cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ
ਰਾਜਗੁਰੂ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੱਕਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸਨ। ਸੰਨ 1928 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਉੱਪਰੰਤ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਸਕਾਟ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰਾਜਗੁਰੂ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਇਹ ਸਕਾਟ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਡਰਸ ਸੀ। ਉਹ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਅਫ਼ਸਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਸਭ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ। ‘‘ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੁੜਪੁੜੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਿਆ ਸੀ- ਪਿਸਤੌਲ ਹੀ ਨਿਕੰਮਾ ਸੀ- ਹਿੱਲ ਗਿਆ।’’ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੱਧੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪਰ ਮਘਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਡਿਊਟੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਉਹ ਝਾਂਸੀ ਗਿਆ। ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ‘‘ਮੈਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਟ ਕੇ ਬੋਲ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕੌਮਿਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਟਾ ਹੀ ਲਾਇਆ ਸੀ।’’ ਪਰ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਮੰਗ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਾ ਹੋਈ। 6 ਅਪਰੈਲ 1929 ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਨੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਲੀਸ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਟੈਫਨੀ (ਗਾਇਕ)
ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ "ਕਿਮੀਗਾ ਇਰੂ ਕਾਗੀਰੀ" ਅਤੇ ਫਾਲੋ-ਅਪ ਸਿੰਗਲ "ਬਿਕਾਜ਼ ਓਫ ਯੂ" ਅਨੀਮੀ ਕਿਸ ਡਮ ਦੇ ਅੰਤਮ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿੰਗਲ "ਚੈਂਗਿਨ" ਵੀ ਐਨੀਮੇ ਡੀ. ਗ੍ਰੇ-ਮੈਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਥੀਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2008 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "ਫਰੈਂਡਸ" ਅਨੀਮੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਗੁੰਡਮ 00 ਲਈ ਦੂਜਾ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਥੀਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਾਪਾਨੀ ਗਾਣਾ ਓਰੀਕਨ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 10 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਡਾ. ਦਰਿਆ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਡਾ. ਦਰਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਗਸਤ 1971 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੋਜੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਆਜੜੀ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਮੁਹੰਮਦਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੁ ਦੂਰੀ *ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1947 ਈ. ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਆ ਕੇ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਡਾ. ਦਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਿਡਲ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਹੰਮਦਪੁਰੇ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਡਾ. ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪਦ *ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ। 1984 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਦਰਿਆ ਨੇ ਮਿਡਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੋਂ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੋਪੋਕੇ ਵਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ +2 ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਦਰਿਆ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਐਮ.ਏ. ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਐਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਜੁਆਇਨ ਕਰ ਲਈ। 1994-95 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਫਿਲ. ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਦਰਿਆ ਨੇ “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਧਰਮ: ਸਮਾਜ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ” ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਦਰਿਆ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 8 ਅਗਸਤ, 1996 ਨੂੰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਛੱਡ ਕੇ ਡੀ. ਏ. ਵੀ. ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2003 ਵਿੱਚ ਬੇਰਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਕ੍ਰਿ੍ਹਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰੈਗੂਲਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਐਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 23 ਜਨਵਰੀ 2006 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਬਦਲਣਯੋਗ ਸਪੀਡ
1911 ਵਿੱਚ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਬਦਲਣਯੋਗ ਸਪੀਡ ਯਤਨ
ਜਦੋਂਕਿ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1907 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਬਦਲਣਯੋਗ ਸਪੀਡ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਸਨੇ 1911 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪੁਨਰ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਕਿਸੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਅੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ  ਸਮੀਕਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ \lambda, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਧੀਮੀ ਸਪੀਡ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ ਅੰਦਰ ਘੜੀਆਂ ਧੀਮੀਆਂ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਸਬੰਧਤ ਫਰੀਕੁਐਂਸੀਆਂ \nu ਇਸ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ:
“Das Prinzip der Konstanz der Lichtgeschwindigkeit kann nur insofern aufrechterhalten werden, als man sich auf für Raum-Zeitliche-Gebiete mit konstantem Gravitationspotential beschränkt.“
ਡਿਕੇ ਦਾ 1957 ਦਾ ਯਤਨ ਅਤੇ ਮੈਕ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਮੈਕ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਵਿੱਚ, ਡਿਕੇ ਨੇ ਸੁਝਾਓ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਮੀਕਰਨ 5 ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ, 1, “ਅਪਣੀ ਜੜ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ”। ਕਿਸੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ ਹੋਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਪੁੰਜ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਰਿੱਫ੍ਰੈਕਟਿਵ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਡਿਕੇ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਿੱਥੇ ਵਕਤ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ c ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਰੈੱਡਸ਼ਿਫਟ ਦੀ ਇੱਕ ਬਦਲਵੀਂ ਵਿਆਖਿਆ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ (ਪੰਨਾ 374)। ਡਿਕੇ ਦੀ ਥਿਊਰੀ  c= 299792458 m/s ਵਾਲੀ ਸਟੈਂਡਰਡ ਇਕਾਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਕਤ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਸੈਕੰਡ ਅਤੇ ਮੀਟਰ ਇਸਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ c
“ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ਼ੋਂ ਤੇਜ਼ (ਜਾਂ ਧੀਮਾ) ਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਖੋਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿਰਫ ਸਿੱਧੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਖੋਜੋ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਉੱਤੇ ਹੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ! ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਫੋਟੌਨ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਸਪੀਡ c ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਧੀਮਾ ਗਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”
ਬਦਲਦੀ c ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੀ ਆਮ ਅਲੋਚਨਾ
ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਜੀ. ਐਲਿਸ ਨੇ ਵਾਸਤਾ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਬਦਲ ਰਹੀ c, ਕਿਸੇ ਸਥਿਰਾਂਕ c ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਾਜ਼ਾ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਅਜੋਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਦੀ c ਥਿਊਰੀ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਸੀਲੋਂ ਖੁਰਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਰੱਈਆ ਖਾਨਮ
ਕਰੀਅਰ
ਸੁਰਈਈਆ ਖਾਨਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਮੁਲਤਾਨ 'ਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਸਤਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 8 ਸਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਨੇ 21 ਸਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸੰਗੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਤੁਫੈਲ ਨਿਆਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੇਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ' ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ' ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ 'ਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ  ਵਿਆਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣਾ "ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਚੰਬਾ" ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਤੁਫੈਲ ਨਿਆਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਗਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਸਦੇ ਸੰਗੀਤ, ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ "ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਤਜ਼ਰਬਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ"।
ਨੰਦਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ
ਜੀਵਨ
ਉਹ 1951 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨੰਦਿਤਾ ਜਗਨਾਥਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ
ਲੀਫ ਐਰਿਕਸਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਲੀਫ, ਏਰਿਕ ਰੈਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਥਜੋਧਾਈਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਥੋਰਵਾਲਡਰ ਆਸ਼ਲਾਡਸਨ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਨਡੌਡ ਦੇ ਦੂਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਈਸਲੈਂਡ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਈਕਿੰਗ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ c ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀ.970 ਜਾਂ ਸੀ.980। ਲੇਫ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਈਸਲੈਂਡ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸ਼ਾਇਦ-ਬ੍ਰੇਿਗੇਜੋਰਗੁਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ, ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਾਰਮ ਹਾਉਕਦਾਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਥੋਜੋਧਿਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੀਇਫ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਥੋਰਸੀਨ ਅਤੇ ਥੋਰਵਾਲਡਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਫਰੀਡੀਸ ਸਨ।
ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਵਾਦ
ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਨਾ 1893 ਵਿੱਚ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਇਡ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਫਰਾਇਡ ਨੇ ਕੁੱਝ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਰੇਖਾ ਖਿੱਚੀ। ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਸਾਰਾ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਖੜਾ ਹੈ। ਯੁੰਗ ਅਤੇ ਐਡਲਰ ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵਫਰਾਇਡਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਇਹੀ ਫਰਾਇਡੀਅਨ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਸਿਧਾਂਤ ਰਹੇ। ਸੋ ਫਰਾਇਡ ਤੋਂ ਨਵਫਰਾਇਡਵਾਦੀਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਖਣ-ਪਰਖਣ ਲਈ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:-
ਵਿਅਕਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਇਡ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਡ (Id) ਈਗੋ (Ego) ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਈਗੋ (Super Ego) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਰਾਇਡ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਡ ਮਨੁੱਖੀ ਅਮਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਡ ਕਾਮਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਬਿਡੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਮੂਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਰਾਇਡ ਇਡ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਇਡ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸੰਗਠਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਸਮੂਹਿਕ ਇੱਛਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਇਡ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ-ਨਿਯਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਮੂਲਕ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤੀਬਰ ਲਾਲਸਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਤਰਕਪੂਰਨ ਨਿਯਮ ਇਸ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ....ਇਡ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਖੇਧ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਡ ਉੱਤੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਬੰਦਿਸ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਉਹ ਕਾਮਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਦਮਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਬੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਗੋ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਈਗੋ ਵਿਅਕਤਿਤ੍ਵ ਦਾ ਚੇਤਨ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਗਿਆਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਰੋਕਾਂ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਡ ਦੀਆਂ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ, ਅਮੋੜ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਮੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਈਗੋ, ਇਡ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਡ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੀ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ ਜ਼ਾਇਜ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਮੂਲਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ:- ਸੈਕਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਸਥਾ।
(2)	ਗੁਦਾ ਅਵਸਥਾ:- ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਉਮਰ 2 ਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਪਖਾਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ 4 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਆਨੰਦ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
(ਅ)	ਯੁੰਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ:- ਕਾਰਲ ਗੁਸਤਾਵ ਯੁੰਗ ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਚੇਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਹ ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਨਵੇਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿ-ਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ’ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਯੁੰਗ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਯੁੰਗ ਨੇ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ:- (1) ਅਨੀਸਾ (2) ਪਰਸੋਨਾ (3) ਅਨੀਮਸ ਤੇ (4) ਛਾਇਆ। ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਰਸੋਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੀਮਾ ਅਤੇ ਅਨੀਮਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੈਕਸ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਸਰੀਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਅਕਤਿਤ੍ਵ ਦਾ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤਿਤ੍ਵ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਪੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪੁਰਸ਼ ਇਸਤਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਜੋ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਆਧਾਰ ਅਨੀਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਜੋ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਉਸਦਾ ਆਧਾਰ ਅਨੀਮਸ ਹੈ। ਯੁੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਦਰ ਜੋ ਪਾਸ਼ਵਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਛਾਇਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਖ
ਕਾਸ਼ਤ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਕ ਸੋਟੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀਟ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ1। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੱਖ ਕੀੜੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਤੇ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਜਿਹੀ ਲਾਰ ਕਢਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲਾਖ ਭਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਵਾਦ
ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਮਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇਖੇਗਾ।
ਮੁਲੀਵਾਨ ਨੇ ਵਿਅਕਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ:- ਸਿਸੂ ਕਾਲ, ਬਾਲਕਾਲ, ਉੱਤਰ ਬਾਲਕਾਲ, ਪੂਰਵ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਾਲ, ਮੁੱਢਲਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਾਲ, ਉੱਤਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਾਲ।
ਐਨੀ ਲਿਊਪ
ਜਿੰਦਗੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਿਵਸ
ਉਦੇਸ਼
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ, ਦੇਸ਼, ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਹੱਥੀਂ, ਅਕਲ-ਇਲਮ ਅਤੇ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਜੁਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਮਾਲਕ, ਸਰਮਾਇਆ, ਕਾਮੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਅਹਿਮ ਧਿਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਮਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਨਅਤੀ ਢਾਂਚਾ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।
ਉਂਟਾਰੀਓ
ਉਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਨੀਟੋਬਾ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਡਸਨ ਬੇਅ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਬੇ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੇਬੈੱਕ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦੇ (ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ) ਮਿਨੇਸੋਟਾ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ, ਓਹੀਓ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ, ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਂਟਾਰੀਓ ਦੀ 2,700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,678 ਮੀਲ) ਦੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਸਰਹੱਦ ਅੰਦਰਲੀ ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੁੱਡਜ਼ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਝੀਲ ਤੋਂ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਲੇਕਸ / ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਰਿਵਰ ਡਰੇਨੇਜ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਕੋਰਨਵਾਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੇਬੈੱਕ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ. ਰੇਨੀ ਰਿਵਰ, ਪਿਜਨ ਰਿਵਰ, ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਝੀਲ, ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਸ ਰਿਵਰ, ਹਿਊਰਾਨ ਝੀਲ, ਸੇਂਟ ਕਲੇਅਰ ਨਦੀ, ਝੀਲ ਸੇਂਟ ਕਲੇਅਰ, ਡੀਟ੍ਰਾਯਟ ਰਿਵਰ, ਝੀਲ ਈਰੀ, ਨਿਆਗਰਾ ਨਦੀ, ਓਂਟਾਰੀਓ ਝੀਲ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਲੈਂਡ ਪੋਰਟੇਜ ਦੀ ਉਚਾਈ ਸਮੇਤ ਪੋਰਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (0.6 ਮੀਲ) ਬਾਰਡਰ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਨਾਮ ਓਨਟਾਰੀਓ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ Ontarí:io,ਹਿਊਰੋਨ (ਵਿਯਨਡੋਟ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਹਾਨ ਝੀਲ" ਜਾਂ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਕਨੈਡਰਿਓ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇਰੋਕੁਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੁੰਦਰ ਪਾਣੀ" ਹੈ। ਉਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 250,000 ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ।
