cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਬੂਦਾਈ
ਵੇਰਵਾ
ਬੂਦਾਈ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਚੋਗਾ ਪਾਏ, ਮੋਟੇ, ਗੰਜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ   ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਬੋਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਨਪਰਚਾਵਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। \
ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ
ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਜੀਵਨ : ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦੁਰ 1 ਅਪਰੈਲ 1621 – 11 ਨਵੰਬਰ 1675 20 ਮਾਰਚ 1665 ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1621 ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਤੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ 9 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਸੂਰਜ ਮੱਲ, ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਏ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਹਨ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਆਦ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਆਦ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਨਾ ਸੁਣੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਥਾ ਆਪਣੀ ਫ਼ਰਿਆਦ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇਆ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਕਿਰਪਾ ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ “ਜੋ ਸਰਣਿ ਆਵੈ ਤਿਸੁ ਕੰਠਿ ਲਾਵੈ” ਮਹਾਂਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਦਰ ਤੋਂ ਮਾਯੂਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਸੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ੁਰਮਾਉਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਅਜੇ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਡੁੱਬਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪੂਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਨਾਟਾ ਛਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਤੋਂ ਇਸ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਤਾਣੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਝੋਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰ ਕੇ ਬਲਦੇ ਹੋਏ ਭਾਂਬੜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਪ ਆਪਣਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਮੂੰਹੋਂ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਾਲਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਔਖੀ ਤੋਂ ਔਖੀ ਘੜੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਓ ਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿਓ ਕਿ ਜਾਹ! ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾ ਲੈ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਸਰੋਜਿਨੀ ਮਹਿਸ਼ੀ
ਸਰੋਜਿਨੀ ਬਿੰਦਰਾਓ ਮਹਿਸ਼ੀ (3 ਮਾਰਚ 1927 - 25 ਜਨਵਰੀ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਵਕੀਲ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ 1962 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਚਾਰ ਮਿਆਦਾਂ ਹਲਕੇ ਧਾਰਵਾੜ ਨਾਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1983 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਫੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ
ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ
ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅੰਦਰ ਫੁੱਲ ਗੁਲਾਬ ਨੀ ਸਈਓ।
ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ
ਅੱਜ ਫੇਰ ਤਾਰੇ ਕਹਿ ਗਏ
ਹੁਸਨਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਲ ਰਹੇ। (ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ)
ਅਸੰਗਤੀ
ਅਸੰਗਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ - ਸੰਗਤੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਜਾਂ ਬੇਮੇਲ। ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਣ, ਕਾਰਜ ਰੂਪ - ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਅਸੰਗਤੀ ਅਲੰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਾਰਣ :-
ਏਕਾਵਲੀ
ਮਨੁੱਖ ਵਹੀ ਜੋ ਹੋ ਗੁਣੀ, ਗੁਣੀ ਜੋ ਕੋਬਿਦ ਰੂਪ।
ਗੂੜ੍ਹ-ਅਰਥਪ੍ਰਤੀਤੀਮੂਲਕ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ
ਇਹਨਾਂ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦਾ ਮੰਤਵ ਵਾਚਯਾਰਥ ਦੀ ਅਪੇਖਿਆ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰ ਵੀ ਵਿਅੰਗਾਰਥ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੱਤ ਹੈ - ਸੂਖਮ, ਵਿਆਜੋਕਤੀ, ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ, ਸੁਭਾਵੋਕਤੀ, ਭਾਵਿਕ, ਸੰਸ਼ਿਟੀ, ਸੰਕਰ।
ਕਟੀ ਪਤੰਗ
ਪਲਾਟ
ਪੂਨਮ ਅਤੇ ਮਧੂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਜਾਣ ਤਕ ਅਤੇ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤਕ, ਪੂਨਮ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਧੂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਨਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੰਨ ਲਵੇਗੀ, ਮੁੰਨਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਪੂਨਮ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰੇਗੀ। ਮਧੂ ਕੋਲ ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ, ਕੈਬੀ ਉਸਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਮਲ ( ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ), ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਰੇਂਜਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਮਲ ਉਹੀ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਨਜੀਤ ਪੁਰੀ
ਸਨਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ ਨਵ-ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪੁਰਸਕਾਰ- 2020
ਭੁਪੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਦੱਤ
Daulatpur College
1911 ਵਿਚ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੁਪੇਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਸ਼ੀਲਨ ਸੰਮਤੀ ਦੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਤੋਂ ਸਚਿਨ ਸਨਿਆਲ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਵੜਾ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਜਤਿੰਦਰਨਾਥ ਮੁਖਰਜੀ ਜਾਂ ਬਾਘਾ ਜਤਿਨ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗਾਵਤ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਚਿਨ ਢਾਕਾ ਅਨੁਸ਼ੀਲਨ ਸੰਮਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਆਗੂ ਬਾਘਾ ਜਤਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ। 1913 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਧਮ ਜਿਹੇ ਸੁਰਾਗ ਤੋਂ, ਭੁਪੇਨ ਨੇ ਖੁਲਨਾ ਜਾਣ ਅਤੇ ਦੌਲਤਪੁਰ ਹਿੰਦੂ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੂ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ, ਭੁਪੇਨ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ-ਸਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ, ਹੱਥੀਂ ਕਿਰਤ, ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ, ਗੀਤਾ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਖੁਦ ਸੁਪਰਡੈਂਟ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਸ਼ਸ਼ੀਭੂਸ਼ਣ ਰਾਇਚੌਧਰੀ (ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) "ਸ਼ਸ਼ੀਦਾ", ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਘਾ ਜਤਿਨ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਕਾਲਜ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ
ਕੈਥੀ ਕੇਲੀ
ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰਾ
ਕੈਲੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ CounterPunch ਅਤੇ CommonDreams.org ਵਰਗੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਲੇਖ ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਹਨ। 2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ "ਹੋਰ ਲੈਂਡਜ਼ ਹੈਵ ਡ੍ਰੀਮਜ਼:ਬਗਦਾਦ ਟੂ ਪੇਕੀਨ ਜੇਲ੍ਹ" (ਕਾਉਂਟਰਪੰਚ) ਦੇ ਰੁਪ 'ਚ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ। ਉਹ "ਪ੍ਰੀਜ਼ਨਰ ਆਫ਼ ਆਥਰ: ਏ ਪੀਸਮੇਕਰ ਗਾਈਡ ਟੂ ਜੇਲਸ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਜ਼ਨ" ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। (ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ: 1989) "ਵਾਰ ਐਂਡ ਪੀਸ ਇਨ ਦ ਗੁਲਫ" ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਸਕੂਲ, ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ 'ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਜੇਲ੍ਹ ਇਕੋ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਰਾਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ"। ਉਸ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਲੇਖਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਿਰੋਜੀ ਕਾਟਾਓਕਾ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਕਾਟਾਓਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੈਤਾਮਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ 1964 ਵਿੱਚ ਬਦੇਸ਼ੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਦਿਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸਮੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਟੇਕਸੀ ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਚੰਦਰ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸਫੈਦ ਫੂਲ ਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਗੁੰਗੇ ਮੁੰਡੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਾਟਾਓਕਾ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਪਰ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। 1970ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਆ। 1974 ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਸਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਡਾਇਟੋ ਬੁੰਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
2009 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਾਟਾਓਕਾ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸਨਮਾਨ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਡਾ. ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ
ਪੂਰਵ-ਨਾਨਕ ਕਾਲ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੁੱਢ ਆਮ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਦ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਰਾਇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਗੀਤ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਤਾਂ ਬੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਘੜੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਜ਼ੇਬਾ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅਮਲ ਐਦਨ
ਅਮਲ ਐਦਨ (ਜਨਮ 1983) ਸੋਮਾਲੀ - ਨਾਰਵੇਈ ਲੇਖਕ, ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਐਦਨ ਨਾਰਵੇਈ ਪ੍ਰੈਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਕਲਪ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2013 ਤੋਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਡੱਗ ਓਗ ਟੀਡ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ੀਰੀਨ ਏਬਾਦੀ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ
ਏਬਾਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇਮਾਨ ਦੇ ਹਮਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਏਬਾਦੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੋਟਰੀ ਜਨਤਕ ਮੁੱਖੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਤੇਹਰਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚੂੰਡਲ ਚਿੱੜੀ
ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਨਰ ਚਿੜੀ ਬਹਾਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟੋਆ ਪੁਟ ਕੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਚਟਾਕ ਵਾਲੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 11 ਤੋਂ 12 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੇਕਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚੇ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਦੋਨੋਂ ਪਾਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੱਚੇ 8-9 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਆਲ੍ਹਣਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 2 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲਿਸੀ ਸੈਮੂਅਲ
ਲਿਸੀ ਸੈਮੂਅਲ (ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1967 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਖੇ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ-ਹੱਥ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਮੱਧਮ-ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗੁਲ ਚੌਹਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਅਮਬਰੀਨ ਅਰਸ਼ਦ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
2016 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 4ਵੇਂ ਮਹਿਲਾ AHF ਕੱਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ 3/4 ਪਲੇਆਫ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੀਨੀ ਤਾਈਪੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 4-1 ਦੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਾਤਰ ਗੋਲ ਕੀਤਾ।
ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਪੁਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਕਰੀਅਰ
ਮਿਨਰਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਯੁਵਾ ਉਤਪਾਦ ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਫੁਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦੇ ਮੋਹਮੇਡੀਅਨ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ।  26 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਲਈ 2017 ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਗੋਲ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ: ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ
ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਕੌਮ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਰਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ। ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਗ, ਸਿੱਠਣੀਆਂ, ਘੋੜੀਆਂ, ਟੱਪੇ, ਆਦਿ ਰੂਪ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਥ ਕਥਾ, ਦੰਤ ਕਥਾ, ਨੀਤੀ ਕਥਾ, ਪਰੀ ਕਥਾ, ਪ੍ਰੇਤ ਕਥਾ, ਪਸ਼ੂ ਕਥਾ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ-ਮਿੱਥ, ਦੰਤ ਕਥਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾ, ਵਿਦਾਨ, ਪਰੀ ਕਥਾ, ਪਸ਼ੂ ਕਥਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਕਥਾ ਆਦਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਾਆਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਥਾਮਸਨ ਅਲੱੱਗ ਅਲੱਗ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਕਿ " ਲੋੋਕ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੰਮਲਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਠੋਸ ਸ਼ਬਦਾਂਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਨੂੰ ਇਕ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਰੰਪਰਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ ਲਈ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇਕ ਚੰਗੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਜੋ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।"
￼ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੋਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕਤਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਤਾ ਦਾ ਗੁਣ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਿਸੇ ਲੋਕ ਕਥਾ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਸਿੱਖਿਆ, ਉਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਨਸੀਹਤ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਰੌਚਿਕਤਾ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀਅਤਾ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲੋਂ ਨਾਟਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਗਤੀ ਦਾ ਨਿਭਾਅ ਵਧੇਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਮਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਬਾਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
‘ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਬਾਤ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ‘ਬਾਤ’ ਤੋਂ ਭਾਵ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਫੋਕਟੇਲ’ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’“ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਸ਼ਬਦ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ, ਰਮਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਆਦਿ। ਇਸ ਲਈ ਫੋਕਟੇਲ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਰਿਆਇ ਵਜੋਂ ‘ਲੋਕ ਕਥਾ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ‘ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ’ ਸ਼ਬਦ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਤ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਦਸਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ “ਬਾਤ ਲੋਕ ਮਨ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਉਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” ਸਟੈਂਡਰਡ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰੋਰੜਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ, “ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”
ਉਤਪੱਤੀ
ਮਿੱਥਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਅਮਲ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਮਿੱਥਕ ਕਥਾਵਾਂ
1 ਪੌਰਾਣਿਕ ਭਗਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਥਕ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ।
ਪ੍ਰੇਤ ਕਥਾ
ਪ੍ਰੇਤ ਕਥਾ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਨਗੀ ਹੈ। “ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬਲਵਾਨ ਵਿਕਰਾਲ ਤੇ ਰਹੱਸਮਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਜੂਝਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਭਾਵਨਾ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰੇਤ ਕਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ” “ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਅਮਾਨਵੀ ਪਾਤਰਾਂ: ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਛਲੇਡੇ, ਬੌਣੇ, ਭੂਤਨੀਆਂ, ਡੈਣਾਂ ਅਤੇ ਚੁੜੇਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ” ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਨ ਲਈ ਇਹ ਪਾਤਰ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਸੰਸਾ ਜਾਂ ਭਰਮ ਹਨ ਪਰ ਲੋਕ ਮਨ ਵਸਤੂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। “ ਅਜਿਹੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਫੇਅਰੀ (fairy) ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਫੇਅਰੀ ਟੇਲਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ”
