ਫਾਸਫੇਟ
ਐਨਏਡੀਪੀਐਚ
ਐਨਏਡੀਪੀਐਚ NADP + ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਫੋਟੋਸਨੈਥੇਟਿਕ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨਏਡੀਪੀਐਚ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਪੈਂਟੋਜ਼ ਫਾਸਫੇਟ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ -6-ਫਾਸਫੇਟ ਡੀਹਾਈਡਰੋਗੇਨਸ (ਜੀ 6 ਪੀਡੀਐਚ) ਦੁਆਰਾ. ਪੈਂਟੋਜ਼ ਫਾਸਫੇਟ ਮਾਰਗ ਪੈਂਟੋਜ਼ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਤੋਂ ਐਨਏਡੀ (ਪੀ) ਐਚ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ. ਕੁਝ ਜੀਵਾਣੂ ਜੀ -ਐੱਨ ਪੀ ਡੀ ਐਚ ਨੂੰ ਐਂਟਰ-ਡਡੋਰਫ ਮਾਰਗ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਐਨਏਡੀਪੀਐਚ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ.
ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੋ ਚੀ ਮਿਨ ਸਿਟੀ
thumb|ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ - ਹੋ ਚੀ ਮਿਨ ਸਿਟੀ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਮੁੱਢਲੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿਉਮਨੀਟੀਜ਼, ਸਾਹਿਤ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਲਿਨ ਟਰੂੰਗ ਵਾਰਡ, ਥੀਸੀਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਹੋ ਚੀ ਮਿਨਹ ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 643.7 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿਚ ਇਕ ਕੈਂਪਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਈਵਾਨ ਸਪੀਗਲ
ਈਵਾਨ ਸਪੀਗਲ (Evan Thomas Spiegel) (June 4, 1990)  ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਨੈਪਚੈਟ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ ਹੈ।
ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਕੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਆਹ "ਮਧੂ" ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ "ਕਪਿਲ", ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ "ਕ੍ਰਿਤੀਕਾ" ਇੱਕ ਮੀਡਿਆ ਆਰਟਿਸਟ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਮਕਾਜ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤਕ ਦਾ, ਆਪਣੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ 1967 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਲੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮਕਾਜ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਾਨੂੰਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਫੈਲਾਅ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚਿੰਤਕ
ਲੇਵੀ ਸਟਾ੍ਮ,ਰੋਲਾ ਬਾਰਥ, ਮਿਸ਼ੇਲ ਫੋਕਲੇਟ।
ਜੈਕ ਦੈਰੀਦਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ
ਸੁਚੇਤ, ਪ੍ਰਬੁੱਧ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਠਕ ਦਾ ਬਿੰਬ ਉੱਤਰ - ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ - ਪਾਠਕ ਦਾ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਅ ਭੋਗ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੇਖਕ ਤੇ ਆਲੋਚਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਪਾਠ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਸਤਿ/ਅਰਥ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀਣਤਾ ਭਰਿਆ ਦੁਜੈਲਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਵਾਂਗ ਵਿਲੱਖਣ ਪਾਠ ਦਾ ਸਿਰਜਕ ਹੈ। ਪਾਠ ਦੀ ਚਿਹਨਕੀ-ਸਰੰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਤੇ ਆਲੋਚਕ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਗਲਬੇ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਚ ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਮਾਣਨ ਵਾਲਾ ਚੇਤੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਹਾਲੇ ਤਕ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਉੱਤਰ - ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਨਾਲ ਭਾਵੇਂ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ ਹੀ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਸਤੂ - ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ - ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜ - ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਹਾਣ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।ਇਸ ਲਈ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਹ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਠਕ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਜਿਹੜਾ ਮੌਲਿਕ ਅਰਥ - ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸਰੋਤਾ, ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। (ਇਸ ਮਜਬੂਰੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੀ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਹਾਣੀ ਦਰਬਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ, ਨਾਟਕ ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਤੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਵਿਧਾ) ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਹਾਲੇ ਇੰਨੀ ਇਕੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਨਿਵੇਕਲਾ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਰਥ - ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਸਕੇ।
ਯੱਕ ਲਾਕਾਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਦ ਤਕ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ
ਉੱਤਰ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਵਿਚਰਨਾ-ਸਿੱਧਾਂਤ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਉਦਭਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਯੱਕ ਦੇਰੀਦਾ ਦੇ ਇਕ ਭਾਸ਼ਣ 'Structure, Sign and play in the discourse of the human sciences", ਜੋ ਉਸ ਨੇ 1966 ਈ. ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜੌਹਨ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਦਿੱਤਾ, ਦਾ ਮੁੱਢਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ (1915–1980) ਦੀਆਂ ਮਗਰਲੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਖਾਸਕਰ ਉਸਦੇ ਮਜਮੂਨ 'The Death of the Author" ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਾਠ ਵੀ ਬਹੁਨਾਦੀ ਤੇ ਬਹੁਬਚਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 'Signification" ਦਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਪਾਣ ਵਿਚਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸਬੰਧ, ਪਾਠ ਦੀ ਬਹੁਬਚਨੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਉਸ ਆਪਣੇ ਆਰੰਭਲੇ ਚਿੰਤਨ ਉੱਪਰ ਬਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ 87(1970 ਵਿਚ ਬਾਲਦਾਕ ਸਲਾਮੈਂਟ Swan (ਸਾਰਾਜ਼ੀਨ) ਵਿਚਲੀ ਪਾਠ ਮੁਕਤੀ (textuality) ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਰਚਿਤ ਪਾਨਾ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਹਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਅੰਗੜਾ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਦੌਰ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਰਤ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਠਕ ਉਪਰੰਗ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਕ ਐਸਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੰਦ ਪਾਠ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਸੰਖਾਂ ਸੁਰਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ-ਮੁਖੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਉਸ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਮੁਖੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਲਿਖਣਯੋਗ ਪਾਠ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ | ਦੂਸਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਾਠ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਪਾਠ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਵਾਰ ਉਤਰਣ ਲਈ ਉਸ ਜਿਸ ਸਿੱਧਾਂਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਉਸ ਉਸ ਕੋੜਾ ਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਨੀਂਹ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਉੱਪਰ ਦੇ ਸੌ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿਚ ਉਸ ਇਸ ਪਾਠ ਨੂੰ 561 ਪੜ੍ਹਣ-ਅੰਗਾਂ (exins) ਅਤੇ ਪੰਜ ਕੜਾ (Herme neutic, Semic, Symbolic, Proairetic, Cultural) fee rate à EE ਕੀਤਾ। ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਲਿਖਤ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਕੋਈ ਲਿਖਤ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ ਪੜ੍ਹਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਕ ਜਟਿਲ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਆਲੋਚਕ ਇਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਅਰਥ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਮੌਤ ਪਾਠਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਪਾਠ ਭਾਸ਼ਾ ਇਕ ਟੁਕੜੇ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਕੋਈ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿਚ ਕਈ ਅੰਤਰਪਾਠ (intertexts) ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਬਚਨੀ ਅਤੇ ਵਿਕੇਂਦ੍ਰਿਤ (centri-fugal) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਵਰਗ ਸੂਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਆਪਣੇ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ ਨੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਵਾਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਦੇਹ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਵਿਦਰੋਹੀ ਤੇ ਬੁਤਸ਼ਿਕਨ ਚਿੰਤਕ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਯੱਕਲਾਕਾਂ, ਮਿਸ਼ੇਲ ਫੂਕੋ, ਜੂਲੀਆ ਕ੍ਰਿਸਤੇਵਾ ਅਤੇ ਯੱਕ ਦੇਰੀਦਾ, ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਚਾਰ ਚਿੰਤਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿਚ ਮੱਹਤਵਪੂਰਣ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤਕ ਚੋਖਟੇ ਪ੍ਰਤਿ ਅਸੰਤੋਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਿਚ ਦੇਰੀਦਾ (1930) ਦੀਆਂ 1967 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਬਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ of Grammatology, Speech and Phenom ena ਅਤੇ Writing and Difference ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਤਕ ਦੋ ਪੱਛਮੀ ਦਰਜਨ ਅੱਗੇ ਕਈ ਨ ਖੜੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਾਭੌਤਿਕਤਾ (metaphysics) ਦੀ ਗਿਰਤ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ Parar (Unity), area (Centre), a great (Presence) a fas ਬਿੰਦੂ ਜਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਂਤ ਦੀ ਮੈਟਾਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਨ ਮੂਹਰੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਣਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਹੱਦਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਚਨਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਮੁਖੀ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਚਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ ਨੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਅੰਤਰਪਾਠਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾ ਦੈਰੀਦਾ ਨੇ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਚਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰ ਚਿਹਨਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ (fraces) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੱਲ ਕਰਵਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਵਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਲਈ ਉਸ “difference" ਪਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ deferment ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਅਰਥ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਅੰਤਮਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਚਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹ ਖੇਡ (free play ) ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਰਚਨਾ-ਸਿੱਧਾਂਤ ਵਿਚ ਉਸ ਜਿਸ ਨੁਕਤੇ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਸੀ : ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਉਸ ਨਿਸ਼ਚਤ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਦਰਸਾਇਆ। ਪੂਰਵ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਉਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ, ਪੂਰਵ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ, ਚਿਹਨਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੱਸਣਾ, ਲਿਖਤ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਅੰਤਰ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਣਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੱਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਕਾਰ ਹਨ। ਵਿਚਰਨਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਨੇ ਅਰਬ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸੋਝੀ ਵਿਚ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਸੁਲਤਾਨਾ ਜੈਸਮੀਨ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਜੈਸਮੀਨ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਵਿਚ ਵੂਵਾਨ, ਚੀਨ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਿਰੀਬਾਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਪੂ
ਭੱਦਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਤਨੀ)
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1807 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1843 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ
ਕੇਕੜਾ ਪਿੱਠ ਪਰਨੇ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮ
ਵਾਨ ਗਾਗ ਨੇ ਦੋ ਕੇਕੜੇ (1889), ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੇਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਿੱਠ ਪਰਨੇ ਪਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਨ ਗਾਗ ਮਿਊਜੀਅਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਨ ਗਾਗ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿੰਸੇਂਟ ਵੈਨ ਗਾਗ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ
ਸਹਿਜ-ਸੰਚਾਰ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਤੱਤ ਸਹਿਜ ਸੰਚਾਰ ਹੈ। ਸਹਿਜ ਸੰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਅਕਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਮੌਖਿਕਤਾ ਨੂੰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਤੱਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਵੇਂ : ਲੋਕ ਨਾਚ, ਤਿਥ-ਤਿਉਹਾਰ, ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ਼ ਅਾਦਿ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਤੱਤ ਸਹਿਜ ਸੰਚਾਰ ਹੀ ਹੈ। ਸਹਿਜ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਧਿਅਮ ਹਨ-
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰਜ
ਡੱਡ ਟਪਾਕੇ ਬਾਜਰਾ, ਤਿੱਤਰ ਤੋਰ ਜੁਆਰ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ - ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਵਹਿਮ-ਭਰਮ, ਵਿਅਕਤ ਕਲਾਵਾਂ, ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਤਿੰਨ ਆਧਾਰਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗੀਠੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸ਼ਾਇਲਾ ਸ਼ਰਮੀਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਰੂਦਿਨ
ਰੂਦਿਨ (ਰੂਸੀ: Рудин) ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1855 ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1856 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਸੋਵਰੇਮੈਨਿੱਕ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਗਨੇਵ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਮਾਰਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ
ਹਰੀਸ਼ ਆਇਰ
ਹਰੀਸ਼ ਅਈਅਰ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਰਾਹੀਂ ਸੱਤਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਸਮੁਦਾਇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ
ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਵਜੋਂ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਦੂਹਰੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਹਾਮ ਪੰਚ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਮਿਥੁਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸਿਤਾਰੇ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੋ ਸਤਾ ਦੀਨ ਨੇ ਭਰਾ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੰਜਯ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਤੱਬੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਦਿਲ ਸੇ ਪੂਛੇ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਈਸ਼ਾ ਦਿਓਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ: ਰੂਪ ਕੀ ਰਾਣੀ ਚੋਰੋਂ ਕਾ ਰਾਜਾ 1993 ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ, ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਉਰਮਿਲਾ ਮਟੋਂਦਕਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੁਦਾਈ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤੀ।
ਪੋਰਟਮਾਨ ਰੋਡ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਅਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ
ਗੰਜੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ
"ਗ਼ਲਤ ਇੱਕ ਹਰਫ਼ ਹੋ 'ਜੋਗੀ ਤੇ ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੇਂ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੂੰ ਸੁਖ਼ਨਹਾਇ ਨਾ ਰਵਾਂ ਕੇ ਲੀਏ'"
ਸ਼ਹਜ਼ਾਦਾ-ਏ-ਜ਼ੀ-ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਭਾਗੜ ਸੀ ਮਚਾ ਦੀ। ਯਿਹ ਫ਼ੌਜ ਭਗਾ ਦੀ, ਕਭੀ ਵੁਹ ਫ਼ੌਜ ਭਗਾ ਦੀ। ਬੜ੍ਹ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤਵੱਕੋ ਸੇ ਸ਼ੁਜਾਅਤ ਜੋ ਦਿਖਾ ਦੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਵਹੀਂ ਕਿਲੇ ਸੇ ਬੱਚੇ ਕੋ ਨਿਦਾ ਦੀ। ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਪਿਸਰ ਖ਼ੂਬ ਦਲੇਰੀ ਸੇ ਲੜੇ ਹੋ। ਹਾਂ, ਕਯੋਂ ਨ ਹੋ, ਗੋਬਿੰਦ ਕੇ ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਬੜੇ ਹੋ। (ਸ਼ਹਜ਼ਾਦਾ-ਏ-ਜ਼ੀ-ਸ਼ਾਹ=ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ, ਸ਼ੁਜਾਅਤ=ਵੀਰਤਾ, ਨਿਦਾ=ਆਵਾਜ਼, ਪਿਸਰ=ਪੁਤਰ)"
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯਾਤਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ (1999) ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਲਕ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ (2006) ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਸੂਰੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ
ਬੇਸ ਤੋਂ ਸੰਮੇਲਨ ਤੱਕ ਕਈ ਬਨਸਪਤੀ ਬੈਂਡ ਹਨ। ਹੇਠਲੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੁਆਰਾ ਢਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅਨੇਕ ਅਲਪਾਈਨ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਕੀਨੀਆ ਮਾਉਂਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਬੇਲੀਆਸ ਅਤੇ ਸੇਨੇਸੀਓਸ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨ ਹਾਰੈਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ। 715 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (276 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 16,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
ਮਾਉਂਟੇਨ ਕੀਨੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ 1949 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ, ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਜੰਗਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1978 ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਬਾਇਓਸਪੇਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਰਾਖਵਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ, 1997 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਬਣਿਆ।
ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ
ਜੈਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ
ਪਰੋਲਤਾਰੀਆ ਦੀ ਸੰਸਾਰਵਿਆਪੀ ਇਤਹਾਸਕ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਇਸ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਜੋ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਉਠਾਈ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਆਵਾਜ ਨੇ ਨਿਹਾਇਤ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਖਿਦਮਤ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਰੋਲਤਾਰੀਆ ਦੀ ਖਿਦਮਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਨਿਹਾਇਤ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਅਸੂਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਤਬਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤਮਾਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਬਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਨਜਾਤ ਦਵਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਸੀ।
ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਪਾਣੀ
ਲੇਖਕ
ਪਰੋਮਿਤਾ ਵੋਹਰਾ
ਐੱਮਪੀ3
MP3 ਨੂੰ ਮੂਵਿੰਗ ਪਿਕਚਰ ਐਕਸਪਰਟ ਗਰੁੱਪ (MPEG) ਨੇ ਆਪਣੇ MPEG-1 ਮਿਆਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ MPEG-2 ਮਿਆਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।
ਬਦਾਯੂਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਾਂਸਦ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਐਨਾ ਅਸਲਨ
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀੰ ਸਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਚਕਿਤਸਾ ਖੋਜਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਨੀਅਨ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਨੀਅਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਨੀਅਨ ਖੋਜਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਤੇਰਾ ਇਕ ਦਿਲ ਹੈ ਜਾਂ ਦੋ