ਆਤਸ਼ਕ
ਰੋਕਥਾਮ
ਨਵਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂਦਰੂ ਸਿਫਿਲਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਲਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਕੇ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਪ੍ਰਿਵੈਨਟਿਵ ਸਰਵਸਿਜ਼ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (USPSTF) ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਉਹ ਪਾਜ਼ਿਟਿਵ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਜਮਾਂਦਰੂ ਸਿਫਿਲਿਸ, ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਂਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਫਿਲਸ ਦੀ ਲਾਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਡਰੱਗਜ਼ ਆਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ) ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਆਮਦਨੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਮਾਂਦਰੂ ਸੀਫਿਲਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਜੇਰਿਸਕ-ਹਰਕਸਹਾਈਮਰ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ
ਇਲਾਜ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੇਰਿਸਕ-ਹਰਕਸਹਾਈਮਰ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਪੱਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਅਤੇਦਿਲ ਦੀ ਤੇਜ ਧੜਕਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਸਿਫਿਲਿਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੱਢੇ ਗਏ ਲਿਪੋਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਗਏ ਸਾਈਟੋਕਿਨਸ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਆਪਕਤਾ
18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਫਿਲਿਸ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਆਮ ਸੀ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਇਕਿਆਮ ਤਕ, ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮੀ ਆਈ। 2000 ਤੋਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਯੂਕੇ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਿਫਿਲਿਸ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿਫਿਲਿਸ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ UK ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵਾਧਾ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਵਿਪਰੀਤ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਵੇਸਵਾ ਗਮਨ, ਅਤੇ ਰੋਕ ਵਾਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸਦੇ ਕਾਰਕ ਜੀਵ, ਟ੍ਰੇਪੋਨੇਮਾ ਪੈਲਿਡਮ, ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1905 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਿਟਜ਼ ਸ਼ਾਉਡਿਨ ਅਤੇ ਏਰਿਕ ਹਾਫਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਇਲਾਜ (ਸੈਲਵਰਸਨ) 1910 ਵਿੱਚ ਪੌਲ ਏਹਰਲਿਚ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਨਿਸਿਲਿਨ ਦੇ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 1943 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਕਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਰਾ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਬਦਤਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਜ਼ ਸਕੂਬਰਟ, ਆਰਥਰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ, ਐਡਵਾ ਮੈਨੇ ਅਤੇ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ
ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ  ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀ ਆਮਦਨ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਜਾਂ ਰਾਜ ਆਦਿ ਵਰਗੀ ਆਰਥਿਕ ਇਕਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸਚਤ ਸਮੇਂ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ) ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਔਸਤ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਓਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮੁਚੀ ਆਮਦਨ (ਜੀ . ਡੀ .ਪੀ) ਨੂੰ ਓਥੋਂ ਦੀ ਕੁਲ ਵਸੋਂ ਨਾਲ ਤਕਸੀਮ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਲੇਮਪੁਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਲਵੀਆ ਰੀਵੇਰਾ
ਸਲਵੀਆ ਰੇ ਰਿਵੇਰਾ (ਜੁਲਾਈ 2, 1951 - ਫਰਵਰੀ 19, 2002) ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਗੇ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਰੀਵੇਰਾ ਜਿਸਨੂੰ ਡਰੈਗ ਕੂਈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਗੇਅ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਰੁੜਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਕਬਰ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦਾਲ ਦੀ ਧੀ, ਰੁਕਈਆ ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਹਿੰਦਾਲ ਅਤੇ ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਹਿੰਦਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਗੀਰ ਉਸਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਦਾ ਰੁਕਈਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਫੌਜੀ ਕਾਢਾਂ
ਅਕਬਰ ਕੋਲ ਅਜੇਤੂ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਕਬਰ ਦੀ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੀ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਸਬਦਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕੁਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਇਮ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ।
ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ
1560 ਵਿੱਚ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਦੇ ਪਾਲਕ ਭਰਾ, ਆਦਮ ਖਾਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਕਮਾਂਡਰ, ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਨੇ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਮੁਗਲ ਜਿੱਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕ, ਬਾਜ਼ ਬਹਾਦੁਰ, ਸਾਰੰਗਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਰਮ, ਖਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਖਾਨਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਰਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਲੁੱਟ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕੀਤੀ ਗੜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਿਮ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਯਦ, ਜੋ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ, ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਅਕਬਰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਦਮ ਖਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਲਵੇ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਖਾਨਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਰਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਜ਼ ਬਹਾਦੁਰ ਨੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲਵੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਭੇਜੀ। ਮਾਲਵਾ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਸਾਮਰਾਜੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸੂਬਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਜ਼ ਬਹਾਦੁਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1570 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਮ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ 1562 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਦਮ ਖਾਨ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੱਤ ਤੋਂ ਮਹਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਦਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਹੁਣ ਅਤਿ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਰਜਾ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਮਰਾਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਬਣਾਏ; ਮੁਗ਼ਲ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ 1564 ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਅਕਬਰ ਨੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਹਰਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਬਾਗੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਪਿਆ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਕਾਬਲ ਦੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਬਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਈ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਗੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਹੇਠ ਮਿੱਧਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਅਕਬਰ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜੋ ਆਗਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਗੀਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਵੀ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1566 ਵਿੱਚ, ਅਕਬਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ।
1564 ਵਿੱਚ, ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਗੜ੍ਹਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਕਾਰਨ ਮੁਗਲਾਂ ਲਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰ ਨਾਰਾਇਣ, ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਦੁਰਗਾਵਤੀ, ਗੋਂਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਯੋਧਾ ਰਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਜ਼ਬੇਕ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਕਾਰਾ ਦੇ ਮੁਗਲ ਗਵਰਨਰ ਆਸਫ ਖਾਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਨੇ ਦਮੋਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਵੀਰ ਨਾਰਾਇਣ ਚੌਰਾਗੜ੍ਹ, ਗੋਂਡਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਦੇ ਪਤਨ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਦੌਲਤ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਅਣਗਿਣਤ ਰਕਮ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ 1000 ਹਾਥੀ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ। ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁਗਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਲਵੇ ਵਾਂਗ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਗੋਂਡਵਾਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਾਲਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ। ਆਸਫ ਖਾਨ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 200 ਹਾਥੀ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਿਸਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਗੋਂਡਵਾਨਾ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਜ਼ਬੇਕ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਗੋਂਡਵਾਨਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ
ਅਕਬਰ ਨੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਫਗਾਨ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਹੁਣ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਸਰਦਾਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਖਾਨ ਕਰਾਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਲੇਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਾਊਦ ਖਾਨ, ਜੋ ਕਿ 1572 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਹੋਰ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਲੇਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਖੁਤਬਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਨੇ ਰਾਇਲਟੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਖਤਬਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਗਵਰਨਰ ਮੁਨੀਮ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਦਾਊਦ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਕਬਰ ਖ਼ੁਦ ਬੰਗਾਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਵਿਚਲੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸੀ। 1574 ਵਿੱਚ, ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਜੋ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਅਕਬਰ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 1575 ਵਿਚ ਤੁਕਾਰੋਈ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਜੋ ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਵਜੋਂ ਕਰਾਣੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉੜੀਸਾ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਾਊਦ ਖਾਨ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੁਗਲ ਜਰਨੈਲ, ਖਾਨ ਜਹਾਨ ਕੁਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਦਾਊਦ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁਗਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟਾਂਡਾ ਵਿਖੇ ਗਿਬਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮਾਂ
ਉਜ਼ਬੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਦਕਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਬਲਖ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੋਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁਗਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਸੂਬਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਅਕਬਰ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਸੀ। ਆਖ਼ਰੀ ਬਾਗ਼ੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ 1600 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਰੋਸ਼ਨੀਆ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਫਰੀਦੀ ਅਤੇ ਓਰਕਜ਼ਈ ਕਬੀਲੇ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਅਧੀਨ ਉੱਠੇ ਸਨ, ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰੋਸ਼ਨੀਆ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਾਏਜ਼ਿਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਲਾਲੂਦੀਨ 1601 ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਨੇੜੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 1598 ਵਿੱਚ ਅਬਦੁੱਲਾ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਉਜ਼ਬੇਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਹਰਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੌਸ਼ਲਿਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਮਾਈਕਲ ਜੈਕਸਨ
ਮਾਈਕਲ ਜੈਕਸਨ (29 ਅਗਸਤ 1958 – 25 ਜੂਨ 2009) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ, ਡਾਂਸਰ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਮਾਈਕਲ, ਜੈਕਸਨ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਔਲਾਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਨਾ ਗਾਇਕੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੈਕਸਨ-5 ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1971 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੈਰੀਅਰ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹ ਗਰੁਪ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਿੱਕਾ ਜਮਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿੰਗ ਆਫ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਫ ਦ ਵਾਲ (1979), ਬੈਡ (1987), ਡੈਂਜਰਸ (1991), ਅਤੇ ਹਿਸਟਰੀ (1995) ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ 1982 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਥਰਿਲਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਅਲਬਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਓਂਟਾਰੀਓ ਝੀਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਨੀਲ ਹਰੀ ਕਾਈ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਹ ਕਾਈ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਨਮੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਰੁਕਿਆ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ। ਇਹ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਨਾਈਟਰੇਟ ਬਣਾ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਅਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ ਨੂੰ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਬਣਾ ਕੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੀਲ ਹਰਿਤ ਕਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੀਲੀ ਹਰੀ ਕਾਈ ਦੀ ਖਾਦ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਰਸਾਇਣ ਵੀ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ-12 ਅਤੇ ਆਸਕੋਰਬਿਕ ਐਸਿਡ (ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ) ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਨਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਪ ਹੀ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲ ਪੱਕਣ ਤਕ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਦ ਮਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਸਲ ਪੱਕਣ ਤਕ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਇਡਕ ਨਦੀ
ਰਾਇਡਕ ਨਦੀ, ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰਾੰਸਬੋਂਡਰੀ ਅਰਥਾਤ ਇੱਕ ਬੋਰਡਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੰਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਭੂਟਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ
ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ (27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1820 - 8 ਦਸੰਬਰ 1903) ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸਨ।
ਸਪੈਨਸਰ ਨੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ, ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿਕਾਸ। ਪੋਲੀਮੈਥ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਨੈਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਧਰਮ, ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿਆਸੀ ਸਿਧਾਂਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ, ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਚ। "ਬ੍ਰੇਟਰੈਂਡ ਰਸਲ ਜਿਹੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਨੇ ਵੀ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।" ਸਪੈਨਸਰ "ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬੌਧਿਕ ਸੀ" ਪਰੰਤੂ 1900 ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਿਆ: "ਕੌਣ ਹੁਣ ਸਪੈਨਸਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ?" 1937 ਵਿੱਚ ਤਾਲੋਕ ਪਾਰਸਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਹਿਮਦ ਬਸ਼ੀਰ
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਸ਼ੀਰ ਪੋਰਟਰੇਟ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਜੋ ਮਿਲੇ ਥੇ ਰਾਸਤੇ ਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮੁਫਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ, ਮੀਰਾਜੀ, ਚਿਰਾਗ਼ ਹਸਨ ਹਸਰਤ, ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਵਰ ਨਾਹਿਦ ਸਮੇਤ ਉੱਘੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਕਲਮੀ ਚਿੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾਵਲ ਦਿਲ ਭਟਕੇ ਗਾ  ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ
ਲੋਕ ਗੀਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗੱਭਰੂਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਹੇਰੇ, ਸਿੱਠਣੀਆਂ, ਸੁਹਾਗ, ਘੋੜੀਆਂ, ਅਲੋ੍ਹਣੀਆਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾ ਦੀਆ ਵੰਨਗੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
1.	ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
ਨੰਦਿਤਾ ਰਾਜ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਡਲਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨੰਦਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2012 ਵਿੱਚ ਤੇਜਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਨੀਕੂ ਨਾਕੂ ਡੈਸ਼ ਡੈਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਰਾਜ ਵਿਆਪੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 70,000 ਹੋਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਚਿੱਤਰਮ, ਸੁਧੀਰ ਬਾਬੂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ, 7 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਂਸਰ (ਸੁਧੀਰ ਬਾਬੂ) ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਹੈ। 123telugu.com ਨੇ ਲਿਖਿਆ “ਨੰਧਿਤਾ ਫਿਲਮ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸਟਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ। ਕੁਝ ਕ੍ਰਮ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ" ਇਹ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਬਣ ਗਿਆ।  ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਲੰਡਨ ਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਲੰਡਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਗਏ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
1930
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸੁਰਜੀਤ ਗੱਗ
ਰਚਨਾ
ਮਾਰਚ 2010 ਵਿੱਚ 'ਇਨਕਲਾਬ' ਨਾਮ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਤ੍ਰੈ-ਮਾਸਕ" ਕੱਢਣਾ ਸੁ਼ਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ 6 ਅੰਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਇੰਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ "ਗੱਗਬਾਣੀ" ਛਪੀ ਹੈ ਜੋ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ!
ਗੱਗ-ਬਾਣੀ
ਗੱਗ-ਬਾਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 137 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ! ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਹਰ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੱਗ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ "ਮੈਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨਹੀ" ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਵਿਦਵਾਨ, ਆਲਚੋਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੋਖਾ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜੁਝਾਰਵਾਦ ਪੱਖ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਜੋ ਗੱਗਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਔਰਤ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਸ਼ੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਮੱਠਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਅਪੰਰਸਿਗਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬਣਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਦੀਂ ਹੈ। ਲੁੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੂਝਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ-ਅਡੰਬਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੁਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਦੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਹੈ। ਡੇਰਿਆਂ 'ਤੇ ਲੁੱਟ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਤੇ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਸ਼ਾ ਹੀ ਮੁੱਖ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ,
ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ
ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਲਿਮਿਟੇਡ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟੀਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਮਲਿਕਾ-ਏ-ਨੂਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਧੁਰਿਮਾ ਰਾਏ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ
ਸਾਇਆਂ ਕਲਾਂ
ਸਾਇਆਂ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਐਂਜੇਲਾ ਸਰਾਫਯਾਨ
ਆਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਐਂਜੇਲਾ ਸਰਾਫੀਅਨ ਨੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਆਨ ਦ ਡਾਲ, ਕਾਬਲਯੂ, ਦਿ ਇਨਫੋਰਮਰਜ਼, ਦਿ ਬਿਉਟੀਫੁਲ ਲਾਇਫ , ੳ ਗੁਡ ਫੈਸਂਨਡ ੳੋਲਡ ੳੋਗੀ ਲਾਸਟ ਐਡ ਫਾਊਡ ਅਰਮੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਿ ਟੁਬਲਾਈਟ ਸਾਗਾ: ਬ੍ਰੈਕਿੰਗ ਡਾਨ - ਭਾਗ 2, ਪਿਸ਼ਾਚ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਚ ਟੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਜ਼ਿਯਾ ਮੋਹਿਉੱਦੀਨ
ਜ਼ਿਯਾ ਮੋਹਿਉੱਦੀਨ (ਉਰਦੂ:ضیاء محی الدین, ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1933) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਨੇਮਾ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆ ਮੋਹਿਉੱਦੀਨ ਆਪਣੇ 1960 ਦੇ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਪੀਟੀਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਜ਼ਿਆ ਮੋਹਿਉੱਦੀਨ ਸ਼ੋਅ" ਹੈ। ਉਹ ਏ ਪਾਸੇਜ਼ ਟੂ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਭੱਟਾਂ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਭੱਟ ਕਲਸਹਾਰ ਜੀ (54 ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਵੱਯੀਏ), ਭੱਟ ਗਯੰਦ ਜੀ (13 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਭਿੱਖਾ ਜੀ (2 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਕੀਰਤ ਜੀ (8 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਮਥੁਰਾ ਜੀ (12 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਜਾਲਪ ਜੀ (5 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਮਲ ਜੀ (3 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਭਲ ਜੀ (1 ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸਵੱਯੀਏ), ਭੱਟ ਬਲ ਜੀ (5 ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸਵੱਯੀਏ), ਭੱਟ ਹਰਬੰਸ ਜੀ (2 ਸ਼ਬਦ), ਭੱਟ ਨਲ ਜੀ (16 ਸ਼ਬਦ) ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਭੱਟਾਂ ਦੇ 121 ਸ਼ਬਦ ਦਰਜ ਹਨ।
ਸਿੱਟਾ
ਉਪਰੋਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚਰਚਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ 35 ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1601ਈ. ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਸਨ। 1706 ਈ. ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁੜ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲਿਖਵਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ, ਪੰਦਰਾਂ ਭਗਤਾਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਭੱਟਾਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਰਜ ਹੈ
ਨੰਜਿਲ ਨਲਿਨੀ
ਨੰਜਿਲ ਨਲਿਨੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nanjil Nalini; 1944-2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜੋ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ (ਸੋਪ-ਓਪੇਰਾ) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਕਲਾਮਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਬਾ ਸੌਦਾਗਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੇਵਫਾਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ
ਸਾਂਤਾ ਆਨਾ ਦੀ ਚੈਪਲ
ਸਾਂਤਾ ਅਨਾ ਦੀ ਚੈਪਲ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ:Ermita de Santa Ana) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਦਿਜ਼ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਿਕਲਾਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋੰਤੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਦਿਜ਼ ਆਰਚੀਟੈਕਟ ਤੋਰਕੁਆਤੋ ਕੈਯੋਂ (Torcuato Cayón) ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਮਿਲਟਰੀ ਦੇ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 1772 ਤੋਂ 1774ਈ. ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਗੁੰਬਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਉਣ ਲਈ ਚਾਰ ਖਾਨੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮੁਖ ਦਰਵਾਜਾ ਚਿਕਲਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਖੁਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀਜਾਤਾਇਨ, ਮੋਜ਼ਾਰਾਬਿਕ ਅਤੇ ਨਵਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਹਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ 26 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਇਸ ਦਿਨ ਚੈਪਲ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੈਪਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹੀਰਾ
ਹੀਰਾ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਰਤਨ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸਾਇਣਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧਤਮ ਰੂਪ ਹੈ। ਹੀਰੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਕਾਰਬਨ ਪਰਮਾਣੂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਕਾਰਬਨ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਯੋਜਕੀ ਬੰਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਬਨ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਆਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਚਾਰੇ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਸਹਿ-ਸੰਯੋਜਕੀ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੀਰਾ ਤਾਪ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕੁਚਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੀਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਾਰਬਨ ਪਰਮਾਣੂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਹਿ-ਸੰਯੋਜਕੀ ਬੰਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੀਰਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਪਦਾ‍ਰਥ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਈ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਤਰਾਸਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰੇ ਕੇਵਲ ਸਫੇਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ੇਡ ਨੀਲਾ, ਲਾਲ, ਸੰਤਰੀ, ਪੀਲਾ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰਾ ਹੀਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੋਖਾ ਹੈ। ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਓਵਨ ਵਿੱਚ ੭੬੩ ਡਿਗਰੀ ਸੇਲਸੀਅਸ ਉੱਤੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਲਕੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇ-ਆਕਸਾਈਡ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ।
ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ
ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਖਕ ਨੀਂਹ ਤੇ ਉਸਾਰ (Base and Superstructure) ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਸੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਚੇਤਨਾ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਸਗੋਂ ਯੂਨਾਨੀ ਮਹਾਂ ਕਾਵਿ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਲਿਖਤ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਰੂਪ
ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਓਨ ਟਰਾਟਸਕੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਉਸ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਰਜ ਲੁਕਾਚ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਵਲ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਬੇਗਾਨਗੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਵਲ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਐਪਿਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਜਲਗਾਹ ਦਿਹਾੜਾ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜਲਗਾਹਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 22,476 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰਫਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਜਲਗਾਹਾਂ ਚੋਂ ਤਿੰਨ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉੱਘੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮਸਰ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁੱਲ ਰਕਬੇ ਦਾ 1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਲਗਾਹਾਂ ਅਧੀਨ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਲਗਾਹਾਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੀਆਂ ਹਰੀਕੇ, ਕਾਂਜਲੀ ਜਲਗਾਹ ਅਤੇ ਰੋਪੜ ਜਲਗਾਹ ਹਨ। ਦੋ ਹੋਰ ਜਲਗਾਹ ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਜਲਗਾਹ ਅਤੇ ਨੰਗਲ ਜਲਗਾਹ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲਗਾਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਛੋਟੀਆਂ ਜਲਗਾਹ ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ-ਮਿਆਨੀ ਝੀਲ, ਕਾਹਨੂਵਾਨ ਛੰਭ, ਜਸਤਰਵਾਲ ਝੀਲ, ਮੰਡ ਬਰਥਲਾ ਅਤੇ ਢੋਲਬਾਹਾ ਰਿਜ਼ਰਵੀਅਰ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਜਲਗਾਹ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲਗਾਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈੱਡਡਿਗਿਜ਼, ਰੈਡ ਕ੍ਰੈਸਟਿਡ ਪੋਚਹਾਰਡ, ਕ੍ਰਟਸ, ਗੇਡਵਾਲ, ਕਾਮਨ ਪੋਚਹਾਰਡ, ਨਾਰਦਰਨ ਸਿਵਲੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਾਰਸ ਆਰਮੀਨੀਸੁਸ, ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਗੁਲ ਹੀਰਿੰਗ ਗੁਲ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 12 ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ 9 ਮਾਨਵ ਨਿਰਮਿਤ ਜਲਗਾਹ ਹਨ। 1940 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ 32 ਕੁਦਰਤੀ ਜਲਗਾਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਂਅ ਹਨ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਾਗਰ, ਗਾਉਂਸਪੁਰ ਛੰਬ ਅਤੇ ਰਾਹੋਂ ਦੇ ਛੰਬ, ਜਲਗਾਹਾਂ ਹਨ।
ਸਈਦਾ ਮਾਹਪਾਰਾ
ਸਈਦਾ ਮਾਹਪਾਰਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਬੁਖਾਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਈਦਾ ਮਾਹਪਾਰਾ ਜਾਂ ਮਾਹਪਾਰਾ ਸ਼ਾਹਿਦ (ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1993) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਗੋਲਕੀਪਰ ਸੀ।
ਘਰੇਲੂ
ਉਹ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਡਬਲਯੂ.ਐਫ.ਸੀ. ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲੱਬ ਲਈ ਜੇਤੂ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਮਾਹਪਾਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਤੀਜੀ ਸੈਫ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਮੈਚਾਂ (ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ) ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਮਹਿਪਾਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਾਲ ਅਵੇਰੀ
ਕਰੀਅਰ
ਐਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੱਮਪ੍ਰੇ ਬੋਗਾਰਟ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਦਿ ਹਾਰਡਰ ਦ ਫਾਲ (1956) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਕਿਆਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਐਵੇਰੀ ਪੰਜ ਜੌਨ ਕੈਸਾਵੇਟ ਫਿਲਮਾਂ: ਟੂ ਲੇਟ ਬਲੂਜ਼ (1961), ਫੇਸ (1968), ਮਿਨੀ ਅਤੇ ਮੋਸਕੋਵਿਟਜ਼ (1971), ਦਿ ਕਿਲਿੰਗ ਆਫ ਏ ਚਾਈਨੀਜ਼ ਬੁੱਕੀ (1976), ਅਤੇ ਗਲੋਰੀਆ (1980) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਦ ਲੋਂਗ, ਹੌਟ ਸਮਰ (1958), ਦਿ ਮੈਗਨੀਫਿਸੀਟ ਸੇਵਿਨ (1960), ਇੱਕ ਹੇਵੀਵੇਟ (1962) ਦੀ ਮੰਗ, ਹਡ (1963), ਪੈਪੀਲਨ (1973), ਦਿ ਵਾਂਡਰਜ਼ (1979), ਪੋਪ ਆਫ਼ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪਿੰਡ (1984), ਕੋਬਰਾ (1986), ਅਤੇ ਡੌਨੀ ਬ੍ਰਾਸਕੋ (1997).
