cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਯੋਕਾਨ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਮਿਠਾਈ ਜਾਂ ਫੇਰ ਜੈਲੇਟਿਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪਦਾਰਥ ਉਬਲੀ ਹੋਈ ਭੇੜ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ੇਨ ਬੁੱਧ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰਨਾ ਮਨਾ ਹੈ ਏਸ ਕਾਰਨ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਜੈਲੇਟਿਨ ਨੂੰ ਆਟੇ ਤੇ ਅਜ਼ੁਕੀ ਫਲੀਆਂਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 'ਅਗਰ' 1800 ਵਿੱਚ ਏਦੋ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਾਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਇਹ ਮਕਬਰਾ ਹਰ ਪਾਸੇ 200 ਫੁੱਟ ਮਾਪ ਵਾਲ਼ੀ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚਤੁਰਭੁਜ ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਵਲ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਸੈੱਲ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਗੁਲਾਬੀ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਣੀ ਮਸਜਿਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਉੱਪਰ ਪੰਜ ਛੋਟੇ ਗੁੰਬਦ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੁਲਾਬੀ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦਰਗਾਹ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਹੜਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: "Mian Mir, the title page of devotees, the earth of whose door is as luminous as the Philosopher's stone, took his way to the eternal city when he was weary of this abode of sorrow. "
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ
ਲੂਸ਼ੀਅਨ ਗੋਲਡਮਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਜਨਮ-20 ਜੁਲਾਈ 1913 ਬੁਖਾਰੈਸਟ, ਰੋਮਾਨੀਆ
ਬਹਾਵਲਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਜਨਸੰਖਿਆ
2017 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,975,656 ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,510,427 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1,464,900 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਪੇਂਡੂ ਆਬਾਦੀ 2,355,970 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਬਾਦੀ 619,686 ਹੈ। ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 53.08% ਸੀ। 99.58% ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਆਬਾਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸਬ-ਕੈਂਪਸ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਰਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਬਾਰਿਕ 1772 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਮਰ ਗਿਆ ਅਤੇ 1772 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਭਤੀਜੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜਾਫਰ ਖਾਨ ਉਰਫ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਬਹਾਵਲ ਖਾਨ-2 ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਲੂਸ਼ੀਅਨ ਗੋਲਡਮਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਸੰਸਥਾਵਾਂ-EHESS
• ਇਮੈਨੁਅਲ ਕਾਂਟ. ਰੌਬਰਟ ਬਲੈਕ ਦੁਆਰਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. (ਲੰਡਨ: ਨਿਲੈਫਟ ਬੁੱਕਸ, 1971; ਵਰਸੋ, 2011).
ਡਾ. ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1916 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਘਣੀਕੇ ਬਾਂਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਤੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਮਾਹਣਾ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਐਮ.ਏ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਤੱਕ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।  ਆਪ ਦੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ “ਏ ਕੰਮਪੈਰੇਟਿਵ ਸਟੱਡੀ ਆਫ ਮਾਝੀ ਐਂਡ ਮੁਲਤਾਨੀ” ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਆਪ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸੰਨ 1968 ਈ. ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਕਰਣ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਬੜੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20-25  ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ 50 ਦੇ ਲਗਪਗ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਆਪ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੌੜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਾ ਮਕਬਰਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 68 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਕਬਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਿੰਘਾਸਣ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ 200,000 ਰੁਪਏ ਸਾਲਾਨਾ ਭੱਤਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਰਗਾਹ ਬੁਧ
ਕਾਰਗਾਹ ਬੁੱਧ (کارگاہ بدھ) ਇੱਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਗਿਲਗਿਤ, ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬਾਹਰ ਹੈ । ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖੜ੍ਹੇ ਬੁੱਧ ਦੀ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ, ਕਾਰਗਾਹ ਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਫੁੱਟ (15 ਮੀਟਰ) ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ  ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਹੈ।
ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਰਗਾਹ ਬੁੱਧ ਦੋ ਨਾਲਿਆਂ, ਕਾਰਗਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੋਗਾਹ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਗਿਲਗਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮੀਲ ਦੂਰ। ਨੇੜਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਮਾਸ, ਨਾਪੁਰ ਅਤੇ ਰਾਕਾਪੋਸ਼ੀ ਪਹਾੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਨ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਪਰੰਪਰਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਲੇਕਿਨ ਉਦੋਂ ਵੀ ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਉੱਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ‘ਪਰੰਪਰਾ’ ਜਾਂ ‘ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ' ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਗੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਫਲਾਨੇ ਫਲਾਨੇ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਪਪਰਕ’ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੰਪਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ‘ਸ਼ਬਦ’ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਤੋਂ ਸਿਵਾਏ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਤ ਅਰਥ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਸ
ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਜਾਂ ਨਾਂਹ-ਮੁਖੀ ਅਰਥ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ)। ਹਰ
ਇੱਕਪਾਸੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ (ਕਵੀ/ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰ/ਕਲਾ) ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਕਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਵੀ ਦੀ ਛਾਂਗ-ਛਗਾਂਈ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪਰਖ ਪੜਚੋਲ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਵੀ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਜਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਪੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਕਲਾ-ਕਿਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਰੂਪਤਾ ਤਥਾਕਥਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਕਲਾ-ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ; ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਲਾ-ਕਿਰਤਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਸਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਲਾ-ਕਿਰਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਵੀਨ ਨਹੀਂ ਕਹਾਏਗੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਕਲਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਵਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੁੱਲਵਾਨ/ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਸਹੀ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਕਲਾ-ਕਿਰਤ ਦਾ ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਸਹੀ ਆਉਣਾ, ਉਸ ਕੰਮ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਸੌਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਸੌਟੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਸਾਰਤਾ (conformity) ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਅਚੂਕ ਰਾਏ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਪਾਰਖੂ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਚਾਹੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਪ੍ਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਮੌਲਿਕ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਮੌਲਿਕ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨਿਖੇੜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸ ਕੋਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮ ਦੀ ਹੋਂਦ ਉੱਪਰ ਰੁਕਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਹੋ-ਜਿਹੇ ਵਿਹਾਰਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਕਵੀ ਨਾਲੋਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੋੜਨਾ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਨਿਆਂਸੰਗਤ/ਉਚਿਤ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਇਮਾਨਦਾਰ ਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਵ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਭਾਵ ਦੀ ਉਮਰ ਕਵੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਲਾ ਦਾ ਭਾਵ ਨਿੱਜੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਵੀ, ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਪ੍ਤੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਅਭੇਦਤਾ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ ਸਮਝ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਕੇਵਲ ਵਰਤਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਅਤੀਤ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ; ਜਦੋਂਕਿ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਕੇਵਲ ਉਸ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਹੜਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਜਿਹੜਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਗਦੀਸ਼ ਗੁਪਤ
ਜਗਦੀਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਦੋਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਮ.ਏ ਅਤੇ ਡੀ.ਫਿਲ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੁਪਤਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸਨ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਜਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਥੀਸਿਸ ਕੀਤਾ। ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬ੍ਰਜ ਸਾਹਿਤ ਮੰਡਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਗਰ ਵਾਦੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਥੰਮ (ਮੁਖੀ) ਅਜ਼ੂਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨਿਲਟ ਨਾਲੇ (ਜਮੀਲਾ ਮੋ ਹਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) 'ਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ 20 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ ਪਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹਾਰ ਗਏ। 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਗਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 127 ਕੈਦ ਹੋਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ, ਚਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫਸਰ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੋਗਰੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਨਗਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰਿਆਸਤ ਵਜੋਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। 1948 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਰਲੇਵੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਨਗਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਵਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹੀ।
ਮੰਟੋ ਕੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ
ਸਾਰ
ਮੰਟੋ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੁਸ਼ੂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਔਰ ਉਸਕਾ ਇੰਤਿਕਾਮ (ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਦਲਾ) ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਮੁਲਤਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਸ਼ਾ