ਪਰੀ ਕਥਾ
‘ਪਰੀ’ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ: ਪਰੀ ਕਥਾ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਨਗੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਕਿਸੇ ਪਰੀ, ਅਪੱਸਰਾ, ਦੇਵ, ਜਿੰਨ ਆਦਿ ਅਮਾਨਵੀ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਪਰੀ ਕਥਾ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।” ਪਰੀ ਕਥਾਵਾਂ ਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰਲੌਕਿਕ ਜਗਤ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। “ਪਰੀ ਸ਼ਬਦ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ‘ਪਰੀਦਨ’ ਤੋਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਉੱਡਣ ਦੇ ਹਨ।” ਸਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਪਰੀ ਉਹ ਯੁਵਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਪੱਸਰਾ ਪਰੀ ਦਾ ਹੀ ਦੂਜਾ ਨਾਉਂ ਹੈ। “ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਅਰੀ (FAIRY) ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਪੁਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਜਿੰਨ ਆਦਿ। ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੇਵਲ ਫੇਅਰੀ ਮਿਸਟਰੈਸ (FAIRY MISTRESS) ਵਜੋਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਅਪਸਰਾ ਦੀ ਸਦ੍ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਿਮਨ ਚੇਤਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਬੁਝਾਰਤ ਇੱਕ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਹੱਸ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਰਹੱਸ ਪ੍ਰਤੀਕਮਈ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਬਿੰਬ ਜਾਂ ਰੂਪਕਾਂ ਰਾਹੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਣਨ ਸਮੂਹਿਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਮਨ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਬੁਝਾਰਤ ਉਹ ਪ੍ਰਸਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤਾਂ ਜਾਂ ਬਿੰਬਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਮੂਲ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਦਲੀਲ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਯੁਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਲਾਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਦੰਡੀ ਨੇ ਬੁਝਾਰਤ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਹੈ। ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਜਾਂ ਵਿਆਖਿਆਨ ਲਈ ਰੂਪਕ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੁਝਾਰਤ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਘਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।  ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇੱਕਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਦੀ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ- ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਚੌਖਾ ਭੰਡਾਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜੁਗਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਕਹਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ ਕਹਾਣੀ ਉਸਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਅਮੀਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਸੇ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਐਮ ਐਨ ਪਾਲੂਰ
ਕਵਿਤਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਦੁਖਾਂਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਵਿਤਾ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। "22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਕੱਦ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ," ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ
ਸਾਹਿਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ 14ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2011) (ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ)
ਨਾਥਾਂ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣ ਲੱਗਿਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਘੜ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖ, ਚਰਪਟ, ਰਤਨ ਨਾਥ ਅਤੇ ਚੌਰੰਗੀ ਨਾਥ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦਾ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰਾਵਾਂ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ, ਕਾਜ਼ੀ, ਬਾਂਗ, ਮਸੀਤ, ਕੁਰਾਨ, ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਆਦਿ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਢੇਰ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਤੇ ਮਹਾਤਮ ਹੀ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਸੰਜਮੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ ਅਰਥਾਤ ਥੋੜਾ ਖਾਣਾ। ਦੂਸਰੀ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਆਹਿਸਤਾ ਬੋਲਣਾ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਤੁਰਨਾ, ਹੌਲੀ ਕਦਮ ਧਰਨਾ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਹਉਮੈਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਥਾਂ ਥਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰੀਆ ਗੋਇਪਰਟ-ਮਾਇਰ
ਮਾਰੀਆ ਗੋਇਪਰਟ-ਮਾਇਰ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1906 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। 1963 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
ਰਮਨ
ਰਮਨ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀਸ਼ਾ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਵੜਾ (ਖਾਣਾ)
ਮਦੁਰ ਵੜਾ
ਮਦੁਰ ਵੜਾ ਪਿਆਜ ਦਾ ਵੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਮਦੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਵੜਿਆ ਨਾਲ ਅਲੱਗ ਹੀ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਵੜੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲੈਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਛੇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਮਦੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਬੇੰਗਲੁਰੁ-ਮਾਈਸੁਰੂ ਰੇਲਵੇ ਲੈਣ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਲ ਸਟੂਅਰਟ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਐਮਰਜੈਂਸੀ (ਭਾਰਤ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਮਰਜੈਂਸੀ (ਭਾਰਤ)
ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਰੁੱਖ
ਉਪਯੋਗ
ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ- ਤਟ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦੇ ਛੌਂਕ ਵਿੱਚ, ਖਾਸਕਰ ਰਸੇਦਾਰ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਲਕੁਲ ਤੇਜ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੁ ਵਿੱਚ ਕਟੇ ਪਿਆਜ ਦੇ ਨਾਲ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਥੋਰਣ, ਵੜਾ, ਰਸਮ ਅਤੇ ਕੜ੍ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਤਾਜਾ ਪੱਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਖੁੱਲੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਫਰਿਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਂਜ ਇਹ ਪੱਤੇ ਸੁੱਕਾਏ ਹੋਏ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਬੂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ
ਯਥਾਰਥਵਾਦ
ਇਹ ਨਾਵਲ ਤਾਲਸਤਾਏ ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ 1812 ਦੇ ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਚ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਯੁੱਧਾਂ ਬਾਰੇ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸਾਰੇ ਮਿਆਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਅਤੇ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ, ਰਸਾਲਿਆਂ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ। ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 160 ਅਸਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ (ਇੰਟਰਵਿਊ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਠਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਮਿਆਰੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫੌਜੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਾਵਲ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਜਿਲਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ
ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੂਸੀ-ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੋਂਗਰਾਬਰਨ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ 'ਤੇ, ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਸਟੋਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਬੋਰਿਸ ਡ੍ਰੁਬੇਟਸਕੋਏ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਈ, ਜਿਸਦੀ ਰੋਸਟੋਵ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਾਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੇ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਨਿਕੋਲਾਈ ਜੂਆ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਫਸਰ, ਵੈਸੀਲੀ ਦਮਿਤਰਿਚ ਡੇਨੀਸੋਵ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮ ਫਿਓਡੋਰ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਡੋਲੋਖੋਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੋਲਕੋਨਸਕੀ, ਰੋਸਟੋਵ ਅਤੇ ਡੇਨੀਸੋਵ ਆਸਟਰਲਿਟਜ਼ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ੱਤਾਰੀ ਸਿਲਸਿਲਾ