'ਉੱਤੇਰਾ ਇੱਕ ਦਿਲ ਹੈ ਜਾਂ ਦੋ'' ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮਹਾਂ ਨਾਚ (1941) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਦੁਚਿੱਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਮਹੱਬਤ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ (ਜਨਮ 20 ਮਈ, 1940) ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਫੈਲਿਕਸ ਬਲੋਚ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਰਿਸਰਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿੱਚ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ, ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ, ਕੁਆਂਟਮ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਹ US ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਅਤੇ ਅਮੇਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਫੈਸਿਲਟੀ ਔਫ ਕੈਨੇਡਾਜ਼ ਪੈਰੀਮੀਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਮੈਂਬਰ, ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਫੌਰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਟਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਡਿਸਟਿੰਗੁਇਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਹੈ।
ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਾਰ
ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਾਰ: ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੇਰੀ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨਾਲ ਲੜਾਈ, ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 7, 2008 ਵਿੱਚ ਲਿਟਲ, ਬਰਾਊਨ, ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰ ਜਮਾਂ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰੇਗਾ। ਪੁਸਤਕ 1981 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਖਾਸ ਐਲੀਮੈਂਟਲ ਕੰਪਾਊਂਡਾਂ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।। ਇਸ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰਲੀ ਸੂਚਨਾ ਵਾਸ਼ਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨੇ ਹਾਕਿੰਗ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ 28 ਸਾਲ ਦਾ ਵਕਤ ਲਗਾਇਆ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ “ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਾਰ” ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਿਊਰੀ ਛਾਪੀ। ਕੌਸਮਿਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਾਂਗ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਾਰ ਵੀ ਸਧਾਰਨ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: ਕੁਆਂਟਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਅਸਲੀ ਔਜ਼ਾਰ ਸੰਖੇਪ ਗਣਿਤ ਹਨ: ਇਨਫਿਨਿਟ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਲ (ਅਨੰਤ-ਅਯਾਮੀ) ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਓਪਰੇਟਰ, ਯੂਨੀਟਰੀ ਮੈਟ੍ਰੀਸੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਿਧਾਂਤ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਆਓ ਅਸੀਂ ਦੇਖੀਏ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਕੁੱਝ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”
ਮਨੀਮਹੇਸ਼ ਝੀਲ
ਝੀਲ
ਧੰਨਛੋ ਤੋਂ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਗੌਰੀ ਕੁੰਡ ਪਹੁੰਚਣ ਉੱਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਸਿਖਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੌਰੀ ਕੁੰਡ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਥਲ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਡੇਢ ਕਿਲਮੀਟਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੀਮਹੇਸ਼ ਝੀਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 15000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਝੀਲ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਨੇਕ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਬੱਦਲਾਂ 'ਚ ਘਿਰਿਆ ਕੈਲਾਸ਼ ਸ਼ਿਖਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੀ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਮੂਡ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਵੀ ਰੰਗ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੇ 'ਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਸਦਰ (ਵਿਆਕਰਨ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਕਰਨ
ਓਮ ਥਾਨਵੀ
ਉਹ 1978 ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ 9 ਸਾਲ (1980 ਤੋਂ 1989 ਤਕ) 'ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ' ਵਿਚ, 'ਜਨਸਤਾ' ਵਿੱਚ 26 ਸਾਲ (1989 ਤੋਂ 2015 ਤਕ) ਪਹਿਲੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ, ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ।  ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ (ਜੇਐਨਯੂ) ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
23 ਦਸੰਬਰ
8 ਪੋਹ ਨਾ: ਸ਼ਾ:
ਪਟੋਲਾ ਸਾੜ੍ਹੀ
