cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ+ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਭੇਦਭਾਵ
ਜਰਨਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ "ਤਰਕੀ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਾਗਰਿਕ: ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ", ਲੇਖਕ ਯੇਲਮਾਜ਼ ਅਤੇ ਗਾਮੇਨ ਨੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 139 ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 14 ਫੋਕਸ ਸਮੂਹ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਉਪ-ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀਜ਼ ਕੋਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਘੱਟ ਮੌਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਊਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਕੁਝ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ, ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਤਕਰੇ ਕਾਰਨ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਂਝੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਮਹੀਨਾ ਜੂਨ 2016
ਜੈਸਿਕਾ ਗੋਮਸ
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਮਿਮਸਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗੋਮਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਮਿਨਿਸਰੀਜ਼ ਬੁਸ਼ ਪੈਟਰੋਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਤੌਰ' ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਟੈਡਾ ਐਡਰਰ ਸਟੂਡਿਓ ਐਕਟੀਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਚੀਨੀ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ-ਸ਼ੋਅ ਮਾਈ ਨਾਮ ਇਜ਼ ਜੈਸਿਕਾ ਗੋਮਸ ਨੂੰ ਆਨ-ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਆਨ ਸਟਾਈਲ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਦਸਿਆ. ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 10 ਜੂਨ 2011 ਨੂੰ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਡਾਂਸਿੰਗ ਦੇ ਕੋਰਿਆਈ ਵਰਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਲਿਗੂਰੀ ਸਮੁੰਦਰ
ਲਿਗੂਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਲਿਗੂਰੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ (Mar Ligure; Mer Ligurienne) ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਰਿਵੀਏਰਾ (ਲਿਗੂਰੀਆ ਅਤੇ ਟਸਕਨੀ) ਅਤੇ ਕਾਰਸਿਕਾ ਟਾਪੂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪੁਰਾਤਨ ਲਿਗੂਰੀ ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ
ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ - ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਦਾ ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ, ਮਿਆਮੀ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰਿਤ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1992 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫਿਲਮ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਜੈਰੀ ਸ਼ੇਰਲਕ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਬੇਸਾ ਫਿਲਮ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ ੲਿਹ ਅਕੈਡਮੀ, ਯੂਨੀਅਨ ਸਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਤਾਮਾਨੀ ਹਾਲ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਆ ਗਈ।. 23 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਕੈਡਮੀ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਤਾਮਾਨੀ ਹਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਟਰੀ ਪਾਰਕ ਆ ਗਈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ""ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ" ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਜੈਰੀ ਸ਼ਰਲਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਹਾਰਕ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾ ਬਲੈਕਲੀ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
2008 ਵਿੱਚ, ਬਲੈਕਲੀ ਨੇ ਜੈਸੀ ਇਟਜ਼ਲਰ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜੋ ਗਸਪਾਰਿਲਾ ਇਨ ਅਤੇ ਕਲੱਬ, ਵਿੱਚ ਬੋਕਾ ਗ੍ਰਾਂਡੇ, ਫਲੋਰੀਡਾ, ਯੂਐਸ ਵਿੱਖੇ ਮਾਰਕੁਇਸ ਜੈਟ, ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ  ਅਦਾਕਾਰ ਮੈਟ ਡੈਮਨ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਓਲੀਵੀਆ ਨਿਊਟਨ-ਜੌਨ ਨੇ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨਕੁਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਬਲੈਕਲੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 1999
5,395,119 1,500,817 1,288,060 818,713 3,332,702 1,220,698 692,559
-5 -2 — +1 — +1 +1 — — +1 — —
ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ
ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਦਿਸਬਰ 1982 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਸ਼ਤਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।
ਤੱਤਿਓਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਜਾਤਰਾ (ਥੀਏਟਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਅਚਕਨ
ਅਚਕਨ, (अचकन) ਲੰਮੇ ਕੋਟ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਵਰਗਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ
ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ
ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੰਧਾਰ ਸ਼ੈੱਲੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਬੁੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਖਰੀ। ਗੰਧਾਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਅੰਗਾ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਤੇ ਨਿਖਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (ਡਾ. ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕਾਂਗ)
ਫਿਰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਕਾਲੀਦਾਸ ਗੁਜਰਾਵਾਲੀਆਂ, ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ, ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ, ਮੌਲਾ ਬਖਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ, ਚਿਰਾਗਦੀਨ ਦਾਮਨ ਆਦਿ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿਰਵਾਣ (ਨਾਵਲ)
ਕਥਾਨਕ
ਦੂਜੀ ਕਹਾਣੀ ਬੋਧੀ ਭਿਖਸ਼ੂ ਮਿਲਿੰਦ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੜਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਬੋਧੀ ਭਿਖਸ਼ੂ ਬੁੱਧ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਿੰਦ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਿਲਿੰਦ ਤੇ ਹੂਆ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੈਰ ਤੇ ਨਿੱਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਯਾਏ, ਵੇਦਾਂਤਾ, ਮੀਮਾਂਸਾ, ਸਾਂਖ, ਯੋਗ, ਸ਼ੈਵ ਆਦਿ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਿਖਸ਼ੂ ਹੂਆ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧ ਦੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਬੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤਸੱਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਏਧਰ ਮਿਲਿੰਦ ਦਾ ਕਮਲਾ ਨਾਮੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ(ਡਾ. ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਪ੍ਪਤ ਹੈ। ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਹੈ। ਵਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਡਾ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਨੇ “ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ” ਵਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, “ਵਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੁੱਢ ̔ਵ੍ਰਿ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਿ ਵਾਰੀ ਯਾ ਵੈਰੀ ਅਰਥਾਤ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਾ ਵਾਰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਹਰ ਅਤੇ ਵਾਹਰੀ ਯਾ ਵਾਹਰੂ ਸ਼ਬਦ ਬਣੇ ਹਨ। ਜੁੱਧ ਜੰਗ ਇਕੱਲੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ।” ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਉਹ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਾਰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਢਾਡੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਮੰਗਲਾਚਰਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ ਪਹਿਲਾ ਜੰਗ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਜੰਗ ਯੁੱਧ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀਆ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ। ਵਾਰ ਪਉੜੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਉੜੀ ਦੇ ਦੋ ਭੇਦ ਹਨ - ਸਿਰਖੰਡੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਸਿਰਖੰਡੀ ਵਿੱਚ ਤੁਕਾਂਤ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਨਾਮੇ। "ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ (1251-1305 ਈ.) ਨੇ ̔ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੀ ਵਾਰ̕ ਲਿਖੀ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਕੇਵਲ ਜ਼ਿਕਰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਨੇ ̔ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ" ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਮੱਧਕਾਲ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ। ਮੱਧਕਾਲ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵਾਰਾਂ ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆ ਗਈਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਾਰਾਂ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿਚ।
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ (1534-1581) ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ-ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਕੀ ਵਾਰ, ਗਉੜੀ ਕੀ ਵਾਰ ਬਿਹਾਗੜੇ ਕੀ ਵਾਰ, ਵਡਹੰਸ ਕੀ ਵਾਰ, ਸੋਰਠ ਕੀ ਵਾਰ, ਬਿਲਾਵਲ ਕੀ ਵਾਰ, ਸਾਰੰਗ ਕੀ ਵਾਰ, ਕਾਨੜੇ ਕੀ ਵਾਰ।
ਭੂਮਿਕਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕਾਲ ਵੰਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਉਚਿੱਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਰੂਪਾਇਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੇ ਸਾਹਿਤ-ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਆਰੰਭ ਸੀਮਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਹੀ ਰਚਨਾ ਕਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਇਸ ਕਾਲ ਦਾ ਅਧਿਕਤਰ ਸਾਹਿਤ ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨਾਥ ਸਾਹਿਤ, ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਸਾਹਿਤ ਆਦਿ। ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਹ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਰੋਤਾਂ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਏ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਉਦਭਵ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸਬੰਧੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਆਵੱਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮੰਨੇ ਹਨ- ਇੱਕ ਹੈ ਵਿਰਸਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਾਂਝ। ਦੂਜਾ ਤੱਤ ਹੈ ਬਾਹਰਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਸੰਪਰਕ ਜੋ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤੱਤ ਹੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਗਤੀ ਅੰਦੋਲਨ
ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭਗਤੀ ਭਾਵਨਾ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਣ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਭਾਰਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚੋਂ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਾਰਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪਸਾਰ-ਕਾਲ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਬੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ
ਕੁੰਭਕਾਰੀ ਕਲਾ
ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਾਂਡੇ ਘੜਨ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਕੁੰਭਕਾਰੀ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਸਲਮਾਨਾ ਤੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੁੰਭਕਾਰੀ ਦੀ ਕਲਾ ਕਾਫੀ ਵਿਗਸੀ ਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਾਤ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮਿੱਟੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੇ ਕੁੰਭਕਾਰੀ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਵਿਗਸਾਣ ਵਿੱਚ ਚੌਖਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਰੋਗਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰੋਗਨੀ ਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਬਰਤਨਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਪਿਆ ਤੇ ਇਹ ਕਲਾ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ-ਕਲਾਵਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਆਣੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਕਲਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ `ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਚੇਤੰਨ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਰਗ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ :
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁੱਢਲੇ ਸੋਮੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅਧੀਕਾਂਸ ਮੁੱਢਲੇ ਸੋਮੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਟਿਕਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਸਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਸੂਫ਼ੀ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਸਮਗਰੀ ‘ਮਫਲੂਜ਼ਾਤ ਸਾਹਿਤ’ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਮਫਲੂਜ਼ਾਤ ਤੋ ਭਾਵ ਹੈ ਉਹ ਪ੍ਰਵਚਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਅਥਵਾ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੁੱਢਲੇ ਸੋਮੇ, ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਰਚਨਾ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀ ਬਾਣੀ, ਅਧਿਆਤਮਕ ਚਿੰਤਨ, ਕਾਵਿ ਗੁਣ, ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਰੂਪ।
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ
ਭੜੋਲੇ ਬਣਾਉਣਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਭੜੋਲੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਡਰੰਮ ਨਹੀਂ ਸਨ ਮਿਲਦੇ। ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਭੜੋਲੇ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਭੜੋਲਾ ਬਣਾੳਣਾ ਲਈ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਖੂਬ ਗਿੱਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਤੂੜੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਘਾਣੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਾਣੀ ਕੀਤੀ ਮਿੱਟੀ ਭੜੋਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਭੜੋਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਦਾ ਥੱਲਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੱਲੇ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਸਮਤਲ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਤੂੜੀ ਖਿਲਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭੜੋਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਨਾ ਚਿੰਬੜੇ। ਭੜੋਲੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੜੋਲੇ ਦੀ ਪਰਤ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਇੱਕ-ਡੇਢ ਇੰਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਵਿਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿੱਲ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥ’ੜੀ-ਥੋੜੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਛੇਕ ਉਪਰਲੇ ਤੱਲ `ਤੇ ਦੋ-ਢਾਈ ਇੰਚ ਅਰਧ ਵਿਆਸ ਦਾ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਤੱਲ ਤੋਂ 4-5 ਇੰਚ ਉੱਪਰ ਇਕ ਇੱਕ ਛੇਕ ਡੇਢ-ਦੋ ਇੰਚ ਅਰਧ ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਗੋਲੂ ਫੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬੂਟੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਪਰ ਅੱਜ ਇਸ ਦੀ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਣਹੋਂਦ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਜਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਭੜੋਲੇ ਸਾਡੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਗਤ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਲੋਕ-ਕਲਾ ਵਿਸਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਭੜੋਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਜ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਡਰੰਮਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਫੁਲਕਾਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਢਾਈ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ, ਸਿਰਹਾਣਿਆਂ, ਤੇ ਉਛਾੜਾਂ, ਮੇਜ਼ - ਪੋਸਾ਼ਂ ਝੋਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਉਤੇ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਢਾਈ ਅਤੇ ਬੁੱਣਤੀ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਜਾਂ ਧੰਦੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਫੁਲਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਪੁੱਠੇ ਪਾਸਿਓਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੋਪੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁਲਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਵੈਂਟਰੀ ਵਿਖੇ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਚੰਨ ਪਾਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਯਾਦਗਾਰੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੇ ਸੱਤ ਸੌ ਉਪਲਬਧ ਸਨ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਜਿਹੜੀ ਕਰਵਾਈ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਾਣੀ ਰਚਨਾ
ਆਪ ਨੇ ਬਾਣੀ ਰਚਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੁਲ 63 ਸ਼ਲੋਕ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਅਧੀਨ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ 9 ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਪਰੋਕਤ 63 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ “ਮਾਝ ਰਾਗ ਦੀ ਵਾਰ” ਦੀ 23ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਅਤੇ ”ਆਸਾ ਰਾਗ ਦੀ ਵਾਰ’ ਦੀ 12ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਦੋ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ।
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (1553-1637 ਈ.)
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 39 ਵਾਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁਲ 40 ਵਾਰਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਜਨਮ-ਸਾਖੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ (1604 ਈ.) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮ-ਸਾਖੀ ਜਾਂ ਗੋਸ਼ਟਿ ਦੀ ਸਹੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ “ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ” ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਾਂਗ ਨਿਰਗੁਣ ਭਗਤੀ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਰਚਦੇ ਹਨ:-
ਮਛ ਕਛ ਵੈਰਾਹ ਰੂਪ ਹੋਇ ਨਰ ਸਿੰਘ ਬਾਵਨ ਬਉਧਾਰੇ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (1666-1708 ਈ.)
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ:-
ਅਵਤਾਰਵਾਦ ਕਾਵਿ-ਪਰੰਪਰਾ:-
ਇਸ ਅਧੀਨ ਮੁਕਤਕ ਰੂਪ `ਚ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਸੀ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ,
ਸੂਫੀ ਕਾਵਿ-ਪਰੰਪਰਾ:-
ਨਬੇੜਾ ਕਿਹਾ ਸੂਫੀ ਕਿਆ ਭੋਗ।(6)
ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੂਫੀ ਮਤਿ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ, ਸ਼ਾਹ ਹਰਫ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਮੁਰਾਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ(ਡਾ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੀਤਲ)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਲੋਚਲਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ (1700 ਈ: ਤੱਕ) ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨਿੱਘਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰਿਆ ਸਵਾਗਤ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਕੀਤਾ।ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਹਸ ਦਵਾਇਆ ਅਸੀਂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰੀਏ।
ਸਾਹਿਤ ਕੀ ਹੈ।
ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਉਦੈ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਿਚਾਰ-ਧਾਰਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੋਧ-ਧਾਰਾ ਨੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਨਾਥ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਾਥਾਂ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਲੱਧਰ, ਮਛੰਦਰ, ਗੋਰਖ, ਚਰਪਟ, ਚੌਰੰਗੀ ਨਾਥ (ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਰਾਜੀ ਤੇ ਰਤਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਦਾਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਵੀਆਂ, ਫਕੀਰਾਂ ਤੇ ਸੂਫੀਆਂ ਦੀ ਹੈ।ਭਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਕਵੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਂ ਹਿੰਦੀ, ਹਿੰਦੇਵੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਸੇ਼ਖਾਂ ਅਤੇ ਸੂਫੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀਆਂ ਫਰੀਦੁੱਦੀਨ ਮਸਊਦ, ਸ਼ਕਰ ਗੰਜ, ਸੇਖ ਨਿਜ਼ਾਮੁੱਦੀਮ ਔਲੀਆਂ, ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ, ਸੇ਼ਖ ਸ਼ਰਫੱਦੀਨ ਬੂਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਪਾਨੀਪਤੀ ਆਦਿ।
(3) ਉਨ੍ਹੀਵੀ ਸਦੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ:-
3
ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ:
ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਨੂੰ ਲਈੲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਸਾਖੀ ਦਾ ਅੱਖਰੀ ਭਾਵ ਹੈ ਅੱਖੀ ਦੇਖੀ ਕਹਾਣੀ;ਭਾਵ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਵਾਹੀ ਮਿਲੇ।ਇਹ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾ ਤਾ ਹੈਨ ਹੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗਲਪ ਵਿਧੀ ਅਪਨਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ ਕਿ ਪੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦੇ ਤੱਥੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ(ਸਾਖੀ) ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਪੁਰਾਤਨ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ:
ਬਚਨ ਤੇ ਸੁਖਨ:
ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕਤਾ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਇੱਕ ਵੰਨਗੀ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਸੁਖਨਾਂ ਦੀ ਹੈ।ਬਚਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਸੁਖਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ।ਬਚਨ ਤੇ ਸੁਖਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਦਿਤੇ ਗੲੇ ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰ ਹਨ।ਇਹ ਇਕ-ਇਕ,ਦੋ-ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤੱਤ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਭਾਵ ਬੜੀ ਸੰਜਮੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਬਚਨ ਤੇ ਸੁਖਨ ਸਿੱਧੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਨਿਚੋੜ ਨਾਲ ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸ਼ਾ ਯਾਦ
ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸ਼ਾ ਯਾਦ, (ਉਰਦੂ/ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: محمد منشا یاد; ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1937 - ਮੌਤ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2011) ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ 1955 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1975 ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਕਈ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ, ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ (ਜਿਹਨਾਂ ਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਹੈ)।
ਮਸਤਾਨਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਤਾਰੜ
ਰਚਨਾਵਾਂ
٭ਖ਼ਤੋਤ (ਸ਼ਫ਼ੀਕ ਅਲਰਹਿਮਾਨ,ਕਰਨਲ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ,ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ)।
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ
ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਨੀ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ. ਕੁਰਤੂਲ ਆਈਨ ਹੈਦਰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਲੇਖਕ ਹੈ. ਮੈਨੂੰ ਉਸਦਾ ਨਾਵਲ "ਆਖਰੀ ਰਾਤ ਦਾ ਸਾਥੀ" ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਅਤੇ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ. ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਕ੍ਰਮਾਜ਼ੋਵ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਵਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਸ਼ਫਿਕ-ਉਰ - ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ  ਬਰਸਤੀ ਕੋਏ  ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ  ਨਿੱਕਲ ਟ੍ਰਾਇ ਤਲਾਸ਼ ਮੈਂ  ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਨਲ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਦੀ “ ਬਜਾੰਗ ਅਮਦ ” ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਵਾਰਤਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਰਸੂਲ ਹਮਜ਼ਾ ਟੌਫ ਦੀ "ਮਾਈ ਡੇਗੇਸਤਾਨ" ਅਤੇ ਆਂਡਰੇਈ ਜ਼ੀਡ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ. ਕਾਫਕਾ ਅਤੇ ਸਾਰਤਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਤੁਰਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਯਸ਼ਾਰ ਕਮਲ ਅਤੇ ਓਰਹਾਨ ਪਮੁਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ. ਮਾਰਕੁਇਸ ਅਤੇ ਜੋਸ ਸਾਰਾ ਮੈਗੋ ਵੀ ਡੁੱਬ ਗਏ. ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਮੁਹੰਮਦ ਸਲੀਮ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੂਝ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨਾ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕਰੋ.
ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮੌਸਮ
ਸਪੀਤੀ ਦੀ ਅਤਿਆਧਿਕ ਸੀਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਟੁਂਡਰਾ ਦਰਖਤ - ਬੂਟੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਵਿਕਸਤ ਪਾਂਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਬੰਜਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਪੀਤੀ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਹੇਠਲੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਾਪਮਾਨ 20 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦਾ।
ਬੈਂਗਲੋਰ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸਿਖਰ ਦੇਵਾਗੀ ਗੂਗਲ, ਗੋਲਡਮੈਨ ਸਾਕਸ, ਸਕੌਟਲਡ ਰਾਇਲ ਬਕ, ਸਿਸਕੋ, ਡੈੱਲ, ਮਾਈਕਰੋ ਫੋਕਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਜਨਰਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਮੀਕ੍ਰੋਸੋਫਟ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਮੇਤ ਐਲਜੀਬੀਟੀ-ਦੋਸਤਾਨਾ ਕੰਮ ਦੇ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ. ਕੰਪਨੀ ਇਕੱਠੇ ਆ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਅਮਲ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਲਈ. ਬੰਗਲੌਰ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਰਸਮੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ' ਚ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ-ਦੇ-ਇਸ ਦੇ-ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ
ਅਲਬਰਟ ਆਰ ਬਰੋਕੋਲੀ ਅਤੇ ਹੈਰੀ ਸਾਲਟਜਮਨ ਨੇ 1975 ਤੱਕ ਈਓਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਰੋਕੋਲੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਕੋ ਅਪਵਾਦ ਸੀ ਥੰਡਬਰਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਰੋਕੋਲੀ ਅਤੇ ਸਲਟਜ਼ਮੈਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਵਿਨ ਮੈਕਲਰੀ ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। 1984 ਤੋਂ ਬਰੋਕੋਲੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਤਰੇਏ ਪੁੱਤਰ ਮਾਈਕਲ ਜੀ. ਵਿਲਸਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਰੋਕੋਲੀ ਈਓਨ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਹੱਟ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਬਰੋਕੋਲੀ ਦੀ ਧੀ ਬਾਰਬਰਾ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮਾਇਕਲ ਜੀ ਵਿਲਸਨ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਰੋਕੋਲੀ (ਅਤੇ 1975 ਤੱਕ, ਸਾਲਟਜਮਨ) ਦੀ ਪਰਵਾਰਿਕ ਕੰਪਨੀ, ਡੰਜਾਕ ਨੇ ਈਓਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਡ ਆਰਟਿਸਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਮਾਲਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਈਓਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਉਤਪਾਦਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਸਹਿਤ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚੱਕ ਬਖਤੂ
ਚੱਕ ਬੱਖਤੂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਨਥਾਣਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲਿਸਟ (ਗਿਆਨੀ)
ਲਿਖਤਾਂ
ਵਾਰੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੌਤ (ਨਾਵਲ), ਅਮਰਜੀਤ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪਟਿਆਲਾ, 1984
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਤਬੱਸੁਮ ਮਨਸੂਰ
2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੈਕ ਚੈਨਲ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਬੰਦ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੱਤ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਡਾਣ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਤਬੱਸੁਮ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਝੰਡਾ ਬਰਦਾਰ ਹੈ।
ਮੈਇਨ ਕੂਨ
ਮੈਈਨ ਕੂਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਬਿੱਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ, "ਜੈਂਟਲ ਜਾਇੰਟ" ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਤਿਕੋਣੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ, ਲੰਬੇ ਗਾਰਡ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਸਮਾਨ ਦੋ ਲੇਅਰਡ ਕੋਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਲੰਬੇ ਕੰਨ ਦੀ ਪੂਛ ਦੇ ਹੇਠ ਇੱਕ ਰੇਸ਼ਮ ਵਾਲਾ ਸਟੀਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਰਚਿਤ ਹੈ। ਨਸਲ ਦੇ ਰੰਗ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਲਿਲੈਕ ਅਤੇ ਚਾਕਲੇਟ ਨਸਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨਾਮੁਰਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ, ਕੋਮਲ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਮੇਨ ਕੁਆਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਕੁੱਤੇ ਵਰਗੇ" ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਖਾ-ਚਿੜੀ ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੌਫਿਕ ਕਾਰਡਿਓਹੋਏਪੈਥੀ ਅਤੇ ਨਿਪੁਧ ਡਿਸਪਲੇਸੀਆ ਸਮੇਤ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਜਨਕ ਬਰਡਰੇਡਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ
ਚਿਨ ਸ਼ੀ ਹੁਆਂਗ
ਕਿਨ ਸ਼ੀ ਹੁਆਂਗ (260–210 ), personal name Ying Zheng, ਕਿਨ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ (ਰਾ. 246–221  ) ਜਿਸਨੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ 221  ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹਾਕਮਾਂ ਵਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਖਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਸਗੋਂ, 220 ਤੋਂ 210  ਤੱਕ ਕਿਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਰਾਟ ਵਜੋਂ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ।
ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ
ਧਰਮ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ
ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕਈ ਬੁੱਧ ਮੱਠ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਨਿਪਾਲੀ, ਤਿੱਬਤੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ
ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅੱਲ੍ਹੜਪੁਣਾ
ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ
ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅੰਦਰ ਅਨੇਕਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੜਕੀਆਂ ਅੰਦਰ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ’ਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਲੜਕਿਆਂ ਅੰਦਰ ਵੀਰਜ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਸੁਪਨਦੋਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਿਨਾਂ ਮਤਲਬ ਦੇ ਵਹਿਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਓ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਨਾ ਸਮਝਣ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਦਰੋਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਦਿਸਣ ਤੇ ਦਿਖਾਉਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣਾ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅਭਿਮਾਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਆਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਜੋਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਮਾਹਲਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੈਥੇ ਪੈਸਿਫ਼ਿਕ
ਕੈਥੇ ਪੈਸਿਫ਼ਿਕ ਵਾਨਵਲੱਡ ਏਲਾਇਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਦੱਸ ਹੈ। ਕੈਥੇ ਪੈਸਿਫ਼ਿਕ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਡ੍ਰੈਗਨਾਇਰ ਵਾਨਵਲੱਡ ਏਲਾਇਂਸ ਦਾ ਐਫੀਲੀਏਟ ਸਦੱਸ ਹੈ।
ਐੱਸਨ
ਐੱਸਨ (ਲਾਤੀਨੀ: Assindia ਆਸਿੰਦੀਆ) ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ ਵਿਚਲੇ ਰੂਆ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਰੂਆ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 567,000 (31 ਦਸੰਬਰ 2012 ਤੱਕ) ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਟੇਗ ਰੀਟਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੀਤੂ
ਨੀਤੂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੀਜ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ, ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਐੱਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐੱਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਘੁੱਦਾ (ਬਠਿੰਡਾ) ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹਨ।
ਭੈਣੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜਾਬੀ ਇਕਾਂਂਗੀ
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ
ਅਲੀ ਹੈਦਰ
ਜਨਮ
ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਦਾ ਜਨਮ “ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ 1913 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਦੇ ਸੰਨ ਪੈਦਾਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ 1 ਸ਼ਬਾਨ ਸੰਨ 1101 ਹਿਜਰੀ ਅਤੇ 15 ਸ਼ਬਾਨ 1999 ਹਿਜਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਜਿਲ੍ਹਾਂ ਮੁਲਤਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਆਮੀਨ ਸੀ,। ਇੰਜ ਕਵੀ ਦਾ ਸਮਾਂ 1101 ਹਿਜਰੀ ਅਰਥਾਤ 1690 ਈਸਵੀ ਤੋ 1199 ਹਿਜਰੀ ਅਰਥਾਤ 1785 ਈਸਵੀ ਤਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।”
ਛੰਦ ਪ੍ਰਯੋਗ
ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਹੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਦੇ ਛੰਦ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਿਆਂ “ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਦੇ ਨਿਰੋਲ ਕਥਨ ‘32 ਮਾਤਾ ਦੀ ਛੰਦ (ਚਾਲ) ਵਿੱਚ ਹਨ ਛੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਧਰੇ ਬੈਂਤ (40 ਮਾਤ੍ਰਾ ਛੰਦ) ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿੱਧਰੇ 36 ਮਾਤ੍ਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਛੰਦ ਚਾਲਾ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਨੂੰ ਬਾਵਾ ਜੀ ਨੇ ਕਵੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਗਹੁ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉੱਪਰ ਲਿਖਿਤ ਕਾਵਿ ਉਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 32 ਹੈ ਅਤੇ 14, 18 ਉੱਤੇ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਹੈ।
ਭਾਈਦੇਸਾ
ਭਾਈਦੇਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਈਦੇਸਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1315 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.53 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਸੰਜੀਦਾ ਸ਼ੇਖ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਚੁਨੱਗਰਾ
ਚੁਨੱਗਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਰੂਆ ਦਰਿਆ
ਰੂਆ ਜਾਂ ਖ਼ੂਆ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ (ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ) ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰਾਈਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ (ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ) ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਉਰਦੂ
ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਉਰਦੂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਕ ਵਾਰ ਨਵਾਬਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਨ.
ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਉਰਦੂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ.
ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ.
ਉਰਦੂ ਅਦੀਬ
ਕਲਾਸੀਕਲ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਰਦੂ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਹਨ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ
ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ
thumb|ਲਿੰਗ ਸਾਮਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਚਿੰਨ੍ਹ। ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ੲਿੱਕ ਆਰਥਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਸਮੇਤ ਲਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ, ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਵਿਵਹਾਰਾਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨਾ, ਬਰਾਬਰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਸਾਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਓਰਸਨ ਵੇਲਜ਼
ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਵੀਹਵੇਂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਵੇਲਜ਼ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਚ-ਪੜਾਅ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ <i id="mwGQ">ਮੈਕਬੇਥ ਦੀ</i> ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਫਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਗੀਤ ‘ ਦਿ ਕ੍ਰੈਡਲ ਵਿਲ ਰਾਕ’ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਹਾਉਸਮੈਨ ਨੇ ਮਰਕਰੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰੀਪਰੈਟਰੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਜਿਸਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਡਵੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੜੀਵਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੀਜ਼ਰ (1937) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਸਰ ਦਾ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
left|thumb| ਓਰਸਨ ਵੇਲਜ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ (1918) ਜਾਰਜ ਓਰਸਨ ਵੇਲਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਮਈ, 1915 ਨੂੰ ਕੇਨੋਸ਼ਾ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ, ਰਿਚਰਡ ਹੈਡ ਵੇਲਜ਼ (ਬੀ. ਰਿਚਰਡ ਹੋਡਗਨ ਵੇਲਜ਼, 12 ਨਵੰਬਰ 1872, ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ, ਮਿਸੂਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ; ਡੀ. 28 ਦਸੰਬਰ, 1930, ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ)  ਅਤੇ ਬੀਟਰਿਸ ਇਵੇਸ ਵੇਲਜ਼ (ਬੀ. ਬੀਟਰਸ ਲੂਸੀ ਆਈਵਸ, 1 ਸਤੰਬਰ 1883, ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ, ਇਲੀਨੋਇਸ ; ਡੀ. 10 ਮਈ, 1924, ਸ਼ਿਕਾਗੋ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।   ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰਜ ਐਡੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ 1914 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵੈਲਜ਼ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਕਰੂਜ਼ 'ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਐਡੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਓਰਸਨ ਵੇਲਜ਼ (ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ) ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸੇ ਮੇਜ਼ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮਿਸਟਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਰਿਚਰਡ ਵੇਲਜ਼. ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ. ਵੇਲਸ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਲਵਿਦਾ ਕਿਹਾ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇੰਨਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਜਾਰਜ ਓਰਸਨ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪਰਡਯੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਐਡੀ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਤਾਲੁਰੀ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰੀ
ਤੱਲੂਰੀ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Talluri Rameswari; ਰਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਉੜੀਆ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ FTII ਜਮਾਤੀ ਅਤੇ ਪਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੀਪਕ ਸੇਠ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਭਾਸਕਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੇਠ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆ ਪ੍ਰੇਮ ਸੇਠ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਪੱਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਦਿ ਕਾਮੇਡੀ ਆਫ਼ ਐਰਰਜ਼ ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹਮ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਨਹੀਂ (1988) ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ਮੈਂ ਤੁੰ ਅਸੀਨ ਤੁਸੀਨ (2007) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਥਰੀਨ ਲੈਂਗਫੋਰਡ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੈਂਗਫੋਰਡ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਹੇਡੀ ਝੀਲ ਨਾਲ ਵੋਇਸ ਲੈਸ਼ਨਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਜੈਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵੋਕਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਥ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੈਰਾਕ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਲੈਂਗਫੋਰਡ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਲਘੁ ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਮਿਸ ਆਕਸੀਜਨ (2015), ਇਮਪਰਫ਼ੇਕਿਟ ਕਵਾਡ੍ਰੈਂਟ (2016), ਅਤੇ ਡਾਟਰ (2016) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਡਾਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਕੇਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੈਂਗਫੋਰਡ ਨੇ ਵਿਲਿਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਜਵਾਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਲ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਓਲੀਵੀਆ ਡੀਜੇਂਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪ
ਕਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪ, ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 128 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ। ਬਦਲਵੇਂ ਯੂਨਾਨੀ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਰੂਪ ਯੂਰਪੀ ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਣ ਦੌਰਾਨ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਪੰਚਤੰਤਰ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲਗਾ ਦੇਗਾ ਨਹੀਂ।
ਅਨੰਤਪੁਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਪੁੱਟਾਪਰਥੀ
ਸ਼੍ਰੀ ਸਤ‍ਯ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜੰਨ‍ਮਸ‍ਥਾਨ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਅਨੇਕ ਸਾਥੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।  1950 ਵਿੱਚ ਉਂਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸ‍ਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ।  ਆਸ਼ਰਮ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੇਸ‍ਟਹਾਉਸ,  ਰਸੋਈਘਰ ਅਤੇ ਭੋਜਨਾਲਾ ਹਨ ।  ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ  ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅਨੇਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬੰਨ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ‍ਕੂਲ,  ਵਿਸ਼‍ਵਵਿਦਿਆਲੇ,  ਆਵਾਸੀਏ ਕਲੋਨੀਆਂ,  ਹਸ‍ਪਤਾਲ,  ਪ‍ਲੇਨੇਟੇਰਿਅਮ,  ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ।  ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਆਇਤਨ
ਗਣਿਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਪਸਾਰੀ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਪ ਨੂੰ ਆਇਤਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ-ਪਸਾਰੀ ਸ਼ਕਲਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਰੇਖਾ) ਅਤੇ ਦੋ-ਪਸਾਰੀ ਸ਼ਕਲਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ, ਚਤੁਰਭੁਜ, ਵਰਗ ਆਦਿ) ਦਾ ਆਇਤਨ ਸਿਫ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਇਤਨ ਦੇ ਮਾਪ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇਕਾਈ ਘਣ ਮੀਟਰ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਗੈਲਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪੈਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਟਵੁੱਡ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
1961 ਵਿੱਚ ਅਟਵੁੱਡ ਨੇ ਇੱਕ ਵੁਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੈਡਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਰੈਡਕਲਿਫ਼ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ, "ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮੈਟਾਫਿਜ਼ੀਕਲ ਰੋਮਾਂਸ" ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਟੁਨ ਟੁਨ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਮਾ ਦੇਵੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 11 ਜੁਲਾਈ 1923 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚਾ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਸੀ।
ਪੀ. ਵੀ. ਸਿੰਧੂ
ਸਿੰਧੂ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ BWF ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 20 ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਉਸਨੇ BWF ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਚੀਨ ਦੀ ਝਾਂਗ ਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ (ਰੀਓ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੀ। ਉਸਨੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਮਾਰਿਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ (ਟੋਕੀਓ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਓਲੰਪਿਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਏਥਨਜ਼ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ
ਏਥਨਜ਼ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਏਥਨਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਮੂਨਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੁਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਹਨ।ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਰਥੀਨਨ ਹੈ। ਆਕ੍ਰੋਪੋਲਿਸ ਸ਼ਬਦ, ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ἄκρον ( ਅਕਰੋਨ, "ਉੱਚ ਪੁਆਇੰਟ, πόλις ") ਅਤੇ πόλις ( ਪੋਲਿਸ, "ਸ਼ਹਿਰ") ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਐਕਰੋਪੋਲੀਅਸ ਹਨ। ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਯੋਗਤਾ ਦੇ "ਦ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸੈਕਰੋਪੀਆ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਪੈਂਟ ਮੈਨ, ਸੈਕਰੋਪਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਐਥੇਨੀਅਨ ਰਾਜਾ ਸੀ।। right|thumb|337x337px| ਏਥਨਜ਼ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਇਬੈਬੇਟਸ ਮਾਉਂਟ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। left|thumb| 14-13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ., ਐਥਿਨਜ਼ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਈਸੀਨੀਅਨ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਯੋਧਾਂ ਹੈਲਮੈਟ ਪਾਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ thumb|ਪੈਲੇਰਜੀਕੋਨ ਅਤੇ ਐਥੀਨਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੜ੍ਹੀਆਂ thumb|ਐਥੀਨਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਰ ਲਗਭਗ 525 ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਪਾਰਥੀਨਨ ਅਤੇ ਏਰੇਚੇਥਿਅਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਿਕੌਣੀ ਡਾਟ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਗ ਹਨ। left|thumb| [[ਪਾਰਥੇਨੋਨ|ਪਾਰਥਨਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ]] thumb|ਏਰਿਕਥੀਅਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਤਹਿਮੀਨਾ ਜੰਜੂਆ
ਤਹਿਮੀਨਾ ਜੰਜੂਆਤਹਿਮੀਨਾ ਜੰਜੂਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸੀਨੀਅਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਆਗੂ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 32 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਜੇਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਤਹਿਮੀਨਾ ਜੰਜੂਆ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀ ਕਾਇਦੇ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜੌਂਗਜ਼ੀ
ਜ਼ੋੰਗਜ਼ੀ ਜਾਂ ਜੋਂਗ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚੀੜ੍ਹੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਂਤੀ ਭਾਂਤੀ ਦੀ ਭਰਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਂਸ, ਖਾਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਲੈਟ ਪੱਤਿਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਉਬਾਲਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਵਲ ਡੰਪਲਿੰਗ (rice dumplings), ਚਿਕਨੇ ਚਾਵਲ ਡੰਪਲਿੰਗ (sticky rice dumplings), ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਤਾਮਾਲ(rice tamales) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਾਨਾ ਅਖ਼ਤਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੈਲ ਪੋਟਿੰਗਰ
ਬੈਲ ਪੋਟਿੰਗਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਲਾਬਿੰਗ] ਲੌਬੀਿੰਗ, ਭਾਸ਼ਣ ਲਿਖਣ, ਵੱਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਅਤੇ ਖੋਜ ਇੰਜਨ ਊਪਟੀਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ 2010 ਦੀ ਫੀਸ ਆਮਦਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਪੀ ਗਈ ਯੂਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਸੰਪਰਕ ਸਲਾਹਤਾ ਸੀ। ਫਰਮ ਨੂੰ ਪੀ.ਆਰ. ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ "ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਲਾਇੰਟ ਸੂਚੀ" ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਸੰਘਰਸ਼-ਦੀ-ਵਿਆਜ ਸੰਪਾਦਨ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੈਂਟਾਗਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ 540 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਜਾਅਲੀ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਨਿਊਜ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। 2016 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ "ਗੰਦੀ ਮੁਹਿੰਮ" ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵੈਰਵਾਦ ਖੇਡੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਕਲਾਇੰਟ ਓਕਬੇ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੁਪਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ੂਮਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਸੰਬੰਧ ਸਨ।
ਕੀੜੀ ਅਤੇ ਘੁੱਗੀ
ਕਥਾ
ਇਸ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਯੂਨਾਨੀ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਦਲਾਓ ਆਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੀੜੀ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘੁੱਗੀ ਉਸ ਕੋਲ ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਤੀ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਇਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿ ਇੱਕ ਚਿੜੀਮਾਰ ਘੁੱਗੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਕੀੜੀ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਦੰਦੀ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਹਿੱਲਣ ਨਾਲ ਪੰਛੀ ਉਡ ਗਿਆ। ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਤੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਵ-ਲਾਤੀਨੀ ਕਵੀਆਂ ਹੇਰਨੋਮੌਸ ਓਸਿਅਸ ਅਤੇ ਅਤੇ [[ਪੈਂਟਾਲੀਓਨ ਕੈਂਡੀਡਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਕਸਟਨ ਦੀਆਂ ਈਸੋਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਾਰਲੋ ਅਤੇ ਸੈਮੂਅਲ ਕੁਰਕਸਾਲ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਇਹ ਥਾਮਸ ਬਿਉਕ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕੀੜੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਮਧੂਮੱਖੀ ਸੀ।
ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ
29 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 2 ਸਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ ਨੇ ਬੀਪੀਐਲ 20-2015 ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚਿੱਤਗੋਂਗ ਵਿਕਿੰਗਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਆਮਿਰ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਨਰਜਿਸ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗੁਂਟੂਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਗੁਂਟੂਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।
ਰੋਮਾਂ ਆ ਕਲੇ
ਰੋਮਾਂ ਆ ਕਲੇ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ: Roman à clef; ਨਾਵਲ ਜਿਸਦੀ ਇੱਕ ਚਾਬੀ ਹੋਵੇ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਵਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਗਲਪ ਦੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਗਲਪੀ ਪਾਤਰ ਅਸਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਬੀ ਗਲਪ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਬੀ ਲੇਖਕ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਿਕ ਯੁਗਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਕੇਤਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰਾਕਲਪਕਸਤਾਨ
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਕਰਾਕਲਪਕਸਤਾਨ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 17 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 4 ਲੱਖ ਲੋਕ ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, 4 ਲੱਖ ਲੋਕ ਉਜ਼ਬੇਕ ਹਨ ਅਤੇ 3 ਲੱਖ ਲੋਕ ਕਜ਼ਾਖ ਹਨ। ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਾਲਾ ਟੋਪ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਯਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲੱਗਭਗ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕਾਲੇ ਟੋਪ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕਜ਼ਾਖ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਉਜ਼ਬੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਨੇੜੇ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਰਿਲਿਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 1966 ਤੋਂ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਰੇਡੀਓ
2009 ਵਿੱਚ ਕਰਾਕਲਪਕਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਨੁਕੁਸ ਐਫ਼. ਐਮ. ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਰੇਡੀਓ ਫ਼ਰੀਕੁਐਂਸੀ 100.4 MHz ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕੁਸ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਸੀ।
ਸਪੈਨਿਸ਼ ਆਰਮਾਡਾ
ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਲੰਗਰ ਵੀ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ.