"ਸ਼ੱਤਾਰੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਰਤ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਸ਼ੱਤਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੱਤਾਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅੰਦਰਲੇ ਆਪੇ ਦੀ ਢੂੰਡ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿਣਾ।"
ਬਿਰੌਨ ਡੈਲੀ
ਬਿਰੌਨ ਏਰਲੈਂਡ ਡੈਲੀ (ਜਨਮ 19 ਜੂਨ 1967) ਨਾਰਵੇਜਿਅਨ ਵਪਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਡ ਕਰੌਸ-ਕੰਟਰੀ ਸਕਾਈਰ ਹੈ। 1992 ਤੋਂ 1999 ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਡੇਹਲੀ ਨੇ ਛੇ ਵਾਰ ਨੋਰਡਿਕ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ, 1994 ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਡਾਏਲੀ ਨੇ 1991 ਅਤੇ 1999 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 29 ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ।
ਰਾਣੀ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਾਰਤ
ਅਰਾਰਤ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 252, 665 ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 8. 4 % ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਨਤਵ 126. 1 / km² (326 . 6 / sq mi) ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਰਤਾਸ਼ਤ ਹੈ।
ਢੱਡੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹਾ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਗਵਾਲੀਅਰ 1398 ’ਚ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਦੋਂ ਤੋਮਰ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜੇ ਇਸ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਏ। ਡੂੰਗਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ 1428 ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ ਕੇ ਜੈਨ ਪੈਗੰਬਰ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਮੂਰਤੀਆਂ 25 ਫੁੱਟ ਦੇ ਲਗਪਗ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੁਰਾਤਤਵ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਅਮਰੋਲ, ਖੇਰਾਟ, ਮਿਤਵਲੀ, ਪੜਾਵਲੀ, ਤੇਰਹੀ ਅਤੇ ਸੁਖਾਇਆ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਰੇਸਰ, ਬਟੇਸਰ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਗੁੱਜਰ-ਪਤਿਹਾਰ ਕਾਲ (8ਵੀਂ-10ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਾਈ ਸਮੇਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕੰਨ-ਕੁੰਡਲ, ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ, ਹਾਰ, ਪੰਜੇਬਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰਮ ਸਲਾਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਗਵਾਲੀਅਰ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਲੂਆ ਪੱਥਰ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 300-400 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਚੱਟਾਨ ’ਤੇ ਉਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਰਨਲ ਕਨਿੰਘਮ ਨੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠਲਾ ਥੰਮ੍ਹ ਦੱਸ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 8-10 ਮੀਲ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 5-6 ਮੀਲ ਹੈ। ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਤਿਰਛੇ ਆਰੀਦਾਰ ਮੋਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੋਰੇ ਹਨ। ਜੰਗਾਂ-ਯੁੱਧਾਂ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੋਰੇ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦਾਗਣ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ-ਪੱਥਰ ਵਰਸਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਤੋਮਰ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਮਹਿਲ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਮਹਿਲ, ਗੁਜਰੀ ਮਹਿਲ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਮਹਿਲ, ਮੁਰਾਦ ਦਾ ਮਕਬਰਾ, ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਅੱਜ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਏ ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਅਤੇ ਤਾਨਸੇਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਖਣਯੋਗ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।
ਪੀਕਿੰਗ ਓਪੇਰਾ
ਪੀਕਿੰਗ ਓਪੇਰਾ ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ 'ਸਾਮੰਤੀਵਾਦੀ' ਅਤੇ 'ਬੁਰਜੂਆ' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਾਡਲ ਓਪੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੀਕਿੰਗ ਓਪੇਰਾ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ, ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਲੀ ਮਿਲੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮੁਢ
]]
ਕੈਰੀਬੀਆ
ਕੈਰੀਬੀਆ ( ਜਾਂ ; Caribe; ; Caraïbe ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ Antilles) ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ, ਉਹਦੇ ਟਾਪੂ (ਕੁਝ ਕੈਰੀਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਵਿਚਲੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੈਰੀਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਲੇ) ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਤਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਮੈਕਸੀਕੋ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖਦੀਪ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਟੇਮਾਜਰਾ
ਹਵਾਲੇ
Punjab,India]] ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਟੋਭੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਛੱਪੜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਥਾਂਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੱਪੜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਲਥਾਵਾਂ
ਭੇਲਪੁਰੀ
ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਦਮ
ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਨੇ ਹੋਏ ਚੌਲ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਆਲੂ, ਪਿਆਜ਼, ਟਮਾਟਰ, ਧਾਲੀਦਾਰ ਅਤੇ ਹਰਾ ਮਿਠਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਕਰੋ।
ਸ਼ਕੀਲਾ ਲੁਕਮਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਮਾਵੀਰ ਸੂਬਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ
੨੨-੨੩ ਫਰਵਰੀ
22 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਮਕਲੈਗਨ ਆਪਣੀ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਸ ਨੇ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ। 23 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਗੁਰ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮਹੰਤ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ
20 ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋ ਵਜੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਰੇਨ ਰਾਹੀਂ ਮਹੰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਕੇ ਵੇਲੇ ਸਰਦਾਰ ਬਹਾਦਰ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕੌਾਸਲ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੀਫ਼ ਵੀ ਸਨ। 180 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲ ਮਹੰਤ ਨਰੈਣੂ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਉਸ ਦਾ ਕੇਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਬਹਾਦਰ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕੌਾਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਦੋਸ਼ੀ ਉਂਪਰ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। 12 ਅਕਤੂਬਰ 1921 ਨੂੰ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮਹੰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਸਾਥੀਆਂ ਕਾਦਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ, ਆਤਮ ਰਾਮ ਖਾਨ ਕੀ, ਰਾਂਝਾ ਥਾਣਾ ਝੰਗ, ਹਰੀ ਨਾਥ ਕਨਫਟਾ ਜੋਗੀ, ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀਨ ਪਠਾਣ, ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਘ ਲੁਲਿਆਣੀ, ਰੀਹਾਨਾ ਲੁਲਿਆਣੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ, ਅੱਠ ਨੂੰ ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਦੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮਹੰਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਕੀ ਸੱਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਅੱਠ ਦੀ ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਦੀ ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰਹੀ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਪੰਜਾਬੀ ਟੋਟਮ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਆਦਿ ਕਲੀਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਵੱਖਰਤਾ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ ਵਾਹ-ਵਾਸਤਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਲਗਾਉ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਉਹ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਕ ਦਰਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਟੋਟਮ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਟੋੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅਰਥ 'ਕੁਟੰਬ ਚਿੰਨ੍ਹ' ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਟੋੋਟਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ, ਪੌਦੇ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਬੀਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੋੋਟਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੂਰਨ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਟੋਟਮ ਜੀਵ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਜਾਂ ਕੱਟਣਾ ਟੈਬੂੂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੋਟਮ ਕੁਟੰਬ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਕੁਟੰਬ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਰੇਕ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਿੰਨਤਾ ਟੋਟਮ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸੁਨਿਯਮਤ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਟਮ ਕਿਸੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਛਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਡਰੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਿੱਪਲੀ (ਮਸਾਲਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਗਾਂਧੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਐਵਾਰਡ
ਗਾਂਧੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਐਵਾਰਡ ਸਾਲ 1995 ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ 125ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਵਾਰਡ ਹੈ।
ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ
thumb|right|300px|ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਵੱਡਾ ਘਲੂਘਾਰਾ ਕੁੱਪ ਰਹੀੜਾ-ਇਸ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਾਬਾ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਰਸੇਵਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ (Vaḍḍā Ghallūghārā "the great massacre or holocaust") ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਦੁਰਾਨੀ ਫੌਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਕਤਲਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ 1746 ਦੇ ਛੋਟੇ ਘਲੂਘਾਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਖੂਨੀ ਕਾਰਾ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਕੁਤਬਾ-ਬਾਹਮਣੀਆਂ
ਇਸਾਮੂ ਯੋਸ਼ੀ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਯੋਸ਼ੀ ਇਸਾਮੂ ਦਾ ਜਨਮ ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਟਾਕਾਨਾਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ, ਕਾਉਂਟ ਯੋਸ਼ੀ ਟੋਮੋਸਾਨੇ ਸਤਸੁਮਾ ਡੋਮੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਮੁਰਾਈ ਰਿਟੇਨਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਉਸ ਆਫ ਪੀਅਰਜ਼, ਪ੍ਰੀਵੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਘਰੇਲੂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਓਯਾਮਾ ਇਵਾਓ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ 1887 ਤੋਂ ਕਾਨਾਗਾਵਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ ਕਾਮਾਕੁਰਾ ਦੇ ਜ਼ੈਮੋਕੁਜ਼ਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1891 ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਕੁਰਾ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਟੋਕੀਓ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ, ਉਹ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ (ਭਾਵ ਤਪਦਿਕ ) ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਕਾਮਾਕੁਰਾ ਪਰਤਿਆ।
ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ 1908 ਵਿੱਚ ਵਾਸੇਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸੇ ਸਾਲ ਯੋਸਾਨੋ ਟੇਕਨ ਦੇ ਟੋਕੀਓ ਸ਼ਿਨ-ਸ਼ੀ ਸ਼ਾ ( ਟੋਕੀਓ ਨਿਊ ਪੋਇਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਮਾਈਜੋ ( ਬ੍ਰਾਈਟ ਸਟਾਰ ) ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਂਕਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਯੋਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਕਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੋਰੀ ਓਗਈ, ਉਏਦਾ ਬਿਨ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਹਾਰਾ ਹਾਕੁਸ਼ੂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ
ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਸੁਹਜਵਾਦ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਕਿਤਾਹਾਰਾ ਹਾਕੁਸ਼ੂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮੂਹ, ਪੈਨ ਨੋ ਕਾਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਇਓਜੋ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 1909 ਵਿੱਚ, ਮੋਰੀ ਓਗਾਈ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਨਾਲ, ਯੋਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਸੁਬਾਰੂ ਕੱਢਿਆ।
ਨਜਮਾ ਹੈਪਤੁੱਲਾ
ਨਜਮਾ ਅਕਬਰ ਅਲੀ ਹੈਪਤੁੱਲਾ (13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਗਵਰਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੀ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਛੇ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ, 1980 ਤੋਂ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਸਦਨ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾ ਸਾਲ ਲਈ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2004 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2010 ਤਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2012 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ, ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ 13ਵੀਂ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੈਪਤੁੱਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ 26 ਮਈ 2014 ਤੋਂ 12 ਜੁਲਾਈ 2016 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਦਗਤੀ
ਹੋਰ ਕਰੈਡਿਟ
ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ: ਅਸ਼ੋਕ ਬੋਸ ਸਾਉਂਡ ਡਿਜਾਇਨਰ: ਅਮੂਲਿਆ ਦਾਸ
ਨਗੀਨਾ ਖਾਨ
ਸਿੱਖਿਆ
ਖਾਨ ਕੋਲ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਸਿਧਾਂਤ
ਆਮ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਖੋਜੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਕਿਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਕਤ ਪਾ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਮੁਢਲੇ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਉਸਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਅਧਿਐ ਕਰਕੇ, ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਤੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਗਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨੇ ਨਿਯਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਂ ਨਿਰੀਖਣ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
1951 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1.6% ਭਾਰਤੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ 22.05% ਸੀ। ਸੰਤਾਲ਼ੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ 1997 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ 1.6% ਹਿੰਦੂ ਸਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ 10.2% ਹਿੰਦੂ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ।
ਮਲਿਕਪੁਰ, ਫੈਸਲਾਬਾਦ
ਮਲਿਕਪੁਰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 203 ਆਰ ਬੀ ਮਲਿਕਪੁਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲਿਕਪੁਰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਲਕਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨਿਸ਼ਾਤਾਬਾਦ, ਮਾਨਾਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਮੀਨ ਟਾਊਨ ਹਨ।
ਇਆਲੀ ਕਲਾਂ
ਇਆਲੀ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ - 1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਨਾਵਲ
ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ
ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸੰਬਾਦਕਤਾ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋ: ਤਸਲੀਮ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ. ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਸੇਧ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਲਾਂਭੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪਰਸੀ ਲੱਬਕ ਨਾਵਲੀ ਰੂਪ ਦੇ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਹੈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਸੂਚਕ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਹੈ ਮਹਾਂਦ੍ਰਿਸ਼ਸੂਚਕ।
ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ
ਯਥਾਰਥ ਤੇ ਜੋਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਥਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਰਾਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਤੱਤ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਸਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਕਥਾਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੁਣ ਮੂਲੋਂ ਮੁਕਤ ਨਾ ਰਹਿ ਗਈ। ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ ਲਾਉਣਾ ਕਲਪਨਾ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਉਦਭਵ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਤਰਫ ਜਿੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਆਮ ਧਰਾਤਲ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਚਿਤਰਣ ਲਈ ਪਰੇਰਿਆ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸਨੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵੱਲ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸੀ। ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਨਵੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਆ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹਿਕੇ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਕ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹਾਣੀ ਹੋਣਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੀ। ਸਚਮੁਚ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਵਲ ਸਮਾਜਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕਲਾਤਮਕ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਬੰਗੀ ਚਿੱਤਰ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਓਨਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਲਾਨ ਕੁੰਦਰਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: "ਨਾਵਲ ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਨਹੀਂ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਤੀਤਵ ਘਟਿਤ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਮਾਨਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਭਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਨਾਵਲਕਾਰ ਖੋਜ ਦੇ ਜਰੀਏ ਮਾਨਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਇਟਾਲੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੋਵੇਲਾ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ
ਘਰਕੀਣ
ਪ੍ਰੌੜ੍ਹ ਘਰਕੀਣ
‘ਘਰਕੀਣਾਂ’ ਦੇ ਪ੍ਰੌੜ੍ਹ ਛੇਤੀ ਕੀਤਿਆਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡੰਗ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ। ਜੇ ਕਰ ਬਹੁਤਾ ਤੰਗ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਡੰਗ ਮਾਰ ਵੀ ਦੇਣ ਤਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਡੰਗ ਆਪਣੇ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੌੜ੍ਹ ਘਰਕੀਣਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਤੇ ਤੇਲੇ ਦਾ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮਿੱਠਾ ਪਦਾਰਥ ਪੀ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਦੈਸ਼
ਕੇਦੈਸ਼ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਦਰਿਆ ਓਰਾਨਟੀਸ਼ ਜਾਂ ਅਲਅਸੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਖੰਡ ਹਾਮਜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 224 ਕਿ. ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅਜੋਕੇ ਤਾਲ ਨਬੀ ਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਦੈਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਥਟਮੋਸ ਤੀਜੇ (1504-1450 ਈ. ਪੂ.) ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਮੀਗਿਡੋ ਦੇ ਸਥਾਲ ਤੇ ਕੇਦੈਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਈ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਸੀ। ਤੇਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸਰ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵੱਲ ਫ਼ੈਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੇਦੈਸ਼ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੇਤੀ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਕੇਦੈਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ 1299 ਜਾਂ 1291 ਵਿੱਚ ਰੈਮਸੀਜ਼ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹਿਤੀ ਮੁਵਾਤਲਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਇਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਕੇਦੈਸ਼ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜ਼ਖ਼ਮੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਗੋਵਿੰਦਾਪਾ ਵੈਂਕਟਾਸਵਾਮੀ
30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 100,000 ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਇਨੀਅਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1 9 73 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ 1976 ਵਿੱਚ, 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਵਿੰਦ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 1976 ਵਿੱਚ ਦੀ ਉਮਰ ' ਤੇ, 58, ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ Aravind ਵਿੱਚ ਮਦੁਰੈ, ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ 11 ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਕਲਿਨਿਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਕੇਅਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 7 ਟ੍ਰਿਟੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ, 6 ਸੈਕੰਡਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, 6 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕਲਿਨਿਕ ਅਤੇ 70 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰ ਹਨ।
1992 ਵਿੱਚ, ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਔਰੋਲੈਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸੀ। ਅੱਜ, ਔਰੋਲੈਬ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 160 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ, ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਲਾਇਨਜ਼ ਅਰਵਿੰਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਓਪਥਮੌਲੋਜੀ (ਲੇਿਕੋ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਾਓਕੋ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਕਸਲਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 347 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ 30 ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਮਾਊਂਟ ਫੂਜੀ
) ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਹੋਂਸ਼ੂ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ 12,389 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ ਜੋ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 1707–08 ਵਿੱਚ ਫਟਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਟੋਕੀਓ ਤੋਂ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਵਲੱਖਣ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਰਫ਼ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੀਟਾ ਕੋਠਾਰੀ
ਜਿੰਦਗੀ
ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੰਮ
ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਧੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਕੋਠਾਰੀ ਨੇ ਟਰਾਂਸਲੇਟਿੰਗ ਇੰਡੀਆ: ਦ ਕਲਚਰਲ ਪੋਲੀਟਿਕਸ ਆਫ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼ (2003), ਦ ਬਰਡਨ ਆਫ ਰਫਿਊਜੀ: ਦ ਸਿੰਧੀ ਹਿੰਦੂਜ਼ ਆਫ਼ ਗੁਜਰਾਤ (2007), ਅਨਬੋਰਡਰਡ ਮੈਮਰੀਜ਼: ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਫਾਰ ਸਿੰਧ (2009), ਅਤੇ ਮੈਮਰੀਜ਼ ਐਂਡ ਮੂਵਮੈਂਟਸ (2016) ਆਦਿ।
ਕੋਠਾਰੀ ਨੇ ਮਾਡਰਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪੋਇਟਰੀ ਅਤੇ ਕੋਰਲ ਆਈਲੈਂਡ ਦਾ ਸਹਿ-ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜੋਸੇਫ ਮੈਕਵਾਨ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲ ਅੰਗਾਲੀਆਤ ਨੂੰ ਦ ਸਟੈਚਚਾਈਲਡ ਅਤੇ ਈਲਾ ਮਹਿਤਾ ਦੇ ਵਾਦ ਨੂੰ ਫੈਨਸ (2015) ਵਜੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਡੀਸਟਰਿੰਗ ਟ੍ਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਸਟੱਡੀਜ਼: ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ (2009) ਦਾ ਜੁਡੀ ਵਕਾਬੈਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਚਟਨੀਫਾਈਂਗ ਇੰਗਲਿਸ਼: ਦ ਫੇਨੋਮੋਨਨ ਆਫ ਹਿੰਗਲਿਸ਼ (2011) ਰੂਪਟ ਸਨੇਲ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਪੀਚ ਐਂਡ ਸਾਈਲੈਂਸ: ਲਿਟਰੇਰੀ ਜਰਨੀ ਬਾਏ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਮਨਜ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਕੀਤਾ।   ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਅਭਿਜੀਤ ਕੋਠਾਰੀ, ਕੇ.ਐੱਮ. ਮੁਨਸ਼ੀ ਦੀ ਪਾਤਰਨ ਟ੍ਰੀਲੋਜੀ: ਪਾਟਨ ਨੀ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਐਜ਼ ਗਲੋਰੀ ਆਫ ਪਾਤਨ (2017), ਗੁਜਰਾਤ ਨੋ ਨਾਥ ਐਜ਼ ਦ ਲਾਰਡ ਐਂਡ ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਗੁਜਰਾਤ (2018) ਅਤੇ ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ ਐਜ਼ ਕਿੰਗ ਆਫ ਕਿੰਗਜ਼ (2019) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਪਿਰਾਮਿਡ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਨਅਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਵਰਕਰ (ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹੀਓ, ਯੂਐਸ) ਦੇ 1911 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ "ਨੇਡੇਲਜਕੋਵਿਚ, ਬ੍ਰੈਸਿਚ, ਅਤੇ ਕੁਹਾਰਚ" ਦੱਸੇ ਗਏ ਸੀ।
ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਸਚਮੁਚ ਇੱਕ "ਸੋਸ਼ਲ ਪਿਰਾਮਿਡ" ਜਾਂ ਕਾਣੀ ਵੰਡ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਕੁੱਝ ਕੁ ਲੋਕ ਸਿਖਰ ਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਗਰੀਬ ਜਨਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਥੱਲੇ। ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਪਰਲੀ ਜੁੰਡੀ "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਕਮ ਹਾਂ" ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮੁਹਰਾਂ ਦਾ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਥੈਲਾ ਉਸਦਾ ਤਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ("ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ") ਪਾਦਰੀ ਲਾਣਾ, ਫਿਰ ਫੌਜ ("ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ"), ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਰਜੂਆਜੀ ("ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ ਅਸੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ") ਹੈ। ਪਿਰਾਮਿਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਮੱਲ ਰੱਖੀ ਹੈ ("ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ... ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ")
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਅਇਵੋਲੇ ਅਤੇ ਮਨੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਤਮਿਲ ਵਪਾਰੀ ਮੰਡਲੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਚੀਨ ਦੇ ਕਵਾਂਜੋ ਅਤੇ ਫੁਜਿਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਾਈ-ਯੁ-ਆਨ ਮੰਦਿਰ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਿੰਦੂ ਰੂਪਾਂਕਨਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਲਾਸ ਮੇਨੀਨਸ
ਫ਼ਿਲਿਪ ਚੌਥੇ ਦਾ ਦਰਬਾਰ