ਪਟੋਲਾ ਸਾੜ੍ਹੀ ਗੁਜਰਾਤ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਣਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਵ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਣੇ ਅਤੇ ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਗੰਢ ਕੇ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਟਨ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਟੋਲਾ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕਵਚਨ ਪਟੁਲੂ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੁਣਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛਪਾਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਟੋਲਾ ਸਾੜ੍ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 4 ਤੋਂ 5 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪਹਿਨਾਉਣ ਲਈ ਪਟੋਲਾ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਰਾਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ
ਹੋਰ
ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ ਕਿਰਤੀ ਸ੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਹਮਾਇਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਿਸਾਨ, ਮਜਦੂਰ ਅਤੇ ਚੰਗੇਰੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਮਿਹਨਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਂਲ ਸਮਦਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਖਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਰਲਾ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਹੱਥੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਲੁਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਜੇ ਜ਼ੀ
ਜੇ-ਜ਼ੀ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਲੋਚਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 125 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕੁਲ 22 ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੈਪਰ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਬਿਲਬੋਰਡ 200 'ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ (14) ਨੰਬਰ ਵਨ ਐਲਬਮਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਲਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾਬਹਾਰ 100 ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੌਂਗ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਰੈਪਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ, 60 ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ “ਸੈਲਟ ਟੂ ਇੰਡਸਟਰੀ ਆਈਕਨਜ਼” ਮਿਲਿਆ।
ਨਾਂਵ
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ]
ਸ਼ਰੀਂਹ ਵਾਲਾ ਬਰਾੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ਾਟਕ:ਭੂਗੋਲ/Featured picture
ਵਰਤੋਂ
The layout design for these subpages is at ਫ਼ਾਟਕ:ਭੂਗੋਲ/Featured picture/ਖ਼ਾਕਾ.
ਚੁਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਫ਼ਾਟਕ:ਭੂਗੋਲ/Featured picture/1
ਫ਼ਾਟਕ:ਭੂਗੋਲ/Featured picture/5
ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ ਫ਼ਾਟਕ
ਮਚਾਕੀ ਮੱਲ ਸਿੰਘ
ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਲੱਬਾਂ ਹਨ ਹਰ ਕਾ ਦਾਸ ਕਲੱਬ, ਬਾਬਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਯੁਵਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਲੱਬ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ 40 ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਪਰਵਾਰ ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਮਨੀਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਬਹਾਦਰ ਮਚਾਕੀ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੇਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਮੇਲਾ ਮੇਲੀਆਂ ਦਾ ਦੀ ਐਡਟਿੰਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹੈ। ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੀ ਸੁਖਚੈਨ ਸਾਊਂਡ ਸਰਵਿਸ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਵੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਰਾਮਸਰ ਸਮਝੌਤਾ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ("ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ")
ਸਮਝੌਤੇ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਦੇਸ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘਟ ਇੱਕ ਜਲਗਾਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ  ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਬਧਤਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਣਾ ਸੀ।ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੇਸ ਲਈ ਹੀ ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਮੁਚੀ ਮਾਨਵਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਲਈ ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਰਚ 2016 ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ("ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ") 2,231 ਰਾਮਸਰ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ  ਜਿਸ ਅਧੀਨ  2.1 ਮਿਲੀਅਨ ਰਕਬਾ ਸੀ।ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਮਸਰ ਥਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਬਰਤਾਨੀਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ 170 ਜਲਗਾਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਰਕਬੇ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਬੋਲੀਵੀਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ 140,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਕਬਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਬਫੀਲਡਾਂ (ਉੱਪ-ਖੇਤਰ) ਹਨ:
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਇਹ ਹਨ:
ਜਸਪਿੰਦਰ ਚੀਮਾ