ਜੌਨ ਰਾਵਲਸ
ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਬਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮਾਰਗਰੇਟ ਫੌਕਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਕਣਕ
ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
ਫ਼ਸਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਫਸਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਬਸੰਤ ਖਾਦ ਕਾਰਜਾਂ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਉੱਲੀਮਾਰ, ਵਿਕਾਸ ਰੇਗੂਲੇਟਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖਾਸ ਪੜਾਅ' ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਅਕਸਰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੰਨ (ਇਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ) ਲਗਭਗ 1 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦਾ ਆਕਾਰ (ਜ਼ੈਡਸਕੌਰ ਤੇ ਜ਼ੈਡੋਕਸ ਸਕੇਲ) ਹੈ। ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪੜਾਅ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮੈਮੋਸੌਸ ਪੜਾਅ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨਾਂ (4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਜਾਂ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ (25 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ) ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁਚੇਤ ਹੈ। ਫਲਦਾਰ ਪੱਤਾ (ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ) ਦਿਸਣ ਵੇਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦਾ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੱਤੀ ਅਨਾਜ ਭਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 75% ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਚਲੇ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੰਗੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੋਗ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫੈਕਟ ਪੜਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਫੀਕਸ ਅਤੇ ਸਾਦੋਕ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪੈਮਾਨੇ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਫਸਲ ਦੁਆਰਾ ਪਹੁਚਿਆ ਗਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗ/ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਵਾਇਰਲ ਰੋਗ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਵਰਗੇ ਏਜੰਟ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਵੰਡ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਮੋਬਾਇਲ ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਣਕ ਅਤੇ ਦਾਲ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਕੰਟ੍ਰੋਲਰ ਜਿਲੇ ਦੇ ਹਰੇਕ ਡਿਪੋ ਦੇ ਲਈ ਸਟਾਕ ਵੰਡੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਕ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਹਰੇਕ ਡਿਪੋ ਮਾਲਿਕ, ਫੂਡ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨੂੰ ਏਸ.ਏਮ.ਏਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਫੂਡ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਸਟਾਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕੇ।
ਰੱਖੜੀ
ਪਿਛੋਕੜ
thumb|ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 'ਰਾਖੀ' ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ੍ਹ ਦੇ ਮੌਕੇ thumb|ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋਏ
ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਜ ਰਿਸ਼ਤਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਨਿੱਘ ਤੇ ਨੇੜਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੋਹ ਭਰੇ ਦਿਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਰੱਖੜੀ ਬਾਰੇ ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਕੌੜੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਮਹਿਜ ਇਕ ਰਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾ ਸਮਝਣ। ਇੱਕ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਡੋਰ ਨਾਲ਼ੋਂ ਇਸ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਮਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਖਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਦਗੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾ ਮਂਬੂਤ ਕਰਨੀਆਂ ਭੈਣ ਭਰਾ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਿ±ਤੇ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਬਣ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ
ਨੇਪਾਲ਼ ਵਿੱਚ, ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ੍ਹ ਨੂੰ ਜੈਨਈ ਪੂਰਨੀਮਾ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਤਰਪਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ ਸਮਾਰੋਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਉਹ ਧਾਗਾ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ (ਜੈਨਾਈ) ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਗੁੱਟ 'ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਹਾੜ (ਜਾਂ ਦੀਵਾਲੀ) ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਬੰਧਨ੍ਹ ਵਰਗਾ ਭਰਾ ਭੈਣ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1938
1938 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1930 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
CP ਉਲੰਘਣਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਿੱਟਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਨਿਯਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਮਲਿਕ
ਕਹਿਕਸ਼ਾ ਮਲਿਕ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ,1934 ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਲਿਕ ਫੈਜ਼ ਆਲਮ ਦੇ ਘਰ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਕਿਤਾ ਅਧਿਆਪਨ ਚੁਣਿਆ। ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਮਲਿਕ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਚਿੜੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ'(1981) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤਬਕੇ ਦੀ ਮਜ਼ਲੂਮ ਔਰਤ ਦੇ ਮਸਲਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਵੱਲ ਵੀ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 'ਚਿੱਕੜ ਰੰਗੀ ਮੂਰਤੀ '(1984) ਨਾਵਲ ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਤਮ ਕਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਨਿਗਰ ਨੂੰ ਚਾਚੀ ਹਸ਼ਮਤ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚੋ ਲੈ ਆਈ ਤੇ ਧੀ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਜ਼ੁਬੈ ਦਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕੱਚਾ ਚਿੱਠਾ ਫਰੋਲਿਆ ਹੈ।ਸ਼ਰਾਫਤ ਦਾ ਮਖੌਟਾ ਪਾ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਆਗੂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਖੂਬ ਨੰਗਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾ, ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਚਰਿੱਤਰ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਤੀ ਪੱਖੋਂ 'ਚਿੱਕੜ ਰੰਗੀ ਮੂਰਤੀ' ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਨਾਵਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਲੱਖਣਤਾ
ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਮਲਿਕ ਨੇ ਨਾਂ ਤਾ ਮੁਸਤਨਸਰ ਹੁਸੈਨ ਤਾਰਡ ਵਾਂਗ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾ -ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਲਾਤਮਕਤਾ ਤੋਂ ਉਸਨੇ 'ਇਕ ਇੱਜੜ ਦੀ ਕਹਾਣੀ' ਲੇਖਕ ਅਹਿਸਨ ਬਟਾਲਵੀ ਵਾਂਗ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਰਤਕੇ ਕਥਾ ਦੇ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ, ਅਕੇਵਾਂ ਤੇ ਉਦਰੇਵਾਂ ਲਿਆ ਕੇ ਕਥਾਨਕ ਉਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਤੇ ਨੀਰਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਬਲਕਿ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਕ,ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਅਡੰਬਰ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਕਤ ਤੋਂ ਪਛੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਲੇਰਾਨਾ ਕਦਮ ਹੈ।ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੁੱਚਜੀ ਤੋਰ ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਕੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਹੈਰਾਨਕੁਨ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਲਈ ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਮਲਿਕ ਵਧਾਈ ਦੀ ਪਾਤਰ ਹੈ।
ਸਬਾਲਟਰਨ (ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦ)
ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਬਾਲਟਰਨ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਛੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਰਬੀ ਘੋੜਾ
ਨਸਲੀ ਗੁਣ
ਅਰਬੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤਿਕੋਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੱਥਾ ਚੌੜਾ, ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਨਾਸਾਂ ਅਤੇ ਨੱਕ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕਮਾਨੀਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੰਗ ਅਤੇ ਚਾਪਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਿਛਲਾ ਭਾਗ ਬਹੁਤ ਮੁਲਾਇਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਛ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਹਨ। ਅਰਬੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲੇ, ਲਾਖੇ ਅਤੇ ਭੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੌਬੀਕਾਨੋ ਜਾਂ ਸਬੀਨੋ ਦੇ ਜੀਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੇਕ ਅਰਬੀ ਘੋੜੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਤਹਿ ਕਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੋੜ
ਜੋੜ ਜਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ (ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "+" ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅੰਕਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਆਮ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ; ਦੂਜੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘਟਾਅ, ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਤਕਸੀਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਦੋ ਕੁਦਰਤੀ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਾਂ ਰਲਾ ਕੇ ਬਣੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਜਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ 3 ਸੇਬਾਂ ਅਤੇ 2 ਸੇਬਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ 5 ਸੇਬ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੜਚੋਲ ਗਣਿਤ ਦੀ ਇਬਾਰਤ "3 + 2 = 5" ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ "3 ਜਮ੍ਹਾਂ 2 ਬਰਾਬਰ 5 ਹਨ।
ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ, ਜੋੜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰਨ ਅੰਕ, ਵਾਸਤਵਿਕ ਅੰਕ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ। ਇਹ ਅੰਕਗਣਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਗਣਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਹੈ। ਅਲਜਬਰਾ ਵਿੱਚ, ਜੋੜ ਨੂੰ ਅਭੌਤਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੈਕਟਰ ਅਤੇ ਮੈਟਰਿਕਸ ਆਦਿ।
ਟੀ.ਐਸ. ਸਾਉਂਡਰਮ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਾਂਸਦ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਬੇਨਾਫਸ਼ਾ ਸੁਨਾਵਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲਾ ਅਸੂੰਸੀਓਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਾ ਅਸੁਨਕਸ਼ਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de la Asunción) ਅਲਬਾਸੇਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1984 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।
ਸਵਰ
ਸਵਰ-ਵਾਹਕ ਚਿਨ੍ਹ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਦਿਵੇਹੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਿਛਲੇ 800 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਿਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦਿਵੇਹੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। 12-13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵੇਹੀ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਵੇਹੀ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤ 7ਵੀਂ-8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਜੱਸ
ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ
4.ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲਾਇਲਪੁਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-2021
ਅਨੀਤਾ ਲਿਆਕੇ
ਕਿੱਤਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲੂ ਅਤੇ ਮਨਾਲੀ ਵਿਖੇ ਘੁੰਮਣ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਐਲਬਮ ਹੀਰ ਫ਼ਰਾਮ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੁਸ਼
ਕੁਸ਼ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਬੇਟੇ ਹਨ। ਲਵ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾ ਹੈ।
ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਿਆਸਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ
ਵਿਵੇਕ ਦਹੀਆ
ਵਿਵੇਕ ਦਹੀਆ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹਿੰਦੀ ਲੜੀਵਾਰ ਟੀਵੀ ਜਿਵੇਂ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇ, ਏਕ ਵੀਰ ਕੀ ਅਰਦਾਸ....ਵੀਰਾ ਨਾਲ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਕਵਚ... ਕਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੇ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਰਾਜਬੀਰ ਬੁੰਦੇਲਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਖ਼ਮਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣ ਗਿਆ।
1941
1941 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ੀਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ
ਸ਼ੀਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ (ஷீலா ராஜ்குமார், ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1994) ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਭਰਤਾਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਜ਼ਹਾਗੀਆ ਤਾਮਿਲ ਮੈਗਲ (2017) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 420
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 420 ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਤ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਵੱਧ ਤੋ ਵੱਧ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਹਿਲ (ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ)
ਜੌਨ ਐਡਵਰਡ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਹਿਲ (6 ਫਰਵਰੀ 1912 - 23 ਫਰਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ, ਜੋ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। 1965 ਤੋਂ 1978 ਤਕ, ਉਹ ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਲੀਓਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਰਿਹਾ।
ਬਰੈਂਪਟਨ
ਬਰੈਂਪਟਨ (Brampton) ਸ਼ਹਿਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2006 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 4,33,806 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਰੈਂਪਟਨ ਕਸਬੇ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ 1853 ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਲੇਖਨੀਯ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰੈਂਪਟਨ ਕਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਉਦਯੋਗ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਉਸਾਰੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨੀਕੀ, ਖਾਧ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਜੀਵਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ (Wikipédia francophone, Wikipédia en français) ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਹੈ। 23 ਮਾਰਚ 2001 ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਦੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੋਗੜੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਜਾਂ ਸਧਾਰਨ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਵਾਲੇ ਵਕਤ ਨਾਲ਼ੋਂ ਘੱਟ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਅਜੋਕੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲਕੁਬਿੱਰੇ ਡਰਾਈਵ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਵਰਸੇਬਲ ਵਰਮਹੋਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਮੁਮਕਿਨਤਾ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ
ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਰਟੀਕਲ ਐਕਸਲਰੇਟਰ ਦੀਆਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ। ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਸਪੀਡ ਉਹ ਦਰ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਣਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਕਸਲਰੇਟਰ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਖੜੇ ਕਿਸੇ ਦਰਸ਼ਕ (ਔਬਜ਼ਰਵਰ) ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਫੇਜ਼ ਵਿਲੌਸਿਟੀਆਂ
ਕਿਸੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਵੇਵ ਦੀ ਫੇਜ਼ ਵਿਲੌਸਿਟੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੈਕੱਮ ਵਿਲੌਸਿਟੀ c ਤੋਂ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, X-ਰੇਅ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਤਰੰਗ ਦੀ ਫੇਜ਼ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਕਿਸੇ ਇਕਲੌਤੀ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਉੱਤੇ ਤਰੰਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਇਕਲੌਤੀ-ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਵਾਲੇ (ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਮੈਟਿਕ) ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਦੀ ਸੰਚਾਰਾਤਮਿਕ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੇਵ-ਕੰਪੋਨੈਂਟ (ਤਰੰਗ-ਹਿੱਸਾ) ਜਰੂਰ ਹੀ ਸੀਮਾ ਅੰਦਰ ਅਨੰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ (ਅਧਿਕਤਾ) ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਮੈਟਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ), ਇਸਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਢੋਅ ਸਕਦਾ। ਇਸਤਰਾਂ c ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਫੇਜ਼-ਵਿਲੌਸਿਟੀ c ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਵਾਲੇ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਵਾਲਾ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ।
ਈਸੱਕੀ
ਸਥਾਨ
ਈਸੱਕੀ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬੋਹੜ ਜਾਂ ਪਿੱਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸ਼ਰ ਹੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਾੜੀ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੜਾਉਂਦੀਆਂ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਿਉਹਾਰ
ਈਸੱਕੀ ਅੰਮਾ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵੱਦਾ ਟਾਰਕੋਤਾ (ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਫੁੱਟ) ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪਾਣੀ, ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਦੁੱਧ,ਗੁਲਾਬ ਜਲ, ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਸਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚਾਵਲ, ਕੇਕ, ਫਲਾਂ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਜਕ ਪ੍ਰਾਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਣਾ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
http://isakkiammankovilsaral.zohosites.com/