[[ਤਸਵੀਰ:Margarita_Teresa_of_Spain_Mourningdress.jpg|thumb|ਇਨਫੈਂਟਾ ਮਾਰਗਰੇਟ ਥੇਰੇਸਾ (1651-73),1666 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਸੋਗੀ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ, ਕ੍ਰਿਤੀ: ਜੁਆਨ ਡੈਲ ਮੇਜ਼ੋ। ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚਲੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਨ ਭਰਾ ਚਾਰਲਸ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਡਾਰਫ ਮੈਰਬਰਬੋਲਾ, ਜੋ ਲਾਸ ਮੇਨੀਨਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਵਿਆਨਾ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸਮੀਨਾ ਖਾਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ 1970 ਨੂੰ ਕਲਾਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਕ੍ਰੋਸ਼ (1980 ਫਿਲਮ)
ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਬੈਸਟ ਫਿਲਮ ਲਈ 'ਗੋਲਡਨ ਪੀਕਾਕ' ਜਿੱਤਿਆ।
ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਅਭਿਨੰਦਨ ਜੀ
ਅਭਿਨੰਦਨ ਜੀ ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਰਪਿਣੀ ਕਾਲ ਦੇ ਚੌਥੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਹਰੀਰਾਮ
ਮੇਲਾ
ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਥ ਅਤੇ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਝੌਰੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਬਨੀ ਖਾਦ
ਪਸ਼ੂ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਸਾਮੱਗਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੇ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਓਹਲੇ, ਖੋਖਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਆਮ ਕਰਾਰ ਹਨ। ਮੱਛੀ ਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਖੰਭ ਲੱਗਣ ਦੇ ਖਾਣੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਨੇਸਲੇ
ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰੋਨੈਕਸਟ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਨੇਸਟਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੇਸਟੇ ਦੀ ਕੋਰ ਬਣਾਵੇਗੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਾਰਿਆ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੀ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਭਰਾ ਚਾਰਜ ਪੇਜ਼ (ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ) ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਪੇਜ ਨੇ ਐਮ ਐਲਰੋ-ਸਵਿਸ ਕਨੈਂਡਡ ਮਿਲਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ 1873 ਵਿੱਚ ਚਿਪੈਂਹੈਮ, ਵਿਲਟਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ।
ਫਿਰੋਜ਼ ਗਾਂਧੀ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਫਿਰੋਜ਼ ਜਹਾਂਗੀਰ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਫੋਰਟ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤੇਹਮੁਲਜੀ ਨਰੀਮਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਹਾਂਗੀਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਤਿਮਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਬੜੇ ਦਿਆਲੂ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਲੇ ਨਾਥ ਹਨ। ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਸ਼, ਕਸ਼ੱਤਰੀ, ਅਛੂਤ, ਸੂਦਰ, ਨਰ, ਨਾਰੀ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕੀ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਾਸ਼ੀ ਵੈਦ ਨਾਥ ਧਾਮ ਅਤੇ ਉਜੈਨ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬੜੇ ਹੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਥਾ ਨਿਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
ਸੰਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਬੇਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਪੱਤੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਢਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਵਰਤ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਫਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਅਤੇ ਦਯਾ ਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਯਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਦੀ ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਜਯੋਤੀ ਜਵਾਲਾ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਿਰਨ ਹਿਰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਗਦ-ਗਦ ਹੋ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਦਾ ਸੁੱਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਚਨ ਪਾਲਕ ਹਿਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ
ਦੇਵੀ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਬੀਣਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ, ਕਿਤਾਬ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਅਤੇ ਮੋਰ ਚਿਤਰ ਕਲਾ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਸਮਾਰੋਹ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੁ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦਾ - ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਨੇਤਰ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਪਦਾਰਥਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੌਧਿਕ ਬੁਲੰਦੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਣਮਾਣਸਾਂ ਵਰਗਾ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਲੋੜ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਵਿਵਹਾਰਕ ਤੰਤੂ
ਖੋਜ ਦੇ ਢੰਗ
ਇੱਕ ਵਿਵਹਾਰਕ ਨਿੳਰੋਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਨਿਰਭਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਅਧਿਐਨ ਅਧੀਨ ਜੀਵ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ' ਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਣਾ)।
ਬੁੱਧ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਬੋਧੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੁਕਤੇ ਅਕਸਰ ਬੌਧ ਧਰਮ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਅਭਿਧਰਮ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਬੌਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਯਾਨ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆਪਾਰਮਿਤਾ, ਮੱਧਿਅਮਕ, ਬੁੱਧ-ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗਾਚਾਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਕਪਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਮੀਨੀਆ
ਅਜਿਤਨਾਥ
ਅਜਿਤਨਾਥ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ੨੪ ਤੀਰਥਕਰੋ ਵਿੱਚੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਰਪਿਣੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹੈ। ਅਜਿਤਨਾਥ ਦਾ ਜਨਮ ਅਯੋਧਯਾ ਦੇ ਰਾਜਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਿਤਸ਼ਤਰੂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਗਾ ਸੀ।ਅਜਿਤਨਾਥ ਦਾ ਚਿਹਨ ਹਾਥੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਪਾਲਕ ਪਨੀਰ
ਪਾਲਕ ਪਨੀਰ ਇੱਕ ਸਬਜੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਲਕ, ਟਮਾਤਰ, ਪਨੀਰ, ਨੂੰ ਲਸਣ, ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮਦੇਵਜੀ
ਸੰਮਤ 1425 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੋਕਰਣ ਤੋਂ 12 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰੂਣਿਚਾ ਰੱਖਿਆ। ਜਿੱਥੇ ੨ ਭਾਦੋ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਨਰਗਸ (ਬੂਟਾ)
ਨਰਗਸ ਜਾਂ ਨਰਗਿਸ ਕਰੜੇ, ਬਹਾਰ 'ਚ ਖਿੜਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਤੇ ਗੰਢੇ ਵਰਗੇ ਬਾਰਾਂਮਾਹੀ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਿਨਸ ਹੈ ਜੋ ਐਮਰਿਲੀਡੇਸੀ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਐਮਰਿਲੀਡੋਇਡੀ ਉੱਪ-ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਜੀਅ ਹਨ।
ਸੇਰੇਨਾ ਗੁਇਨ
ਸੇਰੇਨਾ ਗੁਇਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੁਆਰਾ "ਮਾਰਕ ਜੱਕਰਬਰਗ ਔਫ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਵੁਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਫਿਊਚਰ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਇਵਨਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ 25 ਸਾਲ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਸਕਿਨ ਬਾਂਡ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਮਈ 1934 ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਤਲਾੱਕ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਮਿਸਟਰ ਹਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ 1944 ਵਿੱਚ ਮਲੇਰੀਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਸਕਿਨ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਸਕਿਨ ਨੂੰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਪਾਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿਚ ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਥੋਂ 1952 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। thumb ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅੰਟੀ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾ। ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਦ ਰੂਮ ਆਨ ਦ ਰੂਫ਼ (The Room on the Roof) ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨਿਧੀ
ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਰਟ ਐਂਡ ਸਵੀਟ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਐਂਡ ਸਵੀਟ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ ਵਿਆਸ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਗੰਧਾਰੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨਯ ਸਕੂਲ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਆਕਲੈਂਡ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਿਡਨੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੌਰਿਆ ਨਿਧੀ, ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ।