ਜਸਪਿੰਦਰ ਚੀਮਾ (ਜਸਪਿੰਦਰ ਚੀਮਾ; ਜਨਮ 12 ਅਗਸਤ 1988) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਜਸਪਿੰਦਰ ਮਿਸ ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ 2008 ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੇਜਵਾਨ, ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 19 ਫਰਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ
ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ
ਭਾਵੇਂ ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਅਲਜਬਰਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅਸਾਨ ਸਬੂਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਪ-ਗਰੁੱਪ ਫੇਰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗਰੁੱਪ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਦੀ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਥਿਊਰੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਭਾਵੇਂ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਖੋਜੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਨੌੱਟ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਅਯਾਮੀ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ, ਅਤੇ ਅਲਬਰਿਕ ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲੀਆਇ ਸਪੇਸਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਣਿਤਿਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੋਨਾਕਡਸਨ, ਜੋਨਸ, ਵਿੱਟਨ, ਅਤੇ ਕੌਂਟਸੇਵਿਚ ਸਭ ਨੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ ਕਾਰਣ ਫੀਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
1737
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ
ਯਸ਼ੋਧਾ
ਯਸ਼ੋਦਾ (ਯਸ਼ੋਦਾ), ਨੂੰ ਯਸ਼ੋਧਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੌਰਾਣਿਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ‘ਚ ਦੇਵਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਧਰਮ-ਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੰਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਆਦੀ ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਯਸ਼ੋਦਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। right|thumb| ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਤਾ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨਿੱਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ। [[ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼|ਚੋਲਾ ਦੀ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ‘ਚਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ]] left|thumb| ਭਗਵਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੀ 1500 ਈ। ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ
ਰਾਮਸਰ, ਮਾਜ਼ਨਦਰਾਨ
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਜ਼ਨਦਰਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੋਲੰਬੀਆ ਨਦੀ
ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਐਨਾਡਰੋਮੋਸ ਮੱਛੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਈਗਰੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀਆਂ - ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਲਮੋਨ ਸਪੀਸੀਜ਼ - ਮੂਲ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਨਿਰਭਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਵਾਰ ਭਾਟਾ
ਜਵਾਰ ਜਾਂ ਜਵਾਰ ਭਾਟਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾ ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੇੜ ਦੇ ਰਲ਼ਵੇਂ ਸਿੱਟਿਆਂ ਸਦਕਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਤਰੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨ
"ਕਿਉਂਕਿ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵਿਵਰਣ ਉੱਤੇ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਇਕਾਈਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇਹ ਥਿਊਰੀ “ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ” ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿਰਫ ਇਸ ਇੱਕਲੌਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੂਰਵ-ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
ਪੈਗ਼ੰਬਰ (ਕਿਤਾਬ)
ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ
ਜਿਬਰਾਨ ਨੇ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ (The Garden of the Prophet) ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 1933 ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ। ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ ਵਿੱਚ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਦੀ ਨੌਂ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਦੇ ਲੰਮੀ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ।
ਕੱਟੀ ਪਤੰਗ
ਕੱਟੀ ਪਤੰਗ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਨੈਨਾ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਮੰਝਧਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਭੰਡ ਦੇਵ ਮੰਦਰ
ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ' ਦਰਜ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਸ਼ਿਵ-ਮੰਦਰ (ਭੰਡ ਦੇਵੜਾ) ਰਾਮਗੜ
ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ
ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (Partido Comunista de Cuba, PCC) ਕਿਊਬਾ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਥੇ ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।
ਧੌਲ ਖੁਰਦ
ਧੌਲ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।