2017 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਸੋਨਾਰ ਸਰਵੇਖਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਕਲਾਤਮਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਸੋਨਾਰ ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਆਰਮਡਾ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੀ ਘੱਟ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ. ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਿਓਨਬਰ ਮੂਰ ਨੇ thejournal.ie ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
1894
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ
ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ (13 ਅਕਤੂਬਰ 1884 -4 ਮਾਰਚ 1939) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸਭਗਤੀ ਦੀ ਜੋ ਅਲਖ ਜਗਾਈ ਉਸਦਾ ਆਵੇਗ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧਦਾ ਹੀ ਗਿਆ। ਕਾਕੋਰੀ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਫੈਸਲਾ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਈ, ਸੰਨ 1927 ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1938 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਆਗਿਆ ਤਾਂ ਮਿਲੀ ਪਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ 4 ਮਾਰਚ, 1939 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਸਲੂਬ ਅਹਿਮਦ ਅੰਸਾਰੀ
ਜੀਵਨੀ
ਉਸਨੂੰ 1980 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਇੱਕਬਾਲ ਕੀ ਤੇਰਾਹ ਨਜ਼ਮੇਂ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ, ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਤੇ ਗਾਲਿਬ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਰਭੀ ਜਯੋਤੀ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਜੋਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਿਵ ਜੋਤੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੰਸ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਮਹਾਂ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਹੰਸ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਮਹਾਂ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਪਿਜੈ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ ।  ਇਸਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨਗਰ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ  ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਪਾਲ ਰਾਬਸਨ
ਪਾਲ ਲੇਰਓ ਰਾਬਸਨ ( 9 ਅਪਰੈਲ 1898 – 23 ਜਨਵਰੀ 1976) ਇੱਕ ਅਫ੍ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਐਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਿਰੇ ਦਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਖੱਟੀ, ਸਿਨਮਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕਮਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਸਪੇਨ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ, ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਿਆ। ਸਾਮਰਾਜ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਨੇੜਤਾ, ਕਮਿਊਨਿਜਮ ਨਾਲ ਇਲਹਾਕ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਕਾਰਥੀਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾੱਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਹਤ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਕਰਨ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਪਾਲ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਕੋਰੀਆਈ ਯੁੱਧ
ਨਾਮ
ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈਰੀ ਐਸ ਤਰੁਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ "ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਓਂਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਐਂਗਲੋਸ਼ਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਦੀ ਫ਼ਾਰਗਾਟਨ ਵਾਰ" ਅਤੇ "ਦੀ ਅਨਨੋਨ ਵਾਰ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇਣ ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਓਮ ਜੈ ਜਗਦੀਸ਼ ਹਰੇ
ਸੰਦਰਭ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਆਰਤੀਆਂ
ਰਘੁਵੀਰ ਚੌਧਰੀ
ਕੈਰੀਅਰ
thumb|at 47th annual conference of Gujarati Sahitya Parishad
ਥਾਮਸ ਹਾਰਡੀ
ਗਦ
ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਲਘੂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ:
ਡਰਾਮਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਦੁੱਖ (ਕਹਾਣੀ)
ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਪੀਟਰਬੁਰਗਕੀਏ ਵੇਡੋਮੋਸਤੀ (ਨੰ .167, 1886) ਅਤੇ ਐਨ. ਲੱਦਾਜ਼ਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।   ਲਿਓਨਿਦ ਓਬੋਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਰਸਕੋਯ ਬੋਗੋਤਸਤਵੋ ਲਈ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ ਉਹ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਾਧਾਰਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਡਰਾਮੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ "ਦੁੱਖ" ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਅਰਸੇਨੇਵ ਨੇ " ਦ ਰਾਇਟਰਸ ਆਫ਼ ਆਵਰ ਟਾਈਮਜ਼ " (ਵੈਸਟਨਿਕ ਈਵਰੋਪੀ, ਨੰਬਰ 12, 1887) ਨਾਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ  "ਦੁੱਖ" ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਕਾਲੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲਿਓ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ "ਦੁੱਖ" ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਸਖੂਜਾ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਖੂਜਾ ਨੇ 5 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰੋਹਿਤ ਨਾਗ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1592
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਯਮਨੀ ਰਿਆਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ
ਬੁਰਜ ਰਾਠੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੜਾ ਜਗੀਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ
ਕਿਰਦਾਰ
ਸੁਨੀਤਾ ਧੀਰ.... ਚੰਨੀ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਸੈਮਬਲਿੰਗ
ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਦ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਚਕਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਵੋਂਗੇ ਤਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ
ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੀਮਤੀ ਡਾਟਾ ਸੰਬਾਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਇਸਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਇੰਸਟਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਸਪੀਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈ। ਜਿਵੇ ਕਿ:- 7200 Rpm,3200 Rpm ਤੇ 5400 Rpm।ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੇੜੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਇਕ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏਗੀ ਉਹਨੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਦੇ ਡਾਟਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਪੀਡ ਹੋਵੇਗੀ।ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ SATA 3.0 GB/s SATA 6.0 ਤੇ GB/s ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਨੂੰ ਮਦਰਬੋਰਡ ਨਾਲ ਇਕ ਤਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਸਾਟਾ" ਕੇਬਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਕੇਬਲ ਮਦਰਬੋਰਡ ਤੇ ਸਤਿਥ "ਸਾਟਾ" ਕੋਨੈੱਕਟਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੈਟ ਸਮਿਥ(ਅਭਿਨੇਤਾ)
ਮੈਥਿਊ ਰਾਬਰਟ ਸਮਿਥ (ਜਨਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1982) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਲੜੀ ਦੇ ਡਾੱਕਟਰ ਕੌਣ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ 11 ਵੀਂ ਅਵਤਾਰ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਿਥ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਪਾਂਡਿਲੋਲਿਸਸੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।  ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਈਸਟ ਐਂਗਲਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2003 ਵਿਚ ਇਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਡਰ ਇਨ ਦ ਕੈਥਲਰ, ਫਰੈਸ਼ ਕਿਲਜ਼, ਦ ਹਿਸਟਰੀ ਬੁਆਇਜ਼, ਅਤੇ ਆਨ ਦ ਸ਼ੋਰ ਵਾਈਡ ਵਰਲਡ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਥੀਏਟਰਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਦਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ  ਹੁਣ ਵੀ ਸਵੀਮਿੰਗਜ਼ ਵਿਦ ਸ਼ਾਰਕਜ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਸਲੇਟਰ ਨਾਲ ਸਟੇਜ ਇੰਟੇਪਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਦੈਟ ਫੇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਨਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਰੱਬ ਦਾ ਯੁੱਧ II
ਗੌਡ ਉਫ ਵਾਰ ਵਾਰ II ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਤਮ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 2 ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਜੋਇਸਟਿਕ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ 2007 ਦਾ "ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ ਗੇਮ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ" ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ, ਆਈਜੀਐਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਰਬੋਤਮ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 2 ਗੇਮ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਈਜੀਐਨ ਅਤੇ ਗੇਮਸਪੋਟ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 2 ਯੁੱਗ ਦਾ "ਹੰਸ ਗਾਣਾ" ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਗਾਰਡ ਆਫ ਵਾਰ II ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਤਮ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 2 ਗੇਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ. ਇਹ ਆਪਣੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 24. cop million ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਵੇਚਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ ਗੇਮ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਗਾਰਡ ਆਫ ਵਾਰ, ਗੌਡ ਆਫ਼ ਵਾਰ, ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਲੇਅਸਟੇਸਨ 3 ਦੇ ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਵਾਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 17 ਨਵੰਬਰ, 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੀਮਾਸਟਰਡ ਵਰਜਨ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 28 ਅਗਸਤ, 2012 ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਵਾਰ ਸਾਗਾ, ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 3 ਲਈ ਵੀ. ਖੇਡ ਦਾ ਇਕ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ  ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਇਲਸੀਮਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤੂਰ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ ਅਤੇ ਕੁਰਨੂਲ, ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਨੇੱਲੌਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤਪੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚੋਂ  ਹੋਕੇ ਪੇਨਨਾਰ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ  ।
ਰੇਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਪਿਆਨੋ ਦਾ ਜਨਮ ਇਟਲੀ ਦੇ ਜੇਨੋਆ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਜੋ ਬਿਲਡਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਇੱਕ ਚਰਮਾਨੀ ਉਦਯੋਗ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਾਰਲੋ ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰੈਟੀਲੀ ਪਿਆਨੋ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਰਮ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ II ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਘਰ ਅਤੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਰੇਂਜ਼ੋ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਇਰਮਾਨੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਜੇਨੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਿਲਨ ਪਾਲੀਟੈਕਨਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਰੈਨਜ਼ੋ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ।ਉਸਨੇ ਮਿਊਜ਼ੂਲਰ ਤਾਲਮੇਲ (ਕੋਆਰਡੀਨੇਜਿਊਨ ਮੌਡੂਲੇਅਰ) ਬਾਰੇ ਜੂਜ਼ੇਪੇ ਸੀਰੀਬੀਨੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ  ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਹਲਕੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਸਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
2006 ਵਿੱਚ, ਪਿਆਨੋ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ" ਵਰਗ ਵਿਚ 10 ਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ
ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭੂਮਿਕਾ
ਕਲਾ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ ਲੋਕ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਮਹੂਰੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਅੰਨੀ ਲੁੱਟ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਹਕੂਮਤੀ ਜਬਰ ਦਾ ਕੁਹਾੜਾ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਲਈ 'ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਰੀਨ ਹੰਟ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 'ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਰੀਨ ਹੰਟ ਵਿਰੋਧੀ ਜਮਹੂਰੀ ਫਰੰਟ ਪੰਜਾਬ' ਨਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੇ ਇਸ ਹਕੂਮਤੀ ਜਬਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਇਸ ਫਰੰਟ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਭਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਹੂਰੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਕਰਨ ਤੇ ਹਕੂਮਤੀ ਜਬਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮੌਕੇ ਚੱਲੀ 'ਰਾਜ ਬਦਲੋ, ਸਮਾਜ ਬਦਲੋ' ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਤਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਅੰਗ ਰਿਹਾ।
ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਾਈਟਸ, ਕਿੰਟਕੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਟਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੇ੍ਮਾ ਨਰਾੲਿਣ
ਹਾਵਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਵੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੇਬਿਟ ਹੋਲ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਵਿਕੀਰੇਸਿੰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ
'''ਓਟੋ ਐੱਚ. ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ''' (13 ਅਕਤੂਬਰ 1908 – 3 ਜਨਵਰੀ 1999) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਲੈਨਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। thumb|ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ - ਸਰਬਜੀਤ ਬਾਹਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਨਸਿਲ ਸਕੈੱਚ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਨੇ ਅਗਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਕੈਰੋ ਦੇ ਸਵਿੱਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਮਿਸਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਮੈਕਸ ਬੌਰਨ ਸੀਵੀ ਰਮਨ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੀਵਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਇਸਮਾਈਲ ਨੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਿਖਿਅਤ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ? ਬੌਰਨ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਸਦਕਾ, ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਨੂੰ 1939 ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੁੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਦਾਰਾ (1943–44), ਬੰਬੇ (ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ (ਟੀਆਈਐਫਆਰ), ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਵਿਕਟਰੀ ਹਾਲ (1946, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ), ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਲਈ ਕਸਬੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ, ਅਤੇ ਜੇਆਰਡੀ ਟਾਟਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਲਈ ਕੁਝ ਕਸਬੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1948 ਤੋਂ 1951 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਜਾੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
1989 ਵਿਚ, ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਹੈਬੀਟੇਟ ਸਕ੍ਰੌਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਨੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪੀਚੋ ਬੱਕਰੀ
ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਗਲ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਮਨੋਰੰਜਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ, ਇਸ ਖੇਡ ਪੀਚੋ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਜਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਿਕਰਯੋਗ ਤੱਥ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਪੁਰਾਤਨ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਅਸਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਟ ਲੰਬੇ ਪੀਚੋ ਦੇ ਖਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਰਹੀ ਇਹ ਖੇਡ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੌਜੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪ ਖੇਡ ਬਣ ਗਈ। ਫੌਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਪਿੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲੀ ਹੋਣ ਸਦਕਾ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਖੇਡ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਅਤੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤੇ ਸਰੀਰਕ ਬਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਬਲਕਿ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਹੀ ਮੁਹਾਰਤ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ, ਪਕੜ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਕਸਰਤ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਜਿਕਰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਔਕਸਫੋਰਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਵਲੋਂ ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਆਧਾਰ hop (ਛੜੱਪਾ) ਅਤੇ Scotch (ਝਰੀਟ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਆਕਾਰ) ਤੋਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਮ ਹੌਪਸਕੌਚ (hopscotch) ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਜਿਕਰ ਵੀ 1677 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਪੂਅਰ ਰਾਬਿਨ ਦੀ ਤਿੱਥ-ਪੱਤਿ੍ਰਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸ ਵਿਲੰਗਬੀ ਦੁਆਰਾ 1635 ਤੋਂ 1672 ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਕਲਿਤ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਸਕੌਚ ਹੌਪਰਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਹੇਠ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆਂ, ਫਰਾਂਸ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ, ਬਰਾਜ਼ੀਲ, ਸਪੇਨ, ਟਰਕੀ, ਰੂਸ, ਪੋਲੈਂਡ, ਸਵੀਡਨ, ਨਾਰਵੇ, ਇਟਲੀ, ਬੋਸਨੀਆ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਜਰਮਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਘਾਨਾ, ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ, ਨਿਕਾਰਾਗੂਆ, ਹੌਂਡੂਰਸ, ਉਰੂਗੁਏ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ, ਅਲਬਾਨੀਆ, ਫਿਲਪੀਨਸ, ਸਰਬੀਆ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੀ ਇਸ ਖੇਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨੰਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਹਰ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਵਾਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਖਾਨੇ ਸਰ ਕਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਖਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਾਕਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹਰ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ‘ਐੜ ਬੈੜ’ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹੋਣ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਬੱਚਾ ‘ਯੈੱਸ’ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ‘ਐੜ ਬੈੜ’ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵਾਕ ‘ਐਮ ਆਈ ਰਾਈਟ?’ ਭਾਵ ‘ਕੀ ਮੈਂ ਸਹੀ ਹਾਂ?’ ਦਾ ਹੀ ਜੁਬਲੀ ਤੋਂ ਜੁਗਨੀ ਵਾਂਗ ਵਿਗੜਿਆ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।