ਸੋਹੇਲ ਤਨਵੀਰ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਤਨਵੀਰ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹਰਫਨਮੌਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਪ੍ਰੰਤੂ 2007 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ-20- ਦੇ ਫਾਇਨਲ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਛੱਕੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਸੀ।
ਜੇਕ ਗ੍ਰਾਫ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਓ ਮਾਜਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵੈਸ਼
ਰਵਾਇਤੀ ਫਰਜ਼
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵੈਸ਼ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਸ਼ਰਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਪਤ ਸਾਮਰਾਜ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ ਵੰਸ਼ ਸੀ ਜੋ "ਸ਼ਾਇਦ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ"।
External links
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਧਾਰ
ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਕਹਲੂਰੀਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1786 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1841
ਕਿਸ਼ਨ ਪੁਰ
ਕਿਸ਼ਨ ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਾਈਜ਼ਾ ਹਮੀਦ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜ਼ਾਲੇ ਸਰਹਦੀ
ਨਿਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਰਹੱਦੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਮੀਰ ਅਨੀਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਅਨਯਾ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਖਯਾਮ ਸਰਹਦੀ (ਦੇਰ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਜ਼ੀਆ ਸਰਹਦੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
Zਜ਼ਹਾਲੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਰੈਮਪ ਦੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।   ਉਸਨੇ ਜਿਓ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸ਼ਾਂਦੀ ਆਨ ਲਾਇਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।  ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਜਲਾਇਬੀ ਵਿੱਚ 'ਜਵਾਨੀ' ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਆਈਟਮ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਲਹਿਲ ਜਗੀਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ- ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ(1971) ਅਤੇ ਦ ਫ਼ੈਂਟਮ ਬਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ(1993)। ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ: ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਕਿਮ ਇਲ-ਸੁੰਙ
ਕਿਮ ਇਲ-ਸੁੰਗ, ਜਾਂ ਕਿਮ ਇਲ ਸੋਂਗ (15 ਅਪਰੈਲ 1912 – 8 ਜੁਲਾਈ 1994) 1948 ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਨੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1994 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਤੱਕ ਕੋਰੀਆਈ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਲੋਕ-ਗਣਰਾਜ, ਜਿਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਇਹ 1948 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 1972 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਇਹ 1949 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਕੋਰੀਆਈ ਮਜਦੂਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ (1949 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ 1966 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ) ਵੀ ਸੀ। 1950 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਉਜਾੜਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਰੀਆਈ ਯੁੱਧ, ਜਿਹਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਰੀਆਈ ਅਸੈਨਿਕ ਯੁੱਧ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 27 ਜੁਲਾਈ 1953 ਨੂੰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਦਕਾ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਹੇਤੁ ਦੀ ਸੋਧ
ਆਚਾਰੀਆ ਕੇਸ਼ਵ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।  ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਉਸ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(1) ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਵਿਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ, ਤਿੰਨੋਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਥਾਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਥਾਪਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ Deemed University ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1956 ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਚੰਦ ਥਾਪਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਪਟਿਆਲਾ ਈਸਟ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਅਨ ( ਪੈਪਸੂ ਰਿਆਸਤ ) ਨੇ 250 acre ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਨਾਲ Patiala Technical Education Trust ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਲ 2010 ਚ ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ Thapar Education Trust ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਇਹ ਸੰਸਥਾ RTI ਐਕਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। UGC ਦੇ ✉️ ਪੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Thapar university ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ Thapar Institute of Engineering & Technology ( Deemed University ) restore ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ
ਅਹਿਮਦਯਾਰ ਦੀ ਦੀਨੀ ਸ਼ਾਇਰੀ
‘ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੁਆ ਸਰਯਾਨੀ`, ‘ਹੁਲੀਯਾ ਰਸੂਲੇ ਮਕਬੂਲ`, ‘ਮਿਆਰਾਜਨਾਮਾ`, ‘ਵਫ਼ਾਤਨਾਮਾ`, ‘ਹੁਲੀਯਾ ਗ਼ੌਸ ਅਲਆਜ਼ਮ`, ‘ਜੱਸ ਸਖ਼ੀ ਸਰਵਰ ਮੁਲਤਾਨ`, ‘ਬਾਰਾਮਾਹ ਫ਼ਿਰਾਕ ਮੁਰਸ਼ਦ`, ‘ਕਸਬਨਾਮਾ ਦਰੂਦਗਰਾਂ`, ‘ਕਸਬਨਾਮਾ ਹਦਦਗਰਾਂ`, ‘ਕਸਬਨਾਮਾ ਕਸਾਈਆਂ` ਆਦਿ।
ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਹਾਦ
ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਹਾਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਹਿਮਦਯਾਰ ਨੇ ਆਪੂੰਂ ‘ਹਾਤਮਨਾਮਾ` ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਏ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਈਰਾਨੀ ਕਿੱਸਾ ‘ਸ਼ੀਰੀ ਫ਼ਰਹਾਦ` ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਘਟ ਵਧ ਉਹੋ ਨੇਂ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸਾ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਫੱਟੜ ਹੋਏ ਗ਼ਮਜ਼ਦਾ ਆਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਕੋ-ਨਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਏ, ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੜ੍ਹ ਏ ਜਿਹੜਾ ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਠਾਠਾ ਪਿਆ ਮਾਰਦਾ ਏ।
ਕਰਪੂਰਮੰਜਰੀ
ਕਰਪੂਰਮੰਜਰੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਪਹਿਲੇ (885-910 ਈਸਵੀ) ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਬਾਰੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਜਮਾ ਹਮੀਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944
ਜੋਨ ਬੇਇਜ਼
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੇਇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਸਟੇਟਨ ਆਈਲੈਂਡ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿਖੇ 9 ਜਨਵਰੀ, 194 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਜੋਨ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਲਬਰਟੋ ਬੇਇਜ਼,ਕੈਥੋਲਿਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਓਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਲਬਰਟ ਬੇਇਜ਼ (1912-2007) ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪੁਏਬਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।  ਐਲਬਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨਾ ਦਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਉਹ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਲਬਰਟ ਨੂੰ ਐਕਸ-ਰੇ ਮਾਈਕਰੋਸਕੋਪ ਦਾ ਸਹਿ-ਖੋਜ ਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।   ਜੋਨ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਜੌਨ ਸੀ ਬੇਇਜ਼, ਇੱਕ ਗਣਿਤ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲਬਰਟ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਬੀਨਾ ਕਾਕ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਕਾਕ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਡਾਕਟਰ ਡਾ. ਐਮ ਆਰ ਭਸੀਨ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਮਾਂਦਰੂ ਨਾਂ ਬੀਨਾ ਭਸੀਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਡਾ. ਬੀ.ਬੀ. ਭਸੀਨ, ਯੂ ਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ, ਬੀ.ਬੀ. ਭਸੀਨ, ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਅਫਸਰ, ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਕਰਨਲ ਇੰਦਰ ਭੂਸ਼ਨ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ 2004 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਕੁਸਮ ਸੂਰੀ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਭਸੀਨ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਜਕਰਤਾ, ਹਨ।