2017 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, 82.41% ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ, ਅਤੇ 16.20% ਉਰਦੂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਬੋਲਦੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਚੱਕ 190 ਆਰ ਬੀ ਕਰਾੜੀ ਕਲਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਧ ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ, ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਫੋਨ, ਕੇਬਲ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਭਧ ਹਨ। ਸਫਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਫੈਸਲਾਬਾਦ- ਚੱਕ ਝੁਮਰਾ ਰੋਡ 'ਤੇ, M4 ਮੋਟਰਵੇਅ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਅਤੇ ਖੁਰੀਆਂਵਾਲਾ- ਸਰਗੋਧਾ ਰੋਡ ਬਾਈਪਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸਿਆਲਕੋਟ ਦਾ ਕਿਲਾ
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬੁਰਜ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਖੰਡਰ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਚਿੰਬੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕਲੰਕ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਸਿਆਲ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਇਆ।
ਅਮੀ ਵਾਸ਼ੀ
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਵਾਸ਼ੀ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਾਸਾਡੇਨਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਇਕਬਾਲ ਮੰਜ਼ਿਲ
right|thumb ਇਕਬਾਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡਾਕਟਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ (1877-1938) ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮੁਰੰਮਤ
1988 ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ, ਇਕਬਾਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਕਿਊਰੇਟਰ ਰਿਆਜ਼ ਹੁਸੈਨ ਨਕਵੀ, ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਕੁਲਕਰਨੀ
ਜੀਵਨੀ
2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ — ਓਪਨ ਵਿਸੋਚੀਨਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਕੋਚੀਨ ਹਾਊਸ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਘਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਬਿਲਡਰ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 1911 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ (1890-1978) ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ-ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 1911 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਯੁਕੁੰਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸੀ।
ਵਸੰਤੀ ਖਾਦਿਲਕਰ
1984 ਵਿੱਚ ਵਸੰਤੀ ਨੇ ਭਾਗਿਆਸ਼੍ਰੀ ਸਾਠੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਇਟਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਡੀਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਸੁਵੀਰਾ ਜੈਸਵਾਲ
ਜੀਵਨੀ
ਸੁਵੀਰਾ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਸ਼ਰਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏ
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ 79% ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸਾਂਸਦ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
ਮੋਨਾ ਭਾਨ
ਮੋਨਾ ਭਾਨ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਫੋਰਡ-ਮੈਕਸਵੇਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਐਂਡ ਪਬਲਿਕ ਅਫੇਅਰਸ ਆਫ਼ ਸੈਰਾਕਿਊਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਖੋਜ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਏਨਿਹਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਗਲੋਬਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਗੁਰਪੁਰ
ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਗੁਰਪੁਰ (ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਮਬਾਇਓਸਿਸ ਲਾਅ ਸਕੂਲ, ਪੁਣੇ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਮਬਾਇਓਸਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀ ਡੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ 19ਵੇਂ ਲਾਅ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ LexisNexis ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 100 ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿੱਟੂਰ ਰਾਣੀ ਚੇਨੰਮਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਅਸਤਿਤਵ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸਮਾਜ
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਸਤਿਤਮੂਲਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਵ-ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਐਲਾਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਸੱਚ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਅਸਤਿਤ੍ਰਵ ਦੀ ਸਸੀਮਤਾ ਤੇ ਤੱਥਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਨਾਲ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਉਤੇਜਕ ਸਿੱਟੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ
ਕੁਫ਼ਰ
ਅਧਿਆਈ ਵੰਡ
ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਵਰਗ ਵੰਡ ਦੇਣ ਲਈ 14 ਕਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਦੀ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ
ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਚੰਗੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹਿੱਸੇ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਮਿਲਣਗੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਗੁੱਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਇਕ ਹੋਰ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗੱਦ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਨਾ ਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਨਿੱਖੜਵਾਂ ਫ਼ਰਕ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਹੋਵੇਗਾ। (It may be safely affirmed that there neither is, nor can be any essential difference between the language of prose and metrical composition.) ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅਗੇ ਜਾ ਕੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਖੇਤਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਅਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਪ੍ਰਬਲ ਤਰੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਉਛਲ ਰਹੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਾਤੂਲ ਫ਼ਾਤਿਮਾ
ਸਈਦਾ ਬਾਤੂਲ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨਕਵੀ (ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1982), ਜੋ ਬਾਤੂਲ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2001 ਤੋਂ 50 ਵਨਡੇ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਖੇਡਿਆ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ
"ਕਿਰਕੇਗਾਰਦ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੌਧਿਕਤਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਸਾਧਾਰਣ ਪੱਧਰੀ ਗਹਿਰਾਈ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਕਦਰ ਰਲਗੱਡ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਉਸ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਤੇ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਕਿਰਕੇਗਾਰਦ ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਛਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਉਸਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦ ਛਪਣ ਤਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1938 ਈ : ਵਿਚ Charles Williams ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਸਦਕਾ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਲੇਖ Alexander Dru ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ Oxford University Press ਦੁਆਰਾ The Journals of Kierkegaard 1834-1854 ਈ: ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਛਾਪੇ ਗਏ। ਅੱਜ ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਤਰਜਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਖਿਆਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਤਨੀ ਕੁ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸੀ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਬੁੱਝਣ ਵਿਚ ਅਤਿ-ਸਮਰਥ ਸੀ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੇ ਦਰਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਦੀਰਘ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ Rooger Poole ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ :
ਇਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਪਨਹਾਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਸਤਰ ਤਿਆਗ, ਸਵੈ-ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਏਮਨ ਅਨਵਰ
ਏਮਨ ਅਨਵਰ (ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1991) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਫੈਂਸੀ
ਕਲਰਿਜ ਦੁਆਰਾ ਫੈਂਸੀ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅੰਤਰ ਇਸ ਤੱਥ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਂਸੀ ਮਨ ਦੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਰਹੱਸਮਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। "ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਲਪਨਾ" ਕੋਲਰਿਜ ਲਈ ਸੀ, "ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਲਪਨਾ" ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਮੁ imagination ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਚਾਲਨ ਸੰਪਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਮ ਸੀ. ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ "ਸੈਕੰਡਰੀ ਕਲਪਨਾ", ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਸੈਕੰਡਰੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ।
ਵਰਡਜਵਰਥ ਦੀ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ
1. ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਜੀਵਿਤ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਨਾ ਗੁਲਜ਼ਾਰ
ਸਨਾ ਗੁਲਜ਼ਾਰ (ਜਨਮ 20 ਜਨਵਰੀ 1992) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।
ਅਸਮਾਵੀਆ ਇਕਬਾਲ
ਕਰੀਅਰ
ਇਕਬਾਲ ਨੇ 28 ਦਸੰਬਰ 2005 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਾਇਨਾਤ ਹਫੀਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਆਬਿਦਾ ਖ਼ਾਨ
ਆਬਿਦਾ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ (ਡਬਲਿਊ.ਓ.ਡੀ.ਆਈ.) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 28 ਜਨਵਰੀ 1997 ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚ ਬਣ ਗਈ।
ਨਿਦਾ ਦਾਰ
ਕਰੀਅਰ
6 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ 2018 ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਡਬਲਿਊ.ਟੀ 20 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਬੋਤਮ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ, ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਆਊਟ ਹੋਏ।
ਸਾਦੀਆ ਇਕਬਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਜਾਵੇਰੀਆ ਰੌਫ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਮਰੀਨਾ ਇਕਬਾਲ
ਮਰੀਨਾ ਇਕਬਾਲ (ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 1987) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਰੁਕਸਾਨਾ ਖ਼ਾਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਖ਼ਾਨ
ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1989) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।
ਮੇਹਰ ਮਿਨਵਾਲਾ
ਮੇਹਰ ਦੋਸਾ ਮਿਨਵਾਲਾ (ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1977) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ 11 ਮਹਿਲਾ ਵਨਡੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਫ਼ਰੀਹਾ ਮਹਿਮੂਦ
ਫ਼ਰੀਹਾ ਮਹਿਮੂਦ (ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ 1994) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ (ਡਬਲਊ.ਟੀ. 20 ਆਈ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 28 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸੇਮੁਅਲ ਟੇਲਰ ਕੋਲਰਿਜ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿਚੋ ਕੋਲਰਿਜ ਪਹਿਲਾ ਆਲੋਚਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਠੋਕ ਵਜਾ ਕੇ ਆਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਧਾਰ ਇਹੋ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਤੇ ਤੱਤ ਚਿੰਤਨ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਤਰਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੋਲਰਿਜ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਘੇਰਾ ਦਿਲ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਦਿਲ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਉਮੵਲ ਉਮੵਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਕੋਲਰਿਜ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਨਹੀ ਬਣ ਸਕਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਇਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਵਿਤਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਗਿਆਨ, ਮਨੋਵੇਗ, ਵਿਚਾਰ, ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦਾ ਖਿੰਡਣ ਹੀ ਹੈ। ਕੋਲਰਿਜ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਵਿਆਪਕ ਅਰਥ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਾ ਇਕ ਅਤਿਅੰਤ ਵਿਆਪਕ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਨਵੀ ਕਿਰਤਾਂ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਦੀ ਨਜਰ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜਿਸ ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਤੱਤ ਜੁੜਿਆ  ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਰਫ ਕਾਵਿ ਤੇ ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋ ਇਤਿਹਾਸ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸਾਇੰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਕਾਵਿ, ਸੰਗੀਤ, ਚਿਤਰਕਲਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਪਾਣ ਚੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਲਰਿਜ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਲਾ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।                                ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਤੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਕੋਲਰਿਜ ਉਤੇ ਦੂਜਾ ਅਸਰ ਇਹ ਪਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਆਖੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਜਰ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲੋਂ ਕਾਵਿ ਇਕ ਜਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਲਰਿਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ, ਵਿਚਾਰ, ਭਾਵਾਂ ਅਵੇਗਾਂ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਖਿੜਦਾ ਹੋਇਆ ਫੁੱਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਕਾਵਿ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਅੰਗ ਹੈ। ਕਵੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਪੰਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਏਕਤਾ ਦੀ ਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੰਨੀ ਖੂਬੀ ਨਾਲ ਸੁਮੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੱਤ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਇਕਮਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾ ਇਕ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਪੂਰਣ ਇਕਾਈ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਇਕ ਵਿਆਪਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ ਹੈ।                         ਕੋਲਰਿਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਣ  ਵਾਲਾ ਆਨੰਦ ਇਸ ਲਈ ਫੌਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਸਭ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਨਿਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਲਫਜਾਂ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਸਲੋਂ ਖਾਲਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਇਕ ਖਾਸ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਫੌਰੀ ਉਦੇਸ਼ ਆਨੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਨਹੀ। ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਿਰਤਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਭਿੰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਣ ਕਿਰਤ ਵਿਚੋ ਉਹੋ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਨਾਹਿਦਾ ਖ਼ਾਨ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 2020 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਥਾਂ ਬਿਸਮਾਹ ਮਾਰੂਫ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਆਇਸ਼ਾ ਨਸੀਮ
ਆਇਸ਼ਾ ਨਸੀਮ (ਜਨਮ 7 ਅਗਸਤ 2004) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2020 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 3 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਡਬਲਊ.ਟੀ 20 ਆਈ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2020 ਪੀ.ਸੀ.ਬੀ. ਅਵਾਰਡਸ ਲਈ ਸਾਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਉਭਰਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਹੁਡਾ ਜ਼ਿਆਦ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਸਬਾ ਨਜ਼ੀਰ
ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਬੀਆ ਸ਼ਾਹ
ਰਾਬੀਆ ਸ਼ਾਹ (رابیعہ شاہ) (ਜਨਮ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸੁਮਾਇਆ ਸਦੀਕੀ
ਸੁਮਾਇਆ ਸਦੀਕੀ (ਜਨਮ 30 ਨਵੰਬਰ 1988) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।
ਟੀ-20 ਆਈ
ਸੁਮਾਇਆ ਨੇ 27 ਸਤੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਸਮਾ ਫਰਜ਼ੰਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਰਮੀਨ ਸ਼ਮੀਮ
ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੀਮ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਹਿਲਾ ਏ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਸ਼ਰਾ ਸੰਧੂ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ (ਡਬਲਊ.ਟੀ. 20 ਆਈ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 9 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜੇਮਜ਼ ਪੀਸ
ਜੀਵਨੀ
2008 ਵਿਚ ਉਹ ਟੈਂਗੋ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਲੰਡਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : London College of Music) ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : “Fellow”) ਬਣਿਆ। thumb|Tango Milonga op. 26 ਐਡਿਨਬਰਗ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2010 ਵਿਚ ਵਿਅਸਬਾਡੇਨ (ਅਲਮਾਨੀ : Wiesbaden) ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਪਰਤਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ “ਜੇਮਜ਼ ਪੀਸ ਇਨ ਵਿਅਸਬਾਡੇਨ” ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
⁕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, ਲੂਟਿਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ : Internationale Académie de Lutèce), ਪੈਰਿਸ, 2005
ਮਹਿਮ ਤਾਰਿਕ
ਮਹਿਮ ਤਾਰਿਕ (ਜਨਮ 5 ਜੁਲਾਈ 1997) ਕਰਾਚੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਹੇਲੀ ਅਖ਼ਤਰ
ਸ਼ੋਹੇਲੀ ਅਖ਼ਤਰ ( সোহেলী আক্তার) (ਜਨਮ: 16 ਜੂਨ 1988) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ੀਆ ਅਖ਼ਤਰ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਅਖ਼ਤਰ ਉਸ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਗੁਆਂਗਝੂ ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਥਿਰਾ ਜਾਕਿਰ
ਟੀ-20 ਕਰੀਅਰ
ਜਾਕਿਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਕਰੀਅਰ 15 ਸਤੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਚਮੇਲੀ ਖ਼ਾਤੂਨ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਚਮੇਲੀ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਵਿਚ ਵੂਵਾਨ, ਚੀਨ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਖਤਾਰਾ ਰਹਿਮਾਨ
ਵਨਡੇ ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ੁਖਤਾਰਾ ਨੇ 26 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ।