cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
ਆਰੰਭ
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ, ਜੂਨ 1961 ਵਿੱਚ, ਡਲਹੋੋਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਮੀਨਾਰ ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾ ਭਰ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਗਏ- 1)ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਜਰਜਰਿਤ, ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿੰਬ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਤਿਆਗ। 2)ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਮਤ ਦਾ ਤਿਆਗ। 3)ਨਵੀਆਂ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਢੂੰਡ ਭਾਲ। 4)ਬਿੰਬ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸਥਾਨ ਮਿਲੇ, ਆਦਿ।
ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸੇਧ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਘੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਹੀਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਜ਼ਾਰੀ ਰਖੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਰਾਵਣ, ਕੂੜ ਰਾਜਾ ਕੂੜ ਪਰਜਾ, ਸਚ ਕਿ ਬੇਲਾ, ਬਾਹਰੋਂ ਸਰਾਪੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗਵਾਚੇ, ਵਰਨਣਯੋਗ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਮੈਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਦਮਈ ਮਨੋਹੀਣੀ ਦੋ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਸਮੁਚੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਾਵਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ- ਵਰਤ ਲਏ ਨੌਕਰ ਮੇਰਾ ਜੇ ਮੇਰੀ ਬੀਵੀ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਜਰ ਲਵਾਂ, ਪਰ ਜਰ ਕਦੇ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਨਾਕਾ ਬੁਰਸ਼ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਲਏ ਉਹ ਬਦਤਮੀਜ਼।
ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)
ਛਿਲਾ
ਛਿਲਾ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੰਸ਼ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਦਾ ਬੱਚਾ ਇੰਨਾ ਮੁਹਤਾਜ ਹੈ ਕਿ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਬੱਚਾ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਵਸਤ ਦੇ 40 ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਸਵਾ ਮਹੀਨਾ ਛਿਲਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਡਿਲਵਰੀ ਫੋਰਟੀ ਡੇਜ਼। ਛਿਲਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈ ਔਰਤ ਲਈ। ਜਣੇਪੇ ਮਗਰੋਂ ਮੁੜ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਿਆਨ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ
ਇਕ ਮਿਆਨ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ 1960 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਉੱਤੇ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1962 ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ 1914-1915 ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੀਰੀ ਨੂੰ ਨਾਮਕ ਦੋ ਭੈਣ ਭਰਾ ਦਰਸਾਏ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਬਾਬਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਓਹਨਾ ਦਿਨਾ ਵਿੱਚ ਓਹ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਰਚੇ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੁਖ ਪਾਤਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਹੈ। ਬੀਰੀ ਸਰਾਭੇ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਤੋ ਬਹੁਤ ਨਫਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋ ਉਸਨੂ ਉਸਦੀ ਔਲਾਦ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ ਤਾ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾੜੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਓਹਨਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਝਗੜੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੀਰੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਤ ਸਰਾਭੇ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਸਫਲ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਬੀਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਬਦਲੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਰੇਕ (ਰੈਪਰ)
ਔਬਰੀ ਡਰੇਕ ਗ੍ਰਾਹਮ (ਜਨਮ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੈਪਰ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਡਰੇਕ ਨੂੰ ਹਿੱਪ ਹੌਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ R&B ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੀਟੀਵੀ ਟੀਨ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਡਿਗਰਾਸੀ: ਦ ਨੈਕਸਟ ਜਨਰੇਸ਼ਨ (2001–08) ਵਿੱਚ ਜਿੰਮੀ ਬਰੂਕਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਕੇ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਕਸਟੇਪ ਰੂਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਮਿਕਸਟੇਪਸ 2 ਕਮਬੈਕ ਸੀਜ਼ਨ (07) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਯੰਗ ਮਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋ ਫਾਰ ਗੌਨ (2009)।
ਇੱਕ ਉੱਦਮੀ ਵਜੋਂ, ਡਰੇਕ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ 40 ਦੇ ਨਾਲ OVO ਸਾਊਂਡ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਡਰੇਕ ਟੋਰਾਂਟੋ ਰੈਪਟਰਸ ਦਾ ਨਵਾਂ "ਗਲੋਬਲ ਅੰਬੈਸਡਰ" ਬਣ ਗਿਆ, NBA ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਇਸਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਸਹੂਲਤ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੋਰਬਨ ਵਿਸਕੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਬਲੈਕ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਬ੍ਰੈਂਟ ਹਾਕਿੰਗ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਇਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਡਰੇਕ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਈਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਬ-ਲੇਬਲ ਸਹਿਯੋਗ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਘਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਉੱਦਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। 2018 ਵਿੱਚ, ਡਰੇਕ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ CAD$8.8 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲਾਨਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਆਮਦਨ ਦੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (CAD$440 ਮਿਲੀਅਨ) ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਤਾਲਵੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਏਸੀ ਮਿਲਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੁਪਰ-ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ
ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੇਲਜੋਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਪਲੈਂਕ ਸਕੇਲ (ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਛੋਟੀ ਇਕਾਈ) ਉੱਤੇ ਲੰਬਾਈਆਂ, ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਇੱਕ ਸੁਚਾਰੂ, ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸਤਹਿ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਇੱਕ ਉੱਘੜ-ਦੁੱਗੜ, ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸਤਹਿ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਜਗਹ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਪਰਸਟ੍ਰਿੱਗ ਥਿਊਰੀ, ਬਿੰਦੂ ਕਣਾਂ ਦੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਟ੍ਰਿੰਗ ਅੱਤ ਸੂਖਮ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਲੈਂਕ ਸਕੇਲ ਦੇ ਇੱਕ ਔਸਤ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਲੈਂਕ ਸਕੇਲ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਅਯਾਮਿਕ ਲੇਪਟੇ ਵਾਲੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਸਤਿਹਾਂ ਬਰੇਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਪ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹ ਬਰੇਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵੱਚ, ਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਕਿਸੇ ਸਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਰੇਨ A ਅਤੇ ਬਰੇਨ B ਦਰਮਿਆਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਕ-ਮੂਡੀ ਅਲਜਬਰੇ
ਸਟਰਿੰਗ ਮੋਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੰਤ ਗਿਣਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਅਨੰਤ ਅਯਾਮੀ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐੱਮ-ਥਿਊਰੀ ਵਾਸਤੇ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਕੁੱਝ ਕਾਕ-ਮੂਡੀ ਅਲਜਬਰੇ E10 ਅਤੇ E11 ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਪਰਸਮਰੂਪ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਰਹੇ ਹਨ ।
ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ
ਭਾਸ਼ਕਰਾਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ
ਗੁਰੁਸਵਾਭਿਮੁਖਂ ਸਵਸ਼ਕਤਤਿਆ।
ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਸਾਰਵਤਰਿਕ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਨਿਯਮ
ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਰ ਆਇਜਕ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਲਕ ਕਾਢਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਵਲ ਧਰਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਪਿਤੁ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਕਣ ਹਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਕਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਨਵਾਲਾ ਖਿੱਚ ਜੋਰ ਉਹਨਾਂ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਹਤੀਯੋਂ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਦਾ (ਪ੍ਰਤੱਖ) ਸਮਾਨੁਪਾਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਵਰਗ ਦਾ ਵਿਉਤਕਰਮਾਨੁਪਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਣਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਨਵਾਲੇ ਆਪਸ ਦਾ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ (Gravitation) ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਪੈਦਾ ਜੋਰ ਨੂੰ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਜੋਰ (Force of Gravitation) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਟਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਿਤ ਉੱਪਰੋਕਤ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਨਿਯਮ (Law of Gravitation) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ - ਕਦੇ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਲੋਮ ਵਰਗ ਨਿਯਮ (Inverse Square Law) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਪਰੋਕਤ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਮਾਨ ਲਿਆ m1 ਅਤੇ ਸੰਹਤੀ ਵਾਲੇ m2 ਦੋ ਪਿੰਡ ਆਪਸ ਵਿੱਚ d ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਨਵਾਲੇ ਜੋਰ f ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੋਵੇਗਾ:
ਤਾਰਾ ਲਿਪਿੰਸਕੀ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਲਿਪਿੰਸਕੀ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਆਈਸ ਸਕੇਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਲਰ ਸਕੇਟਿੰਗ ਕੋਚਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਸਕੇਟਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਰੋਲਰ ਸਕੇਟਿੰਗ ਲਈ 1990 ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1991 ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਰੋਲਰ ਸਕੇਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਜਿੱਤੀ।
ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ
ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਾਈ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੇ ਭਾਵ ਅਰਥ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ (binding theory) ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਜਿਸ ਦੀ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਕਰਾਂਗੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੋਮਸਕੀ ਦੇ ਕੀਤੇ ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਵਾਕ ਵਿਓਂਤ (syntax) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਥੀਟਾ ਰੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਵਿਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗੇ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੀੰ ਹੇਂਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:- (1)I like myself.
ਪਹਿਲਾ ਸਿਧਾਂਤ : ਐਨਾਫੋਰਾ
5. ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ। ਉਪਰੋਕਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਅਤੇ 5 ਵਾਕ ਸਵਾਕਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਜਨ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਥਕ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫ਼ੋਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋ-ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਥਕ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਟਰੀ ਡਾਇਆਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫੋਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਹੀ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਨੂੰ ਕੋ-ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਐਨਾਫੋਰਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਨਿਰਣਾਕਾਰੀ ਕਾਰਕਾਂ (case) ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿ ਨਿਰਣਾਕਾਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਟਰੀ ਡਾਇਆਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੀ-ਕਮਾਂਡ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। “ਸੀ-ਕਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰੀ ਡਾਇਆਗਰਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ X ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹੋ X ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ X ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ X ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਸੀ-ਕਮਾਂਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਪੂਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਨਾਫੋਰਾ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਵੱਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਰਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਦੇ ਹਾਂ। 1 I expected myself to like bill.
ਨੀਊਟ੍ਰਲ ਮਿਲਕ ਹੋਟਲ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ
ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਸਰਦਾਰ
ਜੀਵਨ
ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1951 ਨੂੰ ਦਿਪਾਲਪੁਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਬਰਿਟਨ ਹੋਈ। ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਖੋਜਾਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀਵੀ। 1974 ਤੋ 1979 ਤਕ ਸਰਦਾਰ ਜੇਦ੍ਦਾਹ, ਸਉਦੀ ਅਰਬੀਆ ਚ ਰਹੇ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿੰਗ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੱਜ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1980 ਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਇਨਕੁਆਰੀ" ਮੁਸਲਿਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਤੇ ਵੀ ਕਮ ਕੀਤਾ। 1990 ਚ ਉਹ ਕੁਆਲਾ ਲੁਮਪੁਰ ਚ ਰਹਿਦੇ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਅਨਵਰ ਇਬ੍ਰਾਹਿਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਨ, ਜੋ ਉਪ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਹਨ। ਸਰਦਾਰ ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਨੇ ਆਪਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਖੇਤਰੀ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਆਲੋਚਕ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਬਹੁਲਵਾਦ ਅਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ 'ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲਹਿਜੇ ਤੋ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਖੋਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ,ਪਰ ਪੰਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ: ਇਸਲਾਮ, ਇਸਲਾਮੀ ਸਾਇੰਸ, ਫਿਊਚਰਜ਼, ਪੋਸਟਮਾਡਰਨਿਜਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਬਹੁਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਛਾਣ
ਪਛਾਣ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਆਸ਼ੀਸ਼ ਨੰਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮਲਟੀਪਲ ਪਛਾਣ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਦਾਰ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ, ਉਹ ਮਨੁਖੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਦਸਦੇ, ਪਰ ਮਲਟੀਪਲ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ
ਸਿੱਖਿਆ, ਨੌਕਰੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਿਡਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਉਥੋਂ ਜੇ. ਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ 1918 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡ ਚਕਰੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਹੂਟਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕੱਲਰ ਕਸਬੇ ਦੇ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸ. ਵੀ. ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਬਸਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਆਰੰਭੀ। 1930 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਯੋਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਜੀਵਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਵੱਕਾਰੀ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
29 ਦਸੰਬਰ
29 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 363ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 364ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 2 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਫਯੂਚਰ (ਰੈਪਰ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੈਪਰ
ਪਾਬਲੋ ਐਸਕੋਬਾਰ
ਪਾਬਲੋ ਐਮਿਲਿਓ ਐਸਕੋਬਾਰ ਗਾਵੀਰਿਆ (ਦਸੰਬਰ 1, 1949- ਦਸੰਬਰ 2, 1993) ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਗਲਰ ਸੀ, ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਦੀ ਸਮਗਲਿੰਗ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਵੇਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਵਿਚੋਂ 80% ਦੀ ਸਮਗਲਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਚਿੱਟੇ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ" ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਮੁਜ਼ਰਿਮ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 30 ਤੋਂ 100 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਤ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਰਜਨੀ (ਨਾਵਲ)
"ਰਜਨੀ" ਨਾਵਲ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਏਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਰਾਗਨੀ" ਸੀ ਪਰ ਅਗਲੇ ਵਿੱਚ ਏਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਰਜਨੀ" ਰਖ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਰਜਨੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਮਤਲਬ ਰਾਤ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੈ। ਅੰਨ੍ਹੇ ਮਨੁਖ ਦੀ ਉਪਮਾ ਰਾਤ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਜੀਵਨ ਰਾਤ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕਈ ਅਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ "ਰਜਨੀ" ਬੰਕਿਮ ਬਾਬੂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀ, ਇਹ "ਲਾਰਡ ਲਿਟਨ" ਦੇ ਨਾਵਲ "the last days of pompei" ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੋਹਾ ਪੁਸਤਕਾ ਦਾ ਕਰੈਕਟਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਵਲੋ ਏਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ।
ਮਾਲੋ ਦੌਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
XYZ
z: ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ
ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਰਮੀ
ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਰਮੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ 18 ਅਪਰੈਲ 1930 ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਚਿਟਾਗਾਂਵ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਆਨ ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ (ਅਦਾਕਾਰ)
ਇਆਨ ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ (ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2001) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦ ਓਆ 'ਤੇ ਬੱਕ ਵੀਯੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਸ਼ੰਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਦੌਲਤਪੁਰ (ਡੇਹਲੋਂ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ਰਗਾਨਾ ਹੋਕ
ਫ਼ਰਗਾਨਾ ਹੋਕ ( ফারজানা হক ) (ਜਨਮ 19 ਮਾਰਚ 1993) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।  ਹੋਕ ਦਾ ਜਨਮ ਗਇਬੰਧਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਹੋਕ ਗੁਆਂਗਜ਼ੁ, ਚੀਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਚੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਆਈ. ਸੀ. ਐਸ
ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ
ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਤਕਰੇ ਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1973 ਈ: ਵਿੱਚ ਸਿਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਫ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ। ।
31 ਦਸੰਬਰ
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਹਰੀਸ
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਹਰੀਸ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਬਨ Sayyar ਅਲ-Warraq ਦੇ 10 ਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਲ ਤਾਬਿਖ ., ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਲ-ਬਗਦਾਦੀ ਦੀ 13-ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਾਤ ਕਿਤਾਬ ਅਲ ਤਾਬਿਖ ਅਤੇ ਇਬਨ ਰਜਿਨ ਅਲ-ਤੁਜਿਬੀ ਦੇ 13 ਸਦੀ ਅੰਡਾਲੂਸਿਅਨ ਬਾਤ ਕਿਤਾਬ ਫਦਲਤ ਅਲ-ਖਵਾਨ ਫਾਈ ਤਯੀਬਤ ਅਲ-ਤਾਮ ਵਲ-ਅਲਵਾਨ.
ਅਰਬ ਪਕਵਾਨ
thumb|ਹਰੀ ਲੇਵੈਂਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੱਕ ਹਰੀਸ਼ ਇੱਕ ਅਰਬ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ. ਇਹ ਅਕਸਰ ਰਮਜ਼ਾਨ, ਈਦ ਉਲ-ਫਿਤਰ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਲੈਬਨੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਫਿਰਕੂ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.ਹੈਰੀਜ਼ ਇਰਾਕੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਹੈ.
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)
ਲਵ ਮੈਰਿਜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਮੀਮ ਮੋਸਾਦੱਈਕ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਕਸ਼ਾਤ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ, ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ, ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ੨੨ ਜੁਲਾਈ ੨੦੧੦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਦਾ ਅਨਾਵਰਣ ਕੀਤਾ। ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਮੁੱਲ $ ੩੫ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘਟਾਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ $ ੨੦ ਅਤੇ ਆਖੀਰ $ ੧੦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। After the new device was unveiled, OLPCChairman ਨਿਕੋਲਸ ਨੇਗਰੋਪੋਂਟ offered full access to OLPCtechnology, cost free to the Indian team. ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਕਿ ਇਹ ਯੂਨਿਟ ੧੫੦੦ ਰੁਪਏ ($ ੩੫) ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇ ਬਾਦ ੭੫੦ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਘਟਾਕੇ ੫੦੦ ਰੁਪਏ ($ ੧੦) ਤੱਕ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਪੋਯਾਂਗ ਝੀਲ
ਇਹ ਝੀਲ ਗਨ, ਜ਼ਿਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਓ ਨਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਯਾਂਗਤਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੁਤੂਨਾ
ਵਾਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੁਤੂਨਾ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਾਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੁਤੂਨਾ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਖੇਤਰ (Wallis et Futuna ਜਾਂ Territoire des îles Wallis et Futuna, ਫ਼ਾਕਾਊਵਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਾਕਾਫ਼ੁਤੂਨਾ: Uvea mo Futuna), ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤੁਵਾਲੂ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫ਼ਿਜੀ ਦਾ ਰੋਤੂਮਾ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫਿ਼ਜੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਟੋਂਗਾ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਮੋਆ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ-ਸਬੰਧਤ ਰਾਜਖੇਤਰ ਤੋਕੇਲਾਓ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਿਰੀਬਾਸ ਦੇ ਫ਼ੀਨਿਕਸ ਟਾਪੂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੁਤੂਨਾ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਡੰਗੋਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਾਨਕਸਰ
ਨਾਨਕਸਰ ਪਿੰਡ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਜੈਤੋ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣ
ਕੁਆਰਕ
3. ਤੀਜੀ ਪੀੜੀ
'''ਕੁਆਰਕ (Quarks)
ਫੇਰ ਵੀ, ਕਲਰ ਚਾਰਜਡ ਕਣ ਕਲਰ-ਨਿਉਟਰਲ ਸੰਯੁਕਰ ਕਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਡਰੌਨ (hadrons) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਦਾ ਜੋੜਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਕੁਆਰਕ ਦਾ ਕਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਐਂਟੀਕਲਰ ਦਾ ਸਬੰਧਤ ਐਂਟੀਕਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਰ ਤੇ ਐਂਟੀਕਲਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੈਂਸਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਗੈਰ ਕਲਰ ਵਾਲਾ ਮੀਸੋਨ (meson) ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਫੇਰ, 3 ਕੁਆਰਕ ਇਕੱਠੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, 1-ਲਾਲ, 1-ਮੀਲਾ ਤੇ 1-ਹਰਾ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਜੁੜ ਕੇ ਇੱਕ ਬਗੈਰ ਕਲਰ ਦਾ ਬੇਰੀਓਨ (baryon) ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਰੂਪਤਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਲਾਲ, ਉਲਟ-ਨੀਲਾ, ਤੇ ਉਲਟ-ਹਰੇ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਜੁੜ ਕੇ ਬਗੈਰ ਕਲਦ ਵਾਲਾ  ਐਂਟੀਬੇਰੋਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਆਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਅੰਕ(fractional) ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ-ਚਾਰਜ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਾਡਰੌਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰਜ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦਾ ਚਾਰਜ ਜਾਂ +2/3 ਜਾਂ −1/3 ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਬੰਧਿਤ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕਾਂ ਦਾ ਚਾਰਜ ਜਾਂ −2/3 ਜਾਂ +1/3 ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਬੋਸੌਨ (Electroweak bosons)
ਤਿੰਨ ਕਮਜੋਰ ਗੇਜ ਬੋਸੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (weak gauge bosons ): W+, W−, ਅਤੇ Z0; ਇਹ ਕਮਜੋਰ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ (weak interaction) ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। W ਬੋਸੌਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰਿਸਾਓ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਵਾਉਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। W−ਬੋਸੌਨ ਇੱਕ ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਟੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਿਸ ਕੇ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ+ ਐਂਟੀਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Z0 ਬੋਸੌਨ  ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਸਗੋਂ ਗਤੀ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੌਆਂ ਦੀ ਖਿੰਡਾਓ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ-Z ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ  ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀਬਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਕਮਜੋਰ ਗੇਜ ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪੁੰਜਹੀਣ ਫੋਟੌਨ ਬਿਜਲਈਚੁੰਬਕਤਾ ਦੀ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 4 ਗੇਜ ਬੋਸੌਨ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਜਲਈਕਮਜੋਰ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆ (electroweak interaction) ਰਚਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕੀਕਰਨ (Grand unification)
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਕਮਜੋਰਬਿਜਲਈ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕੀਕਰਨ ਸਿਧਾਂਤ(GUT) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਬਲ ਤੁਰੰਤ ਤਿੰਨ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਿਗਜ਼ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਿਆ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕੀਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਾਟਕੀ ਅਨੁਮਾਨ X ਅਤੇ Y ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਟੋਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸਣ (proton decay) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਸੁੱਪਰ-ਕਾਮਿਓਕਾ (Neutrino Detection Experiment, abbreviated to Super-K or SK) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਟੋਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸਣ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਨਿਊਟਰੀਨੋ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਨੇ ਸਰਲ ਏਕੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ SU(5) ਅਤੇ SO(10) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਟਾ ਬੱਟਰੋਜ਼
ਪੁਸਤਕ
ਬੱਟਰੋਜ਼ ਨੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ 10 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ:
ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ
ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਹਾਸ
ਤਰਾਸ ਗਰਿਗੋਰਿਏਵਿੱਚ ਸ਼ੇਵਚੇਂਕੋ (1814-1861 ਈ.) ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਜਨਕਵਿ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਉਕਰੇਨੋ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਦਿਅਕਾਰੋਂ ਵਿੱਚ ਪਨਾਸ ਮਿਰਨੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇ. ਕਾਰਪੇਕੋ-ਕਾਰਿਅ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਗਦਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇ.ਯ. ਫਰਾਂਕੋ (1856-1916) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਕਰੇਨੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰਪੂਰਣ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਾਇਤਰੀ ਲੇਸਿਆ ਉਕਰਾਇੰਕਾ (1871-1913) ਅਤੇ ਕਵੀ ਕੋਤਸਿਊਬਿੰਸਕੀ (1864-1913) ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਕਰੇਨੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ। ਅਕਤੂਬਰ, ਸੰਨ 1917 ਦੀ ਮਹਾਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਕਰੇਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਸਭਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਪਾਵਲੋ ਤੀਚੀਨਾ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਮ ਰਿਲਸਕੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਵੀ ਗੋਂਚਾਰੇਂਕੋ, ਪੇਰਵੋਮੈਸਕੀ ਆਦਿ ਹਨ। ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੇਨ ਅਲੇਕਸੰਦਰ ਕੋਰਨੈਚੁਕ (ਜਨਮ 1905 ਈ.) ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਪੰਨਿਆਸਕਾਰੋਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਾਨ ਰਿਬਾਕ (ਜਨਮ 1913) ਅਤੇ ਵਦਿਮ ਸੋਬਕੋ (ਜਨਮ 1912) ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਕਰੇਨੀ ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਗਦਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸੋਵਿਅਤ ਉਕਰਾਇਨਾ ਦਾ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾਪੂਰਣ ਅਤੀਤ ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮਹਿਕ ਮਨਵਾਨੀ
ਮਹਿਕ ਮਨਵਾਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਸਿਕਸਟੀਨ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਫੁਕਰੇ (2013) ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਰੋਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੇਲੀ ਸੋਪ ਸਸੁਰਾਲ ਗੇਂਦਾ ਫੂਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ (1901-1995)
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ: ਸਿਧਾਂਤਕ - ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ
3 ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਇਡ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਡਾਇਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਇਰੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ (1901-1995)
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਤੇ ਇਕਾਂਗੀ: ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਪਹਿਲੇ ਦੋਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ:- ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਜਨਮ 1913 ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ ਦੇ ਇਕਾਂਗੀ “ਸੁਹਾਗ” ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਜੋਸ਼ਆ ਫਜਲਦੀਨ, ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ, ਡਾ: ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ: ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਨਾਲ ਬੋਧਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਦੋਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ:- ਡਾ: ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਆਹੂਜਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਟਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਤਕਨੀਕ ਤੇ ਸਟੇਜ ਪੱਖੋਂ ਤਜਰੇਬੇਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਦੋਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ:- 1965 ਪਿਛੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਰਭ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਘੁਮਾਣ, ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ, ਹਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਰਾਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਬ੍ਰਤੋਲਤ ਬਰੇਖਤ ਦਾ ਐਪਿਕ ਥਿਏਟਰ, ਸੈਮੁਅਲ ਬੇਕਟ ਦਾ ਐਬਸ੍ਰਡ ਥਿਏਟਰ ਆਦਿ ਨਵੀਂਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 1975 ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ:- 1975 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੱਗੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1978 ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਲਗਭਗ 12-13 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸੰਕਟ ਵਿਚੋਂ ਲੰਗੇ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ, ਆਤਮਜੀਤ, ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਚਰਨ ਦਾਸ਼ ਸਿੱਧੂ ਇਸ ਦੋਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹਨ।
ਪਾਸਾਰਰਹਿਤ ਮਾਤਰਾ
ਪਾਸਾਰਰਹਿਤ ਮਾਤਰਾ ਅਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਪਾਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਕੇਵਲ ਅੰਕ ਅਤੇ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਦਾ ਪਾਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਿਸਾਬ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕਈ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸਾਰਰਹਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੂਬ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਡਡਹੇੜੀ
ਡਡਹੇੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਚੋਆ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਚੋਆ ਸਾਹਿਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜਿਹਲਮ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰੋਹਤਾਸ ਕਿਲੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਹਾਸਕ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੇ ਖੰਡਰਾਤ ਹਨ।ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਟਿਲਾ ਜੋਗੀਆ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ ਇਥੇ ਆਏ।ਉਨਾ ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਕੁਰੇਦ ਕੇ ਇਥੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚਸਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਬਣਵਾਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਕਿੱਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਾਬਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 1834 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਇਮਾਰਤ ਬਣਵਾਈ। ਅਜੋਕੀ ਇਮਾਰਤ ਉਸੇ ਦੇ ਖੰਡਰਾਤ ਹਨ।
ਚਮਾਰ
ਪੁਰਾਤਨ ਚਮਾਰ ਰਾਜੇ
ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਹਾਦੁਰ ਕੌਮ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀਰੀਆ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੌਮ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਇਹ ਸਨ: 01. ਸਮਰਾਟ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰੀਆ 02. ਸਮਰਾਟ ਬਿੰਦੁਸਾਰ 03. ਮਹਾਨ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਕੁਛ ਚਲਾਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕੌਮ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਤਿਆਚਾਰ ਇਸ ਕੌਮ ਉੱਤੇ ਹੋਏ।
ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 8 ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗ਼ਾਲਿਬ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਕੈਡਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਛੱਤਰ ਹੇਠ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਹਜ਼ਰਤ ਖਵਾਜਾ ਨਿਜਾਮੁਦੀਨ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਰੇ
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਗ਼ਾਲਿਬਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਗ਼ਾਲਿਬ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ 22 ਫਰਵਰੀ 1969 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼, ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ। ਮੁਗਲ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਮੁਹਰਾਂ, ਸਿੱਕੇ, ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਹਥਲਿਖਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।   ਐਮ ਐਫ ਹੁਸੈਨ, ਸਤੀਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ, ਅਨੀਸ ਫਾਰੂਕੀ ਵਰਗੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ। ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਕੈਲੀਗਰਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਗਾਂਧੀ ਜਯੰਤੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਮਾਰਕ
ਪੁਗਾਚੇਵ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ
ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ (ਜਨਮ: 20 ਅਕਤੂਬਰ 1963, ਪਟਿਆਲਾ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ (ਬੱਲੇਬਾਜ਼) ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੇਲ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਕਮੈਂਟਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲੱਗੇ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਯਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਭੇੜੀਆ ਬਾਸ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰਿਅਲ 'ਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਕਮੇਂਟਰੇਟਰ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਕਲਾਕਾਰ
ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ 2001 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਈ ਤਾਂ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਬਤੋਰ ਕਮੇਂਟਰੇਟਰ ਨਿੰਬੂਜ ਸਪੋਰਟਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈ.ਪੀ.ਐਨ.ਐਸ. ਸਟਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਅਨੁਬੰਧਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਲਾਇਨਰ ਕਮੇਡੀ ਕਮੇਂਟ ਕਰਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ।
ਬਡਰੁਖਾਂ
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੰਜ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਿੰਡ, ਬੜਾ ਅਗਵਾੜ, ਵਿਚਲਾ ਅਗਵਾੜ, ਦਲਮਵਾਲ, ਧਾਲੀਵਾਸ ਅਤੇ ਠੱਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪੱਤੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਬਦਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਡਕੈਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੀਂਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਡਰੁਖਾਂ ਰੱਖਿਆ। 1763 ਵਿੱਚ ਜਦ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੀਂਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਬਡਰੁਖਾਂ ਨੂੰ ਜੀਂਦ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸੂਪ
ਇਤਿਹਾਸ
left|thumb|ਸੂਪ (ਵਿਲੀਅਮ-ਅਡੌਲਫ਼ ਬੋਗੁਰੀ, 1865) ਸੂਪ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਸਬੂਤ ਇੱਥੇ ਤਕਰੀਬਨ 20,000 ਬੀ।ਸੀ। ਤੱਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਵਾਟਰਪ੍ਰੂਫ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤਕ ਉਬਾਲਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਰਸੋਈ ਤਕਨੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ (ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ)।
ਲਿਮਪੋਪੋ ਨਦੀ
ਕੋਰਸ
ਨੌਟਵੇਨ ਨਦੀ ਲਿਮਪੋਪੋ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਤਸਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਹਾਰੀ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਲਿਮਪੋਪੋ ਦੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ, ਓਲੀਫੈਂਟਸ ਨਦੀ (ਹਾਥੀ ਨਦੀ), ਤਕਰੀਬਨ 1,233 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ m3. ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ੇ ਨਦੀ, ਮਜ਼ਿੰਗਵੇਨ ਨਦੀ, ਮਗਰਮੱਛ ਨਦੀ, ਮਵੇਨੇਜ਼ੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਲੁਵੁਵੂ ਨਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੰਜੀਦਾ ਇਸਲਾਮ
ਕਰੀਅਰ
ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਚ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2019 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ 156 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ 2020 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਇਤਿਹਾਸ
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਸੈਟਲਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ (1838-1893) ਸਨ, ਜੋ 1844-1849 ਤਕ ਸ਼ਾਹੀ ਸੁਕੇਰਕੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਿੱਖ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਉਹ 1854 ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ. ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ (1817-1863), 1860 ਵਿਚ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੇਨਸਿੰਗਟਨ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ 1849 ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਤਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਲ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੈਟਲ ਕਰਨ ਲਈ.
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਖ ਰੇਹਨਦੇ ਹਨ। ਸਾਊਥਹਾਲ, ਹੌਨਸਲੋ, ਸਲੋਫ, ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼, ਨਾਟਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ, ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ, ਲੀਡਜ਼, ਡਰਬੀਸ਼ਾਇਰ, ਬੇਕਸਲੇਥ, ਆਈਲਫੋਰਡ, ਲੀਸਟਰਸ਼ਾਇਰ, ਏਰਿਥ, ਲੰਡਨ ਬੋਰੋ ਆਫ ਹਿਲਿੰਗਨ, ਪੱਲਮਸਟੇਡ ਅਤੇ ਈਲਿੰਗ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੰਡਨ ਬੋਰੋ ਆਫ ਬਾਰਕਿੰਗ ਐਂਡ ਡੇਗੇਨਹੈਮ, ਵੂਲਵਿਚ, ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਲੂਟਨ ਅਤੇ ਨੌਰਥੋਲਟ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ.
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੁਣ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:
ਮੁਜੱਫਰਨਗਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਮੁਜੱਫਰਨਗਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਜ਼ਰੀਨਾ ਵਹਾਬ
thumb|ਜ਼ਰੀਨਾ ਵਹਾਬ ਜ਼ਰੀਨਾ ਵਹਾਬ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਚਿਤਚੋਰ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਦਨੋਲਸਵਮ, ਚਮਾਰਮ, ਪਲੰਗਲ ਅਤੇ ਅਦਮਿੰਟੇ ਮਾਕਨ ਅਬੂ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
"ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ" (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: A picture is worth a thousand words) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਾਣ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਬੱਸ ਇੱਕ ਅਚੱਲ ਚਿੱਤਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਂ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ-ਵਰਣਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯੂ ਪੁਰਾਣ
ਵਾਯੂ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ
ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂਦੇਵ ਨੇ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਰਗ ਲੱਛਮ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ੲੁਥੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰਾਜ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਯਸੁਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਦਾਨ ਦਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਪਾਤਾਲ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸਚੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਯੂ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਹੈ।
ਮਾਸਟਰ ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ
ਮਾਸਟਰ ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਅੱਧ ਖਿੜਿਆ ਫੁੱਲ
ਅੱਧ ਖਿੜਿਆ ਫੁੱਲ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਜੀਭ ਦੀ ਤਿਲਕਣ
ਇਤਿਹਾਸ
ਜੀਭ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਫ਼ਰਾਇਡੀਅਨ ਸਲਿੱਪ ਫ਼ਰਾਇਡ, ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ  ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1901 ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ,ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮਨੋਰੋਗ  ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ, ਅਨੋਖੀਆਂ, ਜਾਂ ਅਰਥਹੀਣ ਪਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਲਕਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ
ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਦੱਸਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋ ਤੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾ ਦੋ ਮੇਲ `ਸਫਰ+ਨਾਮਾ` ਤੋ ਹੋਈ ਹੈ।ਸਫਰ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ `ਯਾਤਰਾ`ਅਤੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰੀ`। `ਨਾਮਾ` ਫਾਰਸੀ ਦੇ 'ਨਾਮਹ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਕਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈੈ 'ਚਿੱਠੀ' `ਖਤ`, ਜਾਂ `ਪੱਤਰ`। ਇਸ ਤਰਾਂ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਸੰਬੰਧੀ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਮਸ ਬਲੇਕ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ)
ਵਧੀਆ ਨਿਊ ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ 2014 ਵਿੱਚ ਬਲੇਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਐਲਬਮ 'ਦਿ ਕਲਰ ਇਨ ਐਨੀਥਿੰਗ' ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮਾਉਂਟ ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਬੋਨ ਆਈਵਰ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਕ ਲੇਮਰ, ਬਿਓਂਸੀ, ਵਿੰਸ ਸਟੇਪਲਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਕ ਓਸ਼ੀਅਨ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਲੇਕ ਨੇ ਉਪਨਾਮ ਹਾਰਮਨੀਮਿਕਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੀਮਿਕਸ ਵਰਕ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖੀ
‌‌ਇਤਿਹਾਸ
੧੬੭੫ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ, ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਔਰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ "ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ" ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਲਿਆਂਦਾ। ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਰੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ (ਜਿੱਤ ਦੀ ਚਿੱਠੀ) ਭੇਜਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ੧੭੦੮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਜੁੱਗੋ ਜੁੱਗ ਅਟੱਲ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਭੀਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਸਿੱਖੀ
ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ
ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ੧੪੬੯ ਤੋਂ ੧੭੦੮ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਆਪਕ ਰੂਹਾਨੀ ਜੋਤ ਸਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਗੁਰੂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਗਭਗ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧੁ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਾਲ ਲਗਭਗ 3300 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾ ਭਰਿਆ ਪੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 1900 ਈਸਾਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅਕਸਮਾਤ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ। 19ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਚਾਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਦ੍ਰਸ਼ਟਿਕੋਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਉੱਤੇ 2000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅੱਪੜਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀਆਂ ਚਾਵਾਂ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਦਾ ਸਭਿਅਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ। ਆਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਜਾਂ "ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਆਰਾਂਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੂ ਪਿਆ।
ਭਗਤ ਬਾਣੀ
ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਉੜੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੀਆਂ ੩ ਹੋਰ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ- ਬਾਵਨ ਅਖਰੀ, ਪੰਦ੍ਰਹ ਥਿਤੀ, ਸਤ ਵਾਰ। ਕਬੀਰ ਜੀ ਅਤੇ ਫਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਹਨ:- ਕਬੀਰ ਜੀ = ੨੪੩ (ਇਹਨਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰ-ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ) ਫਰੀਦ ਜੀ = ੧੩੦ ਸਲੋਕ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਅੱਜ-ਕੱਲ
ਅੱਜ, ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੱਗ ਤੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੱਗ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਲੋਂ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੱਗੜੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। (ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਰਸਾਇਕਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਲਮਿਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੋਧ ਕਰਨ ਪਈ ਹੈ) ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ1 (ਅਰਥ ਸ਼ੇਰ) ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਕੌਰ (ਅਰਥ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ) ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ਕ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਕੌਰ ਦੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਟਿੱਪਣੀਆਂ
<references group="lower-roman" />
ਕਲਨ
ਕਲਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਲੋਨ ਜਾਂ ਕੋਲੋਨ; (, Köln, Kölle ) ਬਰਲਿਨ, ਹਾਮਬੁਰਗ ਅਤੇ ਮਿਊਨਿਖ ਮਗਰੋਂ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ ਦੇ ਜਰਮਨ ਸੰਘੀ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਰਾਈਨ-ਰੂਅਰ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ
ਅਹੁਦੇ
ਆਪ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋਰਾਨ ਖਾੜਕੁਬਾਦ ਨੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਿਰ ਚੁਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਲਾਲਾ ਜਗਤ ਨਰਾਇਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੀ.ਆਈ ਜੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿਤਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ  356 ਅਧੀਨ 6 ਜੂਨ 1983.ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ 10 ਮਾਰਚ 1990 ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬੀ
44% ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਸਰਾਇਕੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦਕੋ, ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਰਾਇਕੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦਕੋ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਭਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 60% ਅਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਜਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ(1722–1798) ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੋਹਲੇ
"ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ" ("ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਧੱਬੇ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜੋ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ 1948 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਸਾ, ਨੁਕਸਾਨ, ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ, ਉਜਾੜੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਚਿੱਤਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਅਤੇ ਥੀਮ: ਨਾਵਲ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਿਅਰਥਤਾ, ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿਆਰ, ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਅਥਾਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, 17 ਸਾਲਾ ਨਸੀਮ ਅਤੇ 70 ਸਾਲਾ ਬਾਬਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਬਰਾਂ ਖੋਦਦਾ ਹੈ।
ਬਕਲਾਵਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਕਲਾਵਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਸੰਭਾਵਤ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦੇ ਟਾਪਕਾਪੇ ਪੈਲੇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਹੀ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਲਤਾਨ ਬਕਲਾਵਾ ਦੀ ਟ੍ਰੇ ਜੈਨਿਸਰੀਜ ਦੇ ਹਰ 15 ਮਹੀਨੇ ਦੇ  ਰਮਜ਼ਾਨ ਨੂੂੰ ੲਿਕ ਰਸਮੀ ਤੋੋਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ ਹੈ।ਜਿਸਨੂੰ ਬਕਲਾਵਾ ਅਲਾੲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।.
ਬਕਲਾਵਾ ਦੀਆਂ ਪੂਰਬ- ਓਟੋਮਿਨ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਹਨ: ਰੋਮਨ ਪਲੇਸੈਂਟਾ ਕੇਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਈਜੈਂਟਾਈਨ ਪਕਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਅਨ ਤੁਰਕੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੂਜ਼ੀਨਾਕ.।
ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ
ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ, ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ (ਕੁੱਝ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਜੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਖੇਤਰ ਗੁਣਨਫਲ ਵੱਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਤਿੰਨ-ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ (R3) ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੈਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਾਇਨਰੀ (ਦੋ-ਰੇਖਿਕ) ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹ × ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਰੇਖਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਵੈਕਟਰ a ਅਤੇ b ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ a × b, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵੈਕਟਰ ਬਣੇਗਾ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰਪੈਂਡੀਕਿਊਲਰ (ਸਮਕੋਣ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਲੇਨ (ਸਤਹਿ) ਤੋਂ ਨੌਰਮਲ (90 ਡਿਗਰੀ ਤੇ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਣਿਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ, ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ (ਉਪਯੋਗ) ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਡੌਟ ਪ੍ਰੋਡਕਟ (ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਗੁਣਨਫਲ) ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਾਧੂ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਮਸਤੀਜ਼ਾਦੇ
ਮਸਤੀਜ਼ਾਦੇ 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਸੈਕਸ-ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਿਲਾਪ ਜਾਫਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪ੍ਰੀਤੀਸ਼ ਨੰਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰੰਗੀਤਾ ਨੰਦੀ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਨੀ ਲਿਓਨ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਪੂਰ, ਵੀਰ ਦਾਸ, ਸ਼ਾਦ ਰੰਧਾਵਾ, ਸੁਰੇਸ਼ ਮੇਨਨ ਹਨ। <cite class="citation web" ਕਹਾਣੀ ਲਿਲੀ ਲੇਲੇ ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਲੇਲੇ (ਦੋਵੇਂ ਪਾਤਰ ਸੰਨੀ ਲਿਓਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ), ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੈਕਸ ਦੇ ਆਦੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਇਲਾਜ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਸੁਨੀਲ ਕੈਲੇ (ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਪੂਰ) ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆ ਚੋਥੀਆ (ਵੀਰ ਦਾਸ) ਦੋ ਵਿਗਾੜੇ ਬਰੇਡ ਹਨ ਜੋ ਸੈਕਸ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ, ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਦੇਸ਼ਦਰੋਹੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਪ੍ਰਮੀ (ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਦ ਰੰਧਾਵਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈਆਂ) ਦੋ ਦਿੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਦੇਸ਼ਪ੍ਰਮੀ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਰੋਹੀ ਇੱਕ izerਰਤ ਹੈ. ਲਿਲੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਪ੍ਰੀਮੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ. ਕਹਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਰੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਹਫੜਾ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ.
ਉਤਪਾਦਨ
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 7 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦਸੰਬਰ 2014 ਤੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ. ਇਸਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1 ਮਈ, 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਯੌਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ। 13 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ, ਕੇਂਦਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਬੋਰਡ ਨੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਦਿੱਤਾ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 29 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਲੋਕ ਪਕਵਾਨ
2 ਗੁੱਗੇ ਦੀਆਂ ਸੇਵੀਆਂ
ਨੀ ਮੈਂ ਰਿੰਨੀਆਂ ਸੇਵੀਆਂ,
4 ਮਹਾਂਬੀਰ ਦੀ ਮੰਨੀ
ਸੁਖ ਬਾਬੇ ਦਾ ਰੋਟ ਕੁੜੇ
10 ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ
ਹਰ ਅਨਾਜ ਦੇ ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੁੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁੜ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੋੜ ਕੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਚਾਹੁਣੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਸੁੱਕੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਠੀ ਤੇ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੁੱਕੀ ਮੱਕੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਿਲਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤੀਆਂ ਤੱਤੀਆਂ ਖਿਲਾਂ ਨੂੰ ਗੁੜ ਦੀ ਚਾਹਣੀ ਵਿਚ ਸਿੱਟ ਕੇ ਗੂੜਾ ਰਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਗੂੜ ਰਲੀਆ ਖਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ  ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਪਿੰਨੀਆਂ ਵੱਟ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਦਿਨ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੁਆਰ, ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ
right|frame|ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ " ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ " ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ, 9 ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ " ਕਾਟਨ ਮਿਲਸ ਐਕਟ " ਦੇ ਤਹਿਤ 16 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। 1856 ਵਿੱਚ, ਕਾਨੂੰਨਨ 9 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਵੇਲੇ 60 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। 1901 ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਉਮਰ ਨੂੰ 12 ਸਾਲ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। thumb|ਆਰਥਰ ਰੋਥਸਟੀਨ, ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਕਰੈਨਬੇਰੀ  ਬੋਗ, 1939. ਬਰੁਕਲਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਵਾਝਿਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ, ਸਰੀਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣਕਾਰੀ ਐਲਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਜੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।.
ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ
19ਵੀਂ ਸਾਈਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਡ ਯੁਨਿਅਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਨ ਨਾਲ ਸਨਅਤੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ। ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਬੱਧ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ 1803 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ 1802 ਅਤੇ ਫਿਰ 1819 ਵਿੱਚ ਰੂੰ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ 12 ਘੰਟੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਇਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 1833 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 11 ਤੋਂ 13 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 12 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, 9 ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ  ਅਧਿਕਤਮ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ 9 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ, ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬੁਣਤੀ ਦੀ ਸਨਅਤ ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਕਾਰਣ 1847 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਉਣਾ ਪਿਆ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ ਤਕ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਅਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ।
21ਵੀਂ ਸਦੀ
thumb|2003 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਦਰ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਅਧੂਰੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪਰੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਪੀਲਾ < 10% ਬੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਰਾ 10-20%, ਸੰਤਰੀ 20-30%, ਲਾਲ 30-40% ਅਤੇ ਕਾਲਾ >40%। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਮਾਲੀ, ਬੇਨਿਨ, ਚਾਡ, ਗੁਇਨੇਆ-ਬਿੱਸਾਉ) ਵਿੱਚ 5-14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ 50 % ਬੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਆਮ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ 5 ਤੋਂ 17 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਰਥਕ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਗਿਣਤੀ 250 ਤੋਂ 304 ਮਿਲੀਅਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਰਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹਲਕੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਉਮਰ ਦੇ 153 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ 2004 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਤੋਂ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਘੱਟ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ 60 ਫ਼ੀਸਦ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਖੇਤਾਂ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਵਣ ਖੇਤੀ, ਡੇਅਰੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੋਰ 25 ਫ਼ੀਸਦ ਬੱਚੇ ਸੇਵਾ ਕੰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਰਿਆਨਾ, ਢਾਬਿਆਂ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ, ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ, ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼, ਘਰੇਲੂ ਮਦਦ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ 15 ਫ਼ੀਸਦ ਬੱਚੇ ਘਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਫਿੱਟ ਕਰਨ, ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ, ਖਾਣਾਂ, ਨਮਕ ਪੈਕ ਕਰਨ ਆਦਿ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। left|thumb|ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਟਾਇਰ ਰਿਪੇਅਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਾਂਬਿਆ
ਸੂਖਮ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨ
ਕੁਝ ਅਧਿਐਨ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਿੱਗੇਰੀ ਅਤੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਏਸ਼ਿਆਈ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਇਹਨਾਂ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੂਖਮ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਣ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਪੂਰਤੀ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤਤਾ ਪੂਰਤੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਉਜਾਰਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਇਸ ਦੇ ਮੰਗ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਪਛੜੇਵੇਂ ਅਤੇ ਲਚਕਹੀਣ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। thumb|ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ thumb|ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਠ ਸਾਲਾ ਲੜਕਾ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ,2011 thumb|ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ thumb|ਨੇਪਾਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਕ ਇੱਟਾਂ ੜੇ ਭੱਠੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ thumb|ਭਾਰਤ ੜੇ ਊਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ
ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਖਲੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੰਤਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1866
ਲਿਊਸ ਐਚ ਮਾਰਗਨ
ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ
ਬਲੂਮਫ਼ੀਲਡ ਰੋਡ
ਬਲੂਮਫੀਲਡ ਰੋਡ, ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਲੈਕਪੂਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਲੈਕਪੂਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 17,338 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਨੀਤੂ ਚੰਦ੍ਰਾ
ਮੀਡੀਆ
2008 ਵਿੱਚ, 7 ਸੀਸ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀਸ ਨੇ ਇੱਕ 3 ਡੀ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮ, ਨੀਤੂ - ਦਿ ਏਲੀਅਨ ਕਿਲਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੀਤੂ ਚੰਦਰਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੀ।
ਨੀਤੂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਕਸਿਮ ਦੇ ਜਨਵਰੀ 2009 ਦੇ ਅੰਕ ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋ. ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪ੍ਰੋ. ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1922 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮਾਣੂਕੇ, ਜ਼ਿਲਾ ਮੋਗਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾ ਉਹ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੇ ਨਾਮਵਰ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ।  ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤਪੂਰਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬੂਰਾਮ ਭੱਟਾਰਾਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ , ''ਪ੍ਰੋ. ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਕਲਾਰ ਸਨ ''। ਪੰਜਾਬ ਗਵਰਨੈਂਸ ਕਮਿਸ਼ਨ  ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ  ਡਾ.ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ, ਨੇ ਪ੍ਰੋ. ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਹਲਾ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਵਜੋਂ ਗਰਦਾਨਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ ਜੋ ਸਮਾਜਕ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਧਾਰਾ ਦੇ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਧੂੜ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ । ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕਲਤ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਕਰਾਈਸਿਸ ਆਫ ਸੋਸ਼ਲਿਜ਼ਮ’ ਛਪਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਤਕੜੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਆਈ.ਡੀ.ਸੀ. ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਦੇ ਮੈਬਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੈਕਚਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਲੋਕ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੇ ਸੁਣਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰਿਆਲੀਨ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਉਹ 94 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਤੁਰ ਗਏ।
ਰੂਥ ਬਲਡਾਚੀਨੋ
ਸਿੱਖਿਆ
ਬਲਡਾਚੀਨੋ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਡਬਲਿਨ ਤੋਂ ਮਹਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ.(ਆਨਰਜ਼) ਮਾਲਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬਲਡਾਚੀਨੋ ਮਾਲਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਕਿਊਰ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲੌਲੋਜੀ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਪਿੰਜਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਤੂ ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਜ ਲਾਲੀ ਬਟਾਲਾ
ਇਸ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਜਿਸ ਅੰਦਰ,
ਉਹ ਇਕ ਐਸਾ ਚਿੱਤਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਲਗਦਾ
ਬੇਸ਼ਕ ਮੁਖੜਾ ਧੋਇਆ ਲਗਦਾ ।
ਕਾਲਾ ਥਿਰ ਥਿਰਾ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਇਸਦੀ ਲੰਮਾਈ 14-15 ਸੈਮੀ, ਪਰਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਅ 23-25 ਸੈਮੀ ਤੇ ਵਜ਼ਨ 12-20 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਏ। 1 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਨਰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਮਾਦਾ ਵਾਂਙੂੰ ਹੀ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਕਾਲ਼ੇ ਥਿਰ ਥਿਰੇ ਦੀਆਂ ਗਾੜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵੀ ਪੰਜ ਰਕਮਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਈਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀਆਂ ਸੱਤ ਰਕਮਾਂ ਹਨ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਈਂ ਦੇ ਨਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਾਲ਼ਾ ਵੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਨਸਾਨੀ ਵਸੋਂ ਤੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਪਰ ਚੀਨ ਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 5200 ਮੀਟਰ ਤੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ।
ਰੋਇੰਗ (ਖੇਡ)
ਰੋਇੰਗ, ਉਲੰਪਿਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਪੁਰਾਣੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡ 1896 ਦੀਆ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਪਰ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੌੜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਉਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1900 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਰੋਇੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਮਹਿਲਾ ਰੋਇੰਗ ਨੂੰ ਉਲੰਪਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ 1976 ਤੋ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਚੌਦਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਇੰਗ ਕਿਸ਼ਤੀਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਵਰਲਡ ਰੋਇੰਗ ਚੈਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਇੰਗ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਰੋਇੰਗ ਕਿਸ਼ਤੀਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਲੰਪਿਕ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਗੈਰ-ਉਲੰਪਿਕ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਹੀ ਵਰਲਡ ਰੋਇੰਗ ਚੈਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਰੋਇੰਗ ਚੈਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 2008 ਤੋਂ ਰੋਇੰਗ ਪੈਰਾ-ਉਲੰਪਿਕ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਐੱਮ ਐੱਨ ਰਾਏ
ਜੀਵਨ
ਪੁਲਿਸ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਜਾਵਾ ਸੁਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਤੰਕਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਬਣ ਗਏ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਤੀਜੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1921 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਵਿਖੇ ਪੂਰਬ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। 1922 ਤੋਂ1928 ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਗਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਸਜ ਮੁੱਖ ਸਨ। ਸੰਨ 1927 ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਜਾਦ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੱਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੂਸੀ ਨੇਤਾ ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਨਣਾ ਪਿਆ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਕੁਚੱਕਰ ਚੱਲਿਆ। ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਚ ਗਏ।
ਟੈਬੁਲੇਹ
ਟੈਬੁਲੇਹ ਇੱਕ ਲੇਵੈਂਟਾਈਨ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸਲਾਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਿਆਦਾਤਰ ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਧਨੀਆ, ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਲਗਰ (ਭਿੱਜੇ,ਕੱਚੇ), ਅਤੇ ਨਾਲ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ, ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਗਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲਸਣ ਜਾਂ ਪੱਤਾ ਗੋਭੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਬਨਾਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਮੇਨੀਅਨ ਪਕਵਾਨ
ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਫੀਮ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਟਾਟਾ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਾਰੋਬਾਰ
ਟਾਟਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ29 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1868 ਵਿੱਚ 21,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਪੂੰਜੀ (2015 ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 52 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1869 ਵਿੱਚ ਚਿੰਚਪੋਕਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦੀਵਾਲੀਆ ਤੇਲ ਮਿੱਲ ਖਰੀਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਤੀ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਨੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਮਿੱਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਿਲ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ। ਬਾਅਦ 'ਚ, 1874 ਵਿੱਚ, ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਡੀਆ ਸਪਿਨਿੰਗ, ਵੇਵਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉੱਦਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਢੁੱਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਸਥਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬੰਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟਾਟਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ "ਕਪਾਹਨੋਪੋਲਿਸ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਕੇ ਸਮਾਰਟ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਾ-ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਗ਼ਰਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਾਟਾ ਦੇ ਨਾਗਪੁਰ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਸਸਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤੀ ਉਪਜ ਸਨ, ਵੰਡ ਸੌਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਸਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। 1877 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨੂੰ 1 ਜਨਵਰੀ 1877 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, 1877 ਵਿੱਚ, ਟਾਟਾ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੂਤੀ ਮਿੱਲ, "ਐਮਪ੍ਰੈਸ ਮਿੱਲ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਮੌਤ
1900 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਟਾਟਾ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 19 ਮਈ 1904 ਨੂੰ ਬੈਡ ਨੌਹੈਮ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵੌਕਿੰਗ, ਬਰੂਕਵੁੱਡ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸੀ ਮੁਰਦਾ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।